TOE BP Zwarteland (vastgesteld 13-11-2024)
Tekst van het document
Bestemmingsplan
Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat
13-11-2024
Status: vastgesteld
Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat” Vastgesteld
Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat”
Gemeente Haaksbergen Postbus 102 7480 AC HAAKSBERGEN
Plannaam: Plantype: IMRO-idn:
Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat Bestemmingsplan NL.IMRO.0158.BP1214-0002
Status: Datum:
Vastgesteld 13 november 2024
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
1
Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat” Vastgesteld
INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 4 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
AANLEIDING ............................................................................................................................................... 4 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ....................................................................................................................... 4 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ............................................................................................................. 4 HUIDIG PLANOLOGISCH REGIME ...................................................................................................................... 5 LEESWIJZER ................................................................................................................................................ 6
HOOFDSTUK 2 HUIDIGE SITUATIE ......................................................................... 7 2.1 2.2
RUIMTELIJKE STRUCTUUR HAAKSBERGEN .......................................................................................................... 7 PLANGEBIED ............................................................................................................................................... 7
HOOFDSTUK 3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5
PLANBESCHRIJVING ...................................................................... 10
INLEIDING................................................................................................................................................. 10 SLOOP ..................................................................................................................................................... 10 DE VOORGENOMEN ONTWIKKELING............................................................................................................... 11 BEELDKWALITEIT ........................................................................................................................................ 12 VERKEER EN PARKEREN ............................................................................................................................... 12
HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER ........................................................................... 14 4.1 4.2 4.3
RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 14 PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................................................. 16 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................. 21
HOOFDSTUK 5 PLANOLOGISCHE EN MILIEUTECHNISCHE UITVOERBAARHEID .................... 25 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9
BODEM.................................................................................................................................................... 25 GELUID .................................................................................................................................................... 26 LUCHTKWALITEIT ....................................................................................................................................... 28 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 29 MILIEUZONERING ...................................................................................................................................... 31 ECOLOGIE................................................................................................................................................. 33 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 35 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE .............................................................................................................. 36 TRILLINGSHINDER....................................................................................................................................... 37
HOOFDSTUK 6 WATERASPECTEN........................................................................ 39 6.1 6.2
VIGEREND BELEID....................................................................................................................................... 39 WATERPARAGRAAF .................................................................................................................................... 40
HOOFDSTUK 7 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING............................... 42 7.1 7.2 7.3
INLEIDING................................................................................................................................................. 42 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................ 42 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 43
HOOFDSTUK 8 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................. 45 HOOFDSTUK 9 VOOROVERLEG, INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN ....................................... 46 9.1 9.2 9.3
VOOROVERLEG .......................................................................................................................................... 46 PARTICIPATIE ............................................................................................................................................ 46 ZIENSWIJZEN............................................................................................................................................. 46
BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 47 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3
BEELDKWALITEITSPLAN ....................................................................................................................... 47 BODEMONDERZOEK ........................................................................................................................... 48 AKOESTISCH ONDERZOEK ..................................................................................................................... 49
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
2
Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat” Vastgesteld BIJLAGE 4 BIJLAGE 5 BIJLAGE 6 BIJLAGE 7 BIJLAGE 8 BIJLAGE 9 BIJLAGE 10 BIJLAGE 11 BIJLAGE 12 BIJLAGE 13 BIJLAGE 14
LUCHTKWALITEITSONDERZOEK .............................................................................................................. 50 AERIUS-BEREKENING......................................................................................................................... 51 NADER ONDERZOEK WET NATUURBESCHERMING ..................................................................................... 52 ARCHEOLOGISCH BUREAUONDERZOEK.................................................................................................... 53 ARCHEOLOGISCH VELDONDERZOEK ........................................................................................................ 54 CULTUURHISTORISCHE ANALYSE ............................................................................................................ 55 AANMELDNOTITIE M.E.R.-BEOORDELING ................................................................................................ 56 WATERTOETSRESULTAAT ..................................................................................................................... 57 WATERHUISHOUDINGSPLAN ................................................................................................................ 58 PARTICIPATIEVERSLAG.........................................................................................................................
59 ZIENSWIJZENNOTA ............................................................................................................................. 60
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
3
Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat” Vastgesteld
HOOFDSTUK 1 1.1
INLEIDING
Aanleiding
Dit bestemmingsplan heeft betrekking op het gebied ten zuiden van het centrum van het dorp Haaksbergen, ook wel bekend als: het Zwarteland, de Beatrixstraat en de Zieneschstraat (hierna: het plangebied). In het plangebied staat 51 woningen, waarvan 49 huurwoningen in eigendom zijn van woningcorporatie Domijn (hierna: initiatiefnemer) . Twee woningen zijn in particulier eigendom. De woningen zijn oud en voldoen niet meer aan de hedendaagse eisen en wensen voor woningen. Ook technisch gezien zijn deze woningen aan het einde van de levensduur. Woningcorporatie Domijn is daarom voornemens de locatie te herontwikkelen met 45 sociale huurwoningen. Naast de realisatie van de woningen, behoort de realisatie van parkeergelegenheid en een groene inrichting van het geheel tot de herontwikkeling van het plangebied. De gewenste ontwikkeling is strijdig met het geldende bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, Eibergsestraat West, Eibergsestraat Oost, Buurserstraat, de Pas en Hassinkbrink”, omdat de te realiseren woningen geprojecteerd zijn buiten (de bouwvlakken van) de bestaande woonbestemmingen. Een bestemmingsplanherziening is daarom noodzakelijk.
Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridisch planologische kaders om de ontwikkeling mogelijk te maken, waarbij zal worden aangetoond dat de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.
1.2
Ligging van het plangebied
Het plangebied ligt ten zuiden van het centrum van Haaksbergen. In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied ten opzichte van de kern Haaksbergen en de directe omgeving weergegeven.
