03-30 Transcript Raad 30 maart

Kunt u ons aangeven wat er in de afgelopen twee weken is veranderd? De heer Aynan: Volgens mij hebben we ruim vierhonderd handtekeningen van Haarlemmers gezien. Ik snap deze vraag niet. De voorzitter: De heer Wiedemeijer, laatste interruptie op dit moment. De heer Wiedemeijer: De griffie heeft ons gemeld dat heer Kuin, dat is de collega van de SP, fantastisch, dat hij de indiener is van het referendum. Daarop reageerde u ook in de krant dat u daar scepsis bij had, omdat u vond dat het een middel van de bevolking moest zijn. Het was destijds ook uw stemverklaring om dergelijke referenda in 2022 niet mogelijk te maken. Kunt u misschien bij zo'n zorgvuldig onderwerp als deze aangeven wat er in de tussentijd voor u is veranderd? De heer Aynan: Voor mij is er niets veranderd, kennelijk voor u wel. Ik ben daar altijd zuiver in geweest. Als er genoeg Haarlemmers zijn die het referendumverzoek indienen, dat is netjes gecheckt door onze voorzitter, dan hebben we hier een voldragen referendum vanuit de bevolking. Dat is wat we hier vanavond bespreken. Sinds wanneer is mijnheer Kuin zijn stemrecht ontnomen? Want dat is ook een normale Haarlemmer. Net als u overigens. Voorzitter, ik zou bijna willen zeggen helaas. Voorzitter. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Aynan: Vanavond moet ik helaas constateren dat de democratie monddood is gemaakt en heerst de dictatuur van de meerderheid.

Dat hebben we net gezien met het amendement, maar ik richt me tot de Haarlemmers. Beste Haarlemmers, daar leggen we ons niet bij neer. Samen gaan we zoeken hoe we de zeggenschap weer terugkrijgen. Geachte coalitie, see you in court.

19

De voorzitter: Ik verzoek de aanwezigen om, hoewel ik heel goed begrijp dat u, want u vindt er iets van en dat wilt u laten merken, maar de regels in deze vergaderingen zijn dat de raadsleden ongestoord door blijken van goedkeuring of afkeuring hun werk moeten kunnen doen. Ik verzoek u om niet te klappen of boe te roepen of iets dergelijks. Er is een interruptie nog, of een nieuwe woordmelding. Woordmelding. De heer Kuin. De heer Kuin: Voorzitter, de kernvraag zie ik iets anders dan mijnheer Aynan. Ik ben het bijna altijd met hem eens. De kernvraag is niet vanavond bij dit punt of je voor of tegen betaald parkeren bent. De kernvraag bij dit punt is, mogen alle Haarlemmers hierover advies geven? Dat is de kernvraag. Ik ben wel blij met het amendement, in ieder geval met het standpunt van de coalitie, niet qua inhoud, maar wel dat ze dat tijdig hebben aangegeven. Wat mij betreft sluit ik ook niet uit, dat wil ik deze raad en ook de coalitie de kans geven, een amendement kan worden ingediend, kan worden aangehouden, kan worden ingetrokken. Ik doe een beroep op de coalitie om vooral deze discussie open met ons te voeren. Ik snap dat u vooraf een standpunt inneemt, maar het is echt van groot belang om discussie te voeren, niet voor of tegen betaald parkeren, maar kunnen Haarlemmers advies geven over dit ontwerpbesluit? Daar is wat ons betreft alle reden toe om dat te doen.

In het verkiezingsprogramma van geen enkele partij die hier zit vanavond, die gekozen is, stond de afschaffing van de draagvlakmeting. Drie maanden later, na de verkiezingen, is er een coalitieakkoord en wordt er een voorgenomen besluit aangekondigd dat de draagvlakmeting wordt afgeschaft. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Drost. De heer Drost: Ten eerste wordt de draagvlakmeting niet afgeschaft, maar hebben we iets gezegd, op het moment dat er hoge parkeerdruk is, dan gaan we het gewoon doen. Maar begrijp ik dat goed, de verkiezingen waar u naar refereert waren in maart 2022 en dat punt waar u naar refereert is het mobiliteitsbeleid en dat is in september 2021, een half jaar daarvoor vastgesteld. Dan is het op zich niet zo gek dat er die keuze wordt gemaakt dat dat niet letterlijk in elk verkiezingsprogramma stond. De heer Kuin: Ik zit even te denken of ik zal antwoorden, want ik kom er straks aan toe bij de behandeling van jullie amendement, waarin jullie verwijzen naar het mobiliteitsbeleid. Ik stel voor dat ik daar straks iets over zeg. Er ligt een verzoek tot een referendum ... Er is een Referendumcommissie, onafhankelijke commissie, die daar advies over geeft. Die heeft tot taak om te toetsen of aan de vereisten is voldaan, aan de handtekeningen van kiesgerechtigde Haarlemmers. Dat klopt.

Meer dan 1.700 Haarlemmers hebben in twee weken tijd dit verzoek ondersteund. Ten tweede heeft de commissie de taak om te toetsen of er een afwijzingsgrond is, artikel 2 lid 2. De commissie komt gemotiveerd tot een advies dat er geen afwijzingsgrond is. Ik zou tegen de coalitie willen zeggen, als je vertrouwen hebt in je besluit, als je vertrouwen hebt in je voorstellen om tot gereguleerd parkeren te komen, als je vertrouwen hebt in de maatregelen die de auto moeten terugdringen en de wijken weer veilig moeten maken, jullie woorden, niet mijn woorden, als je daar vertrouwen in hebt, dan durf je toch de discussie met de Haarlemmers aan. Dan zou je toch ook open moeten staan voor zo’n referendumverzoek, zeker als er ook een onafhankelijke commissie is die zegt, het voldoet aan alle voorwaarden. Ik ga nu iets zeggen over het amendement. De commissie, of de coalitie zegt dat het ontwerpbesluit vooral ook over tarieven gaat en dat een uitsluitingsgrond is dat het niet over gemeentelijke belasting en heffingen mag gaan. De commissie zegt erover, de Referendumcommissie zegt denk ik terecht dat de nota die de woorden gebruikt, het doel van deze nota is drie beleidswijzigingen. We gaan het gebied van gereguleerd parkeren groter maken, we voeren een 85 procentnorm in en we voeren een vergunningplafond in.

Dat zijn de drie beleidswijzigingen die de coalitie zelf benoemt als belangrijkste punten uit de Nota gereguleerd parkeren. Daar komt het woord heffingen en tarieven niet in voor. De coalitie noemt in het amendement het punt dat de Referendumcommissie niets gezegd zou hebben over eerder vastgesteld

20

beleid. De coalitie, ik kijk naar jullie, die lijkt daarmee te zeggen alsof dat wel zou moeten. De Referendumverordening heeft het volgens mij niet over vastgesteld beleid, maar als vastgestelde besluiten. Daarom heeft de commissie daar ook niet naar gekeken. Het gaat over besluiten en niet over eerder gesteld beleid. Dan kom ik op de vraag van de heer van GroenLinks, waarin wordt gezegd dat het in feite ... Dat is afwijzingsgrond van artikel 2 lid 2I, waarin wordt gezegd, als het gaat om een besluit wat volgt uit een eerder besluit, dan kan het een afwijzingsgrond zijn. Het amendement lijkt letterlijk te zeggen, ik heb geleerd om nooit te liegen, ik denk dat het amendement liegt ... Het amendement lijkt letterlijk te zeggen dat er eerder is besloten, in oktober 2021, dat heel Haarlem gereguleerd parkeren zou zijn. Nou wordt er ook ja geknikt. Er is een amendement ingediend in oktober ‘21 door de coalitie, van vier mensen die nog steeds aan tafel zitten. In dat amendement is juist de stelligheid in de Mobiliteitsnota teruggenomen. Er stond in de nota de letterlijke zin, in Haarlem is in 2030 overal gereguleerd parkeren. U knikt ja, maar jullie hebben het zelf geamendeerd. Dat amendement zegt dat in Haarlem in 2030 het groener is en de doelstellingen worden gehaald. Dat zou kunnen met gereguleerd parkeren. Dat zou kunnen met het vergunningplafond.

