TOE Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ong. en Goorsestraat 243

Bestemmingsplan

Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245

Augustus 2021

Status: Vastgesteld

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245”

Plannaam:

Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245 IMRO-nummer: NL.IMRO.0158.BP1187-0003 Plantype: Bestemmingsplan Status: Vastgesteld Datum: Augustus 2021

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

2

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld

TOELICHTING

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

3

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 6 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

AANLEIDING ............................................................................................................................................... 6 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ....................................................................................................................... 7 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ............................................................................................................. 7 PLANOLOGISCH REGIME ................................................................................................................................ 8 LEESWIJZER .............................................................................................................................................. 10

HOOFDSTUK 2 HUIDIGE SITUATIE PLANGEBIED ....................................................... 12 2.1

HUIDIGE SITUATIE PLANGEBIED ..................................................................................................................... 12

HOOFDSTUK 3 PLANBESCHRIJVING ..................................................................... 16 3.1 3.2

GEWENSTE ONTWIKKELING .......................................................................................................................... 16 VERKEER EN PARKEREN ............................................................................................................................... 19

HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER ........................................................................... 20 4.1 4.2 4.3

RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 20 PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................................................. 22 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................. 30

HOOFDSTUK 5 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN ................................................... 36 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9

GELUID .................................................................................................................................................... 36 BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 37 LUCHTKWALITEIT ....................................................................................................................................... 37 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 38 MILIEUZONERING ...................................................................................................................................... 39 GEUR ...................................................................................................................................................... 42 ECOLOGIE................................................................................................................................................. 44 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 46 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE .............................................................................................................. 47

HOOFDSTUK 6 WATERASPECTEN........................................................................ 49 6.1 6.2

VIGEREND BELEID ...................................................................................................................................... 49 WATERPARAGRAAF................................................................................................................................... 50

HOOFDSTUK 7 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 52 7.1 7.2 7.3

INLEIDING................................................................................................................................................. 52 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................ 52 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 54

HOOFDSTUK 8 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................. 55 HOOFDSTUK 9 VOOROVERLEG, INSPRAAK & ZIENSWIJZEN ........................................ 56 9.1 9.2 9.3

VOOROVERLEG .......................................................................................................................................... 56 INSPRAAK ................................................................................................................................................. 56 ZIENSWIJZEN............................................................................................................................................. 56

BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 57 BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

4

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4 BIJLAGE 5 BIJLAGE 6 BIJLAGE 7 BIJLAGE 8

ERFINRICHTINGSTEKENING KALKOVENWEG ............................................................................................. 58 ERFINRICHTINGSTEKENING GOORSESTRAAT ............................................................................................. 59 AKOESTISCH ONDERZOEK WEGVERKEERSLAWAAI ...................................................................................... 60 VERKENNEND BODEMONDERZOEK ......................................................................................................... 61 STIKSTOFONDERZOEK.......................................................................................................................... 62 QUICKSCAN NATUURWAARDENONDERZOEK ............................................................................................ 63 WATERTOETSRESULTAAT PLANDEEL GOORSESTRAAT ................................................................................ 64 ZIENSWIJZENOTA ............................................................................................................................... 65

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

5

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld

HOOFDSTUK 1 1.1

INLEIDING

Aanleiding

Initiatiefnemer is eigenaar van een weideperceel dat ligt ingeklemd tussen de bebouwing aan de Buursestraat en de Kalkovenweg te Haaksbergen (zie par. 1.2. voor locatie) . Op het deel aan de Kalkovenweg wenst initiatiefnemer een nieuwe woning met bijgebouw te realiseren. Om een nieuwe woning te mogen realiseren dient deel te worden genomen aan de Rood-voor-Rood-regeling, waarbij als voorwaarde geldt dat minimaal 1.000 m² aan landschapsontsierende bebouwing wordt gesloopt. Aangezien op deze locatie geen landschapsontsierende bebouwing aanwezig is heeft initiatiefnemer gezocht naar een locatie met voldoende sloopmeters. Deze locatie is gevonden aan de Goorsestraat 243-245, in het buitengebied van de gemeente Haaksbergen. Ter plaatse bevindt zich een voormalige varkenshouderij en aannemersbedrijf. De agrarische bedrijfsactiviteiten ter plaatse zijn reeds gestaakt, waardoor 1.369 m² aan landschapsontsierende bebouwing is vrijgekomen. Vanwege het ontbreken van een vervolgfunctie voor deze bebouwing, wordt niet langer in het onderhoud van deze bebouwing geïnvesteerd, met als gevolg dat de bebouwing in de toekomst verder verpauperd. Initiatiefnemer is voornemens de betreffende bebouwing te slopen, waarmee het recht wordt verkregen op een compensatiewoning. In totaal wordt er 369 m² meer gesloopt dan benodigd.

Initiatiefnemer wil deze extra sloopmeters inzetten om de maximale oppervlakte aan bijgebouwen bij de woning te vergroten van 150 m² naar 250 m². Normaliter dient een compensatiewoning terug te worden gebouwd op de slooplocatie. In voorliggend geval is dit echter onwenselijk, aangezien ter plaatse van de slooplocatie sprake is van milieutechnische belemmeringen (o.a. hoge geluidsbelasting ten gevolge van de Goorsestraat) waardoor ter plaatse geen sprake is van een goed woon- en leefklimaat. Naast de geluidscontour van de weg is de milieucontour van het te handhaven aannemersbedrijf een probleem voor de realisatie van een nieuwe woning op het erf. De richtafstand die wordt aangehouden in de VNG brochure ‘’Bedrijven en milieuzonering’’ is 30 meter voor het aspect geluid. Dit betekent dat ook voor deze milieucontour geldt dat een woning op de locatie niet op een ruimtelijk aanvaardbare manier kan worden ingepast. Overigens is het ook uit ruimtelijk oogpunt niet wenselijk om een woning achter de bestaande woningen te realiseren. Wanneer een woning niet kan worden gerealiseerd op de slooplocatie kan worden gezocht in de twee aangewezen gebieden Veldmaat en Wissinkbrink. De laatste jaren zijn er veel woningen gerealiseerd in deze twee gebieden en zijn er nauwelijks meer geschikte locaties voorhanden.

