Jaarrekening 2022 (VRT)
Tekst van het document
In 2022 zijn er diverse ontwikkelingen geweest om ontwikkelingen, lesgeven in brandveiligheid op ons werk nog efficiënter en veiliger uit te kunnen ROC en Hogescholen en door het verhogen van voeren. Zo is het nieuwe zaaksysteem voor veiligheidsbewustzijn d.m.v. voorlichting en Vergunningen, Toezicht en Handhaving in gebruik communicatie. De Risk Factory Twente is genomen en zijn er diverse aanbestedingen gestart daarvan een structureel onderdeel. voor vervanging van materieel. d. We staan 24/7 paraat vanuit ons netwerk van 29 c. De ‘reguliere’ advisering en toezicht is in 2022 kazernes. Elke kazerne levert een bijdrage aan uitgevoerd evenals het verzorgen van lessen aan het grote geheel. Elke kazerne krijgt ruimte voor de ROC en Saxion en verschillende lokale keuzes, bijvoorbeeld over oefenen, de voorlichtingscampagnes. Bij de Risk Factory is een kazerne en materiaal. programma voor het voortgezet onderwijs opgezet en gestart, als vervolg op het bestaande programma voor het basisonderwijs. Daarnaast is er specifiek aandacht geweest nieuwe ontwikkelingen, zoals de energietransitie. Ontwikkelingen hierop en mogelijke kansen en risico’s in relatie tot veiligheid worden in beeld gebracht, naast de adviserende taak naar gemeenten, de ODT en Provincie Overijssel. 21 // JAARSTUKKEN 2022
d.
In 2022 kwam Brandweer Twente 4.504 keer in actie om brand te bestrijden, hulp te verlenen bij (verkeers)ongevallen, storm of dienstverleningsincidenten (o.a. liftopsluitingen, ondersteuning ambulance, redden van dieren). De brandweer is dus een echte allround hulpverleningsorganisatie. Ook de specialistische teams, zoals het droneteam, het duikteam en de Handcrew, zijn in 2022 meerdere malen ingezet. 2. Mens staat centraal 2. Mens staat centraal a. Medewerkers voelen zich gezien en a. Vanuit de organisatie was er behoefte aan meer gewaardeerd. We luisteren naar elkaar en duidelijkheid rondom het thema verzuim. Met hebben begrip voor elkaars rol en positie. Samen betrokkenheid van medewerkers en zijn we Brandweer Twente. leidinggevenden is er daarom een nieuwe visie en werkwijze bij verzuim opgesteld. b. We staan bekend als een organisatie waar fitheid b. Er zijn diverse manieren om bij te dragen aan de en gezondheid belangrijk zijn. Medewerkers zijn fysieke en mentale gezondheid van medewerkers. mentaal en fysiek gezond. Er zijn goede In 2022 is er weer gestart met de vitaliteitsweek. In arbeidsomstandigheden en we werken aan deze week waren er diverse activiteiten en mentale veerkracht. workshops ter bevordering van de algehele conditie c. Het oefenprogramma sluit aan bij de wensen en en welzijn van medewerkers. behoeften van het repressieve personeel: wat je c.
Voor alle repressieve brandweermedewerkers is er al kunt hoef je niet te oefenen. Mensen worden een oefenprogramma opgesteld. Het programma uitgedaagd om te leren en krijgen de laatste zorgt ervoor dat iedereen geoefend blijft en houdt kennis en inzichten aangeboden. rekening met landelijke ontwikkelingen en d. We hebben aandacht voor de vakbekwaamheid (Twentse) risico’s. Ook is er ruimte voor lokale en inzetbaarheid van onze mensen. Daarbij invulling. stimuleren we mensen om zelf na te denken over d. In het kader van het 2e loopbaanbeleid is in januari hun loopbaan. De organisatie faciliteert en 2022 een externe loopbaancoach ingehuurd om ondersteunt hierin. medewerkers te begeleiden. e. Vrijwilligers vormen het grootste deel van ons e. In 2022 is er weer een wervingscampagne voor personeelsbestand en voelen zich betrokken bij vrijwilligers geweest. Er is ingezet op het vergroten hun kazerne. Daarbij ligt de nadruk op het van de wervingsmogelijkheden. In 2022 is er zoeken en het opleiden van voldoende daarom een wervingscampagne geweest specifiek repressieve vrijwilligers. gericht op gemeenteambtenaren. f. We zijn en blijven een aantrekkelijke werkgever. f. Duurzame inzetbaarheid heeft de aandacht via het Duurzame inzetbaarheid en diversiteit zijn hierbij 2e loopbaanbeleid en komt aan bod in het project belangrijke thema’s. Vrijwilligersagenda.
3.Midden in de maatschappij 3.Midden in de maatschappij a. We leggen steeds verbindingen met andere a. Integrale brandveiligheid gaat om een samenspel organisaties in de maatschappij. Bijvoorbeeld van organisatorische maatregelen, bouwkundige voorzieningen en installaties. Het vereist veel voor het verbeteren van veiligheid voor inspanning van verschillende partijen om van een specifieke doelgroepen, zoals ouderen en object een brandveilig bouwwerk te maken. zorg. Daarnaast speelt gedrag een grote rol. Team b. Met bedrijven en onderwijsinstellingen werken Voorlichting & Toezicht zoekt actief naar we samen, zodat kennis zoveel mogelijk wordt samenwerkingsverbanden met ketenpartners en gedeeld en we elkaar op gebied van veiligheid externe organisaties om de brandveiligheid en het versterken. De Twente Safety Campus speelt brandveilig gedrag van inwoners in Twente te hierin een belangrijke rol. verbeteren. In 2022 zijn samenwerkingen gestart c. Landelijk bouwen we mee aan het met o.a. De Twentse ZorgCentra, Carintreggeland, Nederlandse brandweernetwerk. We laten Livio, St Joseph Almelo. Reggewoon, Mijande daarbij onze Twentse stem horen. We zorgen Wonen, NVM-Makelaars en Univé. o.a. voor een goede overgang van de Twentse b. Er wordt op verschillende manieren met meldkamer naar Oost-Nederland. onderwijsinstellingen en bedrijven samengewerkt d.
Als onderdeel van Veiligheidsregio Twente met als doel versterken van de veiligheid. De TSC werken we voor de Twentse gemeenten. De is hier een mooie ontmoetingsplek voor. Er wordt brandweer is daarbij een deskundig adviseur. lesgegeven op o.a. Saxion en het ROC. Specifieke thema ‘s voor de komende jaren zijn c. We zijn landelijk betrokken in diverse netwerken. de introductie van de Omgevingswet en de Rondom de overgang naar de nieuwe gezamenlijke nieuwe ontwikkelingen rondom duurzaamheid. meldkamer zijn er dit jaar verschillende stappen We staan ook paraat bij grote en complexe gezet, o.a. op het gebied van overgang van incidenten. Dit doen we door een slagvaardige personeel. bijdrage te leveren aan de crisisorganisatie van 22 // JAARSTUKKEN 2022
Veiligheidsregio Twente. We werken daarin samen met andere veiligheidspartners.
Indicator Verbinding met de gemeentes
Brandweer levert een bijdrage in de multidisciplinaire vakgroepen. De indicatorenset zoals vastgesteld in de programmabegroting wordt in VRT verband gemonitord. Vrijwilligersagenda wordt gebruikt voor het vinden, binden en verbinden van vrijwilligers
We hebben een bijdrage geleverd aan de crisisorganisatie bij de bestrijding van incidenten. Daarnaast hebben we gemeenten op verschillende thema’s van advies voorzien.
Indicatoren Nr. Bron Ambitieniveau (2022) activiteit 1a Principebesluit Brandweer Twente komt tot indien gewenst jaarlijks in regionalisering iedere gemeente 1x langs om de gemeenteraden/besturen te informeren over haar activiteiten.
1b
1c
Visie Brandweer Twente over Morgen N.v.t.
1d
N.v.t.
Productendienstencatalogus 2a, 2b (PDC) met afspraken over de werkwijze m.b.t. de thema’s advies en controles/toezicht.
N.v.t.
Adviestermijn
Visie Brandweer Twente over Morgen
23 // JAARSTUKKEN 2022
d.
