Jaarrekening 2022 (GBT)
Tekst van het document
Jaarstukken GBTwente 2022
GBTwente 2022
Inhoudsopgave Voorwoord
3
Samenvatting
4
Inleiding
6
Programma-realisatie 1.1 Programma's 1.1.1 Organisatie-eenheid strategie en bedrijfsvoering 1.1.2 Organisatie-eenheid vastgoed & belastingen 1.1.3 FUO-opdrachten 1.1.4 Project gebruiksoppervlakte (GBO) 1.1.5 Project BAG WOZ-borging 1.1.6 IT-visie 1.2 Overzichten 1.2.1 Overzicht algemene dekkingsmiddelen 1.2.2 Overzicht overhead 1.2.3 Bedrag heffing vennootschapsbelasting 1.2.4 Onvoorzien
7 8 8 12 17 17 18 18 19 19 19 20 20
Paragrafen 2.1 Lokale heffingen 2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.2.1 Capaciteit en beleid 2.2.2 Risico's en weerstandsvermogen 2.2.3 Kengetallen in relatie tot financiële positie 2.3 Onderhoud kapitaalgoederen 2.4 Financiering 2.5 Bedrijfsvoering 2.5.1 HRM 2.5.2 Ondersteunende processen 2.5.3 Dienstverlening 2.5.4 Kwaliteitszorg 2.6 Verbonden partijen 2.7 Grondbeleid 2.8 Rechtmatigheid
21 22 22 22 23 23 24 24 26 26 31 34 35 37 37 37
Jaarrekening 3.1 Balans 3.2 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 3.3 Toelichtingen 3.3.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 3.3.2 Toelichting op de balans per 31 december 2022 3.3.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten
39 40 41 42 42 44 48
Overige gegevens 4.1 Gebeurtenissen na balansdatum 4.2 Voorstel tot resultaatbestemming 4.3 Controleverklaring
57 58 58 59
GBTwente 2022
GBTwente 2022
Voorwoord Met genoegen bied ik u hierbij het jaarverslag van GBTwente over het jaar 2022 aan. Terugkijkend op 2022 concludeer ik dat GBTwente stabiel en koersvast is. Persoonlijke en begrijpelijke dienstverlening aan onze inwoners staat voorop. Wij ontwikkelen ons continu in onze deskundigheid en vaardigheden. Processen zijn in control en worden voortdurend geoptimaliseerd en medewerkers nemen steeds meer verantwoordelijkheid. In 2022 is gewerkt binnen de begroting en wij sluiten het jaar af met een positief saldo. Een prestatie op zich, want in 2022 kwamen er vele uitdagingen op het pad van GBTwente. Begin van het jaar kondigde de (toenmalige) directeur zijn vertrek aan. Na het openbare wervingsproces startte ondergetekende per 1 juli. Als gevolg van de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022 trad er in de loop van 2022 een nieuw Algemeen en Dagelijks Bestuur aan. Inmiddels ligt er een nieuw strategieplan voor de jaren 2023-2026 klaar, waarin de koers op Persoonlijk en Begrijpelijk met focus op medewerkers, processen, klanten en financiële middelen wordt voortgezet. Een goede basis om koers te houden! Dat is echter geen vanzelfsprekendheid. De wereld waarin wij operereren is volop in beweging en ons vakgebied staat volop in de (publieke) belangstelling. Kosten stijgen en ook bij GBTwente hebben wij te maken met de verharding richting de overheid.
Begin 2022 centraliseerden wij de publieksdienstverlening. Inwoners die telefonisch of per mail contact leggen worden door speciaal opgeleide frontoffice medewerkers en casemanagers geholpen. Hierdoor kan er vaker direct antwoord gegeven worden en weten inwoners sneller waar zij aan toe zijn. Waar Enschede en Losser hun frontofficetaken voor gemeentelijke belastingen in 2021 al toevertrouwden aan GBTwente, volgde de gemeente Almelo in 2022. In 2022 zijn wij volledig overgegaan naar waarderen op basis van vierkante meters. Ook ontvingen wij meer bezwaarschriften tegen de WOZ-waarden. De landelijke campagnes van de No Cure No Pay bureaus hebben geleid tot relatief meer bezwaren via die organisaties. Aangezien veel van die bezwaren gaan om de secundaire kenmerken van woningen, startte GBTwente in 2022 een pilot in 2 wijken in de gemeente Enschede om die kenmerken voorafgaand aan de waardevaststelling te inventariseren. Dit om een accuratere waardebepaling te kunnen doen voorafgaand aan de waardevaststelling, bezwaren te voorkomen en proceskosten-vergoedingen te verminderen. Ondanks dat deze pilot past binnen de wettelijke mogelijkheden, kreeg hij onvoldoende steun in Enschede en is daarom vroegtijdig gestopt. Desalniettemin blijft GBTwente zoeken naar manieren om haar missie ‘betrouwbaar, dienstverlenend en efficënt’ verder te ontwikkelen en invulling te geven.
In de loop van 2022 lieten wij de beperkingen van Corona achter ons en bouwden wij verder aan GBTwente, met intern de focus op ‘afmaken waar we aan begonnen zijn’. Dit in een tijdperk waar de arbeidsmarkt volop in beweging is. Collega’s accepteerden nieuwe uitdagingen, nieuwe collega’s werden enthousiast verwelkomd en een nieuwe ondernemingsraad werd geïnstalleerd. Ik constateer veel flexibiliteit, inzet en enthousiasme om aan de visie bij te dragen. Dat komt ook door onze inzet op HR-beleid, waarbij vitaliteit en werkplezier actief gepromoot worden. Veiligheid en meer eigen verantwoordelijkheid zijn daarbij het uitgangspunt. Wij sluiten 2022 af met een positief resultaat. GBTwente gaat volop door met de verdere uitvoering van haar missie om belastingen nog persoonlijker en begrijpelijker te maken. Wij staan daarbij de komende jaren meer dan ooit voor de uitdaging om balans te vinden tussen effectieve en efficiënte dienstverlening richting onze inwoners en maatschappelijk aanvaardbare kosten, waarbij wij als verbonden partij dicht bij de gemeente willen staan. Ik bedank iedereen voor de inzet en flexibiliteit in 2022 en zie de komende jaren, samen met onze medewerkers, opdrachtgevers en inwoners, met veel vertrouwen tegemoet. Hans Cloosterman Directeur
3
GBTwente 2022
Samenvatting Deze samenvatting geeft de belangrijkste resultaten over 2022 weer. Hoofdlijnen financieel Het jaarresultaat 2022 bedraagt € 206.593 positief. In de begroting na wijziging was een voordelig resultaat van € 46.900 geraamd. Er zijn bij iedere bestuursrapportage ook gewijzigde begrotingen vastgesteld.
GBTwente (bedragen x € 1.000)
Realisatie 2022
Begroting 2022 primitief
Begroting 2022 gewijzigd
Baten
1.791
1.590
1.601
Lasten
-1.762
-1.232
-1.341
Saldo van baten en lasten FUO-opdrachten
29
358
260
Baten
11.440
11.102
11.385
Lasten
-11.233
-11.311
-11.598
Saldo van baten en lasten GR
207
-209
-213
Baten
40
-
-
Lasten
-67
-
-
Saldo van baten en lasten project gebruikersoppervlakte
-27
-
-
Resultaat uit bedrijfsvoering
207
149
47
Onttrekking bestemmingsreserve BAG
-
-
-
Dotatie bestemmingsreserve 5% begrote lasten
-
-
-
207
149
47
Gerealiseerd resultaat
Het verschil tussen het gerealiseerde en begrote resultaat wordt onder andere veroorzaakt door: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
voordeel op loonkosten vanwege het niet kunnen invullen van de vacature tactisch manager; voordeel op personeel van derden doordat de pilot informatiebeschikking is gestopt; voordeel op opleidingskosten doordat het MD-traject niet in 2022 opgestart kon worden; voordeel op de kosten voor de invoering van het nieuwe taxatieverslag. Een deel van de werkzaamheden wordt in 2023 uitgevoerd; voordeel op advieskosten vanwege het niet kunnen vinden van een informatiespecialist/recordmanager in het kader van de archiefwet. Dit tezamen resulteert in het gerealiseerde positieve resultaat.
Tevens is er een eenmalige uitkering conform Cao geweest, deze kon worden opgevangen binnen de begroting in verband met vacature ruimte.
Hoofdlijnen organisatie en bedrijfsvoering: 1. 2. 3. 4.
In 2022 heeft GBTwente de koers 'Op weg naar persoonlijk en begrijpelijk' vervolgd. Het strategisch personeelsplan is verder uitgewerkt. De ISO-certificering is succesvol verlengd. Wijzigingen management: vertrek en aanstelling directeur en invullen van één van de vacatures van tactisch manager.
4
GBTwente 2022
Hoofdlijnen primair proces 1.
2.
3. 4. 5.
6.