Wanneer in de zoekgebieden geen gronden meer beschikbaar zijn kan op basis van het geldende beleid maatwerk worden geleverd en gezocht worden naar een locatie nabij een bebouwingsconcentratie. Aan de Kalkovenweg liggen een aantal geclusterde woningen die als zodanig kunnen worden aangemerkt. Dit betekent dat de compensatiewoning gerealiseerd kan worden op de beoogde kavel aan de Kalkovenweg. Op het perceel aan de Goorsestraat 243-245 omvat na sloop enkel nog een aannemersbedrijf en twee bedrijfswoningen. In totaal blijft 700 m2 aan bebouwing gehandhaafd ten behoeve van het aannemersbedrijf. In voorliggend bestemmingsplan krijgt het betreffende perceel een passende bedrijfsbestemming, met dien verstande dat de tweede bedrijfswoning (nr. 245) wordt voorzien van een woonbestemming. Deze woning staat namelijk niet ten dienste van het aannemersbedrijf, waardoor er geen sprake is van een bedrijfswoning. De voorgenomen ontwikkeling is niet in overeenstemming met de geldende bestemmingsplannen “Buitengebied Haaksbergen” en “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening veegplan 1”. Daarom is een bestemmingsplanherziening vereist. Voorliggend plan voorziet hierin. In dit bestemmingsplan wordt aangetoond dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

6

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld

1.2

Ligging van het plangebied

Het plangebied ligt in de gemeente Haaksbergen, het plandeel aan de Kalkovenweg ligt ten oosten van de kern Haaksbergen en het plandeel aan de Goorsestraat ligt ten noordwesten van de kern Haaksbergen. In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied ten opzichte van de kern Haaksbergen en de directe omgeving weergegeven. Het plangebied is indicatief met rode ster en lijn aangeduid. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt naar de verbeelding verwezen.

Afbeelding 1.1 Ligging van het plangebied ten opzichte van de kern Haaksbergen en de directe omgeving (Bron: PDOK)

1.3

De bij het plan behorende stukken

Het bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” bestaat uit de volgende stukken: • •

verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.0158.BP1187-0003) en een renvooi; regels.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

7

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten, maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.

1.4

Planologisch regime

1.4.1

Algemeen

Het plangebied ligt binnen de begrenzing van de bestemmingsplannen “Buitengebied Haaksbergen” en “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening veegplan 1”. Deze bestemmingsplannen zijn respectievelijk op 22 april 2015 en 1 november 2017 vastgesteld door de gemeenteraad van Haaksbergen. In afbeelding 1.2 is een uitsnede van de verbeelding van het geldende bestemmingsplan opgenomen. Het plangebied is indicatief met rode lijn weergegeven. Voor de exacte begrenzing wordt naar de verbeelding verwezen.

Afbeelding 1.2 Uitsnede vigerend bestemmingsplan plandeel Kalkovenweg (Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

8

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld

Afbeelding 1.2 Uitsneden vigerend bestemmingsplan plandeel Goorsestraat (Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)

1.4.2

Bestemmingen en aanduidingen

Kalkovenweg (ongenummerd) Het plandeel Kalkovenweg is bestemd als ‘Agrarisch met waarden – Landschap’ en voorzien van de functieaanduiding ‘landschapswaarden’. Daarnaast geldt op basis van “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening 1” de dubbelbestemming ‘Waarde – Hoge archeologische verwachting’. Het plangebied is tevens voorzien van de gebiedsaanduidingen ‘reconstructiewetzone – verwervingsgebied’. De voor ‘Agrarisch met waarden – Landschap’ aangewezen gronden zijn onder meer bestemd voor de uitoefening van een agrarisch bedrijf, het weiden van vee en verbouwen van gewassen en het behoud en de bescherming van de landschappelijke waarden ter plaatse van de aanduiding ‘landschapswaarden’. Er mogen enkel bouwwerken, geen gebouwen binnen de bestemming worden gebouwd.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

9

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld De voor ‘Waarde - Hoge archeologische verwachting’ aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor de bescherming van de aan de grond eigen zijnde archeologische waarden. Goorsestraat 243-245 Het plandeel aan de Goorsestraat is bestemd als ‘Agrarisch – Agrarisch bedrijf’ en voorzien van de functieaanduiding ‘bedrijf’ en bouwaanduiding ‘specifieke bouwaanduiding – afwijkende maatvoering 2’. Daarnaast geldt op basis van “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening 1” de dubbelbestemming ‘Waarde – Hoge archeologische verwachting’. Het plangebied is tevens voorzien van de gebiedsaanduidingen ‘reconstructiewetzone – landbouwontwikkelingsgebied’, ‘luchtvaartverkeerzone’ en ‘wro – zone wijzigingsgebied’. De voor ‘Agrarisch – Agrarisch bedrijf’ aangewezen gronden zijn onder meer bestemd voor de uitoefening van een agrarisch bedrijf. Per bestemmingsvlak is één agrarisch bedrijf toegestaan. Ter plaatse van de aanduiding ‘specifieke bouwaanduiding – afwijkende maatvoering 2’ mag de oppervlakte van het bouwperceel niet meer dan één hectare bedragen.

Intensieve veehouderijen zijn uitsluitend ter plaatse van de aanduiding ‘intensieve veehouderij’ of ter plaatse van de gebiedsaanduiding ‘Reconstructiewetzone – Landbouwontwikkelingsgebied’ toegestaan. Tot slot kent het plandeel de functieaanduiding ‘bedrijf’, ter plaatse van de aanduiding zijn nevenactiviteiten toegestaan. In dit geval een aannemersbedrijf met een oppervlakte van minimaal 418 m2 en maximaal 840 m2. Op de voor 'Agrarisch - Agrarisch bedrijf' aangewezen gronden mogen uitsluitend bouwwerken ten dienste van de bestemming worden gebouwd. Het aantal bedrijfswoningen mag niet meer dan het bestaande aantal (=2) bedragen. De voor ‘Waarde - Hoge archeologische verwachting’ aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor de bescherming van de aan de grond eigen zijnde archeologische waarden. 1.4.3

Strijdigheid

Het realiseren van een compensatiewoning met bijgebouw aan de Kalkovenweg is, vanwege het ontbreken van de gebruik- en bouwmogelijkheden, niet in overeenstemming met de geldende bestemming. Daarnaast is het vanuit de Rood voor Rood regeling een vereiste dat de agrarische bedrijfsbestemming komt te vervallen ter plaatse van de slooplocatie, evenals de bouwmogelijkheden voor het realiseren van agrarische bedrijfsgebouwen. In voorliggend geval wordt op het plandeel aan de Goorsestraat de planologische situatie in overeenstemming gebracht met de feitelijke situatie, waarbij de bedrijfswoning aan de Goorsestraat 245 wordt omgezet naar reguliere woonbestemming en het aannemersbedrijf met bedrijfswoning planologisch wordt ingepast. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de benodigde juridisch-planologische kaders om de voorgenomen ontwikkeling mogelijk te maken. Daarnaast wordt aangetoond dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.