2a, 2b
100%
Rekening niveau (2022) Alle nieuwe gemeenteraden zijn uitgenodigd voor een kennismaking met Brandweer Twente. Een deel van deze kennismakingen vindt plaats in 2023. 100%
Rapportage in BERAP en in Gerealiseerd. de jaarrekening
In 2022 zal de De vrijwilligersagenda is in Vrijwilligersagenda 2022 afgerond. De pilots worden afgesloten. Het zijn geëvalueerd en de doel is dat de pilots zijn resultaten zijn uitgevoerd en geïmplementeerd. geëvalueerd, dat de uitkomsten van de kazernebezoeken waar mogelijk geïmplementeerd zijn en dat aandacht voor de vrijwilliger structureel geborgd is in de organisatie. Als onderdeel van het De PDC is in 2021 opgestarte programma geactualiseerd. Doordat Omgevingswet binnen de invoering van de sector Brandveiligheid Omgevingswet is wordt de PDC doorgeschoven is geactualiseerd op de aanpassing hierop nog niet producten onder het nodig geweest. veranderende omgevingsrecht. Deze wordt gebaseerd op de landelijke PDC. Het huidige kwaliteitsniveau blijft als minimale basis bestaan. De afgegeven adviezen Bij de adviezen wordt worden integraal steeds meer integraal behandeld en in nauwe gekeken en afgestemd om samenwerking en zo ook risicogericht te afstemming met gemeente kunnen adviseren. Bij en andere actoren georganiseerde afgehandeld en verstrekt. De omgevingstafels wordt dit adviezen voldoen aan de ook met andere afgesproken en ketenpartners gedaan en dit is als positief ervaren.
Brandweer Twente beschikt over een zaaksysteem met aansluiting op de samenwerkingsfunctionaliteit van de ketenpartners
3
n.v.t.
Toezicht (controles brandveiligheid)
2a, 2b
Brandveilig leven
2c
N.v.t.
Brandonderzoek
2d
N.v.t
1
Visie Brandweer Twente over Morgen
vastgestelde kwaliteitscriteria en zijn risicogericht van aard. Er wordt tevens gekeken in hoeverre de termijnen wijzigen als gevolg van de Omgevingswet. Met de introductie van het Brandweer Twent heeft een digitaal stelsel nieuw zaaksysteem omgevingswet wordt de geïmplementeerd in 2022 uitwisseling van producten en dit functioneert goed. De tussen bevoegde gezagen Omgevingswet is nog niet en ketenpartners in werking getreden maar vereenvoudigd. Daartoe in relatie tot het DSO zijn er dient het eigen al wel (functionele) zaaksysteem aan te ketentesten geweest met sluiten op de regionale partners. Dit krijgt samenwerkingsfunctionaliteit. een vervolg in 2023. Brandweer Twente beschikt zo kort mogelijk na de inwerkingtreding van de Omgevingswet over een zaaksysteem waarmee eenvoudig en snel producten uitgewisseld kunnen worden De diepgang, voortgang In 2022 is toezicht en realisatie van controles gehouden in afstemming zijn afgestemd met de met gemeenten. Hierin zijn gemeenten. Daarbij wordt beperkingen opgetreden gestreefd naar een vanwege de Oekraïne integraal kwaliteitsniveau. crisis en de zoektocht naar Er vindt periodieke veilige opvanglocaties, afstemming plaats met alle maar dit is in goed overleg gemeenten omtrent met gemeenten aangepast de voortgang en eventuele in de planning en realisatie. bijzonderheden.
BVL spant zich in om bij De ‘Check, koop, plak’- en alle activiteiten die zij ‘Dankjewel’-campagne zijn doen zoveel mogelijk beide gebaseerd op risicogericht en wetenschappelijk informatiegestuurd te gedragsonderzoek, werken, waarbij uitgevoerd door brandveiligheidsbewustzijn gedragsbureau D&B. Voor maar ook de campagne ‘Veilig en gedragsverandering warm de winter door’ is op centraal staat. basis van risico’s en een economisch risicoprofiel de campagne vormgegeven. Elke campagne die we doen gaat uit van menselijk gedrag en bevat concrete, eenduidige handelingsperspectieven. Naast de reguliere Brandweer Twente brandonderzoeken wordt: onderzoekt 100% van de woningbranden met • 100% van de slachtoffers en legt feiten branden met van het brandonderzoek slachtoffers1 onderzocht
De definitie van slachtoffer is iemand die in het ziekenhuis is opgenomen
24 // JAARSTUKKEN 2022
•
Basisbrandweerzorg: uitrukken die voldoen aan de normtijd
3a
Dekkingsplan Brandweer Twente
Risicogerichte brandweerzorg
3b,c
N.v.t
Op verzoek wordt brandonderzoek gedaan Bij daadwerkelijke uitrukken voldoet BRW Twente aan de opkomsttijden zoals opgenomen in het dekkingsplan. Wij rapporteren periodiek over de mate waarin we hieraan hebben voldaan.
Parate organisatie voor grootschalig en specialistisch optreden voor Twente (conform randvoorwaarden in het dekkingsplan). Verantwoording van de prestatie aan burgers, bestuur en brandweer op orde.
Wat heeft het gekost? Brandweer
Lasten
Baten
Repressie
15.437.481
182.102
Beheer & Techniek
13.859.982
649.996
Brandveiligheid
5.296.038
696.170
Vakbekwaamheid
6.535.816
242.838
Strategie & Ondersteuning
13.651.293
5.723.035
Twente Safety Campus
2.579.035
2.638.397
Totaal Brandweer
57.359.644
10.132.538
59.362
585.225
57.419.006
10.717.763
Toevoeging/ onttrekking aan reserves Totaal Brandweer
46.701.243
25 // JAARSTUKKEN 2022
vast in een landelijke database. In 2022 voldeed Brandweer Twente bij 99% van de incidenten aan de opkomsttijden genoemd in het dekkingsplan. In alle gevallen voldeed de brandweer aan de wettelijke maximale opkomsttijd van 18 minuten. Periodiek is er aan elke gemeente gerapporteerd over de opkomsttijden. De organisatie is voorbereid en paraat om op te treden bij grootschalige en specialistische incidenten en crisis. Voor de verantwoording zijn er dashboards voor het bestuur en de brandweer (met operationele informatie).
3.3
Programma GHOR
Portefeuillehouder P. Welman Programmamanager S. Dinsbach De GHOR draagt zorg voor de coördinatie, aansturing en regie van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crisis. Daarnaast treedt de GHOR op als adviseur voor andere overheden en organisaties en werkt de GHOR aan een goede voorbereiding van de geneeskundige hulpverlening tijdens een crisis. De GHOR vormt de schakel tussen bestuur, zorg en veiligheid. Trends en Ontwikkelingen Algemeen 2022 was ook voor de GHOR het jaar van de langdurige crises waarbij de GHOR haar rol als verbindende schakel tussen bestuur, zorg en veiligheid op meerdere manieren heeft ingezet. Daarnaast heeft de oplevering van de contourennota in december 2022 duidelijkheid gegeven over de rol en bestaansrecht van de GHOR binnen de nieuwe wet Crisisbeheersing en Brandweerzorg. COVID In 2022 heeft het coördinatiepunt COVID van GHOR Twente haar taken voortgezet. Doordat de Covid pandemie in de loop van het jaar op zijn retour was, konden de Covid werkzaamheden voor de GHOR worden afgeschaald naar monitoren (waakvlam niveau). Het coördinatiepunt bleef in stand, net als de afstemming rondom informatiemanagement. In het najaar is de planvorming voor noodscenario’s herzien. Vanuit de Pandemische Paraatheid blijft de GHOR een rol houden binnen Covid en mogelijke toekomstige pandemieën.
Oekraïne en Crisisnoodopvang (CNO) De oorlog in Oekraïne veroorzaakte in 2022 een grote vluchtelingenstroom waarvoor ook in Twente opvang werd geregeld. Meerdere GHOR collega’s zijn hierbij ingezet voor o.a. het coördineren van medische zorg, het opzetten en inrichten van opvanglocaties, het coördineren van informatiestromen en het coördineren en registreren van het aantal vluchtelingen en de beschikbare opvangplaatsen binnen de regio Twente. Daarnaast kwam via het Veiligheidsberaad het verzoek aan de Veiligheidsregio’s om een coördinerende rol te vervullen in de crisisnoodopvang van asielzoekers vanwege de overloop die is ontstaan in het reguliere aanmeldcentrum in Ter Apel. Voor zowel de coördinatie van de opvang van ontheemden uit Oekraïne als de coördinatie van de crisisnoodopvang is aanvankelijk de projectorganisatie Covid ingezet aangezien de Covid-pandemie in een rustiger vaarwater terechtkwam. Aan deze projectorganisatie heeft het GHOR-bureau bijgedragen. Toen duidelijk werd dat deze opgave voor langere tijd ingevuld zou moeten worden, is ervoor gekozen voor dit project externe inhuur in te zetten vanaf september 2022. Voor zorginhoudelijke aspecten in dit project wordt structureel ondersteuning geboden vanuit het GHOR-bureau.
