Jaarstukken 2024 definitief versie 16

Aspecten zoals ‘collega’s aan het woord’ interviews, wervingsvideo’s, referral recruitment en een stagebeleid worden nu al ingezet. In-, door- en uitstroom van medewerkers Wij sturen op in-, door- en uitstroom van medewerkers, zodat de ‘juiste medewerker op de juiste plek’ zit. We zijn online beter zichtbaar en vindbaar voor nieuwe medewerkers door gebruik te maken van LinkedIn Jobslots, proactieve benadering via LinkedIn en gesponsorde berichten op Facebook. We hebben wervingsvideo’s gemaakt en interviews afgenomen van collega’s om een goede indruk van onze organisatie te geven. Geïnteresseerde kandidaten kunnen sinds drie maanden een koffiemoment/kennismakingsgesprek plannen voordat ze solliciteren. Elke medewerker die uit dienst gaat, heeft een exitgesprek, zodat we inzicht krijgen in de beweegredenen om te vertrekken en hierop kunnen anticiperen. Onboarding en introductie van medewerkers We zetten in op de ‘onboarding’ en introductie van medewerkers. Nieuwe medewerkers worden op een goede manier ontvangen en geïnformeerd vanuit P&O en management. Voor aanvang van het dienstverband ontvangt de nieuwe medewerker een welkomstkaart. Elke nieuwe medewerker heeft een buddy en op de eerste werkdag is er een welkomstmail en informatiegids beschikbaar. En een laptop en mobiele telefoon in bruikleen zijn met inlogcodes beschikbaar gesteld.

Er zijn twee keer per jaar een introductiemiddag en fietstocht door gemeente Haaksbergen, evenals diverse workshops op thema’s zoals integriteit, informatie- en archiefbeheer, security & privacy. Medewerkerstevredenheidsonderzoek De uitkomsten van het terugkerende medewerkerstevredenheidsonderzoek hebben een belangrijke basis gevormd voor ons P&O-beleid. We hebben acties uitgezet op de aanbevelingen uit het onderzoek, met als doel verdere verbetering en versterking van de interne organisatie. De eerste acties gericht op werkdrukverlaging zijn uitgevoerd, maar we zijn er nog niet. Medewerkers hebben cursussen gevolgd en de activiteiten in de vitaliteitsweek waren Jaarstukken 2024

74

gericht op werkstress en herstelbehoefte. Daarnaast hebben we ingezet op het versterken van een goede werk-privé balans en een prettige werksfeer, om werkstress te voorkomen. Om te voldoen aan de verplichting uit de gemeentelijke cao, zijn we gestart met het opstellen van een beleidsplan vitaliteit, waarvan de eerste acties al in werking zijn gezet. Gesprekkencyclus Wij hebben een nieuwe gesprekkencyclus ingevoerd om inzicht te krijgen in de talenten, motivatie en ambities van onze medewerkers. Deze cyclus faciliteert regelmatige gesprekken tussen medewerkers en leidinggevenden, waarbij persoonlijke doelen en ontwikkelingsbehoeften worden besproken. Dit helpt ons beter in te spelen op individuele behoeften en de doelen van de organisatie te realiseren. Veilige en gezonde werkomgeving We dragen zorg voor een (fysiek) veilige en gezonde werkomgeving voor alle medewerkers. Er is aandacht besteed aan arbozaken en sociale veiligheid. In 2024 hebben we het werkplekkenbeleid uitgevoerd, inclusief beleid over flexibel en hybride werken. Dit draagt bij aan een arbo-technisch verantwoorde fysieke en online omgeving, passend bij goed werkgeverschap. Interne hulpverlening De interne hulpverlening is versterkt door afstemming met huurders, procesverbetering en werving van nieuwe leden voor de bedrijfshulpverlening en het Agressie Interventie Team.

Medewerkers zijn getraind in de-escalatie bij emotioneel en agressief gedrag van klanten. Het proces van het registreren van incidenten en ongevallen is verbeterd door de invoering van het Gemeentelijk Incidenten registratiesysteem en borging in het zaaksysteem. Teams zijn geïnstrueerd en geïnformeerd over het belang van het melden van incidenten. Om medewerkers fysiek te beschermen, zijn processen rondom het gebruik van Persoonlijke Beschermingsmiddelen (PBM) verder ingericht, inclusief jaarlijkse controle en snellere uitgifte bij aanvang van het dienstverband. Het werkplekkenbeleid is deels uitgewerkt, maar nog niet vastgesteld vanwege de grote kostenpost en de komst van het ravijnjaar. Integriteit Integriteit zal als thema binnen de teams worden behandeld. Er is een werkgroep integriteit die meerdere keren per jaar bijeenkomt om casuïstiek op het thema te bespreken. Er zijn vertrouwenspersonen beschikbaar voor medewerkers. Jaarlijks is er een week van de integriteit om het thema op teamniveau onder de aandacht te brengen. Verzuimbeleid Het verzuimbeleid wordt uitgevoerd waarbij we hebben ingezet op het eigen regie model en het gedragsmodel. Hierbij dragen we gezamenlijk verantwoordelijkheid voor de vitaliteit en gezondheid van onze medewerkers met als beoogd effect het ziekteverzuim te minimaliseren.

In de aanbesteding van de Arbodienstverlener is gestuurd op inzet van een grotere rol van het eigen regiemodel in het verzuimbeleid. Meer medewerkers hebben een individueel coaching- of psychologisch traject gevolgd om dreigend verzuim (verder) te voorkomen. Personeelshandboek We hebben een personeelshandboek verder vormgegeven wat aansluit bij de cao en de behoeften van onze medewerkers. Het handboek biedt duidelijke richtlijnen en procedures om een consistente en transparante werkomgeving te waarborgen. We zijn op de hoogte van de ontwikkelingen in de cao en passen deze waar nodig aan in het handboek. HR21 Functiewaardering volgens de HR21 methodiek is een continue proces. We kijken periodiek of de werkzaamheden structureel veranderd zijn en wat het effect daarvan is op de kerntaken, dan

Jaarstukken 2024

75

wordt duidelijk of een functie opnieuw beschreven en ingedeeld moet worden. Nieuwe en sterk gewijzigde functies worden ingebed in het functiehuis nadat dit gewogen is door Leeuwendaal. Begroot 2024 na wijziging 13.721 52 307 0 127 14.207

Loonkosten 1. Loonkosten formatie 2. Loonkosten boven formatief 3. Inhuur en ziektevervanging 4. Detachering/Vergoeding 5. Voormalig personeel Totaal

Begroot na wijziging EJR 15.598 52 607 0 402* 16.659

Realisatie 2024

Restant

13.427 153 2.970 -118 187 16.619

2.171 -101 -2.363 118 215 40

Ad 3. Inhuur en ziektevervanging = inhuurkosten en ziektevervangingskosten minus door ons ontvangen uitkeringen van het UWV (ziektewet, Wazo en Wga). Ad 5. Voormalig personeel = kosten doordat Haaksbergen eigen risicodrager is voor de WWuitkeringen. Formatiehuis

Bezetting in dienst (o.b.v. formatiehuis)

31-12-2023

154,13

145,19

31-12-2024

154,68

145,11

Peildatum

Onderstaande tabel geeft weer hoeveel inhuurkrachten zijn ingezet in 2024. Door het jaar heen zijn in totaal 84 inhuurkrachten ingezet op verschillende projecten, openstaande vacatures en (tijdelijke) formatieplaatsen. Onder meer wegens vervanging bij ziekte, zwangerschap en niet ingevuld krijgen van vacatures. De inhuurperiode was gemiddeld 6,8 maanden. Gemiddeld aantal Gemiddeld aantal uren maanden inzet per kracht per week

Aantal inhuurkrachten

FTE op jaar basis

84 6,80 21,33 31,8 fte NB: De gegevens zijn gebaseerd op het totaal aantal personen dat is ingehuurd in 2024.

