TOE vastgesteld BP 't Kempke, Haaksbergen

Bestemmingsplan

Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk

November 2021

Status: ontwerp

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk”

Gemeente Haaksbergen Postbus 102 7480 AC HAAKSBERGEN

Plannaam: Plantype: IMRO-idn:

Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk Bestemmingsplan NL.IMRO.0158.BP1190-0003

Status: Datum: Auteur:

Vastgesteld November 2021 Dhr. K. Bechtel

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

1

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 4 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

AANLEIDING ............................................................................................................................................... 4 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ....................................................................................................................... 4 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ............................................................................................................. 5 HUIDIG PLANOLOGISCH REGIME ...................................................................................................................... 5 LEESWIJZER ................................................................................................................................................ 7

HOOFDSTUK 2 HUIDIGE SITUATIE ......................................................................... 8 2.1 2.2

RUIMTELIJKE STRUCTUUR HAAKSBERGEN .......................................................................................................... 8 PLANGEBIED ............................................................................................................................................... 8

HOOFDSTUK 3 3.1 3.2

PLANBESCHRIJVING ...................................................................... 11

DE ONTWIKKELING ..................................................................................................................................... 11 VERKEER EN PARKEREN ............................................................................................................................... 14

HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER ........................................................................... 16 4.1 4.2 4.3

RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 16 PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................................................. 18 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................. 26

HOOFDSTUK 5 PLANOLOGISCHE EN MILIEUTECHNISCHE UITVOERBAARHEID .................... 32 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8

BODEM.................................................................................................................................................... 32 GELUID .................................................................................................................................................... 33 LUCHTKWALITEIT ....................................................................................................................................... 34 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 35 MILIEUZONERING ...................................................................................................................................... 37 ECOLOGIE................................................................................................................................................. 40 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 42 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE .............................................................................................................. 43

HOOFDSTUK 6 WATERASPECTEN........................................................................ 45 6.1 6.2

VIGEREND BELEID....................................................................................................................................... 45 WATERPARAGRAAF .................................................................................................................................... 46

HOOFDSTUK 7 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING ............................... 49 7.1 7.2 7.3

INLEIDING................................................................................................................................................. 49 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................ 49 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 50

HOOFDSTUK 8 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................. 53 HOOFDSTUK 9 VOOROVERLEG, INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN ....................................... 54 9.1 9.2 9.3

VOOROVERLEG .......................................................................................................................................... 54 INSPRAAK ................................................................................................................................................. 54 ZIENSWIJZEN ............................................................................................................................................. 54

BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 55 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4 BIJLAGE 5 BIJLAGE 6 BIJLAGE 7

BODEMONDERZOEK ........................................................................................................................... 55 BODEMONDERZOEK LOURDESKERK ........................................................................................................ 56 AKOESTISCH ONDERZOEK WEGVERKEERSLAWAAI ...................................................................................... 57 AKOESTISCH ONDERZOEK BASISSCHOOL .................................................................................................. 58 STIKSTOFONDERZOEK.......................................................................................................................... 59 QUICKSCAN FLORA & FAUNA ................................................................................................................ 60 NADER ONDERZOEK VLEERMUIS, GIERZWALUW EN HUISMUS ...................................................................... 61

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

2

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp BIJLAGE 8 BIJLAGE 9 BIJLAGE 10 BIJLAGE 11 BIJLAGE 12 BIJLAGE 13

ARCHEOLOGISCH ONDERZOEK............................................................................................................... 62 AANMELDNOTITIE M.E.R.-BEOORDELING ................................................................................................ 63 WATERHUISHOUDINGSPLAN ................................................................................................................ 64 AANVULLENDE NOTITIE WATERHUISHOUDINGSPLAN.................................................................................. 65 NOTA AMBTSHALVE WIJZIGINGEN ......................................................................................................... 66 NOTA BEANTWOORDING ZIENSWIJZEN EN AMBTSHALVE WIJZIGINGEN .......................................................... 67

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

3

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp

HOOFDSTUK 1 1.1

INLEIDING

Aanleiding

In het zuiden van de kern Haaksbergen, aan ‘t Kempke, bevinden zich 96 sociale huurwoningen. De woningen zijn verouderd en voldoen niet meer aan de hedendaagse eisen en wensen van woningen. Ook technisch gezien zijn deze woningen aan het einde van de levensduur. Woningcorporatie Domijn (hierna: initiatiefnemer) is voornemens de woningen aan ‘t Kempke te slopen en de locatie te herontwikkelen met nieuwbouwwoningen. Samen met de sloop van de bestaande woningen, wordt tevens de nabijgelegen kerk ‘Onze Lieve Vrouw van Lourdeskerk’ (hierna: kerk) betrokken bij de herontwikkeling van het gebied. Delen van de kerk worden gesloopt, waarna rondom de kerk eveneens woningen worden gebouwd. De kerk zelf wordt getransformeerd tot een woongebouw. Al met al ziet het voornemen toe op de realisatie van verschillende type woningen, zowel grondgebonden woningen als appartementen in huur en koopsector. Hierna volgt een opsomming van de te realiseren woningen: • • • •

Minimaal 12 en maximaal 17 grondgebonden woningen (koop); 20 boven- en onderwoningen (huur); 20 appartementen (huur); 15 appartementen in de kerk (huur).

Naast de realisatie van de hiervoor genoemde woningen, behoort de realisatie van parkeergelegenheid, nieuwe infrastructuur en een groene inrichting van het geheel tot de herontwikkeling van het plangebied. Voorliggend initiatief is strijdig met het geldende bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, Eibergsestraat West, Eibergsestraat Oost, Buurserstraat, de Pas en Hassinkbrink”. Een bestemmingsplanherziening is dan ook noodzakelijk. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridisch planologische kaders om de ontwikkeling mogelijk te maken, waarbij zal worden aangetoond dat de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.

