GBTwente jaarstukken 2024
Tekst van het document
Jaarstukken GBTwente 2024
GBTwente 2024
Inhoudsopgave Voorwoord
3
Samenvatting
5
Inleiding
7
Jaarverslag 1.1 Programma's 1.1.1 Organisatie-eenheid Strategie en bedrijfsvoering 1.1.2 Organisatie-eenheid Vastgoed & belastingen 1.1.3 FUO-opdrachten 1.1.4 IT 1.2 Overzichten 1.2.1 Overzicht algemene dekkingsmiddelen 1.2.2 Overzicht overhead 1.2.3 Bedrag heffing vennootschapsbelasting 1.2.4 Onvoorzien
9 10 10 13 18 18 19 19 19 20 20
Paragrafen 2.1 Lokale heffingen 2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.2.1 Capaciteit en beleid 2.2.2 Risico's en weerstandsvermogen 2.2.3 Kengetallen in relatie tot financiële positie 2.3 Onderhoud kapitaalgoederen 2.4 Financiering 2.5 Bedrijfsvoering 2.5.1 HRM 2.5.2 Ondersteunende processen 2.5.3 Dienstverlening 2.5.4 Rechtmatigheid 2.5.5 Kwaliteitszorg 2.6 Verbonden partijen 2.7 Grondbeleid 2.8 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo)
21 22 22 22 22 23 24 24 26 26 29 32 34 36 38 38 39
Jaarrekening 3.1 Balans 3.2 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 3.3 Toelichtingen 3.3.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 3.3.2 Toelichting op de balans per 31 december 2024 3.3.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten 3.3.4 WNT 3.3.5 Rechtmatigheidsverantwoording
41 42 44 45 45 47 51 57 58
Overige gegevens 4.1 Gebeurtenissen na balansdatum 4.2 Voorstel tot resultaatbestemming 4.3 Controleverklaring
61 62 62 63
GBTwente 2024
GBTwente 2024
Voorwoord Voor u liggen de jaarstukken van GBTwente over het jaar 2024. In dit stuk treft u zowel het jaarverslag als de jaarrekening over het jaar 2024 aan. Strategieplan 2023-2026 In de dagelijkse uitvoering van haar kerntaken (Waarderen, Heffen en Innen) steunt GBTwente op het bestuurlijk vastgestelde strategieplan 2023-2026. Koersvastheid, stabiliteit, duidelijkheid en transparantie zijn daarin de kenmerken. Koersend op Persoonlijke en Begrijpelijke dienstverlening, waaraan de kernwaarden Deskundig, Integer en Behulpzaam bijdragen. Meerjarig zijn de doelen van de organisatie gericht op: Medewerkers:
Betrokken en trots
Processen:
Effectief en efficiënt
Klanten:
Tevredenheid (opdrachtgevers én inwoners)
Financiën:
Tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten
Kijkend naar de uitvoering in 2024 Met regelmaat bent u bestuurlijk geïnformeerd over het jaar 2024. In het voorjaar van 2023 startend met de begroting 2024 en het meerjarenperspectief 2025 – 2027 en gedurende het jaar 2024 via twee bestuursrapportages en drie begrotingswijzigingen. Met deze jaarstukken hechten wij het jaar 2024 af. Medewerkers Onze medewerkers zijn het belangrijkste kapitaal om onze doelstellingen te realiseren. We streven ernaar dat ze bij GBTwente het beste uit zichzelf halen en zich doorontwikkelen naar arbeidsmarktvaardige en -waardige professionals. Betrokken en trots, dat zijn hierin de kernwoorden. In 2024 hebben we twee keer de tevredenheid onder onze medewerkers gemeten. Op de vraag of ze GBTwente zouden aanbevelen bij een ander als werkgever komt een gemiddeld cijfer van 7,8 (op een schaal van 10). Op de vraag of men trots is voor en bij GBTwente te werken is het resultaat gemiddeld 7,7. Mooie cijfers die binnen de organisatie verder verdiept worden. Processen De kernprocessen van Waarderen, Heffen en Innen zijn in 2024, zoals u in dit jaarverslag kunt lezen adequaat en deskundig uitgevoerd. Continue focus op innovatie van processen werpt zijn vruchten zichtbaar af. Met peildatum 1 juni 2024 is een nieuw ISO 9001:2015-certificaat met een geldigheidsduur van 3 jaar behaald.
Klanten In 2024 hebben wij de klanttevredenheid onder onze tien opdrachtgevende gemeenten onderzocht. Op de vraag ‘Hoe waarschijnlijk is het dat je GBTwente aanbeveelt bij andere gemeenten die niet tot GBTwente behoren?’ scoren we een gemiddeld cijfer van 8,4 (op een schaal van 10). Al 9 jaar voert GBTwente via fiscale uitvoeringsovereenkomsten de WOZ- en belastingwerkzaamheden uit voor de gemeenten Berkelland en Bronckhorst. In 2024 is het bestuurlijke besluitvormingstraject gestart om hen met streefdatum 1 januari 2026 te laten toetreden tot de gemeenschappelijke regeling van GBTwente, hetgeen zeker kan bijdragen aan de continuïteit van GBTwente op de langere termijn. Om onze inwoners persoonlijk en begrijpelijk te informeren zijn diverse initiatieven gestart. Rondom de aanslagoplegging zijn via diverse kanalen uitlegvideo’s en berichten verspreid. Via een pilot die inmiddels landelijk opvolging krijgt worden woningeigenaren eerder en actiever betrokken bij de WOZ-waardering van hun onroerende zaak. Daarnaast wordt begin 2025 de nieuwe website gelanceerd. Een site die voldoet aan de wettelijke eisen en waarin gemeente-specifieke informatie te vinden is, die meer gericht is op zelfredzaamheid van de inwoner en waar antwoorden te vinden zijn op de meest gestelde vragen van inwoners aan GBTwente. Financiën Stabiliteit, dat is wat GBTwente ook in 2024 op financieel gebied kenmerkt.
Het proces van Waarderen, Heffen en Innen is in
3
GBTwente 2024
control. In de twee bestuursrapportages van 2024 presenteerde de organisatie ‘zwarte’ cijfers. In deze jaarstukken zetten wij deze lijn over 2024 voort. Toekomst In de toekomst zal het voor onze organisatie essentieel blijven om altijd ‘aan’ te staan. Ontwikkelingen volgen elkaar in een steeds sneller tempo op, en adaptief zijn is meer dan ooit een vereiste. We zullen blijven aantonen dat we in staat zijn flexibel in te spelen op veranderingen. Of het nu gaat om aanpassingen naar aanleiding van jurisprudentie, landelijke wetgeving, of om het actief meedenken met gemeenten over complexe uitdagingen zoals het ravijnjaar 2026. Onze dynamische omgeving blijft ons uitdagen. De verwachting is dat de pilot ‘Check uw woning’ op termijn een landelijke invoering zal kennen. Ook zal het landelijke onderzoek naar tweejaarlijkse herwaardering worden voortgezet, terwijl de financieel onzekere omstandigheden ons blijven aansporen alert te blijven. Intern zullen we blijven investeren in verbeteringen. Een traject voor functieherwaardering zal worden gestart en de verdere ontwikkeling van "meten = weten" zal worden doorgezet. De uitbreiding van onze gemeenschappelijke regeling, met het traject tot toetreding van Berkelland en Bronckhorst, wordt verder vorm-gegeven. We blijven vooruitkijken, met een gecontroleerde en strategische groei binnen Twente als uitgangspunt.