Vervolgens vragen jullie in het amendement, punt 2, om een aantal scenario's te schetsen waarin onderdeel van die scenario’s gekeken wordt naar tarifering, naar de zeggenschap van de bewoners in de wijken. Wij constateren, dat is wat de Mobiliteitsnota is. Mijnheer Van Leeuwen was de ondertekenaar, mijnheer Wiedemeijer, volgens mij allemaal nog aanwezig. Het amendement van de huidige coalitie van destijds, waarvan we nu ook vier in de coalitie zitten, hebben juist die stelligheid in die Mobiliteitsnota eruit gehaald en geamendeerd. De voorzitter: Ik onderbreek u nu even, want ik heb u dit betoog af laten maken, maar er was een interruptie. Ik kijk even naar mevrouw Çimen. Over? Oké. Gaat u verder, mijnheer Kuin. De heer Kuin: Tot slot, want ik zie dat de tijd harder gaat dan ik dacht, in het amendement wordt beroep gedaan op de dringende reden. De dringende reden zou zijn dat de hoge parkeerdruk de leefbaarheid in het geding brengt, dat er klachten van bewoners zijn, dat de belangen van kinderen en gehandicapte ernstig in het geding is. Dat is een standpunt over dat daar iets aan gedaan moet worden en dat er gereguleerd parkeren moet komen in jullie visie, maar dat maakt niet het referendum niet overbodig. Er wordt niet beargumenteerd waarom dat niet zes maanden later kan, want daar hebben we het over.

Die dringende redenen halen volgens mij bakzeil ook bij de rechter, maar laten we er niet op uitzenden dat het bij de rechter moet komen. Laten we vanavond een verstandig besluit nemen dat het ook de toets van de rechter kan doorstaan. Dank u wel. De voorzitter: U heeft een interruptie. Ik zou trouwens ook willen vragen, want we zien allemaal hoe het met de spreektijden is, laten we proberen daar ook enigszins terughoudend mee om te gaan, want dat maakt het ook heel ingewikkeld om iedereen zijn verhaal te laten afmaken. Maar goed, de heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, ik ken de SP als sociale partij. U geeft aan dat zes maanden langer de openbare ruimte niet toegankelijk maken voor mensen met een handicap, dat dat niet dringend is. Daaruit mag je concluderen dat u dat niet belangrijk vindt. Kan ik van de SP dan horen hoe lang voor u de openbare ruimte niet toegankelijk mag zijn voor mensen met een handicap? Hoe lang is dat acceptabel? De heer Kuin: Hoe durf je dat te zeggen als je al jaren regeert in deze stad en geen fuck gedaan hebt aan de toegankelijkheid en nu ineens zou het zes maanden niet kunnen wachten. De voorzitter: Dat is een beetje op de grens van het taalgebruik wat we in deze zaal gewend zijn.

21

De heer Kuin: Ik zie vak. De voorzitter: Was dit uw bijdrage? Ja. Dank u wel. Dan kijk ik of er anderen zijn. De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Ik moet even de motie aankondigen. De vorige spreker heeft dat al aangestipt. Kijk, het is natuurlijk een plan wat door het college wordt ingebracht. Die wordt gesteund door de coalitie. De coalitie is de meerderheid van de raad. Die kunnen gewoon achterover zitten en het vol vertrouwen tegemoetzien, want anders hadden ze dit goede plan natuurlijk nooit ingebracht. De motie heet Schep vooraf duidelijkheid, neem de uitkomst van het referendum over. Zeg dat van tevoren al dat we dat gewoon gaan doen. Het voorstel van gereguleerd parkeren is namelijk al bedacht door het college. Die kan rekenen op een meerderheid in de raad. Zo simpel is het eigenlijk. Dan nog even het dictum, voordat ik weer een strafpunt krijg. Om vooraf duidelijkheid te creëren door uit te spreken, de uitkomst van het referendum over te nemen en daardoor een hoge opkomst te bevorderen en tot een breed gedragen oplossing voor het parkeren in de gemeente Haarlem te komen. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan wij naar de volgende spreker, mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de Partij voor de Dieren is voorstander van gereguleerd parkeren, om zo van Haarlem een groenere en een gezondere stad te maken.

Echter, een deel van de inwoners heeft aangegeven hier een bredere raadpleging over te willen houden. De Referendumcommissie concludeert dat er op basis van de Referendumverordening geen gronden zijn om hier negatief advies over te geven. Het amendement van de coalitie beschrijft argument waarom het wel zou kunnen. Als je het op de letter nauwkeurig leest, kan je misschien voor beiden wat zeggen. De vraag is alleen, wil je het zo technocratisch bekijken? Iedereen weet hier hoezeer dit onderwerp leeft in de gemeente. Door dit als raad af te wijzen, schuif je niet alleen een democratisch recht van inwoners opzij, maar riskeer je het verwijt, zoals we dat momenteel ook landelijk zien, dat er vooral besluiten worden genomen over burgers, maar niet met burgers. Dit moeten we in Haarlem niet willen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Voorzitter, hoe rijmt de Partij voor de Dieren dit standpunt dan met het vorige, bij het vorige agendapunt, dat u dan vervolgens de auto helemaal wil uitbannen en dan nu alsnog naar de Haarlemmer wilt gaan? Mevrouw Van den Broek: Als ik hem heel even ... Mag ik hem heel veel afmaken? Ja. Het liefst zouden we dit zien in de vorm van de burgerberaad, waarin je een breed gesprek met inwoners over dit onderwerp houdt. Dit zou kunnen voorgelegd worden aan de initiatiefnemers.

Echter, voor dit beslismoment geldt dat de Partij voor de Dieren een referendum over de invoering van het gereguleerd parkeren niet zal tegenhouden. Wij stemmen derhalve tegen dit amendement. We zullen wel pleiten voor een goede vraagstelling en een volledige vraagstelling en een goed informatietraject. Voorzitter, tot slot, de Partij voor de Dieren zal, mocht het zover komen, in de communicatie naar bewoners uitdragen dat wij een voorstander zijn van gereguleerd parkeren. Maar laten we dit als kans zien om het gesprek aan te gaan en de stad beter te betrekken. Tot slot, ook wij zijn van mening dat politici zich echt wel een beetje ver moeten houden om een referendum te initiëren. Dat dat hier wel het geval lijkt te zijn, vinden we niet zo heel fris. Om even op mevrouw Çimen te reageren, als er een verzoek was geweest om een referendum te houden over parkeernormen, dan hadden we dat ook gesteund.

22

De voorzitter: Dank u wel. Eens even kijken. Anderen die hierover willen spreken? Mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Voorzitter, dank u wel. Ik val maar met de deur in huis. D66 zal het verzoek voor een raadgevend referendum niet steunen. Dat blijkt ook al uit het amendement waarin wij de volledige onderbouwing hebben opgenomen, wat wij samen met PvdA, GroenLinks, Actiepartij en CDA hebben ingediend. Althans, dat zal collega Wiedemeijer straks gaan doen. Maar ik zal nog wel een paar punten uitlichten. Voorzitter, ook in Haarlem woedt een ware strijd om de ruimte. Ruimte voor meer woningen, ruimte voor meer groen, ruimte voor recreëren. Haarlem krijgt er geen extra vierkante meters bij. We moeten anders gebruikmaken van de ruimte die we hebben. Niet alles kan. We moeten als gekozen volksvertegenwoordigers in deze stad stevige keuzes durven maken. Er is koers en er is daadkracht nodig. D66 is, het zal u geen verrassing zijn, voorstander van het reguleren van parkeren in Haarlem. Het is wat ons betreft een instrument om die leefbare, inclusieve en groene wijken te realiseren en het is noodzakelijk om die 10.000 woningen te kunnen bouwen. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Kuin. De heer Kuin: Volgens mij zit u er echt naast. Deze discussie gaat niet over voor het betaald parkeren en voor meer ruimte. Deze discussie gaat over zeggenschap, invloed van Haarlemmers.