Afbeelding 1.1
1.3
Ligging van het plangebied (Bron: ArcGIS)
De bij het plan behorende stukken
Het bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat” bestaat uit de volgende stukken: • •
verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.0158.BP1214-0002) en een renvooi; regels.
Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
4
Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat” Vastgesteld toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten, maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.
1.4
Huidig planologisch regime
Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, Boerenmaat, de Veldmaat, de Els, ’t Wolferink, Zienesch en de Greune”, het bestemmingsplan “Industrie-West, partiële herziening Geluidzonering” en het bestemmingsplan “Geluidzonering Industrie-West” van de gemeente Haaksbergen. Tevens gelden de paraplubestemmingsplannen ‘’evenementen Haaksbergen’ en “terrassen Haaksbergen”. Deze paraplubestemmingsplannen schrijven regels voor ten aanzien van respectievelijk evenementen en terrassen, maar zijn voor wat betreft de duiding van het planologisch regime van voorliggende ontwikkelingen minder van belang. 1.4.1
Algemeen
In dit geval is ten aanzien van het geldende planologische regime met name het bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, Boerenmaat, de Veldmaat, de Els, ’t Wolferink, Zienesch en de Greune” van belang. Dit plan is op 25 maart 2015 door de gemeenteraad van Haaksbergen vastgesteld. Afbeelding 1.2 bevat een uitsnede van de verbeelding behorende bij dit bestemmingsplan. Hierin is het plangebied globaal weergegeven met de rode contour. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt verwezen naar de verbeelding.
Afbeelding 1.2
1.4.2
Uitsnede verbeelding bestemmingsplan (Bron: ruimtelijkeplannen.nl)
Bestemmingen en aanduidingen
In onderstaande opsomming is aangegeven van de in het plangebied geldende (dubbel)bestemmingen en aanduidingen. Hierbij is per bestemming aangegeven welke aanduidingen binnen de bestemming zijn opgenomen: •
Groen;
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
5
Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat” Vastgesteld • • • •
1.4.3
Tuin; Verkeer – Openbaar erf; Waarde – Hoge archeologische verwachting; Wonen – Woonhuizen; o Bouwvlak; o Bijgebouwen; o Maximum aantal aaneen te bouwen; o Maximum goothoogte; o Maximum goothoogte (m), minimum goothoogte (m). Strijdigheid
Het voornemen ziet op een algehele herontwikkeling van het plangebied. De te realiseren woningen zijn geprojecteerd buiten (de bouwvlakken van) de bestaande woonbestemmingen en zijn daarmee in strijd met het bestemmingsplan. Om de gewenste ontwikkeling alsnog mogelijk te maken is een herziening van het bestemmingsplan vereist. Het voorliggende bestemmingsplan voorziet hierin. In voorliggende plantoelichting wordt aangetoond dat de ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.
1.5
Leeswijzer
Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 een beschrijving gegeven van de huidige situatie binnen het plangebied. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de ontwikkeling en gewenste situatie. Hoofdstuk 4 gaat in op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, de provincie Overijssel en de gemeente Haaksbergen beschreven. In hoofdstuk 5 passeren de relevante milieuaspecten de revue. Hoofdstuk 6 gaat in op het aspect water. In hoofdstuk 7 wordt ingegaan op de juridische aspecten en planverantwoording en hoofdstuk 8 gaat in op de uitvoerbaarheid van het initiatief. Tot slot wordt in hoofdstuk 9 ingegaan op het vooroverleg.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
6
Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat” Vastgesteld
HOOFDSTUK 2 2.1
HUIDIGE SITUATIE
Ruimtelijke structuur Haaksbergen
Haaksbergen is vanuit het historische centrum voornamelijk ontwikkeld in noordwestelijke richting. In eerste instantie heeft de aanleg van de spoorlijn het dorp naar de spoorlijn toe laten groeien. Veel later zijn de rijksweg N18, en de landschappelijke waarden ten zuiden van het dorp een belemmering gaan vormen voor ontwikkeling in zuidelijke richting. Dit heeft geleid tot de huidige situatie waarin sprake is van een excentrische opbouw van het dorp ten opzichte van het centrum. Het gevolg daarvan is dat relatief grote verkeersbewegingen gemaakt moeten worden vanuit de woonbuurten naar het centrum. Bijna alle winkelvoorzieningen zijn geconcentreerd in het centrum. De nieuwere delen van Haaksbergen, zoals ‘t Wolferink en Hassinkbrink, vormen herkenbare deelgebieden met een waarneembare begrenzing. Het gebied rondom het centrum, grofweg tussen de spoorlijn en de N18, is veel diffuser. De dorpse bebouwing van het oorspronkelijke Haaksbergen is - vooral in de omgeving van het spoor - vermengd geraakt met grootschalige industriële bebouwing. Hierdoor ontstaat een vervreemding van de dorpse karakteristiek. Dit heeft vooral invloed op de beleving van het dorp, omdat deze elementen tussen de nieuwere wijken en het centrum in liggen.
2.2
Plangebied
2.2.1
Historische context plangebied
Het Zwarteland is het eerste arbeiderswijkje van Haaksbergen. Het heeft waarde als onderdeel van de ontwikkelingsgeschiedenis van de industriële activiteiten langs het spoor van Haaksbergen. Het Zwarteland is geen klassiek tuindorp, maar heeft wel kenmerken van de tuindorp gedachte; het creëren van een gezonde, aangename woonomgeving met veel groen. De grote achtertuinen boden ruimte aan families om hun eigen groenten te verbouwen wat een bijdrage zou leveren aan de gezondheid. De tuinen zijn dan ook van grote waarde. In onderstaande afbeelding zijn uitsneden van het plangebied en de omgeving weergegeven. Verderop in deze paragraaf wordt chronologisch de ontwikkeling van het plangebied en haar omgeving omschreven.