1.5

Leeswijzer

Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 een beschrijving gegeven van de huidige situatie in het plangebied. Hoofdstuk 3 gaat in op de planbeschrijving. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, de provincie Overijssel en de gemeente Haaksbergen beschreven. In hoofdstuk 5 passeren alle relevante milieu- en omgevingsthema's de revue en hoofdstuk 6 gaat in op de wateraspecten. In de hoofdstukken 7 en 8 wordt respectievelijk ingegaan op de juridische aspecten/planverantwoording en de economische uitvoerbaarheid.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

10

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld Hoofdstuk 9 gaat in op het vooroverleg, de inspraak en zienswijzen.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

11

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld

HOOFDSTUK 2

HUIDIGE SITUATIE PLANGEBIED

Zoals hiervoor beschreven is, bestaat het plangebied uit een tweetal locaties, namelijk de Goorsestraat 243245 en Kalkovenweg ongenummerd (kadastraal bekend als gemeente Haaksbergen, Sectie S, nummers 919 en 920) te Haaksbergen. Beide locaties zijn gelegen buiten de kern Haaksbergen. De huidige situatie van de plandelen wordt hierna separaat beschreven.

2.1

Huidige situatie plangebied

2.1.1

Kalkovenweg ongenummerd

De directe omgeving van het plandeel Kalkovenweg bestaat voornamelijk uit verspreid liggende woonpercelen, agrarische gronden en enkele agrarische bedrijven. Het plandeel wordt aan de noordzijde begrensd door de Buursestraat, aan de oostzijde door de Kalkovenweg, aan de zuidzijde door een woonperceel (Kalkovenweg 4) en agrarische gronden en aan de westzijde door het woonperceel aan de Buursestraat 176. Het plandeel ligt aan de rand van een historische es. Deze es is ter hoogte van de Buurserstraat en het plandeel, door de aanwezigheid van de zuidelijk gelegen singel, echter niet zichtbaar en beleefbaar. Het plandeel zelf bestaat uit onbebouwde agrarische gronden en wordt omsloten door verschillende groenstructuren; langs de Buurserstraat staat een jonge rij eiken. Langs de Kalkovenweg staat ook een rij eiken, deze zijn zeer fors en beeldbepalend voor de omgeving. In afbeelding 2.1 is een luchtfoto van de huidige situatie opgenomen. Afbeelding 2.2 bevat straatbeelden vanaf de Kalkovenweg en Buursestraat.

Afbeelding 2.1 Luchtfoto huidige situatie Kalkovenweg ongenummerd (Bron: Google Maps)

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

12

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld

Afbeelding 2.2 Straatbeelden vanaf de Kalkovenweg en Buursestraat (Bron: Google Streetview)

2.1.2

Goorsestraat 243-245

De directe omgeving van het plandeel aan de Goorsestraat bestaat voornamelijk uit agrarische gronden met verspreid liggende woonpercelen en agrarische bedrijven. Het plandeel wordt aan de noordzijde begrensd door de N347 (Goorsestraat), aan de oostzijde door een agrarisch bedrijf (Harmoleweg 4) en aan de overige zijden door agrarische gronden. Het plandeel wordt momenteel gebruikt ten behoeve van de bedrijfsvoering van een aannemersbedrijf. Voorheen was ter plaatse tevens een varkenshouderij gevestigd, echter zijn de agrarische bedrijfsactiviteiten recentelijk gestaakt. Qua bebouwing bevinden zich op het erf twee bedrijfswoningen en een vijftal agrarische opstallen waarvan 418 m2 gebruikt wordt ten behoeve van het aannemersbedrijf. De overige bouwwerken zijn in gebruik ten behoeve van de varkenshouderij. Rondom de agrarische bedrijfsbebouwing is erfverharding aanwezig. Voor het overige bestaat het plangebied uit gazon en grasland. De woningen hebben elk een eigen ontsluiting op de Goorsestraat.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

13

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld

Afbeelding 2.3 Luchtfoto huidige situatie Goorsestraat 243 - 245 (Bron: Google Maps)

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

14

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld

Afbeelding 2.4 Straatbeelden vanaf de Goorsestraat (Bron: Google Streetview)

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

15

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld

HOOFDSTUK 3

PLANBESCHRIJVING

3.1

Gewenste ontwikkeling

3.1.1

Goorsestraat 243-245 (slooplocatie)

3.1.1.1 Algemeen Zoals reeds beschreven zijn de agrarische bedrijfsactiviteiten aan de Goorsestraat 243-245 te Haaksbergen recentelijk beëindigd. De aanwezige agrarische bedrijfsgebouwen hebben grotendeels geen vervolgfunctie meer, waardoor er niet meer in het onderhoud zal worden geïnvesteerd en deze in de (nabije) toekomst dreigen te verpauperen. Om dit te voorkomen is initiatiefnemer voornemens de overbodige agrarische bedrijfsbebouwing te slopen en in te brengen in het kader van de Rood-voor-Rood regeling. In totaal zal circa 1.369 m2 aan agrarische bedrijfsbebouwing gesloopt worden. De bedrijfswoning met bijgebouw en de bedrijfsbebouwing 726 m2 die wordt gehandhaafd ten behoeve van het aannemersbedrijf en worden voorzien van een passende bedrijfsbestemming waarbinnen het exploiteren van een aannemersbedrijf mogelijk is. De tweede bedrijfswoning (Goorsestraat 245) zal bestemd worden tot reguliere woning, aangezien deze woning niet ten dienste staat van het aannemersbedrijf. Om de slooplocatie landschappelijk in te passen is een erfinrichtingstekening opgesteld. In bijlage 1 van deze toelichting is de erfinrichtingstekening opgenomen. In afbeelding 3.1 is weergegeven welke bebouwing behouden blijft en welke bebouwing gesloopt wordt aan de Goorsestraat.