Dit is geen doel op zich, maar een middel om de continuïteit van GBTwente als professionele belastingorganisatie te waarborgen, zowel voor het heden als de toekomst. Tenslotte Het jaar 2024 bleek een stabiel jaar. De organisatie bleek goed uitgerust en ingericht op haar taken. Ik ben supertrots op iedereen die dit jaar heeft bijgedragen aan onze organisatie. We koesteren wat we hebben, maar kijken altijd vooruit. Hans Cloosterman Directeur
4
GBTwente 2024
Samenvatting Deze samenvatting geeft de belangrijkste resultaten over 2024 weer. Hoofdlijnen financieel We hebben het jaar 2024 met een mooi positief saldo voor resultaatbestemming (€ 1.233.210) af kunnen sluiten. We zijn 2024 gestart met een geprognosticeerd positief resultaat van € 4.000. Bij het opstellen van de primitieve begroting 2025 is tevens een 1e gewijzigde begroting 2024 opgesteld. Hierin zijn de doorwerkingen vanuit het jaar 2023 verwerkt in de begroting voor 2024, evenals de autonome ontwikkelingen vanuit de CAO. De 1e gewijzigde begroting liet een tekort van € 717.000 zien, dat gedekt kon worden uit het positieve jaarresultaat 2023. Hiervoor werd begin 2024 vanuit de resultaatbestemming 2023 een specifieke bestemmingsreserve gevormd. Bij het opstellen van de bestuursrapportage 2024 bleek het aantal WOZ-bezwaren de helft minder dan in 2023 en ook de positieve gevolgen van de in 2023 ingezette innovaties werden in de uitvoering zichtbaar. Daarnaast werd verwacht dat de kosten aan loonsom voor de eigen medewerkers lager werd dan begroot vanwege het later kunnen invullen van vacatureruimte en het feit dat nieuwe medewerkers lager worden ingeschaald dan op basis van de spelregels was begroot. De totale lasten zijn in de 2e gewijzigde begroting afgenomen.
Ook zagen we een positieve ontwikkeling van de creditrente en hebben we diverse maatwerkopbrengsten voor de gemeenten uitgevoerd, waardoor de geraamde baten met € 975.000 zijn verhoogd. Dit zorgde ervoor dat het geraamde tekort omgezet kon worden in een geprognosticeerd positief resultaat van € 932.000 uit bedrijfsvoering. Na gedeeltelijke inzet van de in 2023 ingestelde bestemmingsreserves is het uiteindelijke resultaat in deze begroting geraamd op € 1.780.000 positief. In de 3e gewijzigde begroting hebben we nog een aantal kleine aanpassingen verwerkt in de kapitaallasten en onderhoud harden software, waardoor het resultaat uit bedrijfsvoering was begroot op € 869.000. Na gedeeltelijke inzet van de ingestelde bestemmingsreserves is het verwachte jaarresultaat bijgesteld naar € 1.714.000 positief. Nu bij het opstellen van de jaarstukken 2024 bedraagt het resultaat uit bedrijfsvoering € 1.233.210. Onder onderstaande tabel worden de grootste verschillen tussen de gewijzigde begroting en het jaarresultaat toegelicht. De reservemutaties worden meegenomen in het voorstel tot resultaatbestemming dat bij deze jaarstukken wordt meegestuurd. Hoofdlijnen financiëel resultaat 2024 GBTwente (bedragen x € 1.000)
Begroting 2024 primitief
Begroting 2024 gewijzigd
Realisatie 2024
Baten
1.831
2.197
2.220
Lasten
-1.819
-2.048
-1.903
Saldo van baten en lasten FUO opdrachten
12
148
317
Baten
12.803
13.038
13.038
Lasten
-12.806
-12.811
-12.955
Saldo van baten en lasten GR-gemeenten
-8
83
233
Baten
-
637
695
Lasten
-
-
-11
Saldo financieringsfunctie
-
637
684
Resultaat uit bedrijfsvoering
4
869
1.233
Dotatie reserve 5% begrotingstotaal
-4
-17
-
Onttrekking reserve specifiek doel
-
143
-
Onttrekking reserve tekorten toekomstig jaar
-
719
-
Gerealiseerd resultaat
0
1.714
-
Het verschil tussen het gerealiseerde en begrote resultaat van € 364.000 wordt onder andere veroorzaakt door: Toename van de baten (€ 66.000 voordeel): ▪ ▪ ▪ ▪
Hogere rentebaten (€ 47.000 voordeel); Lagere inkomensoverdrachten omdat een deel van de bijdrage is doorgeschoven naar 2025 (€ 12.000 nadeel); Toename van de opbrengsten uit dwanginvordering (€ 22.000 voordeel); Hogere vergoedingen voor personeel vanuit zwangerschapsvergoedingen (€ 9.000 voordeel);
5
GBTwente 2024
Afname van de lasten ( €298.000 voordeel): ▪ ▪ ▪ ▪
▪
▪ ▪
Minder kosten voor personeel van derden doordat inhuur eerder afgeschaald kon worden (€ 139.000 voordeel); Minder bankkosten door gunstige tarieven vanuit de aanbesteding (€ 27.000 voordeel); Minder advieskosten doordat er minder behoefte was en doordat een adviestraject later is opgestart dan ingeschat (€ 66.000 voordeel); Lagere afschrijvingskosten doordat de aanpassing aan de entree pas in 2025 kan starten omdat de levering van materialen niet eerder plaats kon vinden en een aantal herinvesteringen worden doorgeschoven naar 2025 (€ 14.000 voordeel); Lagere kosten voor facilitaire dienstverlening, onder andere omdat de kosten voor warme dranken zijn afgenomen door andere wijze van inkoop van deze producten en de aanschaf van eigen koffiemachines in 2023 (€ 17.000 voordeel); Lagere kosten voor drukwerk dan begroot (€ 32.000 voordeel); Diverse andere kostenposten laten gesaldeerd een voordeel zien van € 3.000.
Dit tezamen resulteert in het gerealiseerde positieve resultaat uit bedrijfsvoering van € 1.233.210. Hoofdlijnen organisatie en bedrijfsvoering 1. 2.
3.
In 2024 heeft GBTwente de koers 'Op weg naar persoonlijk en begrijpelijk' vervolgd. Het strategieplan 2023-2026 met de titel 'Met elkaar en voor elkaar' is de basis geweest voor het opstellen van het jaarplan 2024. De komst van NIS2 en de BIO2.0 maakt dat we pro-actief aan onze digitale weerbaarheid willen werken. Dit doen we in de vorm van een overheidsbrede cyberoefening, maar ook door de medewerkers trainingen aan te bieden rondom informatiebeveiliging en cybersecurity. Er is verder gewerkt aan de IT-visie voor de komende jaren. We volgen hierin de ontwikkelingen en trends en profileren ons als een innovatief belastingsamenwerkingsverband.
Hoofdlijnen primair proces De werkzaamheden zijn conform de dienstverleningsovereenkomsten uitgevoerd voor de gemeenten in de GR, conform de fiscale uitvoeringsovereenkomsten voor de gemeenten Berkelland en Bronckhorst en met de gemeenten Hof van Twente en Lochem voor wat betreft het havengeld. 1. 2.
3. 4. 5.
De aanslagoplegging is conform planning verlopen. Er is vol ingezet op het verlagen van NCNP-bezwaren. Dit is enerzijds gedaan via een gerichte communicatiecampagne via de (digitale) kanalen van de gemeenten en GBTwente, evenals via radiospotjes. We hebben deel genomen aan de landelijke pilot 'Check uw woning'. Binnen fase 1 van deze pilot hebben we proef gedraaid met het op een andere wijze bevragen van de secundaire objectkenmerking bij inwoners. Deze pilot is positief ontvangen door de inwoners die aan de pilot hebben deelgenomen. De woondelen bij niet-woningen zijn omgezet naar gebruiksoppervlakte, zodat we aan de eisen van de Waarderingskamer blijven voldoen en onze bestanden blijven optimaliseren. Er is gewerkt aan een verbeterde modelinrichting voor de courante niet-woningen. We hebben in 2024 de inrichting voor de bedrijven geoptimaliseerd. Naast de binnengekomen WOZ-bezwaren op belastingjaar 2024 hebben we tevens ook alle verdaagde WOZbezwaren uit 2023 afgehandeld. Over het jaar 2023 is ongeveer 75% van de beroepen 2023 afgehandeld, danwel zijn beroepen alsnog ingetrokken.