Afbeelding 2.1
Topografische kaart plangebied en omgeving (Bron: topotijdreis.nl)
1850 In de afbeelding is te zien dat ten oosten van het plangebied de historische kern van Haaksbergen al zichtbaar is. Rondom het plangebied zelf zijn lichte contouren van het huidige stratenpatroon zichtbaar. 1900 De voormalige spoorlijn die ten zuiden van het Zwarteland heeft gelopen wordt in de kaart zichtbaar. 1935 Het buurtje zelf en de naastgelegen kabelfabriek worden zichtbaar op de kaart. Het plangebied ligt in deze periode nog op enige afstand van de kern van Haaksbergen en is hiermee een meer op zichzelf staande eenheid. 1955 De driehoek die gevormd wordt door de straten is goed zichtbaar op de kaart van 1955. Dit is een herkenbaar aspect vanuit de historische tuindorp gedachte. Ondertussen zijn er steeds meer woningen
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
7
Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat” Vastgesteld toegevoegd aan de locatie en zijn er meer wegen aangelegd waardoor het plangebied beter is verbonden met de rest van Haaksbergen. 1965 In de naoorlogse periode is Haaksbergen steeds verder gaan groeien waardoor de locatie is gehecht aan de kern. Aan de noordzijde is de lintbebouwing ook uitgebreid richting het buurtje. 1980 In de jaren die volgden is Haaksbergen verder gegroeid met voornamelijk woningbouw aan de noordzijde van het plangebied en ten zuiden hebben meer industriële ontwikkelingen plaats gevonden. De voormalige spoorlijn is in deze periode deels afgebroken. 2000 Door de uitbreiding van de wijk ten noordwesten van plangebied wordt de doorgaande weg die aan de zuidelijke grens ligt, Zwarteland, een doodlopende straat. De industrie in de omgeving heeft zich ook verder uitgebreid. Hierin wordt goed zichtbaar dat het plangebied precies op de grens ligt tussen wonen en industrie. 2020 Door de jaren heen is de locatie van een op zichzelf staand buurtje gegaan tot een plek wat langzaam is opgeslokt door het groeiende Haaksbergen. Nu bevindt het zich op het grensgebied tussen wonen en industrie. 2.2.2
Huidige situatie
Het plangebied ligt ten zuiden van het centrum van Haaksbergen en omvat het gebied rondom de straten Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat. Het plangebied is ingericht als woongebied. Domijn bezit 49 woningen in het buurtje de Zwarteland. Twee woningen zijn in particulier eigendom. Het plangebied wordt gekenmerkt door de noordelijke groene wig en daarnaast zijn er wat plukjes groen aanwezig aan het straatprofiel van de Beatrixstraat. Een bosje met veel onderbegroeiing scheidt het plangebied aan de westzijde van het terrein van de Twentse kabelfabriek, die ten zuiden van het plangebied liegt. In afbeelding 2.2 is de huidige situatie ter plaatse van het plangebied door middel van een luchtfoto weergegeven. Het plangebied is met de rode contour indicatief aangegeven. Het plangebied wordt aan de zuid- en westzijde direct opgesloten door grote industriële gebouwen. Ten noorden grenst het aan woningbouw. Aan de noordzijde ligt het plangebied aan één van de oude lintwegen van het dorp. De zuidelijke weg binnen het plangebied, Zwarteland, was vroeger een doorgaande weg richting het noordwesten maar is tegenwoordig een doodlopende weg. Dit komt middels de aanleg van de noordelijke ringwegen. Waar zich vroeger de voormalige spoorlijn bevond ten zuiden van het Zwarteland ligt tegenwoordig een afzonderlijk fietspad richting het centrumgebied ten oosten van het plangebied.
Verder ligt er ten zuiden een grotere open groene ruimte die mede de fietsverbinding richting het centrumgebied ondersteunt.
Afbeelding 2.2
Luchtfoto bestaande situatie plangebied (Bron: Provincie Overijssel)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
8
Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat” Vastgesteld 2.2.3
Woningen
Zwarteland is het eerste arbeiderswijkje van Haaksbergen. De tuindorpgedachte waarmee het is ontworpen is nog enigszins herkenbaar. Er zijn cultuurhistorische waarden toe te kennen aan de verschillende tijdlagen van de bebouwing, de variatie van de ontwerpen door bekende Twentse architecten die een gezamenlijke eenheid bezitten, de sobere maar eenvoudige detaillering en het zeldzaam informeel dorpse karakter dat ondanks verschraling aanwezig is. Aan de huidige bebouwing zijn cultuurhistorische waarden toe te kennen door onder andere de verschillende tijdlagen. Ondanks dat de woningen ontworpen zijn door meerdere bekende Twentse architecten bezitten ze een gezamenlijk eenheid door onder meer de toepassing van sobere maar eenvoudige detaillering. Hiermee is een zeldzaam informeel dorps karakter aanwezig in het buurtje. De bebouwing bestaat uit vier diverse hoofdvolumes: 2 bouwlagen met zadeldak, 1 bouwlaag met zadeldak, 1 bouwlaag met mansardedak en 1 bouwlaag met wolfsdak.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
9
Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat” Vastgesteld
HOOFDSTUK 3 3.1
PLANBESCHRIJVING
Inleiding
De toekomstige situatie in het plangebied is gebaseerd op de huidige architectonische situatie. Vanwege de cultuurhistorische waarde blijft de bestaande infrastructuur behouden. Dit geldt ook voor de bijbehorende parkeerplaatsen en de bestaande bomen. Ook blijft de bestaande groene wig aan de noordelijke zijde intact. In deze paragraaf wordt ingegaan op de sloop van de woningen en daarna wordt de gewenste situatie omschreven.