Privacy en AVG-Wetgeving Dit jaar is gewerkt aan verschillende procedures, werkinstructies en formats op het gebied van privacy. Dit zorgt ervoor dat voor iedere medewerker duidelijk is wat er van hen wordt verwacht en op welke wijze zij moeten handelen. De procedures en werkinstructies zijn in concept gereed en worden naar verwachting in 2025 vastgesteld. Een belangrijk aandachtspunt dit jaar was het uitvoeren van Data Protection Impact Assessments (DPIA’s) voor verwerkingen met een verhoogd privacyrisico. Deze risicoanalyses helpen ons de impact van gegevensverwerkingen op de privacy te beoordelen en passende maatregelen te treffen. Op basis van de resultaten zijn aanvullende beveiligingsmaatregelen genomen. Het afgelopen jaar hebben we op grond van de AVG inzage- en verwijderingsverzoeken ontvangen. Soort

Aantal

Afgehandeld binnen wettelijke termijn (4 weken)

Inzageverzoek verwijderingsverzoek

4 1

Ja Ja

Daarnaast zijn er datalekken gemeld. In alle gevallen zijn de meldingen zorgvuldig onderzocht en zijn er maatregelen genomen om herhaling te voorkomen. De meest voorkomende oorzaken

Jaarstukken 2024

76

waren menselijke fouten. Door middel van trainingen blijven we werken aan het minimaliseren van dergelijke incidenten. Datalekken

Aantal 14

Waarvan gemeld bij AP 6

Bewustwording In 2024 is er aandacht besteed aan bewustwording. Er zijn live trainingssessies georganiseerd voor nieuwe medewerkers en specifieke teams. Daarnaast zijn er actuele berichten op het intranet geplaatst. Ook hebben we ons georiënteerd op de aanschaf van een bewustwordingstool. Eind 2024 heeft de gemeente een tool aangeschaft, en de implementatie staat gepland voor het eerste kwartaal van 2025. De modules van deze tool zullen de bewustwording op het gebied van privacy en informatiebeveiliging binnen de gemeente verhogen. Informatieveiligheid Met de ICT-transitie naar de gemeente Hengelo is de kans op een cyberincident verminderd. We blijven investeren in voorlichting aan voorlichting aan de medewerkers om de kans op incidenten (verder) te reduceren. De implementatie van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) wordt gecontinueerd. ENSIA In april 2024 hebben we met de ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information Audit) verantwoording afgelegd over de status van de informatieveiligheid aan de Raad en wettelijke toezichthouders. Rechtmatigheid Status rechtmatigheidsverantwoording Vanaf het boekjaar 2023 is het college gehouden een verklaring omtrent rechtmatigheid af te geven. Voorheen lag het oordeel over de rechtmatigheid bij de accountant. Dit betekent dat we zelf verantwoording afleggen over de rechtmatigheid van de baten en lasten in het boekjaar.

We verbeteren en verbreden de controles jaarlijks. We voeren voor de meest significante stromen rechtmatigheids- en getrouwheidscontroles uit en controleren daarnaast risicogericht op overige stromen. Het interne controleplan wordt opgesteld met binnen de kaders van het normenkader. We zijn voornemens het interne controleplan 2025 als college vast te stellen. Sociaal domein In 2024 hebben we bij jeugdcliënten geconstateerd dat niet alle besluiten binnen het sociaal domein tijdig zijn genomen. We hebben dit in 2024 niet tussentijds met de raad gecommuniceerd omdat dit formele onrechtmatigheden betreffen die aansluiten met de bevindingen van 2023. In 2025 gaan we de bevindingen van de rechtmatigheidscontroles van het college uitdragen binnen de organisatie en een verbeterslag in het proces doorvoeren om de formele onrechtmatigheden in 2025 te verminderen (maatregelen). Subsidies Er zijn een aantal subsidies met betrekking tot 2024 direct vastgesteld, die conform de algemene subsidieverordening eerst hadden moeten worden toegekend om na verantwoording te worden vastgesteld. Gezamenlijk betreft dit € 222k verstrekte subsidies. Deze bevindingen zijn in 2024 niet tussentijds met de raad gecommuniceerd. De bevindingen zijn in 2025 geconstateerd naar aanleiding van aanvullende controles en daarom is ervoor gekozen de bevinding met het jaarverslag te communiceren.

In 2025 wordt een subsidiecoördinator ingewerkt die het proces gaat bewaken. Daarnaast wordt een onderzoek uitgevoerd naar de aanleiding van de bevindingen en wordt het subsidieproces in kaart gebracht. Aanvragen (tot toekenning en vaststelling) die bij de gemeente binnenkomen worden niet altijd in een formeel aanvraagformulier ingediend en voldoen ook niet in alle gevallen aan de minimaal Jaarstukken 2024

77

op te leveren stukken bij een aanvraag voor een subsidie. Deze worden wel in behandeling genomen. Ook aanvragen tot vaststelling waarbij de jaarstukken ontbreken (bij subsidies hoger dan €75.000), worden ondanks het ontbreken van de benodigde stukken vastgesteld. In 2024 zien we een verbetering ten opzichte van voorgaand boekjaar met betrekking tot het vaststellen van de subsidies. Het grootste gedeelte van de subsidies met betrekking op boekjaar 2023 is begin 2025 vastgesteld. De bevindingen zijn op hoofdlijnen hetzelfde als voorgaand jaar. Om die reden hebben we deze niet tussentijds met de raad gedeeld. In 2025 wordt een subsidiecoördinator ingewerkt die het proces gaat bewaken. Daarnaast wordt een onderzoek uitgevoerd naar de aanleiding van de bevindingen en wordt het subsidieproces in kaart gebracht om de bevindingen in 2025 zo veel mogelijk te verbeteren. Inkopen en aanbestedingen Er zijn in 2024 geen nieuwe contracten geconstateerd die Europees hadden moeten worden uitgezet. Wel zijn er vanuit het verleden een aantal lopende contracten die onrechtmatig zijn. Dit betreft totaal € 184.335 aan reguliere contracten en € 15.698 aan inhuur. Deze onrechtmatigheden zijn in de loop van het jaar niet met de raad gecommuniceerd omdat deze bij de raad reeds bekend zijn. De contracten zijn aflopend en de onrechtmatigheid zal daarom in 2025 licht afnemen.

De gids proportionaliteit en het interne inkoopbeleid worden onvoldoende nageleefd. Er zijn interne beheersingsmaatregelen getroffen, die moeten leiden tot verbetering. Begrotingsonrechtmatigheden De onrechtmatigheden in het boekjaar 2024 bedragen € 3.002.219 dit is 3,6% van de totale lasten inclusief dotaties aan reserves en voorzieningen. De onrechtmatigheden zijn met name het gevolg van begrotingsoverschrijdingen van in totaal € 2.579.865 (zie hiervoor ook bijlage ‘financiële overzichten’). Van de begrotingsonrechtmatigheden is € 1.605.524 als acceptabel aangemerkt. Afwijkingen zijn acceptabel wanneer sprake is van een direct gerelateerde opbrengst, sprake is van een openeinde regeling of de afwijking binnen het beleid past, maar wordt veroorzaakt door een feit/gebeurtenis dat zich voordoet op een moment dat er geen begrotingswijziging meer kan worden vastgesteld door de raad. De overschrijdingen die niet acceptabel zijn aangemerkt zijn met name kleine overschrijdingen op verschillende kostensoorten op taakveld overhead en verkeer en vervoer. Daarnaast heeft een overschrijding plaatsgevonden op taakveld 0.1 bestuur doordat de rekenrente voor het bepalen van de voorziening pensioenen wethouders is gedaald en daarmee de dotatie aan de voorziening hoger is uitgevallen. Misbruik en oneigenlijk gebruik We hebben geen beleid met betrekking tot misbruik en oneigenlijk gebruik.

Als gevolg hiervan worden aanvullende controlewerkzaamheden uitgevoerd. In 2025 scherpen we de controlewerkzaamheden met betrekking tot misbruik en oneigenlijk gebruik aan. Frauderisico’s en continuïteit Frauderisico's Fraude kan een groot effect hebben op de reputatie van de gemeente en kan tot grote financiële schade leiden. Het is daarom van belang om aan de beheersing van frauderisico’s expliciet aandacht te besteden. Bij fraude gaat het om opzettelijke handelingen door één of meerdere personen binnen de gemeente, waarbij gebruik wordt gemaakt van misleiding teneinde een onrechtmatig of onwettig voordeel te behalen. Een voorbeeld is het betalen van valse facturen, waarbij één of meerdere personen binnen de gemeente betrokken zijn. Dit type fraudes wordt niet opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording.

Jaarstukken 2024

78

De accountant is verplicht om in zijn controleverklaring aandacht te besteden aan fraude. Het gaat dan bijvoorbeeld om de risico-inschatting ten aanzien van frauderisico's en de door gemeenten verrichtte werkzaamheden om fraude te voorkomen en op te sporen. Op het moment dat eventuele fraudegevallen financieel omvangrijk zijn, dan zijn deze fraudes onderdeel van de getrouwheidsverklaring die de accountant afgeeft. In 2024 zijn geen meldingen of constatering gedaan omtrent fraudemeldingen van of over eigen medewerkers. Continuïteit De jaarrekening is opgesteld op basis van een continuïteitsveronderstelling. Bij het opmaken van de jaarstukken hebben wij de risico’s met betrekking tot de continuïteit geëvalueerd aan de hand van de, tot het moment van vaststellen van de jaarstukken, beschikbare informatie waaronder de begroting en de financiële kengetallen inclusief de weerstandsratio. De gemeente beschikt over (meer dan) voldoende weerstandsvermogen om de onderkende risico’s op te vangen. Voorts laat de liquiditeitsprognose zien dat wij in staat zijn om in voldoende mate aan onze directe betalingsverplichtingen te voldoen. Gelet op de onzekerheid ten aanzien van de gemeentefinanciën vanaf 2026 monitoren wij eventuele structurele tekorten met verscherpte aandacht binnen onze P&C-cyclus.