Hoofdlijnen pijlers strategieplan 2023-2026 'Met elkaar en voor elkaar' Om de gekozen strategie vorm te geven is voor de komende jaren richting gekozen door de volgende pijlers te benoemen: ▪ ▪
dienstverlening op maat; onze dienstverlening moet persoonlijk en begrijpelijk zijn; optimale dienstverlening; ons werkproces moet zorgvuldig, transparant, van hoge kwaliteit en tegen de laagst mogelijke maatschappelijke kosten worden uitgevoerd.
6
GBTwente 2024
Inleiding Voor u liggen de jaarstukken 2024 van GBTwente (Gemeentelijk Belastingkantoor Twente voor de gemeenten Almelo, Berkelland, Borne, Bronckhorst, Enschede, Haaksbergen, Hengelo, Losser, Oldenzaal en Twenterand). Leeswijzer In hoofdstuk 1 vindt u informatie over de programmarealisatie. In hoofdstuk 2 worden de verplichte paragrafen behandeld. In paragraaf 3.1 vindt u de balans. In paragraaf 3.2 vindt u het overzicht van baten en lasten. In paragraaf 3.3.1 worden de grondslagen voor waardering resultaatbepaling behandeld. In paragraaf 3.3.2 wordt de balans toegelicht. In paragraaf 3.3.3 wordt een toelichting gegeven op het overzicht van baten en lasten. In paragraaf 3.3.4 wordt een toelichting gegeven op de WNT. In paragraaf 3.3.5 wordt een toelichting gegeven op de rechtmatigheidsverantwoording. In hoofdstuk 4 vindt u de overige gegevens, waaronder de controle verklaring van de accountant.
7
GBTwente 2024
8
GBTwente 2024
1
Jaarverslag 1.1 1.2
Programma's Overzichten
9
10 19
GBTwente 2024
1.1 Programma's In paragraaf 1.1 programma's worden de diverse organisatie-eenheden van GBTwente toegelicht: 1.1.1 Organisatie-eenheid Strategie en bedrijfsvoering 1.1.2 Organisatie-eenheid Vastgoed en belastingen, inclusief alle eindproducten 1.1.3 FUO-opdrachten 1.1.4 Project BAG-WOZ borging 1.1.5 IT-visie Tevens wordt een toelichting gegeven op de volgende onderwerpen: 1.2.1 Overzicht algemene dekkingsmiddelen 1.2.2 Overzicht overhead 1.2.3 Bedrag heffing vennootschapsbelasting 1.2.4 Onvoorzien
1.1.1 Organisatie-eenheid Strategie en bedrijfsvoering De wereld waarin wij opereren is volop in beweging en ons vakgebied staat volop in de (publieke) belangstelling. Deze bewegingen vragen voortdurend om afstemming, bijsturing en doorontwikkeling als het gaat over vraag en aanbod. Hieronder de belangrijkste ontwikkelingen die GBTwente heeft doorgemaakt in 2024.
1.1.1.1 Dienstverleningsovereenkomsten Tot de gemeenschappelijke regeling van GBTwente behoren acht Twentse gemeenten. De wijze van samenwerken is per gemeente vastgelegd in een dienstverleningsovereenkomst (DVO). Deze overeenkomsten worden in samenspraak met de gemeenten periodiek herzien en herijkt. Inwoner centraal In de algemene bepalingen van de DVO staat beschreven dat vertrouwen, sturen, loslaten, toezicht houden, verantwoorden en bijsturen de basis vormen voor de samenwerking. Altijd vanuit de gedachte dat het belang van de inwoner centraal staat en vanuit het uitgangspunt dat GBTwente vanuit deskundigheid de vrijheid heeft in de manier waarop de taken worden uitgevoerd. GBTwente is transparant naar de gemeenten over hoe die taken worden uitgevoerd. Lijst van diensten In de uitvoering van haar diensten geeft GBTwente de gemeenten keuzes in ‘basis’, ‘plus’ of ‘maatwerk’. Wat basis, plus of maatwerk is, kan per jaar veranderen door nieuwe inzichten of doorontwikkelingen. Van maatwerk is alleen sprake als het een aanvullende dienst is die GBTwente op verzoek van die gemeente levert. Uitgangspunt is dat er zoveel mogelijk vanuit de basis-dienstverlening gewerkt wordt. Inwonercontacten (dienstverlening) De deelnemende GR-gemeenten hebben inmiddels bijna allemaal gekozen om GBTwente de eerste ingang voor haar inwoners te laten zijn waar het WOZ, heffen en innen betreft.
De gemeente Borne heeft die taken in 2024 nog zelfstandig uitgevoerd maar heeft inmiddels ook besloten om deze taken in 2025 bij GBTwente te beleggen. Inwoners kunnen op diverse manieren in contact treden met GBTwente. Dat kan naar keuze via Mijn GBTwente, per mail (contactformulier), per telefoon of per post. Uitgangspunt is: digitaal waar het kan, persoonlijk waar nodig. Financiën De financiële systematiek is in de laatste aanpassing van de DVO's van 2018 herzien. Resultaat is een transparante begroting waarin gemeenten betalen voor wat zij afnemen en ook meteen de financiële impact van een wijziging kunnen zien, bijvoorbeeld als ze van een basisuitvoering naar een plusuitvoering gaan of andersom. Eind 2024 zijn de dienstverleningsovereenkomsten (DVO's) tussen GBTwente en de acht GR-gemeenten geactualiseerd. Elke DVO bestaat uit drie hoofdstukken: hoofdstuk 1 vermeldt de algemene bepalingen, hoofdstuk 2 geeft de lijst van diensten weer en in hoofdstuk 3 staan de onderlinge afspraken over inwonercontacten beschreven.
10
GBTwente 2024
1.1.1.2 Missie en visie De basis voor het dagelijks handelen van GBTwente is het Strategieplan 2023-2026 met de titel 'Met elkaar en voor Elkaar'. Deze is gericht op ‘koersvastheid, stabiliteit, duidelijkheid en transparantie voor gemeenten en inwoners’.
Missie GBTwente waardeert, heft en int gemeentelijke belastingen voor gemeenten op een betrouwbare, dienstverlenende en efficiënte wijze.
Visie GBTwente maakt belastingen persoonlijk en begrijpelijk.
Kernwaarden De kernwaarden van GBTwente zijn: deskundig, integer en behulpzaam.
Doelen De doelen zijn ; koersvastheid, stabiliteit, duidelijkheid en transparantie voor gemeenten en inwoners. De geformuleerde missie, visie, kernwaarden en doelen zijn richtinggevend voor de komende jaren. De gekozen strategie geeft de concrete beweging van GBTwente weer en is gericht op de volgende pijlers: 1. a. b. 2.
a. b. c. d.
Dienstverlening op maat [wat] Persoonlijk Begrijpelijk Optimale Uitvoering [hoe] Het werkproces van GBTwente is zorgvuldig, transparant, van hoge kwaliteit en tegen de laagst mogelijke maatschappelijke kosten. Daarbij is het proces gericht op: Betrokken en trotse medewerkers Effectieve processen Tevreden klanten (opdrachtgevers en inwoners) Efficiënte inzet van financiële middelen
1.1.1.3. Informatiebeveiliging en privacy Voor de beheersing van de informatiebeveiliging en privacy wordt structurele capaciteit ingezet voor de functies Chief Information Security Officer (CISO), de Privacy Officer (PO) en de Functionaris Gegevensbescherming (FG). GBTwente voldoet aan de relevante wet- en regelgeving op het gebied van Privacy zoals de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en werkt aan de invoering van de nieuwe BIO2 als voorbereiding op de NIS2. GBTwente werkt conform de richtlijnen uit de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). GBTwente heeft een verwerkingsregister op haar website staan. Hierin staat ondermeer opgenomen welke persoonsgegevens door GBTwente worden verwerkt en waarom. Daarnaast staan er op de website diverse beleidsstukken, zoals bijvoorbeeld het Privacybeleid en -reglement en de Rechten van de betrokkenen. Het technisch beheer en de infrastructuur van onze IT-omgeving zijn voor het grootste gedeelte bij externe partners ondergebracht. Het applicatiebeheer voor de specifieke waarderings- en belastingapplicaties vindt in eigen beheer plaats. Er zijn in de overeenkomsten met partners afspraken gemaakt over het beschermen van data en gegevens tegen cybercriminaliteit en datalekken. Door de invoering van de NIS2 zullen deze afspraken de komende tijd worden geëvalueerd en waar nodig worden herzien.