3.2
Sloop
De bestaande woningen in het plangebied worden gesloopt. Het is namelijk niet realistisch gebleken om de bestaande woningen te renoveren. Een groot aantal van de huidige woningen heeft te maken met vocht- en schimmelproblematiek. Om de woningen toekomstbestendig te maken dient de thermische schil van de woningen grondig aangepakt te worden. Vocht en schimmel problemen zijn moeilijk op te lossen en vormen een blijvend risico. Daarnaast vormt ook asbest een risico bij het na-isoleren van de daken, aangezien de woningen zijn voorzien van asbest dakbeschotten. Na de aanpassingen aan de thermische schil is de verwachting dat men nog steeds met hoge temperatuur de woning moet verwarmen om het comfortabel te maken. Een hoge temperatuur verwarmingssysteem brengt hoge energielasten voor de huurder met zich mee. Een bijkomend aandachtspunt is dat de nieuwe installaties, zoals een warmtepomp, omvormers en eventuele boilervaten ruimte in beslag nemen. De ruimte in de woningen is hiervoor te beperkt. Bij na-isolatie dienen risico’s ten aanzien van koudebruggen zorgvuldig overwogen te worden. Een korte levensduurverlenging van de woningen betekent alsnog een forse ingreep. Een minder ingrijpende aanpak geeft geen garanties voor een goede gezonde woning.
De woningen hebben verder een beperkte vloeroppervlakte, hetgeen niet passend is bij de doelgroep waarvoor ze oorspronkelijk zijn gebouwd, namelijk gezinnen. Eén van de problemen is ook het onderhouden van de grote achtertuinen. Met renovatie van de woningen wordt dit probleem niet opgelost. De aanpak die noodzakelijk is brengt hoge investeringskosten met zich mee. Deze hoge kosten staan niet in verhouding met de baten; een goede, gezonde energiezuinige woning. De woningen toekomst geschikt te maken geeft dus grote uitdagingen: technische beperkingen om te voldoen aan de toekomstige eisen; geen garantie dat de woningen voldoende comfort bieden en gezond zijn na aanpak; en de kosten hiervoor zeer hoog zijn. Het koste wat kost behouden van de woningen weegt niet op tegen de met name verschraling van de architectonische waarde. Het karakter en de sfeer van de tuindorpgedachte wordt echter in het nieuwe plan behouden en waar mogelijk versterkt. Als onderdeel van de voorgenomen ontwikkeling, wordt bebouwing in het plangebied gesloopt. In afbeelding 3.1 is de sloopopgave weergegeven. De te slopen bebouwing is rood aangegeven.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
10
Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat” Vastgesteld
Afbeelding 3.1
Sloopopgave (Bron: IAA architecten)
3.3
De voorgenomen ontwikkeling
3.3.1
Woningen
De voorgenomen ontwikkeling ziet op de herontwikkeling van het plangebied naar een woongebied met 45 woningen die voldoen aan de huidige (duurzaamheids)eisen en wensen die gelden voor woningen. De gewenste situatie voor plangebied is gebaseerd op de huidige situatie. Zwarteland is het eerste arbeiderswijkje van Haaksbergen en heeft daarmee een stedenbouwkundige waarde. De tuindorp gedachte waarmee het is ontworpen is nog enigszins herkenbaar. Er zijn cultuurhistorische waarden toe te kennen aan de verschillende tijdlagen van de bebouwing, de variatie van de ontwerpen door bekende Twentse architecten die een gezamenlijke eenheid bezitten, de sobere maar eenvoudige detaillering en het zeldzaam informeel dorpse karakter dat ondanks verschraling aanwezig is. Stedenbouwkundige kenmerken zijn de centrale groene plek (groene wig), kleine volumes, één bouwlaag met kap, verspringende rooilijn, ruimte tussen de gebouwen, groene straatprofielen, groene voortuinen, diepe achtertuinen. Bebouwing Alle woningen zijn georiënteerd op de openbare ruimte. Daar waar deze (overhoeks) grenzen aan een perk/plantsoen, worden deze ook als voorgevel ontworpen. De voorgevels versterken in dit plan de werking van de openbare ruimte. De bebouwing bestaat uit drie diverse hoofdvolumes: 2 bouwlagen met zadeldak, 1 bouwlaag met zadeldak en 1 bouwlaag met mansardedak.
Voor de achtergrond hiervan wordt verwezen naar het beeldkwaliteitsplan in bijlage 1.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
11
Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat” Vastgesteld Groenstructuur De bestaande perken/plantsoenen worden versterkt en verbeterd en er worden enkele toegevoegd. Deze krijgen een logische heldere vorm die wordt gevormd en versterkt door de aangrenzende bebouwing. Hier kan ook de wateropgaaf worden ingepast. Op de erfgrens met de TKH wordt een gesloten erfsingel met bomen en onderbegroeiing aangebracht ter bescherming van zicht en geluid. Daarnaast voorkomt het de hittestress van de aangrenzende parkeerplaatsen. Bestaande bomen worden zoveel mogelijk ingepast en nieuwe bomen kunnen worden toegevoegd in de nieuwe perken/plantsoenen.. In afbeelding 3.2 is de gewenste situatie weergegeven.
Afbeelding 3.2
Indicatie gewenste situatie plangebied (Bron: IAA architecten)
Zoals in afbeelding 3.2 zichtbaar is, wordt het woongebied groen ingericht, waarbij in de groene zones ruimte wordt geboden voor wadi’s. Daarnaast worden er een aantal parkeerkoffers gerealiseerd en groen ingericht. Op deze manier vindt het parkeren geconcentreerd plaats en worden de auto’s (deels) uit het zicht ontnomen.
3.4
Beeldkwaliteit
Om de toekomstige bouwplannen binnen het plangebied op de gewenste beeldkwaliteit te kunnen toetsen is er in het kader van het bestemmingsplan een beeldkwaliteitsplan opgesteld. Dit beeldkwaliteitsplan wordt van toepassing op de gronden binnen het voorliggende bestemmingsplan. Het volledige beeldkwaliteitsplan is opgenomen in bijlage 1 van deze toelichting. Dit beeldkwaliteitsplan wordt door de gemeenteraad van de gemeente Haaksbergen vastgesteld als aanvulling van de welstandsnota.
