05-13 Transcript commissie Ontwikkeling 13 mei 2026

Volgens mij is daar niet groot bezwaar tegen, maar het is nu niet aan mij om te zeggen: ik ga dat even aanpassen in het stuk. Als u zegt met zijn allen, dan doen we dat. Dan gaan we dat doen. Dat is meer hoe het nu staat. U vraagt ook naar maatregelen als de parkeerdruk toeneemt. Misschien een wedervragen aan u. We hebben daar afspraken over gemaakt in het parkeerbeleid, mobiliteitsbeleid. Dat gaat over het inzetten van een parkeermakelaar bijvoorbeeld, om te kijken of de beschikbare capaciteit die er is bijvoorbeeld bij de kantoren aan de zuidkant beter benut kan worden, onder andere. Dat gaat over een aantal dingen die je zou kunnen doen tot uiteindelijk het invoeren van gereguleerd parkeren in omliggende gebieden. Als we na oplevering en dat zal nog even duren, constateren dat de parkeerdruk te hoog wordt. Dat is volgens mij even het pakket wat we sowieso met elkaar hebben. De voorzitter: Dank u wel. U heeft nog een interruptie van de heer Van den Raadt van Trots.

17

De heer Van den Raadt: Voorzitter, ik geloof dat de aap uit de mouw komt. Heeft de wethouder er expres aan gedacht om het aantal parkeerplaatsen hier niet zo hoog te maken, zodat in de toekomst betaald parkeren nog verder verspreidt in Haarlem? De voorzitter: De heer Roduner. De heer Roduner: Nee. VVD vraagt aandacht volgens mij voor de impact op bedrijvigheid. Ik kan niet toezeggen dat we de geluidseisen niet gaan aanscherpen. We hebben hier in de commissie ook weleens discussie gehad, de geluidsadministratie van de Waarderpolder is niet goed genoeg op orde. Die moeten we herzien. Dat betekent dat we van die algemene geluidscontouren moeten gaan toewerken naar veel specifiekere metingen van wat bedrijven precies produceren. En dan zullen we soms ook bedrijven vragen om ruimte die ze hebben toegewezen gekregen, maar niet echt gebruiken, ook om weer in te leveren, om andere ontwikkelingen mogelijk te maken. Dat gaat niet alleen over deze woningbouw, maar dat gaat ook over andere economische functies in de Waarderpolder. Ik kan niet toezeggen dat ze niet worden beperkt in hun toekomstige bedrijfsvoering. Ik denk niet dat we ze willen beperken in hun huidige bedrijfsvoering. Maar daar zullen we ook het gesprek aan moeten gaan met IKEA en Teva.

Nu is IKEA ook niet echt een organisatie die heel veel geluid produceert, maar dat is wel een hele directe buurman en die zal ook zijn belang ten aanzien van geluid in de gaten houden. De voorzitter: U heeft nog een interruptie van de heer Terol van VVD. De heer Terol: Dank, voorzitter. Ik begrijp goed dat er wel een toezegging gedaan kan worden dat de geluidseisen niet worden aangescherpt als het gaat om de huidige activiteit van bijvoorbeeld een Teva of een IKEA? Dat kan blijven bestaan zoals het nu is? De voorzitter: De heer Roduner. Wethouder Roduner: Dat vind ik lastig om dat zo te zeggen. Ik weet niet precies welke maatregelen er nodig zijn bij de directe buren om dit woningbouwplan mogelijk te maken. Volgens mij is de inschatting dat het kan, maar we zullen ook als goede buren met elkaar in gesprek moeten gaan om te kijken: hoe kunnen we tot elkaar verhouden? Misschien heeft IKEA op andere plekken iets anders nodig van ons en zeggen wij: het zou fijn zijn als jullie een deel van je geluidsruimte inleveren. Misschien gaan we het gesprek aan met de buren om te kijken of ze wat geluidsisolerende maatregelen kunnen nemen, die voor hun misschien niet heel ingewikkeld zijn, maar uiteindelijk dit plan wel mogelijk maken. Ik kan daar niet zo hard op inzetten. Dat vind ik spannend, omdat ik denk: dan ga ik iets toezeggen waar ik dan later misschien op terug moet maken.

Maar het is niet de intentie dat bedrijven weg moeten uit Haarlem. Laat dat duidelijk zijn. De voorzitter: Dank u wel. Ik schors even één moment voor om het even hebben over die ... Wethouder Roduner: Ik was nog niet helemaal door mijn eerste termijn heen. De voorzitter: Dan gaat u verder. Wethouder Roduner: Helaas. Heeft u nog vragen over de Special. Ik hoorde mensen zeggen als het over de Special gaat: doe er geen woningen in. Ik heb ook weleens mensen gehoord die zeggen: die er juist geen economische functie in. Volgens mij gaat het erom dat het pand een belangrijke plek heeft in het gebied. We denken dat het ook fijn is dat het pand meer biedt dan alleen maar woningen. En daarom hebben we ook

18

weleens gezegd: een hotel zou hier misschien goed passen, ook in het kader van sociale veiligheid, 24uursactiviteit, een open lobby en ook hopelijk een hoge kwaliteit voor het plan. Daarvoor willen we ruimte bieden. Ik zou die ruimte breed houden. Ik denk dat u daarmee de markt kunt uitdagen om met een goed plan te komen. En niet vanuit links of rechts of verschillende beleidswensen dat te gaan inperken. Het gaat er vooral om dat het een belangrijk gebouw is, in een belangrijk deel van het plan. Ik zou daar ruimte voor bieden om uiteindelijk de ontwikkelaar tot een goed voorstel te laten komen. Hart voor Haarlem heeft nog netcongestiezorgen. Die hebben we allemaal, maar die heb ik niet bijzonder op dit plan. We zijn hele lijstjes aan het maken om ons voor te bereiden op plannen die we moeten aanleveren voor netcongestie en uiteindelijk zullen we ook creatief oplossingen moeten vinden en moeten voordragen aan de netbeheerder, waarom dit een belangrijk plan is. Volt, dit draagt wel degelijk bij aan het aantal werkplekken per inwoner, dus dat is fijn. Niet alleen dit plan zelf, de ruimte die het biedt, maar ook wat ik net heb proberen te schetsen, is we hebben een plan gemaakt voor de verdere doorontwikkeling van de hele zuidstrook van de Waarderpolder, om dat aanzienlijk te verdichten.

Daar duizenden arbeidsplaatsen toe te voegen en wat mij betreft is dit plan ook een mooi ankerpunt, een startschot voor die verdere doorontwikkeling van de zuidstrook van het bedrijventerrein. Op die manier laten we de werkgelegenheid meegroeien met het aantal woningen. Het is volgens mij … De voorzitter: U heeft ook een interruptie van de heer Streefkerk van Volt. De heer Streefkerk: Mag ik daar nog een vervolgvraag over stellen? Is het dan zo simpel 900 woningen, ik denk iets van 2.000 mensen, dat in het gebied ongeveer 800 fte gerealiseerd worden? De voorzitter: De heer Roduner. Wethouder Roduner: Dat zal ik ook even kijken, dan moet ik even de vierkante meter werkgelegenheid er ook weer even bij pakken. Er zit ongeveer 10.000 vierkante meter werk in, kantoren. Als je dat met werkplekken doet, 20 vierkante meter, dan zit je op zit je op 500 werkplekken. Dan zullen er nog wat voorzieningen zullen ook werkplekken geven, de Special ook. Er zullen mensen thuiswerken. Ik denk dat je daar zomaar zou kunnen komen. Ik weet overigens niet of je op twee personen per woning uitkomt. Ik denk dat je lager uitkomt in Haarlem inmiddels gemiddeld. En dit zullen ook toch soms ook wat kleinere woningen zijn. Ik denk dat dat best in balans is.

