Programmabegroting 2026 en meerjarenperspectief 2027-2029 Vastgesteld

Looptijd t/m 2026 2025

2021 2030

2021

Overzicht beheerplannen voor begrotingsjaar 2026

Beheerplannen Openbare verlichting Wegen Begraafplaatsen Openbaar groen (Groenvisie) Riolering (WRP) Speelvoorzieningen Gebouwen (meerjarenonderhoudsplan) Kunstwerken

Door het college vastgesteld 2016 2021 2012 2024 2024 2014

Looptijd t/m

Achterstallig onderhoud

2024

Financiële vertaling in de begroting ja ja ja ja ja ja

2016

2019

ja

ja

2026 2025 2021 2030

ja nee ja ja nee nee nee

Programmabegroting 2026

68

Overzicht meerjarig onderhoudsbudget

Onderdeel Openbare verlichting Wegen Begraafplaatsen Openbaar groen Riolering en water (WRP) Speelvoorzieningen Gebouwen Kunstwerken Totaal

(bedrag x € 1.000)

2026 312 3.265 330 1.417 2.978 57 444 21 8.824

2027 343 3.410 327 1.412 2.978 57 444 21 8.992

2028

2029 373 3.474 326 1.412 2.978 56 444 21 9.084

399 3.436 325 1.412 2.978 46 444 21

9.061

Bij het beheer van de openbare ruimte maakt de gemeente gebruik van het geautomatiseerd beheersysteem GBI (Geïntegreerd Beheer Informatiesysteem). De onderhoudswerkzaamheden van de verschillende disciplines worden in de uitvoering integraal afgestemd. Ook in 2026 wordt verder gewerkt aan het op orde brengen van de gegevens en het aansluiten op de basisregistratie, zodat we beschikken over een goede basis voor nieuwe onderhoudsbestekken. Openbare verlichting In de periode 2024-2027 zijn aanvullende budgetten beschikbaar gesteld voor de grootschalige vervanging van verlichtingsarmaturen, met name in de woonwijken. Deze investering draagt bij aan de klimaatdoelstellingen en het Energieakkoord. Het huidige beleidsplan, dat ook het beheerplan voor de openbare verlichting omvat, loopt af in 2026. Het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) sluit niet meer aan bij de actuele ontwikkelingen. Daarom wordt er in de aanloop naar dat jaar een nieuw plan opgesteld, waarin de nieuwste inzichten en ontwikkelingen worden meegenomen. De komende periode zal dan ook in het teken staan van zowel een financiële herijking als een inhoudelijke vernieuwing van het beleid en het beheer van de openbare verlichting. Wegen In de Nota Beleidsplan Wegbeheer is ervoor gekozen binnen de gemeente verschillende onderhoudsniveaus te hanteren.

In 2026 wordt, vooralsnog, het centrum op niveau A onderhouden, de woonwijken, bedrijventerreinen en het buitengebied op niveau B. Alle asfaltverhardingen blijven op niveau B. Om te zorgen dat onze wettelijke zorgplicht niet in gevaar komt, blijven we jaarlijks de onderhoudstoestand monitoren. Op basis van actuele inspecties wordt besloten of het beleid moet worden bijgesteld of getemporiseerd moet worden. Openbaar groen In de Groenvisie is ervoor gekozen binnen de gemeente verschillende onderhoudsniveaus te hanteren. Vanaf 2020 geldt in het centrum niveau B en voor overige locaties niveau C. Dit leidt tot meer achterstallig onderhoud en uiteindelijk kapitaalvernietiging. Hoewel steeds meer inwoners plantsoenen van de gemeente adopteren, blijft het onderhoudsbudget krap. Om de biodiversiteit te bevorderen, worden de grootste stukken gazon, die geen officieel trapveld of hondenlosloopgebied zijn, nog maar twee keer per jaar gemaaid. Voor de renovatie van plantsoenen is structureel budget in de begroting opgenomen, maar het budget is te krap om de totale behoefte aan groot onderhoud in te kunnen lopen. Daarbij komt dat de droogte van de afgelopen jaren heeft gezorgd voor veel schade aan heestervakken en bomen. Een deel van het renovatiebudget wordt de komende jaren ingezet om deze droogteschade te bekostigen.

Het inlopen van achterstallig onderhoud aan plantsoenen vergt hierdoor meer tijd. Bij het beheer van bomen wordt volgens de principes van Strategisch Bomenbeheer gewerkt, waarbij het planmatig onderhoud van de bomen geoptimaliseerd wordt. Jaarlijks wordt 1/3 van ons bomenbestand periodiek gecontroleerd op veiligheid en onderhoudsbehoefte (BVO). Programmabegroting 2026

69

De verkoop van snippergroen is in 2025 stopgezet. Begraafplaatsen Om meer inkomsten en een betere kostendekking te realiseren, is er beleid ontwikkeld voor de begraafplaatsen. Conform dit beleid bieden we meer keuzemogelijkheden voor begraven en asbestemming, waardoor onze begraafplaatsen aantrekkelijker worden. Om de basis op orde te brengen is software aangeschaft voor onze gravenadministratie. Bij toekomstbestendig beheer hoort een actuele gravenadministratie, zodat we de komende jaren inkomsten kunnen blijven genereren door het verlengen van grafrechten. Riolering Mede door visuele inspecties van de riolering wordt de actuele onderhoudsbehoefte van het rioleringsstelsel bepaald en het onderhoudsprogramma eventueel bijgesteld. Het softwarepakket Rasmariant helpt bij het bepalen van de onderhoudsbehoefte. In 2026 werken we verder aan de optimalisatie van het systeem. Hiermee stemmen we de theorie en praktijk rond risicogestuurd beheer nog beter op elkaar af. Speelvoorzieningen Bij het vaststellen van de beleidsnota “Haaksbergen is nog lang niet uitgespeeld” is een krediet van € 200.000 toegekend om een begin te maken met het renoveren van oude speelplekken. Dat krediet is inmiddels aangewend voor de renovatie van 12 speelplekken. In de begroting is wel budget voor onderhoud aan speelvoorzieningen, maar geen budget voor de renovatie van speelplekken.

Bij de kadernota is een bedrag van € 40.000 vermeld voor structurele investeringen in speelvoorzieningen in het pakket latente ontwikkelingen (blz. 23). Daarmee kunnen jaarlijks 2 tot 3 speelplekken gerenoveerd worden. Gebouwen Voor de gebouwen die wij in eigendom willen behouden, bekijken wij jaarlijks aan de hand van de meerjarenonderhoudsplanning, welke onderhoudswerkzaamheden daadwerkelijk moeten worden uitgevoerd en welke kosten dit met zich meebrengt. Voor de gebouwen die wij willen afstoten, voeren wij alleen die onderhoudswerkzaamheden uit, welke noodzakelijk zijn om het gebouw in stand te houden. Het onderhoud voor deze panden voeren wij dus niet uit conform een actuele meerjarenonderhoudsplanning. Groot onderhoud betalen we uit de voorziening groot onderhoud gemeentelijke panden. Voor dagelijks en contractonderhoud zijn bedragen geraamd in de begroting (vastgoedexploitatie). Kunstwerken De gemeente heeft het beheer en onderhoud van de eigen buitenkunstwerken in 2019 overgedragen aan de Stichting Beeldende Kunst Haaksbergen. De afspraken hierover staan in een zogeheten dienstverleningsovereenkomst. Financiële consequenties De kosten voor 2026 per kapitaalgoed zijn in bovenstaande overzichten weergegeven.

Programmabegroting 2026

70

Paragraaf Financiering In deze paragraaf worden de kansen en risico’s rond financiering in beeld gebracht. Er wordt gebruik gemaakt van de kaders die in de financiële verordening staan, gebaseerd op de Wet Fido (Financiering decentrale overheden). Financiering en schuldpositie De verwachting is dat we in 2026 een nieuwe langlopende lening van € 8.000.000 dienen af te sluiten. Deze lening wordt grotendeels gebruikt om een aflopende lening van € 6.000.000 mee te herfinancieren. Per saldo zal het totaal aan langlopende leningen in 2026 gaan toenemen met € 1.100.000 tot € 27.000.000. Ontwikkeling langlopende leningen 2023-2029 (stand per 31-12; bedragen * € 1 mln.) jaar Leningen

2023 31,7

2024 26,8

2025 25,9

2026 27,0

2027 31,1

2028 30,2

2029 30,2

Overzicht leningenportefeuille Lening nr.