3.5
Verkeer en parkeren
3.5.1
Algemeen
Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de parkeerbehoefte die daardoor ontstaat. Hiertoe kunnen berekeningen worden uitgevoerd op basis van de publicatie ‘Toekomstbestendig parkeren, publicatie 381 (december 2018)’ van het CROW. Het CROW ontwikkelt en publiceert kennis onder andere op het gebied van verkeer en parkeren. Specifiek voor verkeersgeneratie en parkeren heeft het CROW de publicatie ‘Toekomstbestendig parkeren’ opgesteld. Deze kencijfers zijn landelijk (en juridisch)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
12
Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat” Vastgesteld geaccepteerd en worden gezien als de meest betrouwbare gegevens met betrekking tot het bepalen van de verkeersgeneratie en het benodigde aantal parkeerplaatsen. 3.5.2
Uitgangspunten
Qua functie, verstedelijkingsgraad, stedelijke zone, parkeernorm en verkeersgeneratie worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: • •
Verstedelijkingsgraad: matig stedelijk (Bron: CBS Statline); Stedelijke zone: rest bebouwde kom.
In de publicatie van de CROW is de verkeersgeneratie per functie uiteengezet. Daarnaast wordt hierin een minimaal en maximaal aantal verkeersbewegingen voor de functies aangegeven. In voorliggend geval is in overleg van het gemiddelde uitgegaan. 3.5.3
Parkeerbehoefte
Uitgaande van de uitgangspunten genoemd in paragraaf 3.4.2, ontstaat er qua parkeerbehoefte het volgende beeld: Functie
Huur, huis, sociale huur Totaal
Aantal te realiseren woningen 45
Parkeerbehoefte per woning
Totale parkeerbehoefte
1,6
72 72
Uitgaande van de vorenstaande uitgangspunten, is in de gewenste situatie sprake van een parkeerbehoefte van 79 parkeerplaatsen. Op kavels van de woningen is geen ruimte voor parkeerplaatsen. Dit is vanuit stedenbouwkundig oogpunt onwenselijk. De parkeerbehoefte wordt in de gewenste situatie ingevuld in langsparkeerplekken aan de Beatrixstraat en in vier parkeerkoffers. . Daarnaast ligt aan het Zwarteland een parkeerkoffer met 8 parkeerplaatsen die ook wordt gebruikt voor de woningen in het plangebied. In totaal kan ruimschoots worden voorzien in de parkeerbehoefte. Gelet op het vorenstaande wordt geconcludeerd dat het aspect ‘parkeren’ geen belemmering vormt voor dit plan. 3.5.4
Verkeersgeneratie en ontsluiting
Uitgaande van de uitgangspunten genoemd in paragraaf 3.4.2, ontstaat er qua verkeersgeneratie het volgende beeld: Functie
Huur, huis, sociale huur Totaal
Aantal te realiseren woningen 45
Verkeersgeneratie per woning
Totale verkeersgeneratie
4,9
220,5 221
Gelet op de vorenstaande tabel, resulteert de voorgenomen ontwikkeling een verkeersgeneratie van afgerond 221 verkeersbewegingen per weekdagetmaal. Dit aantal verkeersbewegingen is verdeeld over de dag nauwelijks waarneembaar ten opzichte van het bestaande verkeer. De omliggende infrastructuur, alsmede de nieuwe inrichting van het plangebied, kan dit aantal verkeersbewegingen goed afwerken. Daar komt bij dat in de bestaande situatie 51 woningen worden gesloopt. De verkeersgeneratie in de bestaande situatie komt daarmee te vervallen. Gelet op het vorenstaande wordt geconcludeerd dat het aspect ‘verkeer’ geen belemmering vormt voor dit plan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
13
Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat” Vastgesteld
HOOFDSTUK 4
BELEIDSKADER
Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het beleid vanuit het Rijk, de provincie Overijssel en de gemeente Haaksbergen. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifiek voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.
4.1
Rijksbeleid
4.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
4.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 4.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.
Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie
Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2.
Duurzaam economisch groeipotentieel
Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3.
Sterke en gezonde steden en regio’s
Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd. 4.
Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied
Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
14
Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat” Vastgesteld 4.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.
Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte;
2.
Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere;
3.
Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten komst gaat van die van toekomstige generaties.
4.1.1.4 Toetsing van het initiatief aan de NOVI Het betreft een bestemmingsplan waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. Geconstateerd is dat de woonfunctie de meest logische vervolgfunctie is voor deze locatie. Bij het uitwerken van het plan zijn de kenmerken en identiteit van het gebied centraal gesteld. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de in dit bestemmingsplan opgenomen herontwikkeling. 4.1.2
Ladder voor duurzame verstedelijking
4.1.2.1 Algemeen In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR: voorganger van de NOVI) is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigd en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’.
stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit). 4.1.2.2 Toetsing van het initiatief aan de Ladder voor duurzame verstedelijking De ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ is van toepassing is bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen (3.1.6 Bro). Het begrip ‘stedelijke ontwikkeling’ wordt in Bro 1.1.1. als volgt gedefinieerd: stedelijke ontwikkeling: ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
15
Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat” Vastgesteld Uit Afdelingsjurisprudentie blijkt dat de vraag wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling in grote mate casuïstisch wordt beantwoord. Zo heeft de Afdeling van de Raad van State uitgemaakt dat de bouw van 11 woningen niet als stedelijke ontwikkeling wordt gezien. De raad is van oordeel dat gelet het aantal woningen dat het plan mogelijk maakt, het plan niet voorziet in een woningbouwlocatie of andere stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1 eerste lid, aanhef en onder i van het Bro. Artikel 3.1.6, tweede lid, van het Bro is dan ook niet van toepassing (ABRvS 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921). Voorliggend bestemmingsplan ziet op de realisatie van maximaal 45 woningen. Binnen het plangebied worden echter 51 woningen gesloopt. Per saldo voorziet het voornemen niet in een toename van woningen. Gelet op de hiervoor genoemde uitspraken van de Afdeling is in voorliggend geval dan ook geen sprake van een stedelijke ontwikkeling als bedoeld in het Besluit ruimtelijke ordening. Er hoeft dan ook geen verdere toetsing plaats te vinden aan de “Ladder voor duurzame verstedelijking”. Opgemerkt wordt dat in paragraaf 4.3 het voornemen wordt getoetst aan het actuele woonbeleid van de gemeente Haaksbergen.