De werkzaamheden zijn conform de dienstverleningsovereenkomsten uitgevoerd voor de gemeenten in de GR, conform de fiscale uitvoeringsovereenkomsten met Berkelland en Bronckhorst en met de gemeenten Hof van Twente en Lochem voor wat betreft het havengeld. De herwaardering is goed verlopen. GBTwente kreeg vanuit de waarderingskamer net als in 2021 het eindoordeel 'goed'. Dit betekent dat GBTwente WOZ-taxaties van goede kwaliteit levert en daarnaast op alle onderdelen van het WOZ-werkproces voldoet aan de gestelde kwaliteitseisen. Ook zijn voldoende maatregelen getroffen voor adequate aansturing en kwaliteitsbeheersing van de werkzaamheden. De aanslagoplegging is conform planning verlopen. De (dwang)invordering is conform planning verlopen. Er is op basis van het vastgestelde invorderingsbeleid gestart met het versturen van een kosteloze herinnering voor kleine openstaande posten na de aanmaning. Er is vol ingezet op het verlagen van NCNP-bezwaren. Dit is enerzijds gedaan via een gerichte communicatiecampagne via de (digitale) kanalen van de gemeenten en GBTwente, evenals via radiospotjes. Anderzijds is de pilot informatiebeschikking opgestart ter optimalisering van de secundaire objectkenmerken. Helaas hebben we deze pilot vroegtijdig moeten stoppen. In 2022 is de focus uit het strategieplan op 'persoonlijk en begrijpelijk' nog verder vertaald in verbeterde dienstverlening.
Zowel richting de inwoners, als de gemeenten en de medewerkers.
Hoofdlijnen per taakveld ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Belastingen: procesoptimalisatie kohier gemeentelijke belastingen en diverse grondslagen. Deurwaarder in eigen dienst en gericht invorderen. Waarderen: stijging aantal bezwaren totaal, ook meer NCNP-bezwaren, voorbereiding plan begrijpelijk maken van de tot stand koming van de WOZ-waarde (voorkomen van bezwaar). Dienstverlening: frontoffice Almelo naar GBTwente, taakveldinrichting op basis van skills en casemanagement, regelmatige afstemming met gemeenten, inzet communicatie en implementatie nieuwe telefooncentrale. Databeheer: data-optimalisatie, basis op orde, van GBO naar borging BAG-WOZ, aansluiting op de LV voor persoonsgegevens. Strategie en bedrijfsvoering: uitbreiding klantcontactmonitor, procesoptimalisatie om de samenhang tussen beter bedienen van inwoners, het beter inzetten van medewerkers en procesverbeteringen te bevorderen, investeringen in professie op gebied van controlling, inkoop, ISO, informatiebeveiliging etc.
Hoofdlijnen pijlers strategieplan 2020-2023 Met de blik naar voren is er in de drie pijlers HRM, cultuur en procesoptimalisatie (GBTop) gewerkt aan de visie. De lijn die in 2020 is ingezet, is verder doorgetrokken. Zoals bijvoorbeeld door: ▪ ▪ ▪
HRM: doorontwikkeling organisatie van aanbod naar vraag-gestuurde organisatie, beschrijven expertises, uitwerken strategisch personeelsplan, aandacht voor vitaliteit. Cultuur: verder oefenen samenwerkingsvaardigheden, uitvoeren cultuurscan, aandacht voor mens en talent. Procesoptimalisatie: proces WOZ-bezwaar verder geoptimaliseerd, evenals aanslagvervaardiging en diverse grondslagen. Verder verbeteren van samenwerkingsvaardigheden in de praktijk, lean en multidisciplinair werken worden normaal.
5
GBTwente 2022
Inleiding Voor u liggen de jaarstukken 2022 van GBTwente (Gemeentelijk Belastingkantoor Twente voor Almelo, Berkelland, Borne, Bronckhorst, Enschede, Haaksbergen, Hengelo, Losser, Oldenzaal en Twenterand). Leeswijzer In hoofdstuk 1 vindt u informatie over de programmarealisatie. In hoofdstuk 2 worden de verplichte paragrafen behandeld. In paragraaf 3.1 vindt u de balans. In paragraaf 3.2 vindt u het overzicht van baten en lasten. In paragraaf 3.3.1 worden de grondslagen voor waardering resultaatbepaling behandeld. In paragraaf 3.3.2 wordt de balans toegelicht. In paragraaf 3.3.3 wordt een toelichting gegeven op het overzicht van baten en lasten. In hoofdstuk 4 vindt u de overige gegevens, waaronder de controle verklaring van de accountant.
6
GBTwente 2022
1
Programma-realisatie 1.1 1.2
Programma's Overzichten
7
8 19
GBTwente 2022
1.1 Programma's In paragraaf 1.1 programma's worden de diverse organisatie-eenheden van GBTwente toegelicht: 1.1.1 Organisatie-eenheid Strategie en Bedrijfsvoering (was staf en algemeen) 1.1.2 Organisatie-eenheid Vastgoed en belastingen, inclusief alle eindproducten 1.1.3 FUO-opdrachten 1.1.4 Project Gebruiksoppervlakte (van m3 naar m2) 1.1.5 Project BAG-WOZ borging 1.1.6 IT-visie Tevens wordt een toelichting gegeven op de volgende onderwerpen: 1.2.1 Overzicht algemene dekkingsmiddelen 1.2.2 Overzicht overhead 1.2.3 Bedrag heffing vennootschapsbelasting 1.2.4 Onvoorzien
1.1.1 Organisatie-eenheid strategie en bedrijfsvoering De wereld waarin wij opereren is volop in beweging en ons vakgebied staat volop in de (publieke) belangstelling. Deze bewegingen vragen voortdurend om afstemming, bijsturing en doorontwikkeling als het gaat over vraag en aanbod. Hieronder de belangrijkste ontwikkelingen die GBTwente heeft doorgemaakt in 2022.
1.1.1.1 Dienstverleningsovereenkomsten In 2018 zijn de (in 2017 geactualiseerde) dienstverleningsovereenkomsten (DVO's) tussen GBTwente en de acht GR-gemeenten ingegaan. Elke DVO bestaat uit drie hoofdstukken: hoofdstuk 1 vermeldt de algemene bepalingen, hoofdstuk 2 geeft de lijst van diensten weer en in hoofdstuk 3 staan de onderlinge afspraken over inwonercontacten beschreven. Algemene bepalingen In de algemene bepalingen staat beschreven dat de gemeenten en GBTwente de samenwerking vormgeven op basis van: vertrouwen, sturen, loslaten, toezicht houden, verantwoorden en bijsturen. Altijd vanuit de gedachte dat het belang van de inwoner centraal staat. Daarnaast is omschreven hoe gegevens worden uitgewisseld en dat GBTwente vanuit deskundigheid de vrijheid heeft in de manier waarop de taken worden uitgevoerd. Daarbij is zij transparant naar de gemeenten over hoe die taken worden uitgevoerd. Tenslotte zijn hier ook de tekenbevoegden benoemd. Lijst van diensten In de lijst van diensten geeft GBTwente gemeenten keuzes in de uitvoering van het heffen van belastingsoorten (basis, plus of maatwerk). Deze werkwijze maakt inzichtelijk waarvoor gemeenten kiezen en wat de consequenties zijn van deze keuzes in de uitvoering. Wat basis, plus of maatwerk is, kan per jaar veranderen door nieuwe inzichten of doorontwikkelingen.
Van maatwerk is alleen sprake als het een aanvullende dienst is die GBTwente op verzoek van die gemeente levert. Uitgangspunt is dat er zoveel mogelijk vanuit de basis-dienstverlening gewerkt wordt. Inwonercontacten (dienstverlening) De deelnemende GR-gemeenten hebben verschillende visies op dienstverlening naar de inwoners. Zo willen Borne en Hengelo graag de eerste ingang voor inwoners zijn. Enschede, Haaksbergen, Losser, Oldenzaal en Twenterand (evenals de FUO-gemeenten Berkelland en Bronckhorst) laten het aan de experts van GBTwente over om eerstelijns contacten over belastingvragen af te handelen. Vanaf 1 december 2022 heeft ook de gemeente Almelo haar frontoffice-taken inzake gemeentelijke belastingen overgedragen aan GBTwente. Inwoners kunnen altijd contact met GBTwente opnemen. Dat kan naar keuze via Mijn GBTwente, per mail (contactformulier), per telefoon of schriftelijk. Uitgangspunt is: digitaal waar het kan, persoonlijk waar nodig. Over de mogelijkheden om contact op te nemen wordt in aanslagen, op de website en correspondentie openheid gegeven. Er is dus geen sprake van kanaalsturing
8
GBTwente 2022
anders dan dat we moderne (digitale) technieken zo handig mogelijk inzetten om klantervaringen binnen en tussen de verschillende klantkanalen te optimaliseren. Financiën De financiële systematiek is in de DVO's van 2018 herzien. Resultaat is een transparante begroting waarin gemeenten betalen voor wat zij afnemen en ook meteen de financiële impact van een wijziging kunnen zien, bijvoorbeeld als ze van een basisuitvoering naar een plusuitvoering gaan of andersom. Intern wordt daarom nadrukkelijk administratie op urenbesteding uitgevoerd.