Opmerkingen

looptijd

restantbedrag rente % per 1-1-2026

rente

restantbedrag per 31-12-2026

aflossing

188

2026

4,21%

6.000.000

200.696

6.000.000

0

189

2036

4,80%

9.856.867

450.591

896.079

8.960.788

305

2028

1,22%

5.000.000

60.750

0

5.000.000

306

2029

0,62%

5.000.000

30.950

0

5.000.000

4,00%

0

200.000

0

8.000.000

25.856.867

942.987

6.896.079

26.960.788

5,55%

73.700

3.896

4.600

69.100

Totaal rubriek b: doorgesluisde geldleningen

73.700

3.896

4.600

69.100

25.930.567

946.883

6.900.679

27.029.888

Nieuwe lening Total rubriek a: geldleningen 174

Scholtenhagen

Totaal alle geldleningen

2041

Van de langlopende leningen is voor een bedrag van ongeveer € 3.300.000 doorgeleend. Het betreffen voornamelijk hypotheekleningen aan eigen personeel. Voor kortlopende kasgeldleningen is een bedrag van € 160.000 aan te betalen rente begroot. Kredietenlijst In onderstaand overzicht zijn alle nog niet geautoriseerde geplande investeringen voor de komende jaren opgenomen. We hebben tevens de jaarlijks terugkerende vervangingen in beeld gebracht. In de (meerjaren) begroting is rekening gehouden met de kapitaallasten van al deze

Programmabegroting 2026

71

geplande investeringen. In de Begroting 2026 worden de kredieten van de jaarschijf 2026 vastgesteld. Kredieten vanaf 2027 zijn alleen voor het meerjarenperspectief. Kredietenlijst Nr. a b c d e f g h i j k l m n o p q

Overzicht nieuwe kredieten Vervanging verouderde openbare verlichting Krediet I&A Riolering: Hibbertstraat Wegen: Hibbertstraat Riolering: Zwarteland Riolering: Spoorstraat + plein de Kalter Wegen: Spoorstraat + plein de Kalter Riolering: Goorsestraat Wegen: Goorsestraat Gemalen: Kemerij 2026 Riolering: kruising Eibergsestraat - Scholtenhagenweg Wegen: kruising Eibergsestraat - Scholtenhagenweg Riolering: Bartokstraat - de Weert Wegen: Bartokstraat - de Weert Wegen: Bijdrage reconstructie Sterkerstraat Versterken 3 bruggen Buurserbeek Vervanging Oortjesbrug Totaal

(bedragen x € 1.000) 2026 400 215 370 150 1.100 1.350

2027 400 215

2028 0 215

2029 0 215

3.500 1.540 640 30 690 1.200 570 429 75 600 2.000 8.470

1.305

5.914

215

a. Vervanging verouderde openbare verlichting Op basis van het areaalbestand (energie slurpende lampen) voor de openbare verlichting en de leeftijd van materialen, moet er de komende jaren geïnvesteerd worden in het vervangen van openbare verlichting. Met name de verouderde SOX verlichting (oranje kleur) dient vervangen te worden door energiezuinige ledverlichting. b. Krediet I&A Er wordt een jaarlijks krediet van € 215.000 begroot voor de aanschaf van nieuwe hard- en software. c. t/m o. Kredieten riolering in samenhang met wegen Het betreft hier diverse vervangingen en reconstructies overeenkomstig het rioleringsplan “WRP 2025-2030”. De kapitaallasten van deze kredieten worden gedekt binnen de rioolexploitatie. Deze kredieten hebben dus geen invloed op het begrotingssaldo. Bij een aantal rioleringsprojecten vindt tevens een reconstructie van de bovenliggende wegen plaats. c. en d. Hibbertsstraat In de Hibbertsstraat wordt de riolering uitgebreid met een hemelwaterriool. De bovengrondse inrichting is einde levensduur en wordt daarom ook vernieuwd van erfgrens tot erfgrens. e. Riolering Zwarteland Domijn sloopt oude woningen die niet meer aan de huidige eisen des tijds voldoen. Hiervoor worden nieuwe (minder) woningen teruggebouwd. Tevens wordt de gehele openbare ruimte aangepakt inclusief de riolering en afwatering. f. en g.

Spoorstraat en plein de Kalter De riolering in de Spoorstraat wordt uitgebreid met een hemelwaterriolering. De inrichting van de Spoorstraat sluit niet meer aan bij de wensen en behoefte van een modern winkelgebied. De Spoorstraat wordt volledig opnieuw ingericht waarbij het de wens is om deze (een gedeelte) autoluw te maken. Verder komt er meer ruimte voor groen en een klimaatadaptieve inrichting.

Programmabegroting 2026

72

h. en i. Goorsestraat De riolering in de Goorsestraat tussen de Benninkrotonde en Salomon Frankenhuisrotonde wordt vervangen. Dit is aanleiding om de gehele inrichting van de straat aan te pakken. De huidige inrichting van de straat wordt als onveilig ervaren. Er is daarbij een SPV subsidie beschikbaar om de weg veiliger in te richten voor fietsers. j. Gemaal Kemerij Dit gemaal is aan het einde van zijn technische levensduur en dient gerenoveerd/vervangen te worden. k. en l. Kruising Eibergsestraat – Scholtenhagenweg De kruising is nu nog geregeld met een verkeersregel installatie (VRI). Deze installatie is einde levensduur en kan niet meer in stand gehouden worden. Daarbij is een fietstunnel aanwezig voor fietsers en voetgangers. We nemen krediet op voor aanpak van de kruising. m. en n. Bartokstraat – De Weert Op dit weggedeelte moet de riolering vervangen worden. De openbare ruimte voldoet met de komst van een nieuwe school en appartementen niet meer aan de eisen en wensen. Met de aanleg van de riolering wordt ook de bovengrondse infra aangepakt. o. Sterkerstraat: In de Sterkerstraat wordt de riolering vervangen en uitgebreid met een hemelwaterriolering. Met de bijdrage kan ook de bovengrondse infra vernieuwd worden. p. en q. Bruggen Buurserbeek De Oortjesbrug wordt vervangen en drie bruggen over de Buurserbeek worden versterkt.

Kasgeldlimiet Als de inkomsten van de gemeente (vanuit de algemene uitkering en de belastingen) niet gelijk lopen met de uitgaven, wordt er zogenaamd kort geld (kasgeldleningen) aangetrokken. Dit zijn geldleningen met een looptijd korter dan één jaar. De hoofdlijn van de financieringsstrategie is dat maximaal kortlopend wordt gefinancierd binnen de grenzen van de Wet Fido. In de Wet Financiering decentrale overheden (Fido) is bepaald, dat de gemeente gemiddeld maximaal 8,5% van het begrotingstotaal van de lasten aan kortlopende schulden mag hebben. In 2026 blijven we naar verwachting ruim onder de limiet. Ontwikkeling kasgeldlimiet Berekening kasgeldlimiet (x € 1.000) 1. Begrotingstotaal 2. Vastgesteld percentage 3. Kasgeldlimiet (1. x 2.)

(bedragen x € 1.000) 2026 84.945 8,50% 7.220

2027 86.575 8,50% 7.359

2028 84.572 8,50% 7.189

2029 86.103 8,50% 7.319

Renterisiconorm Vanuit de Wet Fido moeten we rapporteren over de renterisiconorm. Deze norm geeft een kader voor de spreiding van de looptijden in de leningenportefeuille. Volgens de renterisiconorm mag in elk jaar maximaal 20% van het begrotingstotaal van de lasten geherfinancierd worden. Op die manier worden de renterisico’s op de vaste schulden over de jaren gespreid. Uit onderstaande tabel blijkt dat de norm in de jaren 2026 t/m 2029 niet wordt overschreden.

Programmabegroting 2026

73

Ontwikkeling renterisiconorm en de ruimte in beeld Berekening renterisiconorm (x € 1.000) 1. Begrotingstotaal 2. Vastgesteld percentage 3. Renterisiconorm (1. x 2.) 4. Herfinanciering bestaande leningen 5. Ruimte onder renterisiconorm (3.-4.)