Afbeelding 3.1 Te slopen en te behouden bebouwing aan de Goorsestraat (Bron: Provincie Overijssel)

3.1.1.2 Inrichting erf Het erf aan de Goorsestraat 243 ligt in een jong veldontginningslandschap waarbij een rationele verkaveling, voorheen vaak door singels omzoomd, kenmerkend is. Rond het erf en de westelijk aangrenzende woning is de

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

16

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld omsluitende singel nog grotendeels intact. Op het erf aan de Goorsestraat 243 wordt een oppervlakte van 1.369 m2 aan schuren gesloopt en zal daarnaast het oppervlak aan erfverharding afnemen.

Afbeelding 3.2 schetst het erf in de nieuwe situatie. Het afgeslankte erf wordt landschappelijk aangezet met groenstructuren. Enerzijds wordt de singelstructuur aangevuld met uitbreiding van de oostelijke singel en een nieuwe, korte singel ten westen van het erf. Deze ligt nagenoeg op de locatie waar omstreeks 1.900 een singel heeft gelegen. Verder wordt de zuidkant van het erf aangezet met karakteristieke erfbeplanting. Een hoogstamboomgaardje met acht bomen (appel, noot en peer) onttrekt de schuren vanuit zuidelijk perspectief aan het zicht. Het erf wordt gemarkeerd met een landschappelijke haag langs het westen en het zuiden van de bijgebouwen.

Afbeelding 3.2 Uitsnede erfinrichtingstekening Goorsestraat (Bron: Eelerwoude)

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

17

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld 3.1.2

Kalkovenweg

3.1.2.1 Algemeen Normaliter dient een compensatiewoning te worden teruggebouwd op de slooplocatie, echter is dat in voorliggend geval onwenselijk gebleken. Ten eerste kan de compensatiewoning niet worden gebouwd op de plek van de te slopen stallen aangezien de woning dan achter de huidige bebouwing wordt gerealiseerd. Dat is vanuit ruimtelijk en landschappelijk oogpunt onwenselijk en dit betekent dat de woning in de rooilijn van de huidige woningen moet worden gerealiseerd. Ten tweede kent de Goorsestraat een hoge geluidsbelasting. Vanuit de Wet Geluidhinder is de norm voor een aanvaardbaar woon en leefklimaat vastgesteld op 48 dB. De norm kan voor nieuwe woningen in het buitengebied worden verruimd tot maximaal 53 dB. Op de locaties waar compensatiewoningen denkbaar zijn, in de rooilijn van de huidige woningen, wordt niet voldaan aan de hiervoor de genoemde normen. Het vorenstaande maakt dat terugbouwen op de slooplocatie onwenselijk is. Wanneer een woning niet kan worden gerealiseerd op de slooplocatie kan worden gezocht in de twee aangewezen gebieden Veldmaat en Wissinkbrink. De laatste jaren zijn er veel woningen gerealiseerd in deze twee gebieden en zijn er nauwelijks meer geschikte locaties voorhanden.

Wanneer in de zoekgebieden geen gronden meer beschikbaar zijn kan op basis van het geldende beleid maatwerk worden geleverd en gezocht worden naar een locatie nabij een bebouwingsconcentratie. Aan de Kalkovenweg liggen een aantal geclusterde woningen die als zodanig kunnen worden aangemerkt. Dit betekent dat de compensatiewoning gerealiseerd kan worden op de beoogde kavel aan de Kalkovenweg. Ter compensatie van de sloop van de agrarische bebouwing zal ter plaatse van de Kalkovenweg één woning van 750 m3 worden gerealiseerd. De wens bestaat één bijgebouw van 250 m2 bij de compensatiewoning te realiseren, waarbij de 100 m2 aan extra bijgebouwen wordt verkregen uit het overschot aan sloopmeters (369 m2). Het geheel wordt landschappelijk ingepast middels een ruimtelijk kwaliteitsplan. In voorliggend geval is door Eelerwoude een erfinrichtingstekening opgesteld om het plandeel aan de Kalkovenweg landschappelijk in te passen. De erfinrichtingstekening is opgenomen in bijlage 2 van deze toelichting. Hieronder wordt ingegaan op de inrichting van het nieuw te realiseren erf.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

18

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld Afbeelding 3.3 Uitsnede erfinrichtingstekening Kalkovenweg(Bron: Eelerwoude)

3.1.2.2 Inrichting erf In het oostelijk deel van het dit plandeel wordt het nieuwe woonerf gerealiseerd aansluitend op het bestaande bebouwingscluster aan de Kalkovenweg. De woning wordt ontsloten via de ‘achterzijde’ vanaf de Kalkovenweg. Hier komt ook het bijgebouw van 250 m2. Het bijgebouw sluit daarmee de ruimte tussen de nieuwe woning en de bestaande woning ten zuiden ervan waardoor de verschillende bouwvolumes binnen het bestaande ensemble van woningen aaneengesloten blijft en de landschappelijke impact daarvan beperkt blijft. Het nieuwe woonerf wordt verder landschappelijk ingepast met enkele erfbomen, solitair en in groep. Langs de Buurserstraat wordt een plantsoen aangelegd waardoor de woning zich meer distantieert van de straat. Tezamen zorgen deze nieuwe groenstructuren ervoor dat het nieuwe woonerf met de bestaande woningen langs de Kalkovenweg in relatie wordt gebracht. De overige ruimte van de planlocatie wordt benut om de kwaliteit van het landschap te versterken. De perceelsgrens langs het laatste huis in het woonlint ten zuiden van de Buurserstraat wordt aangezet met een inheemse groensingel. Aansluitend daarop een boomgaard. Tussen de boomgaard en het woonerf blijft de weide open en wordt deze omgevormd tot een natuurlijke, open grasruigte.

De bestaande singel aan de zuidzijde wordt gedund en lokaal worden openingen aangebracht waardoor er een relatie ontstaat met het achterliggende landschap, de historische es. Op afbeelding 3.3 is het toekomstige beeld weergegeven. Hierop is duidelijk te zien dat na het dunnen van de houtwal de achterliggende es weer beleefbaar is.