Wat vindt u daarvan? Mevrouw Çimen: Ik kom daar zo nog op in mijn betoog. De heer Kuin: U zegt in uw programma ... Wat is er? De voorzitter: Ze komt er zo op terug. Mevrouw Çimen: Voorzitter, wij zijn niet tegen alle auto's, want de auto verdwijnt niet compleet uit het straatbeeld, omdat we parkeren reguleren. D66 is wel voor het eerlijker delen van die openbare ruimte, want die openbare ruimte is immers van ons allemaal, ook van mensen die geen auto hebben, van kinderen die buiten willen spelen, van mensen met een handicap, van mensen die meer groen in hun wijken willen. Met deze boodschap over mobiliteit, over groen, over wonen, in ons verkiezingsprogramma, in onze campagnecommunicatie zijn we ook tijdens de verkiezingen van maart 2022 naar de Haarlemmers toegegaan en hebben we meer stemmen gehaald dan de verkiezingen daarvoor. Voor D66 is onze opdracht helder. Voorzitter, de discussie over het uitbreiden van gereguleerd parkeren is een klassiek voorbeeld van kiezen tussen het algemeen belang of het belang van het individu. De voorzitter: Interruptie van de heer Aynan. De heer Aynan: U bent de verkiezingen ingegaan, hartstikke leuk, met uw verkiezingsprogramma. Weet u wat er staat op pagina 23 van uw eigen programma? Mevrouw Çimen: Dat gaat u mij vast vertellen. De heer Aynan: U weet het zelf niet meer? U gaat voor een nultarief voor de eerste auto.

Mevrouw Çimen: Wij hebben de optie opengehouden van een mogelijk nultarief voor de eerste vergunningen. Dat klopt. Dat hebben wij ook aangekaart tijdens de coalitieonderhandelingen. Toen hebben wij begrepen vanuit de uitvoering dat dat in de uitvoering onhaalbaar was, dat dat rechtsongelijkheid zou

23

creëren voor de mensen die nu al jarenlang in het gereguleerd parkeergebied al moeten betalen. Dat is dan ook deels voortschrijdend inzicht. We maken ook afspraken. Dat is ook hoe het werkt. De heer Aynan: Maar daar hebben de mensen niet op gestemd. Mevrouw Çimen: Mensen hebben gestemd op gereguleerd parkeren. Wij zijn heel duidelijk geweest dat de auto niet meer centraal staat voor ons mobiliteitsbeleid. Daar hebben mensen op gestemd. De heer Aynan: Mensen hebben bij D66 op het nultarief gestemd, mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Zo hard staat hij er helemaal niet in. Ik ken mijn eigen verkiezingsprogramma weldegelijk. Maar prima, ook hier zullen wij van mening verschillen. De heer Aynan: U pleegt kiezersbedrog. Dat is het. Mevrouw Çimen: U moet een beetje denken om toon. Hou het alsjeblieft een beetje vriendelijk. De heer Aynan: Feitelijk, vooral feitelijk, laten we dat doen. De voorzitter: We stoppen nu met interrupties op dit punt. Mevrouw Çimen, gaat u verder. Mevrouw Çimen: Voorzitter, ik was nog even bezig, dat soms de individuele burger iets moet inleveren om het belang van ons allen, van die hele gemeenschap te dienen. Ik begrijp echt heel goed dat dat vervelend is, maar het kan soms niet anders. Daar zijn wij ons van bewust. Wij hebben kennisgenomen van het advies van de Referendumcommissie, waarvoor dank, maar wij komen desalniettemin tot een andere conclusie.

Mijn fractie heeft meerdere bezwaren tegen het houden van een referendum over de Nota Uitwerking parkeerregulering, waarbij er een simpele ja/nee-vraag wordt voorgelegd aan de burger. Want wat ons betreft is een stad besturen namelijk nooit zo simpel. Het invoeren van gereguleerd parkeren in elf extra wijken hangt nauw samen met ons mobiliteitsbeleid, ons groenbeleid en het toegankelijk maken van onze straten. De heer Kuin gaf eerder aan van, het is beleid, het is geen raadsbesluit. Maar beleid komt tot stand door het nemen van raadsbesluiten. Volgens mij hangt dat weldegelijk met elkaar samen, want het is een operationaliseren van en het vloeit voort uit eerder vastgesteld beleid. Daarnaast helpt het ons om te voldoen aan een verplichting dat volgt uit een internationaal verdrag. De voorzitter: Dank u wel. Er zijn een aantal interrupties. Ik begin met volgens mij de eerste was de heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Als u van de democraten ... Voorzitter, als de Democraten 66 dan niet voor een referendum zijn, zijn ze dan misschien wel voor een burgerberaad, als je die burgers erbij wil betrekken en misschien tot betere oplossingen kan komen.

Mevrouw Çimen: Wij zijn zeker voor een burgerberaad, omdat je daar geen simpele ja/nee-vraag voorstelt, omdat je mensen maandenlang in een traject meeneemt en ze dan ook voorziet van allerlei informatie van verzoeken en zij ook aanbevelingen kunnen doen. Daar zijn wij zeker voor, voor het burgerberaad. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van den Raadt: Voorzitter.

24

De voorzitter: Eén vervolg nog en dan ga ik verder. De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Ik begrijp dat D66 nu uitstel wil totdat het burgerberaad is geweest. Klopt dat? Mevrouw Çimen: Nee. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even. De heer Aerssens. De heer Aerssens: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor mevrouw Çimen zeggen dat ze het eigenlijk te laat vindt wat hier is gebeurd. Ik ben wel benieuwd, geldt dat dan voor D66 voortaan dat we alleen nog maar op vage beleidsnota's referendaverzoeken kunnen goedkeuren vanuit D66, of kunnen ook op uitgewerkt beleid nog referenda gaan aanvragen? Mevrouw Çimen: Ik volg gewoon de Referendumverordening. Ik zie daar gewoon anders ... Ik kijk daar anders naar dan wat de Adviescommissie nu heeft opgeleverd. Dat zal per verzoek afhankelijk zijn. Dat kan ik nu toch niet zeggen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Aynan. De heer Aynan: U volgt de Referendumverordening. Wat heeft de Referendumcommissie gevolgd? Mevrouw Çimen: Ook, maar dat betekent niet dat we niet van mening kunnen verschillen. De heer Aynan: Wat is de waarde van een onafhankelijke Referendumcommissie dan nog? Mevrouw Çimen: Voorzitter, ik doe niets af aan hun onafhankelijkheid of aan hun oordeel. Ik neem dat voor kennisgeving aan. De heer Aynan: Jawel. U schuift het geheel terzijde. Mevrouw Çimen: Dat mag. Zo werkt dat in een democratie. De voorzitter: Dank u wel.

Ik ga toch ... Want ik wil voorkomen dat we met hele lange interrupties uiteindelijk de discussie juist achteruit in plaats van vooruit te helpen. Ik denk dat het goed is dat er interrupties zijn, maar probeer het wel in een aantal punten dan te doen en niet eindeloos te herhalen. We hebben er twee gehad hier. Ik ga nu naar de heer Drost. Interruptie. Sorry, ik dan ga ik terug naar u. Dan kunt u uw betoog afmaken. Mevrouw Çimen: Mijn gloedvol betoog. Voorzitter, daarnaast gaat het hier weldegelijk ook om gemeentelijke tarieven en belastingen. Daar kun je wat ons betreft ook geen referendum over houden. Dan wil ik nog graag in herinnering brengen dat er in 2017 al een referendum is gehouden over parkeermaatregelen waar de opkomstdrempel toen niet is gehaald en we wel dik 820.000 euro aan belastinggeld hebben uitgegeven. Voorzitter, de gemeente ontvangt daarnaast met grote regelmaat klachten van overlast, de heer Kuin verwees daar ook al naar. De leefbaarheid in buurten die onder grote druk staat, tenzij we ingrijpen. Uit de inwonerspeiling 2022 blijkt dat ruim een derde van alle Haarlemmers veel of zeer veel overlast van parkeren ervaart in hun eigen buurt. Voorzitter, ik rond af. Voor D66 is het probleem helder. Het vastgesteld beleid door de vorige raad en de huidige raad is ook helder. Het is een jaar na de gemeenteraadsverkiezingen zaak om de stad te besturen.