(bedragen x € 1.000) 2026 84.945 20% 16.989 6.900 10.089

2027 86.575 20% 17.315 900 16.415

2028 84.572 20% 16.914 5.900 11.014

2029 86.103 20% 17.221 5.900 11.321

Renteschema Om inzicht te hebben in de renteberekening en de bepaling van het omslagpercentage is onderstaand renteschema opgenomen. Dit is overeenkomstig de BBV regels. a b c

Renteschema (bedragen *€ 1.000) De externe rentelasten over de korte en lange financiering De externe rentebaten Totaal door te rekenen externe rente De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend

d1

De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend Per saldo Saldo door te rekenen externe rente Rente over eigen vermogen

d2

Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde)

e f

Per saldo De aan taakvelden toe te rekenen rente Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente Renteresultaat op het taakveld treasury

1.107 -200 907 -59 0 -59 848 0 0 0 848 848 0

Als we de werkelijk toegerekende rente uit bovenstaand overzicht delen door het totaal aan investeringen per 1 januari 2025 dan komen we op een omslagpercentage van 1,40%. € 848.000 ----------------- x 100% = 1,40% € 60.486.000 Onze gemeente heeft geen renteresultaat begroot. Rentevisie De gemiddelde verwachting van vijf banken is dat de lange rente eind 2025 en in 2026 redelijk stabiel blijft. De korte rente kan met ongeveer 1% dalen. Voor toekomstig af te sluiten leningen vanaf 2026 rekenen we met een rentepercentage van 4%. Risicobeheer Onder financiële risico’s worden zowel rente- als krediet-, liquiditeiten- en koersrisico’s verstaan. Een belangrijke eis uit de Wet Fido is dat de uitvoering van de treasuryfunctie uitsluitend de publieke taak dient en dat het beheer prudent (verstandig) dient te zijn. Om risico’s te beperken, hanteren we de volgende uitgangspunten: • Wij bezitten aandelenpakketten uitsluitend in het kader van de publieke taak. • Er wordt zeer terughoudend omgegaan met het verstrekken van leningen. Er is momenteel alleen een lening verstrekt aan Stichting Groot Scholtenhagen. • Sinds 2009 is het verstrekken van geldleningen aan gemeentepersoneel niet meer toegestaan. De portefeuille met personeelshypotheken wordt daarom steeds kleiner. Programmabegroting 2026

74

•

Met garanties wordt terughoudend omgegaan. Alleen instellingen met een maatschappelijk nut kunnen in aanmerking komen voor een garantstelling. Vaak zijn dit sportverenigingen die een grote investering doen in een sportveld of gebouw. De risico’s die hieruit voortvloeien, zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen. Wij nemen een achtervangpositie in bij het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) voor verstrekte leningen aan corporaties. De risico’s hiervan zijn ingeschat op nihil aangezien er momenteel geen aanwijzingen zijn dat het WSW niet aan haar garantieverplichtingen kan voldoen en de gemeente aanspreekt op haar achtervangpositie. Wij maken geen gebruik van derivaten.

•

•

Aandelen Wij hebben van een aantal nutsbedrijven aandelen in bezit. Deze zijn uit hoofde van de publieke taak aangetrokken. De aandelen zijn tegen de aankoopprijs gewaardeerd, in overeenstemming met het BBV. De geschatte marktwaarde is het totale eigen vermogen van een bedrijf/het totaal aantal uitstaande aandelen x het aantal aandelen dat wij bezitten. Aankoopwaarde en de geschatte marktwaarde van onze aandelen (bedragen in €) Aandeel BNG Twence Crematoria Twente Enexis Twente Milieu

Aankoopwaarde 81.585 0 0 2.665 561.000

Geschatte marktwaarde 1.900.000 4.600.000 300.000 952.000 561.000

EMU-saldo Onderstaande tabel is een uitvloeisel van het bestuurlijk akkoord "Beheersen EMU-saldo lokale overheid", waarbij is afgesproken dat elke gemeente onderstaande tabel dient op te nemen in de begroting. (bedragen x € 1.000) Nr. 1 2 3 4 5

Berekening EMU-saldo / liquiditeitsprognose Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves -/- Mutatie (im)materiële vaste activa +/+ Mutatie voorzieningen -/- Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie) -/- Verwachte boekwinst bij verkoop effecten en verwachte boekwinst bij verkoop (im)materiële vaste activa Berekend EMU-saldo

2026

2027

2028

840 15.449 882 -204

984 3.924 606 -17

2 -1.552 291 0

0

0

0

-13.523

-2.317

1.845

Programmabegroting 2026

75

Paragraaf Bedrijfsvoering In deze paragraaf geven we inzicht in de bedrijfsvoering van onze gemeentelijke organisatie. Hier worden alle relevante activiteiten genoemd aangaande de going concern van de bedrijfsvoering en de bedrijfsvoeringsprojecten. Projecten die onderdeel zijn van het meerjarig programma “Haaksbergen Ster(ker) in Ontwikkeling”, opgenomen in het centrale thema “Haaksbergen Ster(ker) in Ontwikkeling”, zijn in deze paragraaf niet nogmaals opgenomen. De noodzakelijke investeringen in de bedrijfsvoering en besparingsmaatregelen conform Kadernota 2026 worden toegelicht in de paragraaf taakstellingen en reserveringen. Personeel en organisatie Wat willen we bereiken? We willen als gemeente Haaksbergen een aantrekkelijke werkgever zijn. Nu en in de toekomst. We zorgen voor een gezonde, veilige en stimulerende werkomgeving, waarin medewerkers zich kunnen ontwikkelen. We zijn een lerende organisatie die inzet op groei, samenwerking en werkplezier. We vinden het belangrijk dat we talent aantrekken, behouden, waarderen en ontwikkelen. Wat gaan we daarvoor doen in 2026? We richten ons op het versterken van onze organisatie. We zetten in op strategische personeelsplanning en het terugdringen van externe inhuur. We verbeteren processen en richten de organisatie opnieuw in, zodat deze beter aansluit op onze ambities. We geven verder invulling aan het vitaliteitsbeleid.

Waarbij we de hoge werkdruk willen verminderen en inzetten op preventie. We stimuleren duurzame inzetbaarheid en investeren in een gezonde balans tussen werk en privé. Om het algehele welzijn van medewerkers te bevorderen en het verzuim gerelateerd aan werkdruk te verlagen. We zorgen voor een veilige werkomgeving waarin medewerkers zich gewaardeerd voelen. We voeren de uniforme gesprekscyclus uit en evalueren deze. De gesprekscyclus geeft inzicht in talenten, motivatie en ambities van medewerkers in relatie tot onze organisatiedoelen. Integriteit blijft een vast thema binnen de teams. We zetten in op datagericht werken en sturen. We gebruiken HR-dashboards, kengetallen en de capaciteitsmonitor om beter inzicht te krijgen in personeelsinzet en ontwikkelbehoeften. Deze gegevens helpen ons gerichte keuzes te maken en de organisatie wendbaar te houden. We benutten de mogelijkheden van kunstmatige intelligentie (AI) om werkprocessen te verbeteren en administratieve lasten te verlagen. Daarbij houden we oog voor ethiek, transparantie en menselijke maat. We versterken onze recruitmentaanpak met focus op duurzame instroom van gekwalificeerde professionals, die niet alleen beschikken over de juiste expertise, maar ook passen bij de cultuur en waarden van onze organisatie.

Onze zichtbaarheid op de arbeidsmarkt vergroten we door strategisch in te zetten op employer branding, waarbij we onze identiteit als aantrekkelijke werkgever actief uitdragen. We benutten (sociale) media en zetten ons netwerk in om talent te binden aan Haaksbergen. Dit doen we onder andere door boeiende verhalen van collega’s te delen. Zo blijven we werken aan een sterk werkgeversmerk. We vergroten onze zichtbaarheid, delen successen en zorgen voor een goede onboarding van nieuwe collega’s. We voeren de Cao goed uit en bieden aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden.