1.1.1.2 Missie en visie De basis voor het dagelijks handelen van GBTwente is het Strategieplan 2020-2022 met de titel 'Op weg naar persoonlijk en begrijpelijk'. Het jaar 2022 was dus het derde jaar dat er op basis van dit plan is gewerkt. Hierbij gaat doorontwikkeling vooral over de menselijke maat en het vermogen om de visie uit te laten dragen door medewerkers. Het gaat dus over de manier waarop medewerkers in staat zijn om het proces van waarderen, heffen en innen van gemeentelijke belastingen persoonlijk en begrijpelijk te maken. Voor zowel gemeenten als voor de inwoners van die gemeenten.
Missie GBTwente waardeert, heft en int gemeentelijke belastingen voor gemeenten op een betrouwbare, dienstverlenende en effic iënte wijze. Dit is wat GBTwente in essentie doet. Betrouwbaar spreekt voor zich. Dienstverlenend heeft vooral te maken met het feit dat GBTwente in opdracht van de gemeente(n) handelt en dus een uitvoerende en adviserende rol heeft. Waarderen, heffen en innen verwijst naar het primaire proces en dat doen we tegen zo laag mogelijke kosten.
Visie GBTwente maakt belastingen persoonlijk en begrijpelijk. Dit is waar GBTwente de komende jaren naar toe wil. Omdat het belastingproces een complex geheel van beleid, uitvoering en besteding is en waarbij veel verschillende stakeholders betrokken zijn, wil GBTwente voor iedereen gemeentelijke belastingen begrijpelijk maken op een persoonlijke manier.
Kernwaarden De kernwaarden van GBTwente zijn: deskundig, helder, integer en behulpzaam. Kernwaarden zeggen iets over gewenste identiteit, cultuur en de houding en het gedrag van de medewerkers. De kernwaarden van GBTwente zijn eenvoudig en daardoor krachtig. We kunnen ze in de juiste balans afstemmen op onze stakeholders: Helder naar inwoners. Deskundig voor de gemeente(n). Integer in de uitoefening van het werk. Behulpzaam als vanzelfsprekend bij een dienstverlenende houding naar alle betrokkenen. GBTwente wil daarmee bijdragen aan een betrouwbare overheid.
Doelen De doelen van GBTwente voor 2022 waren: ▪ ▪ ▪
foutloos (99%) sneller goedkoper
werken aan het proces van waarderen, heffen en innen van gemeentelijke belastingen. De uitwerking van het bovenstaande resulteert in een aanpak (strategie) die gericht is op: 99% foutloos, sneller en uiteindelijk goedkoper werken. In 2022 zijn de voorbereidingen gestart voor een nieuw strategieplan voor de jaren 2023 - 2026. Er is een solide basis gelegd op basis van het strategieplan 2020 - 2022. In samenspraak met de directeur, MT-leden en het nieuwe Algemeen- en
9
GBTwente 2022
Dagelijks bestuur zijn de contouren van het nieuwe strategieplan vastgesteld. Het uitgangpunt wordt 'koersvastheid, stabiliteit, duidelijkheid en transparantie voor gemeenten en inwoners'. Voor GBTwente en haar medewerkers betekent dit doorgaan op de ingeslagen weg. Natuurlijk met nuances, afgestemd op de huidige tijdgeest, en zonder grote koerswijzigingen of U-bochten. In december 2022 is het concept aan het bestuur aangeboden. Zij hebben het concept doorgestuurd naar de raden van de gemeenten voor zienswijze.
1.1.1.3. Informatiebeveiliging en privacy Informatiebeveiliging In 2022 is frequent over informatiebeveiliging gecommuniceerd via het interne communicatie kanaal. De insteek daarbij is dat medewerkers zowel privé áls zakelijk zorgvuldig met ICT en (mobiele) telefoon moeten omgaan. Zowel zakelijk als privé gebruik zijn risicovol en verdienen dezelfde zorgvuldigheid. Ook hebben de CISO en de FG maandelijkse voorlichtingsbijeenkomsten gehouden voor nieuwe medewerkers. Een onderzoeksbureau is benaderd om een onderzoek te doen naar de informatiebeveiliging van GBTwente. Dit bureau volgt een op risico gebaseerde benadering, waarbij een passend en geprioriteerd activiteitenprogramma wordt gedefinieerd voor de beveiliging van de klant. Voor dit onderzoek zijn ook onze IT-leveranciers benaderd. De belangrijkste aanbevelingen lagen op het gebied van leveranciersmanagement, Governance en Business Continuity Management. Een gedeelte van de aanbevelingen is in 2022 opgepakt en de overige punten staan gepland voor 2023. Op het gebied van autorisaties is in 2022 de focus gelegd op het uit-dienst traject. Dit traject is verder geautomatiseerd op basis van Beaufort, het personeels informatie systeem. Bij de implementatie is uitgebreid gecontroleerd op een juiste werking en zijn een aantal interne procedures aangepast.
Ook is door onze leverancier nog een software aanpassing gedaan op basis van de bevindingen. Gezien het grote risico vinden nog steeds maandelijks controles plaats op de juiste werking van dit uit-dienst proces. Ook deze controles zijn opgenomen in de Interne Controle (IC) om zo een eenduidige controlesystematiek te houden. In 2022 is wederom de back-up en restore procedure uitgebreid gevalideerd. De complete productie databases zijn teruggezet en steekproefsgewijs zijn applicatieservers, netwerkshares en Office365 bestanden en mailboxen teruggezet. Het Business Continuity plan dat voor 2022 gepland stond zal in 2023 in overleg met de IT-leverancier verder worden uitgewerkt. Dit in afwachting van de benodigde informatie van onze IT-leverancier. Privacy Sinds mei 2018 is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) van kracht. Sinds eind 2018 heeft GBTwente een functionaris gegevensbescherming (FG). In 2022 is maandelijks een training gegeven aan nieuwe medewerkers op het gebied van de AVG en informatiebeveiliging. In de trainingen is ingegaan op beveiliging, (het voorkomen van) datalekken en gegevensdeling. In 2022 zijn in totaal 44 meldingen van een mogelijk beveiligingsincident of datalek gedaan. In 34 gevallen was er inderdaad sprake van een datalek. 33 daarvan zijn beoordeeld met 'verwaarloosbaar risico'.
Dit wil zeggen dat niet wordt verwacht dat hier risico’s uit voortvloeien. Deze hebben dan ook niet geleid tot een melding bij de Autoriteit Persoonsgegevens. In één geval is er melding gedaan bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Dit betrof een situatie waarbij een geautomatiseerd proces verkeerd liep, waardoor van 100 mensen gegevens verkeerd zijn bezorgd. Deze mensen zijn ook geïnformeerd hierover. Daarnaast is nog in drie andere gevallen melding gedaan bij betrokkenen zelf. Op basis van de voorvallen zijn intern enkele verbetervoorstellen gedaan. Het aantal werkelijke datalekken is in 2022 licht gestegen (26 in 2021, en 35 in 2020). Er zijn verschillende voorstellen aan het MT en/of het bestuur gedaan, te weten: 1. 2. 3. 4.
DB besluit gegevensverstrekking en nieuwe procedure gegevensverstrekking (welke gegevens mogen we verstrekken aan gemeenten, waterschappen en andere organisaties). MT besluit nieuwe procedure melden van informatiebeveiligingsincidenten en datalekken. DB besluit register gegevensverwerkingen. MT voorstel rechten van Betrokkenen.
De stukken genoemd onder punt 3 en 4 zijn op de website geplaatst. Tevens is het privacybeleid en -reglement aangepast. Dat zal in het eerstvolgende bestuursoverleg in 2023 worden aangeboden voor vaststelling.
10
GBTwente 2022
In 2022 zijn in totaal twee algemene AVG-verzoeken om informatie ontvangen. Tevens is één verzoek ontvangen om een kopie te krijgen van alle documenten waar de persoonsgegevens van betrokkene in staan. Wat heeft het gekost? Staf en algemeen
Begroting 2022 primitief
Begroting 2022 gewijzigd
Rekening 2022
Lasten
477
477
440
Baten
-
-
-
-477
-477
-440
Onttrekkingen reserves
-
-
-
Toevoegingen reserves
-
-
-
Mutaties reserves
-
-
-
-477
-477
-440
Saldo van baten en lasten
Resultaat
In het overzicht van baten en lasten worden de verschillen toegelicht. Evaluatie rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid Diverse procescontroles en autonome steekproeven zijn uitgevoerd op de werkzaamheden van dit taakveld (waaronder personeel, aanbesteding en financiën) en op autorisaties voor toegang tot de geautomatiseerde systemen. Ten aanzien van de controles van de ondersteunende processen is geconcludeerd dat deze bestaan en werken. Bewustzijn van toegang en autorisaties in de geautomatiseerde omgeving gedurende de werkzaamheden hebben continue aandacht en prioriteit. De processen zijn geoptimaliseerd en de toegang tot de systemen is middels geautoriseerde formulieren (via TOPdesk) vast te stellen. Deze worden ook regelmatig getoetst en geëvalueerd in interne en externe controles.
