SamenTwente Jaarstukken 2023

Voorwoord

Jaarstukken 2023

1

Voorwoord

Voorwoord Het jaar 2023 is voor ons een intensief jaar geweest. We kwamen als relatief nieuwe organisatie op stoom en onze uitvoerende activiteiten gingen voortvarend door. Het lijkt alweer ver terug maar 2023 heeft deels nog in het teken gestaan van COVID-19. De impact hiervan was in 2023 veel kleiner dan in voorgaande drie jaren maar dat neemt niet weg dat er substantiële inspanningen zijn verricht. In het najaar van 2023 hebben we de COVID vaccinaties voor iedereen boven de 60 jaar gezet en dat betekende opnieuw een tijdelijke opschaling. Tevens zijn voorbereidingen getroffen om de pandemische paraatheid van de GGD op een hoger niveau te brengen. Daarnaast blijft onze taak om nieuwe ontheemden en asielzoekers diensten te verlenen zoals vaccinatie, gezondheid en hygiëne. Daarvoor is binnen de Jeugdgezondheid een aparte afdeling ingericht. We hebben daarnaast, in goed overleg met gemeenten en Twentse Koers vol aandacht besteed aan het IZA en het GALA omdat dat volgens ons noodzakelijk bijdraagt aan de maatschappelijke opgaven en uitdagingen. De toename van het aantal kwetsbare mensen in onze Twentse samenleving neemt helaas niet af. Zowel de Jeugdmonitor laat meer mentale problemen zien bij jeugdigen. Maar ook het aantal meldingen binnen Veilig Thuis Twente en het Meldpunt Zorgwekkend en meldpunt woningvervuiling laten wederom stijgingen zien.

Hierdoor wordt het wachttijdvrij werken een uitdaging en lukt dat niet altijd. Nadat het algemeen bestuur op 2 november 2022 besloten heeft te stoppen met de ontwikkeling van een digitaal dossier voor de jeugdgezondheid (GGiD), heeft zij eveneens de opdracht gegeven om een onafhankelijke evaluatie uit te laten voeren door een externe partij. De evaluatie is van eind april tot eind september 2023 uitgevoerd door bureau Andersson Elffers Felix (AEF). Het evaluatierapport is op 16 oktober 2023 opgeleverd. Het algemeen bestuur heeft dit rapport op 29 november 2023 vastgesteld en opdracht gegeven om de geleerde lessen uit de evaluatie een plek te geven in onder meer de nieuwe aanbesteding van een digitaal dossier jeugdgezondheid. Samen met gemeenten is het OZJT hard aan het werk geweest om de inkoopstrategieën voor de aanbesteding jeugdhulp vorm te geven. Daarnaast is de bedrijfscontinuïteit van een aantal jeugdhulpaanbieders onderwerp van aandacht geweest. Ook zijn er stappen gezet om de transformatie van de jeugdhulp en het zorglandschap in gezamenlijkheid verder op te pakken via de samenwerkingsagenda Jeugd. Voor Veilig Thuis Twente is het lastig geweest om aan de wettelijke termijnen te kunnen voldoen door een sterke toename van het aantal meldingen.

De centrumgemeente Enschede heeft namens de 14 de gemeenten bijgesprongen om tijdelijk extra personeel aan te kunnen nemen zodat Veilig Thuis Twente zoveel mogelijk aan haar wettelijke taken kon blijven voldoen. Vanuit een breed perspectief gezien kunnen we stellen dat SamenTwente midden in de actualiteit van de Twentse samenleving staat. De maatschappelijke opgaven blijven onverminderd groot. Een constant gegeven voor onze organisatie zal zijn en blijven hoe we binnen al die opgaven nieuwe antwoorden en flexibiliteit aan de dag kunnen blijven leggen. Op basis van beleid en ambities verantwoorden we in het voorliggende jaarverslag alle activiteiten, beschrijven en beoordelen we de resultaten. Deze zijn zonder meer over de gehele breedte positief te noemen en daar waar we achter zijn gebleven, hebben we daar een goed verhaal bij. Onder aan de streep is ons financieel resultaat positief. Per programma lichten we toe hoe dit resultaat is opgebouwd. Tot slot wil ik u bedanken voor het vertrouwen dat de Twentse gemeenten hebben gesteld in hun organisatie, SamenTwente. Alle medewerkers zetten zich iedere dag met hart en ziel in voor de inwoners van Twente en zij verdienen daarvoor alle lof!

Samantha Dinsbach Secretaris / directeur SamenTwente

2

Inhoudsopgave

Voorwoord .............................................................................................................................................. 2 1.

Jaarstukken in één oogopslag ................................................................................................... 5 1.1 Samenvatting financiële resultaat: ................................................................................................. 7

2.

Leeswijzer ................................................................................................................................... 10

Jaarverslag ........................................................................................................................................... 12 3.

Programmaverantwoording ...................................................................................................... 12 3.1 GGD Twente ................................................................................................................................ 12 3.2 Organisatie voor de Zorg en de Jeugdhulp in Twente (OZJT)..................................................... 21 3.3 Veilig Thuis Twente ...................................................................................................................... 25 3.4 Bestuur en Ondersteuning ........................................................................................................... 29 3.4.1 Overzicht van de kosten van overhead ................................................................................. 33 3.5 Veranderopdracht Regio Twente ................................................................................................. 34 3.6 Coalitions of the Willing ................................................................................................................ 35 3.7 Algemene dekkingsmiddelen ....................................................................................................... 35

4.

Paragrafen .................................................................................................................................. 37 4.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................................. 37 4.1.1 Financiële kengetallen ........................................................................................................... 39 4.2 Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................................... 40 4.3 Bedrijfsvoering .............................................................................................................................. 41 4.3.1 Toelichting op de rechtmatigheidsverantwoording ................................................................ 42 4.4 Verbonden partijen ....................................................................................................................... 44 4.5 Financiering .................................................................................................................................. 45 4.6 COVID-19 .....................................................................................................................................

47 4.7 Openbaarheidsparagraaf ............................................................................................................. 48

5.

Specificatie herkomst baten en besteding lasten .................................................................. 49

6.

Loonontwikkeling ...................................................................................................................... 51

Jaarrekening ........................................................................................................................................ 52 Grondslagen voor resultaat en waardebepaling ................................................................................ 52 7.

Overzicht van baten en lasten en de toelichting .................................................................... 54 7.1 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ........................................................................ 54 7.2 Toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening .................................................................. 55 7.2.1 Afwikkeling GGiD en btw ....................................................................................................... 56 7.2.2 Analyse van de belangrijkste ontwikkelingen die het resultaat hebben veroorzaakt ............. 57 7.2.3 Analyse op afwijkingen tussen de begroting na wijziging en de jaarstukken ........................ 69 7.2.4 Overzicht van incidentele baten en lasten ............................................................................. 75 7.2.5 Analyse begrotingsrechtmatigheid ......................................................................................... 81 7.2.6 Wet Normering Topinkomens ................................................................................................ 84 7.2.7 Rechtmatigheidsverantwoording............................................................................................ 85

8.

Balans en de toelichting ........................................................................................................... 86 8.1 Balans per 31-12-2023 ................................................................................................................. 86 8.2 Toelichting op de balans per 31-12-2023 .................................................................................... 87 8.3 Belangrijkste niet uit de balans blijkende verplichtingen .............................................................. 95 8.4 Gebeurtenissen na balansdatum ................................................................................................. 96

9. Overige gegevens ............................................................................................................................ 97 9.1 Controleverklaring accountant (volgt) .......................................................................................... 97 10. Bijlagen ....................................................................................................................................... 98 Bijlage 1 SiSa verantwoordingen ....................................................................................................... 98 Bijlage 2 Overzicht van ontvangen subsidies met verantwoordingsplicht ....................................... 100 Bijlage 3 Totaal begrote en verschuldigde gemeentelijke bijdrage .................................................. 101 Bijlage 4 Baten en lasten per taakveld ............................................................................................. 102 Bijlage 5 Aard en reden reserves ..................................................................................................... 103

3

Inhoudsopgave Lijst van figuren en tabellen Figuur 1 indeling jaarstukken................................................................................................................. 10 Tabel 1 Samenvatting beschikbare weerstandscapaciteit .................................................................... 38 Tabel 2 Overzicht aantal medewerkers en fte’s per programma .......................................................... 41 Tabel 3 Specificatie GGiD ..................................................................................................................... 56 Tabel 4 Overzicht incidentele baten ...................................................................................................... 75 Tabel 5 Overzicht incidentele lasten ..................................................................................................... 78 Tabel 6 Analyse begrotingsrechtmatigheid ........................................................................................... 82 Tabel 7 WNT Overzicht topfunctionarissen 2023 .................................................................................. 84 Tabel 8 Leden algemeen bestuur en dagelijks bestuur per einde 2023 ............................................... 84 Tabel 9 Overzicht van ontvangen subsidies met verantwoordingsplicht.............................................