Programmabegroting 2026

76

We blijven samenwerken binnen Twentse Kracht. Dit doen we op het gebied van verzuim, arbobeleid, recruitment, inhuur en strategische opgaven. Formatie

Formatiehuis

Overig personeel

Bezetting Formatiehuis

Formatie per 1-1-2025

154,02

142,71

16,49

Formatie per 1-1-2026

155,76*

153,05*

21,94*

peildatum 1 augustus 2025 In de tabel hierboven staan naast het formatiehuis en de daadwerkelijke bezetting van het formatiehuis ook de overige fte’s. De kolom “overig personeel” bestaat uit bovenformatieve (tijdelijke) medewerkers en ambtelijk personeel die worden ingezet op projecten. Bovenstaande tabel laat een stijging van de daadwerkelijke bezetting ten opzichte van vorig jaar zien. De tabel “Prestatie-indicatoren” laat zien dat Haaksbergen relatief laag zit in de bezetting per duizend inwoners in vergelijking met referentiegemeenten. De bezetting van Haaksbergen betreft 7,14 fte (per duizend inwoners) in 2025 en bezetting van referentiegemeenten** betreft 8,02 fte (per duizend inwoners) in 2024. **Referentiegemeenten: Borne, Dinkelland, Wierden en Hof van Twente

Personeelskosten

(bedragen x € 1.000)

Loonkosten 1. Loonkosten formatie (incl. vacatures) 2. Loonkosten bovenformatieve medewerkers 3. Ziektevervanging en inhuur 4. Detachering 5. Voormalig personeel Totaal

Begroot 2025

Begroot 2025 na wijzigingen

Mutatie 2025

Begroot 2026

14.738

14.824

86

16.036

75

75

0

78

259

509

250

325

-20

-20

0

-20

127 15.179

127 15.515

0 336

127 16.546

Stand

Gemiddelde van de referentie gemeenten

Prestatie-indicatoren Naam indicator Eenheid

Haaksbergen 2025

2024* Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur

Overhead

Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten

6,43 7,14 882 17,68%

7,62 8,02 778 18,8%**

14,5%

11,5%

*Referentiegemeenten: Borne, Dinkelland, Wierden en Hof van Twente **Bron: Personeelsmonitor 2024 A&O Fonds (refentiegemeenten 20.000-50.000 inwoners) Programmabegroting 2026

77

Informatiemanagement (IM) Wat willen we bereiken? Het informatiemanagement creëert het fundament voor onze dienstverlening aan onze samenleving, draagt bij aan het grip houden op processen en informatie en helpt in het efficiënt uitvoeren van onze taken op basis van snelle, betrouwbare en actuele informatievoorziening. In 2026 vervolgen we de ingeslagen koers om de basis op orde te brengen en te verstevigen. Daarnaast richten we ons op het gebruik van vastgestelde KPI’s (kritieke prestatie-indicator) uit het IBT archief verbeterplan, om onze voortgang te meten en te optimaliseren. Het doel is professionalisering van de interne informatievoorziening ten behoeve van de verbetering van de dienstverlening aan de inwoner. In 2026 zien wij onder andere toe op de verbetering van de volgende onderdelen: 1. Betere vindbaarheid van de informatie in het belang van de inwoner. Dit betreft voornamelijk a. de snelheid van de afhandeling van de klantvraag; b. de volledigheid én betrouwbaarheid van de dossiers; c. Woo aanvragen; d. het uitvoeren van onze taken op basis van betrouwbare en actuele informatievoorziening. 2. Focus op de kernactiviteiten van de gemeente voor de inwoner door a. de basis op orde op het gebied van informatievoorziening in de interne organisatie; b. cultuurverandering: afscheid nemen van het papieren tijdperk.

Wat gaan we daarvoor doen in 2026? Om bovenstaande doelstellingen te behalen, bouwen wij aan een stabiele organisatie en zoeken wij gericht regionale samenwerkingen op. We verkennen een intensievere samenwerking met gemeente Hengelo op het gebied van informatiemanagement, voortbouwend op de succesvolle afronding van de gezamenlijke “Pilot IM Samenwerking” in 2025. Concreet vertalen onze doelen ter verbetering van de dienstverlening zich naar volgende acties: 1. professionalisering zaaksysteem; 2. continueren van de structurele opleiding van medewerkers op het gebied van informatievoorziening (i-advies en archief); 3. verder versterken van de ondersteuning voor digitaal en zaakgericht werken; 4. vervolg geven aan het verbeterplan IBT archief (zoals een strategie rondom aanschaf van een e-Depot, inrichten van een Hotspot monitor en onderzoek naar een kwaliteitssysteem met toetsingskader); 5. verbetering van de integrale afstemming door de informatievoorzieningsketen en governance verder te professionaliseren; 6. intensiveren van de regionale samenwerking om de digitale dienstverlening duurzaam te borgen. Automatisering Zie voor de IT samenwerking gemeente Hengelo (link) de paragraaf verbonden partijen.

Privacy Wat willen we bereiken? Privacy betekent dat mensen controle houden over hun persoonlijke gegevens: weten welke organisatie informatie verzamelt, wat ermee gebeurt, hoe lang het wordt bewaard en of het goed beveiligd is. De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) vormt hierbij het uitgangspunt. Daarnaast is de Wet politiegegevens (Wpg) van toepassing, die sinds 2019 ook geldt voor onze buitengewone opsporingsambtenaren. We willen voldoen aan de AVG en Wpg. Wat gaan we ervoor doen in 2026? We hebben belangrijke stappen gezet in de verdere uitwerking en implementatie van de AVG en Wpg, met onder andere de aanstelling van een privacy officer (PO) naast de al bestaande functionaris gegevensbescherming (FG). In 2026 zullen we het privacybeleid verder versterken Programmabegroting 2026

78

en borgen binnen de gemeentelijke organisatie. Waar Woo- verzoeken voorheen deels werden uitbesteed aan een extern bureau wegens capaciteitstekort, is besloten hiermee te stoppen en in plaats daarvan een vaste medewerker aan te stellen die dergelijke verzoeken samen met de privacy officer op zich neemt. Woo? We blijven onze medewerkers trainen met verplichte introductietrainingen en starten met een elearning programma voor al onze medewerkers. Ook blijven we onze procedures en werkinstructies bijwerken en verbeteren. Om de naleving van de AVG en Wpg te waarborgen, voeren we regelmatige audits uit. Informatieveiligheid Wat willen we bereiken? In 2026 wil de gemeente aantoonbaar voldoen aan de eisen van de Cyberbeveiligingswet (Cbw), waarin de Europese NIS2-richtlijn is verankerd. Deze wet verplicht organisaties tot het nemen van aanvullende maatregelen op het gebied van informatieveiligheid en introduceert een meld- en zorgplicht bij incidenten. Het toezicht op de naleving ligt bij de Rijksdienst voor Digitale Infrastructuur (RDI). De snelle opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) leidt tot zowel nieuwe mogelijkheden als nieuwe dreigingen. Criminelen zetten AI steeds vaker in om phishing en ransomware geavanceerder en overtuigender te maken. Hierdoor wordt het voor medewerkers moeilijker malafide berichten tijdig te herkennen.

Informatieveiligheid blijft daarmee een essentieel aandachtsgebied. Daarnaast volgen we de ontwikkelingen rondom malware, virussen, internetfraude en andere vormen van cybercriminaliteit. Het vergroten van het bewustzijn onder medewerkers blijft een belangrijke pijler in het versterken van onze digitale weerbaarheid. Wat gaan we doen in 2026? Om invulling te geven aan de wettelijke zorgplicht onder de Cbw, blijven we sturen op de naleving van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). De rol van de Information Security Officer (ISO) is hierin essentieel voor het bewaken van de continu verbetercyclus: plannen, uitvoeren, evalueren en bijsturen. De behoefte aan extra capaciteit blijft onverminderd groot. Gezien de oplopende complexiteit en verplichtingen, waaronder nieuwe auditvormen, is structurele uitbreiding noodzakelijk. Echter, door beperkte financiële ruimte is dit vooralsnog niet realiseerbaar. We zetten stevig in op de menselijke factor door het voortzetten van introductiesessies en elearning over informatieveiligheid en privacy voor alle medewerkers. Hiermee verkleinen we het risico op incidenten en versterken we een veilig werkklimaat. Binnen de ENSIA-systematiek leggen we jaarlijks verantwoording af over de informatiebeveiliging. Dit gebeurt via een zelfevaluatie en een collegeverklaring, die worden beoordeeld door een externe auditor.

