Getekend accountantsverslag 2024 - gemeente Haaksbergen
Tekst van het document
ACCOUNTANTSVERSLAG 2024
13 JUNI 2025
Vertrouwelijk Aan het college van burgemeester en wethouders van Gemeente Haaksbergen Postbus 102 7480 AC Haaksbergen Datum 10 juni 2025 Ons kenmerk 1016393/ACV Behandeld door M. Dirks MSc
Geachte leden van de gemeenteraad, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2024 van de gemeente Haaksbergen aan. Onze opdracht is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging van 9 januari 2025. Dit verslag gaat in op onze belangrijkste bevindingen uit de controle van de jaarrekening 2024.
Bij de jaarrekening 2024 van de gemeente Haaksbergen zullen wij een controleverklaring met een goedkeurend oordeel betreffende de getrouwheid afgeven. De jaarrekening 2024 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Haaksbergen. Bij deze jaarrekening zullen wij op 13 juni 2025 een goedkeurende controleverklaring voor het getrouwe beeld verstrekken. Wij bedanken de medewerkers van de gemeente Haaksbergen voor de open en constructieve wijze van samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden en zijn vanzelfsprekend graag bereid een nadere toelichting te verstrekken.
Met vriendelijke groet, Eshuis Registeraccountants B.V. Caroline Louise Willems 2025.06.13 12:22:11 +02'00'
drs. C.L. (Caroline) Willems RA Partner
Accountantsverslag 2024 gemeente Haaksbergen
2
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie
▪ Bestuurlijke samenvatting controle 2024
4
▪ Belangrijkste bevindingen uit onze controle
8
▪ Rechtmatigheidsverantwoording
20
▪ De financiële positie van uw gemeente
24
▪ Financiële positie ▪ Resultaatanalyse
▪ Organisatie
29
▪ Administratieve organisatie en interne beheersing
▪ IT-audit
31
▪ Onze kijk op de algemene IT-beheersingsmaatregelen
Organisatie
Organisatie
▪ Betrouwbaarheid en continuïteit van IT omgeving
▪ Overige aangelegenheden
33
▪ Bijlagen
36
IT-audit
IT-audit
▪ Bijlage 1a: Niet-gecorrigeerde controleverschillen
Overig
Overig
▪ Bijlage 1b: Onzekerheden in de controle ▪ Bijlage 1c: In de controle opgenomen aanpassingen
Bijlagen
Bijlagen
▪ Bijlage 1d: In de controle opgenomen aanpassingen rechtmatigheidsverantwoording ▪ Bijlage 1e: Tekortkomingen in de toelichtingen
▪ Bijlage 1f: Bevindingen controle SiSa-bijlage 2024 Accountantsverslag 2024 gemeente Haaksbergen
▪ Bijlage 2: Onafhankelijkheid
3
Conclusies jaarrekeningcontrole 2024 Inleiding
Inleiding
Onderwerp
Beschrijving
Getrouwheidsoordeel
•
Wij geven een goedkeurend oordeel af voor de getrouwheid. De gemeente heeft vastgesteld dat over 2024 ten aanzien van de rechtmatigheidsverantwoording de verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen.
•
De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 835.000 respectievelijk € 2.500.000.
•
De financiële positie ultimo 2024 is verbeterd ten opzichte van 2023. Dit is met name het gevolg van het positieve resultaat over 2024 ad. € 4,3 miljoen inclusief tussentijdse reserve mutaties.
•
Het weerstandsvermogen bedraagt € 25,2 miljoen. De weerstandscapaciteit is ruim hoger dan de door de gemeente onderkende aanwezige risico’s ad € 5,0 miljoen. Doordat de gemeente weinig bestemmingsreserves kent, staat nagenoeg het gehele vermogen ter beschikking als weerstandsvermogen.
Interne beheersing
•
In het najaar 2024 hebben wij onze interimcontrole uitgevoerd. Tijdens deze interimcontrole richten wij ons vooral op de opzet en bestaan van de administratieve organisatie. Onze bevindingen hebben wij in een management letter aan het college gerapporteerd. Onze algemene indruk van de gehele administratieve organisatie is dat er werk te doen valt. Vooral op het gebied van personele bezetting knelt het; dat hebben wij ook bij onze jaarrekeningcontrole ervaren. Het tweede belangrijke aandachtspunt is het verder ontwikkelen van de IT-beheersing. De belangrijkste aandachtspunten daar zijn het versterken van de contracten met uw uitvoerende partijen en de voorbereiding op de nieuwe Cybersecuritywet en de NIS2-regelgeving.
Pagina 30
Foutherstel beginbalans
•
Wij hebben tijdens onze controle een aantal fouten ontdekt die al in het verleden ontstaan zijn. Conform de vereisten van het BBV zijn deze fouten in de beginbalans gecorrigeerd. Het vermogen per 1 januari 2024 is hierdoor € 570.000 hoger. Het gaat om fouten in de voorzieningen en in de materiële vaste activa. Het effect op het vermogen is het saldo van de verschillende bevindingen die zowel een positief als negatief effect hebben.
Pagina 10
Kwaliteit verslaggeving
•
Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen aannemelijk zijn en consistent worden gebruikt. Wij vragen aandacht voor het versterken van de kennis op de financiële administratie over verslaggevingsvraagstukken. De exacte kennis van verslaggeving ligt nu bij een beperkt aantal mensen op de afdeling control. Bij het opstellen van de jaarrekening is gebleken dat zij ook echt nodig zijn om tot een goed eindproduct te komen. Daarvoor heeft dit team ook hard moeten werken.
Pagina 10
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Financiële positie
Referentie Pagina 8
Pagina 24
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Haaksbergen
5
Conclusies jaarrekeningcontrole 2024 Inleiding
Inleiding
Onderwerp
Beschrijving
Referentie
Controleproces
•
Wij hebben diverse aanpassingen in de jaarrekening gemaakt. Uw eigen team heeft op basis van uw interne kwaliteitsstandaarden de jaarrekening ook grondig gereviseerd. We hebben met elkaar een zwaarder controleproces doorlopen dan verwacht. Als positief ervaren wij de uitstekende samenwerking en communicatie met uw team, als ook hun gedrevenheid om kwaliteit te leveren.
Pagina 10
Rechtmatigheidsverantwoording
•
Wij hebben de rechtmatigheidsverantwoording 2024 gecontroleerd op haar getrouwheid in lijn met de handreiking 1152 van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants. In lijn met deze handreiking hebben wij afzonderlijke werkzaamheden gedaan op de werkzaamheden van de VIC-functie, op het voorwaarden-, M&O-, en begrotingscriterium. Het college heeft voor € 3,0 miljoen rechtmatigheidsfouten geconstateerd. Dit is hoger dan de verantwoordingsgrens van € 2,6 miljoen, waarmee het college constateert dat in de jaarrekening de verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. De rechtmatigheidsfouten betreffen voor € 2,5 miljoen begrotingsoverschrijdingen. Hiervan is € 1,6 miljoen aan te merken als acceptabel op basis van de financiële verordening. Wij hebben geconstateerd dat de rechtmatigheidsverantwoording 2023 juridisch niet volledig correct was ingericht. Het gaat er om dat in de financiële verordening die destijds van kracht was de afspraken tussen raad en college over het tijdig melden van begrotingsafwijkingen onvoldoende duidelijk waren uitgeschreven. Als gevolg hiervan had over 2023 formeel sprake moeten zijn van een afkeurend rechtmatigheidsoordeel. Dit hebben wij gemeld aan de audit commissie en met hen hebben wij ook een goed gesprek gevoerd over de achtergrond van deze constatering.