3.2

Verkeer en parkeren

3.2.1

Verkeer

De planologische ontwikkeling voorziet in een toename van 1 woning ter plaatse van het perceel Kalkovenweg ongenummerd. Deze toename brengt geen onevenredige verkeersdruk met zich mee. De locatie zal via een nieuwe overzichtelijke in- en uitrit op de Kalkovenweg worden ontsloten, waardoor de verkeersveiligheid niet in het geding komt. Ter plaatse van de Goorsestraat 243 komt de planologische mogelijkheid voor een agrarisch bedrijf te vervallen. De bij de agrarische bedrijfsvoering behorende verkeersbewegingen komen daarmee ook te vervallen. Gezien het vorenstaande, vormt het aspect verkeer geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling. 3.2.2

Parkeren

Bij het opstellen van bestemmingsplannen moet rekening worden gehouden met de parkeerbehoefte die ontstaat door een nieuwe ontwikkeling. Hiertoe kunnen berekeningen worden uitgevoerd op basis van de publicatie ‘Toekomstbestendig parkeren, publicatie 381 (december 2018)’ van het CROW. Uitgaande van volgende uitgangspunten: • • • •

Functie: wonen, koop, vrijstaand Verstedelijkingsgraad: weinig stedelijk / gemeente Haaksbergen (Bron: CBS Statline) Stedelijke zone: buitengebied Parkeerbehoefte (per woning): minimaal 2,0 en maximaal 2,8

Het parkeren ten behoeve van de woning aan de Kalkovenweg vindt op het erf en in de bijgebouwen plaats. Zoals in afbeelding 3.3 te zien is, is er voldoende ruimte op het erf om in drie parkeerplaatsen te voorzien. Hiermee wordt aan de parkeerbehoefte voldaan.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

19

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld Wat betreft het erf aan de Goorsestraat wordt opgemerkt dat het een bestaande situatie betreft. Uitsluitend de parkeerbehoefte ten behoeve van de agrarische bedrijfsactiviteiten komen te vervallen. Op het erf resteert in de toekomstige situatie voldoende ruimte om op eigen terrein te kunnen voorzien in de parkeerbehoefte. Het aspect parkeren vormt geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling.

HOOFDSTUK 4

BELEIDSKADER

Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven. Het beleid is in dit bestemmingsplan afgewogen en doorvertaald in de verbeelding en in de regels.

4.1

Rijksbeleid

4.1.1

Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte

4.1.1.1 Algemeen De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte is op 13 maart 2012 in werking getreden. De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geeft een totaalbeeld van het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid op rijksniveau en vervangt de Nota Ruimte, de Structuurvisie Randstad 2040, de Nota Mobiliteit, de MobiliteitsAanpak en de Structuurvisie voor de Snelwegomgeving. Tevens vervangt het een aantal ruimtelijke doelen en uitspraken in onder andere de Agenda Landschap en de Agenda Vitaal Platteland. Daarmee wordt de SVIR het kader voor thematische of gebiedsgerichte uitwerkingen van rijksbeleid met ruimtelijke consequenties. 4.1.1.2 Rijksdoelen en regionale opgaven In de SVIR heeft het Rijk drie rijksdoelen om Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te houden voor de middellange termijn (2028): • • •

Het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijkeconomische structuur van Nederland; Het verbeteren, instandhouden en ruimtelijk zekerstellen van de bereikbaarheid waarbij de gebruiker voorop staat; Het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden behouden zijn.

Voor de drie rijksdoelen worden de 13 onderwerpen van nationaal belang benoemd. Hiermee geeft het Rijk aan waarvoor het verantwoordelijk is en waarop het resultaten wil boeken. Buiten deze nationale belangen hebben decentrale overheden beleidsvrijheid. De drie hoofddoelen van het ruimtelijk en mobiliteitsbeleid kennen nationale opgaven die regionaal neerslaan. Opgaven van nationaal belang in Oost-Nederland (de provincies Gelderland en Overijssel) zijn: •

•

• •

Het waar nodig verbeteren van de internationale achterlandverbindingen (weg, spoor en vaarwegen) die door Oost Nederland lopen. Dit onder andere ten behoeve van de mainports Rotterdam en Schiphol; Het formuleren van een integrale strategie voor het totale rivierengebied van Maas en Rijntakken (Waal, Nederrijn, Lek en de IJssel, deelprogramma rivieren van het Deltaprogramma) en de IJsselvechtdelta (deelprogramma’s zoetwater en rivieren) voor waterveiligheid in combinatie met bereikbaarheid, ruimtelijke kwaliteit, natuur, economische ontwikkeling en woningbouw; Het tot stand brengen en beschermen van de (herijkte) EHS, inclusief de Natura 2000 gebieden (zoals de Veluwe); Het robuust en compleet maken van het hoofdenergienetwerk (380 kV), onder andere door het aanwijzen van het tracé voor aansluiting op het Duitse hoogspanningsnet.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

20

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld 4.1.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking In de SVIR is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Om een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’. stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen. 4.1.2

Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten in het rijksbeleid

De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte laat zich niet specifiek uit over dergelijke lokale ontwikkelingen. De voorgenomen ontwikkeling raakt geen rijksbelangen als opgenomen in de structuurvisie. Wat betreft de 'Ladder voor duurzame verstedelijking' wordt opgemerkt dat de ladder van toepassing is bij 'nieuwe stedelijke ontwikkelingen' (3.1.6 Bro). Er zijn inmiddels meerdere gerechtelijke uitspraken geweest over deze begripsdefinitie. Op het realiseren van woningen zijn onder meer de uitspraken ABRvS 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921 van toepassing. Uit deze uitspraken blijkt dat het realiseren van 11 woningen niet wordt gezien als stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, aanhef en onder i, Bro. In voorliggend geval is de ladder voor duurzame verstedelijking dan ook niet van toepassing aangezien sprake is van een planologische toevoeging van één woning. Voorliggend bestemmingsplan voorziet tevens in een passende bestemming voor het aannemersbedrijf en de reguliere woning. Hierbij is geen sprake van nieuwe functies of woningen. Geconcludeerd wordt dat er geen sprake is van strijd met het rijksbeleid.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

21

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld

4.2

Provinciaal beleid

Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel, welke is verankerd in de Omgevingsverordening. 4.2.1

Omgevingsvisie Overijssel

De Omgevingsvisie is een integrale visie waarin de beleidsambities en doelstellingen staan die van provinciaal belang zijn voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Overijssel. Het uitgangspunt is gericht op het jaar 2030. De visie biedt kaders in de vorm van ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Daarbinnen krijgen gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties en andere initiatiefnemers mogelijkheden om ruimtelijke ontwikkelingen te realiseren. De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat, zijn verwerkt in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema's. Deze beleidsthema's worden benaderd vanuit de overkoepelende rode draden duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit. • •

•

4.2.2

Duurzame ontwikkeling voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. Ruimtelijke kwaliteit is datgene wat de ruimte geschikt maakt en houdt voor wat voor mens, plant en dier belangrijk is. Ruimtelijke kwaliteit gaan vooral over 'goed': mooi, functioneel en toekomstbestendig. Sociale kwaliteit gaat over het welzijn of 'goed voelen' van de mens. In de omgevingsvisie gaat het over het welzijn van de mens in relatie tot de fysieke leefomgeving. Omgevingsverordening Overijssel

De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. 4.2.3

Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel

De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: 1. 2. 3.