100 Tabel 10 Begrote en werkelijk verschuldigde gemeentelijke bijdrage................................................. 101

4

In één oogopslag

1. Jaarstukken in één oogopslag Voor u liggen de jaarstukken 2023. In de jaarstukken staat hoe we het afgelopen jaar invulling hebben gegeven aan onze ambities. We laten zien wat we ons hadden voorgenomen om te doen, wat we hebben bereikt, wat we hiervoor hebben gedaan en wat het gekost heeft. De jaarstukken zijn het sluitstuk van onze planning & control cyclus. Realisatie beleidsambities:

Ontwikkeling financiële begroting en rekening 2023:

Volledig gerealiseerd

€ 45,4 miljoen

€ 75,2 miljoen

€ 73,3 miljoen

Gedeeltelijk gerealiseerd 0% 50%

+2,5%

Niet gerealiseerd 50%

+ 61%

begroting voor wijziging

begroting na wijziging

Jaarrekening

Toelichting afwijkende beleidsambities

Status

Toelichting op blz.

GGD Twente 1. Stabiliseren van de vaccinatiegraad 2. Vergroten van de regie over eigen leven OZJT 3. Stabiliteit en duidelijk voor OZJT aangaande opdracht, werkwijze, besluitvorming en formatie en begroting. 4. Strategische visie op inkoop jeugdhulp geeffectueerd in uitvoer inkoop en contractmanagement. 5. Afgeronde trajecten inkoop hoog specialistische jeugdzorg. 6. Jeugdbeschermingstafel bij OZJT als integraal onderdeel van de zorgketengedwongen kader. Veilig Thuis Twente 7.Veilig huis Twente voert de haar toegewezen wettelijke- en maatwerk taken uit. Met als doel deze opdracht kwalitatief en kwantitatief goed uit te voeren en wachtlijst vrij te werken

●

10-11

●

19-20

Bestuur & Ondersteuning 8. In control zijn en relevante processen optimaliseren 9. Innovatie in bedrijfsvoering

● ●

23

27-28

Baten en lasten op hoofdlijnen: De jaarrekening heeft betrekking op alle baten en lasten in 2023. Dit betreft onder andere baten voor: 1. activiteiten die gefinancierd worden uit de gemeentelijke bijdrage; 2. bijdragen van de Twentse gemeenten in projecten/Coalitions of the Willing; 3. dienstverlening die gefinancierd wordt uit Rijksbijdragen; 4. dienstverlening die gefinancierd wordt op basis van tariefafspraken en/of DVO; 5. mutaties reserves voornamelijk voor de verkoop van het Innovatiefonds Twente.

◄Inhoudsopgave

5

In één oogopslag

Baten gerealiseerd (bedragen x € 1.000)

Bedrag

Gemeentelijke bijdrage COVID-19 (Rijksbijdrage) Gemeentelijke Bijdragen in projecten/coalities Mutatie reserves (voornamelijk i.v.m. verkoop Innovatiefonds Twente) Rijksbijdrage Versterking pandemische paraatheid

34.482 11.185

Lasten gerealiseerd (bedragen x € 1.000) Programma GGD Twente

8.849

COVID-19

11.185

8.990

OZJT

4.167

1.165

Veilig Thuis Twente

6.762

Rijksbijdrage SOA

1.111

Inkomsten tarieftaken en vaccinaties RVP Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen (DVO) UWV uitkeringen Overige opbrengsten Totaal

3.403

Bestuur & Ondersteuning (PIOFJACH overhead) Coalitions of the Willing

893

Veranderopdracht Regio Twente

8.428

528 4.869 75.474

Totaal

75.206

Bedrag 31.297

9.977 3.389

Het positieve financiële resultaat over 2023 bedraagt € 267.000 (0,4% van de gewijzigde begroting). Dit resultaat wordt in het volgende hoofdstuk nader toegelicht.

◄Inhoudsopgave

6

In één oogopslag

1.1 Samenvatting financiële resultaat: Ontwikkeling financiële begroting en rekening 2023 Ook dit jaar zijn er twee majeure technische begrotingswijzigingen die significant impact hebben gehad op de ontwikkeling van onze begroting. De programmabegroting 2023 is in de vergadering van het algemeen bestuur van juli 2022 vastgesteld. Nadien is de begroting gedurende het jaar twee keer gewijzigd. De begrotingswijzigingen met de grootste impact is de raming van de COVID-19 kosten (€ 12 miljoen) en de raming van de verkoop van het Innovatiefonds Twente (€ 8 miljoen). Daarnaast zijn er diverse (kleinere) begrotingswijzigingen geweest met een totale impact van in totaal € 8 miljoen. De wijzigingen zijn toegelicht in onze tweede Bestuursrapportage 2023. Inclusief deze wijzigingen heeft de begroting in 2023 een omvang gehad van € 73,3 miljoen. De werkelijk gerealiseerde lasten bedragen € 75,2 miljoen (+2,5% ten opzichte van de gewijzigde begroting) en de werkelijke baten bedragen € 75,5 miljoen (+2,9% ten opzichte van de gewijzigde begroting). De lasten zijn hoger in verband met de cao ontwikkeling en in verband met meer externe inhuur. Er is sprake van meer externe inhuur dan begroot bij de Forensische dienstverlening, Informatiebeveiliging, -management en Privacy en bij Veilig Thuis Twente.

De baten zijn hoger in verband met hogere incidentele Rijksopbrengsten vanuit het Rijksvaccinatieprogramma, opvang Ontheemden uit Oekraïne, btw-teruggave GGiD en hogere renteopbrengsten schatkistbankieren. Hieronder treft u een overzicht aan van het gerealiseerde financiële resultaat per programma: Programma’s (bedragen x € 1.000)

GGD Twente OZJT Veilig Thuis Twente Bestuur en Ondersteuning Totaal

Gerealiseerd resultaat exclusief cao ontwikkeling en btw GGiD (regulier bedrijfsresultaat) A 476 130 -314 487 779

Cao ontwikkeling B

Gerealiseerd resultaat incl. cao ontwikkeling C = A+B

-697 -96 -246 -224 -1.263

-221 34 -560 263 -484

BtwGerealiseerd teruggave resultaat GGiD E= C+D D 752 0 0 0 752

531 34 -560 263 267

Toelichting op het gerealiseerde resultaat Het jaarrekeningresultaat 2023 wordt fors beïnvloed door twee majeure ontwikkelingen; de cao ontwikkeling en de teruggave btw GGiD. Om een goed beeld te krijgen van hoe onze exploitatie er werkelijk voor staat, wordt het jaarrekeningresultaat zowel exclusief de cao ontwikkeling als exclusief de btw-teruggave weergegeven. Hierdoor krijgen we zicht op ons regulier bedrijfsresultaat over 2023. Het reguliere bedrijfsresultaat is € 779.000 positief. Over de cao ontwikkeling is met de gemeenten de afspraak gemaakt dat het jaarlijkse eventuele tekort of overschot separaat inzichtelijk wordt gemaakt en indien nodig, verrekend wordt met de gemeenten. Via de Bestuursrapportages 2023 is inzichtelijk gemaakt dat de cao 2023 tot een tekort leidt van € 1,26 miljoen. De cao uitkomsten zijn door onze organisatie natuurlijk wel uitgevoerd en dat leidt tot een tekort van € 484.000. Eind februari 2024 ontvingen wij de uitkomsten van ons verzoek tot teruggave van de afgedragen btw over de gezamenlijk met twee andere GGD-en gemaakte kosten voor GGiD. De fiscus heeft ons verzoek tot teruggave van in totaal € 2.255.540 aan betaalde btw inclusief rente goedgekeurd. Dit betekent dat GGD Twente een incidentele bate ontvangt van afgerond € 752.000. Dit verandert ons negatieve resultaat van € 484.000 in een positief resultaat van € 267.000.