Op basis van dit beleid is in voorliggend geval sprake van een ontwikkeling waar kwalitatief en kwantitatief behoefte naar is. 4.1.3
Conclusie toets aan het rijksbeleid
Geconcludeerd wordt dat het relevante ruimtelijke ordeningsbeleid op rijksniveau de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling niet in de weg staat.
4.2
Provinciaal beleid
Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel en is verankerd in de Omgevingsverordening. 4.2.1
Omgevingsvisie Overijssel
De Omgevingsvisie Overijssel is dé provinciale visie voor de fysieke leefomgeving van Overijssel. Duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit zijn de leidende principes of ‘rode draden’ bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving van de provincie Overijssel. 4.2.2
Omgevingsverordening Overijssel
De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. 4.2.3
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: 1. 2. 3.
Of - generieke beleidskeuzes; Waar - ontwikkelingsperspectieven; Hoe - gebiedskenmerken.
Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
16
Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat” Vastgesteld 4.2.3.1 Of - generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een maatschappelijke opgave. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Andere generieke beleidskeuzes betreffen het voorkomen van overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantoorlocaties. Ook wordt in deze fase de zgn. Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking gehanteerd. Deze Overijsselse ladder geeft een nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in de stedelijke als in de groene omgeving, en op welke wijze de regionale afstemming vorm gegeven moet worden. Integraliteit, toekomstbestendigheid, concentratiebeleid, (boven)regionale afstemming en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik zijn beleidskeuzes die invulling geven aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. Voor specifieke gebieden in Overijssel geldt dat niet alle initiatieven mogelijk zijn.
Dit heeft te maken met zwaarwegende publieke belangen, gebiedsspecifieke beleidskeuzes om de zwaarwegende publieke belangen te borgen, zijn: reservering voor waterveiligheid en beperking wateroverlast, drinkwater/grondwaterbeschermingsgebieden, het Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen Ecologische Hoofdstructuur (EHS)), de Nationale Landschappen en het provinciaal routenetwerk transport gevaarlijke stoffen. 4.2.3.2 Waar - ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend en bieden de nodige flexibiliteit voor de toekomst.
4.2.3.3 Hoe - gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag ‘hoe’ een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden. Afbeelding 4.1 geeft dit schematisch weer.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
17
Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat” Vastgesteld
Afbeelding 4.1
4.2.4
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld. 4.2.4.1 Of - Generieke beleidskeuzes Bij de afwegingen in de eerste fase “generieke beleidskeuzes” wordt opgemerkt dat sprake is van een binnenstedelijke woningbouwontwikkeling. Hierdoor zijn met name artikel 2.1.3 en artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel van belang. Hierna wordt nader ingegaan op de genoemde artikelen. Artikel 2.1.3: Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de groene omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: •
•
dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie; dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut.
In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip “groene omgeving” nader gedefinieerd als: de gronden die niet vallen onder bestaand bebouwd gebied. In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip “bestaand bebouwd gebied” nader gedefinieerd als: de gronden binnen steden en dorpen die benut kunnen worden voor stedelijke functies op grond van geldende bestemmingsplannen en op grond van voorontwerp-bestemmingsplannen voor zover de provinciale diensten BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
18
Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat” Vastgesteld daarover schriftelijk een positief advies hebben uitgebracht in het kader van het vooroverleg als bedoeld in artikel 3.1.1 Bro. Artikel 2.2.2: Realisatie nieuwe woningen 1.
2. 3.
4.
5.
6.
Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder c van de Wabo, voorzien uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. In bestemmingsplannen wordt in maximaal 80% van de behoefte aan nieuwe woningen zoals vastgesteld in het kader van actueel onderzoek woningbouw, voorzien. In bestemmingsplannen van gemeenten waarvoor woonafspraken van toepassing zijn, mag - in afwijking van lid 2 - in een hoger percentage dan 80% worden voorzien, met een maximum van 100% van de behoefte zoals vastgesteld in het kader van de woonafspraken. De behoefte aan nieuwe woningen zoals bedoeld in lid 1 wordt in ieder geval geacht te zijn aangetoond als realisatie daarvan past binnen de geldende woonafspraken zoals die zijn gemaakt tussen gemeente en provincie op basis van regionale afstemming. Wanneer de realisatie van nieuwe woningen niet past binnen geldende woonafspraken of wanneer er voor de gemeente geen woonafspraken gelden, dan moet de behoefte aan nieuwe woningen aangetoond worden door middel van actueel onderzoek woningbouw waarop de instemming is verkregen van zowel de gemeenten in de regio als Gedeputeerde Staten.
In afwijking van het bepaalde in lid 5 geldt de eis dat gemeenten in de regio moeten hebben ingestemd niet voor buurgemeenten die gelegen zijn buiten de provincie Overijssel. In dat geval moet zijn aangetoond dat afstemmingsoverleg heeft plaatsgevonden.