De uitkomst wordt vastgelegd in een assurance-verklaring voor toezichthouders en gemeenteraad. In 2026 bereidt de gemeente zich voor op de invoering van de NOREA 3000D-methodiek voor het ICT-beveiligingsassessment DigiD, in lijn met de landelijk geldende verplichting vanaf 2027. Deze vernieuwde aanpak stelt zwaardere eisen aan aantoonbaarheid, controleerbaarheid en externe toetsing. De bijbehorende auditwerkzaamheden brengen naar verwachting hogere kosten met zich mee voor zowel inhuur auditor als interne voorbereiding en coördinatie. Hoewel deze inspanningen bijdragen aan een versterkte informatiepositie en bestuurlijke transparantie, vraagt de integratie hiervan bestuurlijke aandacht in relatie tot de beschikbare capaciteit en middelen. Programmabegroting 2026

79

Inkoop en aanbesteding en contractbeheer Wat willen we bereiken? Op de juiste wijze inkopen en aanbesteden is voor ons van groot belang. We werken continu aan verdere professionalisering van onze inkoopprocessen en het contractbeheer. Het doel is niet alleen rechtmatig en doelmatig in te kopen, maar ook de inkoopvolwassenheid in de organisatie te verhogen en grip te houden op de afgesloten overeenkomsten. Alle inkoopprocessen moeten voldoen aan de geldende wet- en regelgeving, terwijl we tegelijkertijd maximale waarde voor onze organisatie realiseren. Met behulp van contractbeheer zorgen we voor een centrale beschikbaarheid, overzicht en tijdige signalering op de afgesloten overeenkomsten. Wat gaan we daarvoor doen in 2026? • Rechtmatig en doelmatig inkopen. • We stellen criteria op en integreren deze in het inkoopproces om ervoor te zorgen, dat we altijd de beste prijs kwaliteit verhoudingen krijgen. • Werken aan gestandaardiseerde inkoopprocessen. We ontwikkelen en implementeren standaard formats voor offertes en andere inkoopdocumenten. Dit zorgt voor uniformiteit en vermindert de kans op fouten en risico. • We streven naar het integreren van duurzaamheid en social return on investment. • Het inrichten van contractbeheer in een centrale database. • Verhogen van kennis binnen de organisatie op gebied van inkoopbeleid en contractbeheer door kennisdeling.

Rechtmatigheid Wat willen we bereiken? Vanaf boekjaar 2025 zijn de toleranties voor zowel de rechtmatigheidsverantwoording als de jaarrekening door de BADO vastgesteld op 2% van de omvangbasis. Deze omvangbasis is gedefinieerd als de totale lasten exclusief toevoegingen aan de reserves. Het doel is voor 2026 een positieve rechtmatigheidsverantwoording af te geven, dat wil zeggen een verantwoording waarbij we binnen de 2% onrechtmatigheden blijven. Wat gaan we daarvoor doen? We zetten in op het verder verdiepen en versterken van de reeds opgezette rechtmatigheidscontroles. Aanvullende risico’s die naar voren komen uit risicoanalyses of jaarrekeningcontrole worden gericht meegenomen in de controleaanpak. Waar nodig voeren we extra controles uit op specifieke onderdelen. Op basis van de bevindingen stellen we het interne controleplan bij en sturen we op de grootste risico’s die daaruit voortkomen. Daarnaast investeren we in het vergroten van het bewustzijn over rechtmatigheid binnen de organisatie. Medewerkers worden actief geïnformeerd over de verschillende vormen van rechtmatigheid en hun rol daarin. Zo organiseren we een minicursus rechtmatigheid voor financieel adviseurs en mogelijk ook voor andere medewerkers die een rol hebben in het proces. Ook besteden we in een brede medewerkersbijeenkomst expliciet aandacht aan het belang van rechtmatigheid.

Verder willen we pro-actiever sturen op het voorkomen van begrotingsonrechtmatigheden. We doen dit door al in een vroeg stadium acceptabele begrotingsonrechtmatigheden te signaleren en mogelijke overschrijdingen tijdig te betrekken in de bestuursrapportages, zodat bijsturing tijdig kan plaatsvinden. Tot slot laten we het interne controleplan formeel vaststellen door het college. Daarmee versterken en borgen we de interne beheersing op structurele wijze. Subsidies Per programma zijn doelstellingen met de daarbij behorende beoogde effecten en resultaten geformuleerd. Deze doelen kunnen op verschillende manieren worden gerealiseerd. Eén van deze manieren is de subsidieverlening. Een subsidie is de aanspraak op financiële middelen die Programmabegroting 2026

80

door een bestuursorgaan worden verstrekt met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager. Een subsidie is geen betaling voor aan het bestuursorgaan geleverde goederen of diensten. Wij verlenen subsidies voor activiteiten die bijdragen aan de realisatie van de vastgestelde beleidsdoelen van de gemeente. In 2025 hebben we het subsidiebeleid geactualiseerd. Met deze actualisatie borgen we een betere aansluiting bij de huidige maatschappelijke opgaven, rechtmatige subsidieverstrekking en bieden we duidelijkheid en transparantie voor zowel de subsidieontvanger als de subsidieverlener. Het subsidiebeleid is zodanig vormgegeven dat in beginsel (bijna) alle gemeentelijke subsidies hier onder kunnen vallen. Dit zorgt voor een uniform uitgangspunt voor beoordeling, toekenning en verantwoording van subsidies en maakt het voor de aanvrager overzichtelijk welke subsidies kunnen worden aangevraagd. Een belangrijk gevolg van deze actualisatie is dat subsidies die nu als begrotingssubsidie worden verstrekt, voortaan kunnen worden geschaard onder een subsidieverordening en subsidieregeling. In deze paragraaf geven we inzicht in de (verwachte) subsidieverlening in 2026. Subsidieverstrekking Op grond van de Algemene wet bestuursrecht (titel 4.2) mag een bestuursorgaan alleen een subsidie voor activiteiten verstrekken op grond van een wettelijk voorschrift.

Dat kan een rijksregeling, provinciale regeling of gemeentelijke (subsidie)verordening zijn. Wij verlenen subsidies op grond van een subsidieverordening, de begroting of incidenteel op grond van de Algemene wet bestuursrecht. Subsidies op grond van subsidieregelingen Op grond van de Algemene subsidieverordening (ASV) hebben wij diverse subsidieregelingen vastgesteld. Hiermee is een wettelijke en rechtmatige grondslag gecreëerd voor de subsidieverstrekking. Aan de hand van vooraf bepaalde criteria worden de subsidies verdeeld en toegewezen aan de aanvrager(s). Begrotingssubsidies Het is niet altijd zinvol een aparte regeling op te zetten voor het verstrekken van een subsidie. Bijvoorbeeld als sprake is van één instelling die een bepaalde gesubsidieerde activiteit kan uitvoeren. Voor die gevallen is in de Algemene wet bestuursrecht een uitzondering gemaakt. Op grond van artikel 4:23, derde lid, onder c van de Algemene wet bestuursrecht is het mogelijk begrotingssubsidies te verlenen. Begrotingssubsidies zijn subsidies waarbij de subsidieontvanger en het bedrag dat maximaal als subsidie verleend kan worden, expliciet op de begroting van het bestuursorgaan staat. Een begrotingssubsidie kan zowel een project- als een boekjaarsubsidie zijn.

Wanneer in de begroting een subsidieontvanger vermeld staat én het bedrag waarop de subsidie ten hoogste kan worden vastgesteld, is geen nader wettelijk voorschrift nodig. Op 23 juli 2025 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: Afdeling) uitspraak gedaan in het kader van de leer van de schaarse rechten. De kern van deze uitspraak is dat ook bij het toekennen van begrotingssubsidies de regels voor eerlijke mededinging gelden. Overheden moeten dus transparant en eerlijk handelen bij het toekennen van een begrotingssubsidie, vooral als er meerdere partijen zijn die voor de subsidie in aanmerking kunnen komen. Lokale en provinciale overheden dienen bij subsidieverstrekking in beginsel mededingingsruimte te bieden bij het verdelen van schaarse subsidiemiddelen. De Afdeling is van oordeel dat anders dan bij subsidies die zijn verleend op basis van de wet (dit betreft ook lokale wetgeving), waarbij een beperking van mededingingsruimte in die wet moet zijn geregeld, de verstrekker van een begrotingssubsidie de ruimte kan begrenzen om mee te dingen. De Afdeling sluit hierbij aan bij de zogeheten Didam I- en Didam II-arresten van de Hoge Raad. Als bij voorbaat vaststaat of redelijkerwijs mag worden aangenomen dat er op grond van objectieve, toetsbare en redelijke criteria slechts één serieuze gegadigde is voor de subsidie, kan een Programmabegroting 2026

81

begrotingssubsidie aan deze serieuze gegadigde worden verstrekt. Voor het bieden van mededingingsruimte moet de subsidieverstrekker zijn voornemen dan wel minimaal acht weken van tevoren bekendmaken, zodat iedereen daar kennis van kan nemen. Daarbij moet de subsidieverstrekker deugdelijk motiveren waarom er slechts één serieuze gegadigde in aanmerking komt voor de subsidie op grond van deze criteria. Op deze manier krijgen belanghebbenden de mogelijkheid te betwisten dat er één serieuze gegadigde is of te betwisten dat de gestelde criteria aan de eisen voldoen. Als een belanghebbende dit betwist en de subsidieverstrekker vasthoudt aan zijn voornemen, moet hij in zijn subsidiebesluit deugdelijk motiveren, waarom er niettemin maar één serieuze gegadigde is op grond van de gestelde criteria en waarom de ander geen serieuze gegadigde is of waarom de criteria wel aan de eisen voldoen. Begrotingssubsidies 2026 In onderstaand overzicht zijn de namen opgenomen van de subsidieontvangers, die naar verwachting in 2026 een begrotingssubsidie ontvangen, met daarbij het maximaal te verlenen bedrag. Met het vaststellen van de begroting is per subsidieontvanger het maximale bedrag (de lijst op totaalniveau) aan begrotingssubsidie voor 2026 bepaald.