◄Inhoudsopgave

7

In één oogopslag Belangrijkste financiële afwijkingen ten opzichte van 2e Bestuursrapportage Via de Bestuursrapportages hebben wij het algemeen bestuur geïnformeerd over het verwachte jaarrekeningresultaat. In de tweede Bestuursrapportage werd een negatief bedrijfsresultaat verwacht van 284.000. Het werkelijke gerealiseerde bedrijfsresultaat is € 779.000 positief. Dit leidt tot een verbetering van ons resultaat van € 1,06 miljoen ten opzichte van de 2e Bestuursrapportage. Hieronder zijn de verschillen uiteengezet. Verwacht regulier bedrijfsresultaat

Programma's (bedragen x € 1.000) GGD Twente OZJT Veilig Thuis Twente Bestuur en Ondersteuning Totaal

-218 30 -303 207 -284

Gerealiseerd regulier bedrijfsresultaat A 476 130 -314 487 779

Verschil 694 100 -11 280 1.063

Extra incidentele Rijksopbrengsten voor het uitvoeren van het Rijksvaccinatieprogramma, opvang Oekraïners, lagere incidentele inzet dan begroot voor versterking infectieziektebestrijding en de renteopbrengsten verklaren ongeveer 70% van het verschil ten opzichte van de 2e Bestuursrapportage. Verklaring financiële verschillen t.o.v. 2e Bestuursrapportage Hogere Rijksopbrengsten opbrengsten voor Rijksvaccinatieprogramma en opvang Oekraïners Rijksbijdrage voor inzet voor versterking infectieziektebestrijding en Gezond en Actief Leven Akkoord Projectopbrengsten en diverse kleine overige voordelen Subtotaal GGD Twente Niet en/of later ingevulde vacatures OZJT Diverse budgettaire voordelen Subtotaal OZJT Lagere personele lasten dan verwacht Hogere externe inhuur dan verwacht Subtotaal Veilig Thuis Twente Extra overhead Hogere rentevoordeel schatkistbankieren Lagere externe inhuur dan verwacht Lagere materiële kosten dan verwacht Aanpassing waardering pensioenvoorziening voormalige bestuurders Diverse budgettaire kleine voordelen Subtotaal Bestuur & Ondersteuning Totaal verschil

Bedrag x € 1.000

% verschil

470

44%

126

12%

98 694 71 29 100 71 -82 -11 115 129 80 62 -123 17 280 1.063

9% 65% 7% 3% 9% 7% -8% -1% 11% 12% 8% 6% -12% 2% 26% 100%

Samenvatting doorwerking positieve en negatieve ontwikkelingen die het resultaat hebben veroorzaakt Om een goed beeld te krijgen hoe onze exploitatie er werkelijk voor staat, wordt een analyse gemaakt van de doorwerking van de diverse positieve en negatieve ontwikkelingen ten opzichte van de begroting die geleid hebben tot het gerealiseerde positieve bedrijfsresultaat van € 779.000. In de jaarrekening is een gedetailleerde analyse opgenomen van de belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de begroting. Soort I M S Totaal

Doorwerking in € 1.000 Incidenteel Meerjarig Structureel Bedrijfsresultaat

Voordelig 2.955 1.499 73 4.527

Nadelig 1.2848371.6273.748Cao ontwikkeling Btw-teruggave GGiD

Gerealiseerd resultaat jaarrekening 2023

◄Inhoudsopgave

Totaal 1.671 662 1.554779 1.263752 267

8

In één oogopslag

Gehanteerde termen in bovenstaande tabel zijn als volgt gedefinieerd: Incidenteel: effect komt in beginsel alleen dit jaar tot uitdrukking in het resultaat. Meerjarig: effect komt de komende jaren tot uitdrukking in het resultaat, maar vervalt op termijn. Structureel: effect komt in beginsel voor onbepaalde tijd tot uitdrukking in het resultaat. Uit de bovenstaande analyse blijkt dat in 2023 ongeveer € 1,55 miljoen aan structurele nadelen grotendeels worden gedekt worden door € 1,67 miljoen aan incidentele en € 0,67 miljoen aan meerjarige voordelen. De grootste structurele nadelen betreffen Veilig Thuis Twente, Informatiebeveiliging en Privacy en de forensische dienstverlening. Deze structurele nadelen en oplossingen hiervoor zijn besproken met het algemeen bestuur op 14 februari 2024. Voor Veilig Thuis Twente wordt de begroting incidenteel uitgebreid. In samenwerking met de centrumgemeente Enschede wordt een nieuw toekomstscenario uitgewerkt en dit moet zicht bieden op de structurele afweging. Ter versterking van Informatiebeveiliging, -management en Privacy wordt de begroting 2024 en 2025 stapsgewijs structureel uitgebreid. Om de extra kosten van de forensische dienstverlening het hoofd te kunnen bieden, wordt voor drie jaar (20242026) de begroting uitgebreid.

In de tussentijd onderzoeken we verschillende korte en lange termijn oplossingen om de kosten zo laag mogelijk te krijgen. Bij de jaarrekening 2023 treffen we één nieuw (mogelijk) structureel nadeel aan, dit betreft de servicekosten van het Twentehuis (energiekosten + onderhoud). Belangrijkste oorzaak hiervoor is de stijging van de energietarieven (stadsverwarming). Op dit moment nemen wij verschillende maatregelen om dit tekort te verkleinen. Halverwege 2023 is alle verlichting vervangen door LED. Zo hebben we halverwege 2023 alle verlichting door de verhuurder laten vervangen door LED. Daarnaast is met de verhuurder afgesproken om een energiemonitoringssysteem aan te leggen in het Twentehuis, zodat we meer kunnen sturen op het verbruik. Ten slotte zit er nog een in te vullen structurele taakstelling in het Twentehuis in verband met het vertrek van Twente Board. Grootste incidentele voordelige ontwikkelingen: Voordeel Lagere personeelskosten door niet en/of deels invullen van vacatures Extra Rijksopbrengsten voor inhaalcampagnes Rijksvaccinatieprogramma Rijksopbrengsten opvang ontheemden uit Oekraïne Totaal

Bedrag (x € 1.000) 984 450 270 1.700

Grootste structurele nadelige ontwikkelingen: Voordeel Extra formatie en externe inhuur Veilig Thuis Twente Versterking informatiebeveiliging, -management en privacy Servicekosten en onderhoud Twentehuis Forensische dienstverlening Totaal

◄Inhoudsopgave

Bedrag (x € 1.000) -513 -457 -327 -260 -1.557

9

Leeswijzer

2. Leeswijzer Het dagelijks bestuur legt met de jaarstukken zowel beleidsinhoudelijk als financieel verantwoording af over het realiseren van de voor 2023 afgesproken doelstellingen. Met de jaarstukken sluiten we de planning & control cyclus 2023 af. De jaarstukken zijn als volgt onderverdeeld: Programmaverantwoording Jaarverslag Paragrafen Jaarstukken Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en toelichting

Jaarrekening Balans en toelichting Figuur 1 indeling jaarstukken

Jaarverslag Programmaverantwoording In dit hoofdstuk beschrijven we per programma de uitgevoerde activiteiten die in 2023 hebben bijgedragen aan de (mate van) realisatie van onze ambities en de ontwikkeling van de bijbehorende indicatoren. Onze ambitie, zoals verwoord in de begroting, is cursief opgenomen in de programmaverantwoording. In de programmaverantwoording geven we antwoord op de drie W-vragen: Wat hebben we bereikt? Hier wordt vermeld in welke mate we geslaagd zijn het gewenste resultaat te bereiken. Wat hebben we hiervoor gedaan? Hier zijn de projecten, activiteiten en kernindicatoren vermeld om de ambities te bereiken. Wat heeft het gekost? Hier worden de budgettaire effecten vermeld waarin we een onderscheid maken tussen de begrote baten en lasten voor wijziging, na wijziging en de gerealiseerde baten en lasten. Om de programmaverantwoording sneller te kunnen scannen werken we met een verkeerslichtrapportage die rechts naast de ambities weergegeven is. Voor het aangeven van de status van kleuren is de volgende richtlijn gehanteerd: • Groen: we hebben gepresteerd (of zelfs beter dan dat) wat we in de programmabegroting hebben aangegeven. • Oranje: we hebben gedeeltelijk gepresteerd wat we in de programmabegroting hebben aangegeven. • Rood: we hebben niet gepresteerd wat we in de programmabegroting hebben aangegeven.