De van belang zijnde begrippen in het kader van artikel 2.2.2 zijn hierna opgenomen: • •
•
•
•
Nieuwe woningen: te realiseren woningen, waarvoor nog geen omgevingsvergunning is afgegeven Actueel onderzoek woningbouw: door de raad vastgesteld onderzoek waarin de behoefte van de gemeente aan nieuwe woningen is onderbouwd op basis van de regionale behoefte woningbouw, markt- en vastgoedanalyses en andere relevante gegevens. Regionale behoefte woningbouw: door Gedeputeerde Staten vastgestelde provinciale analyse waarin de regionale behoefte aan nog te realiseren woningen is onderbouwd op basis van provinciale behoefteprognoses. Woonafspraken: bestuurlijke afspraken tussen provincie Overijssel en gemeenten over onder meer doelgroepen, wonen en zorg, stedelijke vernieuwing, toekomstbestendigheid bestaande voorraad, programmeren en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en bijbehorende programmeringsdocumenten, zoals voor een aangegeven periode zijn gemaakt. Regio: de gemeenten die onderdeel uitmaken van de samenhangende woningmarkt die bediend wordt met de woningbouwmogelijkheden die een gemeente biedt.
In artikel 2.2.3 lid 1 van de Omgevingsverordening wordt onder actueel onderzoek woningbouw verstaan: onderzoek wat eens in de 2 jaar wordt geactualiseerd. Toetsing van het initiatief aan de “Generieke beleidskeuzes” Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik (artikel 2.1.3) De ontwikkeling betreft een binnenstedelijke ontwikkeling die voldoet aan zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik. Voor wat betreft de ladder voor duurzame verstedelijking wordt verwezen naar paragraaf 4.1.2. Zoals hierna zal blijken uit het ter plekke geldende ontwikkelingsperspectief en het ter plekke geldende gebiedskenmerk van de “Stedelijke laag” , ligt het plangebied in bestaand bebouwd gebied. Met de invulling van het plangebied met woningbouw vindt geen extra ruimtebeslag op de groene omgeving plaats. Het plangebied wordt juist een stuk groener ingericht. In verband hiermee is het project in overeenstemming met artikel 2.1.3. uit de Omgevingsverordening Overijssel. Nieuwe woningbouwlocaties (artikel 2.2.2) De gemeente Haaksbergen heeft, zoals ook blijkt uit paragraaf 4.3.2 een woonvisie opgesteld. Bij de uitwerking van de woonvisie is nadrukkelijk rekening gehouden met de eisen uit de Omgevingsverordening Overijssel die door de provincie zijn gesteld en is tevens overleg gevoerd met de provincie Overijssel en
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
19
Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat” Vastgesteld buurgemeenten. De gemaakte prestatieafspraken met de provincie Overijssel zijn doorvertaald in de gemeentelijke woonvisie en de woningbouwprogrammering. De ontwikkeling die met het voorliggende bestemmingsplan mogelijk wordt gemaakt, gaat uit van de realisatie van woningen op een inbreidingslocatie in binnenstedelijk gebied, waarbij het aantal woningen per saldo afneemt. De ontwikkeling is passend binnen de gemeentelijke woonvisie (hiervoor wordt verwezen naar paragraaf 4.3.2) en in overeenstemming met de prestatieafspraken met de provincie Overijssel. Geconcludeerd wordt dat dit plan in overeenstemming is met artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel. 4.2.4.2 Ontwikkelingsperspectieven Het plangebied behoort tot het ontwikkelingsperspectief ‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’. ‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’ De steden en dorpen buiten de stedelijke netwerken mogen altijd bouwen voor de lokale behoefte aan wonen, werken en voorzieningen, inclusief lokaal gewortelde bedrijvigheid, mits onderbouwd en regionaal afgestemd. Herstructurering en transformatie van de woon-, werk-, voorzieningen- en mixmilieus moeten deze vitaal en aantrekkelijk houden en de diversiteit aan milieus versterken.
Herstructurering en transformatie bieden kansen om te anticiperen op klimaatverandering (bijvoorbeeld door ruimte voor groen, natuur en water te reserveren). Van belang is de stedelijke ontwikkeling altijd af te stemmen op de kenmerken van het watersysteem, bijvoorbeeld in laaggelegen gebieden bij bouw- en evacuatieplannen rekening houden met risico’s op overstroming of wateroverlast. Herstructurering en transformatie kunnen ook bijdragen aan de energietransitie (door het nemen van energie-efficiënte maatregelen en/of het opwekken van duurzame energie door bijvoorbeeld het aanwezige dakoppervlak te benutten). Toetsing van het initiatief aan het “Ontwikkelingsperspectief” In dit geval wordt met de herontwikkeling een stedenbouwkundig verantwoord en functioneel passende ontwikkeling gerealiseerd, in een gebied met – net als in de bestaande situatie - een woonfunctie. De ontwikkeling vormt geen belemmering voor overige functies in de omgeving (zie ook hoofdstuk 5 van deze toelichting). De te realiseren bebouwing gaat zich naar aard en omvang voegen binnen het bestaande straatbeeld waarbij het bestaande historische karakter van het buurtje wordt behouden. Het voornemen resulteert daarnaast in een verduurzaming. De oude woningen worden vervangen door duurzame nieuwe woningen die voldoen aan de huidige bouweisen.