Conform de voorschriften van het BBV is het herstel van het rechtmatigheidsoordeel 2023 gemeld in jaarrekening 2024. De financiële verordening is in 2024 aangepast waarmee deze juridische tekortkoming toereikend is hersteld. De aanpassing van het rechtmatigheidsoordeel 2023 heeft op grond van de richtlijnen van de commissie BBV geen gevolgen voor onze verklaring over 2023.
Pagina 22
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
•
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit
Kredieten riolering
•
Tot 2023 maakte uw gemeente gebruik van langlopende investeringskredieten voor de rioleringshuishouding. Op deze meerjarige kredieten zijn de kosten van meerdere projecten geboekt. Hierdoor is het niet (meer) mogelijk om scherp af te grenzen wat nu de investering per project is geweest. U hebt deze werkwijze nu veranderd waardoor de kredieten per project worden versterkt. De meerjarige kredieten uit het verleden zijn afgesloten en geactiveerd. Tot op heden werd op deze investeringen nog niet afgeschreven omdat het krediet niet formeel was afgesloten. Een deel van de onderliggende projecten was al wel in gebruik. Op deze projecten had moeten worden afgeschreven. U heeft dit gecontroleerd maar deze omstandigheid leidt niet tot een relevant afwijking. Dat komt vooral door de lange levensduur van rioolinvesteringen.
Voorziening riolering
•
Aanvankelijk was u voornemens om de voorziening riolering in te zetten om de aanschafwaarde van de afgesloten meerjarige rioleringskredieten te dekken. Het BBV vereist voor deze verwerkingswijze echter dat er een directe link bestaat tussen het rioleringsplan en de gedane investeringen op projectniveau. Vanwege het hiervoor genoemde gebruik van ‘verzamelkredieten’ voor riolering en de opbouw van uw vorige rioleringsplan is dat verband niet meer te leggen. U moet dus over de hele aanschafwaarde afschrijven. Die lasten zullen drukken op het product riolering. U mag wel de kapitaallasten voor de investeringen dekken uit de voorziening als sprake is van een tekort op het product.
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Haaksbergen
6
Conclusies jaarrekeningcontrole 2024
Inleiding
Inleiding Onderwerp
Beschrijving
Referentie
Sociaal domein
•
Wij hebben onzekerheden geconstateerd in de bestedingen voor het sociaal domein. Het gaat om € 273.000 (2023: € 162.000) onzekerheid in de Jeugdwet en € 280.000 onzekerheid in de WMO (2023: € 19.000). Het gaat vooral om partijen die geen verklaring aanleveren. Vanaf volgend jaar wijzigt de goedkeuringstolerantie voor accountants. De onzekerheden in het sociaal domein worden daardoor anders gewogen. Wij verwijzen u daarvoor naar de tekst op blz. 17.
Pagina 19
Ravijnjaar
•
Het ravijnjaar wordt gekenmerkt door grote financiële onzekerheden; recent is weer geld beschikbaar gekomen vanuit de voorjaarsnota, maar het is geenszins duidelijk of dit ook op lange termijn de problemen voor gemeenten zal oplossen. Des te belangrijker zijn de planning- en controlproducten (p&c-producten) die niet alleen inzicht bieden in de huidige situatie, maar ook vooruitkijken naar de toekomst. Het voorspellend karakter van deze producten speelt een cruciale rol als het gaat om een sterk en betrouwbaar financieel beleid binnen uw gemeente. Door middel van scenario-analyses en financiële prognoses ondersteunen p&c-producten datagedreven besluitvorming, essentieel om beleid proactief aan te passen en financiële stabiliteit te waarborgen.
Pagina 28
Overige Gemeente-specifieke onderwerpen
•
Wij hebben geen ongecorrigeerde controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage 2024 geconstateerd.
Pagina 9
•
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2024 niet strijdig zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2024 van de gemeente Haaksbergen voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Het vertrek van een topfunctionaris in 2024 is juist verwerkt. Er zijn diverse aanpassingen gemaakt door de gemeente, onder andere het toevoegen van een plaatsvervangend topfunctionaris. Wij hebben deze casus gezien de complexiteit ook geconsulteerd met ons WNT-specialisten team. Conform de afspraken met onze beroepsvereniging hebben wij het anti-cumulatiebeding voor de WNT niet gecontroleerd en dit ook gemeld in de controleverklaring.
Grondexploitatie
•
Wij hebben het proces beoordeeld waarmee het management schattingsposten met betrekking tot de grondexploitatie bepaalt, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Een en ander in de context van onze verklaring bij de jaarrekening als geheel. De uitgangspunten voor de grondexploitatie achten wij acceptabel.
Pagina 11
Schatkistbankieren
•
Met de Wet verplicht schatkistbankieren zijn alle decentrale overheden verplicht om hun overtollige middelen in de schatkist aan te houden (= alle middelen boven een per decentrale overheid te bepalen limiet). Voor uw gemeente geldt voor 2024 per kwartaal een limiet van € 1,6 miljoen. Decentrale overheden dienen in de jaarrekening verantwoording af te leggen over het gemiddelde banksaldo per kwartaal en de over- dan wel onderschrijding van de toegestane limiet. Uit de verantwoording van het schatkistbankieren over 2024 - zoals opgenomen in de toelichting op de balans - blijkt dat de gemeente Haaksbergen in geen van de kwartalen een overschrijding laat zien.
Pagina 20
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Haaksbergen
7
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Wij verstrekken een controleverklaring bij de jaarrekening 2024 met een goedkeurend oordeel betreffende de getrouwheid.
Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT)
Wij hebben onze controle van de jaarrekening 2024 van gemeente Haaksbergen uitgevoerd, en verstrekken een controleverklaring met een goedkeurend oordeel betreffende de getrouwheid bij deze jaarrekening.
Wij hebben tijdens onze controle geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd groter dan onze rapporteringsdrempel die van invloed zijn op de WNT. Conform de afspraken met onze beroepsvereniging hebben wij het anticumulatiebeding voor de WNT niet gecontroleerd en dit ook gemeld in de controleverklaring.