Voor gedetailleerde informatie over de te bereiken ambities en de voorgenomen activiteiten om deze ambities te bereiken, verwijzen wij u naar de Programmabegroting 2023. Paragrafen In de paragrafen komen de onderwerpen aan de orde die van belang zijn om inzicht te krijgen in de benoemde beleidslijnen zoals opgenomen in de programmabegroting. De focus daarbij is gericht op belangrijke beheersprocessen en het beleid dat daaraan ten grondslag ligt. U vindt hier de verantwoording over de volgende beheersmatige onderwerpen: • weerstandsvermogen en risicobeheersing; • onderhoud kapitaal goederen; • verbonden partijen;

◄Inhoudsopgave

10

Leeswijzer • • • •

bedrijfsvoering; financiering; COVID-19; en Openbaarheidsparagraaf.

COVID-19 heeft een enorme impact op onze organisatie. Om alle ontwikkelingen, werkzaamheden en extra kosten hieromtrent van GGD Twente goed weer te geven is een extra paragraaf opgenomen, COVID-19. Dit is in lijn met de verantwoordingsafspraken met het ministerie van VWS en wordt ook geadviseerd door de commissie Bedrijfsvoering, Auditing Decentrale Overheden (BADO). Jaarrekening Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en toelichting In dit hoofdstuk zijn diverse financiële overzichten opgenomen met vergelijkende cijfers. Hier presenteren wij in feite op een andere wijze de cijfers die zijn opgenomen in de programmaverantwoording onder het kopje “Wat heeft het gekost?” en enkele aanvullende (verplichte) financiële overzichten. Mede naar aanleiding van de Quickscan 2023 van de gezamenlijke rekenkamer van de Twentse gemeenteraden, is dit jaar meer aandacht besteed aan het inzichtelijk maken van de financiële doorwerking (incidenteel, meerjarig en/of structureel) van ontwikkelingen. Meer informatie hierover treft u aan in het hoofdstuk toelichting op het overzicht van baten en lasten. Balans en toelichting Het laatste onderdeel gaat in op onze financiële positie aan de hand van de balans met een toelichting. Wij wensen u veel leesplezier!

◄Inhoudsopgave

11

Programmaverantwoording

Jaarverslag 3. Programmaverantwoording 3.1 GGD Twente Inleiding

De activiteiten van GGD Twente zijn voor het overgrote deel “standaard” activiteiten zoals deze voortkomen uit de Wet publieke gezondheid en zijn gericht op het bewaken, beschermen en bevorderen van de gezondheid van de Twentse burger. Het zijn de activiteiten van de jeugdgezondheid die gericht zijn op het bevorderen van een gezonde groei en ontwikkeling bij kinderen van 0 tot 18 jaar. Daartoe volgen we de fysieke, sociale, psychische en cognitieve ontwikkeling van kinderen en jeugdigen, signaleren eventuele stoornissen daarin en richten we ons op het tijdig aanbieden van interventies. Deze taken worden uitgevoerd tijdens de diverse contactmomenten die wij met kinderen en hun ouders hebben op het consultatiebureau en tijdens de preventieve gezondheidsonderzoeken op de scholen. Naast onze activiteiten in het kader van een gezonde jeugd is er de dienstverlening die we groeperen onder de algemene gezondheidzorg te weten de infectieziektebestrijding, de bevordering van seksuele gezondheid en het bewaken en bestrijden van TBC. Tevens houden wij toezicht op de uitvoeringspraktijk in kinderopvang en de hygiëne bij tattooshops en seksinrichtingen. Naast de toezichthoudende rol maakt ook advisering daar nadrukkelijk deel van uit. De activiteiten op het gebied van milieu en gezondheid organiseren we in samenwerking met GGD IJsselland.

Vanzelfsprekend ontwikkelen de "standaard" activiteiten zich. Dit gaat niet altijd geruisloos. Zo waren de ontwikkelingen in de forensische dienstverlening hectisch en impactvol op de dienstverlening en de kosten. “Standaard” activiteiten ontwikkelen zich ook passend bij de huidige maatschappelijke vraag. Zo heeft bijvoorbeeld de JGZ grote inspanning gedaan om haar dienstverlening aan de brede groep vluchtelingen en nieuwkomers aan te bieden. Voortvloeiend uit de pandemie is er in aanvang veel extra aandacht gegaan naar versterking van de infectieziekte bestrijding en een toekomstbestendige pandemische paraatheid. Door de kabinetsval zijn de landelijke ontwikkelingen op het gebied van pandemische paraatheid en vaccinatiestelsel ‘on hold’ gezet. Dat heeft tot consequentie dat ook bij GGD Twente de ontwikkelingen op dit gebied weinig voortgang heeft gekend. De ontwikkelingen rond het GGiD waren impactvol. Zowel voor gemeenten als voor de GGD organisatie. Veel aandacht is in 2023 besteed aan het operationaliseren van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorg Akkoord (IZA). Dit in goed overleg met gemeenten en Twentse Koers. Als partner van de Twentse Koers hebben we een bijdrage geleverd aan het regioplan.

Taken die voortvloeien vanuit de bestuursagenda 2020-2023 zijn verantwoord in de paragraaf ‘indicatoren’ Kaderstellende beleidsnota’s Beleidsnota Bestuursagenda 2020-2023 JGZ Twente, Specialist in het gewone

Een Gezonde toekomst, langjarig kader

Vastgesteld door

Datum vaststelling

Bestuurscommissie Publieke Gezondheid Bestuurscommissie Publieke Gezondheid Bestuurscommissie Publieke Gezondheid

11 december 2019 18 juni 2015

6 maart 2019

Status

1. Het verlagen van het roken.

● ○ ○

Wat hebben we bereikt? We zien dat veel gemeenten het thema hebben opgenomen in beleidsplannen, maar aan concrete uitvoering ontbreekt het vaak nog. GGD zet daarom vooral in op aanjagen en agenderen. Het thema roken is in het Regioplan Twente (binnen het project Aanpak middelengebruik) opgenomen. Wat hebben we hiervoor gedaan? Om het thema roken goed aan te jagen en te agenderen heeft GGD Twente: • Met succes de ‘vervolgsubsidie ondersteuningstraject Rookvrije Omgeving’ (2023-2025) aangevraagd bij GGD GHOR NL. Hiermee kunnen we gemeenten en professionals vanuit 7 ontwikkellijnen beter ondersteunen.