11
GBTwente 2022
1.1.2 Organisatie-eenheid vastgoed & belastingen GBTwente heeft kwaliteit hoog in het vaandel staan. Kwalitatief hoogwaardige data zijn essentieel voor excellente bedrijfsvoering en optimale dienstverlening. Om dit te ondersteunen is GBTwente in de loop van 2022 organisatorisch overgegaan van teams naar taakvelden. Vanaf 2022 is ook de inrichting van taakveld dienstverlening afgerond, waarop in hoofdstuk 2.5 Bedrijfsvoering nader wordt ingegaan. Het belastingproces (waarderen, heffen en innen) is hét centrale proces binnen GBTwente. Hieronder wordt de dienstverlening van GBTwente in kengetallen zoals aantal objecten, aantal aanslagen etc. grafisch weergegeven. Hierin zijn ook de aantallen van de FUO-opdrachten (voor de gemeenten Berkelland en Bronckhorst) meegenomen (zie paragraaf 1.1.3).
12
GBTwente 2022
GBTwente heeft in 2022 wederom ingezet op het sneller in contact komen met inwoners om uitleg te geven over de WOZ-waarde en ter voorkoming van bezwaren ingediend door NCNP-bureaus. Dit hebben wij, naast een gerichte communicatiecampagne, gedaan door een QR-code, voor makkelijk bezwaar maken, op de aanslag te plaatsen. In 2022 is het aantal WOZ-bezwaren met circa 1.000 gestegen (tot 11.857 in totaal) ten opzichte van 2021. Inclusief telefonische en ambtshalve bezwaren heeft GBTwente in 2022 12.863 WOZ-bezwaren behandeld. Deze stijging is o.a. te verklaren doordat Enschede, Haaksbergen, Berkelland en Bronckhorst overgegaan zijn van de waardering op inhoud naar gebruiksoppervlakte. De verhouding is veranderd tussen inwoners die bezwaar maken bij GBTwente (minder) en inwoners die een NCNP-bureau inschakelen (meer). Doordat er meer bezwaren zijn binnen gekomen en omdat de afhandelkosten van een NCNP-bezwaar hoger zijn dan die van een regulier of een QR-bezwaar, zijn de kosten voor de bezwaarafhandeling gestegen. Door stappen in het proces te automatiseren is het GBTwente gelukt om de stijging van het aantal WOZ-bezwaren en de afhandeling daarvan binnen de begroting op te vangen. We zijn in 2022 gestart met de pilot informatiebeschikking in twee wijken in de gemeente Enschede. Uit analyse van de bezwaren 2021 blijkt dat veel bezwaren zijn ingediend tegen de secundaire objectkenmerken.
Via deze pilot wilden we deze objectkenmerken voorafgaand aan de waardevaststelling inventariseren. Dit om een accuratere waardebepaling te kunnen doen voorafgaand aan de waardevaststelling, bezwaren te voorkomen en proceskostenvergoedingen te verminderen. Deze pilot kreeg onvoldoende steun in Enschede en is daardoor vroegtijdig gestopt. In 2022 is GBTwente rechtstreeks aangesloten op de landelijke voorziening Basisregistratie Persoonsgegevens, waardoor deze data nu rechtstreeks vanuit de bron verwerkt kan worden. Deze omzetting was noodzakelijk omdat de oude koppeling vanaf 2023 niet meer ondersteund wordt door de leverancier. De aanslag wordt jaarlijks gefinetuned. Dit geldt ook voor de daaropvolgende correspondentie. Hiermee werkt GBTwente continu aan verbeteringen en herkenbaarheid. Het doel is om het voor de inwoners en ondernemers zo duidelijk en makkelijk mogelijk te maken. Op het gebied van invordering is het proces opnieuw beschreven en het beleid vastgesteld. Het doel is om het betaalgedrag van de inwoner en ondernemer op een positieve manier te beïnvloeden. Vanaf 2022 wordt er bij een openstaande vordering van 8,00 tot 52,00 euro een kosteloze herinnering verstuurd. Daarnaast is er in april 2022 met een herinneringscampagne aandacht gevraagd voor het verlopen van de betaaltermijn.
Voor deze campagne wordt alleen gebruik gemaakt van sociale media en verschillende communicatiekanalen van de gemeenten. Vanaf mei 2022 heeft GBTwente een eigen deurwaarder in dienst. Hierdoor wordt het proces binnen het vastgestelde beleid door GBTwente zelf uitgevoerd. In het najaar van 2022 is gestart met de impactanalyse lastenverzwaring bij inwoners en ondernemers. Door de maatschappelijke ontwikkelingen en de hoge inflatie merken we dat inwoners steeds vaker aangeven moeite te hebben de aanslag gemeentelijke belastingen te kunnen betalen. Er is geïnventariseerd wat wij en/of de gemeenten kunnen doen voor onze inwoners, enerzijds op het gebied van procesinrichting, anderzijds op het gebied van communicatie. Binnen GBTwente is informatie verzameld over loketten of organisaties binnen de diverse gemeenten die inwoners hulp bieden bij (financiële) problemen. Het tijdig doorverwijzen van de inwoner voor de juiste ondersteuning zorgt ervoor dat de inwoner in een vroeg stadium geholpen kan worden. Ook hebben wij de gemeenten voorstellen gedaan over mogelijke aanpassingen in de processen of beleidsregels.
Deze aanpassingen zien toe op het kunnen introduceren van een kosteloze herinnering voorafgaand aan de aanmaning (waardoor extra kosten voor de inwoner en/of ondernemer voorkomen kunnen worden in de eerste invorderingsstap) en het verhogen van de vermogensnormen binnen het kwijtscheldingsbeleid. De gemeenten beraden zich op deze mogelijkheden en nemen begin 2023 een besluit om deze opties al dan niet te implementeren. In de DVO’s en het strategieplan 2020-2022 zijn diverse normen vastgelegd met betrekking tot de uitvoering van het belastingproces. In onderstaande tabel wordt weergegeven hoe GBTwente heeft gescoord ten opzichte van de afgesproken normen.
13
GBTwente 2022
Overige kengetallen belastingproces Doorlooptijd kwijtschelding Doorlooptijd WOZ-bezwaren
Norm strategieplan
38 dagen
60 dagen
QR
99 dagen
135 dagen
Regulier
115 dagen
NCNP Doorlooptijd HEF-bezwaren
Realisatie 2022
241 dagen 19 dagen
40 dagen
% openstaande posten belastingjaar 2022 per einde boekjaar Almelo
2,38%
4%
Berkelland
0,71%
4%
Borne
1,95%
4%
Bronckhorst
1,09%
4%
Enschede
5,03%
4%
Haaksbergen
1,40%
4%
Hengelo
3,18%
4%
Losser
3,13%
4%
Oldenzaal
2,71%
4%
Twenterand
2,37%
4%
Hof van Twente
19,06%
4%
Lochem
18,90%
4%
De doorlooptijd van de kwijtscheldingsverzoeken is 38 dagen. Dit is ruim binnen de gestelde norm. De eerder doorgevoerde optimalisaties en het sturen op het proces zorgen voor een blijvend resultaat. De norm voor de doorlooptijd van de HEF-bezwaren is in tegenstelling tot vorig jaar ruimschoots gehaald. Dit is het resultaat van het strakker sturen op het proces en de beschikbare medewerkers. De gemiddelde doorlooptijd voor WOZ- bezwaren is 170 dagen en ligt daarmee boven de norm van 135 dagen. De afhandeltijd verschilt per type bezwaar. Duidelijk is dat QR-bezwaren en de reguliere bezwaren ruim binnen de norm afgehandeld kunnen worden, terwijl NCNP-bezwaren veel meer afhandeltijd vragen. Dat komt omdat bezwaren via NCNP-bureaus over het algemeen eerst pro forma worden ingediend en pas later van onderbouwing worden voorzien. Bovendien willen NCNP-bureaus ook gehoord worden omdat dit procespunten voor de proceskostenvergoeding oplevert. Makkelijk en rechtstreeks bezwaar maken bij GBTwente helpt dus niet alleen om en uitvoeringskosten te verlagen, maar ook om inwoners veel sneller van dienst te zijn. De gemeente Enschede heeft meer dan 4% openstaande posten aan het einde van het boekjaar doordat er aan het einde van 2022 nog aanzienlijke aanslagen zijn opgelegd voor de onroerende zaakbelastingen en de leges omgevingsvergunning.