1.2

Ligging van het plangebied

Het plangebied ligt in het zuiden van de kern Haaksbergen, bevindt zich aan ‘t Kempke en omvat nagenoeg alle bebouwing rondom deze staat. In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied ten opzichte van de kern Haaksbergen en de directe omgeving weergegeven.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

4

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp

Afbeelding 1.1

1.3

Ligging van het plangebied (Bron: ArcGIS)

De bij het plan behorende stukken

Het bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” bestaat uit de volgende stukken: • •

verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.0158.BP1190-0003) en een renvooi; regels.

Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten, maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.

1.4

Huidig planologisch regime

Het plangebied is gelegen binnen de begrenzing van het bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, Eibergsestraat West, Eibergsestraat Oost, Buurserstraat, de Pas en Hassinkbrink” van de gemeente Haaksbergen. Tevens gelden de paraplubestemmingsplannen ‘evenementen Haaksbergen’ en ‘terrassen Haaksbergen’. Deze paraplubestemmingsplannen schrijven regels voor ten aanzien van respectievelijk evenementen en terrassen, maar zijn voor wat betreft de duiding van het planologisch regime minder van belang. Hierna wordt daarom uitsluitend ingegaan op het bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, Eibergsestraat West, Eibergsestraat Oost, Buurserstraat, de Pas en Hassinkbrink. 1.4.1

Algemeen

Het bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, Eibergsestraat West, Eibergsestraat Oost, Buurserstraat, de Pas en Hassinkbrink” is op 2 juli 2013 door de gemeenteraad van Haaksbergen vastgesteld. Afbeelding 1.2 bevat een uitsnede van de verbeelding behorende bij dit bestemmingsplan. Hierin is het plangebied globaal weergegeven met de rode contour. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt verwezen naar de verbeelding.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

5

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp

Afbeelding 1.2 Uitsnede bestemmingsplan ‘’Haaksbergen Dorp, Eibergsestraat West, Eibergsestraat Oost, Buurserstraat, de Pas en Hassinkbrink” (Bron: Ruimtelijke plannen)

1.4.2

Bestemmingen en aanduidingen

In onderstaande opsomming is aangegeven van de in het plangebied geldende (dubbel)bestemming en aanduidingen. Hierbij is per bestemming aangegeven welke aanduidingen binnen de bestemming zijn opgenomen: • •

• • • • • •

1.4.3

Groen; Maatschappelijk; o Bouwvlak; o Functieaanduiding religie; o Functieaanduiding bedrijfswoning; o Maximum bouwhoogte (m); Tuin; Verkeer – Openbaar erf; Waarde – Hoge archeologische verwachting; Waarde – Lage archeologische verwachting; Waarde – Middelmatige archeologische verwachting; Wonen – Meergezinshuizen; o Bouwvlak; o Maximum goothoogte (m), minimum goothoogte (m). Strijdigheid

In voorliggend geval reikt het te ver om elke individuele bestemming uitgebreid toe te lichten. Het voornemen ziet toe op een algehele herontwikkeling van het plangebied. De te realiseren woningen zijn geprojecteerd buiten (de bouwvlakken van) de woonbestemmingen en daarmee in strijd met het bestemmingsplan. Daarnaast wordt ter plaatse de infrastructuur ook aangepast, waardoor eveneens de geldende verkeersbestemming op onderdelen niet passend is. De kerk binnen het plangebied is daarnaast voorzien van een maatschappelijke bestemming. Om binnen de kerk de realisatie van woningen mogelijk te maken, dient ook deze bestemming te worden herzien. Om de gewenste ontwikkeling mogelijk te maken is een herziening van het bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, Eibergsestraat West, Eibergsestraat Oost, Buurserstraat, de Pas en Hassinkbrink’’ vereist. Het BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

6

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp voorliggende bestemmingsplan voorziet hierin. In voorliggende plantoelichting wordt aangetoond dat de ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.

1.5

Leeswijzer

Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 een beschrijving gegeven van de huidige situatie binnen het plangebied. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de ontwikkeling en gewenste situatie. Hoofdstuk 4 gaat in op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, de provincie Overijssel en de gemeente Haaksbergen beschreven. In hoofdstuk 5 passeren de relevante milieuaspecten de revue. Hoofdstuk 6 gaat in op het aspect water. In hoofdstuk 7 wordt ingegaan op de juridische aspecten en planverantwoording en hoofdstuk 8 gaat in op de uitvoerbaarheid van het initiatief. Tot slot wordt in hoofdstuk 9 ingegaan op het vooroverleg.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

7

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp

HOOFDSTUK 2 2.1

HUIDIGE SITUATIE

Ruimtelijke structuur Haaksbergen

Haaksbergen is vanuit het historische centrum voornamelijk ontwikkeld in noordwestelijke richting. In eerste instantie heeft de aanleg van de spoorlijn het dorp naar de spoorlijn toe laten groeien. Veel later zijn de rijksweg N18, en de landschappelijke waarden ten zuiden van het dorp een belemmering gaan vormen voor ontwikkeling in zuidelijke richting. Dit heeft geleid tot de huidige situatie waarin sprake is van een excentrische opbouw van het dorp ten opzichte van het centrum. Het gevolg daarvan is dat relatief grote verkeersbewegingen gemaakt moeten worden vanuit de woonbuurten naar het centrum. Bijna alle winkelvoorzieningen zijn geconcentreerd in het centrum. De nieuwere delen van Haaksbergen, zoals ‘t Wolferink en Hassinkbrink, vormen herkenbare deelgebieden met een waarneembare begrenzing. Het gebied rondom het centrum, grofweg tussen de spoorlijn en de N18, is veel diffuser. De dorpse bebouwing van het oorspronkelijke Haaksbergen is - vooral in de omgeving van het spoor - vermengd geraakt met grootschalige industriële bebouwing. Hierdoor ontstaat een vervreemding van de dorpse karakteristiek. Dit heeft vooral invloed op de beleving van het dorp, omdat deze elementen tussen de nieuwere wijken en het centrum in liggen. Onderhavig plangebied is gelegen op korte afstand en ten zuid(oosten) van het centrum van Haaksbergen.