Ik denk dat de meerwaarde vooral meer zit in wat kan het ook voor het achterliggende gebied betekenen? Want als we daar een paar duizend extra werkplekken realiseren, dan is dat ook echt, dan zit daar toegevoegde waarde in. Het heeft volgens mij een mooie ambitie als het gaat over energie, Fit for 55 qua energie. Er zit een hub in. Er wordt nagedacht over slimme mobiliteitsconcepten. Het is een plan wat ook vooral uitnodigt om te fietsen, te lopen en vooral ook met de trein te gaan. De SP vraagt een samenhangend Verkeerscirculatieplan. Dat moet u aan de wethouder mobiliteit vragen. Ik denk wel, toch even over het parkeren en de woningbouw. We hebben met elkaar afgesproken of in ieder geval dat is de richting die met elkaar ingezet is, dat we gezegd hebben: het aantal woningen groeit in Haarlem, maar we willen het aantal autoparkeerplekken niet laten groeien. Er moeten 10.000 woningen bij. Als we dat volgens de oude parkeernormen doen, dan komen er ook 10.000 auto's bij. Dat is de reden dat we hebben gezegd: die parkeernormen kunnen aanzienlijk lager, met name ook rond ov-knooppunten. Dat je die toch tenminste halveert. En volgens mij zitten we wel nog wat lager. Dan heb je niet meer 10.000 auto's erbij bij elke 10.000 woningen, maar nog maar 5.000. Maar er zal ook een bijdrage moeten worden geleverd vanuit de bestaande stad.

En daar gaat denk ik ook het hele stuk over als het gaat over wijken die te vol zijn met parkeerauto's. Als wij als bestaande huizenbezitters maar een klein beetje minder auto hebben, we hoeven niet naar die 0,5,

19

want dan zou het aantal auto's in Haarlem verdampen. Maar als wij een klein beetje minder doen, 10 procent minder auto van de bestaande woningen, dan komt die rekensom goed uit. Ik denk dat dat een beetje … De voorzitter: U heeft nog een interruptie van … De heer Krouwels: Een punt van orde, voorzitter. Er zijn niet ontzettend veel vragen, het college is wel 20 minuten aan het woord. Ik zou willen vragen of we een beetje tempo kunnen maken. En ik heb een punt gemaakt vanuit D66. Wij willen graag die economische functie behouden in die Special. Daar is heel snel overheen gegaan. Dat moet als zienswijze, ook voor u misschien als voorzitter, als ik dat voorstel als commissie aan de raad of uit het stuk wil halen, hoe moet ik dat dan doen? De voorzitter: Dank u wel. Kunt u afronden, wethouder? Dan gaan we naar de tweede termijn. Wethouder Roduner: Ik was al klaar. De voorzitter: Ineens is de heer Roduner klaar. Ik schors even 1 seconde over de spreektijd. De spreektijden doen het weer. We gaan nu naar de tweede termijn. Ik heb in de tussentijd het een en ander op gezocht. In deze termijn kunt u uw zienswijze behandelen. Dat gaat niet van uw spreektijd af. Dus noem uw tekst en dan gaan we gelijk even stemmen of er draagvlak is en dan wordt het meegenomen in het raadsstuk. Mevrouw Van den Broek: Een punt van orde.

Want voorheen bij masterplannen, hebben we ook bij de Verspronckweg en zo gedaan, kon je dat middels een amendement doen in de raad. Als je nu niet een kant-enklare zienswijze hebt, vind ik dat je nog steeds wel de mogelijkheid moet hebben om dat middels een amendement bij de raad de behandeling te kunnen doen. De voorzitter: Bedankt voor de vraag. U kunt altijd een amendement indienen. Maar het zou ook nu kunnen. Want een zienswijze, Van Leeuwen heeft twee zienswijzen. De heer Van Leeuwen: Nee, ik moet me scherper uitdrukken. Allereerst ken ik deze wethouder als een uitstekende wethouder financiën. Ik vind alleen, dat heb ik net geprobeerd in mijn eerste termijn aan te geven, ben ik echt niet oké met het idee dat we zomaar 1,3 miljoen bovenop 1 miljoen gooien voor voorbereidingskosten. Als dat niet wordt uitgelegd aan ons, dan heb ik daar moeite mee. En ik vind ook dat de organisatie echt een verantwoordelijkheid heeft om, zeker op eigen terrein wat we zelf ontwikkelen, met een subsidie, al die jaren die we hebben gehad, dat we duidelijk verantwoord moeten krijgen waarom dit in vredesnaam 2,4 miljoen heeft gekost. En daar wil ik echt een helderheid in en als dat technisch nog moet, ook goed, maar ik hoor er nu niets over. En we toetsen nu een grex. Dat is wat we gaan vaststellen. Vandaar mijn nadruk erop. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Krouwels. Alleen zienswijze.

Eerst even iemand in de tweede termijn voor vragen? Van den Raadt van Trots. De heer Van den Raadt: Korte vraag. Ik vroeg het net aan de ambtenaren, die Laan van Decima, al die Oekraïners gaan weg. Is het bekend dat in 2028 als dit project begint dan de oorlog in Oekraïne voorbij is? De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we nu naar de zienswijzen, als er geen vragen meer zijn. De heer Krouwels, D66. De heer Krouwels: Ik had nog wel graag antwoord willen hebben of krijgen die mensen straks voorrang?

20

De voorzitter: Die worden ook zo meteen beantwoord, als het goed is, door de heer Roduner. Dan de heer Krouwels van D66. De heer Krouwels: Het gaat niet van mijn spreektijd af een zienswijze? De voorzitter: Nee. De heer Krouwels: Super. Het is heel erg simpel, als het gaat om voorzieningen of economische voorzieningen. In de Special is woningbouw toegevoegd na de laatste SPvE. Dat willen wij eruit hebben. Wij willen dat de Special voor de economische voorziening en eventueel andere voorzieningen, zij het cultuur van de Actiepartij, dat die uit de Special wordt gehaald. De voorzitter: Dan gaan we stemmen. Is daar draagvlak voor? PRO ook of niet? Ja. Dan gaan we dat zo in het stuk zetten. Meer mensen met een … Danny van Leeuwen van de Actiepartij. De heer Van Leeuwen: Het voorstel zou zijn om in elk geval richting de tender de ontwikkelende partijen uit te dagen, uit te nodigen om een optimalisatie van het aantal woningen te verkennen. En dat ook dan duidelijk gericht op de doelgroep. De zogenaamde productmarktcombinatie te verkennen met een optimalisatie van het aantal woningen, omdat elke woning telt. En als de ontwikkelende partij laat zien dat het wel kan met behoud van de kwaliteit die we nu meegeven, vinden we dat winst. En ik hoop dat mijn tijd wordt teruggezet naar ruim 6 minuten. De voorzitter: Zes minuten kan ik niet geloven, maar uw tijd wordt wel teruggezet.

Is hier draagvlak voor? Een interruptie van Van Zetten, Hart voor Haarlem. Mevrouw Van Zetten: Dank u wel, voorzitter. U heeft het over optimalisatie. Dat is in principe prima, maar betekent dat niet dat die woningen veel kleiner worden dan ze nu al zijn? Dat mensen op zo'n manier het plan gaan optimaliseren. Dat ik dat wel vastgelegd wil zien dan. De heer Van Leeuwen: Nee, dat zouden we geen optimalisatie vinden. De voorzitter: Dank u wel. U had volgens mij twee zienswijzen of was dit een? U had er twee toch of niet? Wilt u de tweede doen of gaan we eerst stemmen? Wethouder Roduner: Omdat wat u volgens mij zegt ook iets meer is voor een tenderdocument of de tendervoorwaarden, dan dat we het heel erg in het ruimtelijk document moeten laten landen. Ik snap uw wens dat u zegt: het zou fijn zijn als we in de volgende fase nog kijken of er geoptimaliseerd kan worden in het aantal woningen. Overigens is in dit plan al een keer een bureau gevraagd, een wat meer commercieel bureau, om te optimaliseren. Als u deze zienswijze aanneemt, dan gaan we daar kort iets over zeggen in het verdere planproces, maar weet ook dat uiteindelijk dat nog echt wel bij u langskomt. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we stemmen voor deze zienswijze. De heer Van Leeuwen: Sorry, dat ik u onderbreek voorzitter, maar met die mededeling kan ik uit de voeten.

Ik vind het belangrijk dat we de komende jaren als we gaan tenderen dat we daar hier aandacht voor hebben, want de markt verandert elke dag en dan sluit ik me wel verder aan bij de optimalisatie die ik dan ook zie. In de gebouwen die misschien dan alsnog tot woningbouw kunnen worden omgezet, op het moment dat de economische functie niet door kan gaan, zoals mijnheer Krouwels net voorstelt.