Hierdoor is de openstaande post voor deze heffingen ruim twee miljoen euro hoger in vergelijking met vorig jaar. De openstaande posten van de gemeenten Hof van Twente en Lochem liggen ook boven de norm. Dit wordt veroorzaakt doordat de uitnodiging tot betaling havengelden bij niet betalen niet ingevorderd mag worden. Deze openstaande posten moeten omgezet worden in een naheffingsaanslag havengelden, die wel ingevorderd kan worden als betaling uit blijft. Deze administratieve omzetting zit in de afrondende fase en zal in 2023 zijn beslag krijgen. Belastingdebiteuren en vervolgingskosten Afrekening vervolgingskosten De deelnemende gemeenten treffen voorzieningen voor oninbare debiteuren. Deze voorzieningen gelden zowel voor het nominale bedrag als voor de ADI-kosten. GBTwente adviseert de deelnemende gemeenten over de hoogte van de op te nemen voorziening. Wanneer blijkt dat aanslagen niet ingevorderd kunnen worden, wordt een voorstel oninbaar naar de gemeente gestuurd. De gemeente geeft akkoord op dit voorstel, waarna GBTwente de desbetreffende aanslagen oninbaar verklaart. Tot en met 2021 wordt het nominale gedeelte van de aanslag via rekening courant met de gemeente verrekend. De oninbaar verklaarde ADI-kosten worden op de maandelijkse afdrachten van belastingontvangsten in mindering gebracht.
Vanaf 2022 zijn de ADI-opbrengsten voor de gemeenten (met uitzondering van de gemeenten Berkelland en Bronckhorst). Zowel de ADI-opbrengsten als eventuele oninbaar verklaarde ADI zijn voor deze gemeenten uit het GBTwente-journaal gehaald en onderdeel gemaakt van de gemeentelijke journaalposten. Daarom worden in onderstaande tabel met het verloopoverzicht van de vervolgingskosten alleen nog de gementen Berkelland en Bronckhorst getoond en wordt in de tabellen met de verloopoverzichten van de belastingdebiteuren naast de nominale openstaande bedragen ook de totale openstaande bedragen
14
GBTwente 2022
inclusief de openstaande ADI getoond.
Verloopoverzicht vervolgingskosten In onderstaande tabel is een overzicht van de openstaande kosten uit dwanginvordering (ADI) per gemeente weergegeven. Saldo openstaande kosten uit dwanginvordering (bedragen in €)
31-12-2021
31-12-2022
Berkelland
23.911
25.490
Bronckhorst
27.196
31.804
Totaal
51.107
57.294
Verloopoverzicht belastingdebiteuren In onderstaande tabellen is een overzicht van de openstaande belastingdebiteuren per gemeente weergegeven.
Belastingjaar
aantal biljetten
Borne
Enschede
Hengelo
Per 31-12-2022
Per 31-12-2022
Per 31-12-2022
bedrag nominaal
bedrag inclusief ADI
aantal biljetten
bedrag nominaal
bedrag inclusief ADI
aantal biljetten
bedrag nominaal
bedrag inclusief ADI
2010 2011 2012
1
666
1.004
3
817
817
2
-47
2013
1
462
462
2
3.598
3.892
2
-50
-47 -50
2014
1
692
803
2
610
868
4
-226
-268
2015
1
688
1.015
5
2.663
3.057
4
-378
-406
2016
1
673
781
11
-109
934
8
681
563
2017
2
861
972
47
18.229
21.377
14
2.410
2.792
2018
5
2.913
3.418
71
64.480
70.746
15
65.851
66.726
2019
7
4.838
5.627
177
552.138
565.803
56
33.104
35.878
2020
35
53.997
55.767
524
340.479
376.851
175
76.511
86.245
2021
57
49.260
52.635
1.971
826.336
967.875
725
260.575
301.571
2022
400
228.870
238.385
7.011
4.683.841
4.932.525
3.147
1.523.825
1.605.552
Totaal
511
343.921
360.870
9.824
6.493.083
6.944.745
4.152
1.962.258
2.098.557
Stand per 31-12-2021
665
448.680
468.559
11.097
4.618.760
5.034.332
4.283
2.217.760
2.322.610
Belastingjaar
aantal biljetten
Losser
Haaksbergen
Almelo
Per 31-12-2022
Per 31-12-2022
Per 31-12-2022
bedrag nominaal
bedrag inclusief ADI
aantal biljetten
bedrag nominaal
bedrag inclusief ADI
aantal biljetten
bedrag nominaal
bedrag inclusief ADI
2010
1
34
2011
0
0
34 0
2012
2
299
299
2013
1
-82
-82
1
159
427
2014
0
0
0
2
1.579
1.829
2015
1
259
533
7
1.672
2.284
2016
1
267
340
10
4.529
5.594
2017
4
1.357
1.542
2
411
563
22
10.539
11.952
2018
7
3.289
3.681
5
1.304
1.509
42
25.914
29.227
2019
13
4.117
5.010
9
6.971
7.759
79
54.626
61.529
2020
44
16.214
18.876
24
21.548
23.012
241
112.638
129.528
2021
118
35.425
42.713
108
46.493
52.732
790
348.603
400.167
2022
661
338.124
351.597
447
185.079
196.887
2.283
1.065.384
1.153.036
Totaal
847
398.526
423.419
598
262.249
283.253
3.480
1.625.976
1.795.904
Stand per 31-12-2021
863
540.576
564.273
777
316.002
335.231
3.860
3.159.079
3.301.977
15
GBTwente 2022
Belastingjaar
aantal biljetten
Oldenzaal
Twenterand
Per 31-12-2022
Per 31-12-2022
bedrag nominaal
bedrag inclusief ADI
aantal biljetten
bedrag nominaal
Hof van Twente Per 31-12-2022 bedrag inclusief ADI
aantal biljetten
bedrag nominaal
bedrag inclusief ADI
2010 2011 2012 2013 2014
1
94
2015
2
53.377
53.403
2
439
552
2016
1
275
367
5
2.853
3.421
2017
3
441
619
7
5.014
5.967
2018
7
42.069
46.091
10
7.038
7.957
2019
9
4.138
4.570
22
14.633
16.601
2020
48
262.326
276.431
69
39.479
44.563
1
223
287
2021
143
84.981
94.302
145
68.122
77.736
31
19.544
19.544
2022
289
841
438.542
456.956
686
370.548
390.859
55
11.747
11.747
Totaal
1.054
886.147
932.739
947
508.220
547.945
87
31.515
31.579
Stand per 31-12-2021
1.185
733.993
762.206
1.126
800.201
835.131
55
20.212
20.348
Belastingjaar
aantal biljetten
Lochem
Berkelland
Bronckhorst
Per 31-12-2022
Per 31-12-2022
Per 31-12-2022
bedrag nominaal
bedrag inclusief ADI
aantal biljetten
bedrag nominaal
bedrag inclusief ADI
aantal biljetten
bedrag nominaal
bedrag inclusief ADI
2010 2011 2012 2013 2014 2015
1
351
2016
3
585
815
5
3.368
3.742
2017
431
1
630
738
2018
5
1.773
2.099
7
4.754
5.553
2019
12
5.202
6.078
23
10.559
12.390
2020
2
424
552
31
13.511
15.432
39
18.352
20.969
2021
46
9.321
9.321
123
50.962
59.445
97
105.743
117.965
93
16.783
16.783
470
96.593
110.370
539
179.258
192.910
Totaal
2022
141
26.527
26.655
642
168.671
194.161
714
322.971
354.775
Stand per 31-12-2021
140
25.164
25.429
785
284.023
307.934
817
354.164
381.361
Begroting 2022 primitief
Begroting 2022 gewijzigd
Rekening 2022
Lasten
9.240
8.899
8.722
Baten
10
10
67
-9.230
-8.889
-8.655
Toevoegingen reserves
-
-
-
Onttrekkingen reserves
-
-
-
Mutaties reserves
-
-
-
-9.230
-8.889
-8.655
Wat heeft het gekost? Vastgoed en belasting GR
Saldo van baten en lasten
Resultaat
In het overzicht van baten en lasten worden de verschillen toegelicht.
16
GBTwente 2022
Evaluatie rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid De interne controle is uitgevoerd op basis van het IC-plan 2022. Dit interne controleplan is de leidraad voor GBTwente om te waarborgen dat handelingen die voortvloeien uit de processen juist en door de daartoe bevoegde personen worden uitgevoerd. De interne controle richt zich voornamelijk op de rechtmatigheid, juistheid en volledigheid. Er is gekeken naar de opzet, bestaan en werken van de ingebouwde controles. In 2022 zijn geen onrechtmatigheden geconstateerd. Daar waar mogelijk zijn aanbevelingen gedaan om de interne controles naar een hoger platform te brengen.