Daarbij zijn ook alle dragers van persoons- en bedrijfsgegevens beschermd tegen datalekken (denk aan mobiele telefoons en laptops) door middel van een wachtwoord en bestaat de mogelijkheid om de data op deze dragers op afstand te wissen.
11
GBTwente 2024
NIS2 De NIS2-richtlijn, de vernieuwde Europese regelgeving voor netwerk- en informatiebeveiliging, is op 17 oktober 2024 in werking getreden. Deze richtlijn beoogt het algemene niveau van cyberbeveiliging binnen de EU te verhogen door wettelijke maatregelen te implementeren. In Nederland wordt de NIS2-richtlijn omgezet in de Cyberbeveiligingswet (Cbw). Hoewel de richtlijn al van kracht is, zal de Cbw naar verwachting pas in het derde kwartaal van 2025 in werking treden. Tot die tijd gelden bepaalde verplichtingen, zoals de zorgplicht, meldplicht en registratieplicht, nog niet. Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) vervult onder de Cbw de rol van Nationaal Computer Security Incident Response Team (CSIRT). Sinds 17 oktober 2024 voert het NCSC al diverse taken uit voor huidige doelgroepen die onder de Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen (Wbni) vallen. Voor gemeenten zal de Informatiebeveiligingsdienst (IBD) de sectorale CSIRT worden. De IBD werkt samen met een werkgroep van circa 30 gemeenten aan ondersteuningsproducten voor de BIO2 implementatie. Ondanks dat de nationale wetgeving nog niet van kracht is blijven we proactief werken aan onze digitale weerbaarheid. Zo heeft GBTwente meegedaan aan de Overheidsbrede Cyberoefening na al eerder de TableTop oefening van de IBD te hebben uitgevoerd. In beide gevallen was sprake van een geslaagde oefening.
De dreiging van cyberaanvallen blijft immers groot. Zo hebben we in 2024 zijdelings te maken gehad met de hack bij onze partner Add.com. Door het crisisteam binnen GBTwente is kordaat opgetreden en zijn gelijk passende maatregelen genomen. Door nu al stappen te ondernemen en te oefenen, beschermen we ons niet alleen beter tegen bestaande risico’s maar zijn we ook beter voorbereid op de komst van de Cyberbeveiligingswet. Invoering nieuwe Archiefwet De modernisering van de Archiefwet, die overheidsinstellingen verplicht om belangrijke informatie binnen tien jaar over te brengen naar een archief, is opnieuw vertraagd. Oorspronkelijk stond de inwerkingtreding gepland voor begin 2024 maar nu wordt de inwerkingtreding naar alle waarschijnlijkheid uitgesteld tot 1 januari 2027. Met de komst van de nieuwe Archiefwet is het van groot belang om het archief op orde te brengen en te houden en de bewaartermijnen te borgen. We zijn al druk bezig geweest met het opschonen van lokale dataschijven en hebben onze medewerkers hierover kennis bijgebracht. Evaluatie rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid Diverse procescontroles en autonome steekproeven zijn uitgevoerd op de werkzaamheden van dit taakveld (waaronder personeel, aanbesteding en financiën) en op autorisaties voor toegang tot de geautomatiseerde systemen.
Ten aanzien van de controles van de ondersteunende processen is geconcludeerd dat deze bestaan en werken. Bewustzijn van toegang en autorisaties in de geautomatiseerde omgeving gedurende de werkzaamheden hebben continue aandacht en prioriteit. De processen zijn geoptimaliseerd en de toegang tot de systemen is middels geautoriseerde formulieren (via TOPdesk) vast te stellen. Deze worden ook regelmatig getoetst en geëvalueerd in interne en externe controles. Wat heeft het gekost? Algemene kosten
Begroting 2024 primitief
Begroting 2024 gewijzigd
Rekening 2024
Lasten
-542
-524
-479
Baten
-
-
-
-542
-524
-479
Onttrekkingen reserves
-
-
-
Toevoegingen reserves
-
-
-
Mutaties reserves
-
-
-
-542
-524
-479
Saldo van baten en lasten
Resultaat
In het overzicht van baten en lasten worden de verschillen toegelicht.
12
GBTwente 2024
1.1.2 Organisatie-eenheid Vastgoed & belastingen Het belastingproces (waarderen, heffen en innen) is hét centrale proces binnen GBTwente. GBTwente is organisatorisch ingedeeld in taakvelden. Hieronder wordt de dienstverlening van GBTwente in kengetallen zoals aantal objecten, aantal aanslagen etc. per taakveld grafisch weergegeven. Hierin zijn ook de aantallen van de FUO-opdrachten (voor de gemeenten Berkelland en Bronckhorst) meegenomen (zie paragraaf 1.1.3). ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Aantal objecten: 284.598 Aantal verstuurde aanslagbiljetten: 342.069 Aantal verstuurde herinneringen als eerste invorderstap: 6.590 Aantal verstuurde aanmaningen: 29.502 Aantal verstuurde dwangbevelen: 16.859 Aantal behandelde kwijtscheldingsverzoeken: 23.294 Aantal binnengekomen Hef bezwaren: 5.493 Aantal binnengekomen WOZ bezwaren: 13.769
13
GBTwente 2024
Taakveld Databeheer en Waardebepaling Omzetting woningdelen van inhoud naar gebruiksoppervlakte (gbo) Voor 1 januari 2025 moeten alle woningen die onderdeel zijn van een niet-woning gewaardeerd worden op gbo. Dit is een eis die de waarderingskamer heeft gesteld. Dit betekent dat van deze woningen alle inhouden moesten worden omgezet naar gbo. Hiervoor is elke woning opnieuw ingemeten. Daarna is elk object apart bekeken voor de waardering. Een mooie bestandsen waarderingsoptimalisatie. Nieuwe inrichting bedrijvenmodel In 2024 is gestart met een nieuwe modelinrichting van de courante niet-woningen. De courante niet-woningen kent 4 categorieën te weten: bedrijven, horeca, kantoren en winkels. De komende vier jaren zal er elk jaar een categorie opnieuw worden ingericht. In 2024 is dat de categorie bedrijven. Met een toekomstbestendige modelinrichting voor de courante niet-woningen willen we: ▪
▪ ▪
Een kwaliteitsslag maken. Door het verbeteren van de huidige inrichting en vervolgens continu onderhouden, zal de opbouw van de WOZ-waarde worden verbeterd en beter uitlegbaar zijn naar onze inwoners, ondernemers en eventueel de rechtelijke macht. Dit draagt bij aan de kernwaarden persoonlijk en begrijpelijk; Optimaal gebruik maken van functionaliteiten van de waarderingsapplicatie; De herwaardering door de nieuwe inrichting efficiënter uitgevoerd hebben met uitzondering van het eerste jaar in verband met extra controles.
Beroep Over belastingjaar 2023 zijn er 1.346 beroepzaken ontvangen. Dit aantal is 200% meer ten opzichte van 2022. 88,9% (1.200 stuks) van de ontvangen beroepzaken is afkomstig van een NCNP-bureau. We hebben op voorhand voor het afhandelen van het beroep een beroepenmatrix (uitgebreide uitleg van de WOZ-waarde inclusief onderbouwingen) toegestuurd. Naar aanleiding hiervan zijn er 661 beroepzaken ingetrokken en 31 niet ontvankelijk verklaard. Er zijn 310 beroepszaken afgehandeld. Eind 2024 staan er nog 344 beroepszaken open. Bezwaar In 2024 bedroeg het totaal aantal ontvangen bezwaren over het jaar 2024 12.504 stuks, waarvan 11.780 (94,2%) woning bezwaren en 724 (5,8%) niet-woning bezwaren. Van het totaal ontvangen woning bezwaren waren er 60% afkomstig van een NCNP bureau. Hiervan is 13% toegekend (de norm die we gesteld hadden was maximaal 25%). Van de reguliere bezwaren is 30% toegekend (hiervan was de norm maximaal 35%). Van de totaal ontvangen niet-woning bezwaren waren er 26,5% afkomstig van een NCNP bureau. Voor de niet-woningen is geen norm bepaald. Taakveld Belastingen Maandelijks verstuurt GBTwente WOZ-beschikkingen en aanslagen gemeentelijke belastingen aan eigenaren en/of gebruikers van objecten. Als de betaling uitblijft worden na het versturen van een aanslag herinneringen, aanmaningen en dwangbevelen verstuurd.