21

De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar uw tweede zienswijze. Nee, oké. Dan heeft er iemand nog meer. Dan heeft Terol van VVD nog een zienswijze. De heer Terol: Dank, voorzitter. We zouden als zienswijze willen opnemen dat het college zich maximaal inspant om ervoor te zorgen dat de geluidseisen bij de omliggende bedrijven kunnen bestaan, zoals die nu zijn en niet worden aangescherpt. En waar nodig meer maatregelen te treffen bij de te bouwen woningen als het gaat om isolerende maatregelen. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we stemmen. Is hier draagvlak voor? Nee, dat is helaas niet genoeg. Nog heel even opnieuw, tellen we nog een keer. Sorry, dat is wel genoeg. Is er nog iemand met een zienswijze? Wacht ik heb iemand gezien, namelijk mevrouw Van den Broek van de Partij voor de Dieren. Mevrouw Van den Broek: De Partij voor de Dieren zou graag zien dat in het omgevingsplan de vestiging van fastfoodketens wordt uitgesloten. Dat is de eerste. De voorzitter: Dank u wel. Is daar draagvlak voor? Mevrouw Van den Broek: Geen fastfood. Wellicht ter toelichting, want de NS zelf gaat niets exploiteren. Dat heb ik technisch uitgevraagd. Maar omdat we al heel veel fastfoodketens hebben en we ook wel een soort van gezondheidsissue hebben, lijkt het me verstandig om hier geen fastfoodketens te plaatsen. Maar dat we er echt voor gebiedseigen horeca gaan. De voorzitter: Dank u wel.

Is hier draagvlak voor? Nee, dat is helaas niet genoeg. Is er nog iemand met een zienswijze? De tweede zienswijze van mevrouw Van den Broek van de Partij voor de Dieren. Mevrouw Van den Broek: Om toch bij de verdere stedenbouwkundige uitwerking echt een verbetering te krijgen van de bezonningsmogelijkheden, want die zijn nu onvoldoende. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we stemmen. Is hier draagvlak voor? Nee, dat is helaas … De heer Böhmer: Kan je nog hem één keer herhalen? Want ik begreep hem nog niet. Mevrouw Van den Broek: Als je nu kijkt naar de bezonningsstudie, dan moet er in februari minimaal twee uur daglicht zijn en dat is op heel veel plekken in het plan nu niet. En doordat je … Er komt nog een uitwerking in het stedenbouwkundig plan, waarbij je nog meer kunt spelen met verschillende hoogtes en getraptheid, waardoor je mogelijk een verbetering zou kunnen krijgen. En onze zienswijze is dat er nadrukkelijk wordt gestuurd op het wel halen van die TNO-norm. De voorzitter: De heer Roduner wil kort daar nog iets over zeggen. Wethouder Roduner: Het wordt wel een soort van, toch even, ik ga ik iets strenger zijn, allemaal moties die we hier een beetje erin gooien, zonder dat we echt met elkaar hebben besproken wat de ruimtelijke doorwerking daarvan is. Want ook hiervan zou ik hetzelfde zeggen richting de partijen. We stellen nu niet de tendervoorwaarden vast.

Het is niet … Dit zijn de stedenbouwkundige eisen en wensen die we meegeven. Dat er geoptimaliseerd gaat worden ook. Want als u zegt: dit vind ik superbelangrijk, dit is voor mij echt … Dan zou je ook kunnen zeggen: we willen een andere norm ten aanzien van de bezonning, maar dat is een stevige verandering. Ik zou niet goed weten hoe ik met een aantal van de dingen die ik nu hoor langskomen, dat moet gaan verwerken in een Programma van Eisen van de Leefomgeving. Dat is even wat mij nu opvalt. Ook de VVD,

22

u wilt dat wij ons maximaal inspannen, maar dat is meer een tekst voor een motie, dan dat ik nu weet wat ik nu in dit stuk moet gaan aanpassen. Mevrouw Van den Broek: Een punt van orde. Ik merk ook nu met deze zienswijzen, ik vind het niet heel lekker werken, want met amendementen, dan kan je veel meer van tevoren overleggen. Je kan je onderbouwing beter brengen. Je kan eventueel nog technisch advies vragen. Mijn voorstel zou toch zijn om die zienswijzen toch via amendementen in te dienen als mensen het heel belangrijk vinden. Want dan is er meer tijd voor reflectie en meer tijd voor afstemming. Want ik zie sommige partijen stemmen voor dingen waarvan ik echt denk: huh? Ordevoorstel. De voorzitter: Dat zou kunnen. Je zou een amendement kunnen indienen. Je bent ook nog vrij om nu een zienswijze in te dienen, maar dat zou ook een goed idee zijn. Mevrouw Van den Broek: Dan gaan we dat zo doen, dat iedereen die nu zienswijze heeft ingediend ... De voorzitter: Dan gaan we even stemmen of we voor dat voorstel zijn. Dat betekent dat alle zienswijzen, dat je daar dan apart een amendement of een motie voor moet indienen. Wie is daar nu voor? Dan gaan we dat zo doen. Dan stel ik ook voor om het als bespreekpunt naar de raad te sturen. De heer Terol. De heer Terol: Dank, voorzitter.

Ik weet niet of dit een punt van orde is of een vraag, maar is het nu zo dat de zienswijzen worden ingediend en we aanvullend nog een motie of een amendement in moeten dienen of de zienswijzen moeten we omkatten naar een motie of amendement? De voorzitter: Het laatste. De heer Van den Raadt: Omkatten wel CO2-neutraal. De voorzitter: Dan wil ik dit punt gaan afronden en gaan we naar het volgende punt. Sorry, u heeft helemaal gelijk. We gaan eerst nog naar de antwoorden van Floor Roduner luisteren. Wethouder Roduner: De voorbereidingskosten staat een stukje tekst in over waarom die zo zijn zoals ze zei. Maar als u het fijn vindt, kan ik daar nog wat meer technische onderbouwing naar de heer Van Leeuwen laten sturen. En Trots had nog een vraag over de Oekrainers en de units die er staan. Twee opties. Of we vinden een andere plek in Haarlem of we verkopen ze. Dat is ook even afhankelijk of we een plekje weten te vinden in Haarlem. Een deel van de units, er staan op twee plekken units, is gehuurd. De dingen die wat meer naar het westen staan. De dingen die wat meer naar het oosten staan, zijn grotendeels gekocht. Kunnen we dus op andere plekken Haarlem hergebruiken, maar kunnen we ook verkopen. En volgens mij hebben we een goede deal gesloten. Ze zijn al bijna afgeschreven financieel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we echt naar afronding.

Er bestaat geen derde … Wil je een derde termijn of een punt van orde maken? Punt van orde? De heer Van den Raadt: Derde termijn dan. De voorzitter: Nee, dat ga ik niet toestaan. Er is geen derde termijn. De heer Van den Raadt: Dan een punt van de orde. Dan wil ik wel dat we die informatie krijgen waar die mensen naartoe gaan. Die woningen die kosten 150.000 euro per stuk. Ik vind Oekraïners heel belangrijk.

23

De voorzitter: Dit kunt u technisch … De heer Van den Raadt: Dan wil ik wel weten, voordat we hier een beslissing over maken, wat er met die mensen gebeurt, want anders dan ga ik heel anders stemmen. De voorzitter: Dat kunt u technisch uitvragen. We gaan nu wel echt naar afronding van dit agendapunt. 8.

Wijze van inpassing administratiegebouw Conradwerf in Spaarneboog De voorzitter: Dan gaan we naar het volgende punt. En dat is nu toch wel echt wijze van inpassing administratiegebouw van de Conradwerf in de Spaarneboog. Daar is ook wethouder Roduner nog steeds aangesloten. Korte inleiding. Ten behoeve van de gebiedsontwikkeling Spaarneboog wordt gewerkt aan een Programma van Eisen voor de Leefomgeving. In de zomer van 2025 is een constructief asbestonderzoek uitgevoerd in de eerste fase. Er zijn toen bouwdelen van het voormalige administratiekantoor van de Conradwerf uit 1897 achter de gevel van Spaarne Office uit de jaren 70 gevonden, die meer intact en waardevoller blijken dan vooraf gedacht. En er zijn drie scenario’s uitgewerkt. Waaronder het behoud van het administratie gebouw in situ, dus op de plek zelf. Behoud van de waardevolle elementen middendeel en kap op de plek zelf. En behoud van waardevolle delen op andere plekken in fase 1/ de gebiedsontwikkeling. En het college stuurt de opinienota ter bespreking naar de Commissie Ontwikkeling. En de commissie wordt gevraagd om te reflecteren op de drie scenario's en richting te geven. En na de bespreking wordt een voorkeursscenario opgenomen in het Plan van Eisen van de Leefomgeving, welke kaderstellend is voor de verdere uitwerking.