◄Inhoudsopgave

12

Programmaverantwoording •

Vanuit de verschillende afdelingen/disciplines is gewerkt aan een centrale hoofdboodschap die GGDbreed bekend en uitgedragen kan worden. • Actieve input geleverd voor het project Aanpak middelengebruik in het Regioplan Twente. Als één van de doelen hierin is nu opgenomen: Een daling van het aantal rokers (inclusief e-sigarettengebruik) en het voortzetten van de inzet voor een Rookvrije Generatie. • Deelgenomen aan de provinciale werkgroep Rookvrij OV om te komen tot rookvrije bushaltes in heel Overijssel. Als GGD hebben we een verbindende rol tussen provincie en Twentse gemeenten. • De landelijke campagne Stoptober in Twente onder de aandacht gebracht. • Een plan van aanpak geschreven voor recreatiepark het Hulsbeek dat op sommige kinderplekken rookvrij wil worden. Een samenwerking met Saxionstudenten opgepakt. GGD is opdrachtgever/ het aanspreekpunt voor het gehele project (studiejaar 23-24). Een aantal studenten van de opleiding Social Work van Hogeschool Saxion, gaan aan de slag met het thema nicotinegebruik/nicotineverslaving onder jongeren (leeftijdsgroep 12-25 jaar). Status

2. Het stabiliseren van de vaccinatiegraad. Wat hebben we bereikt? De in de bestuursagenda aangegeven vaccinatiegraad van 96% is te algemeen verwoord. We hanteren daarom nu drie vaccinatiegraden die het belangrijkst zijn (tussen haakjes de Twentse en de landelijk gemiddelde vaccinatiegraad): • De volledige vaccinatiegraad: dat wil zeggen alle RVP-vaccinaties volgens schema ontvangen op tweejarige leeftijd (89,1/84,2). • De BMR-vaccinatiegraad op tweejarige leeftijd (93,9/89,4). • De BMR-vaccinatiegraad (schoolkinderen) op 10-jarige leeftijd (89,2/85,1). Alle zonder leeftijdsgrens: dat wil zeggen dat ook kinderen die iets later worden ingeënt, bv. na een herhaaloproep, worden meegeteld (Bron: Vaccinatiegraad en jaarverslag Rijksvaccinatieprogramma Nederland 2022, RIVM). Al deze vaccinatiegraden lagen in Twente in 2021 hoger dan het landelijke gemiddelde. Deze cijfers worden jaarlijks aangeleverd door het RIVM over het jaar daarvoor. De vaccinatiegraad op deze ambitie scoort op dit moment oranje: dat heeft niet te maken met de gedane inspanningen van de GGD Twente, maar met zorgelijke ontwikkelingen die het RIVM landelijk signaleert en die zich ook in Twente voordoen. • De dalende tendens in vaccinatiegraad van verschillende vaccinaties, onder andere door twijfels van ouders over het belang van vaccineren.

• Een onvolledig beeld van de vaccinatiegraad, door de invoering van “informed consent” vanaf 1 januari 2022, waarbij ouders toestemming moeten geven om de vaccinatiegegevens van hun kind door te geven aan het RIVM.

○ ● ○

Wat hebben we hiervoor gedaan? GGD Twente doet er alles aan om de vaccinatiegraad op een voldoende hoog niveau te houden door te investeren in een goede opkomst. Dat gebeurt door het versturen van (extra) uitnodigingsbrieven en door gebruik te maken van passende vaccinatielocaties in de buurt. Maar ook door in gesprekken met ouders/jongeren zorgen over vaccinatie/desinformatie weg te nemen. Soms zijn deze gericht op specifieke groepen, in 2023 hebben we extra aandacht besteed aan: • Onvolledig gevaccineerde kinderen tot 4 jaar voor BMR (Bof, Mazelen en Rodehond). • HPV cohort 2024/2005 en jongens 10-18 jaar. • Vluchtelingen. Status

3. Het verminderen van de eenzaamheid (-sgevoelens).

● ○

Wat hebben we bereikt? In de bestuursagenda PG is afgesproken dat GGD Twente monitort op het thema eenzaamheid. In 2023 hebben we voor de eerste keer zicht gekregen op de specifieke gezondheidssituatie jong volwassenen (16-25 jaar). Ook de resultaten van de meest recente volwassenen en ouderenmonitor zijn in 2023 gepresenteerd.

◄Inhoudsopgave

13

Programmaverantwoording

○

Wat hebben we hiervoor gedaan?

In de monitors, wordt nadrukkelijk ook het onderdeel eenzaamheid uitgevraagd. Hiermee kunnen we de cijfermatige ontwikkelingen volgen. Onze inzet is er op gericht om gevoelens van eenzaamheid terug te dringen. Het presenteren van de uitkomsten van de gezondheidsmonitors, begeleid met advies van de adviseurs gezondheidsbevordering, zijn daarop gericht. De adviezen richten zich op gemeenten en maatschappelijke organisaties.

Status

4. Het verminderen van het overgewicht.

● ○ ○

Wat hebben we bereikt? Het JOGG-project verloopt volgens de gestelde doelen, met toenemende activiteiten op zowel lokaal als regionaal niveau binnen de 10 Twentse JOGG-gemeenten. De gemeente Haaksbergen is dit jaar ook aangesloten bij het project als 11e gemeente. Samen met de JGZ, de regionale en landelijke JOGGcoördinatie is het programma ‘Kind naar Gezonder Gewicht’ verkend in de regio. De gemeenten Almelo en Enschede gaan hier komend jaar met een pilot mee aan de slag. Daarbij zijn ook de eerste stappen gezet om met Menzis en Twentse Koers de ketenaanpak van overgewicht bij kinderen te versterken. Het project ondervindt uitdagingen op het gebied van personeel, zowel bij GGD Twente als bij verschillende gemeenten. De eerste stappen zijn genomen voor de evaluatie en voortzetting van JOGG in de regio Twente, waarbij de evaluatie een focus heeft op procesindicatoren. De eerste fase van het project richtte zich op het solide neerzetten van een duurzame basis, waarbij de impact gemeten aan de hand van uitkomstindicatoren zoals BMI bij kinderen beperkt is, zoals bevestigd door wetenschappelijk onderzoek naar de effectiviteit van JOGG. Dit vraagt langere adem. Wat hebben we hiervoor gedaan? Afgelopen jaar lag binnen het JOGG-project de nadruk op gezond eten en drinken, waarbij publiek-private samenwerking versterkt is.

In 2023 is een Activiteitenkalender met campagnes ontwikkeld, waarbij de samenwerking met Gezonde School, Jong Leren Eten en TeamFit continu gestimuleerd wordt. In 2023 hebben in totaal acht Twentse JOGG-gemeenten en de Provincie Overijssel de ambitie getekend voor een gezonder voedingsaanbod in het gemeente- en provinciehuis. Er is tevens een regionale bijeenkomst georganiseerd om JOGG-regisseurs en beleidsmedewerkers PG met elkaar te verbinden en inzicht te geven in elkaars werk, wat de regionale samenwerking tussen aangesloten gemeenten versterkt. In aanloop naar een ketenaanpak overgewicht is er een refereeravond georganiseerd voor professionals samen met het MST. Verder zijn JGZ-professionals getraind in het voeren van de juiste gesprekken over overgewicht bij kinderen, waardoor we beter aansluiten bij de laatste inzichten ten aanzien van het voorkomen van overgewicht.

Status

5. Het vergroten van de regie over eigen leven.

○ ● ○

Wat hebben we bereikt? Er is een themadossier Eigen Regie samengesteld. Dit dossier wordt gebruikt bij de advisering op gezondheidsbeleid. Wat hebben we hiervoor gedaan? In de verschillende monitoren die GGD Twente onder de bevolking houdt, wordt eigen regie uitgevraagd aan de hand van diverse vragen. De kennis wordt actief ingebracht in beleidsontwikkelingen in het kader van GALA/IZA. Hier is ook prioriteit aan gegeven. Binnen de GGD zijn geen specifieke doelstellingen op dit thema geformuleerd. Dit programmaonderdeel heeft daarom geen nadere concrete invulling gekregen.

◄Inhoudsopgave

14

Programmaverantwoording Status

6. Het verminderen van stress.

Wat hebben we hiervoor gedaan? In de bestuursagenda Publieke Gezondheid is afgesproken dat GGD Twente via alle komende gezondheidsmonitors gegevens verzameld over stress. Dit is ook gebeurd in de meest recente monitors (jongvolwassenen en volwassen/ouderen). In 2023 zijn daarvan de resultaten bekend geworden en opgenomen in de Twentse gezondheidsverkenning.

● ○ ○

7. Het verminderen van het problematisch alcoholgebruik.

Status

Wat hebben we bereikt? Er zijn inmiddels cijfers bekend over stress en mentale gezondheid In Twente. Dit geeft zicht op de huidige situatie. Deze inzichten delen met name in de ontwikkelingen die we inzetten op het gebied van mentale gezondheid.