In 2024 is een pilot gedaan voor een nieuwe afhandelingswijze van HEF-bezwaren. Inwoners die een bezwaar indienen via het digitaal loket geven ook aan wat hun communicatievoorkeur is. Hiervan geeft 78% aan dat het communicatiekanaal "e-mail" de voorkeur heeft in plaats van post. Na behandeling van de zaak wordt een bericht verstuurd via de e-mail met daarin de melding dat er een bericht klaar staat in het digitaal loket. Hier kan de inwoner het bezwaar en de uitspraak bekijken, printen en downloaden. Doorlooptijd Bezwaren tegen de opgelegde aanslag In 2024 was de doorlooptijd van de bezwaren gericht tegen de aanslagen 34 dagen. De gestelde norm van 40 dagen is daarmee ruim gehaald. De verbeteringen in het proces hebben in 2024 een mooi resultaat opgeleverd. Doorlooptijd Verzoeken kwijtschelding In 2024 was de doorlooptijd van de kwijtscheldingsverzoeken 48 dagen. De gestelde norm was tevens 48 dagen. Vanwege het inwerken van nieuwe medewerkers en door het aanhouden van een deel van de verzoeken vanwege vertraagde besluitvorming bij gemeenten op welke wijze om moest worden gegaan met de Wajong uitkering leek de norm in eerste instantie niet gehaald
14
GBTwente 2024
te worden. Dit is uiteindelijk toch nog gelukt. Inmiddels zijn de nieuwe medewerkers ingewerkt en opgeleid en dit moet leiden tot een verdere verkorting van de doorlooptijd in 2025. Openstaande posten In de DVO’s is vastgelegd dat aan het einde van het boekjaar het openstaande saldo maximaal 4% mag bedragen van het totaal opgelegde aanslagbedrag. Gemeente
Belastingjaar 2024 in het jaar 2024 Openstaand bedrag
Almelo
Netto opgelegd bedrag
Percentage openstaand bedrag
€ 2.013.478
€ 49.910.118
4,03%
Berkelland
€ 168.138
€ 20.173.819
0,83%
Borne
€ 241.065
€ 14.455.959
1,67%
Bronckhorst
€ 280.269
€ 17.720.872
1,58%
Enschede
€ 3.227.015
€ 99.747.849
3,24%
Haaksbergen
€ 233.532
€ 15.354.541
1,52%
Hengelo
€ 1.831.381
€ 54.666.336
3,35%
Losser
€ 337.366
€ 12.145.078
2,78%
Oldenzaal
€ 283.178
€ 17.785.074
1,59%
Twenterand
€ 414.168
€ 15.919.040
2,60%
€ 9.029.589 € 317.878.684
2,84%
Totaal
De gemeente Almelo heeft een percentage openstaande posten van 4,03 %. Hierbij moet worden opgemerkt dat in de laatste maand van 2024 nog voor een bedrag van ruim € 317.000,- aan leges aanslagen is opgelegd. Hoewel de vervaldatum van deze aanslagen zijn verstreken, zijn de aanslagen niet voor het einde van 2024 voldaan. Verloopoverzicht vervolgingskosten In onderstaande tabel is een overzicht van de openstaande kosten uit dwanginvordering (ADI) per gemeente weergegeven. Saldo openstaande kosten uit dwanginvordering (bedragen in €)
31-12-2023
31-12-2024
Berkelland
25.052
24.659
Bronckhorst
20.593
23.946
Totaal
45.645
48.604
Verloopoverzicht belastingdebiteuren In onderstaande tabellen is een overzicht van de openstaande belastingdebiteuren per gemeente weergegeven.
15
GBTwente 2024
Belastingjaar
aantal biljetten
Borne
Enschede
Hengelo
Per 31-12-2024
Per 31-12-2024
Per 31-12-2024
bedrag nominaal
bedrag inclusief ADI
aantal biljetten
bedrag nominaal
bedrag inclusief ADI
aantal biljetten
bedrag nominaal
bedrag inclusief ADI
2012
2
-2.486
-2.486
2
-47
2013
0
0
0
2
-50
-47 -50
2014
1
252
252
4
-226
-268
2015
0
0
0
4
-378
-406
2016
3
-11.662
-11.599
8
889
870
2017
23
-287
-222
7
341
561
2018
1
664
774
10
27.847
30.840
5
56.169
56.387
2019
0
0
0
37
312.518
327.182
8
2.435
2.888
2020
3
1.136
1.273
74
56.204
61.184
23
7.690
9.123
2021
3
889
990
246
129.674
148.876
61
23.883
27.620
2022
22
11.014
12.378
611
645.657
692.194
188
194.738
207.602
2023
51
180.056
184.136
1.702
1.032.302
1.155.719
470
517.169
563.443
2024
515
236.664
248.758
8.118
3.096.640
3.373.959
3.236
1.804.913
1.887.993
Totaal
595
430.423
448.308
10.827
5.286.661
5.775.901
4.018
2.607.526
2.755.715
Stand per 31-12-2023
757
710.157
730.220
11.833
6.190.603
6.660.627
5.080
2.751.487
2.893.242
Belastingjaar
aantal biljetten
Losser
Haaksbergen
Almelo
Per 31-12-2024
Per 31-12-2024
Per 31-12-2024
bedrag nominaal
bedrag inclusief ADI
aantal biljetten
bedrag nominaal
bedrag inclusief ADI
aantal biljetten
bedrag nominaal
bedrag inclusief ADI
2010
1
34
2011
0
0
34 0
2012
2
299
299 427
2013
1
-82
-82
1
159
2014
0
0
0
1
773
905
2015
0
0
0
2
-437
-437
2016
0
0
0
2
148
-38
2017
0
0
0
0
0
0
2018
0
0
0
2
231
231
2019 2020
1
2021
10
2022
33
2
3.449
3.845
5
6.704
7.209
125
4
8.928
9.240
24
17.012
19.456
1.793
2.166
11
14.587
15.045
91
45.674
51.586
23.521
26.186
19
14.020
16.232
172
94.477
106.911
56
2023
76
72.329
78.903
78
58.580
63.927
441
339.911
374.327
2024
703
336.279
348.668
734
220.727
233.532
2.444
1.921.557
2.013.478
Totaal
823
433.978
456.048
849
320.208
341.738
3.188
2.426.542
2.574.387
Stand per 31-12-2023
894
467.317
491.060
763
396.586
416.921
3.562
2.377.639
2.533.564
16
GBTwente 2024
Belastingjaar
aantal biljetten
Oldenzaal
Twenterand
Per 31-12-2024
Per 31-12-2024
bedrag nominaal
bedrag inclusief ADI
aantal biljetten
bedrag nominaal
Hof van Twente Per 31-12-2024 bedrag inclusief ADI
2015
1
0
-16
2016
2
1.728
2.185
aantal biljetten
bedrag nominaal
bedrag inclusief ADI
2017
2
154
238
3
2.141
2.694
2018
4
41.287
45.201
3
2.363
2.705
2019
1
643
643
5
5.257
5.994
2020
7
135.247
135.270
27
19.596
21.550
2021
18
11.346
12.650
37
22.804
25.286
1
505
628
2022
34
16.186
18.502
38
22.366
25.985
2
434
612
2023
109
108.161
115.204
112
123.948
132.046
1
9
9
2024
824
275.800
295.820
771
411.650
434.422
27
10.554
10.563
999
588.823
623.527
999
611.853
652.851
31
11.503
11.813
1.167
528.453
573.488
1.073
649.889
690.669
60
24.073
25.039
Totaal Stand per 31-12-2023
Belastingjaar
aantal biljetten
Lochem
Berkelland
Bronckhorst
Per 31-12-2024
Per 31-12-2024
Per 31-12-2024
bedrag nominaal
bedrag inclusief ADI
aantal biljetten
bedrag nominaal
bedrag inclusief ADI
aantal biljetten
bedrag nominaal
bedrag inclusief ADI
2017 2018
2
941
1.172
1
419
501
2019
3
933
1.144
4
978
1.060 3.373
2020
4
4.000
4.247
8
3.023
2021
2
742
939
15
9.361
10.690
14
7.768
8.697
2022
1
175
260
28
26.042
28.559
26
11.878
13.420 114.630
2023
2
328
460
84
84.154
91.359
66
110.082
2024
127
25.734
25.878
519
155.219
168.138
691
271.670
288.082
Totaal
132
26.979
27.537
655
280.651
305.310
810
405.819
429.765
Stand per 31-12-2023
130
22.602
23.440
782
280.292
305.344
753
230.002
250.595
17
GBTwente 2024
Wat heeft het gekost? Vastgoed en belasting GR
Begroting 2024 primitief
Begroting 2024 gewijzigd
Rekening 2024
Baten
-
69
76
Lasten
-10.219
-9.351
-9.281
Saldo van baten en lasten
-10.219
-9.281
-9.206
Onttrekkingen reserves
-
-
-
Toevoegingen reserves
-
-
-
Mutaties reserves
-
-
-
-10.219
-9.281
-9.206
Resultaat
In het overzicht van baten en lasten worden de verschillen toegelicht.