Inspreekbijdragen bij agendapunt 8 wijze van inpassing administratiegebouw Conradwerf in Spaarneboog De voorzitter: Dan zijn er ook nog insprekers. Er is één schriftelijke inspreekbijdrage van de Historische Vereniging Haarlem en deze is aan het agendapunt gekoppeld. En dan ga ik de vijf insprekers naar voren roepen. U kunt daar plaatsnemen. Dat zijn Wout Van den Korput, Marianne Blijdesteijn, de heer Koppen van de Erfgoedvereniging Heemschut, de heer Brandenburg en de heer Lijbers. Plekken waar een pasje in zit. Dank u wel voor het inspreken. Ik zie vijf mensen en er waren vijf. We gaan het rijtje zo meteen af. U heeft zo meteen 3 minuten de tijd om in te spreken en daarna mogen commissieleden u verduidelijkende vragen stellen. Nogmaals, het is niet toegestaan om namen van ambtenaren te noemen. Als ik u zo meteen het woord geef, kunt u op de rechterknop van de microfoon voor u indrukken. Dan gaat er een rood lampje branden en start de tijd. En het is in verband met uw spreektijd ook niet belangrijk dat u niet eerder op de knop drukt. En daarnaast is het belangrijk dat u uw microfoon goed voor uw mond heeft, zodat we u goed kunnen horen. Dan gaan we naar de eerste Inspreker en dat is Wout Van den Korput, als die er is. Inspreker 2: Dank u wel. Geachte voorzitter, commissie, aanwezigen.

Namens Hoorne Vastgoed wil ik onze reactie geven op het debat over het oude administratiegebouw van Werf Conrad. Er is veel gesproken en geschreven over dit gebouw. Het is bijzonder dat onder de huidige gevel nog delen van het industriële verleden van Haarlem zichtbaar zijn geworden en dat de bouwhistorische waarde als hoog wordt beoordeeld. Dat roept vragen op en ook emoties. Van belang is dat uit onderzoek blijkt dat het niet om een volledig intact historisch gebouw gaat, maar om specifieke waardevolle onderdelen, zoals delen van de gevel, de kapconstructie en enkele interieursporen. Grote delen zijn aangetast, gesloopt of verkeerden in slechte conditie. Volgens Berrens, die een transformatiekader heeft uitgevoerd. Toen de restanten zijn ontdekt, is het ontwerpproces direct stilgelegd. Daarna is negen maanden onderzoek gedaan met de gemeente, experts en architecten. Daarbij is ook opnieuw gekeken naar fase 1, die bewust verder is uitgewerkt dan de rest van het gebied. Die fasering is in nauwe samenwerking met de gemeente afgestemd. Geen van de specialisten, ook de

24

afdeling Erfgoed van de gemeente niet, adviseert volledige herbouw. Volledige herbouw of behoud van het middendeel scenario 1 of 2 heeft namelijk grote gevolgen. Het vraagt om een nieuw stedenbouwkundig plan, zorgt voor vertraging, minder woningen en minder voorzieningen. En bovendien brengt het kosten met zich mee die Hoorne niet kan dragen. Daardoor moeten tientallen gezinnen langer wachten op een woning. In Spaarneboog werken we met de gemeente aan woningen, maatschappelijke voorzieningen, een beter park en behoud van erfgoed. Zo krijgt in dit gebied het monument, de voormalige beschuitfabriek, een nieuwe en publieke functie en blijft de muur van Tollenaar behouden. Maar ook in het stedenbouwkundig ontwerp wordt het verhaal van de voormalige werf verteld. Dat laat zien hoe Hoorne samen met de gemeente omgaat met monumentaal en cultureel erfgoed. Zichtbaar maken en meenemen in de toekomst van de plek. En dat is wat we ook met de elementen van Werf Conrad willen doen. De vraag is niet of erfgoed belangrijk is, want dat is het. De vraag is hoe je zorgvuldig omgaat met wat er nog is binnen een bredere maatschappelijke opgave? Scenario 3 doet het naar onze overtuiging het beste. Het behoud en hergebruik, wat waardevol is, maakt het verhaal van Werf Conrad zichtbaar en laat deze ontwikkeling doorgaan.

Wij vragen de raad daarom om te kiezen voor een oplossing die het erfgoed zichtbaar en beleefbaar maakt en zorgt dat Haarlem vooruit kan met woningen, voorzieningen en een leefbare buurt. Dat doet recht aan het verleden en bouw aan de toekomst van deze plek. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel voor het inspreken. Dan gaan we naar de volgende inspreker, Marianne Blijdesteijn. Inspreker 3: Goedenavond. Ik ben Marianne Blijdesteijn en eigenlijk zit ik hier best wel gevaarlijk, want ik heb dat dus ontdekt dat pand en ben de root of all evel zou je kunnen zeggen of misschien ben ik ook wel degene die Haarlem een cadeautje bezorgd. Ik weet het niet precies. Ik ben een burger, een geïnteresseerde, iemand die haar ogen open heeft en heel toevallig dit allemaal zag en de waarde daarvan heel erg kan waarderen. Ik zal eventjes dat hele stuk verder overslaan, maar ik heb het in de zomer ontdekt. En ik heb in overleg met de gemeente een hele tijd ook mijn mond gehouden, zodat er overleg kon zijn met Hoorne Vastgoed en de dingen hopelijk goed zouden komen. Totdat ik nu toch ook zag dat het wat mij betreft, maar zoals gezegd, ik ben een burger die langskwam, toch niet echt goed komt als ik die voorstellen zie en die plaatjes zie die daarbij horen. Als dyslect kijk ik het liefst naar de plaatjes.

Dan vind ik toch heel erg jammer dat er in scenario 3 al helemaal niets overblijft, maar in de andere scenario's toch heel weinig overblijft. En dat lijkt me een gemiste kans voor Haarlem, met zoiets moois aan het Spaarne, een toegangsweg ook. Ik zie ook heel veel parallellen met het vorige onderwerp overigens. Waar je een spotlight op kan zetten, door het in een heel mooi kader te zetten, een mooie omgeving omheen te maken. En daar zijn tal van voorbeelden van in het land te vinden. Ik denk ook dat een nieuwe wijk die daar gebouwd zal worden meerwaarde zou krijgen als je het pand laat staan. De bestaande wijken daar rondom, die ook vroeger bij die fabrieken hoorden, de Transvaalbuurt en zo, daar heeft het ook een gouden glans op die het afstraalt. De entree van Haarlem wordt een stuk mooier. Je kan zo'n gebouw ook nog, ik weet niet, ik weet dat zeker niet iedereen het met me eens is, maar ook nog verhogen met iets erbij, iets eroverheen. Je zou er een hele poort kunnen maken, waar je onderdoor rijdt. Ik heb daar voorbeelden van plaatjes bijgedaan, zodat je een beetje mee kan kijken in dit soort fantasieën. Maar goed, voor de identiteit van Haarlem als scheepsbouwende stad lijkt het me ook gunstig en het bewustzijn van de Haarlemmers over het verleden met links en rechts van het Spaarne industrieel erfgoed. Ik begrijp dat het plan is om 450 tot 750 woningen te bouwen.

Volgens mij zit daar nog een hele grote marge in, maar ik denk dat je ook geen woningen hoeft te verliezen als je daar mooie gebouwen omheen zet met enige afstand of overheen op een architectonisch verantwoorde wijze. En eigenlijk zou ik dan zeggen: neem die hele wijk daarin mee. Maak die hele wijk een soort industriële uitstraling. Ik denk daarbij aan bijvoorbeeld het Ringerscomplex in Alkmaar. Ik weet niet of u dat kent. Daar zijn de Ringersfabrieken opgeknapt en daaromheen zijn …

25

De voorzitter: Zou u willen afronden, nog één zin? Inspreker 3: Best hoge … Ik zit ook al met die tijd. In ieder geval, ik zou zeggen: maak keuzes die juist verder gaan en waarin de bouw, het water en de industrie samen met elkaar een mooi geheel vormen. De voorzitter: Ik ga u echt onderbreken en we gaan door naar … Sorry, ik ben voor de rest van de raadsleden ook streng. Dus we gaan naar de volgende inspreker, de heer Koppen. Is die aanwezig? Ja. Inspreker 4: Goedenavond, mijn naam is Peter Koppen van de Bond Heemschut. Heemschut was zeer blij verrast toen wij vernamen dat er toch nog restanten zijn van de eens bloeiende internationale Werf Conrad, ooit icoon en trots van Haarlem. Wij vroegen ons al zo vaak af waarom er toch nooit iets is behouden van dit eens omvangrijke industriële erfgoedcomplex. Des te meer zijn wij teleurgesteld dat het college wil kiezen voor sloopscenario 3. Wat Heemschut betreft is dit scenario vanuit de erfgoedgedachte niet serieus te nemen. Het zal u niet verbazen dat Heemschut kiest voor scenario 1. Wij zijn dus voor behoud in situ van het administratiegebouw uit 1879, 1897 sorry. Met waar nodig reconstructies. Met voorkeursscenario 3 legt het college de adviezen van zowel het ingeschakelde Erfgoedbureau Berns als van de eigen Afdeling erfgoed naast zich neer. En dat terwijl de eigen afdeling alle erfgoedcriteria op hoog waardeert.