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
Gecorrigeerde en niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot het vermogen en het resultaat Wij hebben tijdens onze controle niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd groter dan onze rapporteringsdrempel. Deze zijn opgenomen in het overzicht met ongecorrigeerde fouten. Individueel zijn de fouten hoger dan de rapporteringsdrempel, gesaldeerd is er geen sprake van invloed op vermogen of resultaat. Deze aanpassingen opgenomen in bijlage 1a.
In 2024 is sprake van het vertrek van een topfunctionaris. Met hem zijn afspraken gemaakt over zijn vertrek. Deze afspraken hebben wij getoetst aan de WNTregelgeving. Daarnaast hebben wij de verwerking in de jaarrekening getoetst. Door de complexiteit van de casus is sprake geweest van een aantal aanpassingen in de presentatie. Na aanpassing is sprake van een correcte verwerking en presentatie van de gevolgen van het vertrek conform geldende wet- en regelgeving.
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit
In de beginbalans is € 570.000 gecorrigeerd vanwege niet ontdekte fouten uit voorgaande jaren. Zoals voorgeschreven in het BBV kunnen deze niet meer verwerkt worden in de jaarrekening 2023 omdat deze al door de raad is vastgesteld. De correcties zijn conform voorschriften daarom verwerkt in de beginbalans (1 januari 2024). Het betreft aanpassingen in de voorzieningen en materiële vaste activa. Deze aanpassingen zijn inhoudelijk toegelicht op bladzijde 11 van dit verslag en cijfermatig in bijlage 1c.
Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd
Gedurende de controle zijn diverse aanpassingen gemaakt in de jaarstukken. Deze zijn toegelicht in bijlage 1c
De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2024 voldoende voor de doelstelling van onze controle.
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot SiSa-bijlage
Met de opdrachtbevestiging van 9 januari 2025 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2024.
Naast de opdrachtbevestiging zijn bepalend (geweest) voor onze controle: •
Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado).
•
De Controleverordening gemeente Haaksbergen (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet).
Wij hebben geen ongecorrigeerde controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage 2024 geconstateerd. Accountantsverslag 2024 gemeente Haaksbergen
9
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Haaksbergen
Goedkeuringstoleranties
Ons zijn geen relaties bekend tussen Eshuis Registeraccountants B.V. en haar zusteren of dochterondernemingen en de gemeente, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging is te vinden in bijlage 2 bij deze rapportage.
Samenvatting
€ 835.000 Boekjaar 2024
Er zijn geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels
€ 41.750
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie
Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van de gemeente. Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente zijn uiteengezet in de toelichting in de jaarrekening 2024.
€ 2.505.000
€ 746.000
Boekjaar 2023
€ 2.238.000 € 37.300
Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit
Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen aannemelijk zijn en consistent worden gebruikt.
€-
€ 2.000.000 Materialiteit
Onzekerheden
€ 4.000.000
Rapporteringstolerantie
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Haaksbergen
Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2024 uitgevoerd met inachtneming van de volgende goedkeuringstoleranties, zoals opgenomen in de door u vastgestelde controleverordening:
10
Inleiding
Inleiding
Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening, met uitzondering van de door ons geconstateerde onzekerheden De jaarstukken 2024 van uw gemeente bestaan uit:
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
•
Het jaarverslag 2024 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen).
•
De jaarrekening 2024 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting en de SiSa-bijlage).
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
In het onderdeel “programmaverantwoording” van het jaarverslag dient informatie te worden opgenomen met betrekking tot de vragen: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (over o.a. weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag.
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie
Op basis van Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NVCOS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen. Als onderdeel van dit vereiste hebben wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd: •
Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV.
•
Wij hebben, voor zover wij kunnen beoordelen, vastgesteld dat de toelichtingen van de gemeenteraad in het jaarverslag en de andere informatie zoals opgenomen in de jaarstukken verenigbaar zijn met de beweringen en toelichtingen die in de jaarrekening zijn opgenomen.
IT-audit
IT-audit Overig
Overig •
Bijlagen
Bijlagen
Wij hebben vastgesteld dat de toelichtingen in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de uitgevoerde controlewerkzaamheden.
Foutherstel beginbalans Tijdens onze controle hebben wij afwijkingen geconstateerd die hun oorsprong in het verleden hebben. Het BBV schrijft voor dat een jaarrekening die al door de raad is vastgesteld niet meer kan worden aangepast behalve in de meest extreme omstandigheden. Daarvan is gezien de aard en de omvang van de geconstateerde fouten geen sprake. Het BBV schrijft voor dat de aanpassing dan gemaakt moet worden in het beginvermogen voor het nieuwe boekjaar, dus per 1 januari 2024. Deze aanpassing ziet u in de relevante onderdelen van de jaarrekening terug als een aparte kolom ‘1 januari 2024’. Hierin staat de nieuwe, gewijzigde balanswaarde van de post. Het gaat om de volgende aanpassingen (bedragen x € 1.000) Post
Was: 31 december 2023
Wordt: 1 januari 2024
Effect vermogen
Materiële vaste activa: chalets Oekraïners
€ 15.841
€ 16.279
+ € 438
Voorzieningen: wethouderspensio enen
€ 1.993
€ 2.158
-/- € 165
€ 723
€ 427
+ € 296
Voorzieningen: verlofsparen Totaal effect op vermogen:
+ € 569
Na de correcties verbetert het vermogen met afgerond € 570.000.
Accountantsverslag 2024 gemeente Haaksbergen
11
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Chalets Oekraïners
Voorziening verlofsparen
In 2023 zijn chalets aangeschaft om ontheemden uit de Oekraïne te huisvesten. Op deze chalets is direct na ingebruikname afgeschreven. De afschrijving bedroeg € 438.000. De grondslagen van de gemeente Haaksbergen schrijven echter voor dat de afschrijving pas mag vanaf 1 januari van het eerste jaar na ingebruikname. Er is dus te vroeg afgeschreven. In 2024 zijn de afschrijvingen ook aan deze omstandigheid aangepast, wat een correctie van € 123.000 heeft opgeleverd.
De voorziening verlofsparen bevatte in het verleden alle vormen van verlof die uw medewerkers hebben opgebouwd. Het BBV staat echter maar twee soorten voorzieningen toe voor verlof: 1)
Spaarverlof zoals beschreven in de cao;
2)
Bovenmatig verlof zonder jaarlijks gelijkblijvend karakter.
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
In afwijking van de reguliere afschrijvingstermijnen is voor de chalets een andere afschrijvingstermijn gekozen: twee jaar. Dit is aanmerkelijk korter dan de gebruiksduur van de overige activa. Hiervoor is gekozen omdat het om tweedehands chalets gaat. Inmiddels zijn weer (nieuwe) chalets gekocht. Wij adviseren u om ook voor tijdelijke huisvesting een vaste afschrijvingsperiode te kiezen die overeenstemt met de economische levensduur van de chalets. De verslaggeving schrijft consistente afschrijvingstermijnen voor omdat in aangepaste afschrijvingstermijnen het risico ligt besloten van gestuurde afschrijvingen met het oog op resultaatsturing.