1.1.3 FUO-opdrachten Met de gemeenten Berkelland en Bronckhorst heeft GBTwente een fiscale uitvoeringsovereenkomst afgesloten. Beide gemeenten hebben echter aangegeven geïnteresseerd te zijn in een toetreding tot de gemeenschappelijke regeling. Hierover zijn met beide gemeenten diverse verkennende gesprekken gevoerd en heeft in het algemeen bestuur bestuurlijke afstemming plaatsgevonden. Daar is uitgesproken dat er geen principiële bezwaren tegen een eventuele toetreding van deze niet Twentse gemeenten zijn, mits er voldoende ruimte blijft voor andere Twentse gemeenten om op termijn toe te treden tot de GR van GBTwente In november 2024 hebben we van beide gemeenten het officiële verzoek tot toetreding tot de GR ontvangen. Op 19 december 2024 heeft het algemeen bestuur van GBTwente als voorgenomen besluit ingestemd met de toetreding van Berkelland en Bronckhorst. De colleges van de deelnemende gemeenten hebben inmiddels het verzoek van ons ontvangen om de betreffende stukken aan hun raden aan te bieden en de raden te verzoeken hun eventuele zienswijze voor 5 maart 2025 kenbaar te maken aan het dagelijks bestuur van GBTwente. Voor wat betreft de belastingspecifieke bijzonderheden met betrekking tot de waardering van objecten en het heffen en innen van gemeentelijke belastingen wordt verwezen naar de vorige paragraaf. Wat heeft het gekost? Vastgoed en belastingen FUO
Begroting 2024 primitief
Begroting 2024 gewijzigd
Rekening 2024
Lasten
-1.729
-1.789
-1.611
Baten
33
132
155
-1.696
-1.656
-1.457
Toevoegingen reserves
-
-
-
Onttrekkingen reserves
-
-
-
Mutaties reserves
-
-
-
-1.696
-1.656
-1.457
Saldo van baten en lasten
Resultaat
In het overzicht van baten en lasten worden de verschillen toegelicht.
1.1.4 IT In 2024 is verder gewerkt aan de nieuwe IT-Visie. Daarbij is het uitgangspunt om te streven naar een moderne werkomgeving waarin medewerkers trots zijn om te werken en zich professioneel kunnen ontwikkelen. Innovatie en doordachte ICT zijn cruciaal om de visie te verwezenlijken. De ICT-ontwikkelingen voltrekken zich in een rap tempo. GBTwente volgt de ontwikkelingen en trends en profileert zich als een innovatief belastingsamenwerkingsverband en als een voorloper in het toepassen van nieuwe technologieën. We volgen standaarden en omarmen nieuwe technologieën op het gebied van o.a. AI en data, omdat deze ons in staat stellen de werkzaamheden effectiever en efficiënter te verrichten.
18
GBTwente 2024
De IT-Visie zal begin 2025 behandeld worden in het MT en vervolgens aangeboden worden aan het bestuur. De uitwerking moet ons in staat stellen om juiste besluiten te nemen op het gebied van IT-doorontwikkeling en concreet één of meerdere IT-activiteiten te kunnen initiëren voor een realisatie op onderdelen. Door de inzet van Robotic Process Automation (RPA) zijn we in 2024 in staat geweest om repeterende tijdrovende handmatige taken te verminderen waardoor medewerkers zich meer hebben kunnen richten op de excessen. GBTwente blijft investeren in RPA en zal blijven zoeken naar nieuwe mogelijkheden om processen te optimaliseren en de dienstverlening aan gemeenten en inwoners te verbeteren waarbij het uitgangspunt blijft dat we functionaliteiten welke ontwikkeld zijn middels RPA zo spoedig mogelijk in de standaard software opgenomen willen hebben. Inmiddels is de Europese aanbesteding van RPA afgerond en daarmee is RPA geborgd voor de komende jaren.
1.2 Overzichten 1.2.1 Overzicht algemene dekkingsmiddelen In onderstaande tabel is een overzicht weergegeven van de algemene dekkingsmiddelen. Algemene dekkingsmiddelen
Begroting 2024 primitief
Saldo financieringsfunctie
Begroting 2024 gewijzigd
Realisatie 2024
-
637
684
Overige algemene dekkingsmiddelen
14.602
15.011
15.003
Totaal
14.602
15.648
15.687
De overige algemene dekkingsmiddelen bestaan uit de inkomensoverdrachten vanuit de gemeenten waar GBTwente werkzaamheden voor verricht. In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de inkomensoverdrachten per gemeente. Begroting 2024 primitief
Begroting 2024 gewijzigd
Rekening 2024
Inkomensoverdracht Enschede
Inkomensoverdrachten
4.804
4.821
4.822
Inkomensoverdracht Hengelo
2.447
2.522
2.523
Inkomensoverdracht Borne
588
621
608
Inkomensoverdracht Losser
588
588
589
Inkomensoverdracht Haaksbergen
657
658
658
Inkomensoverdracht Almelo
2.019
2.033
2.034
Inkomensoverdracht Oldenzaal
873
874
874
Inkomstenoverdracht Lochem
14
17
17
Inkomstenoverdracht Hof van Twente
10
12
12
Inkomensoverdracht Berkelland
924
1.080
1.080
Inkomensoverdracht Bronckhorst
875
981
982
Inkomensoverdracht Twenterand
803
804
804
Totaal algemene dekkingsmiddelen
14.602
15.011
15.003
1.2.2 Overzicht overhead In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de overheadkosten (zoals management, financiën, en ICT). Overhead
Begroting 2024 primitief
Begroting 2024 gewijzigd
Baten
-
22
Rekening 2024 25
Lasten
-2.079
-3.296
-3.246
Saldo van baten en lasten
-2.079
-3.274
-3.221
Toevoegingen reserves
-
-
-
Onttrekkingen reserves
-
-
-
Mutaties reserves
-
-
-
-2.079
-3.274
-3.221
Resultaat
19
GBTwente 2024
1.2.3 Bedrag heffing vennootschapsbelasting In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de vennootschapsbelasting. Vennootschapsbelasting
Begroting 2024 primitief
Begroting 2024 gewijzigd
Rekening 2024
Lasten
-3
-44
-92
Baten
-
-
-
Saldo van baten en lasten
-3
-44
-92
Toevoegingen reserves
-
-
-
Onttrekkingen reserves
-
-
-
Mutaties reserves
-
-
-
Resultaat
-3
-44
-92
1.2.4 Onvoorzien In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de post onvoorzien. Dit maakt het mogelijk om lopende tijdens het begrotingsjaar, vooraf niet specifiek te ramen, onvoorziene uitgaven op te vangen. Het begrote bedrag voor onvoorziene kosten is onderdeel van het groter geheel: "Vastgoed & belastingen" en zal daarom in overige overzichten niet meer separaat gepresenteerd worden. Onvoorzien
Begroting 2024 primitief
Begroting 2024 gewijzigd
Rekening 2024
Lasten
-59
-
-
Baten
-
-
-
-59
-
-
Toevoegingen reserves
-
-
-
Onttrekkingen reserves
-
-
-
Mutaties reserves
-
-
-
-59
-
-
Saldo van baten en lasten
Resultaat
20
GBTwente 2024
2
Paragrafen 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8
Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo)
21
22 22 24 24 26 38 38 39
GBTwente 2024
2.1 Lokale heffingen De verslaglegging over de belastingopbrengsten en paragrafen lokale heffingen maken geen onderdeel uit van het jaarverslag van GBTwente. Hiervoor wordt verwezen naar de jaarverslagen van de gemeenten Almelo, Borne, Enschede, Haaksbergen, Hengelo, Losser, Oldenzaal, Twenterand, Berkelland, Bronckhorst, Lochem en Hof van Twente1.