Of – generieke beleidskeuzes; Waar – ontwikkelingsperspectieven; Hoe – gebiedskenmerken.

Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht. 4.2.3.1 Of – generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een maatschappelijke opgave. Of een initiatief mogelijk

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

22

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Andere generieke beleidskeuzes betreffen het voorkomen van overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantoorlocaties. Ook wordt in deze fase de zogenaamde Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking gehanteerd. Deze Overijsselse ladder geeft een nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in de stedelijke als in de groene omgeving, en op welke wijze de regionale afstemming vorm gegeven moet worden. Integraliteit, toekomstbestendigheid, concentratiebeleid, (boven)regionale afstemming en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik zijn beleidskeuzes die invulling geven aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. Voor specifieke gebieden in Overijssel geldt dat niet alle initiatieven mogelijk zijn.

Dit heeft te maken met zwaarwegende publieke belangen, Gebiedsspecifieke beleidskeuzes om de zwaarwegende publieke belangen te borgen, zijn: reservering voor waterveiligheid en beperking wateroverlast, drinkwater/grondwaterbeschermingsgebieden, het Natuurnetwerk Nederland, de Nationale Landschappen en het provinciaal routenetwerk transport gevaarlijke stoffen. 4.2.3.2 Waar – ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend en bieden de nodige flexibiliteit voor de toekomst.

4.2.3.3 Hoe – gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag ‘hoe’ een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden. Figuur 4.1 geeft dit schematisch weer.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

23

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld

Figuur 4.1

4.2.4

Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)

Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel

Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld. 4.2.4.1 Of – generieke beleidskeuzes Ten aanzien van de generieke beleidskeuzes zijn de artikelen 2.1.3, 2.1.5 lid 1 en 2.1.6 lid 1 uit de Omgevingsverordening Overijssel van belang. Hierna wordt nader op de artikelen ingegaan. Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik (artikel 2.1.3) Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de groene omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: •

•

dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie; dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut.

Toetsing van het initiatief aan artikel 2.1.3 De voorgenomen ontwikkeling gaat uit van sloop van de landschapsontsierende bebouwing waarbij ter compensatie één extra woning met bijgebouw wordt gerealiseerd. Per saldo is geen sprake van extra ruimtebeslag door bouwen en verharden op de groene omgeving, maar juist een (forse) afname. Er wordt dan ook geconcludeerd dat in voldoende mate rekening is gehouden met artikel 2.1.3 van de Omgevingsverordening Overijssel.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

24

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld Ruimtelijke kwaliteit (artikel 2.1.5 lid 1) In de toelichting op bestemmingsplannen wordt onderbouwd dat de nieuwe ontwikkelingen die het bestemmingsplan mogelijk maakt, bijdragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit conform de geldende gebiedskenmerken. Kwaliteitsimpuls Groene omgeving (artikel 2.1.6 lid 1) Bestemmingsplannen voor de Groene omgeving kunnen – met in achtneming van het bepaalde in artikel 2.1.3. en artikel 2.1.4 en het bepaalde in artikel 2.1.5 – voorzien in nieuwvestiging en grootschalige uitbreidingen van bestaande functies in de Groene omgeving, uitsluitend indien hier sociaaleconomische en/of maatschappelijke redenen voor zijn én er is aangetoond dat het verlies aan ecologisch en/of landschappelijk waarden in voldoende mate wordt gecompenseerd door investeringen ter versterking van ruimtelijke kwaliteit in de omgeving. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.1.5 lid 1 en 2.1.6 lid 1 Het voorliggende plan leidt tot een kwaliteitsimpuls in de groene omgeving (het buitengebied) van de gemeente Haaksbergen. Deze meerwaarde vertaalt zich in: • • •

door het toepassen van de Rood voor Rood-regeling en het slopen van circa 1.369 m2 aan bebouwing, neemt de hoeveelheid bebouwing in het buitengebied af; saneren van erfverharding; het versterken van de landschappelijke kwaliteit (zie ook paragraaf 3.2), door het nieuwe conform de gebiedskenmerken landschappelijk in te passen.

De investeringen in de ruimtelijke kwaliteit staan in verhouding tot de geboden ontwikkelingsmogelijkheden. 4.2.4.2 Ontwikkelingsperspectieven Het plandeel aan de Kalkovenweg behoort tot het ontwikkelingsperspectief ‘Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap’ en het plandeel aan de Goorsestraat behoort tot het ontwikkelingsperspectief ‘Agrarisch ondernemen in het grootschalig landschap’. In afbeelding 4.2 is een uitsnede van de perspectievenkaart behorende bij de Omgevingsvisie opgenomen. De plandelen zijn met rode ster aangegeven.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

25

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld

Afbeelding 4.2 Uitsnede ontwikkelingsperspectievenkaart Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)

‘Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap’ Het ontwikkelingsperspectief Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap richt zich op het in harmonie met elkaar ontwikkelen van de diverse functies in het buitengebied. Aan de ene kant melkveehouderij, akkerbouw en opwekking van hernieuwbare energie als belangrijke vormen van landgebruik. Aan de andere kant gebruik voor natuur, recreatie, wonen en andere bedrijvigheid. ‘Agrarisch ondernemen in het grootschalig landschap’ Dit ontwikkelingsperspectief omvat gebieden waar verdere modernisering en schaalvergroting van de landbouw in combinatie met verduurzaming de ruimte krijgt. Die ruimte kan verdiend worden door te investeren in kwaliteitsvoorwaarden. Initiatieven binnen het ontwikkelingsperspectief mogen de ontwikkelingsmogelijkheden voor de landbouw in principe niet beperken en dienen aan te sluiten bij de bestaande bebouwing, weginfrastructuur en openbaar vervoer (ov)-routes. Het waterbeheer richt zich op optimale condities voor de landbouw, rekening houdend met specifieke omstandigheden en de grenzen aan de mogelijkheden van het waterbeheer (onder andere door de klimaatverandering).