1.1.3 FUO-opdrachten Met de gemeenten Berkelland en Bronckhorst hebben wij een fiscale uitvoeringsovereenkomst afgesloten. De eerste periode van vijf jaar liep t/m 2020 en in het voorjaar van 2021 hebben de colleges van beide gemeenten ingestemd met de hernieuwde afspraken. Het jaar 2022 stond in het teken van continuering. Voor wat betreft de belastingspecifieke bijzonderheden met betrekking tot de waardering van objecten en het heffen en innen van gemeentelijke belastingen wordt verwezen naar de vorige paragraaf. Wat heeft het gekost? Vastgoed en belastingen FUO
Begroting 2022 primitief
Begroting 2022 gewijzigd
Rekening 2022
Lasten
1.223
1.231
1.424
Baten
33
33
146
-1.190
-1.198
-1.278
Toevoegingen reserves
-
-
-
Onttrekkingen reserves
-
-
-
Mutaties reserves
-
-
-
-1.190
-1.198
-1.278
Saldo van baten en lasten
Resultaat
In het overzicht van baten en lasten worden de verschillen toegelicht. Evaluatie rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid De werkzaamheden voor de gemeenten Berkelland en Bronckhorst worden volgens dezelfde procedures uitgevoerd als de werkzaamheden voor de gemeenten die deelnemen aan de gemeenschappelijke regeling. Voor de uitkomsten van de rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid op basis van het IC-plan 2022 verwijzen wij naar paragraaf 1.1.2.
1.1.4 Project gebruiksoppervlakte (GBO) Dit project met betrekking tot omzetting van inhoud naar gebruiksoppervlakte is voor alle tien gemeenten in 2021 afgerond. Alle tien gemeenten zijn gewaardeerd én beschikt op basis van gebruiksoppervlakte. De gegevens zijn uitgewisseld met de BAG-afdelingen en lopen (daar waar mogelijk) synchroon. Hierin voorziet het project borging BAG-WOZ. Er zijn in 2022 nog wel GBO-gerelateerde bezwaarschriften behandeld. Tevens voeren we extra controles uit, om te monitoren of de omzetting correct is verlopen. Vanwege de extra tijdsinvestering is er in 2022 nog wel sprake van kosten. Deze worden zoveel mogelijk opgevangen in de bestaande exploitatie.
17
GBTwente 2022
Wat heeft het gekost? Project GBO
Begroting 2022 primitief
Begroting 2022 gewijzigd
Rekening 2022
Lasten
-
-
67
Baten
-
-
40
Saldo van baten en lasten
-
-
-27
Toevoegingen reserves
-
-
-
Onttrekkingen reserves
-
-
-
Mutaties reserves
-
-
-
Resultaat
-
-
-27
In het overzicht van baten en lasten worden de verschillen nader toegelicht.
1.1.5 Project BAG WOZ-borging In 2022 is het ontwerp voltooid van een nieuw samenwerkingsproces in de BAG-WOZ keten. Dit betreft de samenwerking tussen GBTwente en de 8 GR-gemeenten met als doel om de BAG en de WOZ gegevens met elkaar in overeenstemming te houden. Het project kent twee sporen.
▪
▪
Het ontwerpen en realiseren van een nieuw efficiënter BAG-WOZ samenwerkingsproces Er is een nieuw proces ontworpen waarin in geval van vergunde nieuw- en verbouw van woningen de WOZkenmerken door de gemeenten worden verzameld, en aan GBTwente worden overgedragen. Dit leidt vanaf 2023 tot een verplaatsing van werkzaamheden met een omvang van 0,7 FTE vanuit GBTwente (flexibele inhuur) naar de deelnemende gemeenten. Dit is berekend op basis van een aantal analyses en KPI’s, en uitgewerkt in een besluitvoorstel voor de diverse MT’s en het Algemeen bestuur. Hierop is een positief besluit genomen. Het aankopen en implementeren van een ondersteunende tool De huidige samenwerking kenmerkt zich door een lage automatiseringsgraad. De uitwisseling van gegevens is foutgevoelig. Er vindt veel handwerk plaats. Via een Europese aanbesteding is er een samenwerkingsapplicatie geselecteerd en geïmplementeerd. Het is de applicatie “iObjecten Samenwerkingsportaal” van PinkRoccade. Deze applicatie toont pro-actief inconsistenties tussen de BAG- en WOZ-gegevens, en biedt medewerkers de mogelijkheid om BAG- en WOZ-meldingen te maken om de verschillen te corrigeren. Ook hiervoor is een besluitsvoorstel gemaakt waarvoor bestuurlijke besluitvorming (positief) heeft plaatsgevonden.
1.1.6 IT-visie Medio 2021 is GBTwente gestart met het opstellen van een IT-visie. Dit om persoonlijk en begrijpelijk te kunnen blijven, om nog beter te kunnen afstemmen op de behoeften van opdrachtgevers en inwoners en om in de toekomst het applicatielandschap in verband met rechtmatigheid te kunnen aanbesteden. In de visie wordt beschreven hoe het IT-landschap, de IT-organisatie en de IT-governance van GBTwente er in 2026 uit zal zien. Daarnaast wordt een beeld van de komende relevante IT-ontwikkelingen, de huidige (IST) en toekomstige situatie (SOLL) opgenomen. Op basis van een gap-analyse wordt een projectenkalender (-schets) weergegeven en volgt er een financiële impact analyse. Door personele wisselingen heeft in 2022 de focus gelegen op stabilisatie van de IT-omgeving en niet op doorontwikkeling. We gaan de ambities in de IT-visie herijken en in 2023 projectmatig de doorontwikkeling oppakken.
18
GBTwente 2022
1.2 Overzichten 1.2.1 Overzicht algemene dekkingsmiddelen In onderstaande tabel is een overzicht weergegeven van de algemene dekkingsmiddelen. Begroting 2022 primitief
Algemene dekkingsmiddelen
Begroting 2022 gewijzigd
Rekening 2022
Saldo financieringsfunctie Overige algemene dekkingsmiddelen
12.692
12.986
13.005
Totaal
12.692
12.986
13.005
De overige algemene dekkingsmiddelen bestaan uit de inkomensoverdrachten vanuit de gemeenten waar GBTwente werkzaamheden voor verricht. In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de inkomensoverdrachten per gemeente. Inkomensoverdrachten
Begroting 2022 primitief
Begroting 2022 gewijzigd
Rekening 2022
Inkomensoverdracht Enschede
4.165
4.363
4.343
Inkomensoverdracht Hengelo
2.132
2.155
2.131
Inkomensoverdracht Borne
508
514
506
Inkomensoverdracht Losser
493
498
499
Inkomensoverdracht Haaksbergen
588
594
596
Inkomensoverdracht Almelo
1.736
1.764
1.783
Inkomensoverdracht Oldenzaal
759
767
769
Inkomstenoverdracht Lochem
9
9
11
Inkomstenoverdracht Hof van Twente
7
7
8
Inkomensoverdracht Berkelland
799
799
865
Inkomensoverdracht Bronckhorst
791
802
780
Inkomensoverdracht Twenterand
705
713
713
Totaal inkomensoverdrachten
12.692
12.986
13.005
1.2.2 Overzicht overhead In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de overheadkosten (zoals staf, huisvesting, ICT en facilitaire zaken). Overhead
Begroting 2022 primitief
Begroting 2022 gewijzigd
Rekening 2022
Lasten
1.527
2.306
2.403
Baten
-
-
13
-1.527
-2.306
-2.390
Toevoegingen reserves
-
-
-
Onttrekkingen reserves
-
-
-
Mutaties reserves
-
-
-
Resultaat
-1.527
-2.306
-2.390
Overhead
Saldo van baten en lasten
Begroting 2022 primitief
Begroting 2022 gewijzigd
Rekening 2022
Lasten
1.527
2.306
2.403
Baten
-
-
13
-1.527
-2.306
-2.390
Toevoegingen reserves
-
-
-
Onttrekkingen reserves
-
-
-
Mutaties reserves
-
-
-
-1.527
-2.306
-2.390
Saldo van baten en lasten
Resultaat
19
GBTwente 2022
1.2.3 Bedrag heffing vennootschapsbelasting In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de vennootschapsbelasting. Vennootschapsbelasting
Begroting 2022 primitief
Begroting 2022 gewijzigd
Rekening 2022
Lasten
69
69
8
Baten
-
-
-
-69
-69
-8
Toevoegingen reserves
-
-
-
Onttrekkingen reserves
-
-
-
Mutaties reserves
-
-
-
-69
-69
-8
Saldo van baten en lasten
Resultaat
1.2.4 Onvoorzien In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de post onvoorzien. Dit maakt het mogelijk om lopende tijdens het begrotingsjaar, vooraf niet specifiek te ramen, onvoorziene uitgaven op te vangen. Het begrote bedrag voor onvoorziene kosten is onderdeel van het groter geheel: "Vastgoed & belastingen" en zal daarom in overige overzichten niet meer separaat gepresenteerd worden. Onvoorzien
Begroting 2022 primitief
Begroting 2022 gewijzigd
Rekening 2022
Lasten
51
-
-
Baten
0
-
-
-51
-
-
Toevoegingen reserves
-
-
-
Onttrekkingen reserves
-
-
-
Mutaties reserves
-
-
-
-51
-
-
Saldo van baten en lasten
Resultaat
20
GBTwente 2022
2
Paragrafen 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8
Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid Rechtmatigheid
21
22 22 24 24 26 37 37 37
GBTwente 2022
2.1 Lokale heffingen De verslaglegging over de belastingopbrengsten en paragrafen lokale heffingen maken geen onderdeel uit van het jaarverslag van GBTwente. Hiervoor wordt verwezen naar de jaarverslagen van de gemeenten Almelo, Borne, Enschede, Haaksbergen, Hengelo, Losser, Oldenzaal, Twenterand, Berkelland, Bronckhorst, Lochem en Hof van Twente1.