2.2

Plangebied

2.2.1

Algemeen

Het plangebied ligt in het zuiden van de kern Haaksbergen en omvat het gebied rondom de straat ‘t Kempke en rondom de Lourdeskerk. Het plangebied is ingericht als woongebied en ten behoeve van de hiervoor genoemde kerk. In afbeelding 2.1 is de huidige situatie ter plaatse van het plangebied door middel van een luchtfoto weergegeven. Het plangebied is met de rode contour indicatief aangegeven.

Afbeelding 2.1

Luchtfoto bestaande situatie plangebied (Bron: Provincie Overijssel)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

8

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp

Het plangebied wordt aan nagenoeg alle zijden hoofdzakelijk begrensd door woonerven. Aan de zuidzijde vormt een basisschool en de W.H. Jordaansingel hoofdzakelijk de begrenzing. 2.2.2

Woningen

Aan ‘t Kempke (binnen het plangebied) staan 96 sociale huurwoningen. De woningen dateren uit de jaren 50 en zijn aan het einde van de levensduur. De woningen ter plaatsen ogen als reguliere rijwoningen, maar werden gebruikt als boven- en benedenwoningen. In afbeelding 2.2 is door middel van een straatbeeld de huidige situatie van de woonbebouwing in het plangebied weergegeven.

Afbeelding 2.2

2.2.3

Straatbeeld woningen (Bron: Google Streetview)

Onze Lieve Vrouw van Lourdeskerk

Parochiekerk Onze Lieve Vrouw van Lourdes is opgericht in de naoorlogse jaren, toen Haaksbergen zich in westelijke richting uitbreidde. De kerk is in 1958 ingewijd, is driebeukig van opzet, met een brede middenbeuk en smalle zijbeuken, qua concept gebaseerd op de volkskerk van de jaren 1920 en '30. Het middenschip wordt overdekt door bakstenen graatgewelven. Tevens is er sprake van een fronttoren met achthoekige, opengewerkte lantaarn. Aan de kerk is een pastoriewoning en een verbindingsgang gebouwd. De Lourdeskerk is al een aantal jaren niet meer in gebruik als kerkgebouw. Daarnaast is de kerk in 2020 aangemerkt als gemeentelijk monument. In afbeelding 2.3 is de bestaande situatie van de kerk en bijbehorende pastoriewoning door middel van straatbeelden weergegeven.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

9

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp

Afbeelding 2.3

Straatbeelden kerk (Bron: Google Streetview)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

10

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp

HOOFDSTUK 3

PLANBESCHRIJVING

3.1

De ontwikkeling

3.1.1

Inleiding

Zoals reeds beschreven ziet de voorgenomen ontwikkeling toe op een totale herontwikkeling van het plangebied. Hiertoe wordt nagenoeg alle bestaande bebouwing gesloopt en verharding gesaneerd. Uitsluitend de ter plaatse aanwezige monumentale kerk blijft behouden. In de navolgende paragrafen wordt nader ingegaan op het voornemen. Eerst wordt ingegaan op de sloopopgave en vervolgens wordt de gewenste situatie toegelicht. 3.1.2

Sloopopgave

Als onderdeel van de voorgenomen ontwikkeling, wordt nagenoeg alle bebouwing in het plangebied gesloopt. De sloopopgave ziet toe op alle 96 woningen en aangebouwde onderdelen aan het kerkgebouw, waaronder de pastoriewoning. In afbeelding 3.1 is de sloopopgave weergegeven. De te slopen bebouwing is rood aangegeven.

Afbeelding 3.1

3.1.3

Sloopopgave (Bron: L&O Architecten)

De voorgenomen ontwikkeling

De voorgenomen ontwikkeling ziet toe op de volledige herontwikkeling van het plangebied naar een woongebied met woningen in verschillende typologie die voldoen aan de huidige (duurzaamheids)eisen en wensen die gelden voor woningen. In afbeelding 3.2 is de gewenste situatie weergegeven. Deze wordt aansluitend toegelicht.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

11

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp

Afbeelding 3.2

Gewenste situatie plangebied (Bron: L&O Architecten)

In totaal ziet het voornemen toe op de realisatie van minimaal 67 en maximaal 72 woningen. Concreet gaat het om de volgende type en aantal woningen: • • • • • •

Realisatie van 15 (huur)appartementen in de kerk (paars); Realisatie van 7 senioren(koop)woningen rondom de kerk (bruin); Realisatie van 20 boven- en beneden(huur)woningen (geel); Realisatie van 2 tweekappers (4 koopwoningen) (blauw); Realisatie van 1 driekapper (3 koopwoningen) (blauw); Realisatie van 20 (huur)appartementen, verdeeld over twee gebouwen (rood).

Opgemerkt dat ten aanzien van de blauwe woningen nog flexibiliteit gewenst is qua invulling en woningaantallen. Ter plaatse wordt in voorliggend bestemmingsplan ruimte geboden voor minimaal 5 woningen en maximaal 10 woningen. Afhankelijk van het aantal woningen worden deze woningen uitgevoerd als tweekappers en/of rijwoningen. Met het voornemen wordt een brede doelgroep binnen het plangebied bediend. Starters, senioren alsmede doorstromers, zijn doelgroepen waarvoor de te realiseren woningen worden gebouwd. Zoals in afbeelding 3.2 tevens zichtbaar is, wordt het woongebied groen ingericht, waarbij in de groene zones ruimte wordt geboden voor wadi’s ten behoeve van de waterhuishouding in het gebied. Daarnaast worden er een aantal parkeerkoffers gerealiseerd en groen ingericht. Op deze manier vindt het parkeren geconcentreerd plaats en worden de auto’s (deels) uit het zicht ontnomen. In totaal worden er 95 parkeerplaatsen gerealiseerd, danwel bestaande parkeerplaatse benut. De infrastructuur binnen het plangebied, in feite ’t Kempke, wordt op een natuurlijke glooiende wijze door het plangebied aangelegd. Dit draagt bij aan de groene beleving en de ruimtelijke kwaliteit in het plangebied. De nieuwe weg wordt conform de bestaande situatie aangesloten op de omliggende infrastructuur.