Zorgrisicoprofiel (ZRP) Het zorgrisicoprofiel geeft inzicht in waar de geneeskundige keten het meest kwetsbaar is ten tijde van een ramp en/of crisis. In 2022 is de GHOR als projectleider samen met haar ketenpartners gestart met de invulling van het ZRP. Hiervoor werd de project website operationeel, zijn presentaties gegeven en zijn de ketenpartners begeleidt in het bepalen van de incidenttypen die binnen de eigen organisatie het hoogste scoren op kans, impact en belangrijkheid. Ook is de mate van beschikbare kennis en ervaring over het incidenttype bepaald. In december is voor de hoogst geprioriteerde incidenttypen een verdiepingssessie georganiseerd. Hier hebben diverse experts uitleg gegeven over de specifieke incidenttypen aan onze ketenpartners. Personele ontwikkelingen Ook in 2022 waren er vacatures deze hebben we ondanks de krapte op de arbeidsmarkt snel kunnen invullen
Gerealiseerd Wat willen we bereiken? Naast onze coördinerende en leidinggevende taken tijdens rampen en crises biedt de GHOR ondersteuning aan de witte keten ter voorbereiding hierop. De GHOR is hierbij een betrouwbare partner die als schakel optreedt tussen zorg, veiligheid en bestuur. Hierbij is de informatie gestuurde GHOR noodzakelijk. Hierdoor staat GHOR Twente aan de voorkant van informatiestromen en monitoren wij deze voor alle partners. Dit maakt het mogelijk om in te springen op ontwikkelingen en ketenpartners te informeren, voordat een ramp of crisis zich voordoet. Met als uiteindelijk doel inwoners onder alle 26 // JAARSTUKKEN 2022
Wat hebben we bereikt? Ondanks dat 2022 in het teken stond van langdurige crisis waarbij de GHOR een belangrijke bijdrage heeft geleverd, zijn onze reguliere werkzaamheden niet stil blijven staan. Er kon bijvoorbeeld weer fysiek geoefend worden. Daarnaast is de werkwijze 'Evenementenscan OvD-G' geïmplementeerd. Hierbij scant de dienstdoende OvD-G of er in een bepaalde periode (kleinere) evenementen zijn die invloed kunnen hebben op de bereikbaarheid van de ambulancedienst. De evenementenfolders zijn geactualiseerd en het informatiegestuurd werken is verder uitgebouwd.
omstandigheden verantwoorde zorg te bieden. Het zorgrisicoprofiel is een instrument die ons hierbij helpt.
De GHOR is daarnaast gestart met nieuwe opgaven zoals het zorgrisicoprofiel, invulling advisering omgevingswet en werkzaamheden die voortkomen uit nieuwe opgaven vanuit o.a. Pandemische paraatheid, klimaat veranderingen en energietransitie.
Wat doen we ervoor? 1. Innovatie als uitgangspunt van ons denken en doen a. LiveOp door ontwikkelen en uitrollen voor het geneeskundig deel b. Door ontwikkelen Zorgrisicoprofiel
Wat hebben we ervoor gedaan? a. LiveOp is verder doorontwikkeld, zo zijn er een aantal nieuwe kaartlagen toegevoegd en is het eenvoudiger geworden om in te loggen in deze applicatie. b. Eerste stappen om tot een zorgrisicoprofiel te komen (start, ketenpartners aanschrijven/informeren/contactpersonen ophalen, prioritering incidenttypen, verdiepingssessie) zijn gezet. In 2023 volgen de eindstappen en het uiteindelijk schrijven van het einddocument. Tevens participatie in de landelijke kopgroep zorgrisicoprofiel. a. De GHOR heeft in 2022 op informatiemanagement (IM) een verdere doorontwikkeling kunnen maken, ondanks de vluchtelingencrisis. b. In 2022 hebben GHOR Twente en het IOC verdere afspraken gemaakt over de samenwerking. c. Op Oost 5 niveau is afstemming gezocht om de GHOR-processen te borgen voor de nieuwe meldkamer 2023 in Apeldoorn. De PICA functie is na uitgebreid onderzoek op ‘on hold’ gezet. d. In 2022 zijn door GHOR Twente als beheerder van LCMSgz alle accounts binnen het systeem geactualiseerd. e. Landelijk is het NIPV gestart met onderzoek naar de mogelijkheden van het koppelen van systemen, waarbij een aantal systemen inmiddels gekoppeld kan worden. f. GHOR Twente heeft actief deelgenomen in landelijke, bovenregionale, regionale en interne IM overleggen. Daarnaast vervuld GHOR Twente per 2022 twee landelijke functies: landelijke ICO en GHOR liaison SIS. a.
GHOR Twente heeft deelgenomen in de werkgroep omgevingswet. Geadviseerd op adviesaanvragen omtrent externe veiligheid, omgevingsvisies/vergunningen, klimaat en energie(crisis). b. De herziening van de Werkwijze terrorisme is in 2022 gestart en zal in 2023 worden afgerond en beoefend. c. Advisering op adviesaanvragen categorie A/B/C. Vertegenwoordiging namens de witte keten geïmplementeerd/verstevigd door frequente afstemmingsoverleggen met o.a. HAP’s, ziekenhuizen, Ambulancedienst en GGD. Zicht hebben/houden op het “veld” door afstemmingsoverleggen met grote evenementenzorgorganisaties. d. Ook dit jaar hebben de operationele GHOR functies deelgenomen aan de systeemoefeningen waarbij risico en crisiscommunicatie een van de doelstellingen is. De GHOR heeft voor haar advisering korte lijnen
2. a. b. c. d.
e. f.
3. a. b. c.
4. d.
Goede informatievoorziening Investeren in een goede informatievoorziening koud en warm Ontwikkelen rol GHOR Twente binnen het IOC Ontwikkelen van o.a. de PICA functie en het knoppenmodel LMS t.b.v.de nieuwe meldkamer LCMS en LCMSgz door ontwikkelen wat betreft de kennis en vaardigheden binnen de ketenpartners van de GHOR. Doorontwikkeling LCMSgz door het koppelen van systemen Participeren in de werkgroep informatiemanagement (landelijk en regionaal)
Anticiperen op en faciliteren van ontwikkelingen in de samenleving Participeren in de werkgroep omgevingswet en vergunningen Het actief meedenken, ontwikkelen, uitvoeren en voorbereiden op terrorisme gevolg bestrijding Evenementen advisering en beleidsontwikkeling
Een op de samenleving afgestemde crisisorganisatie Risico- en crisiscommunicatie. In samenwerking met VRT, de verbinding maken. Tussen
27 // JAARSTUKKEN 2022
e. f.
operationele GHOR functies en het aangeven van informatie bij communicatie woordvoering OTO GHOR: Uitvoeren en participeren in het Mono en Multi OTO traject Evaluatie en lerende organisatie: Mono GHOR en multidisciplinair
e.
f.
5. a. b. c. d. e.
f. g. h. i.
Samenwerking zoeken en intensiveren Bestaande samenwerking met huidige zorgcontinuïteitpartners voortzetten Samenwerking zorgcontinuïteitpartners uitbreiden naar een bredere doelgroep Convenanten actualiseren Communiceren en informeren van partners, zichtbaarheid van de GHOR verbeteren Ketenpartners meer betrekken bij de GHOR op: bestuurlijk niveau, managementniveau en organisatieniveau. En op operationeel niveau gericht op de Informatiemanagers, crisiscoördinatoren etc. Positiebepaling GGD en ROAZ (baze) Positie GHOR tov andere hulpdiensten, in vakgroepen en werkgroepen. Samenwerking Oost 5. Participeren in grensoverschrijdende samenwerking met de Acute zorg Euregio.
a.
b.
c.
d.
e.
f.
g.
h.