Organisatie Voorziening pensioenen wethouders
IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Haaksbergen
U heeft een voorziening voor wethouderspensioenen gevormd. Deze voorziening omvatte echter alleen de verplichtingen richting de wethouders zelf. U regeling voorziet echter ook in een partnerpensioen waarop de wethouder en diens partner aanspraak kunnen maken. Voor het partnerpensioen was geen voorziening gevormd. Deze verplichting is nu via een correctie in het beginvermogen toegevoegd. Het effect is dat € 165.000 meer benodigd is om de voorziening op het noodzakelijke niveau te krijgen. Los van deze correctie willen wij onder uw aandacht brengen dat vanaf 1 januari 2028 de pensioenen van wethouders ondergebracht zullen worden bij het ABP. Dit zal via een waardeoverdracht gebeuren. Wij adviseren u ter voorbereiding op dit traject te onderzoeken of de huidige voorziening toereikend zal zijn. Het is mogelijk dat uitgaande van de grondslagen van het ABP de berekende verplichting kan afwijken.
Evident is dat niet alle soorten verlof aan deze criteria voldoen. Daarmee is sprake van een ongecorrigeerde fout in de beginbalans. U had echter ook nog geen criteria geformuleerd over wat u als ‘bovenmatig verlof’’ ziet. Dat heeft u in 2025 alsnog gedaan. Dit maakt een conclusie lastig: er was een fout, maar door het ontbreken van beleid was het niet goed te schatten hoe hoog deze fout was. De fout was overigens niet eerder geconstateerd. In het kader van transparantie hebben wij er uiteindelijk in overleg met uw ambtelijk apparaat voor gekozen om aan te dringen op correctie via de beginbalans, uitgaande van het nieuwe beleid dat in 2025 is geformuleerd. Daarmee heeft u als raad inzicht in alle correcties die wij uit voorgaande jaren hebben geconstateerd omdat deze allemaal via het beginvermogen lopen. Wij hechten er wel aan om op te merken dat voor het bepalen van de omvang van de fout gebruik is gemaakt van de nieuwe inzichten die voortkomen uit het nieuwe beleid. De voorziening was in 2023 € 296.000 te hoog omdat verlof was opgenomen dat volgens het BBV niet op de balans gewaardeerd mag worden. Deze verlofrechten bestaan wel, maar moet u verplicht buiten de balans toelichten. De toelichting onder de niet uit de balans blijkende verplichtingen is hierop aangepast.
12
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Conclusie foutherstel Het foutherstel in de jaarrekening ziet vooral op de naleving van de verslaggevingsregels van het BBV en de eigen interne voorwaarden van de gemeente Haaksbergen. De jaarrekening moet aan deze voorwaarden voldoen om een getrouw beeld te geven.
Samenvatting Riolering
U was voornemens om deze voorziening in 2024 in te zetten als bijdrage in de aanschafwaarde van de recent afgesloten meerjarige kredieten zoals beschreven in de eerste paragraaf van dit hoofdstukje. Dat is echter niet mogelijk. De verslaggeving staat deze handelswijze alleen toe als er sprake is van een scherp omlijnd rioleringsplan waarin duidelijk is aangegeven voor welke rioleringsprojecten de overtollige tarieven worden gespaard. Die gespaarde tarieven mogen dan in rekening worden gebracht op het exacte materieel vast actief (krediet) waarvoor gespaard is.
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit
In boekjaar 2024 heeft u besloten om anders om te gaan met kredieten voor rioleringsprojecten. Tot dan toe werkte u in de materiële vaste activa met meerjarige kredieten waarin meerdere projecten werden ondergebracht. Vanaf 2024 is deze aanpak gewijzigd. Alle kredieten uit voorgaande jaren die gereed zijn, zijn afgesloten. Op afgesloten kredieten moet worden afgeschreven. Zolang het krediet niet is afgesloten, kan de afschrijving niet starten. Hierdoor ontstond de enigszins bijzondere situatie dat in één krediet sprake was van afgeronde projecten en actieve projecten, waar niet op werd afgeschreven. Voor in gebruik genomen projecten was dat niet de bedoeling want uw interne regels schrijven voor dat afschrijving aanvangt op 1 januari van het jaar na ingebruikneming van het project. Doordat binnen het krediet in het verleden geen toereikende administratie is bijgehouden, is ook niet meer duidelijk welke facturen bij welk project horen of op welk moment een individueel project is afgerond.
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Haaksbergen
Uw gemeente heft rioleringstarieven van burgers en bedrijven voor het in stand houden en verbeteren van het rioleringsstelsel. Mocht u in een jaar niet alle ontvangen tarieven besteden, dan mag u deze middelen niet aan uw eigen vermogen toevoegen, u moet ze apart zetten in een speciale voorziening. Riooltarieven worden namelijk alleen geheven voor de riolering en mogen niet aan een ander doel besteed worden. Specifiek is dit een voorziening op grond van artikel 44 lid 2 van het BBV: een voorziening voor niet-bestede tarieven.
Helaas is dat in uw situatie dus niet mogelijk gebleken. Uw rioleringsplan was gedateerd en bevatte niet de vereiste lijst met projecten waarvoor gespaard is. Daarnaast was onder de materiële vaste activa geen sprake van duidelijk aanwijsbare individuele projecten. U moet dus de komende jaren gaan afschrijven over de volledige investeringswaarde van de afgeronde rioleringsprojecten. Dat veroorzaakt extra kapitaallasten in meerjarenperspectief. Die lasten wilt u uiteraard dekken. De verslaggeving staat u wel toe om de voorziening in te zetten om de kapitaallasten te dekken. Als op het product riolering een tekort ontstaat mag u de voorziening inzetten om dit tekort te dekken. In de voorziening is nog afgerond € 7 miljoen gereserveerd. Samen met uw medewerkers hebben wij overigens onderzocht of het uitblijven van afschrijving op afgeronde projecten in de afgelopen jaren heeft gezorgd voor een materieel te lage afschrijvingslast (kapitaallast). Omdat riolering in 40 jaar wordt afgeschreven is de te lage afschrijving van verwaarloosbare omvang.
13
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Riolering (vervolg) Vanaf 2024 wordt op een andere manier omgegaan met investeringskredieten voor riolering. Het krediet wordt gegeven voor een specifiek project en afgegrensd naar een jaar. Met een aanpassing van het rioleringsplan is het mogelijk om op termijn naar een situatie toe te gaan waarbij bijdragen weer direct in de investeringen worden ingerekend. U kunt ook de kapitaallasten op de huidige manier blijven dekken.