In afbeeldingen 3.3 en 3.4 zijn respectievelijk impressies van de boven- en benedenwoningen en de appartementengebouwen weergegeven.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

12

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp

Afbeelding 3.3

Impressie boven- en benedenwoningen (Bron: initiatiefnemer)

Afbeelding 3.4

Impressie appartementengebouwen (Bron: initiatiefnemer)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

13

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp

3.2

Verkeer en parkeren

3.2.1

Algemeen

Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de parkeerbehoefte die daardoor ontstaat. Hiertoe kunnen berekeningen worden uitgevoerd op basis van de publicatie ‘Toekomstbestendig parkeren, publicatie 381 (december 2018)’ van het CROW. Het CROW ontwikkelt en publiceert kennis onder andere op het gebied van verkeer en parkeren. Specifiek voor verkeersgeneratie en parkeren heeft het CROW de publicatie ‘Toekomstbestendig parkeren’ opgesteld. Deze kencijfers zijn landelijk (en juridisch) geaccepteerd en worden gezien als de meest betrouwbare gegevens met betrekking tot het bepalen van de verkeersgeneratie en het benodigde aantal parkeerplaatsen. 3.2.2

Uitgangspunten

Qua functie, verstedelijkingsgraad, stedelijke zone, parkeernorm en verkeersgeneratie worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: • •

Verstedelijkingsgraad: matig stedelijk (Bron: CBS Statline); Stedelijke zone: rest bebouwde kom.

In de publicatie van de CROW is de verkeersgeneratie per functie uiteengezet. Daarnaast wordt hierin een minimaal en maximaal aantal verkeersbewegingen voor de functies aangegeven. In voorliggend geval is in overleg met de gemeente van het minimum uitgegaan. Op basis van de CROW-uitgave gelden voor de te realiseren woningen in het plangebied de volgende gemiddelde parkeernormen en normen voor de verkeersgeneratie. Hierbij is uitgegaan van een maximale invulling van het plangebied. Dat betekent dat de in afbeelding 3.2 aangegeven ‘blauwe woningen’ worden uitgevoerd als zijnde 10 rijwoningen: Functie

Koop, huis, tussen/hoek (16) Koop, huis, vrijstaand (1) Huur, appartement, midden/goedkoop (55)

Betreft • • • • • •

3.2.3

Parkeerbehoefte per woning 6 aaneen gebouwde seniorenwoningen 10 rijwoningen 1 vrijstaande seniorenwoning 15 appartementen in de kerk 20 boven- en benedenwoningen 20 appartementen in woongebouwen

1,5

Verkeersgeneratie per woning per weekdagetmaal 6,7

1,8

7,8

1,0

3,2

Parkeerbehoefte

Uitgaande van de uitgangspunten genoemd in paragraaf 3.2.2, ontstaat er qua parkeerbehoefte het volgende beeld: Functie

Koop, huis, tussen/hoek Koop, huis, vrijstaand Huur, appartement, midden/goedkoop Totaal

Aantal te realiseren woningen 16 1 55

Parkeerbehoefte per woning

Totale parkeerbehoefte

1,5 1,8 1,0

24 1,8 55 80,8 BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

14

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp Uitgaande van de vorenstaande uitgangspunten, is in de gewenste situatie sprake van een parkeerbehoefte van afgerond 81 parkeerplaatsen. Binnen het plangebied worden in totaal 76 openbare parkeerplaatsen aangelegd. Daarnaast worden bij de seniorenwoningen in totaal 7 parkeerplaatsen op eigen erf gerealiseerd. Bij de twee-onder-een-kap woningen en de drie-onder-een-kap woningen worden eveneens 12 parkeerplaatsen op eigen erf voorzien. Ten noorden van de kerk wordt tevens een parkeerkelder voor het parkeren van drie auto’s voorzien. In totaal wordt in het plangebied voorzien in 98 parkeerplaatsen. Met dit aantal parkeerplaatsen wordt ruimschoots voldaan aan de minimale parkeernorm. Gelet op het vorenstaande wordt geconcludeerd dat het aspect ‘parkeren’ geen belemmering vormt voor dit plan. 3.2.4

Verkeersgeneratie en ontsluiting

Uitgaande van de uitgangspunten genoemd in paragraaf 3.2.2, ontstaat er qua parkeerbehoefte het volgende beeld: Functie

Koop, huis, tussen/hoek Koop, huis, vrijstaand Huur, appartement, midden/goedkoop Totaal

Aantal te realiseren woningen 16 1 55

Verkeersgeneratie per woning

Totale verkeersgeneratie

6,7 7,8 3,2

107,2 7,8 176 291

Gelet op de vorenstaande tabel, resulteert de voorgenomen ontwikkeling een verkeersgeneratie van afgerond 291 verkeersbewegingen per weekdagetmaal. Dit aantal verkeersbewegingen is verdeeld over de dag nauwelijks waarneembaar ten opzichte van het bestaande verkeer. De omliggende infrastructuur, alsmede de nieuwe inrichting van ‘t Kempke, kan dit aantal verkeersbewegingen goed afwerken. Daarnaast wordt opgemerkt dat de voorgenomen ontwikkeling resulteert in een reductie van het aantal woningen in het plangebied, namelijk van 96 woningen naar maximaal 72 woningen. Tevens komt de functie van de kerk te vervallen. Het voornemen zal daardoor per saldo resulteren in een reductie van de verkeersgeneratie ter plaatse. Gelet op het vorenstaande wordt geconcludeerd dat het aspect ‘verkeer’ geen belemmering vormt voor dit plan.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

15

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp

HOOFDSTUK 4

BELEIDSKADER

Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het beleid vanuit het Rijk, de provincie Overijssel en de gemeente Haaksbergen. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifiek voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.