Het gebouw is dus monumentwaardig. En de door Berns benoemde gebouwkernwaarden de intentie van behoud rechtvaardigen. De keuze van het college voor sloopscenario 3 komt volgens de opinienota met name door het al vergevorderde stadium van het proces, het ontbreken van financiën en omdat daarmee de kans ontstaat met nieuwe architectuur recht te doen aan de identiteit van het gebied. Heemschut begrijpt echter niet hoe het kan dat bij een ingelast erfgoedvolume van minder dan 5 procent de argumenten proces, tijd en geld ineens een relevant probleem zijn, dat kennelijk niet kan worden opgelost binnen het grote geheel van het project. Over het argument proces en tijd vragen wij ons af hoe het kan dat de planvorming van de ontwikkelaar gevorderd is tot begin DO-fase, terwijl de gemeente in haar planning nog een Programma van Eisen voor de Leefomgeving wil opstellen. Dit PvE zou immers een uitgangspunt moeten zijn voor de planvorming in plaats van andersom, zoals het nu lijkt te gaan. Over het argument gebrek aan geld kunnen wij geen oordeel vellen. Dit is in de openbare stukken immers niet onderbouwd. Wel merken wij op dat het administratiegebouw ook een financiële drager kan zijn. Bijvoorbeeld door de transformatie naar woningen. Tot slot nog een reden om te kiezen voor scenario 1. In alle stukken wordt het rijke industriële verleden aan deze kant van het Spaarne geroemd.

Er zijn hiervan echter nog nauwelijks concrete herinneringen zichtbaar, want nagenoeg alle industriële erfgoedgebouwen en complexen zijn in de loop der tijd verdwenen. In onze inspreeknotitie hebben wij meerdere voorbeelden genoemd waarnaar wij kortheidshalve verwijzen. En dan nog een ingelaste actualiteit. Afgelopen zaterdag stond in het Haarlems Dagblad de stemming over de stelling behoud of niet, 89 procent kiest voor behoud. Haarlem is de vijfde erfgoedstad van Nederland. Maar als het er echt op aankomt, derft dit erfgoed te vaak het onderspit. Wij roepen u op dit niet weer te laten gebeuren. Dank voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel. Keurig in de tijd. Dan kan u een van deze twee personen zijn of de heer Brandenburg. Nee, dan bent u de heer Lijbers. Inspreker 5: Dank u wel. Mijn naam is Arne Lijbers. Ik ben partner en architect bij Mecanoo. Ik ben al zeven jaar betrokken bij de gebiedsontwikkeling waar Hoorne is gestart, om te kijken om deze plek te transformeren. Mecanoo werkt vaker op complexe transformaties, ook op historische plekken, waaronder bijvoorbeeld de Nederlandse bank in Amsterdam, die juist is opgeleverd. Daar hebben we een gesloten instituut veranderd in een publieke plek voor ontmoeting. Niet door het verleden letterlijk te reconstrueren, maar door de onderliggende ambitie van de plek opnieuw tot leven te brengen.

Op de locatie van de voormalige Conradwerf

26

treffen we geen intact monument aan, maar een deel van een gebouw, dat in de jaren 70 ingrijpend is aangepast en ingepakt. Het oorspronkelijke gebouw bestaat in zijn zuivere vorm feitelijk niet meer. Dit stelt ons voor een keuze. Proberen we het verleden letterlijk te reconstrueren met historische nieuwbouw of kiezen we voor de benadering waarin we de essentie bewaren en het verhaal op de eigentijdse manier vertellen? De Afdeling erfgoed Haarlem, erfgoedspecialist van Berns en internationale kaders zoals UNESCO, kiezen nadrukkelijk voor het laatste. In multidisciplinaire workshops is dit vakkundig afgewogen. De conclusie is helder, herbouw is niet het doel. Behoud de karakteristieke elementen die de identiteit van de werf dragen en geef deze een betekenisvolle plek binnen het nieuwe plan. Zo ontstaat een gelaagde transformatie die recht doet aan de geschiedenis van Conradwerf. Haarlem staat voor een enorme woningbouwopgave. Het huidige stedenbouwkundige plan is het resultaat van een zorgvuldig proces, waarin de woningopgave, parkeren, duurzaamheid en historie zijn samengebracht. Er is destijds bewust gekozen om de voormalige beschuitfabriek aan de Paul Krugerkade als historisch ankerpunt in de ontwikkeling te erkennen.

Als we nu zouden besluiten om ook het administratiegebouw volledig te herbouwen op de huidige plek, is de grote vraag wat de functie is op de buitenhoek van het plan. Het risico is reëel dat deze plek, ondanks alle ambities, onontwikkeld blijft. De analyse die voorligt, is dan ook integraal en gaat niet alleen om erfgoed, maar om de toekomst van dit gebied. Scenario 3, de zorgvuldige inpassing van karakteristieke elementen, bij nadruk niet volledige sloop, is de meest waardevolle en realistische route. Het is de enige optie die zowel historische betekenis als de ruimtelijke kwaliteit waarborgt. Het biedt ook de kans om tijdens de ontmanteling van het gebouw goed te kijken welke elementen waardevol zijn en kunnen integreren in de nieuwe situatie. Er ligt nu een Programma van Eisen voor de Leefomgeving dat een uniek en stedelijk milieu creëert. Door intensieve samenwerking kunnen we het programma realiseren met maar liefst 50 procent sociale woningbouw, gecombineerd met voorzieningen en een royale openbare ruimte, waarin ook het parkeren inpandig is opgelost. Door aan de kant van het Spaarne compact en hoger te bouwen, creëren we aan de westzijde juist een groen stedelijk milieu dat goed aansluit op het Mandelapark en de Transvaalwijk. Ik begrijp de wens cultuurhistorie zichtbaar te maken, maar laten we dat op een pragmatische manier doen.

Met veel respect kunnen delen van het voormalig administratiegebouw op een alternatieve, creatieve manier herleven in het gebied. Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan wil ik u allen bedanken voor het inspreken. Zijn er nog vragen aan een van de insprekers? Van den Broek van Partij voor de Dieren. Mevrouw Van den Broek: Een vraag aan de heer van Mecanoo. In die scenariostudio zie je bij de scenario's 1 en 2 zie je een goede Artistimpression. Dan kan je een beetje een gevoel krijgen. Maar bij scenario 3 is dat niet. Ik heb heel erg moeite om uw visie te volgen van cultuurhistorische elementen komen terug, maar dat kan ik helemaal niet terugzien in wat ik me daarbij moet voorstellen. Hoe gaat u dat dan doen? Hoe moet ik me dat dan toch een beetje visionair voorstellen? Inspreker 5: Door middel van verder onderzoek. Dat is ook, omdat er nu heel veel nog niet bekend is. Ook de staat van de bebouwing is niet bekend. Want er is in de jaren 70 verbazingwekkend een gevel tegenaan geplakt. En dat geldt ook voor de inpandige elementen, waarin we ruimtelijk ook moeten toetsen hoe goed we die kunnen inpassen. Dat is het lastige van om dat nu al helemaal te doorgronden. Maar je ziet ook in de scenario's, in de studies, zie je ook dat ook de variant van scenario 1 missen al grote delen van het gebouw, omdat die niet meer bestaan. De voorzitter: Dank u wel.

Dan is er nog een vervolgvraag.