28 // JAARSTUKKEN 2022
met de collega’s van risico en crisiscommunicatie. Voor Mono OTO zijn alle prestatiemarkers voor 2022 behaald ondanks een moeizame start ten gevolge van de vluchtelingencrisis. We hebben succesvol 2 nieuwe OvDG’en begeleid op weg naar vakbekwaamheid. Multi leveren we nog steeds 0,5 FTE voor het MOTO jaarprogramma. Multi wordt er gewerkt aan een nieuwe visie op leren, mono zullen wij ons conformeren aan deze visie t.b.v. uniformiteit. Mono wordt elk GRIP incident gebruikt voor reflectie, de hieruit volgende actiepunten worden periodiek besproken en verwerkt. Mede door de COVID crisis is de samenwerking met de huidige zorgcontinuïteitspartners geïntensiveerd. Mede door de COVID crisis zijn nieuwe partners aangehaakt, met name vanuit de caresector zoals woon-zorg-instellingen, maar ook tandartskoepels In 2022 is de GHOR gestart met een nieuwe werkwijze om de convenanten te actualiseren, hiervoor worden ronde tafel gesprekken gehouden tussen GHOR medewerkers en ketenpartners over de samenwerking. Uit het gesprek komen samenwerkingsafspraken voort. In 2022 is met Acute zorg Euregio een ronde tafelgesprek gevoerd en zijn de afspraken geactualiseerd. Het gesprek met ambulance Oost is verplaatst naar 2023.
Middelen die we hiervoor hebben ingezet zijn de GHOR-website die recent geactualiseerd is, onze social mediakanalen en het magazine 112 Netwerk dat we samen met Acute Zorg Euregio en Ambulance Oost uitgeven. Voor het project rond het zorgrisicoprofiel hebben we een aparte projectwebsite gemaakt en diverse nieuwsbrieven verstuurd. Verder hebben de GHOR-collega's verschillende keren ‘rondes’ gedaan via telefoon, digitaal of fysiek om input op te halen bij onze partners en we sluiten aan bij diverse regionale en landelijke overleggen. In 2022 hebben 5 basistrainingen voor ICO’s plaatsgevonden. Door de verschillende langdurige crises is de samenwerking met de ketenpartners op alle niveaus versterkt. Ook in 2022 waren de lijnen tussen GHOR Twente en BAZE kort en goed. Driemaandelijks vindt een overleg plaats tussen GHOR Twente en BAZE (Bureau Acute Zorg Euregio). GHOR Twente is voorzitter van de expertgroep crisisbeheersing van BAZE. Daarnaast sluit de DPG aan bij het ROAZ en het bureauhoofd in het tactisch ROAZ GHOR Twente heeft in 2022 deelgenomen aan diverse vakgroepen en stuurgroepen binnen VRT en i.s.m. haar ketenpartners, waarin zij de taak en rolopvatting van de GHOR hebben vertegenwoordigd en vormgegeven. De ICO training op Oost 5 niveau is uitgerold en de eerste aanzet tot een verdiepingstraining is uitgewerkt. De GHOR heeft deelgenomen aan
i.
Indicator Advisering GHOR bij C evenementen
Nr. activiteit 3
diverse werkgroepen binnen het Oost 5 verband o.a. op het gebied van informatiemanagement, OTO, evenementen en kwaliteit. Vanuit de GHOR is deelgenomen aan de werkgroep grensoverschrijdende samenwerking van Acute zorg Euregio. Er is in samenwerking een meer jaren oefenprogramma opgesteld deze wordt in 2023 geïmplementeerd.
Indicatoren Bron
Ambitieniveau (2022) 100%
Rekening niveau (2022) 100%
100%
100%
Sleutelfuncties bemenst
4
Regionaal evenementen beleid Reg. crisisplan
GHORsleutelfunctionarissen opgeleid en min. 1x per jaar beoefend Evaluaties na inzet
4
OTO-jaarplan
85%
85%
4
100%
100%
Schriftelijke afspraken met ketenpartners witte kolom
5
Evaluaties na inzet Convenanten en samenwerkingsaf spraken
100%
100%
Wat heeft het gekost? GHOR
Lasten
Baten
Bedrijfsvoering GHOR
942.019
939.379
GHOR functionarissen
377.547
0
Opleiding, training en oefenen
39.033
0
Operationele planvorming
62.827
31.964
1.421.426
971.343
Totaal GHOR
29 // JAARSTUKKEN 2022
450.083
3.4
Programma Gemeenten
Portefeuillehouder Programmamanager
P. Welman J. Eshuis
Samenvatting In de rampenbestrijding en crisisbeheersing speelt de gemeente een belangrijke rol: zowel in de voorbereiding, de uitvoering als in de nafase. De gemeente is tijdens incidenten waarbij (grote groepen) inwoners worden getroffen een gelijkwaardige partner van brandweer, politie en geneeskundige hulpverlening. De gemeente houdt zich bezig met de zorg voor de bevolking en het leven na het incident. Gemeenten hebben als onderdeel van het openbaar bestuur een algemene zorgplicht voor hun inwoners. We redeneren vanuit de maatschappelijke impact en betekenisgeving voor de bevolking. De gemeentelijke crisisprocessen zijn georganiseerd in de kolommen Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie. De coördinatie van beide kolommen is belegd bij het Veiligheidsbureau van de VRT. Bij alarmering tijdens een crisis kennen beide kolommen een regionaal georganiseerde piketpoule en poule van functionarissen op vrije instroom. Medewerkers uit de veertien Twentse gemeenten bezetten, aanvullend op de vier programma’s, voor het grootste deel deze regionale crisisfuncties. Organisatie Piketpoule Bevolkingszorg Vrije instroom Bevolkingszorg
Piketpoule Crisiscommunicatie Vrije instroom Crisiscommunicatie
Aantal 6 Algemeen Commandanten, 6 Officieren van Dienst 45 Hoofden Bevolkingszorg 12 Informatie coördinatoren 48 Telefonisten Telefoonteam 6 Algemeen Commandanten, 5 Officieren van Dienst 5 Strategisch Communicatieadviseurs 4 Hoofden Taakorganisatie 4 Hoofden Informatie Communicatie 32 Medewerkers Taakorganisatie (Pers- en publieksvoorlichters webredacteuren, Coördinatoren Publieksinformatie)
Trends en Ontwikkelingen Bij aanvang van 2022 bevonden we ons nog in de staart van de Covid maatregelen. Op het moment dat we dit konden afschalen kwam daar de coördinatie van de opvang van Oekraïners voor in de plaats. We rolden van de ene langdurige crisis in de andere. Vlak voor de zomerperiode werden daar de CNO Asiel en huisvesting statushouders nog aan toegevoegd. Zowel medewerkers van de gemeenten als van het Veiligheidsbureau hadden hun handen vol aan het managen van dit alles. Per september heeft de VRT de coördinatie van de verschillende opvang vraagstukken bij nieuw aangetrokken projectleiders belegd. Coördinatoren en ondersteuning van het Veiligheidsbureau kunnen zich hierdoor weer volledig op hun reguliere taken rondom risico- en crisisbeheersing richten. Eind 2021 heeft het Veiligheidsberaad een stuurgroep Uniform kwaliteitsniveau Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie ingesteld met als opdracht te komen tot een landelijk beschreven kwaliteitsniveau voor bevolkingszorg (incl. crisiscommunicatie). Er kan een kwaliteitsverbetering worden bereikt door uniformiteit in het optreden zodat gemeenten en veiligheidsregio’s beter kunnen samenwerken bij (boven)regionale crisis. Landelijk vastgestelde kwalificatieprofielen en certificering op opleidingen en examens draagt daaraan bij. Een landelijk projectgroep heeft gedurende 2022 gewerkt aan een advies hieromtrent.
De coördinatoren BZ en CC van de VRT hebben hier input voor geleverd vanuit Oost-5 verband. Het resultaat komt in het voorjaar 2023 op de bestuurlijke overleggen.
Gerealiseerd Wat willen we bereiken? Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie zijn herkenbare, gewaardeerde kolommen die optreden als sterke partner binnen Veiligheidsregio Twente. We streven naar vakbekwame, betrokken medewerkers die voldoen aan de wensen en verwachtingen van de inwoners. Dit past binnen dat wat de wet en ons bestuur van ons vraagt.
30 // JAARSTUKKEN 2022
Wat hebben we bereikt? Door de nasleep van de Coronacrisis maar m.n. door het opvangvraagstuk voor Oekraïners, crisisnoodopvang asielzoekers en statushouders zijn de VRT coördinatoren en communicatiemedewerkers volop actief geweest in deze langdurige crisis. De crisismedewerkers uit de beide kolommen bleven hierdoor paraat voor de acute crisis.