4.1

Rijksbeleid

4.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

4.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 4.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.

Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie

Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2.

Duurzaam economisch groeipotentieel

Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3.

Sterke en gezonde steden en regio’s

Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd. 4.

Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied

Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

16

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp 4.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.

Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte;

2.

Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere;

3.

Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten komst gaat van die van toekomstige generaties.

4.1.1.4 Toetsing van het initiatief aan de NOVI Het betreft een project waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. Geconstateerd is dat de woonfunctie de meest logische vervolgfunctie is voor deze locatie. Bij het uitwerken van het plan zijn de kenmerken en identiteit van het gebied centraal gesteld. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de in dit bestemmingsplan opgenomen herontwikkeling. 4.1.2

Ladder voor duurzame verstedelijking

4.1.2.1 Algemeen In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR: voorganger van de NOVI) is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigd en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’.

stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit). 4.1.2.2 Toetsing van het initiatief aan de Ladder voor duurzame verstedelijking De ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ is van toepassing is bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen (3.1.6 Bro).

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

17

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp Het begrip ‘stedelijke ontwikkeling’ wordt in Bro 1.1.1. als volgt gedefinieerd: stedelijke ontwikkeling: ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen. Uit Afdelingsjurisprudentie blijkt dat de vraag wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling in grote mate casuïstisch wordt beantwoord. Zo heeft de Afdeling uitgemaakt dat de bouw van 11 woningen niet als stedelijke ontwikkeling wordt gezien. De raad is van oordeel dat gelet het aantal woningen dat het plan mogelijk maakt, het plan niet voorziet in een woningbouwlocatie of andere stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1 eerste lid, aanhef en onder i van het Bro. Artikel 3.1.6, tweede lid, van het Bro is dan ook niet van toepassing (ABRvS 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921). Voorliggend bestemmingsplan ziet toe op de realisatie van maximaal 72 woningen. Binnen het plangebied worden echter 96 woningen gesloopt en komt de functie van de kerk te vervallen. Per saldo ziet het voornemen niet toe op een toename van woningen. Gelet op de hiervoor genoemde uitspraken van de Afdeling is in voorliggend geval dan ook geen sprake van een stedelijke ontwikkeling als bedoeld in het Besluit ruimtelijke ordening.

Er hoeft dan ook geen verdere toetsing plaats te vinden aan de “Ladder voor duurzame verstedelijking”. Opgemerkt wordt dat in paragraaf 4.3 het voornemen wordt getoetst aan het actuele woonbeleid van de gemeente Haaksbergen. Op basis van dit beleid is in voorliggend geval sprake van een ontwikkeling waar kwalitatief en kwantitatief behoefte naar is. 4.1.3

Conclusie toets aan het rijksbeleid

Geconcludeerd wordt dat het relevante ruimtelijke ordeningsbeleid op rijksniveau de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling niet in de weg staat.

4.2

Provinciaal beleid

Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel en is verankerd in de Omgevingsverordening. 4.2.1

Omgevingsvisie Overijssel

De Omgevingsvisie Overijssel is dé provinciale visie voor de fysieke leefomgeving van Overijssel. Duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit zijn de leidende principes of ‘rode draden’ bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving van de provincie Overijssel. 4.2.2

Omgevingsverordening Overijssel

De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. 4.2.3

Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel

De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

18

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: 1. 2. 3.

Of - generieke beleidskeuzes; Waar - ontwikkelingsperspectieven; Hoe - gebiedskenmerken.

Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht. 4.2.3.1 Of - generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een maatschappelijke opgave. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Andere generieke beleidskeuzes betreffen het voorkomen van overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantoorlocaties. Ook wordt in deze fase de zgn. Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking gehanteerd. Deze Overijsselse ladder geeft een nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in de stedelijke als in de groene omgeving, en op welke wijze de regionale afstemming vorm gegeven moet worden. Integraliteit, toekomstbestendigheid, concentratiebeleid, (boven)regionale afstemming en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik zijn beleidskeuzes die invulling geven aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. Voor specifieke gebieden in Overijssel geldt dat niet alle initiatieven mogelijk zijn.

Dit heeft te maken met zwaarwegende publieke belangen, gebiedsspecifieke beleidskeuzes om de zwaarwegende publieke belangen te borgen, zijn: reservering voor waterveiligheid en beperking wateroverlast, drinkwater/grondwaterbeschermingsgebieden, het Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen Ecologische Hoofdstructuur (EHS)), de Nationale Landschappen en het provinciaal routenetwerk transport gevaarlijke stoffen. 4.2.3.2 Waar - ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend en bieden de nodige flexibiliteit voor de toekomst.

4.2.3.3 Hoe - gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag ‘hoe’ een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden. Afbeelding 4.1 geeft dit schematisch weer.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

19

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp

Afbeelding 4.1

4.2.4

Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)

Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel

Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld. 4.2.4.1 Of - Generieke beleidskeuzes Bij de afwegingen in de eerste fase “generieke beleidskeuzes” wordt opgemerkt dat sprake is van een binnenstedelijke woningbouwontwikkeling. Hierdoor zijn met name artikel 2.1.3 en artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel van belang. Hierna wordt nader ingegaan op de genoemde artikelen. Artikel 2.1.3: Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de groene omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: • •

dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie; dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut.

In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip “groene omgeving” nader gedefinieerd als: de gronden die niet vallen onder bestaand bebouwd gebied.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

20

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip “bestaand bebouwd gebied” nader gedefinieerd als: de gronden binnen steden en dorpen die benut kunnen worden voor stedelijke functies op grond van geldende bestemmingsplannen en op grond van voorontwerp-bestemmingsplannen voor zover de provinciale diensten daarover schriftelijk een positief advies hebben uitgebracht in het kader van het vooroverleg als bedoeld in artikel 3.1.1 Bro. Artikel 2.2.2: Realisatie nieuwe woningen 1.

2. 3.

4.

5.

6.

Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder c van de Wabo, voorzien uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. In bestemmingsplannen wordt in maximaal 80% van de behoefte aan nieuwe woningen zoals vastgesteld in het kader van actueel onderzoek woningbouw, voorzien. In bestemmingsplannen van gemeenten waarvoor woonafspraken van toepassing zijn, mag - in afwijking van lid 2 - in een hoger percentage dan 80% worden voorzien, met een maximum van 100% van de behoefte zoals vastgesteld in het kader van de woonafspraken. De behoefte aan nieuwe woningen zoals bedoeld in lid 1 wordt in ieder geval geacht te zijn aangetoond als realisatie daarvan past binnen de geldende woonafspraken zoals die zijn gemaakt tussen gemeente en provincie op basis van regionale afstemming. Wanneer de realisatie van nieuwe woningen niet past binnen geldende woonafspraken of wanneer er voor de gemeente geen woonafspraken gelden, dan moet de behoefte aan nieuwe woningen aangetoond worden door middel van actueel onderzoek woningbouw waarop de instemming is verkregen van zowel de gemeenten in de regio als Gedeputeerde Staten.

In afwijking van het bepaalde in lid 5 geldt de eis dat gemeenten in de regio moeten hebben ingestemd niet voor buurgemeenten die gelegen zijn buiten de provincie Overijssel. In dat geval moet zijn aangetoond dat afstemmingsoverleg heeft plaatsgevonden.

De van belang zijnde begrippen in het kader van artikel 2.2.2 zijn hierna opgenomen: • • • •

•

Nieuwe woningen: te realiseren woningen, waarvoor nog geen omgevingsvergunning is afgegeven Actueel onderzoek woningbouw: door de raad vastgesteld onderzoek waarin de behoefte van de gemeente aan nieuwe woningen is onderbouwd op basis van de regionale behoefte woningbouw, markt- en vastgoedanalyses en andere relevante gegevens. Regionale behoefte woningbouw: door Gedeputeerde Staten vastgestelde provinciale analyse waarin de regionale behoefte aan nog te realiseren woningen is onderbouwd op basis van provinciale behoefteprognoses. Woonafspraken: bestuurlijke afspraken tussen provincie Overijssel en gemeenten over onder meer doelgroepen, wonen en zorg, stedelijke vernieuwing, toekomstbestendigheid bestaande voorraad, programmeren en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en bijbehorende programmeringsdocumenten, zoals voor een aangegeven periode zijn gemaakt. Regio: de gemeenten die onderdeel uitmaken van de samenhangende woningmarkt die bediend wordt met de woningbouwmogelijkheden die een gemeente biedt.

In artikel 2.2.3 lid 1 van de Omgevingsverordening wordt onder actueel onderzoek woningbouw verstaan: onderzoek wat eens in de 2 jaar wordt geactualiseerd. Toetsing van het initiatief aan de “Generieke beleidskeuzes” Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik De ontwikkeling betreft een binnenstedelijke ontwikkeling die voldoet aan zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik. Voor wat betreft de ladder voor duurzame verstedelijking wordt verwezen naar paragraaf 4.1.2. Zoals hierna zal blijken uit het ter plekke geldende ontwikkelingsperspectief en het ter plekke geldende gebiedskenmerk van de “Stedelijke laag” , ligt het plangebied in bestaand bebouwd gebied. Met de invulling van het plangebied met woningbouw vindt geen extra ruimtebeslag op de groene omgeving plaats. Het plangebied wordt daarentegen juist een stuk groener ingericht. In verband hiermee is het project in overeenstemming met artikel 2.1.3. uit de Omgevingsverordening Overijssel.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

21

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp Nieuwe woningbouwlocaties De gemeente Haaksbergen heeft, zoals ook blijkt uit paragraaf 4.3.2 een woonvisie voor de periode tot 2015 met een doorkijk naar 2020 opgesteld. Bij de uitwerking van de woonvisie is nadrukkelijk rekening gehouden met de eisen uit de Omgevingsverordening Overijssel die door de provincie zijn gesteld en is tevens overleg gevoerd met de provincie Overijssel en buurgemeenten. De gemaakte prestatieafspraken met de provincie Overijssel zijn doorvertaald in de gemeentelijke woonvisie en de woningbouwprogrammering. De ontwikkeling die met het voorliggende bestemmingsplan mogelijk wordt gemaakt, gaat uit van de realisatie van woningen op een inbreidingslocatie in binnenstedelijk gebied, waarbij het aantal woningen per saldo afneemt en een diverser woningbouwprogramma wordt gerealiseerd. De ontwikkeling is passend binnen de gemeentelijke woonvisie (hiervoor wordt verwezen naar paragraaf 4.3.2) en in overeenstemming met de prestatieafspraken met de provincie Overijssel. Geconcludeerd wordt dat dit plan in overeenstemming is met artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel. 4.2.4.2 Ontwikkelingsperspectieven Het plangebied behoort tot het ontwikkelingsperspectief ‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’.

In afbeelding 4.2 is een uitsnede van de ontwikkelingsperspectievenkaart opgenomen, waarin het plangebied indicatief met de rode omlijning is aangegeven.

Afbeelding 4.2

Uitsnede ontwikkelingsperspectievenkaart Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)

‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’ De steden en dorpen buiten de stedelijke netwerken mogen altijd bouwen voor de lokale behoefte aan wonen, werken en voorzieningen, inclusief lokaal gewortelde bedrijvigheid, mits onderbouwd en regionaal afgestemd. Herstructurering en transformatie van de woon-, werk-, voorzieningen- en mixmilieus moeten deze vitaal en aantrekkelijk houden en de diversiteit aan milieus versterken. Herstructurering en transformatie bieden kansen om te anticiperen op klimaatverandering (bijvoorbeeld door ruimte voor groen, natuur en water te reserveren). Van belang is de stedelijke ontwikkeling altijd af te stemmen op de kenmerken van het watersysteem, bijvoorbeeld in laaggelegen gebieden bij bouw- en evacuatieplannen rekening houden met risico’s op overstroming of wateroverlast. Herstructurering en transformatie kunnen ook bijdragen aan de energietransitie (door het nemen van energie-efficiënte maatregelen en/of het opwekken van duurzame energie door bijvoorbeeld het aanwezige dakoppervlak te benutten).

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

22

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp Toetsing van het initiatief aan het “Ontwikkelingsperspectief” In dit geval wordt met de herontwikkeling een stedenbouwkundig verantwoord en functioneel passende ontwikkeling gerealiseerd, in een gebied met overwegend een woonfunctie. De ontwikkeling vormt geen belemmering voor overige functies in de omgeving (zie ook hoofdstuk 5 van deze toelichting). De te realiseren bebouwing gaat zich naar aard en omvang voegen binnen het bestaande straatbeeld. Hierbij wordt opgemerkt dat het straatbeeld ter plaatse van het plangebied als gevolg van het voornemen als geheel wordt vernieuwd. Er is hierbij rekening gehouden met de eigenschappen en uitstraling van de bebouwing in de directe omgeving. Het voornemen resulteert daarnaast in een verduurzaming. De oude woningen worden vervangen door duurzame nieuwe woningen die voldoen aan de huidige bouweisen. Tevens wordt voor de kerk een passende vervolgfunctie gegeven, wat ook de kerk een duurzaam toekomstperspectief biedt. Gelet op het vorenstaande wordt geconcludeerd dat de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling in overeenstemming is met het ter plaatse geldende ontwikkelingsperspectief.

4.2.4.3 Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch-cultuurlandschap, stedelijke laag en de laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Bij toetsing van het ruimtelijke initiatief aan de gebiedskenmerken in vier lagen is van belang dat de locatie is gelegen in stedelijk gebied. Dit betekent dat de 'Natuurlijke laag' en de ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap' buiten beschouwing kunnen blijven aangezien deze (oorspronkelijke) waarden niet meer voorkomen in het plangebied en redelijkerwijs ook niet meer te herstellen zijn. 1.

De “Stedelijke laag“

Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart van de ‘Stedelijke laag’ aangeduid met de gebiedstypen ‘Bebouwingsschil 1900 – 1955’ en ‘Woonwijken 1955 - nu’. In onderstaande afbeelding is een uitsnede van de gebiedskenmerkenkaart van de “Stedelijke laag” opgenomen. Het plangebied is indicatief weergegeven met de rode omlijning.

Afbeelding 4.3

Uitsnede gebiedskenmerkenkaart “Stedelijke laag” (Bron: Provincie Overijssel)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

23

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp ‘Bebouwingsschil 1900 – 1955’ De bebouwingsschil 1900-1955 bestaat uit gemengde stadwijken en woonwijken direct aansluitend op de historische centra en binnensteden. Op sommige plaatsen liggen (voormalige) grootschalige fabriekscomplexen direct aansluitend aan woonwijken. Deze stadswijken kennen een gesloten, compacte vorm (bouwblokken) en zijn veelal opdeelbaar in wijken met eigen karakter. De wijken worden van elkaar gescheiden door doorgaande lanen, singels en stadsstraten. Kenmerkend in de bebouwing is de verwantschap in architectuurstijlen en aandacht voor architectonische details en verbijzondering van gebouwen op specifieke plekken als straathoeken. Als herstructurering, inbreiding en toevoeging van bebouwing plaats vinden in de individueel ontwikkelde stadswijken van de bebouwingsschil 1900 - 1955, dan dragen deze bij aan behoud, versterking en vernieuwing van de individuele bebouwing met een eigen karakter en uitstraling. Ontwikkelingen voegen zich in maat, schaal en ritme naar de omliggende bebouwing. Als herstructurering etc. plaats vindt in de tuindorpen en fabriekswijken, dan voegt de vernieuwde/nieuwe bebouwing zich in de structuur van de bebouwde massa en groenstructuur, gericht op behoud van eenheid en eenduidigheid, met oog voor details.

Verder wordt gestuurd op hergebruik/reanimatie van cultureel erfgoed. ‘Woonwijken 1955 - nu’ Deze woonwijken zijn uitbreidingswijken op basis van een gezamenlijk plan en grotere bouwstromen. Functies zoals wonen, werken, voorzieningencentra zijn uiteengelegd en wijken kennen eenheidsbuurten. Hier en daar zijn, voornamelijk aan de randen, gebieden die hiervan afwijken. In deze wijken bevinden zich duidelijke in- en uitgangen en kunst in de openbare ruimte. Daarbij is vooral aandacht voor de aansluiting op de binnenstad en het hoofdwegennetwerk. Soms zijn herkenbare relicten van het oude cultuurlandschap (zoals boerderijen of beplantingsstructuren) opgenomen. De bouwperiode is te zien aan de stedenbouwkundige structuur en architectuur. Er ligt een rangorde in kwaliteit(sbeleid) en stigmatisering op de loer, de kwaliteit van de woningen voldoet vaak niet aan de kwaliteitseisen en er is een gebrek aan onderhoud van de openbare ruimte. Herstructurering is hier een belangrijke opgave. Toetsing van het initiatief aan de ‘Stedelijke laag’ Het realiseren van de voorgenomen ontwikkeling is zowel vanuit functioneel als stedenbouwkundig oogpunt passend in de omgeving. Voorliggende ontwikkeling sluit goed aan bij deze bestaande bebouwingsstructuur. Op deze wijze gaat de nieuwe bebouwing goed op in het huidige straatbeeld.

Geconcludeerd wordt dat de ontwikkeling aansluit op de kenmerken en uitgangspunten van de ‘Stedelijke laag’. 2.