27

Mevrouw Van den Broek: Want als ik uw betoog hoor dan klonk het meer als een betoog voor scenario 2. Zou je dan daar niet, als je meer onderzoek doet, dat je daar dan toch een soort van op uitkomt? Inspreker 5: Dat zou kunnen. Als dat goed in te passen is met de huidige situatie en die staat is goed en die waardering is er voor die elementen, dan zou dat zeker kunnen. Alleen je moet dat pragmatisch bekijken. Dat kan niet een garantie zijn en je moet het blijven wegen met de situatie die er is. De voorzitter: Dank u wel. Zou u in de tussentijd ook uw microfoon even uit willen … Anders bent u de hele tijd in beeld. Dan heeft mevrouw Hoek van de SP nog een vraag. Mevrouw Hoek: Ik moest denken aan de Figee Hal en het Drostegebouw, die aan de overkant staan, waar ook lang niet het hele gebouw herbouwd is, maar wel op de plek waar ze stonden nog heel goed zichtbaar is hoe ze ooit waren. En bij scenario 3 krijg ik een beetje het gevoel wat bij de Raaks is gebeurd. Dat we ergens in een zijmuur nog een monumentje zien van wat er ooit heeft gestaan, maar niemand heeft maar enig idee waar het bij hoorde en wat het geweest is. En wij van de SP hebben toch zoiets van zou dat niet mogelijk zijn om zo te doen zoals bij de Figee Hal is gebeurd bijvoorbeeld? Dat is een vraag aan de heer van Mecanoo. Inspreker 5: Dat heeft dus deels te maken met wat er dus al mist in het gebouw.

De kopse kant richting de Werfstraat die is al weggehaald, die is er niet meer. In de jaren 70 is er een grote entree geplaatst aan het Spaarne, waardoor alleen de middenbeuk gerelateerd aan de achterliggende tekenzaal die vroeger de industriehal inkeek, heeft de hoogste waarde. Dat zit ook allemaal bijna inpandig, wat het dus ook nog lastiger maakt. Dat is ook scenario 2, om het op exact dezelfde locatie terug te laten brengen en het dan ook nog zichtbaar te laten staan. Laat staan dat je er ook nog een gebruiksfunctie aan koppelt. Dat iemand er dus iets mee kan doen. Want het is een zaal die half verhoogd is toegepast op een beletageniveau. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er nog meer vragen? De heer Amand van Trots. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. Ik had het aan de mijnheer van het erfgoed, wil ik vragen. Ziet u nu het probleem? Ik ben van erfgoed, dus ik kan helemaal volgen wat u bedoelt. Maar hoe ziet u dat probleem dat het niet goed ingepast wordt in Haarlem? Want dat is een van de oudste panden daar op die Spaarndamseweg. Hoe ziet u dat zelf? Inspreker 4: Wat bedoelt u precies met … De heer Amand: Ik bedoel, hoe ziet u het zelf als u het behoud zoals dat nu is dat oude gedeelte, heeft u daar een ander plan voor? Want anders krijgen we net zo meteen als bij de Brinkman dat het ook een blikdingetje wordt.

Inspreker 4: Dat is ook een voorbeeld de Brinkman dat het erfgoed het onderspit delft, maar het hele gebouw is nog niet bekend. En mijn buurman heeft veel meer daar gezien en van alles gedaan, dan wij dat hebben kunnen zien. Maar wij zien, wat ons betreft zou je kunnen zeggen: dat gebouw staat daar. We weten allemaal niet precies wat er allemaal nog staat, dan moet het eerst uitgepakt worden. We weten fragmenten wat er nog is. Maar het lijkt erop dat er nog wel een heel gebouw staat, waar een aantal dingen niet meer aanwezig zijn. Als het grootste deel van het gebouw er nog is, dan kun je via reconstructies aanvullen tot het gebouw weer compleet is. En wij hopen dat dat het geval is. En dat lijkt het ook. Het dak zit er nog op, de muren staan er nog, de ramen zijn er nog en dergelijke. Een groot deel van het casco lijkt er nog te zijn. En bij scenario 3 gaat dat allemaal verloren. Er is een gezegde in de erfgoedwereld dat als je iets sloopt en je gaat het

28

nabouwen of je gaat een onderdeeltje ergens anders op een plek weer neerzetten en dat gezegde luidt een beetje: we hebben de foto's nog. De voorzitter: Dank u wel. Wilt u nog even … Is er nog iemand met een vraag? Dat is, even kijken, de heer Streefkerk van Volt. De heer Streefkerk: Dank u wel, voorzitter. Ik had even een compliment voor mevrouw Blijdesteijn en de moeite die u gedaan heeft als burger om hier voor deze zaak in te zetten en om de aandacht te vragen. Kan u heel kort even in twee zinnen reflecteren hoe u het contact met de gemeente heeft ervaren? Inspreker 3: Doet hij het nog? Ja. Wat mij opviel bij het contact met de gemeente is dat er een soort van houding is van, laat het even voorzichtig, een soort van respect voor mijn buurmannen, denk ik of ontzag of weet ik niet. Ik heb gelukkig helemaal geen verstand van politiek en ook niet hoe dat soort dingen op een gegeven moment veranderd kunnen worden. Maar het was, het werd … Ik vond dat ik klein gehouden werd in ieder geval en dat moeite gedaan werd om te zorgen dat dat een beetje vergeten werd. Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel. Volgens mij waren er geen vragen meer. Dan wil ik u bedanken voor het inspreken en kunt u de rest van de behandeling op de publieke tribune volgen. Dan gaan we over op de behandeling. Wie wil het eerste termijn? Mevrouw Oudshoorn van D66. Mevrouw Oudshoorn: Dank u wel, voorzitter.

Dit plan loopt al vele jaren, want toen ik hier net begon als raadslid toen spraken we hier al over. En toen zei de heer Roduner op mijn verzoek toe dat hij zou onderzoeken of in dit plan een waterspeelplaats of een pierenbad zou kunnen komen. Ik dolgelukkig. U denkt nu: waarom is dat relevant? Omdat dit project dus een relatie heeft met het water en dat zien we hier vandaag ook terug. Want tegen alle verwachtingen in bleek nog een stukje van Werf Conrad verstopt te zitten in de Spaarneboog. Een stukje historie waarvan niemand meer wist dat we het hadden. Een cadeautje wellicht, maar dan wel een cadeautje waarvan niemand wist dat je het zou krijgen. D66 heeft de charme van Werf Conrad gezien op de oude foto's en in de mooie stukken die we vandaag te zien kregen. Maar we zien ook dat de restanten wel ver afstaan van de Werf die het ooit was. We zien ook dat de ruimtelijke context waarin de Werf lag heel belangrijk was. En we constateren dat die ruimtelijke context in ieder geval voor eens en voor altijd gewijzigd is. De sfeer, de grandeur en de structuur van weleer die zijn er echt niet meer en die krijgen we ook nooit meer terug. D66 heeft daarom twijfels bij de authenticiteit, de kwaliteit en ook de functionaliteit die je zou kunnen bereiken met scenario 1 en 2.

We hebben de insprekers gehoord met een groot hart voor erfgoed, maar we horen ook de woningzoekenden in onze stad die een betaalbaar huis zoeken. En met alle fantastische internationale referenties die er te geven zijn over historiserend bouwen en bouwen rondom erfgoed, geeft D66 hier vanavond ook mee dat we betaalbaar willen bouwen, zeker aan deze kant van het Spaarne. En historiserend bouwen en het terugbouwen van erfgoed, wat al niet meer bestaat, kost een hoop geld. We zien de onzekerheden over de staat van de restanten en dat brengt ons toch bij scenario 3, want die woningen die hebben we keihard nodig en het moet alles bij elkaar een goed plan worden. En ik dank ook de architect die kwam inspreken om ons mee te nemen in de afwegingen die daarbij horen. Wij vinden het hoog tijd dat we hier tot een haalbaar en kwalitatief goed plan gaan komen. En wat ons betreft, hoort daar zeker bij dat de elementen die nog worden aangetroffen ook een goede plek krijgen. Ik kom zelf wel eens in Leidsche Rijn en daar heb je een plein waar nog een oude stationskap een prachtige functie heeft gekregen. Ga daar vooral eens kijken. En we dagen ook echt de wethouder en de ontwikkelaar uit om dat zo zorgvuldig en goed en openbaar mogelijk terug te brengen. Dit alles overwegende, gaat onze steun op dit moment uit naar variant 3.