Het is tijd, wat ons betreft, voor actie en een referendum, geïnitieerd vanuit de raad,

25

omdat je eigenlijk tegen de ingezette koers bent, is mijn invulling, is wat ons betreft niet op zijn plaats. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik geef de heer Aynan nog een keer gelegenheid voor een interruptie. De heer Aynan: Geïnitieerd vanuit de raad, kunt u dat onderbouwen? Mevrouw Çimen: Zeker. Dat heeft de griffie onderbouwd bij de technische beantwoording van de vragen van GroenLinks. De heer Aynan: Ik vraag het aan u, niet aan de griffie. Mevrouw Çimen: Nee, maar ik baseer me op de antwoorden van de griffie. Dat is toch de bron? De heer Aynan: Zijn er 417 handtekeningen vanuit de raad binnengekomen? Mevrouw Çimen: Daar ga ik niet vanuit, nee. De heer Aynan: We hebben gelukkig inderdaad geen 417 raadsleden. Wat bedoelt u eigenlijk? Het is eigenlijk een verdachtmaking, die moet u onderbouwen of terugnemen. Mevrouw Çimen: Ik heb mijn antwoord al gegeven, voorzitter. De voorzitter: Dan sluiten we hiermee af. Dan gaan we naar de volgende bijdrage. De heer Drost. De heer Drost: Dank u wel, voorzitter. Dat referendumverzoek, ik moet zeggen dat het wel heel verleidelijk is nu natuurlijk om eerst bladzijde 18 van het verkiezingsprogramma van GroenLinks integraal te gaan voorlezen, over waarom wij het zo belangrijk vinden dat we die openbare ruimte gaan reguleren, dat parkeren. Maar goed, mevrouw Schneiders die eer is aan u zo meteen.

Ik zal vooral ingaan op de vraag die we bij dit agendapunt dienen te beantwoorden. Dat is een wat formelere vraag. In die zin kan ik helemaal aansluiten bij de heer Kuin van de SP. Het gaat niet om een simpele voor of tegen een referendum, maar het gaat over de vraag of de raad uitzonderingsgronden ziet om een referendum niet te honoreren. Die uitzonderingsgronden, genoemd in de vastgestelde referendumordening uit 2022 vorig jaar, daar heeft GroenLinks op getoetst. Dat is een verordening die overigens door een meerderheid van deze raad is vastgesteld. De bevindingen die GroenLinks samen met de al genoemde partijen heeft opgesteld, die staan in het amendement. Die heeft u tijdig kunnen lezen. Het niet honoreren van het houden van een referendum. Hierbij hebben we gekeken naar het ontwerp raadsbesluit dat voorligt, want die is immers referendabel, niet alleen de nota. Voordat u dan dadelijk wel naar die inhoud gaat in uw weging, dat honoreren kunt u natuurlijk vragen, GroenLinks is dat een makkelijke keus? Nee, dat is geen makkelijke keus. Zijn we bijvoorbeeld over één nacht ijs gegaan? Dat zijn we natuurlijk ook niet. Staan we voor de volle honderd procent achter deze keus? Ja, dat staan we. Dat gezegd hebbende, wil ik ook nog op een aantal zaken ingaan, los van wat er al in het amendement staat.

Laten we allereerst constateren dat dit besluit natuurlijk wel ingrijpt op de gemeentelijke tarieven. Het staat ook 24 keer in de nota, dat woord tarieven. Ook die interruptie van de heer Aynan verraadt natuurlijk een beetje ... Waar ging die interruptie voornamelijk over? Over de tarieven inderdaad. Dat verraadt natuurlijk ook een beetje dat dat de kern is van waar het hier om draait. Overigens, in 2020 was dat nog een reden voor de bijna voltallige raad om tegen een referendumverzoek over parkeren van Trots Haarlem te stemmen. Daarnaast zetten we natuurlijk voort met deze nota wat allang in gang is

26

gezet. We voeren beleid uit waar we voor staan. Beleid vastgesteld in het mobiliteitsbeleid. Onderdeel van een raadsbesluit inderdaad, mijnheer Kuin, anderhalf jaar geleden. Aan de slag met de openbare ruimte en om die veel beter te verdelen. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Aynan. De heer Aynan: Wilt u citeren uit het mobiliteitsbeleid waarin staat dat betaald parkeren wordt ingevoerd? De heer Drost: Het werd al gerefereerd uit het amendement. Ik heb volgens mij zelf die tekst ook geschreven in dat besluit. Er staat gewoon dat we actief aan de slag gaan met die gebieden waar de hoge parkeerdruk is. Punt. De heer Aynan: Wilt u citeren uit het mobiliteitsbeleid, want u verzint nu maar wat. Citeer uit het mobiliteitsbeleid. De heer Drost: Ik ga helemaal niks voor u citeren. De heer Aynan: Omdat u dat niet kan. De heer Drost: U kunt gewoon rustig lezen. Die tekst is ook letterlijk in een van die drie ... Dat eerste punt waar die Nota Uitwerking parkeerregeling om draait, die tekst uit het amendement is ook letterlijk op die pagina gekomen. Zoekt u het zo rustig terug. We gaan volgens mij schorsen nog voordat u het zou willen lezen, dan lees gerust. De heer Aynan: Voorzitter, het woord betaald parkeren komt geen één keer voor in het mobiliteitsbeleid.

U heeft uw eigen amendement ingediend, waarin u de suggesties wekt naar de stad dat gereguleerd parkeren niet wordt ingevoerd. In uw eigen amendement ontkent u dat. De voorzitter: Dat is voor de interruptie, want volgens is het glashelder wat u betoogt. Heer Drost. De heer Drost: Klopt. Mijnheer Aynan voelt de behoefte om weer over tarieven te beginnen. Ik denk dat het alleen maar onderstreept dat het inderdaad over tarieven gaat, dit stuk. Ik zou nog willen benoemen dat het democratisch proces is doorlopen. De voorzitter: Een interruptie van de heer Smit. De heer Smit: Mijnheer Drost, zei u dat dit stuk alleen over tarieven gaat? De heer Drost: Nee, het is een onderdeel van. De discussie draait nu heel de tijd over tarieven, maar we kunnen toch heel duidelijk zien dat het ook over tarieven gaat, dit besluit. De voorzitter: De heer Smit. De heer Smit: Mijnheer Drost, welke discussie en wanneer? De heer Drost: Ik snap niet helemaal waar u op doelt, in dat geval. Maar de Nota Uitwerking, natuurlijk gaat dat ook over tarieven. Dat is wat ik bedoel.

27

De heer Smit: Voorzitter. De voorzitter: Laatste aanvulling. De heer Smit: Opgevallen dat ik tien amendementen namens OPH heb ingediend en vier moties, waarvan er één onvermijdelijk soms over tarieven gaat, maar de anderen in principe niet, of alleen maar het probleem uiteindelijk wel bij een tarief komt, maar primair bij kwetsbare doelgroepen en anderszins. Hoezo? U bent volgens mij alleen maar bezig over tarieven te praten, niet OPH. De heer Drost: Het is hartstikke mooi dat u ook amendementen heeft opgesteld waar het niet over tarieven gaat. Maar het gaat natuurlijk om de vraag, in hoeverre? Daar toetsen we op in die Referendumverordening, in hoeverre er een grondslag is en in hoeverre het ook over tarieven gaat. Dat een onderdeel van het besluit. De heer Smit: Maar het barst toch van de inhoud in het verhaal. De voorzitter: Dit was deze ronde. Sorry. De heer Aerssens ook een interruptie. De heer Aerssens: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ik ben wel benieuwd, want in principe is er een verschil tussen vaststellen en invoeren. De Referendumverordening spreekt heel duidelijk over dat het niet referendabel is als je iets vaststelt. Maar invoeren is weldegelijk iets anders. Hoe kijkt de heer Drost ernaar? De heer Drost: Volgens mij gaat het gewoon ook over tarieven. Op basis daarvan hebben we gezegd van, dat is een wijzigingsgrond. Dat is niet de enige.

U heeft vier pagina's van het amendement gelezen. Daarom komen tot die conclusie. De heer Aerssens: Maar heeft u dan daadwerkelijk wel de Referendumverordening gelezen? Want daar staat gewoon wezenlijk iets anders. De heer Drost: Daar staat over de vaststelling van gemeentelijke tarief en belastingen, uitzondering G. Daar hebben we op getoetst. Daar kunnen we nog een hele lange discussie over voeren, maar dat kan u in het amendement verder ook lezen. De heer Aerssens: U gaat het invoeren. Dat is toch wezenlijk iets anders. De heer Drost: Daar kijken we dan anders naar en dat kan natuurlijk ook. Wat ik nog zeggen wilde, er heeft ook een ruime meerderheid voor dat beleid gestemd. Dat is ook nog weleens bekrachtigd tijdens de verkiezingen en gecontinueerd in het coalitieakkoord Actie! Dat alles bij elkaar maakt dat deze uitzonderingsgronden ... Dat GroenLinks tot het oordeel komt dat het verzoek niet referendabel is conform de verordening die is vastgesteld door deze raad. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Aynan. Overigens, het is uw eigen vrijheid en uw eigen keuze, maar u gebruikt uw spreektijd wel heel erg in de interrupties. Mijnheer Aynan. De heer Aynan: Wat is er precies bekrachtigd tijdens de verkiezingen? De heer Drost: Het is bekrachtigd uiteindelijk het coalitieakkoord. Dat is wat ik probeerde te zeggen. De voorzitter: Dank u wel. Dat was de heer Drost.