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Grondexploitatie Wij hebben de herzieningen van de grondexploitaties getoetst. Het belangrijkste plan blijft ook in 2024 het Marktplan. In de herzieningen zijn prijsstijgingen voor zowel kosten als opbrengsten ingerekend conform de laatste economische ontwikkelingen. Dankzij de hogere rente die ontvangt op het Schatkistbankieren zijn de netto rentelasten die u de komende jaren moet inrekenen op de grondexploitaties laag. In 2024 is uw lening met een negatief rentepercentage afgelopen. Daarmee valt een stukje rentebaten weg. U geeft aan dat u voorlopig niet hoeft te herfinancieren. Dat scheelt in de rente die u moet betalen. Op het moment dat u bijleent tegen een hoger rentepercentage moet een hogere rente aan de grondexploitatie worden toegerekend. Die rente zal voornamelijk drukken op het project Marktplan aangezien de rente wordt berekend over het geïnvesteerd vermogen. Dat is voor het Marktplan per 31 december 2024 € 2,7 miljoen.
Overig Uitstaande dwangsommen Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Haaksbergen
Onder de debiteuren staat nog een vordering van € 168.000 open voor dwangsommen. Deze vordering staat al enige tijd open. De gemeente procedeert nog steeds tegen de betrokkene om haar vordering te krijgen. Gezien die omstandigheden verwacht de gemeente dat zij in haar recht staat en dat de betrokkene in staat is om de vordering te betalen.
14
Rapporteren over fraude
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Van de accountant wordt op grond van de regels van de beroepsorganisatie (NBA) een professioneel-kritische houding verwacht ten aanzien van afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude in de jaarrekening maar ook met betrekking tot omkoping, corruptie, ondermijning en de naleving van andere wet- en regelgeving.
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
De aandacht voor het thema fraude en integriteit neemt de laatste jaren steeds verder toe. Het zorgt ervoor dat organisaties steeds vaker gevraagd wordt transparant te zijn in de visie, het beleid en het toezicht op het integer handelen in alle geledingen van de organisatie. Dat gaat dus niet alleen over fraude maar ook over misbruik en oneigenlijk gebruik, het hanteren van gedragscodes en de naleving van andere regelgeving bijvoorbeeld op het gebied van arbeidsomstandigheden en milieu. Dit geldt niet alleen op de werkvloer, maar vraagt ook iets van organisatie en bestuur.
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Haaksbergen
Met ingang van 2022 is het op grond van de verslaggevingsregels voor veel organisaties verplicht om in het jaarverslag te rapporteren over de fraudegevoeligheid van de organisatie. Voor gemeenten geldt een aanbeveling om hierover te rapporteren vanuit de kadernota rechtmatigheid. Voor gemeenten geldt echter vanuit Artikel 2:391 lid 1 BW dat voornaamste risico’s dienen te worden toegelicht in onder andere de paragraaf bedrijfsvoering. Wij dienen als uw accountant er op toe te zien dat het college B&W rapporteert over de voornaamste frauderisico’s en het fraudemanagement van de gemeente.
De afgelopen jaren hebben we steeds aandacht gevraagd voor het opstellen van een (fraude)risicoanalyse en de rapporteringsverplichting in veel sectoren is een volgende stap in dit proces. De gemeente Haaksbergen beschikt over een stelsel aan maatregelen om fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik tegen te gaan maar beschikt nog niet over een vastgestelde frauderisicoanalyse of een eigen M&O-beleid. Het stelsel van beheersingsmaatregelen is kort benoemd in de jaarrekening, namelijk in de paragraaf Bedrijfsvoering. Hiertoe verwijzen wij ook in onze controleverklaring in sectie “Controle-aanpak frauderisico’s”. De accountant maakt zelf ook een inschatting van de frauderisico’s binnen een organisatie, en vormt zich een beeld van de maatregelen van interne beheersing die de organisatie heeft getroffen om mogelijke fraudes van materieel belang te voorkomen en te bezien of deze maatregelen effectief zijn. In iedere organisatie bestaat een risico op het doorbreken van de interne beheersing door het management bij de totstandkoming van schattingen. We beoordelen in het kader van onze controle de interne processen op deze schattingen en doen detailcontroles op de uitgangspunten en aannames die aan significante schattingen ten grondslag liggen.
Ook zijn we alert op ongebruikelijke transacties, samenwerkingsrelaties en de naleving van procedures die mede tot doel hebben transparantie en integer handelen te bevorderen. Elementen daaruit zijn controles op de prestatielevering bij inkooptransacties, het naleven van het inkoopbeleid en aanbestedingsregels. Fraude en integriteit Wij hebben op basis van onze controle en de besprekingen geen fraudegevallen geconstateerd. Onze conclusie is dat uw gemeente op een adequate wijze opvolging geeft aan geïdentificeerde integriteitskwesties, en hierover tijdig met ons in contact treedt. Wij merken daarbij op dat wij de integriteitskwesties deze mondeling besproken hebben omdat de gemeente geen systematische registratie van integriteitskwesties bijhoudt. Wij verwijzen hiervoor naar ons advies hierover in onze managementletter 2024.
15
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college van burgemeester en wethouders, inclusief het invoeren en onderhouden van interne-beheersingsmaatregelen met betrekking tot de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en de efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt.
Wij hebben deze accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en hebben professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.
Continuïteitsbeoordeling In het kader van de jaarrekeningcontrole beoordelen wij ook het vermogen van de gemeente om de activiteiten in de komende twaalf maanden voort te zetten. Elementen die we in deze beoordeling betrekken zijn onder meer de vermogenspositie, de begroting voor het komende boekjaar, de afhankelijkheid van eigen inkomsten, de risico’s die u zelf identificeert en uiteraard ook de risico’s die wij als uw accountant signaleren. Vanwege de geopolitieke situatie, de inflatie, de energieprijsontwikkeling en ontwikkelingen in de regelgeving voor accountants is, net als bij het onderwerp fraude, steeds vaker informatie in de controleverklaring opgenomen over de continuïteitsbeoordeling die wij uitvoeren. De continuïteitsafwegingen worden bij u op dit moment veelal expliciet gemaakt en zijn onderdeel van het proces waarin organisatie en bestuur worden betrokken. Dit heeft haar weerslag in bijvoorbeeld paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing, waarin u aandacht heeft voor uw risicobeheersing en de gestelde norm kengetallen waarop de provincie Overijssel haar beoordeling baseert.
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Haaksbergen
16
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Sociaal domein (3 decentralisaties) Voor de jaarrekeningcontrole 2024 hebben wij – met inachtneming van de Audit Alert Sociaal Domein van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) – de door uw gemeente getroffen maatregelen om te komen tot een getrouwe besteding van de zorg in natura (Wmo en Jeugd, exclusief PGB’s) geëvalueerd.
Inhoudsopgave
Zorg in Natura/Jeugdzorg en WMO In de hieronder opgenomen tabel is de ontwikkeling van de bestedingen aan de Jeugdwet en de WMO zichtbaar tussen 2023 en 2024. Voor de Jeugdwet is sprake van een stijging van de bestedingen op alle zorgproducten. Voor de WMO is de stijging voor grofweg de ene helft toe te rekenen aan een stijging van huishoudelijke hulp en voor de andere helft aan beschermd wonen.