Binnen het maximale bedrag is het college bevoegd te besluiten over het verstrekken van een begrotingssubsidie aan de in de begroting genoemde subsidieontvanger. Ten tijde van het opstellen van deze begroting dienen de subsidieaanvragen voor 2026 nog te worden ingediend. De begrote bedragen kunnen naar aanleiding hiervan nog wijzigen. Hierbij nemen we de voorgestelde ombuigingen zoals genoemd in de Kadernota 2026 in acht. Tevens kan het wenselijk zijn een begrotingssubsidie te verstrekken aan een subsidieontvanger, die niet eerder een begrotingssubsidie heeft ontvangen of een begrotingssubsidie aan een subsidieontvanger te beëindigen. Begrotingssubsidies Stichting Groot Scholtenhagen Optisport Haaksbergen B.V. Bestuur - Totaal

2026 374.000 738.171 1.090.171

Stichting Groot Scholtenhagen Stichting Groot Scholtenhagen ontvangt een subsidie voor het beheer en onderhoud van het sport- en recreatiepark Groot Scholtenhagen. In 1902 is Groot Scholtenhagen bij legaat geschonken aan de gemeente. Het onderhoud van dit park is belegd bij Stichting Groot Scholtenhagen. Er is geen andere organisatie die deze verantwoordelijkheid draagt of de benodigde infrastructuur heeft om deze rol te vervullen. Daarnaast is de stichting juridisch en organisatorisch verankerd als beheerder van Groot Scholtenhagen en de daarin aanwezige sport- en recreatievoorzieningen. Zij onderhoudt structurele relaties met tientallen verenigingen en maatschappelijke partners die op het terrein actief zijn. Hierdoor is zij de enige partij die de subsidie doelmatig en rechtmatig kan inzetten voor het beoogde maatschappelijke effect. Optisport Haaksbergen B.V (Optisport). Op grond van de ondertekende 'overeenkomst beheer en exploitatie zwembad De Wilder te Haaksbergen' is de gemeente verplicht een subsidie te betalen aan Optisport. Bij besluiten van 23 april 2024 en 29 mei 2024 is ingestemd met de financiële gevolgen, die voortvloeien uit de verlengde openstelling van zwembad De Wilder.

Bij de behandeling van de Kadernota 2024 heeft de raad unaniem een motie aangenomen, waarin de raad het college heeft opgeroepen zich in te spannen de voorzieningen te behouden, in het bijzonder door te kijken naar incidentele investeringen in zwembad De Wilder. De raad heeft op 29 mei 2024 met een begrotingswijziging besloten de bedragen in het meerjarenperspectief te verhogen tot de Programmabegroting 2026

82

bedragen die door Optisport zijn geraamd, namelijk € 606.171 (2025), € 738.171 (2026) en € 324.724 (2027). Optisport is een grote sportorganisatie die ruime ervaring heeft met het exploiteren van sportieve en maatschappelijke voorzieningen in Nederland en België, waaronder een flink aantal zwembaden. Ze werken met regionale onderhoudsteams en beschikken over diverse vakmensen, die het zwembad goed kunnen onderhouden.

Programmabegroting 2026

83

Paragraaf Verbonden partijen Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie, waarin de gemeente Haaksbergen een bestuurlijk en financieel belang heeft. De vastgestelde Nota Verbonden Partijen Haaksbergen 2016, inclusief addendum, bevat het beleidskader en legt de basis voor de sturing en control van en op verbonden partijen in het algemeen en het verhelderen van de overwegingen die wij maken bij de sturing, het beheer, de verantwoording en het toezicht op verbonden partijen, kortom de governance. Onderstaand volgt een overzicht van verbonden partijen. In dit overzicht geven we aan welke rechtsvorm, zeggenschap, openbaar belang of doel er mee is gemoeid. Ook is, indien dat aan de orde is, melding gemaakt van (financiële) risico’s voor de gemeente als deelnemer. Daar waar dat van toepassing is, vermelden we het aandelenpercentage. Dit percentage geeft tevens een beeld van de invloed en eventuele financiële risico’s, die nooit meer kunnen zijn dan het aandelenpercentage. Hoewel geen verbonden partij in de letterlijke betekenis van de definitie uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is in dit overzicht de Gemeenschappelijke regeling samenwerking sociale zaken Borne, Haaksbergen en Hengelo en Centrumgemeenteregeling samenwerking ICT Hengelo ook opgenomen. De verbonden partijen komen in de begroting in meerdere programma’s voor.

Eventueel relevante risico’s zijn vermeld in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Voor alle verbonden partijen tezamen is een risico opgenomen in de paragraaf risicobeheersing van € 1.000.000, met een kans van optreden van 50%. Hiervoor wordt derhalve € 500.000 opgenomen als benodigd weerstandsvermogen. In deze begroting komt de ombuigingsopgave met het oog op de korting van het Rijk op het Gemeentefonds aan de orde. We zoeken een deel van de ombuigingen ook in de gemeenschappelijke regelingen (GR-en). Onze inzet is erop gericht de GR-en waarin wij deelnemen, zoveel mogelijk publieke waarde te laten leveren om onze inwoners optimaal te bedienen. Toch vragen we de GR-en als ‘verlengd lokaal bestuur’ verantwoordelijkheid te nemen. Er is regiobreed een ontwikkeling in gang gezet, waarin wij een trekkersrol vervullen, om tot een gezamenlijke kaderstelling voor de begrotingen van de GR-en voor 2026 te komen. Daarin willen wij (kern)taken, niveau van uitvoering, indexaties, (weerstands) vermogen en risico’s betrekken. Wij zetten ons in om over de gemeenschappelijke regelingen een ombuiging met een opbrengst van € 300.000 voor Haaksbergen te realiseren. Dit met het realisme dat hier veel stakeholders bij betrokken zijn. Gemeenschappelijke regelingen Verbonden partij Vorm/ zeggenschap

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen)

Gemeenschappelijke Regeling SamenTwente

Het doel van de gemeenschappelijke regeling SamenTwente is het in zijn rechtsgebied bewaken, beschermen en bevorderen van de gezondheid van en

Gemeenschappelijke Regeling van de 14 Twentse gemeenten.

Programmabegroting 2026

84

Verbonden partij

Enschede

Vorm/ zeggenschap ________________ 1 lid AB (+ plv)

Financiële risico’s

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen) zorg verlenen aan de bevolking of specifieke groepen daarvan. Daarvoor worden de belangen behartigd op het gebied van Publieke gezondheid, onder de naam GGD Twente; Jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning, onder de naam Organisatie voor Zorg en Jeugdhulp Twente (OZJT) en Advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling, onder de naam Veilig Thuis Twente (VTT). In SamenTwente zijn ook de vrijwillige samenwerkingen (coalities) Twentse Koers, Samen14 en Kennispunt Twente ondergebracht. SamenTwente wordt gevormd door het grootste deel van de voormalige Regio Twente, zowel qua budget als qua medewerkers. De GR is op 8 juli 2021 van start gegaan en op 2 maart 2022 is de naam SamenTwente geïntroduceerd.