Mijnheer Van den Raadt.

28

De heer Van den Raadt: Nog een keer, voorzitter, want ik hoorde de naam van Trots Haarlem noemen. Welk jaartal noemde u dat ik een referendumverzoek had gedaan die iedereen afkeurde? De heer Drost: Volgens mij was het ongeveer 27 februari 2020, maar pin me niet op de dag vast. Maar het was in ieder geval wel die maand. De voorzitter: We zoeken het op. Eens even kijken. Wie wenst het woord over dit punt? Ik kan me toch niet voorstellen dat er niemand meer over wil spreken? De heer Aerssens. De heer Aerssens: Zeker niet, voorzitter. Dank u wel. Ik zou graag mijn betoog positief willen beginnen. Ik wil namelijk de 1.760 Haarlemmers die dit referendum hebben ondersteund, of deze aanvraag hebben ondersteund, bedanken. Bedanken voor het krachtige signaal wat zij hebben gegeven en dat zij van zich willen laten horen. Tot zover echter wel het positieve, want, voorzitter, de VVD was verbaasd en ook wel enigszins overvallen door het amendement wat uit deze coalitie is gerold. Deze coalitie van Partij van de Arbeid, GroenLinks, D66 en het CDA blokkeren actief een verzoek uit de stad om zich te laten uitspreken over iets wat de hele stad aangaat. Een breed onderwerp als parkeren. Het invoeren van parkeren in elf wijken heeft namelijk wel echt invloed op de hele stad.

Voorzitter, met dit voorstel, excuseert u mijn bewoording, schoffeert wat mij betreft deze coalitie de Haarlemmers, de Referendumcommissie, maar ook gehandicapten en het instrument van een referendum. Als we puur naar het amendement kijken, wat door de coalitie is ingediend ... Ik zie een interruptie, voorzitter. De voorzitter: Er is een interruptie van de heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, ik heb twee vragen. Laat ik met de eerste beginnen. Klopt het dat u alleen voor referenda bent als u tegen het voorliggende besluit bent? De heer Aerssens: Nee, de VVD is in principe een partij die tegen referenda is, maar in Haarlem hebben we een Referendumverordening en daar zullen wij altijd naar kijken en daar aan de hand van oordelen. Wij volgen daarin het advies van de Referendumcommissie. De voorzitter: Mijnheer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Mijn vervolgvraag is, u bent in wezen principieel tegen referenda? De heer Aerssens: Ik vind dat we in Haarlem onze afspraken moeten nakomen, in tegenstelling tot wat u doet met parkeren. Maar goed, dat is een heel ander onderwerp. Maar voorzitter, ik ga door. Even kijken. Als we puur naar het amendement kijken vanuit deze coalitie, dan is dat weinig steekhoudend. Het gaat tenslotte niet om het aanpassen van tarieven, maar over het invoeren van zones met gereguleerd parkeren. Wezenlijk iets anders. Dat kan geen bezwaar zijn.

Een bezwaar wat ook opgeroepen wordt, is dat deze 1.760 Haarlemmers te laat waren, te laat met hun verzoek. Maar is dat wel echt zo? De coalitie doet bijna zeggen alsof het voortaan alleen nog maar mogelijk is om op vage beleidsnota’s een referendum aan te vragen en niet meer op de uitgewerkte plannen. Gaat er dan ooit nog iemand op dat niveau een referendumaanvraag doen? Niemand voelt zich dan toch nog serieus genomen. Dat deze coalitie zelfs het VN-verdrag handicap erbij moet halen om dit voorstel te blokkeren over de rug van Haarlemmers die zich hierover uit willen spreken, dat vind ik echt een regelrechte schande. Het harde werk van de Referendumcommissie wordt ook nog eens teniet gedaan. Commissie met gedegen kennis van wetgeving, zonder politiek belang, die heeft een helder, duidelijk en gewogen advies gegeven. Maar dat is de coalitie niet bevallen, dus besluiten zij om dat

29

advies terzijde te schuiven. We hebben een commissie in Haarlem die echt zorgvuldig kijkt naar een verzoek en goed gewogen advies geeft. De wijze waarop deze coalitie nu omgaat met deze commissie, ik zou me bijna voor kunnen stellen dat die commissie uiteindelijk maar de eer aan zichzelf houdt als ze toch niet serieus genomen worden. Voorzitter, de VVD beoordeelt het referendum. Deze aanvraag, het verzoek voldoet wat ons betreft aan de vereisten die in de Referendumverordening gesteld worden. Wij zouden dan ook het advies van de Referendumcommissie volgen en instemmen met het originele voorstel, zonder het amendement. Dank u De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Voorzitter, na de dreun van de Statenverkiezingen, uitgedeeld door BBB, ontvangt Haarlem een dreun van onze coalitie, onder leiding van de Partij van de Arbeid, met in haar kielzog GroenLinks, D66, CDA en niet te vergeten de Actiepartij. Ook een dreun voor onze onafhankelijke Referendumcommissie, met hun onderbouwd positief advies als kleuters in feite weggezet. Want het advies deugde niet, de mensen begrepen het niet, lees ik in een doorwrocht amendement van de coalitie, onder leiding van de Partij van de Arbeid. Het is een juridisch en onleesbaar stuk.

Want wie schrijft zo'n apolitiek juridisch rimram-verhaal? Is daarvoor betaald? Graag horen wij ook van de burgemeester of de ambtelijke capaciteit voor is ingezet. Begrijp ik nu goed dat de inspraak verkeerd was? De mensen klaagden over tarieven, de verkeerde zaken. Pervers ook dat gehandicapten worden gebruikt om de auto de stad uit te jagen. Alle stoepen zouden hier onbegaanbaar zijn. Hopelijk mogen die mensen nog thuis bezoek ontvangen van een automobilist met zijn wagen. Het is ook geestig. Alles overziend concludeert de raad, lezen wij, dat er voldoende dringende redenen zijn om geen referendum te houden. Ik wil nog even memoreren dat D66 toch groot is geworden, juist door het houden van een referendum over het behoud van de Groene Zoom. Maar dat verleden is blijkbaar helemaal weggezakt bij D66. Wij krijgen onder uit de zak ook. Hart voor Haarlem, onder andere, zou het initiatief tot het houden van een referendum hebben genomen. Maar kwam het initiatief niet voort uit de woede van vele Haarlemmers die zich geschoffeerd voelden door het eenzijdig opleggen van betaald parkeren, zonder draagvlakonderzoek, zoals afgesproken en ook beloofd door Partij van de Arbeid? Volgens mij was dat toch vlak voor de verkiezingen. Al sinds de verkiezingen, nauwelijks een jaar geleden, zijn de jasjes wel gekeerd.

Ronduit treurig om het logo van de Actiepartij te zien staan boven op dit amendement, dat toch een mooi democratisch instrument is in Haarlem en dat nu om zeep wordt geholpen. Graag zou ik dan ook een reactie willen horen van de heer Van Leeuwen waarom hij is godsnaam zijn afkomst heeft verkwanseld, in feite, de bestaansgrond van de Actiepartij. Daar laat ik het bij. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Nog andere bijdragen? De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Dank u wel, voorzitter. Er een inleidend referendumverzoek gedaan door de SP, OPH en Hart voor Haarlem ten aanzien van de Nota Uitwerking parkeerregeling. De raad heeft het verzoek getoetst aan de vastgestelde Referendumverordening. Maar oordeel van de PvdA dient het in dit oordeel niet mee te wegen of je voor- of tegenstander bent van het ontwerp raadsbesluit waar het referendumverzoek op van toepassing is. Hierbij danken we ook de Referendumcommissie voor advies. In artikel 2 van de Referendumverordening zijn de beoordelingscriteria opgenomen. Hierbij maken wij de volgende opmerkingen. De voorzitter: De heer Aynan. De heer Aynan: Ook aan u de vraag, waar haalt u het vandaan dat politieke partijen hier het initiatief hebben genomen tot referendumverzoek?