2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.2.1 Capaciteit en beleid GBTwente loopt risico’s bij de realisatie van de beleidsdoelstellingen en de bedrijfsvoering. GBTwente inventariseert 3x per jaar (bij de bestuursrapportages met peildatum 30 april en 31 augustus, en bij het opstellen van de jaarstukken) haar risico’s. Nadat ze zijn benoemd, is bepaald hoe vaak dit risico zich zou kunnen voordoen en is de financiële impact per risico geschat. In de paragraaf weerstandsvermogen wordt dit risicoprofiel afgezet tegen de weerstandscapaciteit om te bepalen in hoeverre deze capaciteit voldoende is om de risico’s op te kunnen vangen zonder dat het beleid bijgesteld moet worden en/of dat doelstellingen in gevaar komen. Deze verhouding wordt het weerstandsvermogen genoemd en wordt bepaald door twee aspecten: 1. 2.
Weerstandscapaciteit: de financiële buffer om risico’s structureel of incidenteel te kunnen opvangen; Risicoprofiel: de kans op het optreden van ongewenste gebeurtenissen met een nadelig financieel gevolg van materieel belang die niet is voorzien in de begroting.
Gebruikelijk uitgangspunt bij non-profit organisaties in de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de gekwantificeerde risico’s is een getal > 1. Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit omvat ‘het geheel van middelen en mogelijkheden binnen de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling dat zij als vrij aanwendbaar kan aanmerken’. Het gaat dus om vrij aanwendbare middelen waar geen enkele verplichting tegenover mag staan. De vrij aanwendbare middelen bestaan uit het eigen vermogen en stille reserves. Van het eigen vermogen mag daarbij alleen dat deel worden meegeteld dat vrij besteedbaar is of waarvan de bestemming zonder financieel gevolg kan worden gewijzigd. De stille reserves kunnen pas worden meegeteld als ze op korte termijn gekapitaliseerd (verkocht) kunnen worden, zonder dat de uitoefening van taken en activiteiten daar hinder van ondervindt. In de huidige situatie bezit GBTwente geen stille reserves. GBTwente is een gemeenschappelijke regeling. Dat wil zeggen dat de deelnemers overheidsinstellingen zijn en dat zij een bestuurlijk én een financieel belang hebben in de uitvoering van de betreffende organisatie. Een bestuurlijk belang is aanwezig indien er zeggenschap bestaat uit hoofde van stemrecht dan wel vertegenwoordiging in het bestuur van de organisatie.
Een financieel belang is aanwezig wanneer een ter beschikking gesteld bedrag niet verhaalbaar is bij faillissement dan wel dat er een financiële aansprakelijkheid bestaat indien de gemeenschappelijke regeling haar verplichtingen niet nakomt. Op basis van de huidige beleidsregels is besloten (AB van 28 oktober 2009 en 15 april 2015) dat het eigen vermogen van GBTwente maximaal 5% mag zijn van het begrotingstotaal. De omvang van het benodigde eigen vermogen als onderdeel van de weerstandscapaciteit is dus niet afgezet tegen het risicoprofiel. Zie verder paragraaf 2.2.2. Voor de dekking van de kosten van bedrijfsvoering wordt een bijdrage van de deelnemende gemeenten ontvangen. Deze bijdrage is maximaal kostendekkend. De begroting van GBTwente is materieel in evenwicht, zowel voor dit boekjaar als ook voor de jaren 2023 tot en met 2025. Dit biedt GBTwente meerjarige financiële zekerheid, zeker ook gelet op het karakter van de dienstverlening: de uitvoering van wettelijke taken.
1
Voor Lochem en Hof van Twente heft en int GBTwente uitsluitend de havengelden
22
GBTwente 2022
2.2.2 Risico's en weerstandsvermogen In 2013 heeft een initiële inventarisatie van risico’s plaatsgevonden. Sindsdien wordt het profiel geactualiseerd op basis van mogelijke nieuwe risico's die zich voordoen, de risicofactor geactualiseerd op basis van ontwikkelingen binnen of rondom GBTwente en de genoemde bedragen op het juiste prijspeil gehouden. Dit resulteert in onderstaande ontwikkeling van bedragen. Met toepassing van de kansberekening en geschatte financiële impact per risico is het totale risicoprofiel gecalculeerd (zie onderstaande tabel). Oorzaak risico
Verwachte financiële impact (€) Per 31-12-2022
Eigen beleid
1.623.765
was 31-12-2021 1.581.076
Beleid andere overheden
7.297
7.105
Autonome ontwikkelingen
105.074
102.312
Doen/nalaten door derden Totaal
52.576
51.194
1.788.712
1.741.687
Het Dagelijks Bestuur van GBTwente is zich er van bewust dat de eigen weerstandscapaciteit van GBTwente onvoldoende is om het totale risicoprofiel af te dekken. De deelnemers willen zelf een weerstandscapaciteit opbouwen die voldoende is om eventuele tegenvallers van al hun verbonden partijen op te vangen. De kans dat alle verbonden partijen op exact hetzelfde moment aanspraak maken op de weerstandscapaciteit wordt als zodanig gering gezien, dat de weerstandscapaciteit die de deelnemer moet vormen, lager kan zijn dan de afzonderlijke weerstandscapaciteiten van de verbonden partijen.
2.2.3 Kengetallen in relatie tot financiële positie Vanuit het Besluit Begroting & Verantwoording (BBV) is wettelijk geregeld dat gemeenschappelijke regelingen voorgeschreven algemene financiële kengetallen opnemen in de begroting en jaarstukken. Met deze algemene financiële kengetallen wordt beoogd gemakkelijker inzicht te geven in de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling. Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de organisatie. De kengetallen maken inzichtelijk(er) over hoeveel (financiële) ruimte de organisatie beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of op te kunnen vangen. Zij geven zodoende inzicht in de financiële weerbaarheid en wendbaarheid. Van belang daarbij is ook het verloop van de uitkomsten en de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie. De algemene financiële kengetallen vormen daarom onderdeel van de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing, omdat deze paragraaf weergeeft hoe solide de begroting is en in hoeverre financiële tegenvallers kunnen worden opgevangen.
In de Regeling tot vaststelling van de wijze waarop de kengetallen moeten worden vastgesteld en opgenomen in de begroting en rekening van de provincies en gemeenten is bepaald welke kengetallen moeten worden opgenomen, hoe zij berekend moeten worden en hoe zij verwoord moeten worden in de begroting en rekening. Het betreft de volgende algemene financiële kengetallen: 1. Netto schuldquote; 2. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen; 3. Solvabiliteitsratio; 4. Grondexploitatie; 5. Structurele exploitatieruimte; 6. Belastingcapaciteit. De jaarstukken van GBTwente bevatten geen grondexploitatie en belastingopbrengsten. Derhalve worden de kengetallen 4 en 6 niet opgenomen in deze paragraaf. Kengetallen
Verloop kengetallen verslag 2021
Begroting 2022
Verslag 2022
Netto schuldquote
6,84%
4,77%
4,33%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
6,84%
4,77%
4,33%
Solvabiliteitsratio
3,20%
4,76%
5,80%
Structurele exploitatieruimte
1,80%
0,00%
1,05%
23
GBTwente 2022
De netto schuldquote van GBTwente is ruim voldoende. Dit kengetal weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van GBTwente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een netto schuldquote tot 100% wordt als voldoende beoordeeld. GBTwente voldoet hier ruimschoots aan. De solvabiliteitsratio drukt het eigen vermogen uit als percentage van het totale vermogen en geeft daarmee inzicht in de mate waarin een organisatie in staat is aan de financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de organisatie. Het eigen vermogen van GBTwente is gelimiteerd op 5% van de begrote lasten. De solvaliteitsratio bij GBTwente is relatief laag maar acceptabel, omdat de deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling ‘borg’ staan en GBTwente een sluitende begroting heeft. Bij de structurele exploitatieruimte wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van een lening) te dekken. De relevantie van dit kengetal voor de beoordeling van de financiële positie is om te weten welke structurele ruimte een organisatie heeft om de eigen lasten te dragen.