2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.2.1 Capaciteit en beleid GBTwente loopt risico’s bij de realisatie van de beleidsdoelstellingen en de bedrijfsvoering. GBTwente inventariseert 3x per jaar (bij de bestuursrapportages met peildatum 30 april en 31 augustus, en bij het opstellen van de jaarstukken) haar risico’s. Nadat ze zijn benoemd, is bepaald hoe vaak dit risico zich zou kunnen voordoen en is de financiële impact per risico geschat. In de paragraaf weerstandsvermogen wordt dit risicoprofiel afgezet tegen de weerstandscapaciteit om te bepalen in hoeverre deze capaciteit voldoende is om de risico’s op te kunnen vangen zonder dat het beleid bijgesteld moet worden en/of dat doelstellingen in gevaar komen. Deze verhouding wordt het weerstandsvermogen genoemd en wordt bepaald door twee aspecten: 1. 2.
Weerstandscapaciteit: de financiële buffer om risico’s structureel of incidenteel te kunnen opvangen; Risicoprofiel: de kans op het optreden van ongewenste gebeurtenissen met een nadelig financieel gevolg van materieel belang die niet is voorzien in de begroting.
Gebruikelijk uitgangspunt bij non-profit organisaties in de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de gekwantificeerde risico’s is een getal > 1. Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit omvat ‘het geheel van middelen en mogelijkheden binnen de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling dat zij als vrij aanwendbaar kan aanmerken’. Het gaat dus om vrij aanwendbare middelen waar geen enkele verplichting tegenover mag staan. De vrij aanwendbare middelen bestaan uit het eigen vermogen en stille reserves. Van het eigen vermogen mag daarbij alleen dat deel worden meegeteld dat vrij besteedbaar is of waarvan de bestemming zonder financieel gevolg kan worden gewijzigd. De stille reserves kunnen pas worden meegeteld als ze op korte termijn gekapitaliseerd (verkocht) kunnen worden, zonder dat de uitoefening van taken en activiteiten daar hinder van ondervindt. In de huidige situatie bezit GBTwente geen stille reserves. GBTwente is een gemeenschappelijke regeling. Dat wil zeggen dat de deelnemers overheidsinstellingen zijn en dat zij een bestuurlijk én een financieel belang hebben in de uitvoering van de betreffende organisatie. Een bestuurlijk belang is aanwezig indien er zeggenschap bestaat uit hoofde van stemrecht dan wel vertegenwoordiging in het bestuur van de organisatie.
Een financieel belang is aanwezig wanneer een ter beschikking gesteld bedrag niet verhaalbaar is bij faillissement dan wel dat er een financiële aansprakelijkheid bestaat indien de gemeenschappelijke regeling haar verplichtingen niet nakomt. Op basis van de huidige beleidsregels is besloten dat het eigen vermogen van GBTwente maximaal 5% mag zijn van het begrotingstotaal. Voor de dekking van de kosten van bedrijfsvoering wordt een bijdrage van de deelnemende gemeenten ontvangen. Deze bijdrage is maximaal kostendekkend.
2.2.2 Risico's en weerstandsvermogen Jaarlijks wordt het profiel geactualiseerd op basis van mogelijke nieuwe risico's die zich voordoen. De risicofactor is geactualiseerd op basis van ontwikkelingen binnen of rondom GBTwente en de genoemde bedragen worden op het juiste prijspeil gehouden. Dit resulteert in onderstaande ontwikkeling van bedragen. Met toepassing van de kansberekening en geschatte financiële impact per risico is het totale risicoprofiel gecalculeerd (zie onderstaande tabel). 1
Voor Lochem en Hof van Twente heft en int GBTwente uitsluitend de havengelden
22
GBTwente 2024
Oorzaak Risico
31-12-2023
31-12-2024
Eigen beleid
1.594.316
1.640.461
Beleid andere overheden
3.500
3.500
Autonome ontwikkelingen
105.443
110.208
Doen/nalaten door derden
1.332.305
1.332.305
Totaal
3.035.564
3.086.474
Periodiek wordt het profiel geactualiseerd. Hierbij wordt gekeken naar mogelijk nieuwe risico’s die in het profiel opgenomen moeten worden, dan wel vanuit herwaardering van bestaande risico’s. Het totale risicoprofiel is ten opzichte van 31 december 2023 licht gestegen met € 50.911. Deze stijging is het gevolg van herwaardering van bestaande risico’s. De ratio tussen de hoogte van de reserve van GBTwente ten opzichte van het risicoprofiel bedraagt 0,24. Op dit moment is er geen aanleiding om het risicoprofiel aan te passen. Het Dagelijks Bestuur van GBTwente is zich er van bewust dat de eigen weerstandscapaciteit van GBTwente onvoldoende is om het totale risicoprofiel af te dekken. De deelnemers willen zelf een weerstandscapaciteit opbouwen die voldoende is om eventuele tegenvallers van al hun verbonden partijen op te vangen. De kans dat alle verbonden partijen op exact hetzelfde moment aanspraak maken op de weerstandscapaciteit wordt als zodanig gering gezien. De weerstandscapaciteit die de deelnemer moet vormen kan lager zijn dan de afzonderlijke weerstandscapaciteiten van de verbonden partijen.
2.2.3 Kengetallen in relatie tot financiële positie Vanuit het Besluit Begroting & Verantwoording (BBV) is wettelijk geregeld dat gemeenschappelijke regelingen voorgeschreven algemene financiële kengetallen opnemen in de begroting en jaarstukken. Met deze algemene financiële kengetallen wordt beoogd gemakkelijker inzicht te geven in de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling. Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de organisatie. De kengetallen maken inzichtelijk(er) over hoeveel (financiële) ruimte de organisatie beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of op te kunnen vangen. Zij geven zodoende inzicht in de financiële weerbaarheid en wendbaarheid. Van belang daarbij is ook het verloop van de uitkomsten en de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie. De algemene financiële kengetallen vormen daarom onderdeel van de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing, omdat deze paragraaf weergeeft hoe solide de begroting is en in hoeverre financiële tegenvallers kunnen worden opgevangen. In het BBV is bepaald welke kengetallen moeten worden opgenomen, hoe zij berekend moeten worden en hoe zij verwoord moeten worden in de begroting en rekening.