En we willen eenieder die zich ingezet heeft voor dit plan, voor deze

29

plek en voor alle fantastische bijdragen en rapporten die er liggen, enorm bedanken voor de tijd en de zorgvuldigheid ook die hierin is gegaan. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Van Leeuwen van Actiepartij. De heer Van Leeuwen: Dank u wel. We mogen een cadeau uitpakken. Heel goed verpakt onder een spuuglelijke gevelwand, die kennelijk in het rapport zelfs nog een nieuwe waarde krijgt toegedicht, namelijk die van een moderne architectuur die misschien nog behoudenswaardig zou zijn. Die begrepen wij niet helemaal. Nee, eigenlijk lazen wij het als: het project moet een jasje uitdoen en dit jasje moet er zo snel mogelijk vanaf. En wat we dan terugvinden, weten we niet. Wij zijn niet gecharmeerd van het voorstel van D66, want wordt daarin gezegd: doe wat we hebben gedaan met het torentje op de FEBO in Schalkwijk. We hebben nog een leuk dingetje, zet het ergens op en we kletsen nergens over. Ik ben het helemaal eens met wat mevrouw Hoek net zei in de vraagstelling. Laten we niet gaan voor een scenario dat de Raaks na gaat doen met een paar leuke elementjes. Nee, laten we eerst kijken wat hebben we daar staan? Is scenario 1 dan een … De voorzitter: U heeft nog een interruptie van mevrouw Oudshoorn van D66. Mevrouw Oudshoorn: Los van dat ik angsten heb dat het een soort Efteling-achtige taferelen worden. Dan ben ik toch benieuwd naar hoe de Actiepartij twee punten ziet.

Namelijk hoe gaan we de hele boel dan betaalbaar houden? En vooral ook die sociale huurwoningen, die u zo graag ongetwijfeld in dit plan wil zien. En hoe gaan we zorgen dat hier een beetje snel resultaat komt en dat we niet opnieuw tien of twintig jaar naar deze situatie gaan kijken? De voorzitter: De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: We hebben een halfjaar te verliezen, lees ik in de stukken. We hebben net een plan vastgesteld waar we 20 jaar over hebben gedaan. Dus tijd is relatief. Ik vind een half jaar overzichtelijk. Ik vind de kosten die de gemeente heeft gemaakt te overzien tot nu toe. Ik vind dat we het moeten bekijken. En ik pleit absoluut niet voor de herbouw van het totale complex met de hallen erachter. Dat niet, maar scenario 1 is wat ons betreft wel het meest realistische. En het plangebied is groot genoeg met een grote bandbreedte om in de fase 2 en 3 de problemen die nu hier ontstaan, te bekijken, die daar op te lossen. Je moet een hoop onderzoeken, dat ben ik eens. De voorzitter: We gaan afronden. U kunt een interruptie maken, maar u heeft geen spreektijd meer helaas. Zijn er nog andere met een termijn? Mevrouw Brand van PRO. Mevrouw Brand: Dank, voorzitter. Dit is mijn eerste bijdrage als raadslid en in deze commissie. En dan meteen je tanden mogen zetten in dit dossier, dat zich zo ongeveer in mijn achtertuin in Noord afspeelt.

Een kwestie die de gemoederen duidelijk bezighoudt. Ook hier vanavond in de zaal. Dank ook aan alle insprekers en de bijdrage van mijn commissiegenoten. Geen lichte kost, maar de afweging voor PRO is wel helder. Scenario 1 en 2 vinden wij niet reëel. De bijkomende kosten zijn volgens de niet publiek toegankelijke stukken aanzienlijk, waarbij de kosten alleen niet eens de definitieve doorslag geven. De keuze voor scenario 1 of 2 kost vooral tientallen woningen, terwijl de woningnood in de deze stad enorm is. En ze brengen een aanzienlijke vertraging met zich mee, in een ontwikkeling waar omwonenden en woningzoekenden al een tijd lang op wachten. Wij kunnen dat niet verdedigen. En dat is ook belangrijk om te benoemen. Dat werd ook al een aantal keren aangehaald vanavond. We weten ook niet precies wat we aantreffen. Ook dat erkennen een

30

aantal van de voorstanders vanavond van scenario's 1 of 2. Op het moment dat het ontmanteld gaat worden, dat wordt dan pas echt duidelijk. Dat is te veel onzekerheid, voor te veel offers. Wij steunen dus scenario 3, het behoud van waardevolle delen op andere plekken in fase 1 de gebiedsontwikkeling, maar we hopen wel op wat meer duidelijkheid van de wethouder wat scenario 3 precies behelst. Mevrouw Van den Broek gaf dat … Stelde die vraag ook al eerder. Want dat is in de stukken nog niet concreet. De voorzitter: U heeft ook een interruptie van mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: Volgens mij noemt PRO ook het geld. Maar wat ik dan toch soms wel vreemd vind, PRO heeft er geen moeite mee om 9 miljoen vrij te maken voor een, gok ik, niet zo'n hele mooie parkeergarage ergens aan de westkant van Haarlem. Maar investeren in je erfgoed is dan ineens heel erg bezwaarlijk. Dat vind ik toch een bijzondere afweging. Hoe weegt PRO nu precies het erfgoed en het verlies van woningen? Er zit nog best wel marge volgens mij in het woningaantal. En we kunnen daar best nog wel de hoogte in, want dan doen we al langs het Spaarne. Wat houdt PRO nu tegen om niet zoals de Actiepartij voorstelt, toch nog even een kleine pas op de plaats te maken? Want als je dat kwijt bent, je krijgt het nooit meer terug. De voorzitter: Mevrouw Brand.

Mevrouw Brand: Zoals gezegd, het is een afweging die we gemaakt hebben en die afweging is deze keer deze kant uitgevallen. En zoals eerder aangegeven, dat heeft voor ons ook met name te maken gehad, want er wordt ook duidelijk aangegeven net dat op het moment dat dit in overweging genomen zou worden, dat daar ook weer tijd overheen zou gaan. Nogmaals, dit is de afweging die we gemaakt hebben en die is nu deze kant opgevallen. De voorzitter: Dan nog een interruptie van mevrouw Hoek. Mevrouw Hoek: Ik sluit me aan bij de Partij voor de Dieren. Waarom niet even wachten? Het argument van de woningen die moeten komen, er zijn nog zoveel projecten in Haarlem waar niets voor gesloopt hoeft te worden, waar al jaren plannen voor zijn, waar niets gebeurt. Bij de Sportweg zou al jaren wat gebouwd worden. Er staat nog geen … Er is nog geen concreet plan. Daar zou in 2027 begonnen worden. Er zijn zoveel projecten en ineens nu is hier erfgoed en nu ineens moeten we gaan stoppen, want er moeten woningen komen. Nee, laten we nou eerst kijken wat eronder zit. De voorzitter: Ik hoorde niet echt een vraag, maar mevrouw Brand. Mevrouw Brand: Mag ik daar toch even kort op reageren? Er wordt de suggestie gewekt dat er, zoals ik ook net in mijn bijdrage duidelijk heb willen maken, de afweging valt ook deze kant op.

In uw betoog net wordt toch gedaan alsof er intact erfgoed aangetroffen is waar gebruikgemaakt van kan worden. Wij hebben daar ernstig onze twijfels bij. De voorzitter: Dan nog een interruptie van de heer Aynan van Jouw Haarlem. De heer Aynan: PRO zegt: deze keer is het kwartje deze kant opgevallen, maar beseft PRO dat er maar één keer is? Als het weg is, is het weg en we krijgen het nooit meer terug. Beseft PRO dat? De voorzitter: Mevrouw Brand.

31

Mevrouw Brand: Dat beseffen wij ons zeer degelijk en ik was ook nog niet helemaal aan het einde van mijn betoog. Waar wij namelijk kritisch of tenminste in ieder geval kritische vragen over willen stellen, ook in lijn met wat mevrouw Van den Broek eerder ook aangaf. Wij zouden erg graag ook van de wethouder willen horen hoe zo meteen beoordeeld gaat worden en hoe dat proces eruitziet van hoe die waardevolle elementen behouden gaan worden. Want als we voor dit scenario kiezen, is er ons veel aan gelegen dat dat ook een behoorlijke plek krijgt, zodat dat de erfgoedwaarde die er is, ook een behoorlijke plek krijgt. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er nog meer bijdragen? De heer Amand van Trots. De heer Amand: Dank u wel. Ik wil je aan mevrouw van Progressief Nederland vragen van: kijkt u eens achterom. Kijk, dat zijn de dingen. We gaan dingen slopen en dat is helemaal niet de bedoeling. Als Haarlemmer zijnde zou ik zeggen, ik hoorde mijnheer Van Leeuwen al zeggen: ga bij FEBO even kijken naar die toren die daarheen moest. Waar gaat die heen? Ook zoiets. Dus wij zijn daar helemaal niet voor om dat weg te halen. Huizen bouwen prima, maar niet ten koste van oude gebouwen, wat er zit. De voorzitter: Ik hoorde niet echt een vraag. Mevrouw Brand: Mag ik er toch heel kort op reageren? De heer Amand: Ik wil nog even stellen, voorzitter, mag.