PGB’s en Sociale Verzekeringsbank Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
De PGB-bestedingen zijn (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft een controleverklaring met beperking bij de verantwoording PGB Jeugd 2024 verstrekt. Voor de gemeente Haaksbergen heeft de accountant van de SVB fouten voor getrouwheid en rechtmatigheid geconstateerd. De geconstateerde fouten vallen onder de rapporteringstolerantie, waardoor deze niet staan benoemd in de bijlage 1.
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie € 10.000
Organisatie
Organisatie
€ 9.000 € 8.000
IT-audit
IT-audit
Van de zorgaanbieders die de WMO en het sociaal domein voor u uitvoeren ontvangt u productieverantwoordingen. De productieverantwoording is op grond van landelijke richtlijnen alleen verplicht voor zorgaanbieders die meer dan € 125.000 aan zorgdiensten leveren. Jaarlijks zijn er ook zorgaanbieders die een verklaring moeten aanleveren maar dat niet doen of die geen goedkeurende verklaring kunnen overleggen. De bestedingen bij aanbieders die geen (goedkeurende) productieverantwoording hoeven, kunnen of willen overleggen merken wij aan als onzeker. De onzekerheid voor de Jeugdwet bedraagt voor 2024 € 273.000 en voor de WMO € 280.000. De totale onzekerheid is € 553.000. Dit past binnen de goedkeuringstoleranties.
€ 8.722 € 7.196
€ 7.841 € 6.876
€ 7.000 € 6.000 € 5.000
Overig
Overig
€ 4.000 € 3.000
Bijlagen
Bijlagen
€ 2.000 € 1.000 €Jeugdwet
Accountantsverslag 2024 gemeente Haaksbergen
WMO Bestedingen 2024
Bestedingen 2023
17
Onzekerheden sociaal domein
Schatkistbankieren Met de Wet verplicht schatkistbankieren zijn alle decentrale overheden verplicht om hun overtollige middelen in de schatkist aan te houden (= alle middelen boven een per decentrale overheid te bepalen limiet). Voor uw gemeente geldt voor 2024 per kwartaal een limiet van € 1,6 miljoen. Decentrale overheden dienen in de jaarrekening verantwoording af te leggen over het gemiddelde banksaldo per kwartaal en de overdan wel onderschrijding van de toegestane limiet. Uit de verantwoording van het schatkistbankieren over 2024 - zoals opgenomen in de toelichting op de balans - blijkt dat de gemeente Haaksbergen in geen van de kwartalen een overschrijding laat zien.
Financiële positie
Jaarlijks rapporteert u onzekerheden over uw bestedingen in het sociaal domein. Die onzekerheden ontstaan omdat u van de zorgaanbieder geen informatie krijgt of de zorgprestaties zijn geleverd en of deze passend zijn binnen de door u afgegeven indicatie. Het is voor de gemeente Haaksbergen echter mogelijk om zelf werkzaamheden uit te voeren om vast te stellen of de zorgprestaties (juist) geleverd zijn. Hiervoor is een werkprotocol beschikbaar dat handvaten geeft over welke werkzaamheden daarvoor nodig zijn. Wij willen die mogelijkheid graag onder uw aandacht brengen. Door het vernauwen van de materialiteit voor de accountantscontrole (zie tekst over wijziging van het BADO op blz. 35) maar ook vanuit de zorg voor uw burgers. Het is immers met de berichten over fraude in het zorgdomein moeilijk uitlegbaar dat u over € 553.000 aan zorgbestedingen niet kunt aangeven of de zorg goed geleverd is. Het werkprotocol bevat geen werkzaamheden die niet in uw normale systematiek passen. Voorbeelden van werkzaamheden zijn de analyse van klachtenregistraties, kennis nemen van inspectieonderzoeken en het analyseren van keukentafelgesprekken met cliënten. Wij adviseren u om deze werkzaamheden in uw planning & control cyclus te verwerken.
Organisatie
Correcties balansposities sociaal domein
IT-audit
De vorderingen en schulden inzake het sociaal domein waren bij het opstellen van de jaarrekening niet goed afgesloten. Inzake WMO en Jeugd moesten nog verplichtingen voor een bedrag van € 338.000 vrijvallen, dit is door de gemeente zelf geconstateerd. Dit heeft een positief effect op het resultaat gehad.
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Wij hebben geen fouten geconstateerd met betrekking tot de naleving van de Wet Normering topinkomens (WNT) De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt.
Organisatie
IT-audit
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Haaksbergen
De bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2024 niet meer bedragen dan € 233.000 per jaar. Daarnaast dienen gemeenten de salarissen openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief – wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan – ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000.
Afgrenzing boekjaar Wij vragen uw aandacht voor het juist afgrenzen van baten en lasten rondom het einde van het boekjaar. Wij hebben twee boekingen (subsidielast van € 158.000 en grondverkoop van € 103.000) aangetroffen die geen betrekking hebben op 2024 maar op 2025. Het gaat om twee verschillende afdelingen.
18
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
In 2024 was sprake van het vertrek van een topfunctionaris. Met de topfunctionaris heeft u een vaststellingsovereenkomst afgesloten. Deze overeenkomst hebben wij getoetst aan de vereisten van de WNT, ondersteund door ons WNT-expertise team. Anderzijds hebben wij aandacht gehad voor mutaties als gevolg van het beëindigen van de functie van topfunctionaris. Als gevolg hiervan zijn enkele controleverschillen geconstateerd en aangepast, onder andere het ontbreken van de toelichting omtrent een plaatsvervangend topfunctionaris.
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie
De vaststellingsovereenkomst bevat diverse onderdelen die allen een eigen plaats binnen de WNT hebben. Vanwege het publieke karakter van een gemeentelijke topfunctionaris gaan wij in dit verslag niet nader in op deze componenten. Wij vermelden echter wel dat wij deze aan de WNT hebben getoetst en dat deze juist zijn verwerkt in de jaarrekening. In de verwerking is naar aanleiding van onze controle één presentatiecorrectie gemaakt.
Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Haaksbergen
19
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Rechtmatigheidsverantwoording
Kade s echtmatigheid
Het boekjaar 2024 is het tweede jaar waarin het college een rechtmatigheidsverantwoording opneemt in de jaarrekening. De rechtmatigheidsverantwoording geeft inzicht in hoeverre de gemeente Haaksbergen rechtmatig heeft gehandeld. De aspecten die in de voorbereiding van de rechtmatigheidsverantwoording aan de orde komen zijn het voorwaardencriterium, het begrotingscriterium en het criterium misbruik en oneigenlijk gebruik.