Kerntakendiscussie Het Algemeen Bestuur van SamenTwente besloot in 2024 een kerntakendiscussie te starten vanwege financiële knelpunten en gemeentelijke bezuinigingsopgaven. In 2025 is op basis van het eindrapport Samen goed(e) keuzes voor SamenTwente besloten de huidige inzet op alle thema’s te handhaven en deze op te nemen in de begroting 2026, met uitzondering van de Gezonde School Aanpak, die tijdelijk incidenteel gefinancierd blijft. De kerntaken zijn vastgesteld en vormen de basis voor verdere samenwerking en begroting. De reguliere gemeentelijke bijdrage 2026 stijgt voor heel Twente met € 1.755.000. Deze verhoging wordt veroorzaakt door een zevental factoren: 1. Loon- en prijsontwikkelingen € 1.310.000. 2. Structureel extra middelen voor het wegwerken van wachtlijsten bij Veilig Thuis Twente ter grootte van € 990.000. 3. Structureel extra middelen voor behoud inzet forensische artsen in de regio ter grootte van € 474.000. 4. Hogere loonkosten als gevolg van invoering HR21-functiewaarderingsysteem ter grootte van € 332.000. 5. Lagere kosten als gevolg van scherpe bedrijfsmatige keuzes en bezuinigingsmaatregelen. Hierdoor ontstaat een voordeel ter grootte van € 525.000. 6. Lagere kosten als gevolg van inhoudelijke keuzes Kerntakendiscussie ter grootte van € 274.000. 7. Incidentele meevallers ter grootte van € 552.000.

Al deze wijzigingen hebben geresulteerd in een hogere financiële bijdrage voor de gemeente Haaksbergen van € 61.500 ten opzichte van het jaar 2025.

Veiligheidsregio Twente Enschede

Op basis van de begroting 2026 zou de weerstandsratio per jaareinde uitkomen op 0,7. De ratio bevindt zich hiermee onder de door het Algemeen Bestuur gewenste norm van 1,0 en onder de afgesproken minimale ondergrens van 0,8. Aangezien de ratio onder de norm zit, betekent het dat positieve saldi in de jaarrekening prioritair moeten worden toegevoegd aan het eigen vermogen totdat de afgesproken norm is bereikt. Gemeenschappelijke De Wet Veiligheidsregio’s, Wet geneeskundige regeling van de 14 hulpverlening en Wet rampen en zware ongevallen Twentse gemeenten schrijven deze gemeenschappelijke regeling voor. ________________

Programmabegroting 2026

85

Verbonden partij

Vorm/ zeggenschap

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen)

Burgemeester lid AB

Financiële risico’s

Stadsbank Oost Nederland Enschede

Financiële risico’s

Doel: op basis van de Wet veiligheidsregio’s (Wvr) bereidt de Veiligheidsregio Twente zich voor op grote incidenten zoals ongevallen, branden, rampen en crises door risico’s in kaart te brengen en hierover advies te geven. Ze zorgen er ook voor dat ze over de juiste middelen beschikken om snel en professioneel te kunnen handelen wanneer zo’n situatie zich voordoet. De Veiligheidsregio Twente heeft als belangrijkste taak deze wet- en regelgeving uit te voeren en de veiligheid in de regio te waarborgen. Er vindt een verlaging van de gemeentelijke bijdragen van € 200.000 plaats, ondanks loon- en prijsontwikkelingen. De daling van de bijdrage is grotendeels het resultaat van de Twentse zienswijze, die afgelopen jaar bij de vaststelling van de begroting 2025 is omarmd. Gemeenschappelijke Op maatschappelijk en zakelijk verantwoorde wijze regeling met 20 voorzien in behoefte van geldkredieten, regelen van andere gemeenten problematische schulden van personen die in financiële ________________ moeilijkheden zijn geraakt, budgetbeheer voeren en voorlichting en advisering over al deze aangelegenheden. Lid AB Daarnaast voert de SON beschermingsbewind uit en maakt zij verzoekschriften Wsnp (Wet schuldsanering natuurlijke personen). De reguliere gemeentelijke bijdrage over het jaar 2026 is niet verhoogd, met uitzondering van de indexatie voor loon- en prijsontwikkelingen.

Algemeen volumebeleid gemeenten: indien gemeenten besluiten tot een ingrijpende beperking van het gebruik van diensten van de SON, heeft dit mogelijk consequenties voor de inkomsten van de bank. De bank kan namelijk niet haar bedrijfsvoering ingrijpend aanpassen. Een substantiële daling van meer dan 20% heeft een negatief gevolg voor de resultaten en brengt een herschikking van de formatie met zich mee. Er zouden financiële risico’s kunnen optreden, als SON voor een deel van haar activiteiten Vennootschapsbelasting moet afdragen op de hiermee behaalde ‘winst’. SON is in de huidige situatie voor haar activiteiten vrijgesteld van vennootschapsbelasting. Met het vaststellen van de jaarrekening 2024 wordt het saldo van de Algemene Reserve € 2.235.600. Daarbij komt het weerstandsvermogen uit op 2,14 (niveau ‘uitstekend’).

Gemeentelijk Belasting Kantoor Twente Hengelo

In 2025 en 2026 wordt respectievelijk per saldo een toevoeging van € 36.400 en € 75.300 aan de Algemene Reserve geraamd, waardoor het weerstandsvermogen uitkomt op € 2.347.400. Hiermee kom de weerstandsratio op 2,12 (niveau ‘uitstekend’). Voor 2026 is sprake van een sluitende begroting, waardoor de verwachting is dat per ultimo 2026 hierin geen wijzigingen zullen plaatsvinden. Gemeenschappelijke Het heffen en invorderen van gemeentelijke belastingen regeling met Almelo, en de uitvoering van de Wet waardering onroerende Borne, Enschede, zaken. Hengelo, Losser, Oldenzaal, Twenterand, Berkelland en Bronckhorst ________________

Programmabegroting 2026

86

Verbonden partij

Financiële risico’s

Openbaar Lichaam Crematoria Twente / Crematoria Twente-Oost Nederland BV Enschede

Financiële risico’s Omgevingsdienst Twente (ODT) Almelo

Financiële risico’s

Vorm/ zeggenschap

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen)

1 bestuurder lid AB Lid DB (positie delen met Borne, Losser en Oldenzaal). Het GBT heeft geen buffers om grote financiële tegenvallers op te kunnen vangen. Eventuele tegenvallers worden naar rato verdeeld over de gemeenten. Uit de risicoanalyse blijkt dat de financiële risico’s beperkt zijn. Gemeenschappelijke regeling van 13 gemeenten met een Besloten Vennootschap als onderdeel. ________________ Lid AB

Gemeenschappelijke regeling, met openbaar lichaam gevestigd te Enschede. In stand houden en exploiteren van crematoria in Almelo, Borne, Enschede en Oldenzaal. Er is een aparte BV opgericht om dividenduitkering mogelijk te maken.

OLCT heeft in haar begroting vanaf 2026 het dividend meerjarig opgenomen. Hiermee kan de dividenduitkering door gemeenten als structurele inkomstenbron worden meegenomen in hun begrotingen in plaats van incidenteel. De bedrijfsrisico’s zijn grotendeels afgedekt door procedures en verzekeringen. Gemeenschappelijke De Omgevingsdienst Twente geeft uitvoering aan de Regeling met de 14 verplichte basistaken op grond van de artikel 18.22. Twentse gemeenten Omgevingswet. De verplichte basistaken staan en provincie vastgesteld in artikel 13.12. van het Omgevingsbesluit. Overijssel. Het betreft in hoofdzaak de activiteiten op het gebied van _____________ vergunningverlening, toezicht en handhaving milieu. Bij de uitvoering van deze werkzaamheden dient voldaan te Lid AB (+ plv) worden aan vastgestelde normen (de kwaliteitscriteria 3.0). De begroting voor 2026 is opgesteld met inachtneming van de ontwerpbegroting van de ODT 2026. Deze begroting is opgesteld, aan de hand van het aantal benodigde (productieve) uren per deelnemer, gebaseerd op de regionaal vastgestelde ambities omtrent de VTH samenwerking. Er wordt uitgegaan van één integraal uurtarief, waarbij het totaal van de exploitatiebegroting wordt gedeeld door het totaal aantal productieve uren. Op basis van de door de ODT daadwerkelijk gemaakte uren wordt aan het einde van het jaar per deelnemer afgerekend.