30

De heer Wiedemeijer: Zij hebben zich gemeld bij de griffier als initiatiefnemer. Dat is letterlijk ook hoe zij zich naar buiten ... Is geweest. Dat is onze bron. Dat is het antwoord. Ik ga verder, voorzitter. De heer Aynan: Maar voorzitter ... De voorzitter: Ik merk dat sommige mensen nog even hierop door willen gaan. Overigens, er kan echt alleen maar door de raadsleden aan de discussie worden deelgenomen. Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Ik maak eerlijk gezegd bezwaar tegen deze aantijgingen. Ik heb nog niet eens het referendum, de dinges ondertekend of ingestuurd. Waar baseert u dit op? De heer Wiedemeijer: Dat heb ik net al beantwoord. De voorzitter: De heer Kuin. De heer Kuin: Ik heb weinig tijd, maar ik denk dat ik het toch even moet uitleggen. Ik heb nog even nagekeken wat er exact gebeurd is. Ik heb niet gezien wat de griffie geantwoord heeft, maar dat lijkt onjuist te zijn. Op 28 februari heb ik namens leden van onze partij gevraagd hoe dat gaat met een referendum en of er een formulier beschikbaar kan worden gesteld. Dat is de letterlijke tekst van die mail. Toen is er een formulier beschikbaar gesteld, hebben Haarlemmers dat ondersteund en zijn er officiële indieners. Dat ben niet ik. De heer Wiedemeijer: Er staat gewoon zwart-op-wit dat u drieën zich heeft gemeld met daarbij het verzoek of u ... De heer Kuin: U moet luisteren.

De heer Wiedemeijer: Ik heb heel goed geluisterd. Of u later door drie andere personen kon worden vervangen. Dat heeft u gedaan. Staat gewoon op de mail. Het is gewoon met de hele raad gedeeld. De voorzitter: Gaat u verder, mijnheer Wiedemeijer. De heer Aynan nog. De heer Aynan: Ook nog, omdat het belangrijk is, voorzitter. Kijk, in de vorige periode hebben we besloten dat raadsleden niet het individuele recht, want daar ging het om, hebben om aan een noodrem te trekken, zonder handtekeningen. Dat was de essentie. Wat mij betreft, of het mijnheer Kuin is of een mevrouw Van Zetten, het maakt mij niet uit. Ook als zij het initiatief neemt, heeft zij de plicht om minimaal vierhonderd handtekeningen van kiesgerechtigde Haarlemmers op te halen. Dat is in deze gebeurd en dat maakt het verzoek rechtsgeldig. Dat hoeft toch helemaal niet uit te maken wie het initiatief indient, als er maar genoeg handtekeningen zijn verzameld, mijnheer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Twee jaar geleden maakte dat wel voor u uit, nu niet meer. Ik constateer dat als we zo vaak draaien als u, dat we net zo misselijk worden als in de draaimolen. Maar het staat u verder vrij om van standpunt te veranderen. De heer Aynan: Voorzitter, als we een dynamo op mijnheer Wiedemeijer zetten, voorzien we de hele stad van energie. Zo hard draait u. Wat is dit voor ...

De voorzitter: Deze vergelijkingen zijn nu ver genoeg. Daar stoppen we mee. De heer Smit nog.

31

De heer Aynan: Maar ik wil een antwoord. De voorzitter: U heeft u de visie van de heer Wiedemeijer gehad en daar moet u het mee doen. U heeft uw visie ook duidelijk neergelegd trouwens. Mijnheer Smit. De heer Smit: Dat de griffie een mail verstuurt, dat mag zo zijn, maar de griffie heeft die mail niet aan mij gestuurd. De rol die OPHaarlem heeft gehad was het regelen van twee ruimtes waar we met Haarlemmers konden praten. Vanaf het begin was duidelijk dat de achterbannen van de drie fracties boos waren en nadachten over een referendum. De woorden van mijnheer Kuin zijn helemaal correct. Dat er een mail is geschreven, dat is gezellig, maar die is niet relevant. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Ik ga verder met mijn verhaal. Artikel 2 lid 2 stelt dat het referendum moet gaan over het ontwerp raadsbesluit. De voorzitter: Excuus, want het waren zoveel reacties. De heer Aerssens wil ook nog een interruptie plaatsen. Die krijgt ook de gelegenheid. Mijnheer Aerssens. De heer Aerssens: Dank u, mijnheer de voorzitter. Twee punten. Bij de aanvraag staan geen namen van raadsleden op het formulier. Dat allereerst. Ik hoop dat u dat formulier gezien heeft. Maar ook brengt u het terug tot drie partijen, tot drie collega's hier.

Wat zegt u dan tegen die 1.760 mensen die hun handtekening onder deze aanvraag hebben gezet? De heer Wiedemeijer: Wat ik tegen hun zeg, is dat we een zeer zorgvuldige afweging moeten maken of we het referendum kunnen honoreren. Dat was ik natuurlijk net aan het toelichten. Dat is mijn antwoord daarop. We moeten daar zeer zorgvuldig mee omgaan. Voorzitter, daarmee komt ... De voorzitter: Nu gaat u verder. De heer Wiedemeijer: Het is evident dat het inleidende referendumverzoek zich louter richt op de uitbreiding van het betaald parkeren. Als de Haarlemmers nee zeggen bij het referendum, zeggen ze dan ook nee tegen de bouw van vierhonderd extra gebouwde parkeerplekken? Zeggen ze dan ook nee tegen de investeringen in deelmobiliteit, groen en verbeteringen van de openbare ruimte. Zeggen ze dan ook nee tegen het instellen van het vergunningplafond? Welk advies vloeit er dan daadwerkelijk voort uit het corrigerend adviserend referendum? Voorzitter, punt 2 hij is al eerder genoemd. Op 23 september 2021 stelde de gemeenteraad ... De voorzitter: U heeft opnieuw een interruptie van de heer Smit. De heer Smit: U zegt, zijn we dan tegen? Dat is toch niet relevant wat u allemaal opnoemt? De heer Wiedemeijer: Zeker niet. Het staat mensen vrij om voor of tegen zijn bij een referendum.

De heer Smit: Waarom noemt u het dan op, al deze voorbeelden? De heer Wiedemeijer: Omdat het erom gaat dat het advies wat eruit voortvloeit, wat kunt u daar daadwerkelijk aan opvolging aan geven als niet duidelijk is waar de vraagstelling over gaat?

32

De heer Smit: U zegt net, het is niet relevant wat ik noem als voorbeelden. Dan is het toch klaar? U vertelt een beetje onzin. De voorzitter: De heer Wiedemeijer, gaat u verder. De heer Wiedemeijer: Op 23 september 2021 stelde de gemeenteraad het nieuwe mobiliteitsbeleid vast. In het mobiliteitsbeleid is gekozen voor gereguleerd parkeren, een vergunningplafond op plekken met een hoge parkeerdruk en gebieden waar veel woningen worden gebouwd. Letterlijke tekst van het amendement. De voorliggende nota is daarmee een-op-een een uitwerking van de door de gemeenteraad vastgesteld beleid. Ook als u het oneens bent met het voorliggende raadsbesluit, ook als het oneens was met mobiliteitsbeleid valt dat toch bijzonder lastig te ontkennen. Conform artikel J kan de raad een referendum afwijzen wanneer er dringende redenen voor zijn. Dit is het geval. De gemeente ontvangt met grote regelmaat klachten van parkeeroverlast en de leefbaarheid staat ook, zonder ingrijpen, onder grote druk. Het tweede punt. In diverse internationale verdragen is vastgesteld dat de openbare ruimte toegankelijk dient te zijn voor mensen met een handicap. Dit is in Haarlem vooralsnog onvoldoende het geval. Geparkeerde auto's belemmeren de doorgang voor mensen met een rollator, rolstoel, scootmobiel en kinderwagens.