Bij het controleren van de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording hebben wij ons naast landelijke wet- en regelgeving gebaseerd op de volgende gemeentelijke kaders:
Samenvatting
Controleverordening
•
Financiële verordening, inclusief verantwoordingsgrens
•
Normenkader
Enkele voorbeelden van landelijke wet- en regelgeving zijn:
Bevindingen
Bevindingen
•
Begrotingscriterium
Voorwaarden criterium
Misbruik en oneigenlijk gebruik
•
Het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies
•
Aanbestedingswet 2012
•
Gids Proportionaliteit
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
Rechtmatigheidsverantwoording 2024
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Rol van de acco ntant De accountant geeft nadat het college de rechtmatigheidsverantwoording heeft opgesteld een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening waarin de rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen. De accountant geeft geen afzonderlijk oordeel over de rechtmatigheid. Dit betekent onder meer dat afwijkingen van rechtmatigheid (voor zover deze niet ook van invloed zijn op het getrouwe beeld), geen invloed hebben op de strekking van de controleverklaring. Hierdoor kan het bijvoorbeeld voorkomen dat er omvangrijke afwijkingen van rechtmatigheid zijn opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording van het college, terwijl de strekking van de controleverklaring toch goedkeurend is.
Rechtmatigheidsverantwoording rechtmatigheidsfouten, zoals geconstateerd door de VIC-functie Begrotingscriterium
€ 2.579.865
Voorwaardencriterium
€ 422.354
M&O-criterium
€-
Totale rechtmatigheidsfouten
€ 3.002.219
Verantwoordingsgrens (3%)
€ 2.507.010
Bijlagen Overschrijding de grens niet goedkeurend oordeel rechtmatigheid
Accountantsverslag 2024 gemeente Haaksbergen
€ 495.209
21
Inhoudsopgave
In de rechtmatigheidsverantwoording 2024 rapporteert het college een totale onrechtmatigheid van € 3,0 miljoen, waarbij een bedrag van € 1,6 miljoen conform de afspraken met de raad acceptabel is. Het college rapporteert daarmee een netto onrechtmatigheid van € 1,4 miljoen. Het totaal van de bruto rechtmatigheidsfouten is hoger dan de goedkeuringstolerantie en daarmee is het rechtmatigheidsoordeel over 2024 afkeurend.
Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld aan de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De voorwaarden zijn afkomstig uit de regelgeving en hebben betrekking op aspecten zoals: termijnen, grondslagen, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. Het tot stand komen van grotere inkoopcontracten is bijvoorbeeld aan bepaalde voorwaarden verbonden (de aanbestedingswet).
Samenvatting
Onrechtmatigheden begrotingscriterium
Bevindingen
De totale afwijking als gevolg van het begrotingscriterium is € 2,6 miljoen. In deze afwijking is rekening gehouden met begrotingsafwijkingen van € 1,6 miljoen waarvan u als raad heeft besloten dat deze niet onrechtmatig zijn.
De onrechtmatigheid van de inkopen en aanbestedingen is het gevolg van het niet voldoen aan de voorwaarden zoals die zijn opgenomen in de aanbestedingswet 2012, de gids proportionaliteit en de overige wet- en regelgeving op het gebied van aanbesteden. De onrechtmatigheid als gevolg van subsidies is veroorzaakt doordat subsidiebeschikkingen niet tijdig zijn vastgesteld en niet is voldaan aan de voorwaarden.
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Samenvatting
Bevindingen
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie
Begrotingscriterium Het begrotingscriterium heeft te maken met het budgetrecht van de raad. Iedere wijziging van baten, lasten of investeringen moet aan u worden voorgelegd. Als binnen een programma de werkelijke lasten de begrote lasten overschrijden en deze overschrijding is niet gemeld dan is deze onrechtmatig.
Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig
Onderschrijdingen van lasten en over- of onderschrijdingen van baten moeten tijdig worden gemeld omdat anders ook sprake kan zijn van onrechtmatigheid. Lagere lasten of hogere baten bieden u immers de gelegenheid een andere bestemming voor die middelen te vinden. Wat tijdig is heeft u in 2024 geregeld in de aangepaste financiële verordening. Hierin liggen de afspraken tussen raad en college over tijdigheid vast. Effectief is in deze verordening geregeld dat de genoemde afwijkingen tot en met de aanbieding van de jaarrekening gemeld mogen worden. Overschrijdingen van de lasten kunnen alleen met een raadsbesluit geaccordeerd worden.
Bijlagen
Bijlagen
Voorwaardencriterium De totale omvang van de uitgaven waarbij sprake is van het niet voldoen aan het voorwaardencriterium is afgerond € 0,4 miljoen en bestaat uit inkopen/aanbesteden ad € 0,2 miljoen en onrechtmatig verleende subsidie voor € 0,2 miljoen .
Accountantsverslag 2024 gemeente Haaksbergen
Vanaf boekjaar 2025 wijzigt het BADO (zie blz. 35). Hierdoor wordt de goedkeuringstolerantie voor rechtmatigheid 2% van de totale lasten. Onder het nieuwe systeem zou de goedkeuringstolerantie voor Haaksbergen in 2024 niet € 2,5 miljoen maar € 1,7 miljoen zijn. De in 2024 geconstateerde fouten bedragen € 3,0 miljoen. U heeft in 2024 moeten concluderen dat u niet rechtmatig gehandeld heeft. De aanscherping van de toleranties betekent dat u de planning & control cyclus rondom specifiek begrotingsrechtmatigheid heeft aan te scherpen om tot een goedkeurend rechtmatigheidsoordeel te kunnen komen. Ook in het domein subsidieverstrekking is het nodig om op te schalen naar een betere beheersing van rechtmatigheid. Het gaat dan met name om het juridisch juist vaststellen en toekennen van subsidies. De gemeente hanteert voor subsidies een subsidiekader en dat moet worden gehanteerd. U heeft relatief weinig aanbestedingsfouten geconstateerd; dit is een onderwerp waar veel andere gemeentes juist hoge foutenaantallen rapporteren. Op dit vlak valt Haaksbergen dus positief op.
22
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen
Misbruik en oneigenlijk gebruik Onder oneigenlijk gebruik wordt verstaan: het door het aangaan van rechtshandelingen, al dan niet gecombineerd met feitelijke handelingen, verkrijgen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de bewoordingen van de regelgeving maar in strijd met het doel en de strekking daarvan (de ‘geest van de wet’). De beheersmaatregelen die daarbij passen zijn: handhaving, voorlichting, analyse toepassing en actualisering wet- en regelgeving. Ook dit kan tot een onrechtmatigheid leiden. Er zijn geen bevindingen die te maken hebben met misbruik en oneigenlijk gebruik.
Dat ging cumulatief om een dermate groot bedrag dat over 2023 formeel sprake had moeten zijn van een afkeurend rechtmatigheidsoordeel. Dit hebben wij gemeld aan de audit commissie en met hen hebben wij ook een goed gesprek gevoerd over de achtergrond van deze constatering. De aanpassing van het rechtmatigheidsoordeel 2023 heeft op grond van de richtlijnen van de commissie BBV geen gevolgen voor onze verklaring over 2023. Conform de voorschriften van het BBV is het herstel van het rechtmatigheidsoordeel 2023 gemeld in jaarrekening 2024. De financiële verordening is in 2024 aangepast waarmee deze juridische tekortkoming toereikend is hersteld.