● ○ ○

Wat hebben we bereikt? Er is op verschillende niveaus meer aandacht voor alcoholontmoediging. Meer Twentse gemeenten hebben een actueel Preventie- en handhavingsplan Alcohol, zijn hiermee bezig of hebben het in de planning staan. Er bestaat een regionale werkgroep met momenteel een aantal gemeenten, Tactus Verslavingszorg, FEA, SHT-Thoon en GGD Twente als participanten. Het thema alcohol is in het Regioplan Twente (binnen het project Aanpak middelengebruik) opgenomen. Wat hebben we hiervoor gedaan? Om het thema alcoholontmoediging goed aan te jagen en te agenderen heeft GGD Twente met succes de ‘impuls Ondersteuningstraject Vroegsignalering Alcoholproblematiek 18+’ van het RIVM voor 2023 aangevraagd. Er is een regionale werkgroep opgericht. Het thema alcohol komt structureel op de agenda van het AO PG terug om actuele ontwikkelingen te bespreken, te inspireren en ervaringen uit te wisselen. Net als voorgaande jaren zijn de landelijke campagnes IkPas, NIX18 en Ziet Drinken, Doet Drinken onder de aandacht gebracht en uitgerold in Twente. Er is een flyer voor werkgevers ontwikkeld over alcohol en werk. Er is meegewerkt aan een artikel voor gemeentelijke, lokale bladen over alcohol en de feestdagen.

Er is een opdracht uitgezet onder tweedejaars Saxionstudenten van de opleiding Creative Business om een campagnevoorstel te maken om jongeren bewust te maken van de sociale norm rondom alcoholgebruik. Deze opdracht past uitstekend in de inzet die we hebben op “Geen alcohol = Normaal”. Resultaten volgen in februari 2024. Er is actieve input geleverd voor het project Aanpak middelengebruik in het Regioplan Twente. Eén van de doelen hierin opgenomen is: Overmatig alcoholgebruik terugdringen tot het landelijk gemiddelde.

Status

8. Het verminderen van het middelengebruik.

● ○ ○

Wat hebben we bereikt? In maart 2023 is de eerste jongvolwassenen monitor (16-25 jaar) verschenen. Hiermee hebben we een scherper beeld gekregen omtrent het middelengebruik in deze leeftijdsgroep. Zo ligt bijvoorbeeld het harddrugsgebruik in deze groep onder het landelijk gemiddelde. Ook de gegevens vanuit de ouderen en volwassenen monitor zijn geactualiseerd en nu hebben we voor het eerst vanuit de monitor inzicht gekregen in het middelen gebruik. Het gerapporteerde gebruik ligt over het algemeen fors boven het ambitieniveau. Het thema drugs is in het Regioplan Twente (binnen het project Aanpak middelengebruik) opgenomen. Wat hebben we hiervoor gedaan? Het middelengebruik is uitgevraagd in verschillende monitors en we hebben actieve input geleverd voor het project Aanpak middelengebruik in het Regioplan Twente. Als één van de doelen hierin is nu opgenomen: Bewustwording creëren voor de negatieve effecten van drugs, vapen en alcohol.

◄Inhoudsopgave

15

Programmaverantwoording 9. Het bevorderen van het bewegen.

Status

Wat hebben we bereikt? In belangrijke mate is deze indicator gekoppeld aan de indicator overgewicht. Zie indicator 4.

● ○ ○

Wat hebben we hiervoor gedaan? Zie indicator 4. Daarnaast participeerde GGD Twente in diverse activiteiten rond de invoering van de Omgevingswet, met name gericht op het zo gezond en beweegvriendelijk inrichten van de omgeving.

Met welke verbonden partij hebben we het samen gedaan? GGD GHOR Nederland GGD GHOR Nederland is de koepelorganisatie van de GGD'en de GHOR-bureaus. Vanuit GGD GHOR Nederland wordt, voor en in samenspraak met de GGD’en, de lobby en belangenbehartiging voor de GGD’en gedaan richting politiek en stakeholders. Daarnaast voert GGD GHOR Nederland projecten uit, die vanuit efficiency oogpunt centraal moeten worden uitgevoerd en die randvoorwaarden en producten opleveren waarmee de GGD’en hun werkzaamheden kunnen verrichten Coöperatieve vereniging UA ten behoeve van het digitaal dossier JGZ (GGiD) Ten behoeve van de ontwikkeling en onderhoud van het GGiD hebben wij samen met de GGD’en regio Utrecht en Hollands Noorden een coöperatie opgericht. In verband met het stoppen van de ontwikkeling van het GGiD wordt er geen gebruik gemaakt van deze coöperatie. Omdat de juridische afwikkeling met de leverancier van het GGiD nog loopt is de coöperatie nog niet opgeheven en is het nog een verbonden partij. Zie de paragraaf verbonden partijen voor meer toelichting over onze verbonden partijen.

◄Inhoudsopgave

16

Programmaverantwoording Indicatoren 1. Roken dagelijks 13 - 14 jaar / tweede klas 15 - 16 jaar / vierde klas 16-25 jaar /jongvolwassenen 18 - 64 jaar 65+ zwangeren 2. Vaccinatiegraad (alle RVP- vaccinaties zuigelingen 2020) 3. Eenzaamheid 13 - 14 jaar / tweede klas 15 - 16 jaar / vierde klas 16-25 jaar 18 - 64 jaar 65 - 74 jaar 75-84 jaar 85+ 4. Overgewicht 2 - jaar 4 - 12 jaar 13 - 14 jaar 16- 25 jaar 18 - 64 jaar 65+ 5. Regie over eigen leven 6.

(Heel) veel stress

7.

Problematisch alcoholgebruik 13 - 14 jaar / tweede klas 15 - 16 jaar / vierde klas 16-25 jaar 18 - 64 jaar 65+ zwangeren Middelengebruik softdrugs (laatste 4 wkn)

8.

harddrugs(HD) (laatste 4 wkn)

9.

Voldoet aan de beweegrichtlijn 12 - 18 jaar (norm: beweegt 5 of meer dagen per week minstens een uur) 16- 25 jaar 18 - 64 jaar 65+

Begroot

Werkelijk

1% 8% -20% <10% 8% 95%

1% 5% 14% 20% 8% 89%

---37% 38% 47% 47%

6% 8% 25% 44% 44% 51% 63%

9% 14% 14% -46% 58% Aantal goede aanpakken1 0 meting gedaan

29% 50% 59% 11% 14% 36% 40% 44% 23% 7%

14% 45% 2,5% 2,5% 2,5% ---

10% 43% 26% 16% 5% 1% 5% 13% 6%

0,75% 0,75% ---

1% 2% 7% 4%

63% 63% -63% 47%

42% 41% 55% 53% 42%

1

Formulering in bestuursagenda 2020-2023: In 2023 willen een aantal goede aanpakken om de regie over eigen leven te vergroten, beschreven hebben. Hierbij richten we ons in ieder geval ook op de groep 75+.

◄Inhoudsopgave

17

Programmaverantwoording Verantwoording overige activiteiten GGD Twente Infectieziektebestrijding (IZB) Het landelijk programmaversterking infectieziektebestrijding is in 2023 ingezet. De landelijke opdracht wordt bij GGD Twente projectmatig aangepakt. Het ministerie van VWS financierde deze opdracht voor ruim 1,1 miljoen. Met oog op structurele versterking van de infectieziektebestrijding is in 2023 geïnvesteerd in het behouden van gekwalificeerde en ervaren medewerkers uit de corona organisatie. Alle extra opengestelde vacatures zijn daadwerkelijk ingevuld. Daarnaast is de (boven)regionale monitoring en surveillance versterkt door het samenbrengen van expertise van IZB-artsen en verpleegkundigen, epidemiologen, datascientists en beleidsmedewerkers. Gecombineerd met meer wetenschappelijk onderzoek leidt dit tot grotere impact in de bestrijding van infectieziekten. Eén van de geleerde lessen uit de coronapandemie was dat er te weinig IZB deskundigen zijn. Om die reden hebben we volop ingezet op het opleiden van extra IZB-professionals (artsen, verpleegkundigen deskundigen infectiepreventie). Milieu en Gezondheid De diensten op het gebied van Milieu en Gezondheid voor GGD Twente worden op basis van een samenwerkingsovereenkomst verricht door GGD IJsselland. Dit team bestaat uit totaal 4,9 fte, waarvan 2,68 fte voor Twente.