Daartoe hebben wij bij de begroting 2025 een aantal zoekrichtingen bepaald waarbinnen besparingsmogelijkheden zullen worden uitgewerkt. Een verdere uitwerking wordt betrokken bij de kadernota 2026. Op basis hiervan nemen wij het standpunt in dat er thans geen materiële onzekerheid dan wel onzekerheid bestaat rond het voortbestaan van de gemeente. In aanvulling hierop merken wij op dat de continuïteit van gemeentelijke overheden in zijn algemeenheid nimmer in het geding is, gelet op het vangnet, zoals omschreven in artikel 12 van de Financiële-verhoudingswet (Fvw).

Jaarstukken 2024

79

Paragraaf Verbonden partijen Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente Haaksbergen een bestuurlijk en een financieel belang heeft. De vastgestelde Nota Verbonden Partijen Haaksbergen 2016, inclusief addendum bevat het beleidskader en legt de basis voor de sturing en control van en op verbonden partijen in het algemeen en het verhelderen van de overwegingen die wij maken bij de sturing, het beheer, de verantwoording en het toezicht op verbonden partijen, kortom de governance. Onderstaand een overzicht van de verbonden partijen. In dit overzicht geven we aan welke rechtsvorm, zeggenschap, het openbare belang of doel er mee is gemoeid. Ook is, indien dat aan de orde is melding gemaakt van (financiële) risico’s voor de gemeente als deelnemer. Daar waar dat van toepassing is, vermelden we het aandelenpercentage. Dit percentage geeft tevens een beeld van de invloed en de eventuele financiële risico’s, dat nooit meer kan zijn dan het aandelenpercentage. Hoewel geen verbonden partij in de letterlijke betekenis van de definitie uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is in dit overzicht de Gemeenschappelijke regeling samenwerking sociale zaken Borne, Haaksbergen en Hengelo ook opgenomen. De verbonden partijen komen in de jaarrekening in meerdere programma’s voor.

Eventueel relevante risico’s zijn vermeld in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Voor alle verbonden partijen tezamen is een risico opgenomen in de paragraaf risicobeheersing van € 1 mln., met een kans van optreden van 50%. Hiervoor wordt derhalve een bedrag van 500.000 opgenomen als benodigd weerstandsvermogen. Gemeenschappelijke regelingen Verbonden partij Vorm/ zeggenschap Gemeenschappelijke Regeling SamenTwente

Gemeenschappelijke Regeling van de 14 Twentse gemeenten.

Enschede

________________ 1 lid AB (+ plv)

Financiële risico’s

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen) Het doel van de gemeenschappelijke regeling SamenTwente is het in zijn rechtsgebied bewaken, beschermen en bevorderen van de gezondheid van en zorg verlenen aan de bevolking of specifieke groepen daarvan. Daarvoor worden de belangen behartigd op het gebied van Publieke gezondheid, onder de naam GGD Twente; Jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning, onder de naam Organisatie voor Zorg en Jeugdhulp Twente (OZJT) en Advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling, onder de naam Veilig Thuis Twente (VTT). In SamenTwente zijn ook de vrijwillige samenwerkingen (coalities): Twentse Koers, Samen14 en Kennispunt Twente ondergebracht. SamenTwente wordt gevormd door het grootste deel van de voormalige Regio Twente, zowel qua budget als qua medewerkers. De GR is op 8 juli 2021 van start gegaan en op 2 maart 2022 is de naam SamenTwente geïntroduceerd.

De reguliere gemeentelijke bijdrage over het jaar 2024 is verhoogd, met € 3.377.000 voor heel Twente. Deze verhoging wordt met name veroorzaakt door de indexatie op loon- en prijsontwikkelingen voor in totaal € 3.099.000. Naast de jaarlijkse indexatie is de gemeentelijke bijdrage verhoogd als gevolg van een structurele voortzetting van het programma Gezonde School Aanpak (€ 183.000) en een structurele uitbreiding van de formatie voor het Meldpunt Zorgwekkend Gedrag (€ 95.000). . Al deze wijzigingen hebben geresulteerd in een hogere financiële bijdrage voor de gemeente Haaksbergen van € 204.880 ten opzichte van het jaar 2023.

Jaarstukken 2024

80

Verbonden partij

Vorm/ zeggenschap

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen)

Belangrijk (financieel) risico is dat openstaande vacatures moeilijk kunnen worden ingevuld, als gevolg van een extreme arbeidsmarktkrapte. Hierdoor moet de organisatie meer personeel inhuren, wat duurder is. In de financiële resultaten over het jaar 2024 is berekend dat er voor € 1,5 mio. aan structurele negatieve resultaten aanwezig zijn, die in 2024 nog gedekt kunnen worden door € 1,5 mio. aan incidentele positieve resultaten. De grootste betreffen de benodigde investering in Forensische dienstverlening en de structurele knelpunten bij Veilig Thuis Twente. Beide onderwerpen vormen een financieel risico, wanneer hier geen structurele oplossing voor kan worden gevonden. Volgens de tweede bestuursrapportage van de GR Samen Twente is de verwachting dat het financiële resultaat € 321.000 positief uitvalt. Het positieve resultaat wordt grotendeels beïnvloed door de hogere renteopbrengsten uit het schatkistbankieren ter grootte van € 807.000. Daartegenover staat dat de te verwachten CAO-ontwikkelingen voor € 535.000 negatief zullen uitvallen. Het positieve resultaat zal worden toegevoegd aan de algemene reserve, waardoor het weerstandsvermogen stijgt van 0,7 naar 0,8. Hiermee komt het weerstandsvermogen op de afgesproken ondergrens van 0,8. Veiligheidsregio Twente Enschede

Stadsbank Oost Nederland Enschede

Financiële risico’s

Gemeenschappelijke regeling tussen de 14 Twentse gemeenten ________________ Burgemeester lid AB

De wet Veiligheidsregio, Wet geneeskundige hulpverlening en Wet rampen en zware ongevallen schrijven deze gemeenschappelijke regeling voor. Veiligheidsregio Twente (VRT) is een samenwerkingsverband van hulpdiensten en gemeenten. Samen met onze partners werken we aan een veilig Twente. Wij zijn de drijvende en bindende kracht achter een goede hulpverlening en het voorbereiden op en bestrijden van rampen en crises. De veiligheidsregio coördineert de aanpak van grote ongelukken, rampen en crises zoals grote branden, een ongeval met gevaarlijke stoffen of terrorisme. Veiligheidsregio Twente heeft primair tot doel de taken uit de Wet Veiligheidsregio’s uit te voeren. Gemeenschappelijke Op maatschappelijk en zakelijk verantwoorde wijze voorzien in regeling met 20 behoefte van geldkredieten, regelen van problematische andere gemeenten schulden van personen die in financiële moeilijkheden zijn ________________ geraakt, budgetbeheer voeren en voorlichting en advisering over al deze aangelegenheden. Daarnaast voert de SON Lid AB beschermingsbewind uit en maken zij verzoekschriften Wsnp (Wet schuldsanering natuurlijke personen) De reguliere gemeentelijke bijdrage over het jaar 2024 is niet verhoogd, met uitzondering van de indexatie voor loon- en prijsontwikkelingen.

Algemeen volumebeleid gemeenten: indien gemeenten besluiten tot een ingrijpende beperking van het gebruik van diensten van de Stadsbank, heeft dit mogelijk consequenties voor de inkomsten van de bank. De bank kan namelijk niet haar bedrijfsvoering ingrijpend aanpassen. Een substantiële daling van meer dan 20% heeft een negatief gevolg voor de resultaten en brengt een herschikking van de formatie met zich mee. Op 1 juli 2023 is de looptijd van de wettelijke schuldsanering (Wsnp) gehalveerd van 36 naar 18 maanden als gevolg van de wijziging van de Faillissementswet. Ook de aflosperiode in de Minnelijke schuldregeling natuurlijke personen (Msnp) is verkort naar 18 maanden. Als gevolg van deze wetswijziging bestaat het risico dat het aantal diensten zal toenemen. Over 2024 heeft het risico zich geopenbaard en dit heeft geleid tot een substantiële stijging van het aantal schulpregelingen in de laatste maanden van het jaar. In de begroting was voor de gemeente Haaksbergen rekening gehouden met 9 regelingen, terwijl in werkelijkheid dit 25 regelingen bedroeg. Dit heeft geleid tot een kostenstijging van de standaard dienstverlening ter grootte van € 14.686. De Stadsbank zal samen met de gemeenten via de ingezette verbetering van de begeleiding (“Klantreis”) en door middel van procesoptimalisatie hierop inspelen om de kosten te beheersen.