Voor de PvdA weegt dit zwaar, omdat kwetsbare minderheden in buurten naar ons oordeel niet vermorzeld mogen worden in een referendum door mogelijke voorkeuren van anderen. Zeggenschap gaat immers niet alleen om de wens van de meerderheid, maar ook om respect voor fundamentele mensenrechten van minderheden. De voorzitter: Een moment voor een aantal interrupties. De heer Smit. De heer Smit: Ik kan uw woorden denk ik wel delen, mijnheer Wiedemeijer. Moet u ook nog even in de binnenstad een paar dingen regelen, want daar kunnen mensen met een beperking vaak niet om de terrassen heen zeilen, om de winkel uitstallingen heen zeilen heen, om bakfietsen die geparkeerd zijn heen zeilen en om krankzinnig snel fietsende fietsers door de Gierstraat en de Kleine Houtstraat heen banjeren. U heeft nog werk te doen. De voorzitter: Dank u wel. Dat is een ... De heer Wiedemeijer: Uitstekend voorstel. Werken we graag mee samen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Aynan. De heer Aynan: Goed dat u die stoepen eindelijk eens gaat vrij vegen van geparkeerde auto's. Maar weet u nu wel wat mij opvalt, is dat er net besloten is om die deelscooters maar overal toegang te geven. Ze mogen overal parkeren. Wat gaat u daaraan doen dan? Want kennelijk neemt u dat niet serieus. De heer Wiedemeijer: Dat gaan we straks bespreken in Beheer.

Dan hoort u ongetwijfeld of de Partij van de Arbeid dat wel of geen goed idee vindt. De heer Aynan: Ben ik hartstikke benieuwd. Volgende vraag, voorzitter. Want u suggereert alsof betaald parkeren toegankelijke stoepen creëert. Maar ik woon al jaren in een betaald parkeren wijk en er wordt niets ondernomen om de stoepen toegankelijk te maken. U suggereert dat dat een oplossing biedt, maar is dat zo? De heer Wiedemeijer: Dat is zeker zo. Door een hele brede set aan maatregelen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van den Raadt.

33

De heer Van den Raadt: Ik vind het mooi te horen dat gehandicapten zoveel aandacht krijgen, want ik heb sinds 2010 aandacht gevraagd voor al die gehandicapte mensen met maag-darm-leverstoringen, mensen die thuiszitten en een extra openbaar toilet willen. Maar die krijgen dan nooit zoveel enthousiasme. Maar het laat u natuurlijk vrij de heer Wiedemeijer om gewoon die vierhonderd extra parkeerplaatsen te bouwen, als u toch gewoon dat referendum door laat gaan. U kunt altijd die extra parkeerplaatsen bouwen. Bent u dat met me eens? De andere vraag is, als het probleem is dat er auto's op de stoep staan, waarom wordt er niet gewoon gehandhaafd? Hebben we dat hele parkeerbeleid niet nodig. De heer Wiedemeijer: Uitstekend voorstel. Voorzitter, ik ga verder. Concluderend dient de Partij van de Arbeid samen met GroenLinks ... De heer Van den Raadt: Voorzitter. De voorzitter: Nee, ik laat nu de heer Wiedemeijer doorgaan. De heer Wiedemeijer. De heer Van den Raadt: Waarom? Omdat ik blank ben? De voorzitter: Nee, omdat ik wil doorgaan. U heeft uw punt gemaakt. Nou gaat de heer Wiedemeijer verder. De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Ik was even van mijn à propos. Concluderend dient de PvdA, samen met GroenLinks, D66, CDA en Actiepartij het amendement in Niet honoreren van het houden van een referendum inzake de Nota Uitwerking parkeerregeling. Hierbij luidt de dictum als volgt.

Het raadsbesluit wordt gewijzigd in, naar kennisneming van de bevinding van de voorzitter van de raad en het advies van de Referendumcommissie besluit de raad de indieners van het inleidend verzoek niet in de gelegenheid te stellen tot het houden van een referendum. Hierbij verwijzend naar de argumentatie, zoals schriftelijk bijgevoegd. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Wie wenst nog het woord over dit onderwerp? De heer Smit. De heer Smit: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Het is bekend dat als je in een tekst die juridisch moet zijn emotie gaat stoppen dan juridisch maak je jezelf zwak. Dan lees ik voor. Volledigheidshalve wijst de raad erop dat een aanzienlijk deel van de inspraakreacties betrekking had op de hoogte van het tarief. Alsof dat relevant is voor ons in de raad. Haarlemmers zijn bezorgd. Totaal niet relevant, totaal niet juridisch, heel dom. Te hoog en/of melkkoe voor de gemeente en/of ongepaste lastenverzwaring. Ik kan het wel delen, maar is niet zo relevant. Ook bij de bespreking in de raad. Nee, nu gaan we er even iets tussenin stoppen. Wat u bedoelt als emotie is de petitie van heer Langeveld met 8.000 handtekeningen. Het is niet relevant voor hier uw amendement en voor de aanvraag voor het referendum, maar dat bedoelt u. U stopt heel dom niet juridische dingen, emotionele dingen in deze tekst.

Vervolgens zegt u, ook bij de bespreking in de raad ... Sorry, ook bij de bespreking in de raad heeft een significant onderdeel van discussie omtrent het ontwerpparagraaf betrekking gehad op de hoogte van de tarieven. Dat is wat nu straks zou gaan komen. Dan denk ik van, ik heb net uitgelegd, ik heb tien amendementen ingediend en vier moties en er gaat er één over geld. Daar ben ik heel eerlijk in. De rest gaat over mensen, bijvoorbeeld mensen met een handicap, maar die niet zwaar genoeg is voor een gehandicaptenparkeerkaart. Die worden het kind van de rekening. Dat zijn vaak mensen met een laag inkomen. Dat heb ik aangegeven in mijn amendementen. Hoef je het niet mee eens te zijn, maar dat is een voorbeeld wat ik aangeef. Juist de kwetsbaarheid van de Haarlemmers heeft aandacht van OPHaarlem gehad. Ook hier weer dat het alleen maar over geld gaat, is niet waar. Ik vind het

34

heel vervelend dat er een suggestieve tekst in zit, in een tekst die juridisch moet zijn. Ik zal dan nog even eindigen met de constatering, zoals ik net als zei, dat hier de mensen met een handicap, die niet over de stoep kunnen, erbij gehaald worden. Ik neem even drie wijken als voorbeeld, Transvaalwijk, Indische Buurt Noord, Indische Buurt Zuid. Daar heeft de gemeente werkelijk enthousiast de woningsplitsing toegestaan. Die wijk, die al vol was, helemaal volgepland met eengezinswoningen waar een dak op kon en vervolgens drie appartementen van gemaakt worden. U heeft als raad in meerderheid, de coalitie ... U heeft als college dit bijna willens laten gebeuren in die wijken. Dat je dan een probleem hebt dat je met die wijken gezamenlijk op moet lossen, maar ga die mensen de schuld niet geven. Geef eerst jezelf de schuld, ga met die wijken in dialoog en ga kijken hoe je het op kunt lossen. Iedereen in Haarlem, dan mag u niemand beschuldigend naar wijzen, heeft aandacht voor de mensen met een handicap. Ik maak me zorgen om de binnenstad, waar ze niet kunnen lopen. Ik maak me om een heleboel redenen zorgen om de mensen met een handicap, die in Haarlem te weinig aandacht krijgen. Maar als je het gaat gebruiken hier, daar waar je zelf op een aantal deelvakken enorm faalt. U, mijnheer Wiedemeijer, zegt, ik ga daar graag met u aan de gang. Betekent dat u tot nu toe gefaald hebt.

Ook dat is weer een stuk emotie, ook dat is suggestief en ook dat zal tegen u werken. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Dank u wel. Met de lage opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022 zijn er partijen in deze raad die vinden dat er geen besluiten kunnen worden genomen in een stad zonder deze eerst voor te leggen aan de plaatselijke inwoners. Dat is dan ook een helder vertrekpunt. Helder en begrijpelijk dat je dan misschien kijkt naar het houden van een referendum. De verordening voorziet ook in de mogelijkheid om als raad zelfstandig een referendum te organiseren. Die richting leek in eerste instantie dan ook te worden gekozen door SP, OPHaarlem, Jouw Haarlem, wel of niet, en Hart voor Haarlem. Dat lazen we in de krant. De heer Aynan: Laat me er even buiten. De heer Van Leeuwen: Dat lazen we in de krant en dat begrepen we op de door deze partijen georganiseerde bewonersavonden. De rode draad was, we gaan een referendum organiseren. Door nu niet zelf dit referendumverzoek in te dienen, maar hier bewoners naar voren te schuiven, bewoners die zorgen hebben, ontneemt u de kans voor deze stad, voor deze raad en voor uzelf om een goede vraagstelling te formuleren. U heeft het referendumverzoek op voorhand gesimplificeerd tot een, u bent voor of u bent tegen, of een variant daarop.