Dit team is gedurende geheel 2023 geconfronteerd met een aantal langdurig zieken. Hierop is gedeeltelijke vervanging ingezet. Dit heeft gevolgen gehad voor de dienstverlening op het gebied van milieu en gezondheid. Voornamelijk op het vlak van preventieve werkzaamheden, kennisontwikkeling en regionaal netwerk is minder inzet mogelijk geweest. De overige werkzaamheden hebben vrijwel allemaal doorgang kunnen hebben. In 2023 zijn er regionaal veel voorbereidingen getroffen voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024. GGD Twente heeft hier slechts beperkte inzet op geleverd, omdat dit niet in het takenpakket is opgenomen. Daar waar grote impact op de gezondheid voorzien was, heeft GGD Twente het desondanks toch belangrijk gevonden om wel te adviseren. Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) Afgelopen jaar zijn de meldingen bij het meldpunt zorgwekkend gedrag wederom flink gestegen. Er zijn in 2023 68% meer meldingen binnen gekomen vergeleken met 2022. Dit heeft er voor een groot gedeelte mee te maken dat vanaf 1 mei de politie rechtstreeks meldingen bij het meldpunt kon doen. In het begin zijn deze rechtstreeks doorgestuurd naar de gemeenten wiens inwoner het betrof, omdat de personele bezetting nog niet op orde was om dit zelf te kunnen oppakken. Vanaf 1 oktober heeft het meldpunt deze meldingen wel zelf kunnen oppakken.

Er heeft afgelopen jaar ook een stijging in het aantal meldingen bij het meldpunt woningvervuiling plaatsgevonden. Deze stijging was dusdanig groot dat er een wachtlijst is ontstaan bij het meldpunt. Er staan gemiddeld 20 huishoudens op de wachtlijst en dat betekent dat mensen tussen de 12-16 weken moeten wachten totdat ze hulp kunnen krijgen. Er is tijdelijk extra formatie ingezet, maar dit is nog niet voldoende gebleken om de wachtlijst weg te werken. Vanaf 1 april is in de gemeente Almelo een wijkggd’er gestart voor de komende 3 jaren(maatwerk). Er is door de gemeente Almelo geregeld dat Saxion een onderzoek uitvoert naar de inzet, werkzaamheden en samenwerking van de wijkggd’er binnen de gemeente Almelo. In 2023 zijn de voorbereidingen getroffen om met een nieuw cliëntensysteem te gaan werken binnen het team OGGZ vanaf 2024. Dit nieuwe systeem zal er voor zorgen dat de samenwerking met andere professionals makkelijker zal verlopen. Forensische Dienst De forensische dienstverlening staat in veel delen van ons land onder druk. Er zijn te weinig professionals voor de oplopende werkzaamheden. In het afgelopen jaar is veel geïnvesteerd in de samenwerking met de GGD’en in Gelderland en Overijssel. Inzet was om zoveel als mogelijk vanuit gezamenlijkheid en met oog voor de regionale belangen en verantwoordelijkheden de dienstverlening in de lucht te houden.

Voor GGD Twente speelde nadrukkelijk de kans op het belanden in ‘code zwart’, een moment waarop geen forensisch arts beschikbaar is. De dienstverlening ligt dan stil en dat is zeer impactvol voor nabestaanden en hulpverleners. We zijn er in geslaagd om code zwart te beperken tot twee dagdelen. Deze inzet heeft hoge extra kosten voor de forensische dienstverlening met zich meegebracht.

◄Inhoudsopgave

18

Programmaverantwoording Vluchtelingen en overige nieuwkomers. De instroom van jongeren in JGZ-zorg, die niet geboren zijn in Nederland, was in 2023 nog steeds relatief hoog: 1.900. Ter vergelijking: in de jaren 2015 t/m 2020 was dit aantal gemiddeld 1.130. Vanaf 2021 is er sprake van een stijging tot 1.500, een stijging die zich in 2022 door heeft gezet naar 3.040. In 2022 was sprake van een piek die (ook) te maken heeft met het feit dat mensen na de corona periode weer konden reizen. Bewust is gekozen voor de term “niet geboren in Nederland”, omdat het naast vluchtelingen en Oekraïners, ook gaat om instroom van kinderen van arbeidsmigranten. De lagere instroom in 2023 komt vooral door een afname van kinderen uit Oekraïne (van 1.300 naar 300). Ter vergelijking, de nieuwe instroom van kinderen geboren in het buitenland was in 2023 net zo groot als 1/3 van het aantal nieuwgeborenen in Twente. Een groot deel van de kinderen, die instromen vanuit het buitenland, hebben extra zorg nodig, zoals een uitgebreide intake, waarbij medische gegevens, vaccinatiegegevens en de psychische gezondheid in kaart worden gebracht en voorlichting wordt gegeven over het Nederlands zorgsysteem. Ook is vaak de inzet van een tolk nodig wat meer consulttijd vereist. Niet alle kinderen blijven in zorg bij onze GGD. Een deel van met name de vluchtelingenkinderen stroomt ook weer uit naar andere regio’s.

In 2023 is het aantal AZC’s verder toegenomen tot 6 locaties waar o.b.v. het contract met het COA 26 voorlichtingen per AZC worden gegeven. Dan gaat het o.a. om het gezondheidsstelsel in Nederland, seksuele gezondheid, stress of opvoeden in twee culturen. Totaal gaat het daarbij om zo’n 1.500 asielzoekers. Daarnaast zijn er zo’n 36 voorlichtingen aan statushouders gegeven. De voorlichtingen aan Oekraïners gingen moeizaam en vragen qua organisatie en verhoging van deelname meer aandacht. Afwikkeling GGiD Eind 2022 hebben de algemeen besturen van GGD Utrecht, GGD Hollands Noorden en GGD Twente besloten om te stoppen met de ontwikkeling van het zogeheten Digitaal Dossier Jeugd Gezondheid (GGiD). Op basis van deze besluitvorming zijn in 2023 verschillende benodigde vervolgstappen in gang gezet. Tegelijkertijd met het besluit om te stoppen, is het besluit genomen om een onafhankelijke evaluatie uit te laten voeren door een externe partij. Deze eindrapportage van deze evaluatie is op 29 november 2023 door het algemeen bestuur vastgesteld. In 2023 zijn we ook bezig geweest met de contractuele/juridische afwikkeling met de leverancier. Op 3 oktober 2023 heeft het gerechtshof in hoger beroep, in tegenstelling tot de rechtbank, de GGD-en in het gelijk gesteld door een onafhankelijke deskundige toe te wijzen die een aantal vragen moet beantwoorden over de werkbaarheid van het product.

Dit traject zal in 2024 plaatsvinden. Op basis hiervan worden de (juridische) vervolgstappen bepaald. Aanbesteding nieuw digitaal dossier Jeugdgezondheid In 2023 is de aanbesteding van een bestaand digitaal dossier JGZ voorbereid. Er zijn een plan van aanpak, communicatieplan en begroting opgesteld en er zijn risico’s in kaart gebracht. Ter voorbereiding van het programma van eisen zijn ook referentiebezoeken afgelegd bij enkele collega-GGD-en. Conform afspraak zijn in het nieuwe traject de relevante lessen uit de evaluatie van het GGiD meegenomen. De belangrijkste producten zijn voor publicatie van de aanbesteding extern juridisch getoetst. Besluitvorming over en publicatie van de aanbesteding is voorzien in de eerste maanden van 2024. Project toekomstbestendig werken JGZ Verwachtingen en behoeften ten aanzien van Jeugdgezondheid veranderen. Het is belangrijk dat de JGZ aangesloten blijft bij de behoeften in de omgeving, zodat we met onze dienstverlening optimaal impact kunnen genereren en ook in de toekomst van betekenis kunnen blijven voor alle jeugdigen. Om deze reden is de JGZ gestart met het Project Toekomstbestendig Werken. Er is een grondige brede Omgevingsanalyse uitgevoerd. Vervolgens is focus aangebracht en zijn negen impactvolle ontwikkelingen geselecteerd. Die ontwikkelingen zijn vertaald naar vijf kernopgaven.