Na deze individuele afrekening vindt bij overschotten of tekorten nog een collectieve afrekening plaats op basis van het percentage van de deelnemersbijdrage. Bij het financieel vertalen van producten en uren wordt uitgegaan van een productiviteit van 1360 uur per fte op jaarbasis. Het uurtarief is minder had gestegen dan verwacht. De deelnemersbijdrage is daarom € 24.000 lager uitgevallen dan was verwacht in de meerjarenbegroting 2025 (€ 1.023.000 in plaats van. € 1.047.000). De meerjarenbegroting is ook bijgesteld en komt veel lager uit, eindigend op € 1.109.000 in 2029, in de meerjarenbegroting van 2025 was dit nog € 1.154.000 in 2028. Het financiële risico is gering.

Programmabegroting 2026

87

Verbonden partij

Vorm/ zeggenschap

Euregio Enschede/Gronau

Samenwerkingsverband van 104 Duitse en 26 Nederlandse gemeenten. ________________ 2 leden raad zijn lid van het AB. 1 lid raad is lid van Euregioraad Vertegenwoordiging is politiek gerelateerd.

Financiële risico’s Recreatieschap Twente Enschede

N.v.t. Gemeenschappelijke Regeling van de 14 Twentse gemeenten. ________________ Lid Bestuur (en vicevoorzitter)

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen) EUREGIO is geen verbonden partij in de zin van de Wet Gemeenschappelijke regelingen, maar is een openbaar lichaam. Dit betekent dat voor EUREGIO niet dezelfde verplichtingen gelden ten aanzien van bijvoorbeeld de verzending van de begroting aan de deelnemende gemeenten. Voor de begroting 2025 betekent dit, dat deze pas is vastgesteld in de vergadering van het algemeen bestuur van EUREGIO in januari 2025. Het jaar 2025 sluit uit met een overschot van ca. € 70.000. Ook in 2026 wordt een overschot verwacht. Op de middellange termijn worden verslechterde resultaten verwacht. Hiervoor staat echter een toereikende egalisatie reserve ter beschikking. De ledenbijdrage is € 0,29 per inwoner. Alle activiteiten van de EUREGIO blijven de komende jaren, in overeenstemming met de “Strategie EUREGIO 2023”, in het teken staan van de overkoepelende thema’s “digitalisering, demografische verandering, overdracht van kennis en klimaatadaptatie/ klimaatmigratie. Tevens zet men zich met het nieuwe project Signal in voor de bestrijding van ondermijning. Het Recreatieschap Twente fungeert als uitvoeringsorganisatie namens de veertien Twentse gemeenten. In deze hoedanigheid zijn zij belast met het beheer en de exploitatie van de recreatiegebieden Het Hulsbeek, Het Rutbeek en Het Lageveld.

Tevens is het Recreatieschap Twente verantwoordelijk voor het onderhoud van de recreatieve fietspaden en routenetwerken ten behoeve van zowel inwoners als bezoekers. Daarnaast draagt het Recreatieschap zorg voor de subsidieverlening met betrekking tot toeristische marketing en promotie van Twente (Twente Marketing). Het strategisch beleid voor de vrijetijdseconomie (VTE) is ondergebracht bij de Twente Board. De bestuurlijke afstemming omtrent dit beleid vindt plaats binnen het daarvoor ingerichte overlegorgaan in het kader van de Bestuursovereenkomst Sociaaleconomische Structuurversterking (BOSS Twente). Speerpunten voor het begrotingsjaar 2026 zijn: Recreatieparken Twente: 1. Instandhouding en verbetering van basisvoorzieningen om een veilige en aangename omgeving voor bezoekers te garanderen. 2. Meer bezoekers trekken naar de parken door het aanbieden van steeds meer jaarrond voorzieningen en gerichte marketing. 3. Nieuw parkeersysteem op de recreatieparken. 4. Duurzaam investeren. Routenetwerken Twente:

Programmabegroting 2026

88

Verbonden partij

Vorm/ zeggenschap

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen) 1. Onderhoud en kwaliteitsverbetering van routenetwerken. 2. Actualisatie en uniformiteit van bewegwijzering zodat gebruikers gemakkelijk en zonder verwarring de routes kunnen volgen. 3. Samenwerking met lokale gemeenschappen en ondernemers om zo lokale economie te stimuleren en de betrokkenheid te vergroten. 4. Aandacht voor duurzaamheid en milieu. 5. Promotie en marketing: ontwikkelen van gerichte promotie- en marketingstrategieën om de bekendheid en het gebruik van de routenetwerken te vergroten, zowel onder lokale bewoners als toeristen. 6. Balans tussen juridische beheersbaarheid en kosten van (MTB-)netwerken: streven naar een verantwoorde balans tussen de juridische beheersbaarheid van mogelijke claims op de (MTB-)netwerken en de daarmee samenhangende kosten.

Financiële risico’s

Vrijetijdseconomie: 1. Twente een natuurlijke magneet (leef & vestigingsklimaat). 2. Twente een plek waar je onderdeel van wilt zijn (talent). 3. Het echte geheim van Twente: Tukkers (Tukkertrots). 4. Van VTE naar Vrij zijn economie (veerkrachtige en wendbare sector). De weerstandsratio moet zich in de bandbreedte bevinden van 0,8 en 1,0. De ratio in 2026 komt uit op 1. Structurele tegenvallers kunnen worden opgevangen, omdat er structurele ruimte is binnen de begroting. Het financiële risico is gering.

Vennootschappen en coöperaties Verbonden partij Vorm/ zeggenschap Twence Holding BV Hengelo

Besloten Vennootschap als onderdeel van een holding ________________ Aandeelhouderschap Percentage aandelen: 3,77%

Financiële risico’s

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen) Het vanuit de zorgtaak van deelnemende overheden beheren en exploiteren van milieuvoorzieningen en het verlenen van diensten op het gebied van milieubeheersing in het algemeen en het bewerken en verwerken van huishoudelijk en bedrijfsafval in het bijzonder. Het produceren en leveren van (duurzame) energie en secundaire grondstoffen en daarmee bijdragen aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente Haaksbergen.

Recente ontwikkelingen: Twence heeft een CO2 afvanginstallatie in gebruik genomen, die 1/3 deel opvangt en grondstof oplevert voor de glastuinbouw. Daarnaast is een zonnepark aangelegd op de voormalige stortplaats Elhorst-Vloedbelt in Zenderen. Twence blijft investeren in nieuwe technologieën en uitbreidingen in de huidige technologieën, waarvoor grote bedragen benodigd zijn, waarbij de gemeenten uiteraard de beslissers zijn. Dit kan leiden tot, tijdelijk, lagere dividenduitkeringen.

Programmabegroting 2026

89

Verbonden partij

Twente Milieu NV Hengelo

Financiële risico’s

Bank Nederlandse Gemeenten ’s-Gravenhage

Financiële risico’s Enexis Holding NV ’s-Hertogenbosch

Financiële risico’s

Vorm/ zeggenschap

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen)

Bij tegenvallende bedrijfsresultaten, waarin de energieopbrengsten cruciaal zijn, zal ook de dividenduitkering lager uitvallen. Naamloze Sinds 2018 voert Twente Milieu het onderhoud uit in de Vennootschap openbare ruimte. Sinds 2019 is Twente Milieu ook ________________ verantwoordelijk voor de inzameling van huishoudelijk afval. De gemeenten Almelo, Berkelland, Borne, Aandeelhouderschap Enschede, Hengelo, Hof van Twente, Losser, Oldenzaal, Wierden en Haaksbergen zijn samen 100% aandeelhouder. Percentage aandelen: 4,8 % Recente ontwikkelingen: elektrificatie wagenpark. Twente Milieu kent een stabiele positieve meerjarenbegroting. Hierin wordt aangeven dat de kans dat er zich financiële risico’s zullen manifesteren als relatief klein moet worden betiteld. Mogelijk ontstaat er enige druk op de solvabiliteit. De meeste input wordt daarbij verwacht van de effecten van stijgende olieprijzen en in de toekomst mogelijk oplopende pensioenlasten als gevolg van de vergrijzing. Naamloze Bank van en voor overheden en instellingen die Vennootschap maatschappelijk belang behartigen. Met gespecialiseerde ________________ dienstverlening draagt de BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de Aandeelhouderschap burger. Klanten van de BNG zijn overheden en instellingen op het gebied van volkshuisvesting, Percentage gezondheidszorg, onderwijs en nut.