Gelet op het vorenstaande wordt geconcludeerd dat de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling in overeenstemming is met het ter plaatse geldende ontwikkelingsperspectief. 4.2.4.3 Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch-cultuurlandschap, stedelijke laag en de laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Bij toetsing van het ruimtelijke initiatief aan de gebiedskenmerken in vier lagen is van belang dat de locatie ligt in stedelijk gebied. Dit betekent dat de 'Natuurlijke laag' en de ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap' buiten beschouwing kunnen blijven aangezien deze (oorspronkelijke) waarden niet meer voorkomen in het plangebied en redelijkerwijs ook niet meer te herstellen zijn. Ten aanzien van de ‘Laag van beleving’ gelden in het plangebied geen specifieke gebiedskenmerken. De “Stedelijke laag“ Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart van de ‘Stedelijke laag’ aangeduid met het gebiedstype ‘Woonwijken 1955 - nu’. ‘Woonwijken 1955 - nu’ Deze woonwijken zijn uitbreidingswijken op basis van een gezamenlijk plan en grotere bouwstromen. Functies zoals wonen, werken, voorzieningencentra zijn uiteengelegd en wijken kennen eenheidsbuurten. Hier en daar
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
20
Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat” Vastgesteld zijn, voornamelijk aan de randen, gebieden die hiervan afwijken. In deze wijken bevinden zich duidelijke in- en uitgangen en kunst in de openbare ruimte. Daarbij is vooral aandacht voor de aansluiting op de binnenstad en het hoofdwegennetwerk. Soms zijn herkenbare relicten van het oude cultuurlandschap (zoals boerderijen of beplantingsstructuren) opgenomen. De bouwperiode is te zien aan de stedenbouwkundige structuur en architectuur. Er ligt een rangorde in kwaliteit(sbeleid) en stigmatisering op de loer, de kwaliteit van de woningen voldoet vaak niet aan de kwaliteitseisen en er is een gebrek aan onderhoud van de openbare ruimte. Herstructurering is hier een belangrijke opgave. Toetsing van het initiatief aan de ‘Stedelijke laag’ Het realiseren van de voorgenomen ontwikkeling is zowel vanuit functioneel als stedenbouwkundig oogpunt passend in de omgeving. Voorliggende ontwikkeling sluit goed aan bij deze bestaande architectuur- en bebouwingsstructuur. Op deze wijze gaat de nieuwe bebouwing goed op in het huidige straatbeeld. Geconcludeerd wordt dat de ontwikkeling aansluit op de kenmerken en uitgangspunten van de ‘Stedelijke laag’. 4.2.5
Conclusie toetsing aan het provinciaal beleid
Geconcludeerd wordt dat het initiatief in overeenstemming is met de uitgangspunten uit het provinciaal beleid zoals genoemd in de Omgevingsvisie Overijssel en is verankerd in de Omgevingsverordening Overijssel.
4.3
Gemeentelijk beleid
4.3.1
Structuurvisie 2030, Haaksbergen: groenste dorp van Twente
4.3.1.1 Inleiding De gemeenteraad van Haaksbergen heeft op 5 maart 2014 de ‘Structuurvisie 2030, Haaksbergen: groenste dorp van Twente’ gewijzigd vastgesteld. De structuurvisie is een toetsingskader voor ruimtelijke ontwikkelingen binnen de gemeente Haaksbergen voor de periode tot 2020 en geeft een doorkijk naar 2030. De visie geeft aan hoe de gemeente omgaat met de thema’s infrastructuur, platteland, economie, wonen en duurzaamheid. Er zijn voor de komende jaren negen ambities opgenomen: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.
Verbeteren van de relatie en verzachten van de overgangen tussen dorp en buitengebied. Een sfeervol groen centrum met de Markt als stralend middelpunt. Stimuleren van een gezonde plattelandseconomie en op peil houden van de ecologische en cultuurhistorische kwaliteiten van het buitengebied. Versterken van de cultuurhistorische kwaliteit van de dorpsstructuur. Benutten van de toeristische potentie van de samenhang tussen dorp en landschap. Versterken van de veelzijdigheid van de Haaksbergse economie. Verbreden van het aanbod aan woonmilieus. Op peil houden en concentreren van het voorzieningenniveau. Verduurzamen en beleefbaar maken van het watersysteem.
In voorliggend geval is met name ambitie 7 van belang. Op deze ambitie zal in de volgende subparagraaf nader worden ingegaan. 4.3.1.2 Ambitie 7 Verbreden van het aanbod aan woonmilieus Haaksbergen is een geliefd dorp. Veel mensen melden in de bewonersenquête (2010) dat ze met veel plezier in Haaksbergen wonen. De kwaliteiten die Haaksbergen heeft met het hoge voorzieningenniveau, de nabijheid van grote(re) steden als Hengelo en Enschede, en het mooie buitengebied, zorgen voor een aantrekkelijk woonklimaat voor jong en oud. Ook Haaksbergen ontspringt de dans van ‘vergrijzing’ en ‘ontgroening’ niet: veel jongeren keren na hun studie niet meer terug naar Haaksbergen, terwijl het aandeel oudere bewoners naar verhouding toeneemt.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
21
Bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, partiële herziening Zwarteland, Beatrixstraat en Zieneschstraat” Vastgesteld Haaksbergen wil graag haar jongere inwoners behouden en/of haar voormalige inwoners laten terugkeren. Het is daarvoor een belangrijke opgave om het woningaanbod aantrekkelijk en gevarieerd te houden en daarnaast de voorzieningen en werkgelegenheid te bieden waarnaar de mensen op zoek zijn. Juist voor jongeren en ouderen is een goed aanbod aan passende woningen beperkt. Deze groepen hebben meestal behoefte aan wat kleinere, betaalbare woningen in de omgeving van het centrum. In de omgeving van het centrum zijn inbreidingslocaties om hieraan invulling te geven, ruimschoots voorradig. Bij elke ontwikkeling is aandacht nodig voor de levensloopbestendigheid van woningen, zodat ze voor alle doelgroepen (starters, senioren, gezinnen, 1-2 persoonshuishoudens) aantrekkelijk zijn. De opgave die hiermee samenhangt, is dat mensen zoveel mogelijk in hun woonomgeving moeten kunnen blijven wonen, ook als ze zorgbehoevend worden. 4.3.1.3 Toetsing van het initiatief aan de ‘Structuurvisie 2030, Haaksbergen: groenste dorp van Twente’ De voorgenomen ontwikkeling sluit aan bij de ambitie om passende woonvoorzieningen te bieden.