Vervolgstap is de manier van werken van de JGZ hierop te laten aansluiten. In 2024 worden de volgende stappen hierin gezet. GIZ methodiek ingevoerd Eén stap die in het kader van toekomstbestendig werken al is gezet in 2023, is de invoering van de GIZ methodiek. Dit staat voor Gezamenlijk Inschatten van Zorgbehoeften. De GIZ methodiek is een inschattingsmethodiek om in dialoog met (aanstaande) ouders, kinderen en jongeren (en eventueel andere professionals) ontwikkel- en zorgbehoeften efficiënt, effectief en adequaat in kaart te brengen en samen te beslissen over passende ondersteuning. De GIZ methodiek combineert de ervaringen van gezin en kind met de deskundigheid van de professional.

◄Inhoudsopgave

19

Programmaverantwoording Gezondheidsmonitor jeugd gestart De Gezondheidsmonitor jeugd is in 2023 gestart. De uitkomsten van dit onderzoek zijn eind mei 2024 beschikbaar. Afgelopen jaar hebben ongeveer 9.500 leerlingen van het voorgezet regulier onderwijs meegedaan (klas 2 en 4) en 500 leerlingen van VSO/PRO/ISK scholen. De daadwerkelijke aantallen kunnen straks afwijken door grensoverschrijders. Het praktijkonderwijs en het speciaal onderwijs hebben in 2023 voor het eerst meegedaan aan dit onderzoek. GALA In 2023 hebben gemeenten plannen van aanpak geschreven voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). GGD Twente heeft dit met diverse monitorgegevens en voorbeeldteksten ondersteund. Dit is gebeurd in afstemming met Twentse Koers. Er is een grote samenhang tussen het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het GALA. In de uitvoering en samenloop is zoveel als mogelijk de synergie gezocht en wordt gezamenlijk opgetrokken. In het GALA is een programmalijn versterking GGD opgenomen. Alle Twentse gemeenten hebben de bijbehorende budgetten hiervoor aangevraagd. Daarna is in het najaar van 2023 met gemeenten afgestemd welke activiteiten de GGD voor deze budgetten gaat uitvoeren. Gezonde Twentse Generaties In 2023 is het visiedocument publieke gezondheid Gezonde Generaties 2040 in Twente door het algemeen bestuur vastgesteld.

Deze visie geeft richting en kader in hoe de GGD en de Twentse gemeenten de vraagstukken in de publieke gezondheid de komende jaren aan willen pakken. De lokale uitvoering loopt in grote lijnen samen met de lokale plannen die ontwikkeld zijn in het kader van GALA. Wat heeft het gekost? Bedragen in x € 1.000 Overzicht van baten en lasten GGD Twente Programma excl. Overhead Overhead Subtotaal incl. Overhead Treasury Gemeentelijke bijdrag Subtotaal incl. algemene dekkingsmiddelen Mutaties reserves Totaal incl. mutaties reserves

◄Inhoudsopgave

Realisatie Baten 17.483 5.054 22.537 0 20.279 42.815 198 43.013

Lasten 34.547 7.935 42.482 0 0 42.482 0 42.482

Begroting voor wijziging Lasten Saldo Baten Lasten Saldo 37.462 -17.377 5.017 21.524 -16.506 4.081 -3.087 500 4.506 -4.006 41.543 -20.464 5.517 26.030 -20.513 0 0 0 0 0 0 20.279 20.513 0 20.513 41.543 -185 26.030 26.030 0 0 185 0 0 0 41.543 0 26.030 26.030 0

Begroting na wijziging Saldo -17.064 -2.881 -19.945 0 20.279 333 198 531

Baten 20.085 995 21.080 0 20.279 41.358 185 41.543

20

Programmaverantwoording 3.2 Organisatie voor de Zorg en de Jeugdhulp in Twente (OZJT) Inleiding De programmaverantwoording 2023 van OZJT geeft een beeld in welke mate wij als OZJT zijn geslaagd in het bereiken van de door ons in de programmabegroting uiteengezette ambities. Hiervoor wordt er antwoord gegeven op de W-vragen ‘Wat hebben we bereikt?’ en ‘Wat hebben we ervoor gedaan?’. Daarnaast wordt er aan de hand van de indicatoren meetbaar gemaakt in hoeverre de ambitie is behaald. OZJT is de samenwerking tussen de 14 Twentse gemeenten op het gebied van jeugdhulp. Vanwege de vele ontwikkelingen in de jeugdzorg en bij aanbieders is er in 2023 veel gebeurd bij OZJT. Naast de reguliere kerntaken zijn er extra taken op OZJT afgekomen zonder dat hier extra mensen en middelen tegenover stonden. Een voorbeeld hiervan zijn de zorgaanbieders die afgelopen jaar te maken hebben gehad met financiële krapte. Dit heeft om veel inzet gevraagd bij medewerkers van OZJT ten behoeve van de monitoring van deze aanbieders om de zorgcontinuïteit te kunnen borgen. Ook heeft er een onderzoek reële tarieven plaatsgevonden dat is uitgevoerd door KPMG. Ook dit heeft veel tijd gevraagd van de contractmanagers OZJT en is ten koste gegaan van andere contractmanagementtaken. In het jaar 2023 zijn er voor de nieuwe inkoop jeugd 2025 stappen gemaakt.

Zo is fase 2 ‘Uitwerking van de strategie per inkoopsegment’ afgerond en is er gestart met fase 3 ‘Inkoop, selectie en gunning publiceren’. Daarnaast is er in 2023 in samenwerking met de 14 Twentse gemeenten het Kwaliteit en Integriteitsinstrument Twente (KIT) ontwikkeld en vastgesteld. Kaderstellende beleidsnota’s Beleidsnota Visienota Transformatie jeugdzorg Twente en Visie- en keuzenota Maatschappelijke ondersteuning in Twente Koersdocument Uitgangspunten zorglandschap 2030 Regiovisie Jeugdhulp Twente Meerjarenperspectief OZJT Strategisch inkoopdocument jeugdhulp

◄Inhoudsopgave

Vastgesteld door Colleges van B&W

Datum vaststelling 2012/2013

Colleges van B&W

2012/2013

Bestuurscommissie OZJT en colleges van B&W Bestuurscommissie OZJT Gemeenteraden Algemeen bestuur SamenTwente Algemeen bestuur en colleges van B&W

2016 2020 Maart 2022 Juli 2022 Oktober 2022

21

Programmaverantwoording Realisatie ambities programma OZJT OZJT is zakelijk partner voor de 14 Twentse gemeenten, werkt data geïnformeerd en zoekt verbinding in het brede sociale domein. 1. Stabiliteit en duidelijkheid voor OZJT aangaande opdracht, werkwijze/rol, besluitvorming en formatie en begroting. Versteviging van de basisformatie is noodzakelijk om uitvoer te geven aan kerntaken OZJT.

Status

Wat hebben we bereikt? Het meerjarenperspectief van OZJT, dat in 2022 is vastgesteld, brengt focus en duidelijkheid hoe OZJT antwoord wil en kan blijven geven op de regionaal belegde kerntaken en de ambitie die we met elkaar hebben. In 2023 zijn de opdrachtformulering aan OZJT en de besluitvormingsprocessen verhelderd met de wijziging van de gemeenschappelijke regeling SamenTwente. Het definitieve ontwerp hiervoor is op 13 december 2023 vastgesteld door het AB en moet nog vast worden gesteld door de colleges uiterlijk 1 juli 2024. Het AB heeft afgesproken om tot die tijd alvast op deze manier te werken. Voor de taken van Samen14 is meer verheldering nog wenselijk.