Wat doen we ervoor? Focus op getroffenen Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie zetten zich tijdens een crisis in voor getroffenen die niet in staat zijn zichzelf te helpen en om mensen die wel zelfredzaam zijn een handelingsperspectief te bieden. In de oefeningen, trainingen en evaluaties hebben we oog voor de mens in de crisis. De kolom crisiscommunicatie wordt door de gemeenten ook steeds vaker als partner gevonden bij dreigende of voorzienbare situaties waarbij ernstige maatschappelijke onrust te verwachten is. Vakbekwame medewerkers met hart voor de crisis We investeren in de verbinding met de gemeenten. We vragen aandacht voor de positie van de huidige gemeentelijke medewerker in de regionale crisisorganisatie, stimuleren de werving van nieuwe medewerkers en creëren bewustwording in wat er op de verschillende gemeentelijke onderdelen afkomt tijdens en na een crisis. Aangezien zowel Bevolkingszorg als Crisiscommunicatie een beroep doen op de gemeenten vindt deze aanpak in samenwerking plaats. We willen een aantrekkelijk competentiegericht opleidingsaanbod bieden waar gemeentelijke medewerkers, ook buiten de crisisorganisatie, profijt van hebben. Daarnaast spelen netwerkbijeenkomsten een belangrijke rol om elkaar beter te leren kennen en ervaringen te delen.
Naast het uitvoeren van beide mono OTO programma’s nemen beide kolommen deel aan de relevante multi programmaonderdelen. Slimme informatievoorziening Er liggen kansen om de data van gemeenten te koppelen aan de incidentbestrijding. Het is van belang om direct inzicht te hebben in de omvang en aard van de bevolking in een getroffen gebied om adequaat en doeltreffend op te kunnen optreden. Tijdens acute crisis of bij een dreigende situatie monitoren omgevingsanalisten van de gemeenten en uit de crisiscommunicatiepoule van de VRT middels een mediamonitoringssysteem de online (social) media op informatiebehoefte en sentiment zodat de communicatie inzet hier zo goed mogelijk op aan kan sluiten. Ook kunnen inwoners en bedrijven via risicocommunicatie preventief geïnformeerd worden en zich voorbereiden op én tijdens een ramp of crisis. Dit maakt hen zelfredzamer en weerbaarder.
Borgen alarmering en informatiepositie De meldkamer Twente in Hengelo verdwijnt in 2022. Samen met de coördinatoren van de andere Oost 5 Veiligheidsregio’s spannen we ons in om de alarmering van de Twentse gemeenten en de kolommen Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie van de VRT te borgen en relevante data te ontsluiten.
31 // JAARSTUKKEN 2022
Wat hebben we ervoor gedaan? Zie indicatoren.
Zowel BZ als CC hebben een gewaardeerd en gevarieerd OTO programma aan haar functionarissen aangeboden. We mochten bijna 90 functionarissen verwelkomen op de gezamenlijke netwerkdag over Risicovol weer. Ook de mono kolomoefeningen konden dit jaar weer fysiek plaats vinden. Het merendeel van de systeemoefeningen bij de gemeenten zijn naar tevredenheid uitgevoerd. Drie gemeenten hebben deze helaas op eigen verzoek door tijdgebrek geannuleerd. Zie ook indicatoren.
Er is input geleverd aan het IOC om het Operationeel beeld op VRT Online te optimaliseren en van gegevens vanuit de gemeenten te voorzien. Het project ‘Samenleving in beeld’ is begin 2022 afgerond. Vervolgacties worden opgepakt vanuit de Adviseur Risicocommunicatie i.s.m. Brandweer en ICT. Samen met ICT is er initiatief genomen tot het ontwikkelen van een digitale crisiscontactenlijst, multi bibliotheek en geografische kaarten ter ondersteuning van de regionale crisisorganisatie . De regionale crisisfunctionarissen zijn getraind in het gebruik van O365 waardoor het mogelijk is om online en efficiënt met elkaar samen te werken. In maart 2023 gaat de Meldkamer Oost Nederland van start in Apeldoorn. Vanuit de coördinatoren Crisisbeheersing, Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie is (vanuit Oost-5 niveau) gedurende 2022 aandacht gevraagd voor alarmering volgens de Twentse crisisstructuur en aanlevering van data en juiste functiebenamingen. We verwachten een soepele overgang voor de functionarissen in de kolommen BZ en CC. Mede door de implementatie van het nieuwe (mono)alarmeringssysteem i-Tel in februari 2023.
Indicatoren Indicator Inzetmonitor Officier van Dienst en Algemeen Commandant Bevolkingszorg / Crisiscommunicatie
Opkomstpercentage OTO programma
Bezettingsgraad regionale poule vanuit gemeenten.
Rekening niveau (2022) Zie onderstaande cirkeldiagrammen voor de inzet van BZ. De GRIP 1 betroffen branden in Almelo en Hellendoorn en een huifkar ongeval in Losser. Bij de gasexplosie en instorting van een woning (Oldenzaal) is door meerdere functionarissen uit beide kolommen ondersteuning geboden. De GRIP 4 incidenten zijn de langdurige Covid en Opvangcrisis Daarnaast hebben de OvD’s BZ ondersteuning geboden bij een tiental hulpvragen voor diverse gemeenten m.b.t. (grote) brand, storm en droogte. Toen bekend werd bekend dat het COA in een hotel Albergen een AZC gaat onderbrengen hebben meerdere functionarissen van de kolom Crisiscommunicatie de gemeente Tubbergen geadviseerd en ondersteund bij de communicatie rondom de weerstand op de komst van dit AZC. Ondanks Covid bij aanvang van 2022 en de inzet voor de Opvang van Oekraïners vanaf maart is het merendeel van ons OTO programma volgens planning verlopen. Bevolkingszorg heeft alleen de mono-kolomoefening in Losser door gebrek aan capaciteit in april moeten laten vervallen. Deelname van de beide kolommen aan de multi systeemoefeningen in de gemeenten is bijna 100%. De piketpoule AC’s en OvD’s van beide kolommen is op sterkte en stabiel. Naast ambtenaren uit de gemeenten zijn hierin ook enkele medewerkers van politie, RIEC en Brandweer werkzaam.
De vrije instroom functies kennen een groter verloop van gemeentelijke medewerkers. M.n. de kolom Crisiscommunicatie kampt met een behoorlijk verloop door vertrek naar elders. Coördinator CC is druk met werving binnen de communicatieteams gemeenten en andere organisaties.
Wat heeft het gekost? Gemeenten
Lasten
Baten
Gemeentelijke processen
283.753
263.919
Bevolkingszorg
158.021
158.021
441.773
421.939
Totaal Gemeenten
32 // JAARSTUKKEN 2022
19.834
3.5
Twente Safety Campus
De Twente Safety Campus is een plek waar partners op het gebied van veiligheid elkaar ontmoeten en samenwerken. De Twente Safety Campus is opgezet vanuit een denken-doen-beleven- concept. Het ‘doen’ gedeelte van Twente Safety Campus is het oefencentrum TRONED waar verschillende hulpdiensten werken aan hun vakbekwaamheid. Er is ruimte om te oefenen, om te experimenteren en om bezig te zijn met de praktijk. Het centrum wordt gebruikt door Twents brandweerpersoneel, maar wordt ook ingezet voor trainingen aan andere regio’s en partners in het veiligheidsdomein (zoals politie, defensie en Dienst Speciale Interventies, die deze trainingen inkopen. Ook worden er bij trainingen nieuwe technieken ingezet om first responders nog effectiever en veiliger hun werk te laten doen. Denk hierbij aan de inzet van drones, Smart View (observatietechniek m.b.v. camera’s), virtuele rijsimulatoren, etc. In de Risk Factory kan veiligheid ‘beleefd’ worden. Het doel is vergroten van het veiligheidsbewustzijn en zelfredzaamheid van burgers. In de Risk Factory kunnen mensen door levensechte simulaties (on)veiligheid aan den lijve ervaren. Zo leren mensen een onveilige situatie te herkennen of te voorkomen. Ook leren ze om in een bepaalde situatie snel, veilig en zeker te kunnen optreden. Hierbij krijgen ze voorlichting en handelingsperspectieven aangeboden.