Wat gaat u … U vindt het niet nodig om dat te laten staan. Daar komt het op neer. U wilt het liever weg hebben, daar komt het op neer. De voorzitter: Mevrouw Brand. Mevrouw Brand: Volgens mij heb ik zojuist aangegeven dat er ons veel aan gelegen is om de waardevolle elementen die er zijn, dat die op een behoorlijke manier behouden worden, maar dat wij wel ernstig onze vraagtekens hebben bij wat we daadwerkelijk gaan aantreffen en wat de staat daarvan is. En dat er wel erg makkelijk uitgegaan wordt misschien ook hier van dat die waarde en de staat heel hoog zou zijn. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er nog mensen met een bijdrage? Dan de heer Aynan van Jouw Haarlem. De heer Aynan: Voorzitter, binnen die ene minuut die ik nog heb. Dit is toch wel echt een unieke kans voor het behoud, ook het teruggeven van identiteit aan het gebied. Het kost geld. Het kost misschien woningen. Het kost misschien wat tijd. Maar erfgoed is niet gratis. De voorzitter: U heeft een interruptie. De heer Aynan: En wat je daarvoor terugkrijgt, is heel waardevol. Wat nu weer? De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Oudshoorn van D66. Mevrouw Oudshoorn: Dank u wel, voorzitter. Eén vraag aan de heer Aynan. Hoe is het met die woningnoodtoestand die u vorige periode heeft uitgeroepen? De heer Aynan: En hoe is het met jullie slogan? Het kan wel, slopen. Zoiets? De voorzitter: Mevrouw Oudshoorn.

32

Mevrouw Oudshoorn: Betaalbare woningen bouwen, het kan wel, stem D66. De heer Aynan: Voorzitter, even een serieus antwoord, 400 tot 700 woningen. Die marge is hier echt te realiseren. We hebben net Oostpoort gehad, daar kunnen we echt een paar woningen toevoegen. De Put van Peet, de randen van Haarlem. Wij komen iedere keer met ideeën. Is dat afdoende antwoord voor D66? Het kan wel? De voorzitter: Ik zie ja-geknik. Gaat u verder, mijnheer Aynan. De heer Aynan: Voorzitter, wat ons teleurstelt, is dat het college en de coalitie echt lijkt te zoeken naar redenen waarom het niet kan. Terwijl je ook kunt zoeken naar redenen om het wel te behouden. En wij sluiten ons aan wat dat betreft bij de Actiepartij. Kijk wat je kunt behouden in situ, want er wordt hier echt verkeerd geciteerd. Zowel de gemeentelijke nota als het extern onderzoek zegt: prioriteit bij in situ behouden op dezelfde plek. Dus niet selectief citeren, kijk alsjeblieft, want het is echt waardevol. Het geeft identiteit aan het gebied, verbondenheid voor de toekomstige bewoners. Je krijgt er echt veel meer voor terug dan wat je sloopt. En regeren is vooruitzien en investeren in de toekomst doe je nu. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Van den Broek van Partij voor de Dieren. Mevrouw Van den Broek: Partij voor de Dieren kan zich aansluiten bij de betogen van de Actiepartij en Jouw Haarlem.

Wij zijn er ook voorstander van om toch eerst het cadeautje uit te pakken. En of je dan bij scenario 1 of 2 uitkomt, dat moet dan blijken. Ik ga me niet heel strak uitspreken voor een van die twee scenario's, omdat ik denk dat zal dan duidelijk worden op het moment dat je daar een duidelijker beeld over hebt. Maar slopen en het kind met het badwater weggooien dat is eeuwig zonde. Daar gaan we echt spijt van krijgen. De voorzitter: U heeft nog een interruptie van mevrouw Oudshoorn. Mevrouw Oudshoorn: Misschien toch even dat ik het begrijp. Het scenario we gaan het rustig afpellen en dan gaan we er nog eens even op broeden, dat zag ik er eerlijk gezegd niet tussen zitten. Dat wordt hier dan nu geïntroduceerd. Maar heeft de Partij voor de Dieren dan een idee wat dat precies betekent voor de planvorming? Mevrouw Van den Broek: Volgens mij moet er toch nog iets extra nader onderzoek worden gedaan en dan kun je zien wat de mogelijkheden zijn voor scenario 2 of scenario 1. Afhankelijk van de staat van wat je aantreft, want dit is nog niet helemaal duidelijk. Dat lijkt mij goed om dat af te wachten. En in ieder geval daar de tijd voor te nemen. Als dat een half jaar is, zoals de Actiepartij zegt, dan lijkt me dat prima. De voorzitter: U heeft nog een interruptie van mevrouw Oudshoorn.

Mevrouw Oudshoorn: Ik waardeer ieders optimisme, dat een nieuw plan rondom dit gebouw maken maar een half jaar zou kosten. Maar dan toch ga ik het nog één keer proberen. De Partij voor de Dieren en ook een aantal andere partijen stellen hier voor: gaat het eerst eens eventjes rustig afpellen. Leg de boel stil en dan zien we het daarna wel. Als daarna alsnog blijkt, zoals nu in de stukken staat, dat er effectief heel weinig over is van dat gebouw, staat de Partij voor de Dieren dan er alsnog voor open om dat niet terug te gaan bouwen of zegt u we gaan het hoe dan ook terugbouwen, ook als langzaam uitpakken ertoe leidt dat we constateren dat er nauwelijks meer stukken zijn?

33

De voorzitter: Mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: Volgens mij staat er in het stuk dat er in ieder geval voldoende potentieel is, dat er mogelijkheden zijn voor scenario 1 en 2. Je moet wel kijken van welke omstandigheden dat zijn, maar dat zou in ieder geval omstreden zijn, om in ieder geval voor die scenario's te gaan en in ieder geval niet voor 3. De voorzitter: Dank u wel. Gaat u verder of was u klaar met uw … Mevrouw Van den Broek: Nee, ik was klaar. De voorzitter: Zijn er nog meer? Mijnheer Streefkerk van Volt. De heer Streefkerk: Dank u wel, voorzitter. Ik wil me aansluiten bij de Actiepartij en Partij voor de Dieren en Jouw Haarlem. Ik wil nog wel proberen het nog iets concreter te houden. We hebben het hier wel over een icoonproject in Haarlem. En dan moeten we wat Volt betreft niet primair kijken naar de vraag of er erfgoed wordt behouden, maar hoe we dat doen en zonder de businesscase te laten ontsporen. En ik denk dat dat op drie manieren zou kunnen. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Oudshoorn. De heer Streefkerk: Drie lijnen waarin we dat graag zouden willen realiseren. Het borgen van een financieel neutrale uitkomst via herverdeling van het programma. Dat is wat de Actiepartij ook al aangaf. Beperken van onzekerheden door heldere kaders en fasering, dat we niet eindeloos hierin blijven hangen.

En het actief benutten van de meerwaarde van het Conraderfgoed voor de kwaliteit en de marktpositie van het ontwikkelgebied. Dank u wel. De voorzitter: U heeft nog een interruptie van mevrouw Oudshoorn. Mevrouw Oudshoorn: Ik waardeer enorm de bijdrage van Volt. En ik zou bijna zeggen: als dat zou kunnen, dan zijn wij daar enorm voor, maar politiek is lastige keuzes maken. Wees welkom. U zegt: we willen het behouden, maar het mag niet meer kosten, het mag ook niet lang duren. Hoe realistisch is dat? En heeft u dan de geheime stukken gelezen, zonder daaruit te citeren? De voorzitter: De heer Streefkerk. De heer Streefkerk: Ik heb zeker de geheime stukken gelezen. Ik heb ook niet gezegd dat de primaire vraag is dat we het erfgoed moeten behouden, maar hoe we dat kunnen doen. De waarde ervan kunnen behouden, zonder het plan zelf in gevaar te brengen. En daar heb ik een aantal richtingen voor gegeven en dat ben ik met de andere partijen eens dat dat mogelijk lijkt. De voorzitter: Nog een interruptie van mevrouw Oudshoorn. Mevrouw Oudshoorn: Dan misschien nog iets concreter die richtingen, want ik hoor Volt toch net zeggen: we moeten de erfgoedwaarde behouden, het mag niet lang duren en het mag niet veel kosten. Die smaak heb ik in de stukken toch niet gezien. De voorzitter: Streefkerk.