Toetsing van het initiatief aan het 'Ontwikkelingsperspectief' In voorliggend geval is sprake van een Rood-voor-Rood project waarbij landschapsontsierende bebouwing aan de Goorsestraat wordt gesloopt en er ter compensatie aan de Kalkovenweg een compensatiewoning wordt gebouwd. De compensatiewoning vormt geen belemmering voor omliggende (agrarische) bedrijfsvoering en past binnen het geldende ontwikkelingsperspectief die uitgaat van een menging van functies. Voor een nadere toelichting hierop wordt verwezen naar paragraaf 5.5 en paragraaf 5.6. Het plandeel aan de Goorsestraat ligt in een ontwikkelingsperspectief waarbij de focus meer op het agrarisch ondernemen ligt. In voorliggend geval is echter sprake van een agrarisch bedrijfsperceel waar de agrarische bedrijfsactiviteiten zijn beëindigd en ook niet wordt verwacht dat in de toekomst opnieuw een agrarisch bedrijf gevestigd gaat worden. Met BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

26

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld voorliggend bestemmingsplan wordt aan dit perceel een passende bestemming toegekend, welke geen belemmering vormt voor omliggende agrarische bedrijven.Geconcludeerd wordt dat het voornemen in overeenstemming is met het ter plekke geldende ontwikkelingsperspectief. 4.2.4.3 Hoe – gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch-cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. De “stedelijke laag” en de “laag van de beleving” worden in dit geval buiten beschouwing gelaten, omdat er in of aangrenzend aan het plangebied geen specifieke eigenschappen voor deze lagen gelden. 1.

De ‘Natuurlijke laag’

Overijssel bestaat uit een rijk en gevarieerd spectrum aan natuurlijke landschappen. Deze vormen de basis voor het gehele grondgebied van Overijssel. Het beter afstemmen van ruimtelijke ontwikkelingen op de natuurlijke laag kan ervoor zorgen dat de natuurlijke kwaliteiten van de provincie weer mede beeldbepalend worden. Ook in steden en dorpen bij voorbeeld in nieuwe waterrijke woonmilieus en nieuwe natuur in stad en dorp. De plandelen zijn op de gebiedskenmerkenkaart de "Natuurlijke laag" aangeduid met de gebiedstypen "Dekzandvlakte en ruggen". In afbeelding 4.3 is dat aangegeven. De plandelen zijn met rode ster weergegeven.

Afbeelding 4.3 Uitsnede gebiedskenmerkenkaart Natuurlijke Laag (Bron: Provincie Overijssel)

‘Dekzandvlakte en ruggen’ De dekzandgronden beslaan een groot gedeelte van de oppervlakte van de provincie. Na de ijstijden bleef er in grote delen een reliëfrijk – door de wind gevormd – zandlandschap achter, dat gekenmerkt wordt door relatief grote verschillen tussen hoog/droog en laag/nat gebied.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

27

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld Als ontwikkelingen plaats vinden, dan dragen deze bij aan het beter zichtbaar en beleefbaar maken van de hoogteverschillen en het watersysteem. Beiden zijn tevens uitgangspunt bij (her)inrichting. Bij ontwikkelingen is de (strekkings)richting van het landschap, gevormd door de afwisseling van beekdalen en ruggen, het uitgangspunt. Toetsing van het initiatief aan de ‘Natuurlijke laag’ In voorliggend geval is in het inrichtingsplan nadrukkelijk rekening gehouden met de in het plangebied voorkomende natuurlijke kenmerken. Er wordt gebruik gemaakt van inheemse plantensoorten. Op deze plaats wordt geconcludeerd dat de ‘Natuurlijke laag’ geen belemmering vormt voor de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling. 2.

De ‘Laag van het agrarische cultuurlandschap’

In het agrarisch cultuurlandschap gaat het er altijd om dat de mens inspeelt op de natuurlijke omstandigheden en die ten nutte maakt. Hierbij hebben nooit ideeën over schoonheid een rol gespeeld. Wel zijn we ze in de loop van de tijd gaan waarderen om hun ruimtelijke kwaliteiten. Vooral herkenbaarheid, contrast en afwisseling worden gewaardeerd. De ambitie is gericht op het voortbouwen aan de kenmerkende structuren van de agrarische cultuurlandschappen door óf versterking óf behoud óf ontwikkeling of een combinatie hiervan. De plandelen is op de gebiedskenmerkenkaart de ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap’ aangeduid met de gebiedstypen ‘Jong heide- en broekontginningslandschap’ en ‘Essenlandschap’. In afbeelding 4.4 is een uitsnede van de gebiedskenmerkenkaart behorende bij de Laag van het agrarisch cultuurlandschap opgenomen. De plandelen zijn indicatief met rode ster aangegeven.

Afbeelding 4.4 Uitsnede gebiedskenmerkenkaart Laag van agrarisch cultuurlandschap (Bron: Provincie Overijssel)

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

28

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld ‘Jong heide- broekontginningslandschap’ De grote oppervlakte aan – voormalige – natte en droge heidegronden was oorspronkelijk functioneel verbonden met het essen- en oude hoevenlandschap; hier werd geweid en werden de plaggen gestoken voor in de stal; in de stal bemeste plaggen dienden als structuurverbeteraar en bemesting voor de akkergronden op de essen. Na de uitvinding van kunstmest ging deze functie verloren en werden deze gronden grotendeels in cultuur gebracht. Aanvankelijk kleinschalig en min of meer individueel door keuterboertjes, later werd de ontginning planmatig en grootschalig aangepakt (tot in de jaren 60 van de 20e eeuw). De grote natte broekgebieden ondergingen een vergelijkbare ontwikkeling, waardoor de natte en de droge jonge ontginningen nu gelijkenis vertonen. Ten opzichte van omliggend essen- en hoevenlandschap zijn de landbouwontginningen relatief grote open ruimtes, deels omzoomd door boscomplex. Erven liggen als blokken aan de weg geschakeld. Wegen zijn lanen met lange rechtstanden. Vaak zijn het 'inbreidings' landschappen met en rommelige driehoekstructuren als resultaat.