Het Safety Field Lab is een plek waar kennis (‘het denken’) centraal staat en een platform biedt om samen met kennisinstituten en bedrijven kennis en producten om ideeën te ontwikkelen naar producten en deze naar de veiligheidspraktijk te brengen. In de kennisprogramma’s wordt samengewerkt met andere partijen waarbij we op zoek zijn naar innovatieve veiligheidsoplossingen. Oplossingen die Twente (betaalbaar) veilig houden én die vermarkt kunnen worden: van kennis naar kunde naar kassa. Hiermee is de TSC een belangrijke ontmoetingsplek voor veiligheid in Twente. De verschillende onderdelen van de TSC (oefencentrum TRONED, de Risk Factory en het Safety Field Lab) halen verschillende disciplines en deskundigheden bij elkaar en waar mensen en kennis bij elkaar komen ontstaan ideeën en bedrijvigheid. Dit is de kern van TSC als onderdeel van het brede veiligheidsnetwerk in Twente. Bestuurlijk In 2017 is er een portefeuilleraad TSC ingesteld waarin de bestuurlijk portefeuillehouder TSC, commandant Brandweer, secretaris VRT en de directeur Twente Safety Campus zitting hebben. Op 11 maart 2021 is het Algemeen Bestuur van VRT op de themadag bijgepraat over de ontwikkelingen binnen de Twente Safety Campus (TSC). Naar aanleiding daarvan zijn er verdiepende sessies voor de AB-leden georganiseerd op de TSC op respectievelijk 27 oktober en 3 november 2021.
De sessies hadden tot doel om meer inzicht te geven in de ontwikkelingen die gaan spelen en welke kansen dit biedt voor de VRT om hierop in te spelen met inzet van de TSC. Voor deze sessies is een meerjarenperspectief TSC opgesteld, welke als onderlegger voor deze sessies is behandeld. Om een betere beeldvorming te genereren zijn er ook vooraf bijeenkomsten georganiseerd voor AOVers en daarnaast de Adviesgroep VRT om de financiële situatie nader te beschouwen. Noot financieel De uitgangspunten voor TSC zijn niet voor alle onderdelen gelijkluidend, omdat de aard en karakter van de te onderscheiden activiteiten van elkaar verschillen. Troned en SFL acteren op de “markt” en verkeren in een “concurrerende”, private setting. Voor deze onderdelen geldt het uitgangspunt van kostendekkendheid. De Risk Factory vormt in de communicatie naar buiten toe onderdeel van de campus, maar is in de kern een locatie van waaruit activiteiten in de preventieve sfeer worden opgepakt. Met als doel het verhogen van de veiligheidsbewustzijn van bepaalde groepen in de samenleving. De activiteiten vallen ook grotendeels binnen het wettelijk kader van VRT. De lasten en baten van de Risk Factory zijn dan ook binnen het programma Brandweer (onderdeel brandveiligheid) verantwoord.
Gerealiseerd Wat willen we bereiken? We willen de vakbekwaamheid en professionaliteit van hulpverleners en de hulpverlenersorganisatie stimuleren. Met de Risk Factory geven we invulling aan het veiligheidsbewustzijn door de zelfredzaamheid en het handelingsperspectief van Twentse burgers te vergroten. Niet alleen voor basisschoolleerlingen, maar ook voor hun omgeving en de groep van thuiswonende ouderen vanaf 65-70 jaar. Samen met bedrijven en kennisinstellingen zijn we op zoek naar innovatieve veiligheidsoplossingen die Twente betaalbaar veilig houden. Hiermee helpen we tevens Twentse bedrijven om ideeën door te 33 // JAARSTUKKEN 2022
Wat hebben we bereikt? Door middel van een keur aan opleidingen en trainingen voor diverse hulpverleningsdiensten is er een bijdrage geleverd aan de bevordering van de vakbekwaamheid van deze professionals. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat bezoekers aan de Risk Factory 3 keer meer kennis krijgen van de veiligheidsrisico’s en 75% van de bezoekers heeft na het doorlopen van de Risk Factory de intentie tot het nemen van (persoonlijke) veiligheidsmaatregelen. I.s.m. verschillende partijen zijn veiligheidstesten uitgevoerd, waardoor meer inzicht is gekomen over
ontwikkelen tot vermarktbare producten (Safety Field Lab). Dit alles naast de bijbehorende doelstelling om TSC op een bedrijfseconomisch verantwoorde manier exploiteren, continueren en doorontwikkelen.
de veiligheidsrisico’s van de producten zelf, maar ook kennis voor hulpverleningsdiensten i.r.t. repressief optreden.
Wat doen we ervoor? We bieden onze activiteiten aan, aan verschillende doelgroepen: • Oefenprogramma’s en trainingen voor hulpverleners (Troned); • Interactieve educatieprogramma’s gericht op veiligheidsbewustzijn en zelfredzaamheid van inwoners (Risk Factory); • Mogelijkheden voor testen, simulaties en experimenteermogelijkheden voor bedrijven (Safety Field Lab). In het fieldlab wordt samengewerkt met bedrijven en overheidspartijen aan veiligheidsthema’s. Hier worden onder andere producten getest op brandveiligheid. Daarnaast vindt daar co-creatie plaats, waarbij de unieke kenmerken van het vliegveld (afgeschermd, mooie testlocatie, veel ruimte) wordt benut.
Wat hebben we ervoor gedaan? Bij Troned zijn er afgelopen jaar, naast Brandweer Twente, verschillende brandweerregio’s uit het land op ons terrein komen trainen (o.a. VNOG, VR Rotterdam, Gelderland Midden, IJsselland, Groningen, Limburg). Ook zijn er groepen nieuwe manschappen onder regie van de BOGO op Troned opgeleid. Daarnaast zijn er ca. 15 korpsen uit Duitsland die bij Troned trainen, zoals Munster, Gronau, Ahaus en Rheine. Tevens is Troned door het NIPV formeel aangemerkt als gecertifieerde locatie voor examens brand voor manschappen en bevelvoerders. Ook is Troned een erkende locatie voor examens gaspaksdrager (BOGO). Hier hebben dan ook verschillende examens plaatsgevonden. Verder zijn er trainingen voor officieren en instructeurs en scenariotrainingen uitgevoerd voor het NIPV. Binnen het kader van de samenwerkingsovereenkomst veiligheidsbedrijf RJ Safety & Security hebben er ca. 1.800 cursisten een BHV-, EHBO-, weerbaarheids- en code 95 trainingen gevold (Troned faciliteert, RJ acquisitie). De klantreviews laten zien dat de dienstverlening goed aansluit bij de behoeften (waarderingscijfer 8,2). Verder zijn er verschillende droneteams van veiligheidsregio’s, waarmee invulling wordt gegeven aan de verdere ontwikkeling van een landelijk dekkend dronenetwerk van Brandweer NL. Ca. 85% van alle Twentse basisscholen bezoeken jaarlijks met groep 8 de Risk Factory.
In het schooljaar 2022/2023 was er voor ca. 6.000 kinderen een bezoek ingepland, en dat loopt op schema. Evaluatie onder de doelgroep laat zien dat dit erg goed aan de behoefte voldoet (gemiddeld rapportcijfer is 9 onder leerlingen, leraren en ouders). Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat een bezoek aan de Risk Factory veiliger gedrag bevordert. Daarnaast is een start gemaakt met de ontwikkeling van het programma voor leerlingen van het voortgezet onderwijs. Eind van 2022 is de Risk Factory voor Voortgezet Onderwijs geopend en de eerste groepen hebben het programma al doorlopen. In het Safety Fieldlab zijn er verschillende (brand)veiligheidstesten uitgevoerd i.s.m. kennisinstellingen en bedrijven. Tevens zijn er praktijkmodules brandonderzoek gegeven voor studenten Forensic Studies van Saxion Hogeschool en Bouwkunde ROC. Verder zijn er i.s.m. Saxion verschillende forensische testen/onderzoeken uitgevoerd; zo is er gewerkt aan het project UIVER (proeftuin voor automatische drone-systemen voor het safety & security domein) en ‘e-nose’ (sensor
34 // JAARSTUKKEN 2022
onder een drone voor meten van bijv. gevaarlijke stoffen). Er hebben verschillende groepen vanuit de politie (o.a. Politieacademie en Politie Oost Nederland) trainingen gehad, gericht op forensische opsporing. Wat heeft het gekost? Twente Safety Campus (in €) Baten Lasten -
vaste kosten
-
variabele kosten
Totaal TSC
Business Case
Realisatie*
Verschil
2.630.575 2.429.515
2.638.397 2.579.141
7.822 149.626
1.653.608
1.752.060
98.452
775.907
827.081
51.174
201.060
59.256
-141.804
* lasten en baten is inclusief de verrekening met BT. Het resultaat is toegevoegd aan de reserve TSC.