De ‘Laag van de beleving’

Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart van de “Laag van de beleving” aangeduid met het gebiedstype ‘Wandelroutes’. Afbeelding 4.4 betreft een uitsnede van de gebiedskenmerkenkaart van de “Laag van de beleving”. Het plangebied is met de rode belijning ingetekend.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

24

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp

Afbeelding 4.4

Uitsnede gebiedskenmerkenkaart “Laag van de beleving” (Bron: Provincie Overijssel)

Informele trage netwerk: Wandelroutes Het informele trage netwerk is het ‘langzame’ netwerk (wandelpaden, fietspaden, ruiterpaden, vaarroutes) van de provincie, dat delen van het agrarisch cultuurlandschap en het natuurlijke laag toegankelijk en ervaarbaar maakt. De oude zandwegen en paden vormen het basisstramien. Van oudsher verbonden deze routes vaak de kernen met het ommeland en met elkaar. Zo vormde het dorpsplein, de dorpsstaat, de weg naar buiten en uiteindelijk de zandpaden door de velden, een samenhangend netwerk. Toetsing van het initiatief aan de ‘Laag van de beleving’ Met de voorgenomen ontwikkeling wordt bestrating in het plangebied verlegt en opnieuw ingericht. Als gevolg daarvan zal met name het deel van de wandelroute langs het kerkgebouw anders gaan lopen. De mogelijkheid om hier te wandelen wordt door middel van trottoirs echter in stand gehouden. Van een aantasting van de wandelroute is daarmee geen sprake. De laag van de beleving vormt daarom geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling. 4.2.5

Conclusie toetsing aan het provinciaal beleid

Geconcludeerd wordt dat het initiatief in overeenstemming is met de uitgangspunten uit het provinciaal beleid zoals genoemd in de Omgevingsvisie Overijssel en is verankerd in de Omgevingsverordening Overijssel.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

25

Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening ’t Kempke en Lourdeskerk” Ontwerp

4.3

Gemeentelijk beleid

4.3.1

Structuurvisie 2030, Haaksbergen: groenste dorp van Twente

4.3.1.1 Inleiding De gemeenteraad van Haaksbergen heeft op 5 maart 2014 de ‘Structuurvisie 2030, Haaksbergen: groenste dorp van Twente’ gewijzigd vastgesteld. De structuurvisie is een toetsingskader voor ruimtelijke ontwikkelingen binnen de gemeente Haaksbergen voor de periode tot 2020 en geeft een doorkijk naar 2030. De visie geeft aan hoe de gemeente omgaat met de thema’s infrastructuur, platteland, economie, wonen en duurzaamheid. Er zijn voor de komende jaren negen ambities opgenomen: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Verbeteren van de relatie en verzachten van de overgangen tussen dorp en buitengebied. Een sfeervol groen centrum met de Markt als stralend middelpunt. Stimuleren van een gezonde plattelandseconomie en op peil houden van de ecologische en cultuurhistorische kwaliteiten van het buitengebied. Versterken van de cultuurhistorische kwaliteit van de dorpsstructuur. Benutten van de toeristische potentie van de samenhang tussen dorp en landschap. Versterken van de veelzijdigheid van de Haaksbergse economie. Verbreden van het aanbod aan woonmilieus. Op peil houden en concentreren van het voorzieningenniveau. Verduurzamen en beleefbaar maken van het watersysteem.

In voorliggend geval is met name ambitie 7 van belang. Op deze ambitie zal in de volgende subparagraaf nader worden ingegaan. 4.3.1.2 Ambitie 7 Verbreden van het aanbod aan woonmilieus Haaksbergen is een geliefd dorp. Veel mensen melden in de bewonersenquête (2010) dat ze met veel plezier in Haaksbergen wonen. De kwaliteiten die Haaksbergen heeft met het hoge voorzieningenniveau, de nabijheid van grote(re) steden als Hengelo en Enschede, en het mooie buitengebied, zorgen voor een aantrekkelijk woonklimaat voor jong en oud. Ook Haaksbergen ontspringt de dans van ‘vergrijzing’ en ‘ontgroening’ niet: veel jongeren keren na hun studie niet meer terug naar Haaksbergen, terwijl het aandeel oudere bewoners naar verhouding toeneemt. Haaksbergen wil graag haar jongere inwoners behouden en/of haar voormalige inwoners laten terugkeren. Het is daarvoor een belangrijke opgave om het woningaanbod aantrekkelijk en gevarieerd te houden en daarnaast de voorzieningen en werkgelegenheid te bieden waarnaar de mensen op zoek zijn. Juist voor jongeren en ouderen is een goed aanbod aan passende woningen beperkt. Deze groepen hebben meestal behoefte aan wat kleinere, betaalbare woningen in de omgeving van het centrum. In de omgeving van het centrum zijn inbreidingslocaties om hieraan invulling te geven, ruimschoots voorradig.

Bij elke ontwikkeling is aandacht nodig voor de levensloopbestendigheid van woningen, zodat ze voor alle doelgroepen (starters, senioren, gezinnen, 1-2 persoonshuishoudens) aantrekkelijk zijn. De opgave die hiermee samenhangt, is dat mensen zoveel mogelijk in hun woonomgeving moeten kunnen blijven wonen, ook als ze zorgbehoevend worden. 4.3.1.3 Toetsing van het initiatief aan de ‘Structuurvisie 2030, Haaksbergen: groenste dorp van Twente’ De voorgenomen ontwikkeling sluit aan bij de ambitie om voor iedereen passende woonvoorzieningen te bieden. Met het voornemen worden namelijk verouderde woningen gesloopt en vervangen door woningen die voldoen aan de hedendaagse wensen en eisen die aan woningen worden gesteld. Het woningbouwprogramma ziet daarnaast toe op woningtypen die passen bij de doelgroepen starters en senioren. Zo worden de te realiseren woningen rondom de kerk juist specifiek voor senioren gebouwd. De appartementen en de boven- en benedenwoningen zijn daarnaast geschikt voor zowel senioren als voor