Op basis van de Najaarsnota 2024 is de verwachting dat de Stadsbank Oost Nederland met een negatief resultaat zal eindigen. Na onttrekking van dit resultaat aan de Algemene

Jaarstukken 2024

81

Verbonden partij

Gemeentelijk Belasting Kantoor Twente Hengelo

Financiële risico’s

Openbaar Lichaam Crematoria Twente / Crematoria TwenteOost Nederland BV Enschede

Financiële risico’s Omgevings-dienst Twente (ODT)

Vorm/ zeggenschap

reserve komt het weerstandsvermogen uit op 1,46 (niveau ‘ruim voldoende’). Hiermee komt de organisatie boven de door het Algemeen Bestuur gewenste hoogte (tussen de 1,0 en 1,4). Gemeenschappelijke Het heffen en invorderen van gemeentelijke belastingen en de regeling met Hengelo, uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken. Enschede, Borne, Losser, Almelo, Oldenzaal en Twenterand. ________________ 1 bestuurder lid AB Lid DB (positie delen met Borne, Oldenzaal en Losser). Het GBT heeft geen buffers om grote financiële tegenvallers op te kunnen vangen. Eventuele tegenvallers worden naar rato verdeeld over de gemeenten. Uit de risicoanalyse blijkt dat de financiële risico’s beperkt zijn. Gemeenschappelijke Gemeenschappelijke regeling, met openbaar lichaam gevestigd regeling van 13 te Enschede. In stand houden en exploiteren van crematoria in gemeenten met een Enschede, Almelo, Borne en Oldenzaal. Er is een aparte BV Besloten opgericht om dividenduitkering mogelijk te maken. Vennootschap als onderdeel. In 2023 is gestart met het aanpassen van de regeling aan de ________________ vernieuwde wet. Lid AB De bedrijfsrisico’s zijn grotendeels afgedekt door procedures en verzekeringen. Gemeenschappelijke Regeling met de 14 Twentse gemeenten en de provincie Overijssel. _____________ Lid AB (+ plv)

Recreatieschap Twente Enschede

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen)

Gemeenschappelijke Regeling van de 14 Twentse gemeenten. ________________ Lid Bestuur (+vicevoorzitter)

Uitvoering van de, op grond van artikel 5.4, eerste lid en 5.5 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, verplichte basistaken. Het betreft in hoofdzaak de activiteiten op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving milieu. Bij de uitvoering van deze werkzaamheden moet voldaan worden aan vastgestelde normen (de kwaliteitscriteria 3.0.). In opdracht van 14 Twentse gemeenten exploiteert het Recreatieschap Twente de recreatieparken (Het Rutbeek, Het Lageveld, Het Hulsbeek), fietspaden en routesystemen (Routenetwerk Twente). De bedrijfsvoering van het recreatieschap wordt uitgevoerd door de Gemeenschappelijke Regeling (GR). Er is een dienstverleningsovereenkomst (DVO) gesloten met Samen Twente. Het strategisch beleid voor vrijetijdseconomie (VTE) en het formatiebudget is ondergebracht bij Twente Board Development. Op dit moment wordt de financieringssystematiek Recreatieschap Twente onder de loep genomen. Beoogd resultaat is een duidelijk en transparant afsprakenkader over het beheer en onderhoud, in kwaliteit en kwantiteit, van de routenetwerken met een passende financieringssystematiek en een zo efficiënt mogelijke manier van onderhoud en beheer van de routes en een recreatieparken.

Financiële risico’s

Niet van toepassing.

Euregio Enschede/Gronau

Samenwerkingsverband van 104 Duitse en 26 Nederlandse gemeenten. ________________ 2 leden raad AB

Jaarstukken 2024

Het stimuleren, ondersteunen en coördineren van regionale grensoverschrijdende samenwerking van haar leden. De ambities zijn gericht op de doelstelling: een sterke deelregio, één verzorgingsgebied, geïntegreerd en krachtig woon- en werkgebied waarin de grens niet langer een scheidende en belemmerende uitwerking heeft. Een belangrijke taak is het regionaal beheer van het EU-subsidieprogramma INTERREG.

82

Verbonden partij

Vorm/ zeggenschap Vertegenwoordiging is politiek gerelateerd.

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen)

De EUREGIO heeft toekomstgericht gewerkt in 2024 met projectwerk en projectontwikkeling. In de strijd tegen de georganiseerde misdaad en uitbuiting van arbeidsmigranten zijn maatregelen ingevoerd met het lopende Interreg-project “Euregionaal Netwerk Arbeidsmigranten”. EUREGIO blijft voortbouwen op het project “Signal” om ondermijning door criminele organisaties tegen te gaan. EUREGIO streeft er naar om grensoverschrijdende stedelijke en landelijke mobiliteitsconcepten projectmatig efficiënter te ontwikkelen en te integreren. DE EUREGIO-raad heeft een resolutie aangenomen dat grenscontroles tijdelijk van aard moeten zijn en slechts in uitzonderlijke gevallen moet worden toegepast.

Financiële risico’s

N.v.t.

Vennootschappen en coöperaties Verbonden partij Vorm/ zeggenschap Twence Holding BV Hengelo

Besloten Vennootschap als onderdeel van een holding ________________ Aandeelhouderschap Percentage aandelen: 3,77%

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen) Het vanuit de zorgtaak van deelnemende overheden beheren en exploiteren van milieuvoorzieningen en het verlenen van diensten op het gebied van milieubeheersing in het algemeen en het bewerken en verwerken van huishoudelijk - en bedrijfsafval in het bijzonder. Het produceren en leveren van (duurzame) energie en secundaire grondstoffen en daarmee bijdragen aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente Haaksbergen. Recente ontwikkelingen: In het kader van duurzaamheid en milieu heeft Twence een CO2 afvanginstallatie gebouwd en in gebruik genomen. Een derde deel van de uitstoot wordt opgevangen en verwerkt tot herbruikbare grondstof voor de glastuinbouw. Daarnaast is een zonnepark aangelegd op de voormalige stortplaats ElhorstVloedbelt in Zenderen. De gemeenten Almelo, Oldenzaal en Twenterand zijn uitgetreden als aandeelhouders. Enschede, Losser en Twence hebben de aandelen aangekocht. Ondanks dit vertrek houdt Twence voor de komende jaren rekening met vollast van de verbrandingslijnen, waarin de toetreding van Münster een belangrijke rol kan spelen. Een kernvraag daarbij is of er vanuit de Haagse regelgeving obstakels worden opgeworpen voor deze grensoverschrijdende samenwerking.

De minister overweegt een (tijdelijk) importverbod op al het buitenlands huishoudelijk afval in geval van een tekort aan verwerkingscapaciteit in Nederland. Dit zou de samenwerking ondermijnen.

Financiële risico’s Twente Milieu NV Hengelo

Jaarstukken 2024

Bij tegenvallende bedrijfsresultaten zal ook de dividenduitkering lager uitvallen. Naamloze Vennootschap Sinds 2018 voert Twente Milieu het onderhoud uit in de ________________ openbare ruimte. Sinds 2019 is Twente Milieu ook verantwoordelijk voor de inzameling van huishoudelijk afval. De Aandeelhouderschap gemeenten Almelo, Berkelland, Borne, Enschede, Hengelo, Hof van Twente, Losser, Oldenzaal, Wierden en Haaksbergen zijn samen 100% aandeelhouder. Percentage aandelen: Recente ontwikkelingen: 4,8 % De gemeente Berkelland heeft zich aangesloten bij Twente Milieu, is nu dus aandeelhouder en heeft de uitvoering van haar huishoudelijke afvalinzameling aan Twente Milieu overgedragen.

83

Verbonden partij

Vorm/ zeggenschap

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen)

Financiële risico’s

Twente Milieu kent een stabiele positieve meerjarenbegroting. Hierin wordt aangeven dat de kans dat er zich financiële risico’s zullen manifesteren als relatief klein moet worden betiteld. De solvabiliteit ligt momenteel beduidend boven het minimaal noodzakelijke niveau voor gunstige financieringsvoorwaarden. Volgens de meerjarenbegroting zal dit dalen tot net boven dit niveau hoofdzakelijk door grote investeringen in goed geisoleerde gebouwen en elektrische voertuigen.

Bank Nederlandse Gemeenten ’s-Gravenhage

Naamloze Vennootschap ________________ Aandeelhouderschap

Financiële risico’s Enexis Holding NV ’s-Hertogenbosch

Financiële risico’s

Percentage aandelen: 0,065% De financiële risico’s die we lopen bij de BNG worden als nihil beschouwd. Naamloze Enexis beheert het energienetwerk in Noord-, Oost- en ZuidVennootschap Nederland voor de aansluiting van ongeveer 2,7 miljoen ________________ huishoudens, bedrijven en overheden. De netbeheerderstaak is Aandeelhouderschap een publiek belang, wettelijk geregeld met o.a. toezicht vanuit de Autoriteit Consument en Markt. Percentage aandelen: Het belang van deelneming is behartigen van publieke belang van 0,014% een betrouwbaar en continue transport van nutsvoorziening tegen de laagst mogelijke prijs. Partijen: 6 provinciale en 130 gemeentelijke aandeelhouders. De aandeelhouders lopen een zeer gering risico (een deel van) de boekwaarde van € 6,2 miljoen te moeten afwaarderen. Omdat Enexis opereert in een gereguleerde (energie)markt, onder toezicht van de Energiekamer en vanwege de (intrinsieke) waarde van Enexis Holding N.V. is dit risico zeer gering. Enexis heeft op dit moment meer dan 50% eigen vermogen wat 10% boven de wettelijke eis ligt.

Stichtingen en verenigingen Verbonden partij Vorm/ zeggenschap Groot Scholtenhagen Haaksbergen

Financiële risico’s

Stichting Wsw Haaksbergen)

Jaarstukken 2024

Bank van en voor overheden en instellingen die maatschappelijk belang behartigen. Met gespecialiseerde dienstverlening draagt de BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Klanten van de BNG zijn overheden en instellingen op het gebied van volkshuisvesting, gezondheidszorg, onderwijs en nut.

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen)

Stichting ______________

Sport- en recreatiepark Groot Scholtenhagen is ontstaan dankzij een schenking door textielfabrikant Jordaan van een gedeelte van zijn grondbezit aan de gemeenschap van Haaksbergen. Het dient bij te Collegelid is dragen aan de mogelijkheden tot ontspanning en recreatie voor de voorzitter bevolking van Haaksbergen. De Stichting Groot Scholtenhagen is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van het gehele sport- en recreatiepark, dat onder meer bestaat uit sportvelden, fietsen wandelpaden, park- en bosplantsoenen, kinderboerderij en monumenten. De Stichting draagt op deze wijze bij aan de realisatie van beleidsdoelen op verschillende beleidsterreinen zoals sport, kunst en cultuur en recreatie en toerisme. Het park is met een legaat aan de gemeente geschonken. Voor het beheer daarvan is de Stichting Groot Scholtenhagen opgericht. Als de leden van de Stichting stoppen en de Stichting het beheer niet meer op zorgvuldige wijze kan uitvoeren, valt de verantwoordelijkheid voor het beheer terug naar de gemeente. Stichting Doelstelling: het namens de gemeente Haaksbergen bieden van formeel werkgeverschap aan werknemers (artikel 2, eerste lid van ______________ de Wet sociale werkvoorziening - de Wsw-medewerkers) die in de gemeente Haaksbergen wonen en voorheen werkzaam waren bij het inmiddels ontmantelde Wsw-bedrijf Hameland.

Het formeel Gemeentewerkgeverschap wordt ook geboden voor een aantal Wswsecretaris is medewerkers, niet woonachtig in Haaksbergen en destijds bestuurslid. werkzaam bij het inmiddels ontmantelde Wsw-bedrijf Hameland. Reden: evenwichtige verdeling onder deelnemers aan de GR Hameland in kader van ontmanteling.

84

Verbonden partij

Vorm/ zeggenschap

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen) Voor de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening is een overeenkomst met een door de gemeente aangewezen SW-bedrijf (SWB te Hengelo) gesloten.

Financiële risico’s

N.v.t.

Overige regelingen/samenwerkingsverbanden Verbonden partij Vorm/ Openbaar belang/doel zeggenschap (incl. eventuele veranderingen) Gemeenschappelijke regeling samenwerking sociale zaken Borne, Haaksbergen en Hengelo

Gemeenschappelijke regeling met Borne en Hengelo, waarbij Hengelo als centrumgemeente is aangewezen. _____________ Eens keer per 4 weken een PFO Hengelo/Haaksbergen. Eens per kwartaal een bestuurlijk overleg met de bestuurders van de deelnemen gemeenten.

Namens de colleges van Borne en Haaksbergen is de als centrumgemeente aangewezen gemeente Hengelo de Uitvoeringsorganisatie van de bevoegdheden van de Participatiewet en aanverwante wetten en regelgeving, met uitzondering van de (beleidsmatige) bevoegdheden. Laatstgenoemde bevoegdheden blijven aan de afzonderlijke raden en colleges. De omschrijving van de uitvoeringsbevoegdheden is opgenomen in vastgestelde Mandaatbesluiten samenwerking sociale zaken Borne en Hengelo en Haaksbergen en Hengelo. Exacte omschrijving werkzaamheden die de centrumgemeente Hengelo voor Haaksbergen uitvoert zijn omschreven in de vastgestelde Dienst-verleningsovereenkomst Hengelo – Haaksbergen en het afsprakenregister. Ontwikkelingen: Het klantenbestand van de klantmanagers verandert door o.a. de toename van (multi)problematiek en statushouders. Daardoor verandert de complexiteit van trajecten voor re-integratie en arbeidsontwikkeling. Dat vraagt meer van de begeleiding en coaching in de terugkeer naar (regulier) werk.

Centrumgemeenteregeling samenwerking ICT Hengelo

Gemeenschappelijke regeling met Hengelo, Oldenzaal en het openbaar lichaam SWB Midden Twente, waarbij Hengelo als centrumgemeente is aangewezen.

Financiële risico’s

Met de ICT-transitie naar de gemeente Hengelo is de kans op een groot cyberincident gereduceerd. De aansprakelijkheid van partijen jegens elkaar voor schade is per kalenderjaar beperkt tot maximaal 50 % van het bedrag van de jaarlijks te betalen vergoeding voor te verrichten werkzaamheden. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in de begroting 2023 hebben we de uitval op applicaties in verband met een cyberaanval op € 400.000 gezet (financieel gevolg € 4.000.000 x incidentie 10%). BestuursovereenDeze bestuursovereenkomst beschrijft de samenwerking tussen komst tussen de de Twentse gemeenten voor het versterken en verbreden en het Twentse gemeenten uitzetten van een gezamenlijke koers van en voor de sociaal m.u.v. Twenterand economische structuur van Twente. _____________ Bestuurlijk overleg In het bestuurlijk overleg wordt gezamenlijk de inbreng in het bestuur van de Stichting Twenteboard voorbereid, afgestemd en teruggekoppeld. Daarnaast wordt overleg gevoerd en afgestemd over het Vertegenwoordiging in lobbyen van de gemeenten bij provincie, Rijk, de Europese Unie Stg. Twenteboard is en andere (semi)overheden en haar organisaties ten behoeve getrapt. Haaksbergen van de sociaal economische structuurversterking en andere door in cluster met Borne, het bestuurlijk overleg gekozen onderwerpen.

Hengelo en Hof van Twente In de overeenkomst is vastgelegd dat bij de start van de bestuursovereenkomst t/m het jaar 2022 elke gemeente een bedrag van € 9,01 per inwoner per jaar beschikbaar stelt. Dit

Bestuursovereenkomst Sociaal Economische Structuurversterking (BOK – SES) Per juli 2021

Financiële risico’s

Jaarstukken 2024

In 2022 is Haaksbergen met centrumgemeente Hengelo en mede-deelnemers Oldenzaal en SWB Midden-Twente een samenwerking aangegaan, waarbij het beheer van ICT bij de gemeente Hengelo is ondergebracht. In het najaar van 2022 heeft de “live-gang” plaatsgevonden. De beleidsbepalende bevoegdheden en het recht om financiële kaders te stellen berusten bij de individuele deelnemers.

85

Verbonden partij

Vorm/ zeggenschap

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen)

bedrag wordt geïndexeerd. Met dit bedrag wordt mede in de kosten van de Twente Board Development (personeel, huisvesting, materieel etc.) voorzien. In het MJP zijn voor de jaren daarna middelen gereserveerd. De afspraak is verder dat gemeenten zich ten opzichte van elkaar verbinden om zich in te spannen de besluiten die over de financiële inbreng worden gemaakt na te komen.

Kengetallen verbonden partijen Naam verbonden partij* Samen Twente

bedragen x €1.000 Eigen Vreemd Eigen Vreemd Vermogen Vermogen Vermogen Vermogen 01-01-2023 01-01-2023 31-12-2023 31-12-2023

Resultaat 2023*

12.827

12.788

4.105

21.449

267

Recreatieschap Twente

871

4.204

790

4.043

-8

Veiligheidsregio Twente

1.963

46.027

2.504

58.013

1.374

Stadsbank Oost Nederland

1.349

15.215

1.370

11.396

289

Gemeentelijk Belasting Kantoor Twente

756

8.715

1.652

7.783

896

Openbaar Lichaam C rematoria Twente

1.611

4

2.081

5

471

2.649

12.063

2.577

29.943

-86

176.054

11.928

169.261

9.894

14.000

Euregio Twence Holding BV Twente Milieu NV

12.660

15.678

12.064

15.275

-208

Bank Nederlandse Gemeenten

4.600.000

107.000.000

4.721.000

110.819.000

254.000

Enexis NV

4.491.000

4.622.000

5.320.000

5.140.000

72.000

216

416

232

478

90

Stichting WSW

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Omgevingsdienst Twente (ODT)

1.727

3.246

2.036

4.576

454

IC T Hengelo

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

GR samenw. Hengelo, Borne en H'bergen

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Stichting Groot Scholtenhagen

*Cijfers uit jaarrekeningen 2023. De jaarrekeningen van de verbonden partijen voor 2024 zijn nog niet bekend.

bedragen x €1.000

Bijdragen aan verbonden partijen Naam verbonden partij Samen Twente

Rekening 2023

Begroting 2024

Rekening 2024

1.429

1.500

1.540

Recreatieschap Twente

114

93

93

Veiligheidsregio Twente

1.706

1.847

1.848

Stadsbank Oost Nederland

143

159

197

Gemeentelijk Belasting Kantoor (GBT)

619

658

658

Openbaar Lichaam C rematoria Twente

0

0

0

Euregio

7

7

7

Twence Holding BV

0

Twente Milieu NV Bank Nederlandse Gemeenten Enexis NV Stichting Groot Scholtenhagen Stichting WSW

0

0

0

3.536

3.679

0

0

0

0

0

401

342

342

0

0

0

631

878

878

IC T Hengelo

1.742

1.728

1.863

GR samenw. Hengelo, Borne en H'bergen

1.343

1.397

1.594

Totaal

8.135

12.145

12.699

Omgevingsdienst Twente (ODT)

Jaarstukken 2024

86

Jaarstukken 2024

87

Paragraaf Grondbeleid Algemeen De basis voor het gemeentelijk grondbeleid is omschreven in de “Nota Grondbeleid 2012” en de nota “Grondprijsbeleid gemeente Haaksbergen”. In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) provincies en gemeenten staat benoemd welke gegevens vermeld moeten worden in de paragraaf grondbeleid. Daarnaast heeft de rekenkamercommissie in het rapport “Bezint eer ge begint” (Gemeente Haaksbergen, 2017) over het grondbeleid van de gemeente Haaksbergen een aantal aanbevelingen gedaan om de informatiewaarde te verbeteren. Deze hebben wij in de paragraaf Grondbeleid opgenomen, voor zover mogelijk. Overzicht complexen In 2025 telt het grondbedrijf vier actuele complexen: - Marktplan (centrumontwikkeling; looptijd tot en met 2030); - Wissinkbrink (woningbouw; looptijd tot en met 2026); - Brem 5 (woningbouw; looptijd tot en met 2026); - Buurse De Noor Oost (woningbouw; looptijd tot en met 2028). Stand van zaken projecten Marktplan Twee ontwikkelaars hebben gezamenlijk een plan ontwikkeld voor het zogenaamde ‘gat in de Markt’, inclusief het terrein van de Bron, het voormalige pand Konings en de omliggende openbare ruimte. De grondexploitatie Marktplan is exclusief de ontwikkeling van de Bron. In 2024 is met deze ontwikkelaars een koop- en realisatie overeenkomst opgesteld. Op basis van die overeenkomst is ook de grondexploitatie geactualiseerd.

Verdere afronding van deze ontwikkeling is afhankelijk van de beroepsprocedure bij de Raad van State tegen het bestemmingsplan. Wissinkbrink In 2024 zijn vier van de vijf woningbouwkavels verkocht. In 2025 zal naar verwachting de vijfde kavel worden verkocht. Het groen rondom de kavels is door weersomstandigheden niet aangeslagen. De nieuwe aanplanting wordt in 2025 geplant. Wanneer de laatste kavel in 2025 wordt verkocht zullen we bij de jaarrekening 2025 de grondexploitatie Wissinkbrink afsluiten. Brem 5 Eind 2023 zijn de gronden aan de Brem 5 aangekocht door de gemeente. Begin 2025 worden de gronden aanbesteed aan de markt voor de ontwikkeling van 5 patiowoningen. Buurse De Noor Oost De grondexploitatie is op 10 jul 2024 vastgesteld, gelijktijdig met vaststelling van het bestemmingsplan. Na afronding van de beroepsprocedure bij de Raad van State tegen het bestemmingsplan starten we met de voorbereidingen om deze locatie bouwrijp te maken en de gronden te verkopen.

Jaarstukken 2024

88

Parameters Per 1-1-2025 worden de grondexploitaties geactualiseerd. Daarbij gaan we uit van de volgende parameters: Parameters Kostenstijging GWW Kostenstijging plankosten Opbrengstenstijging woningbouw Opbrengstenstijging bedrijfsterrein Rente Disconteringsvoet

2025 3,50% 4%

2026 2,50% 2,00%

2027 2,50% 2,00%

2028 e.v. 2,00% 2,00%

1,50%

2,00%

2,00%

2,00%

0,00% 1,18% 2,00%

2,00% 1,18% 2,00%

2,00% 1,18% 2,00%

2,00% 1,18% 2,00%

Eindwaarde zonder winstneming In 2025 heeft de gemeente vier actieve grondexploitaties. Onderstaande tabel geeft allereerst aan wat de eindwaarde van de grondexploitatie is. Deze saldi zijn zonder de (conform de BBV verplichte) winstneming. Dit is het geraamde planresultaat bij afsluiting van de grondexploitatie. Deze is ook contant gemaakt per 1-1-2025, wat betekent dat de eindwaarde conform BBV-regelgeving tegen 2% contant is gemaakt. Exploitatieresultaat Marktplan Wissinkbrink Brem 5 Buurse De Noor Oost Totaal

€ € € € €

EW -2.453.274 € 961.501 € -172.199 € 7.802 € -1.656.170 €

CW -2.178.438 924.165 -165.512 7.208 -1.412.576

Afsluiting 2030 2026 2026 2028

Tussentijdse winstneming Het BBV schrijft voor dat winst moet worden genomen, als daar voldoende zekerheid over bestaat. Het voorzichtigheidsbeginsel leidt ertoe dat realisatie van winst moet worden uitgesteld tot daarover voldoende zekerheid bestaat. Dit betekent echter niet dat pas winst moet worden genomen bij het afsluiten van het grondexploitatiecomplex. Volgens het realisatiebeginsel dient in de situatie dat voldoende zekerheid is over de winst, de winst te worden genomen. Hierbij dient de Percentage Of Completion methode (POC-methode) te worden gevolgd. Indien aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te kunnen nemen: • Het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat; én • De grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht; én • Een (gedeelte van de) kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de realisatie genomen). Op dit moment zijn 2 grondexploitaties winstgevend: Wissinkbrink en Buurse De Noor Oost. De winstneming voor de Wissinkbrink is bepaald op €635.897. Voor Buurse De Noor Oost is winstneming € 0, omdat er nog geen grondopbrengsten zijn gerealiseerd.

Jaarstukken 2024

89

Exploitatieresultaat Marktplan Wissinkbrink Brem 5 Buurse De Noor Oost Totaal

€ € € € €

Winstneming 635.897 635.897

Eindwaarde met winstneming In onderstaande tabel zijn de eindwaarden inclusief winstneming weergegeven. Exploitatieresultaat Marktplan Wissinkbrink Brem 5 Buurse De Noor Oost Totaal

€ € € € €

EW -2.453.274 € 310.509 € -172.199 € 7.802 € -2.307.162 €

CW Winstneming -2.178.438 € 298.452 € 635.897 -165.512 € 7.208 € -2.038.290 € 635.897

Voorzieningen Volgens de richtlijnen van het BBV een voorziening getroffen worden voor grondexploitaties die een voorgecalculeerd tekort laten zien (voorziening ter hoogte van het voorgecalculeerd tekort). Op basis van de jaarlijkse actualisatie van de grondexploitatie wordt de hoogte van de voorziening herijkt. Op dit moment hebben twee grondexploitaties een negatief resultaat. Voor het Marktplan en Brem 5 moeten voorzieningen worden opgenomen. De voorzieningen worden bepaald op basis van de eindwaarde van deze grondexploitaties. De tekorten van de Brem en het Marktplan samen leidt tot een verliesvoorziening per 31-12-2024 van €2.625.473. Verliesvoorziening Marktplan Brem 5 Totaal

Per 31-12-2024 € -2.453.274 € -172.199 € -2.625.473

In de jaarrekening van 2023 is een verliesvoorziening van €2.591.000 opgenomen, bestaande uit €2.420.000 voor het Marktplan en €171.000 voor de Brem. Per 31-12-2024 leiden de tekorten van de Brem en het Marktplan samen tot een verliesvoorziening van €2.625.473, bestaande uit €172.199 voor de Brem en €2.453.274 voor het Marktplan. Dit is een toename van €34.473 ten opzichte van de voorziening in de jaarrekening van 2023. Meerjarenperspectief Het exploitatieresultaat op eindwaarde heeft de volgende uitwerking uitgezet in de tijd: Afsluiting grondexploitaties Marktplan Wissinkbrink Brem 5 Buurse De Noor Oost Totaal Inzet verliesvoorziening Resultaat na inzet voorziening

2024

2025

2026

2027

2028

2029 €

2030 -2.453.274

€ 310.509 € -172.199 € € €

-

€ 138.310 € 172.199 € 310.509

€ € € -

€ 7.802 € 7.802 € 7.802

€ € € -

€ -2.453.274 € 2.453.274 € -

Weerstandsvermogen De IFLO-norm is vanuit het Ministerie van Binnenlandse Zaken opgesteld om de weerstandscapaciteit te bepalen. De IFLO-norm relateert de hoogte van de benodigde weerstandscapaciteit aan de boekwaarden van de grondexploitaties (10%), de nog te maken kosten (10%) en de opgenomen voorziening. De verwachtingswaarde is 50% omdat niet alle risico’s zich gelijktijdig voor zullen doen. De weerstandscapaciteit per grondexploitatie is als volgt geraamd, waarvan alleen Wissinkbrink een positieve boekwaarde heeft:

Jaarstukken 2024

90

Grondexploitatie Marktplan Wissinkbrink Brem 5 Buurse De Noor Oost Totaal

Boekwaarde 31-12-2024 € 2.678.807 € -142.864 € 453.880 € 9.870 € 2.999.693

Jaarstukken 2024

Verwachtte Voorzieningen kosten € 1.032.357 € -2.422.128 € 189.266 € 75.000 € -172.199 € 285.238 € 1.581.860

Totaal voor Risico obv IFLO risico norm (10% totaal) € 1.289.036 € 128.904 € 46.402 € 4.640 € 356.681 € 35.668 € 295.107 € 29.511 € 1.987.226

50% IFLOnorm € 64.452 € 2.320 € 17.834 € 14.755 € 99.361

91

Paragraaf openbaarheid Wet open overheid (Woo) De Wet open overheid (Woo) is in werking getreden om de toegankelijkheid en transparantie van overheidsinformatie te vergroten. De wet voorziet in twee vormen van openbaarmaking: passieve openbaarmaking, waarbij overheidsinformatie op verzoek van burgers of bedrijven wordt verstrekt, en actieve openbaarmaking, waarbij de overheid uit eigen beweging informatie openbaar maakt, zonder dat hierom wordt gevraagd. Passieve openbaarmaking In 2024 heeft de gemeente Haaksbergen 17 Woo-verzoeken ontvangen. De resultaten van de behandeling waren als volgt: • 10 verzoeken zijn gevolgd door besluiten waarbij documenten zijn verstrekt. • 2 verzoeken zijn informeel afgehandeld. • 1 verzoek heeft geen documenten opgeleverd. • 1 verzoek is ingetrokken door de verzoeker. • 3 verzoeken waren per 31 december 2024 nog niet afgerond. Een belangrijk onderdeel bij het behandelen van Woo-verzoeken is het anonimiseren van gegevens. Persoonsgegevens moeten bijvoorbeeld onleesbaar worden gemaakt. Gemeente Haaksbergen is gestart met het ontwikkelen van een richtlijn voor het anonimiseren van gegevens. Dit bevordert dat documenten consequent geanonimiseerd worden. Daarnaast is in 2024 een nieuwe tool aangeschaft en uitgerold die het anonimiseren technisch ondersteunt en vereenvoudigt.

Actieve openbaarmaking De Woo verplicht overheden om zeventien categorieën van informatie gefaseerd actief openbaar te maken. Voor gemeenten geldt dat vanaf 1 november 2024 de eerste vier categorieën actief beschikbaar moeten zijn. Dit gaat om: 1. Wetten en algemeen verbindende voorschriften; 2. overige besluiten van algemene strekking; 3. organisatie en werkwijze; 4. bereikbaarheidsgegevens. Gemeente Haaksbergen heeft deze categorieën per 1 november 2024 op de gemeentelijke website geplaatst. De resterende categorieën zijn op dit moment nog niet verplicht, maar volgen in later fases. Om de toegankelijkheid van deze informatie te waarborgen, is dit jaar op de gemeentelijke website een platform ingericht voor specifiek Woo-informatie. Dit platform stelt inwoners van Haaksbergen en andere belanghebbenden in staat documentatie op één centrale plek te vinden.

Jaarstukken 2024

92

Jaarrekening

Jaarstukken 2024

93

Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening (bedragen x € 1.000) Primitieve begroting

PROGRAMMA

1. Exploitatie

0 Bestuur en Ondersteuning 1 Veiligheid 2 Verkeer, vervoer en waterstaat 3 Economie 4 Onderwijs 5 Sport, cultuur en recreatie 6 Sociaal domein 7 Volksgezondheid en milieu 8 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening

Begroting na wijziging

LASTEN basis

BATEN basis

SALDO basis

LASTEN totaal

3.186

1.437

-1.749

3.586

-2.749

2.606

-4.289

4.032

232

2.749

BATEN totaal

1.025

Realisatie begrotingsjaar na wijzigingen

SALDO totaal

Verschil

LASTEN werkelijk

BATEN werkelijk

SALDO werkelijk

begroot na wijz./ werkelijk

-2.560

4.150

1.208

-2.942

-381

-2.606

2.606

-3.799

4.337

307

-2.606

1

-4.030

-231

4.441

151

1.025

206

-818

897

235

-662

953

207

-746

-84

2.944

387

-2.557

3.002

575

-2.428

3.514

871

-2.643

-215

5.221

645

-4.576

5.480

1.077

-4.404

5.753

1.426

-4.327

76

29.993

6.556

-23.437

35.144

11.825

-23.319

34.595

12.539

-22.056

1.263

8.576

7.598

-978

8.630

7.700

-930

8.814

7.876

-938

-7

4.227

1.312

-2.914

4.402

1.476

-2.926

4.801

2.563

-2.237

689

Totaal

62.361

18.294

-44.067

67.779

24.144

-43.635

69.523

26.997

-42.525

1.110

2. Overhead

Overhead

11.834

56

-11.779

12.961

222

-12.740

13.231

771

-12.460

280

3. VPB

Vennootschapsbelasting

17

-17

149

-149

166

5. Alg. dekkingsm.

Algemene dekkingsm. Programma 0

0

55.631

55.631

0

57.766

0

0

213

213

0

57.766 256

256

74.212

74.193

-19

80.890

82.387

1.498

0

400

400

647

1.563

-916

647

1.563

-916

0

74.212

74.593

381

81.537

83.950

2.413

83.567

87.899

4.333

1.919

Algemene dekkingsm. Programma 3 Totaal saldo baten en lasten 5. Reserves

Reserves

Totaal gerealiseerde resultaat

-166

-17

58.320

554

0

58.320 248

248

-8

82.920

86.336

3.417

1.919

Toelichting overzicht van baten en lasten We sluiten het jaar met een positief resultaat van € 4.333.000. In de Eindejaarsrapportage 2024 werd een voordeel geraamd van € 2.413.000. Ten opzichte van het geschetste beeld bij de eindejaarsrapportage is dit een resultaatverbetering van € 1.919.000. Algemene toelichting: - de baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. - positieve resultaten worden slechts genomen voor zover zij op de balansdatum zijn gerealiseerd. - dividendopbrengsten van deelnemingen worden als bate genomen op het moment dat het dividend betaalbaar wordt gesteld. - duurzame middelen met een verkrijgingsprijs van minder dan € 5.000 worden ineens ten laste van het resultaat gebracht. Uitgezonderd van gronden, die worden altijd geactiveerd.

Jaarstukken 2024

95

Verklaring verschillen begroot en werkelijk Hier geven we een gedetailleerd inzicht in de herkomst en oorzaak van de verschillen tussen de Begroting 2024 (na wijzigingen) en de werkelijke cijfers. Wij verklaren hier alleen de verschillen op het saldo per taakveld die afgerond € 15.000 overstijgen. Als er grote verschillen zijn op afzonderlijk lasten en baten (> € 100.000) die elkaar opheffen in het netto saldo, lichten wij die ook toe. Indien er op een taakveld geen verschillen te verklaren zijn, wordt dit taakveld niet in de tekst benoemd. In de tabellen zijn ook de bijstellingen ten opzichte van de primitieve begroting weergegeven. Alle bedragen in de tabellen zijn x € 1.000. In de tabellen staat per programma een totaaloverzicht van de verschillen op de taakvelden van dat programma.