Maar het zal niet veel meer worden dan dat. Die invalshoek ... De voorzitter: Interruptie van de heer Smit. De heer Smit: Ik dacht dat de raad in feite de vraagstelling bepaalde. Voor of tegen, dat kan een heel inhoudelijk aspect zijn. Wij hebben dat nadrukkelijk zichtbaar gemaakt met Haarlemmers die daarover klaagden, over het feit dat ze niet meer als buurt mochten besluiten over de parkeerregulering. Uw woorden klinken vriendelijk, maar niet relevant, lijkt mij. De heer Van Leeuwen: Ik verwijs u naar de brief van 24 januari 2022 waarin duidelijk de rol van de raad bij het zelfstandig indienen van een referendumverzoek, daarmee de kans om met een breed vraagstelling met meerdere antwoorden en meerdere keuzes voor de kiezers. Dat is wat kiezers denk ik willen. De voorzitter: De heer Smit.

35

De heer Smit: Kan dat nu niet meer? De voorzitter: Mijnheer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Zoals ik het begrijp kan dat niet, want we gaan voor een eenvoudige, eensluidende vraagstelling. Dat is waar u voor hebt gekozen met elkaar. De heer Smit: Voorzitter. De voorzitter: De heer Smit. De heer Smit: Dat mag uw mening blijven, maar dat is niet de onze. Dat is ook niet van 1.700 Haarlemmers die nu getekend hebben. De heer Van Leeuwen: Dat is zeker helder. Vanuit de invalshoek dat u zegt van, we gaan een referendum organiseren en we zijn voor of tegen verklaart dat ook, dat een aantal partijen voor hun eigen oordeelsvorming in technische bijeenkomsten met ambtenaren niet komen opdagen, geen vragen stellen aan ambtenaren die weten waar ze over praten, die kijken naar het beleid in dit land, die kijken naar andere steden, die voorbeelden voorhalen, die uitleg geven op financiën. U komt niet opdagen, want het is voor u niet relevant. U kijkt rond en u wacht op het voor of tegen zijn moment wat u met elkaar wil organiseren. De voorzitter: Dank u wel. Even, interrupties zijn niet bedoeld om een betoog voortdurend te verstoren, maar om vragen te stellen en daarop te reageren. Daarom heb ik de zin laten afmaken. Nu krijgt de heer Smit nog een keer het woord. De heer Aerssens: Voorzitter, punt van orde. De voorzitter: Nee, mevrouw Van Zetten, ook goed. Mevrouw Van Zetten.

De heer Aerssens: Voorzitter, punt van orde. Mevrouw Van Zetten: Ik begrijp het eventjes niet. Gaat u nu mij vertellen, u kijkt mij aan, dat wij onvoldoende naar ambtenaren luisteren en dat wij in de politiek zijn gekomen als volksvertegenwoordiger om een ja en amen, naar verhalen van ambtenaren te luisteren en niet zelf onze conclusies te kunnen trekken op basis van gesprekken in de stad, weet ik veel wat? Bent u zelf ambtenaar? De voorzitter: Sorry, voordat u antwoord geeft, even ... Want er was een punt van orde. Wat is het punt van orde? De heer Aerssens: Dank u wel, voorzitter. Ik zou u eigenlijk willen vragen, mijnheer de voorzitter, om tegen de heer Van Leeuwen te zeggen, ik zou dergelijke aantijgingen als, u komt niet opdagen bij bijeenkomst en zo ... Ik vind dat echt wel heel erg laag en niet nodig. Ik zou eigenlijk u willen oproepen om daar wat van te zeggen. De voorzitter: Dank u wel. Laat de heer Van Leeuwen antwoorden op de vraag die gesteld is. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, of een mens wel of niet komt, dat staat niet ter discussie. Het gaat erom waar je de prioriteit legt. Wil je inderdaad geïnformeerd worden of wil je naar buiten en ga je organiseren dat bewoners zich op jouw standpunt gaan fixeren, het standpunt dat je voor of tegen iets bent. Dat is wat ik heb

36

zien gebeuren. Dat mag. Dat staat u vrij. Maar de partijen die dit hebben gewild, zijn stuk voor stuk de partijen die het burgerberaad hebben afgewezen. Die allemaal zeggen, we willen voor of tegen iets kunnen zijn, maar de burgers werkelijk laten meedenken, werkelijk met oplossingen laten komen, daar zijn ze niet voor geweest. Dat is ontzettend jammer. Dat is een gemiste kans. Daar hebben deze partijen niet voor gekozen. Waar hebben partijen wel voor gekozen? Om selectief te grasduinen in verschillende verkiezingsprogramma's, waarin partijen weldegelijk hebben aangegeven dat ze voor gereguleerd parkeren zijn, at ze misschien voor betaald parkeren zijn. Maar dat is selectief. Dat had u niet moeten doen. Dat is niet werken aan het verkleinen van de kloof die u zegt waar te nemen in deze stad. Dat vind ik jammer. De voorzitter: Ik geef de heer Smit gelegenheid u te interrumperen. De heer Smit: Eerste, mijnheer Van Leeuwen, vindt u dat een technische sessie inmiddels commissie vervangend is? Het lijkt er wel op, maar ik wil het graag van u horen. Het tweede is, zullen we samen even de brief van de PvdA van september 2021, dat is een half jaar voor de verkiezingen, van mevrouw Verhoeff gaan lezen over haar visie op gereguleerd parkeren? De heer Van Leeuwen: U haalt er stukken bij. Ik heb gewoon gezien wat we de afgelopen drie, vier maanden hebben zien gebeuren.

We hebben goede debatten met elkaar willen en kunnen voeren ... De voorzitter: Gaat u verder. U maakt uw zin af. De heer Van Leeuwen: Over het parkeerbeleid in Haarlem. We hebben gezien dat wij, dat is onze mening, de mening van de partijen die het amendement indienen, dat er weldegelijk beleid hiervoor is aangegeven waarin we hebben gezegd, de auto zal worden teruggedrongen in de openbare ruimte. We gaan de verdeling van de openbare ruimte eerlijker maken. Het grote bezwaar wat ik persoonlijk heb tegen dit referendum, hoewel ik de zorgen van de Haarlemmers begrijp, is dat mensen niet allemaal kunnen gaan meepraten. Kinderen, voor wie de openbare ruimte essentieel is om op deze planeet hun toekomst tegemoet te gaan, zijn uitgesloten van deelname van een referendum. Dat vind ik ernstig. Het terugbrengen van een referendum alleen maar naar de belangen van de automobilist, het is te simpel. Dat is wat wij niet willen. Graag had ik met partijen die allemaal hebben gezegd het burgerberaad is ons te ingewikkeld, daar had ik graag mee over dit soort onderwerpen in de stad gesproken. Een proces opmerking, voorzitter. De voorzitter: Nee, want u krijgt eerst een interruptie van de heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Eerst worden gehandicapte mensen erbij gehaald en nu ook nog kinderen. Hoe diep kun je zinken? Maar een vraag.

Vindt u het beschuldigen van uw collega's, dat ze niet opkomen dagen bij technische sessies, de kloof wel verkleinen? De heer Van Leeuwen: Ik heb net aangegeven dat ze zich daar hadden kunnen informeren. Wat ik heb gemerkt, is dat ze deze partijen selectief informatie hebben ingewonnen en vooral naar bewoners zeer selectief informatie hebben uitgewisseld. Dat is wat ik constateer. Voorzitter, tot slot aan u de vraag ... Wij hebben onze democratische besluitvorming georganiseerd in procedures. We hebben vier raadscommissies waar we ideeën uitwisselen met elkaar, waar we externe adviezen kunnen beoordelen, om vervolgens hier in deze raad ordentelijk tot besluitvorming te komen. Ik vind dat deze hele gang van zaken, waarbij we in de krant moeten lezen dat er een referendumverzoek is, dat we het oorspronkelijke referendumverzoek, wel of niet van mijnheer Kuin, dat maakt niet uit, niet gezien hebbende. Vindt u niet dat een tijdrovend, zeer kostbaar en secuur werkje als een referendum verdiend had om in een commissie Bestuur allereerst