35 // JAARSTUKKEN 2022
3.6
Overzicht van herkomst en bestedingen baten en lasten Personeel
29.164.098 4.732.795 2.242.341 2.319.336 1.060.138 2.634.089
Kapitaallasten
6.422.133
Rente Afschrijvingen
1.130.329 5.291.804
Gebouwen en terreinen Huur gebouwen en terreinen Onderhoud Overige gebouw gebonden kosten
4.269.712 1.021.334 1.116.535 2.131.844
Materieel en materialen
1.743.196
Onderhoud materiaal/materieel Brandstof
1.200.998 542.198
Overige out-of-pocket
10.284.167
Opleiden/oefenen ICT / informatievoorziening Verzekeringen Overig
3.511.753 2.344.000 508.308 3.920.105
Dotaties aan de reserve
266.442
Totaal lasten
65.138.446
Rijksbijdrage Gemeentelijke bijdrage Opbrengsten OMS Omzet TSC Bijdragen van derden Overige opbrengsten Separate gemeentelijke bijdrage Onttrekking reserves
9.499.124 47.826.577 489.000 2.604.514 1.683.975 2.137.538 1.061.530 585.225
Totaal baten
36 // JAARSTUKKEN 2022
42.152.797
Salarissen Vergoedingen vrijwilligers Piket en overige toelagen FLO Overig personeel Inhuur personeel
65.887.483
4 Paragrafen De paragrafen bevatten belangrijke informatie voor het verkrijgen van inzicht in de financiële positie van Veiligheidsregio Twente op korte en lange termijn. Dit inzicht is belangrijk, omdat de behandelde onderwerpen financiële gevolgen kunnen hebben en daardoor de realisatie van de programma’s kunnen beïnvloeden. In de paragrafen wordt verantwoording afgelegd over de uitvoering van beleidsvoornemens van beheersmatige aspecten, zoals vastgelegd in de programmabegroting 2022. Hierbij is ook rekening gehouden met actuele ontwikkelingen. In dit hoofdstuk worden achtereenvolgens de volgende paragrafen behandeld: • • • • •
Weerstandsvermogen en risicobeheersing; Onderhoud kapitaalgoederen; Bedrijfsvoering; Verbonden partijen; Financiering;
4.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Deze paragraaf omvat zowel de beschikbare weerstandscapaciteit als een inschatting van risico’s die daarmee moeten worden afgedekt. Het weerstandsvermogen is de relatie tussen de beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit. Al afgedekte risico’s, via voorzieningen of verzekeringen, hebben geen invloed op het weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen laat zien hoe robuust de begroting van de VRT is voor wat betreft het kunnen opvangen van risico’s. De in 2019 vastgestelde nota risicomanagement en weerstandsvermogen stelt hiervoor de beleidskaders. Daarin wordt onder andere ingegaan op wat als beschikbare weerstandscapaciteit kan worden gerekend en hoe, op basis van de risico’s, de benodigde weerstandscapaciteit wordt berekend. 4.1.1
Terugblik risico’s begroting 2022
In de programmabegroting 2022 zijn de onderstaande majeure risico’s en bijbehorende risicobedragen (kans x impact) opgenomen, die in de bedrijfsvoering van VRT (deels) niet zijn gedekt door voorzieningen en/of verzekeringen. Omschrijving Twente Safety Campus exploitatieverlies Bovengemiddeld langdurig verzuim en arbeidsongeschiktheid Vervanging brandweermaterieel en materiaal Informatieveiligheid/Cybercrime
Risicobedrag € 375.000 € 266.000 € 179.000 € 75.000
Opgetreden in 2022 Nee Grotendeels Deels Nee
Door wijzigingen in specificaties is de prijsstijging van brandweermaterieel en materiaal vaak niet te bepalen. Voor de grootste investering, tankautospuiten, kon gebruik gemaakt worden van een contractuele prijsvastgarantie.
4.1.2
Beschikbare weerstandscapaciteit
Tot de beschikbare weerstandscapaciteit worden gerekend de algemene reserve en de bestemmingsreserves waarop nog geen verplichtingen rusten. Dit zijn de standen per 31 december 2022.
37 // JAARSTUKKEN 2022
4.1.3
Benodigde weerstandscapaciteit
Jaarlijks wordt het financiële risicobeeld in termen van kans en impact geactualiseerd. Door middel van scores op kans en impact worden risico’s in oplopende zwaarte ingedeeld in groene, oranje en rode risico’s. Oranje en rode risico’s wegen mee in de benodigde weerstandscapaciteit. Groene risico’s in beginsel niet, tenzij het geheel ervan uitstijgt boven 1% van het begrotingsniveau. Begin 2023 is het risicobeeld geactualiseerd. In onderstaande tabel zijn de belangrijkste risico’s (met een oranje score) opgenomen.
Risico-omschrijving Hogere prijsstijgingen dan indexering inkomsten Twente Safety Campus exploitatieverlies Langdurig verzuim en arbeidsongeschiktheid Informatieveiligheid Totaal 4.1.4
Kans x Impact € 632.000 € 375.000 € 182.000 € 100.000 € 1.289.000
Beoordeling weerstandsvermogen
Het weerstandsvermogen geeft aan hoe de beschikbare weerstandscapaciteit zich verhoudt tot de benodigde capaciteit. Dit wordt uitgedrukt in de weerstandsratio.
Aantal geïdentificeerde risico’s Aantal groene scores Aantal oranje scores Aantal rode scores
13 9 4 0
Benodigde weerstandscapaciteit Beschikbare weerstandscapaciteit (31-12-2022) Weerstandsratio Weerstandsratio norm (cf. beleidskader)
€ 1.289.000 € 991.000 77% 70%
In het beleidskader risicomanagement / weerstandsvermogen is vastgelegd dat VRT een weerstandsratio van 70% hanteert als richtsnoer. De feitelijke weerstandsratio per 31-12-2022 is wat hoger. 4.1.5
Financiële kengetallen
De door BBV voorgeschreven kengetallen maken inzichtelijk over hoeveel (financiële) ruimte Veiligheidsregio Twente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of op te vangen. Het gaat om de kengetallen: De netto schuldquote laat het niveau van de schuldenlast zien, ten opzichte van de baten. Het geeft een indicatie van de mate waarin de rentelasten op de exploitatie drukken. De solvabiliteitsratio is de verhouding eigen vermogen/ totaal vermogen en geeft inzicht in de mate waarin een organisatie in staat is op de langere termijn aan haar financiële verplichtingen te voldoen. De structurele exploitatieruimte laat zien welke structurele ruimte nodig is om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is.
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte
Jaarrekening 2022 92,5% 92,5%
2023 104,5% 104,5%
2024 112,8% 112,8%
2,9% 0,0%
0,7% 0,0%
0,1% 0,0%
Begroting 2025 2026 112,7% 109,0% 112,7% 109,0% 0,2% 0,0%
2027 104,2% 104,2%
1,0% 0,0%
2,0% 0,0%
De toename van de netto schuldquote in 2023 en 2024 resulteert uit de hoge investeringen en de daarvoor benodigde financiering. Na 2024 wordt een lager investeringsniveau verwacht, zodat de schuldquotes weer afnemen. VRT heeft al sinds de oprichting een beperkt eigen vermogen en daarmee een lage solvabiliteit. De terugval tot en met 2024 en het herstel daarna komen voort uit de mutaties in de FLO-reserves.
38 // JAARSTUKKEN 2022
4.1.6
Beoordeling onderlinge verhouding kengetallen in relatie tot de financiële positie
De structurele baten en lasten zijn in evenwicht. Het eigen vermogen is klein en kan tijdelijke verstoringen in dit evenwicht maar beperkt opvangen.
4.2
Onderhoud kapitaalgoederen
In deze paragraaf beschrijven we het beleidskader voor het onderhoud van kapitaalgoederen. Hierbij wordt ingegaan op het onroerende deel van de kapitaalgoederen en het materieel. Gebouwen Voor de brandweer zijn 29 gebouwen (ca. 35.000 m2 BVO) in gebruik (de brandweerkazernes), waarvan 27 in eigendom zijn. Daarnaast bezit de Veiligheidsregio Twente nog een pand aan de Demmersweg (beoogde verkoop na overgang Meldkamer) en diverse panden op de Twente Safety Campus. De boekwaarde van alle panden in bezit tezamen bedraagt per 2022 € 32 mln. Voor het dagelijkse beheer van het vastgoed is een Servicedesk ingericht die 24/7 bereikbaar is voor storingen, klachten en schades. Het onderhoud wordt uitgevoerd op basis van onderliggende onderhoud- en beheersplannen. Uitgangspunt daarbij is dat het onderhoud wordt afgestemd op conditieniveau 3. Het bijbehorende onderhoudsbudget is ca. € 0,8 mln. Dit bleek in 2022 toereikend. In 2022 zijn o.a. de volgende majeure onderwerpen opgepakt: • Realisatie nieuwbouw kazerne Almelo. • Nieuwbouw kazerne Hellendoorn is gestart. • Het nieuwe logistieke centrum in de kazerne Hengelo is gerealiseerd • Besluitvorming over en voorbereiding van de verbouw van de kazerne Hengelo Materieel VRT beschikt over een groot arsenaal aan voertuigen.