Als ontwikkelingen plaats vinden in de agrarische ontginningslandschappen, dan dragen deze bij aan behoud en versterking van de dragende lineaire structuren van lanen, bosstroken en waterlopen en ontginningslinten met erven en de kenmerkende ruimtematen. ‘Essenlandschap’ Het essenlandschap bestaat uit een samenhangend systeem van essen, flanken, lager gelegen maten en fliergronden, – voormalige – heidevelden en kenmerkende bebouwing rond de es (esdorpen en verspreide erven). Het landschap is geordend vanuit de erven en de essen, de eeuwenoude akkercomplexen die op de hogere dekzandkoppen en flanken van stuwwallen werden aangelegd. Als ontwikkelingen plaats vinden in het essenlandschap, dan krijgen deze in de flanken een plaats, met respect voor en bijdragend aan de aanwezige bebouwingsstructuren (lint, erf) en versterking van het landschappelijk raamwerk. Toetsing van het initiatief aan de ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap’ Het initiatief gaat uit van de sloop van een groot aantal vierkante meters aan bebouwing en het saneren van overtollige erfverharding. Ter compensatie wordt één nieuwe woning met bijgebouw teruggebouwd. Door de landschappelijke inpassing en de sloop van de landschapsontsierende bebouwing wordt een aanzienlijke kwaliteitsimpuls aan de groene omgeving gegeven.

De landschappelijke inpassing is gebaseerd op de ter plaatse geldende gebiedskenmerken en voorzien voornamelijk in het herstellen van zichtlijnen op de es en het benadrukken van stijlranden van de es. Voor een nadere toelichting op de landschappelijk inpassing wordt verwezen naar hoofdstuk 3. Geconcludeerd wordt dat het voornemen in overeenstemming met de ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap’ is. 4.2.5

Conclusie toetsing aan het provinciaal beleid

Geconcludeerd wordt dat de in dit voorliggende bestemmingsplan besloten ruimtelijke ontwikkeling in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Overijssel verwoorde en het in de Omgevingsverordening Overijssel verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

29

Bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening Kalkovenweg ongenummerd en Goorsestraat 243-245” Vastgesteld

4.3

Gemeentelijk beleid

4.3.1

Structuurvisie 2030 Haaksbergen, Groenste Dorp van Twente

4.3.1.1 Algemeen De gemeenteraad van Haaksbergen heeft op 5 maart 2014 de ‘Structuurvisie 2030, Haaksbergen: Groenste dorp van Twente’ gewijzigd vastgesteld. De structuurvisie is een toetsingskader voor ruimtelijke ontwikkelingen binnen de gemeente Haaksbergen voor de periode tot 2020 en geeft een doorkijk naar 2030. De visie geeft aan hoe de gemeente omgaat met de thema’s infrastructuur, platteland, economie, wonen en duurzaamheid. Er zijn voor de komende jaren negen ambities opgenomen: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Verbeteren van de relatie en verzachten van de overgangen tussen dorp en buitengebied. Een sfeervol groen centrum met de Markt als stralend middelpunt. Stimuleren van een gezonde plattelandseconomie en op peil houden van de ecologische en cultuurhistorische kwaliteiten van het buitengebied. Versterken van de cultuurhistorische kwaliteit van de dorpsstructuur. Benutten van de toeristische potentie van de samenhang tussen dorp en landschap. Versterken van de veelzijdigheid van de Haaksbergse economie. Verbreden van het aanbod aan woonmilieus. Op peil houden en concentreren van het voorzieningenniveau. Verduurzamen en beleefbaar maken van het watersysteem.

In voorliggend geval zijn met name de punten 1, en 3 van belang. Op deze ambities zal in de volgende subparagraaf nader worden ingegaan. 4.3.1.2 Ambitie 1: Verbeteren van de relatie en verzachten van de overgangen tussen dorp en buitengebied Vanuit de historie en de radiaalgewijze opbouw van het dorp, heeft Haaksbergen altijd rafelige dorpsranden gehad. Op dit moment bestaat er aan de meeste zijden een harde grens tussen bebouwing en landschap. Dit is ontstaan doordat infrastructuur, in de vorm van tangenten, om het dorp heen is gelegd en het dorp tot aan deze tangenten is volgebouwd. Elke rand heeft zijn eigen opgave (zie afbeelding Ligging deelgebieden dorpsranden). Om herkenbare gebiedstypische randen te maken worden de aanknopingspunten uit de omliggende landschapstypen (veldontginningslandschap, kampenlandschap) benut. Om zachte overgangen naar het landschap te krijgen, wordt groen ingezet om de schaalsprong te maken tussen grote bedrijfsgebouwen en het kleinschalige landschap, waardoor de dorpsranden randen ook bijdragen aan het groene karakter van Haaksbergen. Aan de randen van het dorp liggen een aantal uitbreidingslocaties voor bedrijven (Stepeler veld) en woningen (Wissinkbrink, De Veldmaat). Deze uitbreidingen worden gebaseerd op de aanwezige landschappelijke structuren, die de mogelijke uitbreidingen zodanig inpassen, zodat er nooit een onaf beeld ontstaat.

Waterbergingsgebieden kunnen het landschappelijke karakter van de dorpsranden versterken, omdat ze onderdeel zijn van landschappelijke structuren, het bekensysteem en het netwerk van routes die het landschap met het dorp verbinden. 4.3.1.3 Ambitie 3: Stimuleren van een gezonde plattelandseconomie en op peil houden van de ecologische en cultuurhistorische kwaliteiten van het buitengebied Voor de kwaliteit van het buitengebied is een gezonde plattelandseconomie van groot belang. In het reconstructieplan zijn doelen geformuleerd om de ruimtelijke structuur van de landbouw te verbeteren voor de grondgebonden landbouw en intensieve veehouderij. Er wordt ruimte geboden voor schaalvergroting en intensivering van agrarische bedrijven in het landbouwontwikkelingsgebied (L.O.G.) bij Sint Isidorushoeve. Het overige agrarische gebied is verwevingsgebied en extensiveringsgebied. Daar wordt verbreding van de plattelandseconomie naar recreatie en toerisme, kleinschalige bedrijvigheid en lokale energieproductie gestimuleerd. Dit sluit niet uit dat op plekken die daarvoor geschikt zijn, toch nog een mate van schaalvergroting kan plaatsvinden. In vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen bieden wij mogelijkheden BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies