Jaarstukken 2021

• Sinds 2009 is het verstrekken van geldleningen aan gemeentepersoneel niet meer toegestaan. De portefeuille met personeelshypotheken wordt daardoor steeds kleiner. • Met garanties wordt terughoudend omgegaan. Alleen instellingen met een maatschappelijk nut kunnen in aanmerking komen voor een garantstelling. Vaak zijn dit sportverenigingen die een grote investering doen in een sportveld of gebouw. De risico’s die hieruit voortvloeien, zijn opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen. • Wij nemen een achtervangpositie in bij het Wsw voor verstrekte leningen aan corporaties. De risico’s hiervan zijn geschat op nihil, aangezien er momenteel geen aanwijzingen zijn dat het Wsw niet aan haar garantieverplichtingen kan voldoen. • Wij maken geen gebruik van derivaten. Aandelen van de gemeente Haaksbergen Haaksbergen heeft van een aantal nutsbedrijven aandelen in bezit. Deze zijn uit hoofde van de publieke taak aangetrokken. De aandelen zijn tegen de aankoopprijs gewaardeerd, in overeenstemming met de BBV. De geschatte marktwaarde is het totale eigen vermogen van een bedrijf/het totaal aantal uitstaande aandelen x het aantal aandelen dat de gemeente Haaksbergen bezit. Aankoopwaarde en de geschatte marktwaarde van onze aandelen (bedragen in euro’s) Kapitaalgoed Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Twence Holding BV Openbaar Lichaam Crematoria Twente

Geschatte marktwaarde 01-01-2021 81.585 1.900.000

Aankoopwaarde

0

4.600.000

0

300.000

2.665

650.000

Twente Milieu NV

561.000

561.000

Totaal

645.250

8.011.000

Enexis NV

Jaarstukken 2021

75

Paragraaf Bedrijfsvoering Personeel Om de doelstelling ten aanzien van personeel te realiseren zijn breed inzetbare, flexibele medewerkers steeds belangrijker. Flexibilisering, kwaliteit, vitaliteit, duurzame inzetbaarheid en talentontwikkeling spelen daarbij een centrale rol. Dit vraagt veel van onze medewerkers en daar hoort een positief werkklimaat bij. Doelen Goed werkgeverschap. Juiste medewerker op de juiste plek. Werkplezier voor medewerkers. Talentontwikkeling. Vitale medewerkers. Prestaties Ontwikkeling van de (lerende) organisatie en haar werknemers. Zorg voor goede arbeidsvoorwaarden en ontwikkelmogelijkheden. Vitale medewerkers. Het benutten en inzetten van talenten. Creëren van banen voor jongeren en doelgroepen uit de Participatiewet. Ontwikkeling van de (lerende) organisatie en haar werknemers In 2021 is weer gestart met het houden van een centrale introductiebijeenkomst voor nieuwe medewerkers en is een begin gemaakt om de in-, door- en uitstroomprocessen te verbeteren. Dit heeft onder andere plaatsgevonden door aansluiting op de database van de gemeente Wierden waardoor (digitale) werkprocessen nog beter op elkaar zijn afgestemd. Ook is een toekomstbestendige oplossing gevonden voor een duurzame verlenging van het contract met de gemeente Wierden ten aanzien van EHRM en de salarisadministratie.

Dit met als doel de kwetsbaarheid te verminderen, een kwaliteitsslag te maken en kostenbesparing te realiseren. Inhuur Het inhuurproces voldoet sinds 1 januari 2021 aan de eisen van rechtmatigheid. De verlengingen van inhuurkrachten die al in 2020 werkzaam waren voor de gemeente heeft onverhoopt niet rechtmatig plaatsgevonden. De kosten voor inhuur zijn inzichtelijk, wat sturing op deze kosten beter mogelijk maakt. Doordat in 2021 meerdere vacatures in afwachting van de businesscase bedrijfsvoering niet waren opengesteld dan wel ingevuld, is op de meeste plekken hiervoor externe inhuur ingezet. Functieomschrijving en -waardering In 2021 is de voorbereiding van de methode (HR21) voor het vaststellen van de Haaksbergse situatie ten aanzien van de indeling voortgezet. In 2022 wordt deze fase afgerond en wordt naar verwachting in de tweede helft van het jaar een onderhoudsronde gestart daar waar er wijzigingen zijn in verband met de nieuwe organisatiestructuur per september 2021. Evalueren regeling generatiepact In 2021 is de regeling generatiepact geëvalueerd. In maart 2021 is een enquête uitgezet. Het deelnamepercentage aan de regeling is hoog. De doelstelling om instroom van jongeren te bevorderen, is tot op heden niet behaald. De regeling wordt beëindigd en niet voortgezet. De regeling generatiepact heeft nog een doorloop tot 1 juni 2022.

Er was een budget van € 100.000 in de begroting 2021 opgenomen wat is gebruikt om de

Jaarstukken 2021

76

effecten van de regeling generatiepact op te lossen. Dit is gebruikt voor invulling van vrijvallende vacatureruimte. Onderzoek mogelijkheden doelgroepen Participatiewet Er heeft in 2021 geen onderzoek plaatsgevonden. Vitale medewerkers De gemeente Haaksbergen wil zorgdragen voor een organisatie met vitale werknemers. Het 'eigen regie' model is één van de instrumenten, dat hiervoor ingezet wordt. Dit model helpt medewerkers bewust te laten worden van zijn/haar eigen rol/verantwoordelijkheid ten aanzien van de eigen vitaliteit. Medewerkers die competent, gezond en gemotiveerd zijn, plezier hebben in hun werk en gecommitteerd zijn aan de koers van hun organisatie, leveren betere prestaties en kunnen het werk ook op langere termijn goed volhouden. De organisatie biedt daarvoor de randvoorwaarden, maar het is de verantwoordelijkheid van het management en de medewerker ermee aan de slag te gaan. Ontwikkeling verzuim Verzuimpercentage 2019

6,5%

2020

5,69%

2021

4,35%

Opzet formatie Stand per 01-01-2021 Stand per 31-12-2021

fte 120,93 fte 120,44

Personeelskosten De personeelskosten vormen een wezenlijk deel van onze begroting. Met het versterken van de grip op onze financiën, zijn we ook meer in control gekomen voor wat betreft de personeelskosten. We hebben alle personele budgetten in één overzicht (onder de werktitel ‘het vierkant van de personele kosten’) geplaatst. Dit ‘vierkant’ bestaat uit loonkosten eigen personeel, detacheringsopbrengsten, inhuurbudget en overige personele kosten. Kort gezegd komen alle personele budgetten in het ‘vierkant’, waardoor wij effectief vrijvallende middelen in de personeelsbegroting kunnen inzetten voor knelpunten in de organisatie. Het nadeel van € 77.000 wordt met name veroorzaakt door de nieuwe CAO, welke in januari 2022 definitief is vastgesteld. Deze gaat echter in met terugwerkende kracht per 1 december 2021. Dit betekent dat de eenmalige vergoedingen aan medewerkers en de loonsverhoging vanaf december 2021, welke zijn uitbetaald in 2022, moeten worden toegerekend aan het boekjaar 2021. In totaal is dit een extra last van € 160.000. Hiermee was in de Eindejaarsrapportage 2021 geen rekening gehouden. (bedragen x € 1.000) Realisatie personeel: Loonkosten Loonkosten bovenformatief Kosten voormalig personeel Personeel derden Vergoeding voor personeel Overwerk Toelagen Totaal

Jaarstukken 2021

Begroot na wijz EJR

Realisatie 2021

Restant

9.183 91 105 1.911 -65 15 29

9.327 94 157 1.791 -86 19 43

-144 -3 -52 120 21 -4 -14

11.269

11.345

-77

77

Organisatie Er is in 2020 een start gemaakt met de doorontwikkeling naar een toekomstbestendige gemeente. De ‘kapstok’ voor de doorontwikkeling van onze organisatie is het meerjarig verbeterprogramma ‘Haaksbergen ster(ker) in ontwikkeling’. Op 27 mei 2020 is door de raad het meerjarig programma unaniem vastgesteld. Een programma waarin uitvoering wordt gegeven aan drie ontwikkelsporen: 1. financiën en risicobeheersing op orde; 2. effectief samenspel; 3. stabiele en veerkrachtige organisatie. Onderdeel van het derde ontwikkelspoor zijn de businesscase bedrijfsvoering en het basis op orde brengen van de ambtelijke organisatie in Haaksbergen. Doelen - Ontwikkelen van de gemeente Haaksbergen overeenkomstig het programma ‘Haaksbergen Ster(ker) in Ontwikkeling’: het project Grip op personele kosten maakt hier ook onderdeel van uit. - Verdere stappen richting een actueel functiehuis met een personeels- en capaciteitsplanning, de organisatieontwikkeling naar een netwerkgemeente en de businesscase bedrijfsvoering. Prestaties - Opleveren businesscase bedrijfsvoering. - Verbetering proces bestuurlijke besluitvorming. - Ontwikkeling van de (lerende) organisatie. - Basis verder op orde. Nieuwe organisatie – basis verder op orde Er zijn inrichtingsprincipes geformuleerd in de loop van 2021, die de basis vormen voor een nieuwe, robuuste ambtelijke organisatie.

De organisatiestructuur is per september 2021 aangepast aan de nieuwe organisatie. De 3 afdelingen zijn omgevormd naar 9 teams aangestuurd door teammanagers. Opleveren businesscase bedrijfsvoering De businesscase bedrijfsvoering is afgerond. In 2021 is de uitplaatsing van IT naar de gemeente Hengelo vormgegeven. Er is een start gemaakt met de vormgeving van het onderzoek naar informatiemanagement. Meer hierover leest u in het programma 01 – bestuur. Meer over het verbeterprogramma en de stand van zaken van de verschillende programmaonderdelen (ontwikkelsporen) leest u eveneens in het programma 01bestuur. Informatie & Automatisering Doelen De organisatie blijft inzetten op het verhogen van de efficiency van de bedrijfsvoering en verbetering van de dienstverlening. Het belang van ICT als middel om dit te bereiken neemt nog steeds toe: ICT als middel om strategische resultaten te behalen. Prestaties ICT apparatuur beschikbaar houden. Bijdrage leveren aan (wettelijke) digitalisering. Dienstverlening en bedrijfsvoering faciliteren. Businesscase bedrijfsvoering en investeringsregime De besluitvorming in de businesscase bedrijfsvoering heeft geleid tot uitplaatsing van IT bij de gemeente Hengelo. Als gevolg hiervan hebben we afgeschreven IT-apparatuur

Jaarstukken 2021

78

(rekencentrum en merendeel werkplekapparatuur) niet vervangen. Vanwege van Covid19 zijn voor medewerkers zonder thuiswerkvoorziening laptops aangeschaft. Deze apparatuur past naadloos in de door de gemeente Hengelo gevoerde IT-architectuur. Businesscase bedrijfsvoering en impuls voor verdere digitalisering Digitalisering is meer dan alleen IT en vult inmiddels de randvoorwaarden in om de economie te laten draaien. Het op afstand moeten werken leert dat onze interne processen volledig digitaal moeten zijn. Vanuit dit kader hebben we besloten extern onderzoek te laten verrichten naar het versterken van het informatiemanagement van onze gemeente. Digitale ondersteuning ten behoeve van de Omgevingswet Met het oog op de invoering van de Omgevingswet hebben we voor de noodzakelijke aansluiting op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) een drietal opdrachten voor levering en implementatie van softwarepakketten gegund. Hiervan is één pakket (vergunningen) inmiddels aangesloten op de landelijke voorziening en is gestart met de implementatie ervan.

Versterken gezamenlijke uitvoeringskracht met andere gemeenten In het kader van het meerjarenprogramma Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) van de VNG hebben we resultaten geboekt door onder meer: aansluiting te zoeken bij het programma Gemeentelijk Gegevensknooppunt sociaal domein (GGk), waarlangs de gegevensuitwisseling met onze zorgaanbieders plaatsvindt. via het programma GGI-Netwerk over te stappen op een beveiligd landelijk datanetwerk speciaal voor gemeenten en gemeentelijke samenwerkingsverbanden. Dienstverlening en bedrijfsvoering handhaven Als gevolg van de Covid-19 maatregelen zijn we erin geslaagd om binnen de bestaande IT-middelen technische oplossingen te realiseren waardoor thuiswerken en videovergaderen organisatiebreed kon worden gefaciliteerd. Voldoen aan wettelijke verplichtingen Er heeft een onderzoek plaatsgevonden naar de acties die gedaan moeten worden om onze websites digitaal toegankelijk te maken, zodat wij voldoen aan de wet digitale toegankelijkheid. Zowel het college als de raad heeft een functionaris gegevensbescherming aangesteld. Met de uitvoering van het project informatievoorziening en dienstverlening wordt een belangrijke basis gelegd voor de implementatie van de Wet open overheid. Informatieveiligheid - Continuïteit IT Een externe partij heeft de IT-systemen ge-audit en een rapport met aanbevelingen uitgebracht.

Op basis van de aanbevelingen, in combinatie met een inventarisatie van actuele dreigingen, zijn op basis van een risicoanalyse een aantal aanbevelingen opgevolgd. Daarnaast is onder andere vanwege het financieel herstelplan en de daaraan gekoppelde uitgavenstop en rekening houdend met de uitplaatsing van bedrijfsvoering richting Hengelo, besloten een aantal risico’s te accepteren. Informatieveiligheid - Audit ENSIA In het kader van de controlesystematiek ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information Audit) heeft het Ministerie vastgesteld dat onze interne beheersmaatregelen voldoen aan de DigiD- en Suwinetnormen 2020. Daarnaast is de gemeenteraad middels een rapportage Informatiebeveiliging geïnformeerd over de stand van zaken van de implementatie van het geldende normenkader “Baseline Informatiebeveiliging Overheid” (BIO) en daaruit voortkomende verbeteracties op korte termijn. Deze rapportages zijn in een vertrouwelijke bijeenkomst met de gemeenteraad nader toegelicht.

Jaarstukken 2021

79

Informatieveiligheid - Informatiebeveiligingsbewustzijn Naast het geven van fysieke workshops is het bewustzijnsprogramma uitgebreid met eLearning. Onderdeel van de eLearning programma is een basisintroductie informatieveiligheid voor nieuwe medewerkers en driewekelijkse korte digitale modules voor alle medewerkers. Als onderdeel van dit programma hebben er meerdere keren per jaar “phishing simulaties” plaatsgevonden. Informatieveiligheid - Beschikbaarheid Het centrale IT-netwerk kende gedurende de eerste 11 maanden van 2021 een hoog beschikbaarheidsniveau (99,8%). In december was de beschikbaarheid voor een aantal diensten lager. Dit is het gevolg van een aantal preventieve maatregelen die de organisatie heeft genomen om de kwetsbaarheden (log4j) op een verantwoorde manier te kunnen (laten) verhelpen. Het ingevoerde regime vanwege financieel toezicht had tot gevolg dat er minder werd geïnvesteerd dan gepland. Daarnaast vroeg de businesscase bedrijfsvoering de nodige aandacht en leidde onder meer tot uitstel van reguliere vervangingsinvesteringen met als oogmerk het voorkomen van desinvesteringen. Control Voor een uitgebreide beschrijving van wat er met betrekking tot de financiën in Haaksbergen in 2021 speelde, verwijzen we naar Programma 0 (Bestuur en ondersteuning) en de paragraaf Treasury.

Doelen Het doel van de financiële administratie op orde brengen en toegankelijk maken is in 2021 behaald. Van het doel om in control te zijn voor financiën, processen en risico’s is de stand van zaken als volgt: financieel is de basis op orde, daarnaast is aan de afstemming tussen financiën en personeel in 2021 veel inzet gepleegd met als resultaat, dat we de beschikbare capaciteit gericht in kunnen zetten. Na het op orde brengen van financiën en personeel, is in 2021 ook een start gemaakt met het in beeld hebben van de werkprocessen en het actualiseren daarvan. Dit proces zal in 2022 verder opgepakt worden. De overdracht van de rechtmatigheidsverantwoording van de accountant naar het college van B&W is met een jaar uitgesteld en is bij de jaarrekening 2022 voor het eerst van toepassing. Prestaties We hebben meer grip op onze financiën. De planning- en control cyclus is op orde en ondergaat daar waar mogelijk een kwaliteitsimpuls. De weg naar financieel herstel wordt verder bewandeld en werpt in de vorm van een hogere weerstandscapaciteit zijn vruchten af. De functie van concerncontroller is ingevuld. Het functiehuis staat; er kan gestuurd worden. Communicatie Doelen Inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers betrekken bij gemeentelijke besluitvorming en projecten. Communicatie levert een bijdrage aan de organisatieontwikkeling.

Van medewerkers wordt verwacht dat zij steeds meer oog en oor hebben voor de buitenwereld. Prestaties

Jaarstukken 2021

80

In 2021 is de ‘Beleidsnota participatie, ook voor de omgevingswet’ in een interactief proces opgesteld en begin 2022 is deze ter vaststelling aangeboden aan de raad. De nota biedt handvatten voor een goed participatieproces, bijvoorbeeld bij het opstellen van nieuw beleid of het mogelijk maken van ruimtelijke plannen. Hoewel de aanleiding voor de beleidsnota participatie de nieuwe Omgevingswet is, is het participatiebeleid zeer zeker ook toepasbaar in andere situaties en voor andere beleidsvelden. Participatie wordt de komende jaren nog meer onderdeel van de dagelijkse praktijk van de gemeente. Daar moeten we ons verder in verbeteren door de inzet van bijvoorbeeld een online participatieforum en door het trainen van medewerkers. Ook in 2021 had de Covid-19 pandemie invloed op de manier waarop de gemeente met inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers kon communiceren. Fysieke bijeenkomsten maakten een groot deel van het jaar plaats voor online contact. We hebben dit jaar veelvuldig mensen geïnformeerd, gelegenheid gegeven vragen te stellen, suggesties te doen of kritische opmerkingen te maken. Waar het kon, zijn mensen betrokken bij gemeentelijke planvorming.

Projecten waarbij stakeholders betrokken werden, waren bijvoorbeeld de vergunningverlening voor zonnevelden, aanpassingen aan het eerste en tweede deel van de oude N18, de voorbereiding op de woonvisie, de realisatie van het Marktplan, de nieuwe inrichting van de Molenstraat, beschermd wonen aan De Brem en nieuwbouw van basisschool Het Palet. Andersom gold het ook: de gemeente heeft samengewerkt met partijen om particuliere initiatieven mogelijk te maken. Voorbeelden daarvan zijn The Gap en de bootcamproute. Ook de gesprekken en samenwerking met wijkraden en belangengemeenschappen gingen door, maar veelal online. Zonder communicatie geen organisatieontwikkeling. Er is daarom veelvuldig aandacht geweest voor interne informatie en communicatie. In 2021 werden initiatieven zoals een periodieke interne nieuwsbrief en online terugkoppelingen en presentaties voor medewerkers voortgezet, bedoeld om medewerkers te betrekken bij doorlopende veranderingen in de organisatie in het kader van ‘Haaksbergen (Sterk)er in ontwikkeling’. Veel tijd heeft de gemeente gestoken in het online en offline informeren van inwoners over de Covid-19 crisis en daarmee gepaard gaande maatregelen, steunpakketten en oproepen om elkaar te steunen. Daarnaast is een campagne gevoerd voor het beter scheiden van afval met een folder en containersticker huis-aan-huis en inzet van online en offline media.

Juridische zaken Doelen Zorgvuldig bestuur via juridische kwaliteitszorg. Prestaties Juridisch advies en ondersteuning van bestuur en organisatie. Advisering bezwaren, die de kritiek van de rechtelijke macht kan doorstaan. Er is een nieuwe commissie bezwaarschriften benoemd. In 2021 werden 59 bezwaarschriften ingediend. Daarvan zijn er medio februari 2022 41 afgehandeld, 18 nog in behandeling bij de commissie Bezwaarschriften en voor 2 geldt dat de beslissing op het bezwaar aanstaande is. Coördinatie regelgeving, met oog voor kwaliteit, deregulering en digitale toegankelijkheid. Deze standaard handelswijze is in 2021 bij alle gemeentelijke regelgeving uitgevoerd. Coördinatie verbonden partijen en interbestuurlijk toezicht. In 2021 was er speciale aandacht en ondersteuning voor de transitie van de Regio Twente. Daarnaast is veel aandacht besteed aan het interbestuurlijke toezicht. Verdere verfijning van de kwaliteit van de besluitvormingsprocessen en het faciliteren van trainingen ‘Helder adviseren’ voor medewerkers.

Jaarstukken 2021

81

-

Ondersteuning op het gebied van ontwikkeling organisatie, waaronder organisatiemodel, en de samenwerking met Hengelo op het gebied van IT.

Facilitair Doelen Huisvesting en facilitaire dienstverlening voor gemeente en huurders zijn op orde, (kosten-) efficiënt en prettig. Prestaties Vanuit oogpunt van financieel herstel, organisatieontwikkeling en onderzoek naar de mogelijkheid tot uitplaatsing van onze bedrijfsvoering, zijn we terughoudend geweest met facilitaire uitgaven en vervangingsinvesteringen in onze eigen huisvesting. Deze overgangsperiode is gebruikt om de wensen en verwachtingen ten aanzien van de huisvesting en dienstverlening vanuit onze partners (huurders) te actualiseren, zodat we deze nog beter laten aansluiten op ons huisvestingsconcept. Naast een bijdrage aan duurzaam herstel zijn hierdoor eventuele desinvesteringen voorkomen.

Jaarstukken 2021

82

Paragraaf Verbonden partijen Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie, waarin de gemeente Haaksbergen een bestuurlijk en een financieel belang heeft. De vastgestelde Nota Verbonden Partijen Haaksbergen 2016, inclusief addendum bevat het beleidskader en legt de basis voor de sturing en control van en op verbonden partijen in het algemeen en het verhelderen van de overwegingen die wij maken bij de sturing, het beheer, de verantwoording en het toezicht op verbonden partijen, kortom de governance. Onderstaand een overzicht van de verbonden partijen. In dit overzicht geven we aan welke rechtsvorm, zeggenschap, openbare belang of doel er mee is gemoeid. Ook is, indien dat aan de orde is, melding gemaakt van (financiële) risico’s voor de gemeente als deelnemer. Daar waar dat van toepassing is, vermelden we het aandelenpercentage. Dit percentage geeft tevens een beeld van de invloed en de eventuele financiële risico’s, dat nooit meer kan zijn dan het aandelenpercentage. Hoewel geen verbonden partij in de letterlijke betekenis van de definitie uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is in dit overzicht de Gemeenschappelijke regeling samenwerking sociale zaken Borne, Haaksbergen en Hengelo ook opgenomen.

Verder is een tabel opgenomen over het verwachte eigen en vreemd vermogen en het verwachte resultaat van de verbonden partijen over het begrotingsjaar 2021. Het gaat daarbij om gegevens voor zover deze bekend zijn. Daarnaast is een tabel opgenomen met het belang en de bijdragen die in 2021 zijn gedaan en voor 2022 staan begroot voor deze verbonden partijen. De verbonden partijen komen in deze begroting in meerdere programma’s voor. De beleidsontwikkelingen en hoe de verbonden partij bijdraagt aan de te bereiken doelen zijn in de diverse programma’s opgenomen. Eventueel relevante risico’s zijn vermeld in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Voor alle verbonden partijen tezamen is een risico opgenomen in de paragraaf risicobeheersing van € 1.000.000, met een kans van optreden van 50%. Hiervoor wordt derhalve een bedrag van € 500.000 opgenomen als benodigd weerstandsvermogen. Gemeenschappelijke regelingen Verbonden Vorm/ partij zeggenschap Samen Twente (voorheen Gemeenschappelijke Regeling Gezondheid (Openbaar Lichaam Gezondheid) Enschede Per 8 juli 2021

Gemeenschappelijke Regeling van de 14 Twentse gemeenten ________________ 1 lid AB (+ plv)

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen) Op basis van de inhoud van de gemeenschappelijke regeling is het doel, het in zijn rechtsgebied bewaken, beschermen en bevorderen van de gezondheid van en zorg verlenen aan de bevolking of specifieke groepen daarvan. Daarvoor worden de belangen behartigd op het gebied van Publieke gezondheid, onder de naam GGD Twente; Jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning, onder de naam Organisatie voor Zorg en Jeugdhulp Twente (OZJT) en Advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling, onder de naam Veilig Thuis Twente (VTT).

Relevante ontwikkelingen

Jaarstukken 2021

83

Verbonden partij

Vorm/ zeggenschap

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen)

De gemeenschappelijke regeling Gezondheid is de rechtsopvolger van de Regio Twente. In 2019 is een proces gestart om de regionale samenwerking in Twente te versterken. Op 1 juli 2020 heeft het Algemeen Bestuur van de Regio Twente het hoofdlijnenbesluit ‘Versterking regionale samenwerking door focus en eenvoud’ (het transitieplan) vastgesteld. Het transitieplan is bedoeld om de Regio Twente te ontvlechten en de regionale samenwerking opnieuw in te richten. Na toestemming van de raden van Twente heeft het AB op 10 juni 2021 ingestemd met de eindtoets van de veranderopdracht. Voor de huidige onderdelen GGD, OZJT en VTT van de Regio Twente betekent dit dat zij onderdeel zijn gaan uitmaken van een organisatie met focus op gezondheid, door het omvormen van de huidige Gemeenschappelijke regeling Regio Twente, naar een gemeenschappelijke regeling voor “gezondheid”. In deze organisatie zijn ook de vrijwillige samenwerkingen Samen14 en Kennispunt Twente geland. Deze nieuwe organisatie wordt gevormd door het grootste deel van de huidige Regio Twente, zowel qua budget als qua medewerkers. De GR Gezondheid is op 8 juli 2021 van start gegaan. In de nieuwe situatie is de 3O samenwerking voor sociaaleconomische structuurversterking geformaliseerd en georganiseerd via stichting Twente Board.

Samen met vertegenwoordigers van onderwijs en ondernemers, bepaalt de overheid in de Twente Board de economische koers en waarop geïnvesteerd gaat worden. In het bestuur van de Twente Board hebben de geledingen elk vertegenwoordigers. De werkorganisatie van de Twente Board is een besloten vennootschap, Twente Board Development. Voor de financiering van deze organisatie stellen de 14 Twentse gemeenten middelen beschikbaar. De samenwerking op dit gebied binnen Regio Twente wordt beëindigd en vervangen door een bestuursovereenkomst tussen de colleges van burgemeester en wethouders, met een bestuurlijk overleg. Voor Recreatieve Voorzieningen is per 1 januari 2022 een bedrijfsvoeringsorganisatie ingericht, het Recreatieschap Twente. Een bedrijfsvoeringsorganisatie is een simpele gemeenschappelijke regeling met een enkelvoudig bestuur en is bedoeld om uitvoeringstaken van gemeenten licht te organiseren. Het Recreatieschap Twente verzorgt de subsidiëring van de toeristische marketing en promotie van Twente. Het strategisch beleid voor vrijetijdseconomie wordt ondergebracht bij de Twente Board. De PIOFACH-taken worden uitgevoerd door de GR Gezondheid. Tot de oprichting van de

Jaarstukken 2021

84

Verbonden partij

Vorm/ zeggenschap

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen)

bedrijfsvoeringsorganisatie per 1 januari 2022 rustten de taken op het gebied van recreatieve voorzieningen ook bij de GR Gezondheid, als rechtsopvolger van de Regio Twente. Overige samenwerkingen waaronder op het gebied van Milieu Duurzaamheid Afval (waaronder ook de samenwerking op het gebied van de regionale energiestrategie), mobiliteit, Twentse Kracht, IT-Platform Twente, Netwerkstad Twente worden per 2022 ondergebracht bij gastheergemeenten. Financiële risico’s

Haaksbergen heeft bepleit ontvlechtings- en frictiekosten uit bestaande middelen te voldoen. In de bestuurlijke eindtoets, vastgesteld door het AB van de Regio Twente op 10 juni 2021, is inzicht gegeven op welke wijze de frictiekosten gefinancierd kunnen worden. Daaruit blijkt dat als alle beschikbare dekkingsbronnen binnen Regio Twente voor de dekking van frictiekosten worden ingezet, het niet nodig is de gemeenten hiervoor te belasten. De frictiekosten worden op deze manier volledig gefinancierd met bestaande middelen, reserves en jaarrekeningresultaten. Daarvoor is separate besluitvorming nodig.

Veiligheidsregio Twente Enschede

Gemeenschappelijke regeling tussen de 14 Twentse gemeenten ________________ Burgemeester lid AB

Wet Veiligheidsregio, Wet geneeskundige hulpverlening en Wet rampen en zware ongevallen schrijven deze gemeenschappelijke regeling voor. Doel: Veiligheid begint bij het zoveel mogelijk voorkomen van incidenten, rampen en crises en het vervolgens beperken van letsel en schade bij incidenten, rampen en crises. De risico’s in de regio vormen de basis waarop het veiligheidsbeleid door Veiligheidsregio Twente wordt vormgegeven. Veiligheidsregio Twente is verantwoordelijk voor het zo veel mogelijk reduceren van risico’s en voor het bestrijden en beperken van de effecten.

Financiële risico’s

De gemeentelijke bijdrage wordt in 2022 niet verhoogd ten opzichte van 2021, met uitzondering van de indexatie.

Stadsbank Oost Nederland Enschede

Gemeenschappelijke regeling met 21 andere gemeenten ________________ Lid AB

Financiële risico’s

Op maatschappelijk en zakelijk verantwoorde wijze voorzien in behoefte van geldkredieten, regelen van problematische schulden van personen die in financiële moeilijkheden zijn geraakt, budgetbeheer voeren en voorlichting en advisering over al deze aangelegenheden. Daarnaast voert de SON beschermingsbewind uit en maakt zij verzoekschriften Wsnp (Wet schuldsanering natuurlijke personen).

In 2021 is onder andere vanwege Covid-19 een daling zichtbaar van het aantal cliënten en bijdrage van gemeenten. In het AB is besloten de teveel betaalde gelden door gemeenten bij de SON te laten staan als incidentele bijdrage voor 2021. Deze afspraak is, naast het dempen van de Covid-19 effecten, ingegeven vanuit risicobeheersing. Zou er wel verrekend worden, komt de weerstandsratio uit onder het minimumniveau. Vanuit financieel-bestuurlijke continuïteit is dit niet gewenst. Met de begroting van 2022 brengt de SON de kosten en baten weer in evenwicht. Algemeen volumebeleid gemeenten: indien gemeenten besluiten tot een ingrijpende beperking van het gebruik van diensten van de Stadsbank, heeft dit

Jaarstukken 2021

85

Verbonden partij

Vorm/ zeggenschap

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen)

mogelijk consequenties voor de inkomsten van de bank. De bank kan namelijk niet haar bedrijfsvoering ingrijpend aanpassen. Een substantiële daling van meer dan 20% heeft een negatief gevolg voor de resultaten en brengt een herschikking van de formatie met zich mee. Gemeentelijk Belasting Kantoor Twente Hengelo

Gemeenschappelijke regeling met Hengelo, Enschede, Borne, Losser, Almelo, Oldenzaal en Twenterand ________________

Het heffen en invorderen van gemeentelijke belastingen en de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken.

1 bestuurder lid AB Lid DB (positie delen met Borne, Oldenzaal en Losser) Financiële risico’s

Het GBT heeft geen buffers om grote financiële tegenvallers op te kunnen vangen. Eventuele tegenvallers worden naar rato verdeeld over de gemeenten. Uit de risicoanalyse blijkt dat de financiële risico’s beperkt zijn.

Openbaar Lichaam Crematoria Twente / Crematoria Twente-Oost Nederland BV Enschede

Gemeenschappelijke regeling van 13 gemeenten met een Besloten Vennootschap als onderdeel ________________ Lid AB

Gemeenschappelijke regeling, met openbaar lichaam gevestigd te Enschede. In stand houden en exploiteren van crematoria in Enschede, Almelo, Borne en Oldenzaal. Er is een aparte BV opgericht om dividenduitkering mogelijk te maken. Recente ontwikkelingen: vanuit de deelnemende gemeenten is gediscussieerd of het exploiteren van crematoria een gemeentelijke taak is. Hiertoe is een kadernotitie opgesteld. Aan de hand van deze kadernotitie is per deelnemende gemeente een standpunt gevraagd over het eigenaarschap en het huidige governance construct van het OLCT, waarbij ook eventuele alternatieve organisatievormen zijn meegenomen. De gemeenteraad is in dit proces meegenomen door informatiebijeenkomsten en een wensen- en bedenkingenprocedure. De gemeente Haaksbergen heeft als deelnemende gemeente aangegeven bestuurlijk betrokken te willen blijven en de huidige organisatievorm in stand te willen houden.

Financiële risico’s

De bedrijfsrisico’s zijn grotendeels afgedekt door procedures en verzekeringen.

Omgevingsdienst Twente (ODT)

Gemeenschappelijke Regeling met de 14 Twentse gemeenten en de provincie Overijssel _____________ Lid AB (+ plv)

Financiële risico’s

Jaarstukken 2021

Uitvoering van de, op grond van artikel 5.4, eerste lid en 5.5 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, verplichte basistaken. Het betreft in hoofdzaak de activiteiten op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving milieu. Bij de uitvoering van deze werkzaamheden moet voldaan worden aan vastgestelde normen (de kwaliteitscriteria 2.1.).

Het financiële risico is gering. Op basis van een door het ODT uitgevoerde risico-inventarisatie bedraagt de benodigde weerstandscapaciteit € 657.095. De verwachte weerstandscapaciteit in 2022 bedraagt € 728.754. Dit is hoger dan de benodigde weerstandscapaciteit.

86

Verbonden partij

Vorm/ zeggenschap

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen)

Euregio Enschede/Gronau

Samenwerkingsverband van 104 Duitse en 26 Nederlandse gemeenten ________________

Het stimuleren, ondersteunen en coördineren van regionale grensoverschrijdende samenwerking van haar leden. De ambities zijn gericht op de doelstelling: een sterke deelregio, één verzorgingsgebied, geïntegreerd en krachtig woon- en werkgebied, waarin de grens niet langer een scheidende en belemmerende uitwerking heeft. Een belangrijke taak is het regionaal beheer van het EU-subsidieprogramma INTERREG.

2 leden raad AB Vertegenwoordiging is politiek gerelateerd. Burgemeester is voorzitter Financiële risico’s

N.v.t.

Vennootschappen en coöperaties Verbonden Vorm/ partij zeggenschap Twence Holding BV Hengelo

Besloten Vennootschap als onderdeel van een holding ________________ Aandeelhouderschap Percentage aandelen: 3,77%

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen) Het vanuit de zorgtaak van deelnemende overheden beheren en exploiteren van milieuvoorzieningen en het verlenen van diensten op het gebied van milieubeheersing in het algemeen en het bewerken en verwerken van huishoudelijk - en bedrijfsafval in het bijzonder. Het produceren en leveren van (duurzame) energie en secundaire grondstoffen en daarmee bijdragen aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente Haaksbergen. Recente ontwikkelingen: Per juli 2022 gelden, zoals eerder gemeld, een nieuw contract en nieuwe tarieven. Ook het dividendbeleid is aangepast. Twence investeert in nieuwe hernieuwbare energiebronnen die, naar rato van het aandelenbezit, meetellen bij onze klimaatdoelstellingen.

Financiële risico’s

Bij tegenvallende bedrijfsresultaten valt ook de dividenduitkering lager uit.

Twente Milieu NV Hengelo

Naamloze Vennootschap ________________ Aandeelhouderschap

Sinds 2018 voert Twente Milieu het onderhoud uit van de openbare ruimte. Sinds 2019 is Twente Milieu ook verantwoordelijk voor de inzameling van huishoudelijk afval. De gemeenten Almelo, Borne, Enschede, Hengelo, Hof van Twente, Losser, Oldenzaal, Wierden en Haaksbergen zijn samen 100% aandeelhouder.

Percentage aandelen: 6 % Financiële risico’s

Twente Milieu kent een stabiele positieve meerjarenbegroting. Hierin wordt aangeven dat de kans dat er zich financiële risico’s manifesteren als relatief klein moet worden betiteld. Mogelijk ontstaat er enige druk op de solvabiliteit. Deze wordt dan vooral veroorzaakt door de effecten van stijgende olieprijzen en in de toekomst mogelijk oplopende pensioenlasten als gevolg van vergrijzing.

Bank Nederlandse Gemeenten

Naamloze Vennootschap ________________

Jaarstukken 2021

Bank van en voor overheden en instellingen die het maatschappelijk belang behartigen. Met gespecialiseerde dienstverlening draagt de BNG bij aan

87

Verbonden partij

Vorm/ zeggenschap

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen)

’s-Gravenhage Aandeelhouderschap Percentage aandelen: 0,065%

zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Klanten van de BNG zijn overheden en instellingen op het gebied van volkshuisvesting, gezondheidszorg, onderwijs en nut.

Financiële risico’s

De financiële risico’s die we lopen bij de BNG worden als nihil beschouwd.

Enexis Holding NV ’s-Hertogenbosch

Naamloze Vennootschap ________________ Aandeelhouderschap Percentage aandelen: 0,014%

Financiële risico’s

De aandeelhouders lopen een zeer gering risico (een deel van) de boekwaarde van € 6.200.000 te moeten afwaarderen. Omdat Enexis opereert in een gereguleerde (energie)markt, onder toezicht van de Energiekamer, en vanwege de (intrinsieke) waarde van Enexis Holding N.V. is dit risico zeer gering. Enexis heeft op dit moment meer dan 50% eigen vermogen wat 10% boven de wettelijke eis ligt.

Stichtingen en verenigingen Verbonden Vorm/ partij zeggenschap Groot Scholtenhagen Haaksbergen

Enexis beheert het energienetwerk in Noord-, Oost- en Zuid-Nederland voor de aansluiting van ongeveer 2,7 miljoen huishoudens, bedrijven en overheden. De netbeheerderstaak is een publiek belang, wettelijk geregeld met onder andere toezicht vanuit de Autoriteit Consument en Markt. Het belang van deelneming is behartigen van het publieke belang van een betrouwbaar en continu transport van nutsvoorziening tegen de laagst mogelijke prijs. Partijen: 6 provinciale en 130 gemeentelijke aandeelhouders.

Stichting ______________ Collegelid is voorzitter

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen) Sport- en recreatiepark Groot Scholtenhagen is ontstaan dankzij een schenking door textielfabrikant Jordaan van een gedeelte van zijn grondbezit aan de gemeenschap van Haaksbergen. Het dient bij te dragen aan de mogelijkheden tot ontspanning en recreatie voor de bevolking van Haaksbergen. De Stichting Groot Scholtenhagen is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van het gehele sport- en recreatiepark, dat onder meer bestaat uit sportvelden, fiets- en wandelpaden, park- en bosplantsoenen, kinderboerderij en monumenten. De Stichting draagt op deze wijze bij aan de realisatie van beleidsdoelen op verschillende beleidsterreinen zoals sport, kunst en cultuur en recreatie en toerisme.

Financiële risico’s

Het park is met een legaat aan de gemeente geschonken. Voor het beheer daarvan is de Stichting Groot Scholtenhagen opgericht. Als de leden van de Stichting stoppen en de Stichting het beheer niet meer op zorgvuldige wijze kan uitvoeren, valt de verantwoordelijkheid voor het beheer terug naar de gemeente.

Stichting Wsw Haaksbergen Haaksbergen

Stichting

Jaarstukken 2021

______________

Doelstelling: het namens de gemeente Haaksbergen bieden van formeel werkgeverschap aan werknemers (artikel 2, eerste lid van de Wet sociale werkvoorziening de Wsw-medewerkers) die in de gemeente Haaksbergen wonen en voorheen werkzaam waren bij het inmiddels ontmantelde Wsw-bedrijf Hameland. Het formeel

88

Verbonden partij

Financiële risico’s

Vorm/ zeggenschap

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen)

Gemeentesecretaris is bestuurslid

werkgeverschap wordt ook geboden voor een aantal Wswmedewerkers, niet woonachtig in Haaksbergen en destijds werkzaam bij het inmiddels ontmantelde Wsw-bedrijf Hameland. Reden: evenwichtige verdeling onder deelnemers aan de GR Hameland in kader van ontmanteling. Voor de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening is een overeenkomst met een door de gemeente aangewezen SW-bedrijf (SWB te Hengelo) gesloten.

N.v.t.

Overige regelingen/samenwerkingsverbanden Verbonden Vorm/ Openbaar belang/doel partij zeggenschap (incl. eventuele veranderingen) Gemeenschappelijke regeling samenwerking sociale zaken Borne, Haaksbergen en Hengelo Hengelo

Gemeenschappelijke regeling met Borne en Hengelo, waarbij Hengelo als centrumgemeente is aangewezen _____________ Bestuurlijk overleg (1 x per kwartaal)

Namens de colleges van Borne en Haaksbergen is de als centrumgemeente aangewezen gemeente Hengelo de Uitvoeringsorganisatie van de bevoegdheden van de Participatiewet en aanverwante wetten en regelgeving, met uitzondering van de (beleidsmatige) bevoegdheden. Laatstgenoemde bevoegdheden blijven aan de afzonderlijke raden en colleges. De omschrijving van de uitvoeringsbevoegdheden is opgenomen in vastgestelde Mandaatbesluiten samenwerking sociale zaken Borne en Hengelo en Haaksbergen en Hengelo. Exacte omschrijving van werkzaamheden die de centrumgemeente Hengelo voor Haaksbergen uitvoert zijn omschreven in de vastgestelde Dienstverleningsovereenkomst Hengelo – Haaksbergen.

Financiële risico’s

De Uitvoeringsorganisatie rapporteert 2-maandelijks over de resultaten en geeft een prognose over de bestandsontwikkeling. Elke twee weken vindt er met Hengelo portefeuillehoudersoverleg plaats over beleid en uitvoering. Eenmaal in het kwartaal is bestuurlijk overleg tussen de drie betrokken gemeenten. Toename van het aantal bijstandsgerechtigden is een risico dat financiële gevolgen heeft.

Bestuursovereenkomst Sociaal Economische Structuurversterking (BOSS voorheen BOK-SES)

Bestuursovereenkomst tussen de Twentse gemeenten m.u.v. Twenterand _____________

Per juli 2021

Financiële risico’s

Jaarstukken 2021

Bestuurlijk overleg Vertegenwoordiging in Stg. Twenteboard is getrapt. Haaksbergen in cluster met Borne, Hengelo en Hof van Twente

Deze bestuursovereenkomst beschrijft de samenwerking tussen de Twentse gemeenten voor het versterken, verbreden en uitzetten van een gezamenlijke koers van en voor de sociaal economische structuur van Twente. In het bestuurlijk overleg wordt gezamenlijk de inbreng in het bestuur van de Stichting Twenteboard voorbereid, afgestemd en teruggekoppeld. Daarnaast wordt overleg gevoerd en afgestemd over het lobbyen van de gemeenten bij provincie, Rijk, de Europese Unie en andere (semi)overheden en haar organisaties ten behoeve van de sociaal economische structuurversterking en andere door het bestuurlijk overleg gekozen onderwerpen.

In de overeenkomst is vastgelegd dat bij de start van de bestuursovereenkomst t/m het jaar 2022 elke gemeente een bedrag van € 9,01 per inwoner per jaar beschikbaar stelt. Met dit bedrag wordt mede in de kosten van de Twente Board Development (personeel, huisvesting, materieel

89

Verbonden partij

Vorm/ zeggenschap

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen)

etc.) voorzien. In het MJP zijn voor de jaren daarna middelen gereserveerd. De afspraak is verder dat gemeenten zich ten opzichte van elkaar verbinden om zich in te spannen de besluiten die over de financiële inbreng worden gemaakt na te komen.

Kengetallen verbonden partijen Naam verbonden partij

(bedragen x € 1.000)

Eigen Vreemd Eigen Vreemd Vermogen Vermogen Vermogen Vermogen 01-01-2021 01-01-2021 31-12-2021 31-12-2021

Resultaat 2020

Resultaat 2021

Samen Twente

10.484

37.005

16.055

21.833

605

112

Veiligheidsregio Twente

2.822

55.396

2.034

57.791

2.359

1.300

Stadsbank Oost Nederland

1.183

15.001

971

14.782

223

-117

Gemeentelijk Belasting Kantoor Twente

337

8.166

550

10.342

163

213

Openbaar Lichaam C rematoria Twente

1.564

14

1.550

31

-15

136

709

1613

n.n.b.

n.n.b.

673

n.n.b.

Omgevingsdienst Twente (ODT) Euregio Twence Holding BV Twente Milieu NV

2.064

23.389

n.n.b.

n.n.b.

241

n.n.b.

142.825

132.367

149.786

152.886

8.555

12.263

12.232

19.882

n.n.b.

n.n.b.

1.369

n.n.b.

Bank Nederlandse Gemeenten

5.097.000

155.262.000

5.062.000

143.995.000

221.000

236.000

Enexis NV

4.318.000

3.779.000

4.432.000

4.268.000

143.000

185.000

226

387

216

428

0

-10

Stichting WSW

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Samenwerking sociale zaken

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Structuurversterking

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Stichting Groot Scholtenhagen

Bijdragen aan verbonden partijen Naam verbonden partij

(bedragen x € 1.000) Rekening 2020

Begroting 2021

Rekening 2021

Samen Twente

1.270

1.285

1285

Veiligheidsregio Twente

1.579

1.570

1570

Stadsbank Oost Nederland

139

144

149

Gemeentelijk Belasting Kantoor (GBT)

572

508

533

7

7

7

302

306

306

0

0

0

467

476

474

4.336

4.296

4.324

Euregio Stichting Groot Scholtenhagen Stichting WSW Omgevingsdienst Twente (ODT) Totaal

Jaarstukken 2021

90

Paragraaf Grondbeleid Algemeen De basis voor het gemeentelijk grondbeleid is omschreven in de ‘Nota Grondbeleid 2012’ en de nota ‘Grondprijsbeleid gemeente Haaksbergen’. In het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten staat benoemd welke gegevens vermeld moeten worden in de paragraaf grondbeleid. Daarnaast heeft de rekenkamercommissie in het rapport ‘Bezint eer ge begint’ over het grondbeleid van de gemeente Haaksbergen een aantal aanbevelingen gedaan om de informatiewaarde te verbeteren. Deze aanbevelingen hebben wij in de paragraaf grondbeleid opgenomen. Overzicht complexen In 2021 telt het grondbedrijf vijf actuele complexen. ▪ Vregelinkshoek (woningbouw; looptijd tot en met 2021) ▪ Buurse Zuid (woningbouw; looptijd tot en met 2021) ▪ Marktplan (centrumontwikkeling; looptijd tot en met 2025) ▪ Wissinkbrink (woningbouw; looptijd tot en met 2023) ▪ Stepelerveld fase 1 (bedrijventerrein; looptijd tot en met 2023) Publiek-Private Samenwerking (PPS) Wij nemen niet deel aan publiek-private samenwerking bij gebiedsontwikkeling. Huidige stand van zaken Vregelinkshoek We hebben de drie percelen agrarische grond in de Vregelinkshoek aangeboden aan de eigenaren van de naastgelegen nieuwbouwwoningen. Bij de verkoop van deze drie nieuwbouwwoningen was een recht van eerste koop afgesproken. Twee van de drie percelen agrarische grond hebben we verkocht.

De derde kavel zetten we in 2022 via een openbare verkoopprocedure in de markt. De bouwkavels zijn verkocht en het woonrijp maken is afgerond, waardoor deze grondexploitatie kan worden afgesloten. Buurse Zuid Het bestemmingsplan voor de ontwikkeling van vijf woningbouwkavels (rijwoning) in Buurse Zuid is vastgesteld. De vijf kavels zijn verkocht. Hiermee zijn alle kavels verkocht en kan de grondexploitatie worden afgesloten. Het woonrijp maken wordt in 2022 afgerond, hiervoor stellen we een apart krediet beschikbaar. Marktplan De heer Ben Roerink en Nordwick B.V. hebben gezamenlijk een plan ontwikkeld voor het zogenaamde ‘gat in de markt’, inclusief het terrein van de Bron, het pand Konings en de omliggende openbare ruimte. Dit plan is voldoende uitgewerkt, zodat we in 2022 de grondexploitatie en verliesvoorziening kunnen actualiseren op basis van dit nieuwe plan. Momenteel zijn alleen de boekingen over 2021 verwerkt. Wissinkbrink In 2020 is het bestemmingsplan vastgesteld voor vijf woningbouwkavels. Dit bestemmingsplan is sinds eind april 2022 onherroepelijk zodat we vanaf 2022 kunnen starten met de kaveluitgifte. In 2021 zijn we gestart met de voorbereidende werkzaamheden voor het bouwrijp maken van de Wissinkbrink 1ste fase.

Jaarstukken 2021

91

Stepelerveld fase 1 In 2021 zijn we verder gegaan met de kavelverkoop. De resterende bedrijfskavels verwachten wij in 2022 te kunnen verkopen. Op basis van het concept duurzaamheid en innovatie zijn wij gestart met het bouwrijp maken van fase 1. Financieel kader

Verloop boekwaarde per complex Boekwaarde 01-01-21 incl. voorziening

Complex (Bedragen * €1.000)

(bedragen x €1.000)

Kosten

Opbrengsten

189 434 3.911 263 128 4.925

Marktplan Wissinkbrink Stepelerveld Buurse Zuid Vregelinkshoek Boekwaarde verloop

119 26 1.156 10 28 1.339

Toevoeging Toevoeging aan Winstrealisatie voorziening voorzieningen, 2021 grondexploitaties verplichtingen en risico's

-

Boekwaarde 31-12-21 incl. voorziening

119

5 5.051 301 140 5.497

119

1.014 29 -16 1.027

0

189 455 1.030 1.675

Nadere specificatie kosten, winstneming en opbrengsten exclusief verliesvoorziening (bedragen x €1.000)

Kosten Kostenpost Verwervingen/schadeloosstelling Sloop en sanering Bouwrijp maken Woonrijp maken Plankosten Beheerskosten Rente Winstnemingen POC Totaal Generaal

Opbrengsten Mutaties 2021 Opbrengstenpost Grondopbrengsten woningbouw 8 Grondverkopen niet-woningbouw 1.101 Overige opbrengsten 5 147 7 71 1.027 2.366 Totaal Generaal

Verwachte resultaten per complex Complex (Bedragen * €1.000)

Einddatum exploitatie

Wissinkbrink Stepelerveld Marktplan Buurse Zuid Vregelinkshoek Boekwaarde verloop

Nog te maken kosten

455 1.030 2.326 3.811

Nog te verwachten Verwacht expl. opbrengsten Resultaat op einddatum

636 1.674 616 2.926

1.481 3.330 806 5.617

Contant expl. Resultaat per 31-12-2021

389 626 -2.136 29 -380 -1.472

Specificatie nog te maken kosten en opbrengsten per complex Specificatie nog te maken kosten en opbrengsten meerjarenperspectief

Verwervingen en schadeloosstellingen Sloopwerken Bouwrijp maken Woonrijp maken Plankosten Planstructurele elementen Bijdragen uit exploitatie Beheerskosten Kostenstijging Rente TOTAAL KOSTEN Woningbouw Niet-woningbouw Bijdragen in exploitatie Opbrengstenstijging TOTAAL OPBRENGSTEN

Jaarstukken 2021

5.497

(bedragen x €1.000)

Boekwaarde 31-12-2021

31-12-2023 31-12-2023 31-12-2022 31-12-2021 31-12-2021

Mutaties 2021 439 5.051 7

Wissinkbrink

Stepelerveld

Voorziening

374 601 -2.094 29 -380 -1.470

Contant expl. Resultaat per 31-12-2021 incl. voorziening

2.137 364 2.501

374 601 43 29 -16 1.031

(bedragen x €1.000) Marktplan

TOTAAL

382 139 93 11 12 636

20 75 1.233 245 10 34 58 1.674

11 25 28 221 266 6 7 52 616

31 25 484 1.454 650 108 51 122 2.926

1.460 1 20 1.481

3.330 3.330

800 6 806

1.460 4.130 1 26 5.617

92

Risico’s Vanuit het Ministerie van Binnenlandse Zaken is de IFLO-norm opgesteld. Met deze norm kan de minimaal noodzakelijke weerstandscapaciteit bij het grondbedrijf worden bepaald. De IFLO-norm relateert de hoogte van de benodigde weerstandscapaciteit aan de boekwaarde van de grondexploitaties (10%), de nog te maken kosten (10%) en de opgenomen voorziening. De verwachtingswaarde is 50% omdat niet alle risico’s zich gelijktijdig voor zullen doen. Benodigde weerstandscapaciteit Complex (Bedragen * €1.000) Wissinkbrink Stepelerveld Marktplan Boekwaarde verloop

Boekwaarde complex 31-12-2021

455 1.030 2.326 3.811

(bedragen x €1.000) Nog te maken kosten

636 1.674 616 2.926

Voorziening

2.137 2.137

Totaal voor risico

Risico obv IFLOnorm (10% totaal)

1.091 2.704 805 4.600

109 270 81 460

Weerstandcapaciteit (50% IFLO)

55 135 40 230

De noodzakelijke weerstandscapaciteit per 31-12-2021 is € 230.000. Toelichting uitgangspunten en wijze van berekening van het geraamde eindresultaat In de grondexploitatie rekenen wij met de volgende uitgangspunten: Renteparameter kosten: 2,25% Renteparameter opbrengsten: 2,25% Kostenstijging: 2,00 % Opbrengstenstijging: 0,00% (vanaf 2022 1,5%) Disconteringsvoet voor het bepalen van de omvang van verliesvoorzieningen: 2% Tussentijdse winstneming Op basis van de POC-methode zijn gemeenten verplicht tussentijds winst te nemen naar rato van de voortgang van het project. Wij hebben voor alle exploitaties de POC berekend. Conclusie hieruit is dat wij in 2021 voor één grondexploitatie winst gaan nemen.

Jaarstukken 2021

93

Paragraaf Taakstellingen Grip op sociaal domein In de Begroting 2021 is een taakstelling van € 377.000 opgenomen voor het sociaal domein. Binnen het project grip op sociaal domein zijn een aantal maatregelen uitgevoerd die hebben geleid tot een financieel effect van € 581.775. De financiële taakstelling is daarmee ruimschoots ingevuld. De maatregelen en de daarbij behorende financiële effecten worden hieronder toegelicht. Algemene voorziening was- en strijkservice In 2020 is deze voorziening gerealiseerd. De situatie van de inwoners met een indicatie voor de Wmo maatwerkvoorziening module wassen en strijken, is opnieuw onderzocht en beoordeeld. Wanneer de algemene voorziening een passende en toereikende oplossing is, wordt de indicatie voor de Wmo maatwerkvoorziening beëindigd en betrokkene verwezen naar de algemene voorziening. In 2021 hebben wij u door middel van een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de uitkomsten van dit project. Daarin is aangegeven dat met de algemene voorziening een structureel financieel voordeel van € 115.410 per jaar wordt gerealiseerd. De besparing kan groter worden wanneer het aantal gebruikers van de algemene voorziening toeneemt. In de afgelopen periode is het aantal deelnemers gestegen naar 21 (januari 2022). Algemene voorziening dagbesteding We ontwikkelen met maatschappelijke partners algemene voorzieningen in Haaksbergen.

Een algemene voorziening is voor de inwoner in Haaksbergen laagdrempelig beschikbaar, vervoerskosten kunnen op die manier ook worden beperkt of zelfs voorkomen. Per 1 januari 2021 hebben wij een overeenkomst gesloten met de Stichting Ontmoetingspark De Greune voor het organiseren van een algemene voorziening voor dagbesteding. Op dit moment maken 13 inwoners gebruik van de voorziening. Bij deelname door 13 inwoners is er sprake van een financieel sluitende businesscase met een structureel financieel voordeel van € 10.000 per jaar. Wij hebben daarom besloten de overeenkomst met Stichting Ontmoetingspark De Greune met 1 jaar te verlengen. Participatie Omdat de uitvoering van de Participatiewet bij de uitvoeringsorganisatie Borne, Haaksbergen en Hengelo ligt, zijn met de Uitvoeringsorganisatie nadere afspraken gemaakt om naast het Actieprogramma Werk en Bijstand 2019-2022 extra inspanningen te verrichten om meer mensen met een bijstandsuitkering te laten uitstromen naar betaald werk. Hierover zijn afspraken gemaakt met de SWB en Twente Milieu. Met deze mogelijkheden hebben wij goede instrumenten in handen om (extra) uitstroom van mensen met een bijstandsuitkering te realiseren, waardoor de taakstelling van € 75.000 gehaald is. Externe verwijzers jeugdhulp In juni 2021 zijn we gestart met de uitvoering van dit project.

Hoewel de looptijd van dit project nog relatief kort is, zijn de eerste positieve resultaten al zichtbaar. In de eerste plaats zijn we in staat meer actief te zijn binnen de keten, wanneer er sprake is van externe verwijzingen. Dit betekent meer overleg en afstemming met huisartsen, praktijkondersteuners en zorgaanbieders.

Jaarstukken 2021

94

Ook op financieel vlak zien we de resultaten. Op basis van de huidige cijfers verwachten we een (bruto) financieel resultaat van circa € 150.000. De loonkosten van de coördinator (en procesondersteuner) moeten hierop nog in mindering worden gebracht. Bedrijfsvoering Noaberpoort Overgang Wmo – Wlz In het kader van het project Grip op sociaal domein is voor de Wmo regisseurs ingezet op de afbakening Wmo – Wlz. In 2021 is er voor 45 inwoners een Wlz-indicatie aangevraagd. Hiervan zijn 37 aanvragen toegekend. In alle gevallen betreft het, voor overgang naar de Wlz, relatief ‘hoge’ Wmo-indicaties. Betreffende inwoners krijgen de zorg en ondersteuning die zij nodig hebben op grond van de Wlz en niet (meer) op grond van de Wmo 2015. De gemiddelde kosten per inwoner hebben we berekend op € 6.250 op jaarbasis. Uitgaande van de in 2021 toegewezen Wlz-indicaties en de gemiddelde kosten van de beëindigde Wmo-indicaties, bedraagt de gerealiseerde besparing op jaarbasis € 231.250. Ten aanzien van de Wlz geldt dat we constateren dat voor zowel Wmo als Jeugdwet nog een wens aanwezig is om verder toegerust te worden in de afweging of de Wlz aan de orde is. We zetten daar in 2022 verder op in.