2.3 Onderhoud kapitaalgoederen GBTwente bezit geen kapitaalgoederen in de vorm van wegen, riolering, water, groen of gebouwen die onderhouden dienen te worden. Daarom is in de begroting ook geen toelichting gegeven op het onderhoud van kapitaalgoederen. Wel heeft GBTwente de meerjarige licentiekosten voor de belastingapplicatie en Topdesk geactiveerd op de balans en is de verbouwing van de Demmersweg in 2019 geactiveerd. Voor verdere toelichting wordt verwezen naar paragraaf 3.1 en paragraaf 3.3.2 (onderdeel materiële vaste activa).
2.4 Financiering Financieringsstructuur algemeen De financiering vindt bijna volledig plaats binnen de exploitatie; structurele uitgaven worden gedekt door structurele gemeentelijke bijdragen. De dagelijkse ontvangsten naar aanleiding van verstuurde aanslagbiljetten lopen gedurende de maand vooruit op de afstorting van deze baten aan de gemeenten. De kosten van bedrijfsvoering worden gefinancierd door de gemeentelijke bijdrage. Op deze wijze hebben we over het algemeen een positief banksaldo. Als dit positieve saldo de limiet voor schatkistbankieren overschrijdt wordt het meerdere door het verplicht schatkistbankieren bij het Rijk dagelijks afgeroomd. Deze bedragen halen we indien nodig terug in het rekeningstelsel bij de BNG Bank. Als uitgaven niet gespreid kunnen worden voorziet het contract met de BNG Bank in een krediet op rekening-courant met een zeer acceptabele debetrente. Financieringsbehoefte 2022 In 2019 zijn we verhuisd naar de Demmersweg. Dit heeft in dat jaar incidenteel geleid tot een hoger dan normaal investeringsvolume en navenante hogere financieringsbehoefte. We hebben twee geldleningen aangetrokken van samen € 1,6 miljoen. In 2022 is er geïnvesteerd in een rechtstreekse aansluiting (zonder broker) op de landelijke voorziening BRP (Basisregistratie Personen) en zijn er nog enkele ICT-investingeren gedaan ter bevordering van het hybride werken.
Daarnaast is er ook een module in onze belastingapplicatie geïmplementeerd met als doel om de proceskosten van bezwaren die via no cure no pay bureaus binnen komen te verminderen. De investeringen pasten binnen de exploitatie, er zijn hiervoor geen directe leningen aangetrokken. Eind 2021 is er een kasgeldlening aangetrokken voor de duur van 32 dagen om een tijdelijk tekort op te vangen. Deze korte termijn financiering heeft niet tot kosten geleid en is 24 januari 2022 volgens de overeenkomst afgelost. Kredietfaciliteiten De BNG Bank is de huisbankier. In 2021 is een Europese aanbesteding opgestart omdat het vorige contract voor de bancaire dienstverlening ultimo 2021 afliep. De BNG heeft deze aanbesteding gegund gekregen, hiermee is GBTwente een contract aangegaan van vier jaar met tweemaal een verlengingsoptie van drie jaar. Het eerste jaar met het nieuwe contract zit er inmiddels naar tevredenheid op. Na saldering van de rekeningsaldi binnen het rekeningstelsel wordt het totale saldo automatisch verrekend op 1 maands Euribor met een opslag van 0,25% als we “rood staan”. We zijn verplicht om deel te nemen aan het schatkistbankieren. Hierbij worden positieve banksaldi boven het grensbedrag van € 250.000 afgeroomd door het rijk. Daarnaast wordt het saldo elke ochtend ook weer aangevuld tot een bedrag € 250.000 om de betalingen te kunnen verrichten.
Het drempelbedrag schatkist bankieren hebben we in 2022 niet overschreden.
24
GBTwente 2022
Financieringsbeheer Het financieringsbeheer richt zich op beperking van de kosten van financieren en op de risico’s van financieren. Kostenbeheersing De kosten voor betalingsverkeer vormen een belangrijke kostenpost voor GBTwente. Door het aanbesteden van de bancaire dienstverlening is er gepoogd de tarieven zo laag mogelijk verstrekt te krijgen. Doordat er een klein tijdsverschil zit tussen belastingontvangsten en het afstorten van de gelden naar de gemeenten is er vrijwel steeds een positief saldo op de lopende rekening. Risicobeheersing De risico’s van financiering zijn met de huidige renteontwikkeling minimaal. We voorkomen “rood staan” door een goede afstemming van uitbetalingen aan deelnemers op de ontvangsten van inwoners. De rente op de schatkistrekening is een niet beïnvloedbaar gegeven. In het algemeen geldt, dat bij snel fluctuerende rente de rentelasten van grote invloed kunnen zijn op het resultaat. Daarom moeten we de Fido-toets op de kasgeldlimiet doen. We laten in de volgende tabel de relatie tussen de liquide positie en de kasgeldlimiet zien. De kasgeldlimiet is bepaald op 8,2% van het begrotingstotaal, voor 2022 is deze € 1.044.000 (negatief). Modelstaat A Kasgeldlimietberekening Modelstaat A Kasgeldlimietberekening
Eerste kwartaal
Tweede kwartaal
Derde kwartaal
Vierde kwartaal
Begrotingstotaal per 1-1-2022
12.735
12.735
12.735
12.735
Percentage cf regeling
8,20%
8,20%
8,20%
8,20%
Toegestane kasgeldlimiet
1.044
1.044
1.044
1.044
Opgenomen gelden < 1 jr
2.000
0
0
0
1. Omvang vlottende schuld
2.000
0
0
0
252
548
260
544
Tegoeden in rekenig courant banken Overige uitstaande gelden < 1 jr
21.424
36315
10934
7696
2. Omvang vlottende middelen
21.676
36.863
11.194
8.240
3. Omvang netto vlottende schuld
-19.676
-36.863
-11.194
-8.240
Ruimte (+) of overschrijding (-)
20.720
37.907
12.238
9.284
Er was geen sprake van overschrijding van de kasgeldlimiet. Een andere in de wet Fido vastgelegde norm is de renterisiconorm. Openbare lichamen mogen in een jaar niet meer volume aan leningen aantrekken of renteherziening toepassen dan 20% van het begrotingstotaal. In 2022 is geen geldlening aangetrokken die rentelasten met zich mee heeft gebracht. De renterisiconorm ligt op 20% van € 12.735.000 = € 2.547.000. We hebben geen nieuwe leningen in 2022 aangetrokken en blijven vanzelfsprekend binnen de norm. De rentelasten en het renteresultaat Er is nauwelijks een beroep gedaan op de kredietfaciliteit bij de BNG Bank. De twee geldleningen leiden tot een rentelast van € 9.961. Deze rente is toegerekend aan de investeringen en komt via de kapitaallasten terecht op de kostendragers. Eigenschap lening
Lening 1
Lening 2
Hoofdsom in €
530.000
1.100.000
Looptijd in jaren
10
20
Stortingsdatum
11-3-2019
11-3-2019
Eerste aflossingstermijn
11-3-2020
11-3-2020
Einddatum
12-3-2029
14-3-2039
Aflossing
lineair (jaarlijks)
lineair (jaarlijks)
Geldgever
Gemeente Huizen
NWB Bank
Rentepercentage Saldo schuld 31-12-2022 in €
25
0,44%
1,17%
371.000
935.000
GBTwente 2022
2.5 Bedrijfsvoering 2.5.1 HRM Formatie De vastgestelde en ingevulde formatie in 2022 is opgenomen in de volgende tabel. De ingevulde formatie betreft de bezetting over het jaar 2022 op peildatum 31 december 2022. Afdeling
Vastgestelde formatie (fte)
Ingevulde formatie (fte)
GBTwente
106,83
98,43
Totaal
106,83
98,43
Instroom en uitstroom van personeel Over het jaar 2022 is aan zes medewerkers ontslag verleend. De redenen van de ontslagtoekenning waren het gebruik maken van ontslag op eigen verzoek, in verband met een carrière switch of de keuze om met pensioen te gaan. Helaas hebben we in 2022 ook afscheid moeten nemen van een collega die na ziekte is overleden. Over het jaar 2022 zijn er veertien medewerkers in dienst gekomen bij GBTwente op diverse functies. Tevens is de samenstelling van het bestuur gewijzigd als gevolg van de gemeenteraadsverkiezingen, om deze reden toont tabel 1d van de WNT verantwoording zowel voormalige als huidige onbezoldigde bestuurders. Generatiepact In 2022 hebben in totaal elf medewerkers gebruik gemaakt van het generatiepact. Onze generatiepact regeling 2022 biedt oudere medewerkers vanaf de leeftijd van 60 jaar de mogelijkheid om minder uren te gaan werken waarbij de bezoldiging slechts voor een deel wordt verlaagd. De vrijkomende formatie kan herbezet worden door jonge medewerkers (tot +/- 35 jaar) in dienst te nemen. In 2022 zijn meerdere jonge medewerkers aangesteld waarbij de door het generatiepact vrijgekomen formatieruimte geheel is aangewend. Het generatiepact 2022 is op 31 december 2022 afgelopen. Met ingang van 01-01-2023 is er een nieuw generatiepact. Op 21 november 2022 is overeenstemming bereikt in het Lokaal Overleg over het generatiepact.