Jaarstukken 2024

96

Programma Bestuur en ondersteuning (bedragen x € 1.000) Lasten Prim. Begroting

Wijziging begroting

Bestuur

1.519

-17

1.501

1.963

-462

Burgerzaken

644

21

665

807

-142

0.3

Beheer overige gebouwen en gronden

117

-4

113

135

-22

0.4

Overhead

11.834

1.127

12.961

13.231

-270

0.5

Treasury

163

409

572

575

-3

0.64

Belastingen overig

631

-71

561

514

46

0.7

Algemene uitkering

0

0

0

0

0

0.8

Overige baten en lasten

112

62

173

155

18

0.9

Vennootschapsbelasting (Vpb)

17

132

149

166

-17

0.10

Mutaties reserves

0

647

647

647

0

15.037

2.306

17.343

18.194

-851

Begroting Werkelijk na wijziging

Saldo

Nr.

Omschrijving taakveld

0.1 0.2

Totaal

Begroting Werkelijk na wijziging

Saldo

Baten Prim. Begroting

Wijziging begroting

Nr.

Omschrijving taakveld

0.1

Bestuur

0

0

0

-39

-39

0.2

Burgerzaken

372

0

372

539

167

0.3

Beheer overige gebouwen en gronden

80

0

80

107

27

0.4

Overhead

56

166

222

771

549

0.5

Treasury

504

380

884

919

35

0.61

OZB woningen

4.383

16

4.399

4.403

4

0.62

OZB niet-woningen

3.191

132

3.323

3.329

6

0.63

Parkeerbelasting

0

0

0

1

1

0.64

Belastingen overig

46

-10

36

38

2

0.7

Algemene uitkering

48.472

1.205

49.677

50.221

544

0.8

Overige baten en lasten

20

0

20

10

-10

0.9

Vennootschapsbelasting (Vpb)

0

0

0

0

0

0.10

Mutaties reserves

Totaal

400

1.163

1.563

1.563

0

57.524

3.052

60.576

61.862

1.287

Wijziging begroting

Begroting Werkelijk na wijziging

Saldo Prim. Begroting

Nr.

Omschrijving taakveld

0.1

Bestuur

-1.519

17

-1.501

-2.002

-501

0.2

Burgerzaken

-272

-21

-293

-268

25

0.3

Beheer overige gebouwen en gronden

-37

4

-34

-28

5

0.4

Overhead

-11.779

-961

-12.740

-12.460

280

0.5

Treasury

342

-29

312

344

32

0.61

OZB woningen

4.383

16

4.399

4.403

4

0.62

OZB niet-woningen

3.191

132

3.323

3.329

6

0.63

Parkeerbelasting

0

0

0

1

1

0.64

Belastingen overig

-585

61

-525

-476

48

0.7

Algemene uitkering

48.472

1.205

49.677

50.221

544

0.8

Overige baten en lasten

-92

-62

-153

-146

8

0.9

Vennootschapsbelasting (Vpb)

-17

-132

-149

-166

-17

0.10

Mutaties reserves

Totaal

Jaarstukken 2024

Saldo

400

516

916

916

0

42.486

746

43.232

43.668

436

97

0.1 Bestuur Toelichting op het saldo van € 501.000 nadeel Burgemeester en wethouders (€ 504.000 nadeel) De gemeente heeft een voorziening opgenomen voor de pensioenen van (oud-)wethouders. De hoogte van deze voorziening wordt jaarlijks herzien op basis van actuariële berekeningen, waarbij de rekenrente een belangrijke rol speelt. In 2024 is de rekenrente gedaald van 3,16% (2023) naar 2,325%. Een lagere rekenrente betekent dat toekomstige pensioenverplichtingen tegen een lagere disconteringsvoet contant worden gemaakt, waardoor de benodigde voorziening stijgt met € 287.000. Daarnaast is gebleken dat het partnerpensioen niet was meegenomen in de berekening van voorgaande jaren, wat heeft geleid tot een extra dotatie van € 224.000 aan de voorziening. Beide resulteren in een extra dotatie van € 511.000 aan de voorziening. Dit zorgt voor een nadelig effect op het saldo binnen het taakveld Bestuur. Overige verschillen € 4.000 voordeel 0.2 Burgerzaken Toelichting op het saldo van € 25.000 voordeel Leges paspoorten (€ 30.000 voordeel) Het aantal aangevraagde reisdocumenten was door de paspoortpiek hoger dan verwacht. Hierdoor zijn de inkomsten uit de leges voor reisdocumenten hoger dan begroot.

Daarnaast heeft er door een inrichtingsprobleem met het klantgeleidingssysteem in 2024 een financieel-technische wijziging in de financiële administratie plaatsgevonden met betrekking tot de leges paspoorten. De herinrichting, die in het einde van 2024 heeft plaatsgevonden, zorgt voor een andere presentatie van baten en lasten, die budgettair neutraal is. Tegenover de overschrijding op de lasten staan directe baten, namelijk de gegenereerde inkomsten uit leges paspoorten. Overige verschillen € 5.000 nadeel 0.3 Beheer overige gebouwen Opbrengsten verhuur (€ 27.000 voordeel) De opbrengsten uit verhuur van het gemeentepand geven een voordeel van € 27.000. Onderhoudskosten (€ 22.000 nadeel) De onderhoudskosten van het gemeentehuis geven een nadeel van € 15.000. Daarnaast hebben we € 7.000 meer aan verzekeringspremies betaald dan was geraamd.

0.4 Overhead Toelichting op het saldo van € 280.000 voordeel Informatiemanagement (€ 245.000 voordeel) In 2023 zijn middelen in de begroting beschikbaar gesteld om het informatiemanagement te versterken. Voor drie jaren is € 400.000 per jaar (2024, 2025 en 2026) incidenteel beschikbaar gesteld. De omvang van deze middelen betrof een grove inschatting, omdat bij het opstellen van de begroting nog geen concreet beeld geboden kon worden voor de incidentele inhaalslag die in eigen bedrijfsvoering gemaakt moet worden als ook de kosten voor een eventuele samenwerking op IM. In het eerste kwartaal van 2024 is bestuurlijk een intentieovereenkomst met Hengelo aangegaan dat ziet op de uitvoering van vijf pilots om de samenwerking op IM tussen Hengelo en Haaksbergen te verkennen. De incidenteel beschikbare middelen zijn hiervoor ingezet als ook voor het verder in huis versterken van het informatiemanagement (uitvoering project ‘procesmanagement op orde’ en het verder optimaliseren van het IBT-domein ‘informatie- en archiefbeheer’). Vanwege onder meer de prioriteitstelling op de ombuigingen als de beperkt beschikbare capaciteit van de ambtelijke organisatie, zijn geen aanvullende activiteiten in het kader van IM opgepakt. De incidenteel beschikbare middelen voor de uitvoering van deze activiteiten blijken ruim voldoende. Om die reden hebben wij een incidenteel voordeel van € 245.000.

Jaarstukken 2024

98

ICT (€ 247.000 nadeel) De overschrijding van € 247.000 binnen het ICT-budget is het gevolg van hogere kosten dan oorspronkelijk begroot. Deze overschrijding heeft een incidenteel karakter en wordt gecompenseerd binnen het totale budget van taakveld 0.4 Overhead, waardoor deze niet in de eindejaarsrapportage is opgenomen. Voorziening verlofsparen (€295.000 voordeel) De voorziening verlofsparen van gemeenten stelt medewerkers in staat om bovenwettelijke vakantieuren te sparen voor toekomstig gebruik, zoals voor een sabbatical of vervroegd pensioen. Gemeenten treffen hiervoor een financiële voorziening om de verplichtingen te dekken. In 2024 is de methodiek voor de berekening van de voorziening verlofsparen herzien. Voorheen werd het bovenwettelijk verlof, het aangekochte verlof (bovenwettelijk IKB verlof) en de verlofsparen component volledig meegenomen in de berekeningsgrondslag. Deze benadering leidde tot een relatief hoge voorziening, die niet meer in verhouding stond tot het daadwerkelijke benuttingsrisico van verlofrechten. In 2024 is een deel van de voorziening vrijgevallen. Overige verschillen (€13.000 nadeel) 0.5 Treasury Ontvangen rente schatkistbankieren (voordeel € 32.000) De rentevergoeding op het schatkistbankieren heeft een extra voordeel opgeleverd van € 32.000. 0.61 OZB woningen Geen verschillen te verklaren. 0.62 OZB niet-woningen Geen verschillen te verklaren.