Jaarstukken 2021

95

Jaarrekening

Jaarstukken 2021

96

Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening (bedragen x € 1.000) Primitieve begroting

PROGRAMMA

1. Exploitatie

Begroting na wijziging

Realisatie begrotingsjaar na wijzigingen

Verschil

LASTEN basis

BATEN basis

SALDO basis

LASTEN totaal

BATEN totaal

SALDO totaal

LASTEN werkelijk

BATEN werkelijk

SALDO werkelijk

begroot/ werkelijk

0 Bestuur en ondersteuning 1 Veiligheid

2.414

746

-1.668

3.373

424

-2.949

2.681

632

-2.049

900

2.598

0

-2.598

2.222

8

-2.214

2.208

8

-2.200

14

2 Verkeer, vervoer en waterstaat 3 Economie

3.706

96

-3.610

4.134

91

-4.043

3.948

117

-3.831

212

782

114

-668

784

771

-13

4.858

5.876

1.018

1.031

4 Onderwijs

2.251

432

-1.819

2.110

354

-1.756

2.098

342

-1.756

0

5 Sport, cultuur en recreatie 6 Sociaal domein

3.874

629

-3.245

5.037

1.307

-3.730

4.884

1.239

-3.645

85

26.182

6.371

-19.811

27.700

7.453

-20.247

26.694

7.515

-19.179

1.068

7 Volksgezondheid & milieu

5.917

6.202

285

6.517

6.603

86

6.603

6.680

77

-9

8 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening

2.405

1.033

-1.372

2.936

1.465

-1.471

3.476

1.840

-1.637

-166

Totaal

50.129

15.623

-34.506

54.812

18.476

-36.335

57.450

24.249

-33.201

3.135

2. Overhead

Overhead

8.659

146

-8.513

6.920

86

-6.834

6.889

180

-6.709

125

3. VPB

Vennootschapsbelasting

0

0

0

-33

0

33

-34

0

34

1

4. Onvoorzien

Onvoorzien

40

0

-40

0

0

0

0

0

0

0

5. Alg. dekkingsm.

Algemene dekkingsm. Programma 0

0

43.875

43.875

0

45.986

45.986

0

46.390

46.390

404

199

199

0

219

219

0

221

221

2

58.828

59.842

1.014

61.699

64.767

3.069

64.305

71.040

6.735

3.667

1.000

5

-995

2.543

1.377

-1.166

2.714

1.363

-1.351

-185

59.828

59.847

19

64.241

66.144

1.902

67.020

72.402

5.383

3.480

Algemene dekkingsm. Programma 3 Totaal saldo baten en lasten 6. Reserves

Reserves

Totaal gerealiseerde resultaat

Toelichting overzicht van baten en lasten We sluiten het jaar met een positief resultaat van ruim € 5.383.000. In de eindejaarsrapportage werd een voordeel geraamd van ruim € 1.902.000. Ten opzichte van het geschetste beeld bij de eindejaarsrapportage is dit een resultaatverbetering van ruim € 3.480.000. Algemene toelichting: ▪ de baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waar op zij betrekking hebben. ▪ positieve resultaten worden slechts genomen voor zover zij op de balansdatum zijn gerealiseerd. ▪ dividendopbrengsten van deelnemingen worden als bate genomen op het moment dat het dividend betaalbaar wordt gesteld. ▪ duurzame middelen met een verkrijgingsprijs van minder dan € 5.000 worden ineens ten laste van het resultaat gebracht. Uitgezonderd van gronden, die worden altijd geactiveerd.

Jaarstukken 2021

98

Verklaring verschillen begroot en werkelijk Hier geven we een gedetailleerd inzicht in de herkomst en oorzaak van de verschillen tussen de Begroting 2021 (na wijzigingen) en de werkelijke cijfers. Wij verklaren hier alleen de verschillen op het saldo per taakveld die afgerond € 15.000 overstijgen. Als er grote verschillen zijn op afzonderlijk lasten en baten (> € 100.000) die elkaar opheffen in het netto saldo, dan lichten wij die ook toe. Indien er op een taakveld geen verschillen te verklaren zijn, wordt dit taakveld niet in de tekst benoemd. In de tabellen zijn ook de bijstellingen ten opzichte van de primitieve begroting inclusief herstelplan weergegeven. Alle bedragen in de tabellen zijn x € 1.000. In de tabellen staat per programma een totaaloverzicht van de verschillen op de taakvelden van dat programma.

Jaarstukken 2021

99

Programma Bestuur en ondersteuning Inclusief algemene dekkingsmiddelen, overhead, Vpb, onvoorzien en mutaties reserves Lasten Prim. Begroting *

Wijziging begroting

Begroting Werkelijk na wijziging

Nr.

Omschrijving taakveld

0.1

Bestuur

1.411

413

1.824

1.584

0.2

Burgerzaken

532

128

660

650

9

0.3

Beheer overige gebouwen en gronden

104

9

112

-190

302

0.4

Overhead

8.659

-1.739

6.920

6.889

30

0.5

Treasury

11

341

352

281

71

0.61

OZB woningen

0

0

0

0

0

0.62

OZB niet-woningen

0

0

0

0

0

0.63

Parkeerbelasting

0

0

0

0

0

0.64

Belastingen overig

356

53

409

447

-39

0.7

Algemene uitkering

0

0

0

0

0

0.8

Overige baten en lasten

40

-24

16

-92

108

0.9

Vennootschapsbelasting (Vpb)

0.10

Mutaties reserves

Totaal lasten

Saldo 240

0

-33

-33

-34

1

1.000

1.543

2.543

2.714

-171

12.113

690

12.802

12.251

551

Prim. Begroting *

Wijziging begroting

Baten Begroting Werkelijk na wijziging

Nr.

Omschrijving taakveld

0.1

Bestuur

0

0

0

125

125

0.2

Burgerzaken

298

-15

283

310

27

0.3

Beheer overige gebouwen en gronden

80

-17

63

63

0

0.4

Overhead

146

-60

86

180

94

0.5

Treasury

560

-70

490

550

61

0.61

OZB woningen

4.023

0

4.023

4.027

5

0.62

OZB niet-woningen

2.927

20

2.947

2.964

17

0.63

Parkeerbelasting

0

0

0

0

0

0.64

Belastingen overig

140

10

150

151

2

0.7

Algemene uitkering

36.344

2.111

38.455

38.829

374

0.8

Overige baten en lasten

250

-250

0

1

1

0.9

Vennootschapsbelasting (Vpb)

0

0

0

0

0

0.10

Mutaties reserves

5

1.372

1.377

1.363

-14

44.771

3.101

47.872

48.565

693

Prim. Begroting *

Wijziging begroting

Totaal

Saldo

Saldo Begroting Werkelijk na wijziging

Nr.

Omschrijving taakveld

0.1

Bestuur

-1.411

-413

-1.824

-1.459

0.2

Burgerzaken

-234

-143

-376

-340

36

0.3

Beheer overige gebouwen en gronden

-24

-26

-50

252

302

0.4

Overhead

-8.513

1.679

-6.834

-6.709

125

0.5

Treasury

548

-411

137

269

132

0.61

OZB woningen

4.023

0

4.023

4.027

5

0.62

OZB niet-woningen

2.927

20

2.947

2.964

17

0.63

Parkeerbelasting

0

0

0

0

0

0.64

Belastingen overig

-216

-43

-259

-296

-37

0.7

Algemene uitkering

36.344

2.111

38.455

38.829

374

0.8

Overige baten en lasten

210

-226

-16

93

109

0.9

Vennootschapsbelasting (Vpb)

0

33

33

34

1

0.10

Mutaties reserves

-995

-171

-1.166

-1.351

-185

32.659

2.411

35.070

36.314

1.244

Totaal

Jaarstukken 2021

Saldo 365

100