Ruwweg zijn deze op te delen in voertuigen die voor operationele taken worden ingezet (zoals tankautospuiten) en dienstvoertuigen. In totaal gaat het om ca. 95 voertuigen voor incidentbestrijdende activiteiten. En ca. 85 dienstvoertuigen bedoeld voor brandveiligheidstaken, aan de operatie ondersteunende activiteiten (zoals logistiek) en personele vervoersbewegingen binnen en buiten Twente. Voor al dit materieel is een bumper-tot-bumper-concept geïntroduceerd, waarmee zowel de voertuigen als materialen zoals ademluchtapparatuur op één locatie worden onderhouden en gekeurd. Het bijbehorende onderhoudsbudget (out-of-pocket) bedraagt € 0,25 mln. In 2022 is het budget overschreden. Belangrijke factor is de aanwezigheid van veel relatief oudere tankautospuiten. De serie tankautospuiten wordt verder vernieuwd in 2023 en 2024. In 2022 is het volgende gerealiseerd: • Ingebruikname 5 tankautospuiten • Afspraken gemaakt over de afname van de overige nog te leveren tankautospuiten (2023 en 2024) • Aanbesteding van de nieuwe serie natuurbrandvoertuigen afgerond • Gestart met de transitie naar CO2-neutrale voertuigen inclusief de benodigde infrastructuur
4.3
Bedrijfsvoering
De sector Strategie & Ondersteuning (kolom brandweer) is verantwoordelijk voor een groot aantal bedrijfsvoeringdossiers voor de gehele Veiligheidsregio Twente (VRT). Onder deze bedrijfsvoeringdossiers vallen de taakgebieden Financiën, Verzekeringen, Strategische Inkoop, HR, Personeels- en salarisadministratie en Fitheid & Arbo, informatievoorziening & ICT Deze taakgebieden worden uitgevoerd voor de gehele organisatie. In 2022 zijn onder andere de volgende concrete resultaten geboekt: • • •
Operationaliseren en professionaliseren van (de werkprocessen in) het personeelssysteem AFAS, dat per 1-1-2022 ingevoerd is; Invoering nieuwe visies; visie op Verzuim met daarbij behorende protocol ‘Inzetbaarheid bij ziekteverzuim’ en visie op Hybride werken binnen VRT; Per 1-1-2022 gestart met de samenwerking met Vitaal Verder (nieuwe arbodienstverlener) en Active Living (nieuwe keuringsinstantie).
39 // JAARSTUKKEN 2022
Jaarverslag klachten VRT Op grond van artikel 9:12a van de Awb moeten schriftelijke klachten geregistreerd worden. In de klachtenregeling VRT is gesteld dat het overzicht in ieder geval inzicht geeft in het aantal klachten, de snelheid van de afhandeling, de hoofdlijnen waarover geklaagd is, de beoordeling van de klachten (gegrond/ongegrond) en de verbeterpunten die de organisatie heeft aangebracht. Bij de Overijsselse Ombudsman zijn geen klachten over het handelen van de VRT binnengekomen. Het jaarverslag van de Overijsselse Ombudsman is ook aan de gemeenteraden, de leden van het Algemeen Bestuur en de rekenkamer(commissie) verzonden en is tevens online te raadplegen via de website van de Overijsselse Ombudsman. Overige meldingen Soms krijgt de VRT een melding die gaat over een tekortkoming in een product, dienst of dienstverlening, maar die niet gericht is op de wijze waarop de organisatie zich heeft gedragen ten opzichte van een inwoner. Deze meldingen worden in de basis niet geregistreerd als klacht. Hierbij valt te denken aan het opvragen van brandrapporten over specifieke incidenten en informatie die in het bezit is van onze organisatie (bijvoorbeeld planvorming). Bij binnenkomst worden deze meldingen geregistreerd en in afstemming met de melder opgepakt.
Mocht de afhandeling van de melding niet naar tevredenheid zijn afgedaan (bijvoorbeeld door een te lange doorlooptijd), dan kan alsnog een klacht worden ingediend naar aanleiding van dit handelen.
Informatieveiligheid In 2022 is op verschillende fronten gewerkt aan verbetering van de informatieveiligheid van de organisatie. Door: • Aanstelling van een “dedicated” CISO in Q4 van 2022. • Fysieke en personele investering in een betere monitoring van het netwerkverkeer. • Verhoging van het I-bewustzijn van de organisatie door introductie van een e-learning module over digitale vaardigheid. • Uitwerking van verschillende beleidsmatige kaders voor BIO-onderwerpen met het oog op vaststelling daarvan in Q1 van 2023. • Verdere opvolging van actiepunten die uit de externe securitytesten van 2021 naar voren zijn gebracht. . De interne audit die begin 2022 is uitgevoerd op de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), liet zien dat er over de hele linie nog terreinwinst kan (en moet) worden geboekt. Deze constatering was ook de reden om de begroting met ingang 2023 structureel op te hogen met € 250.000. Vooruitlopende daarop zijn in 2022 de extra inspanningen bekostigd met incidenteel rijksgeld.
Verlof Het verlof binnen de VRT kent momenteel een meer dan gemiddelde omvang. Om reden daarvan is voor het bovengemiddelde deel een voorziening getroffen. Om dit stuwmeer aan verlofuren beter te beheersen wordt vanaf 2023 strikt gehandhaafd op de verjaringstermijnen van het wettelijke verlof conform bepalingen die in de CAR staan opgetekend. De medewerker krijgt de mogelijkheid om het verlof gedurende het jaar op te nemen of dit per vervaldatum te laten uitbetalen. Wanneer geen keuze gemaakt wordt vervalt het verlof. De verwachting is dan ook dat met deze maatregel het verlofsaldo is terug te brengen tot een genormaliseerd niveau.
4.4
Verbonden partijen
Deze paragraaf betreft derde rechtspersonen waarmee Veiligheidsregio Twente een bestuurlijke én financiële band heeft, door een participatie in een vennootschap of deelnemingen in stichtingen. Met een bestuurlijk belang bedoelen we een zetel in het bestuur van een deelneming of stemrecht. Een financieel belang houdt in dat de organisatie middelen ter beschikking heeft gesteld en die verliest bij faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partij op haar verhaald kunnen worden. Van een financieel belang is ook sprake als Veiligheidsregio Twente bij liquidatie van een derde rechtspersoon middelen uitgekeerd kan krijgen. Visie en beleid op verbonden partijen Veiligheidsregio Twente heeft geen specifieke visie ontwikkeld op gebied van verbonden partijen. Het belang daarvan groeit naarmate de organisatie zich verbindt aan meer partijen. Maar dat is niet het geval. Het aantal verbonden partijen van VRT is sinds oprichting stabiel. Risicoanalyse verbonden partijen Het is niet nodig om de partijen waarmee VRT zich heeft verbonden te voorzien van een risicoscore. Zowel de vereniging van eigenaren als de stichting Meldkamer Twente zijn rechtspersonen die enkel in het leven zijn geroepen om de uitvoering van zaken te waarborgen. Het zijn bovendien rechtspersonen zonder personeel (en dus zonder eigen wil). 40 // JAARSTUKKEN 2022
Lijst met verbonden partijen Stichtingen en verenigingen Vereniging van Eigenaren genaamd Hulpverlening-diensten. Gevestigd aan de Demmersweg 55 (Westermaat) te Hengelo. 1. Doelstelling
2.
Bestuurlijk en financieel belang
3.
Mate van beïnvloedbaarheid in bedrijfsvoering Financiële kengetalen (in €) 4. Jaarrekeningresultaat 5. Eigen vermogen 6. Vreemd vermogen Stichting Meldkamer Twente Gevestigd aan de Demmersweg 55 (Westermaat) te Hengelo. 1. Doelstelling
2.
Bestuurlijk belang en financieel belang
3.
Mate van beïnvloedbaarheid in bedrijfsvoering Financiële kengetalen (in €) 4. Jaarrekeningresultaat 5. Eigen vermogen 6.. Vreemd vermogen