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Haaksbergen
Rechtmatigheidsverantwoording 2023 Wij hebben geconstateerd dat de rechtmatigheidsverantwoording 2023 juridisch niet volledig correct was ingericht. Het gaat er om dat in de financiële verordening die destijds van kracht was de afspraken tussen raad en college over het tijdig melden van begrotingsafwijkingen onvoldoende duidelijk waren uitgeschreven. De algemene richtlijn zoals aangegeven door de commissie BBV is dat in principe alle afwijkingen van de begroting onrechtmatig zijn. Dus niet alleen wanneer het college meer uitgeeft dan begroot is dat onrechtmatig, maar ook als er minder wordt uitgegeven én als van de batenbegroting wordt afgeweken (zowel over- als onderschrijdingen). Dat raakt allemaal het budgetrecht van de raad. Het is de raad toegestaan (volgens de commissie BBV) om onderschrijdingen van de lastenbegroting, overschrijdingen van de batenbegroting en onderschrijdingen van de batenbegroting vooraf rechtmatig te verklaren als ze tijdig aan de raad gemeld worden. In de financiële verordening moet de raad vastleggen wat wordt gezien als ‘tijdig’. Die afspraak is in de verordening 2023 niet uitdrukkelijk vastgesteld. We hebben begrepen dat dit informeel wel met elkaar is afgestemd.
Echter, door het ontbreken van de formele afspraak hadden op grond van de richtlijnen voor het rechtmatigheidsoordeel álle begrotingsafwijkingen in 2023 mee moeten wegen in het rechtmatigheidsoordeel.
23
In dit hoofdstuk geven wij op hoofdlijnen een samenvatting van de ontwikkelingen in het vermogen en het resultaat van uw gemeente. Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
De vermogenspositie van uw gemeente is ten opzichte van 2024 toegenomen. In het BBV, de verslaggevingsregels van gemeenten, wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten 2024 bedraagt € 4,3 miljoen voordelig. Per saldo is tussentijds € 0,9 miljoen aan de reserves onttrokken en nog € 0,6 miljoen toegevoegd vanwege het foutherstel, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2024 € 3,4 miljoen exclusief foutherstel bedraagt. In het hiernavolgende overzicht hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2024 30,5% van het balanstotaal (2023: 28,1% van het balanstotaal na foutherstel).
Bevindingen
Vermogenspositie
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
€ 30.000
Financiële positie
Financiële positie
€ 3.417
€ 25.157
Gerealiseerd resultaat
Eigen vermogen 31.12.2024
€ 25.000 € 4.803
€ 21.740
€ 569
Gerealiseerd resultaat
Eigen vermogen 31.12.2023
Foutherstel
Organisatie
Organisatie
€ 20.000
IT-audit
€ 15.000
€ 9.197
€ 16.937
Gerealiseerd resultaat
Eigen vermogen 31.12.2022
IT-audit
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
€ 10.000
€ 7.740
€ 5.000
€Eigen vermogen 31.12.2021 Accountantsverslag 2024 gemeente Haaksbergen
25
Wee standscapaciteit (in € 1.000)
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Het weerstandsvermogen is toegenomen
30.000
Het weerstandsvermogen betreft de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit vanwege ingeschatte risico’s. De door uw gemeente berekende beschikbare weerstandscapaciteit (voor de samenstelling hiervan verwijzen wij naar de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing in uw jaarverslag 2024) bedraagt € 25,1 miljoen positief (2023: € 20,4 miljoen positief).
25.000
20.000 15.000
10.000 5.000
-
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie
De inventarisatie van de risico’s die in de paragraaf Weerstandsvermogen (in het jaarverslag) is opgenomen, geeft een indicatie van de financiële omvang van de belangrijkste (specifieke) risico’s, inclusief een kans inschatting van het zich voordoen van het geïdentificeerde risico, om zo de benodigde weerstandscapaciteit te kunnen bepalen. Daarbij wordt een doorlopend inzicht gegeven in de grootste risico’s (qua financiële impact en kans) voor uw gemeente, en wordt vermeld welke risico’s zijn verdwenen en/of nieuw zijn geïdentificeerd. Ook wordt een inhoudelijke toelichting gegeven op nieuw gedefinieerde en gewijzigde risico’s in de top van de grootste risico’s.
IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Uw gemeente heeft op basis van een kans en impact analyse berekend wat de benodigde weerstandscapaciteit is. Hieruit volgt een gekwantificeerd bedrag aan benodigde weerstandscapaciteit van afgerond € 5,1 miljoen (2023: € 3,9 miljoen). Doordat de benodigde weerstandscapaciteit meer is gestegen dan de beschikbare weerstandscapaciteit is de ratio weerstandscapaciteit gedaald van 5,3 in 2023 naar 5,0 in 2024. U houdt als streefwaarde 2,0 aan.
2021
2022
2023
Benodigde capaciteit
2024
Beschikbare capaciteit
Ratio weerstandscapaciteit 7,0
6,4
6,0
5,3
5,0
5,0 4,0 3,0
2,5
2,0 1,0 2021
2022
2023
2024
Ratio Accountantsverslag 2024 gemeente Haaksbergen
26
Ravijnjaar – vooruitblik op de ontwikkeling van het vermogen Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
U heeft de begroting 2025 vastgesteld inclusief de ramingen voor de jaren 2026 tot en met 2028. U verwacht de komende jaren negatieve resultaten. Deze negatieve resultaten hebben effect op het eigen vermogen van de gemeente. In onderstaande staafdiagram hebben wij inzichtelijk gemaakt dat de verwachten stand van het eigen vermogen terugloopt. Bij gelijk blijvende risico’s zoals in uw paragraaf weerstandvermogen omschreven en wanneer de negatieve resultaten ten laste komen van de algemene reserve zal dit een negatief effect hebben op het weerstandsvermogen. Overigens merken wij op dat de startpositie van de Haaksbergen beter is dan opgenomen in de meerjarenbegroting. Het eigen vermogen per 31 december 2024 is niet € 20.891 maar € 25.157. Dus € 4,3 miljoen beter dan oorspronkelijk geraamd. Ook zal het Rijk de komende jaren geld beschikbaar stellen om het ‘ravijn’ te dichten. Dat doet er niet aan af dat u voor de komende jaren structureel waarschijnlijk tekorten zal blijven houden, terwijl door incidentele middelen het beeld kan ontstaan dat de gemeente geld overhoudt. Een gemeente kan incidenteel geld natuurlijk goed gebruiken, maar met incidenteel geld kunt u niet investeren in permanente zaken zoals uitbreiding van de vaste formatie of vastgoed (zoals grondexploitaties, gemeentelijke gebouwen).
Ook is het uiteindelijk niet gelukt om de SPUKs af te bouwen (zeven stuks zullen uiteindelijk verdwijnen) terwijl de beoogde korting op incidenteel geld van 10% gehandhaafd blijft.