Het betreft de volgende algemene financiële kengetallen: 1. Netto schuldquote; 2. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen; 3. Solvabiliteitsratio; 4. Grondexploitatie; 5. Structurele exploitatieruimte; 6. Belastingcapaciteit. De jaarstukken van GBTwente bevatten geen grondexploitatie en belastingopbrengsten. Derhalve worden de kengetallen 4 en 6 niet opgenomen in deze paragraaf. Kengetallen
Verslag 2023
Begroting 2024
Verslag 2024
Netto schuldquote
-3,59%
1,39%
-12,15%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
-3,59%
1.39%
-12,15%
Solvabiliteitsratio
7,83%
7,65%
21,96%
Structurele exploitatieruimte
5,52%
0,00%
7,60%
De netto schuldquote van GBTwente is uitstekend. Dit kengetal weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van GBTwente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een netto schuldquote tot 100% wordt als voldoende beoordeeld. GBTwente voldoet hier ruimschoots aan. De solvabiliteitsratio drukt het eigen vermogen uit als percentage van het totale vermogen en geeft daarmee inzicht in de mate waarin een organisatie in staat is aan de financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe
23
GBTwente 2024
groter de weerbaarheid van de organisatie. Het eigen vermogen van GBTwente is gelimiteerd op 5% van de begrote lasten. De solvabiliteitsratio bij GBTwente is relatief laag maar acceptabel, omdat de deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling ‘borg’ staan en GBTwente een sluitende begroting heeft. Bij de structurele exploitatieruimte wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van een lening) te dekken. De relevantie van dit kengetal voor de beoordeling van de financiële positie is om te weten welke structurele ruimte een organisatie heeft om de eigen lasten te dragen.
2.3 Onderhoud kapitaalgoederen GBTwente bezit geen kapitaalgoederen in de vorm van wegen, riolering, water, groen of gebouwen die onderhouden dienen te worden. Daarom is in de begroting ook geen toelichting gegeven op het onderhoud van kapitaalgoederen. Wel heeft GBTwente de meerjarige licentiekosten voor de belasting- en waarderingsapplicatie en Topdesk geactiveerd op de balans en is de verbouwing van de huidige huisvesting aan de Demmersweg in 2019 geactiveerd. In 2019 is een huurovereenkomst voor de huisvesting Demmersweg 140 te Hengelo afgesloten. In deze huurovereenkomst zijn afspraken gemaakt over het periodieke (groot) onderhoud aan de binnenzijde van het pand. Deze kosten zijn grotendeels voor rekening van GBTwente. Voor het groot onderhoud is een onderhoudsplan opgesteld voor het onderhoud dat aan het gebouw plaats dient te vinden in de komende periode. De kosten van dit groot onderhoud worden gedekt door de daarvoor ingestelde voorziening “Egalisatie groot onderhoud”. Voor verdere toelichting wordt verwezen naar paragraaf 3.1 en paragraaf 3.3.2 (onderdeel materiële vaste activa).
2.4 Financiering Financieringsstructuur algemeen De financiering vindt bijna volledig plaats binnen de exploitatie; structurele uitgaven worden gedekt door structurele gemeentelijke bijdragen. De dagelijkse ontvangsten naar aanleiding van verstuurde aanslagbiljetten lopen gedurende de maand vooruit op de afstorting van deze baten aan de gemeenten. De kosten van bedrijfsvoering worden gefinancierd door de gemeentelijke bijdrage. Op deze wijze hebben we over het algemeen een positief banksaldo. Als dit positieve saldo de limiet voor schatkistbankieren overschrijdt wordt het meerdere door het verplicht schatkistbankieren bij het Rijk dagelijks afgeroomd. Deze bedragen halen we indien nodig terug in het rekeningstelsel bij de BNG Bank. Als uitgaven niet gespreid kunnen worden voorziet het contract met de BNG Bank in een krediet op rekening-courant met een zeer acceptabele debetrente. Financieringsbehoefte 2024 In 2019 zijn we verhuisd naar de Demmersweg 140 in Hengelo. Dit heeft in dat jaar incidenteel geleid tot een hoger dan normaal investeringsvolume en navenante hogere financieringsbehoefte. We hebben 2 geldleningen aangetrokken van samen € 1,6 miljoen. In 2024 is er geïnvesteerd in een extra terreinkast voor de stroomvoorziening, nieuwe laadpalen, audiovisuele middelen en diverse ICT koppelingen.
De investeringen pasten binnen de exploitatie, er zijn hiervoor geen directe leningen aangetrokken. Kredietfaciliteiten Vanaf 2022 is de BNG Bank de huisbankier. GBTwente is een overeenkomst aangegaan voor vier jaar met tweemaal een verlengingsoptie van drie jaar. Na saldering van de rekeningsaldi binnen het rekeningstelsel wordt het totale saldo automatisch verrekend op 1 maands Euribor met een opslag van 0,25% als we “rood staan”. We zijn verplicht om deel te nemen aan het schatkistbankieren. Hierbij worden positieve banksaldi boven het grensbedrag van € 250.000 afgeroomd door het rijk. Daarnaast wordt het saldo elke ochtend ook weer aangevuld tot een bedrag € 250.000 om de betalingen te kunnen verrichten. Het drempelbedrag schatkist bankieren hebben we in 2024 niet overschreden. Financieringsbeheer Het financieringsbeheer richt zich op beperking van de kosten van financieren en op de risico’s van financieren.
24
GBTwente 2024
Kostenbeheersing De kosten voor betalingsverkeer vormen een belangrijke kostenpost voor het GBTwente. Door het aanbesteden van de bancaire dienstverlening is er gepoogd de tarieven zo laag mogelijk verstrekt te krijgen. Doordat er een klein tijdsverschil zit tussen belastingontvangsten en het afstorten van de gelden naar de gemeenten is er vrijwel steeds een positief saldo op de lopende rekening. In 2024 is wederom het gehele jaar rente ontvangen op het schatkistsaldo. Bij de 2e Bestuursrapportage hebben we deze rentebate ingeschat op € 637.000 voor 2024, in werkelijkheid gaat het om een bedrag van € 694.816. Vanaf het jaar 2025 zal deze rentebate per kwartaal naar rato van de belastingontvangsten per gemeente en de ontvangsten voor GBTwente zelf verdeeld worden over de gemeenten en GBTwente. Het deel voor de gemeenten wordt doorgestort naar de gemeenten en wordt daar als rentebate geboekt. Het deel voor GBTwente wordt in de eigen exploitatie verwerkt. Risicobeheersing De risico’s van financiering zijn met de huidige renteontwikkeling minimaal. We voorkomen “rood staan” door een goede afstemming van uitbetalingen aan deelnemers op de ontvangsten van inwoners. De rente op de schatkistrekening is een niet beïnvloedbaar gegeven. In het algemeen geldt, dat bij snel fluctuerende rente de rentelasten van grote invloed kunnen zijn op het resultaat.
Daarom moeten we de Fido-toets op de kasgeldlimiet doen. We laten in de volgende tabel de relatie tussen de liquide positie en de kasgeldlimiet zien. De kasgeldlimiet is bepaald op 8,2% van het begrotingstotaal, voor 2024 is deze € 1.317.412 (negatief). Modelstaat A Kasgeldlimietberekening
Eerste kwartaal
Tweede kwartaal
Derde kwartaal
Vierde kwartaal
Begrotingstotaal per 1-1-2024
14.635
14.635
14.635
14.635
Percentage cf regeling
8,20%
8,20%
8,20%
8,20%
Toegestane kasgeldlimiet
1.200
1.200
1.200
1.200
Opgenomen gelden < 1 jr
-
-
-
-
1. Omvang vlottende schuld
-
-
-
-
250
260
246
249
Overige uitstaande gelden < 1 jr
28.273
31.770
14.359
10.482
2. Omvang vlottende middelen
28.523
32.030
14.605
10.731
3. Omvang netto vlottende schuld
-28.523
-32.030
-14.605
-10.731
Tegoeden in rekeningcourant banken
Toegestane kasgeldlimiet
1.200
1.200
1.200
1.200
Netto vlottende schuld
-28.523
-32.030
-14.605
-10.731
Ruimte (+) of overschrijding (-)
29.723
33.230
15.805
11.931
Er was geen sprake van overschrijding van de kasgeldlimiet. Een andere in de wet Fido vastgelegde norm is de renterisiconorm. Openbare lichamen mogen in een jaar niet meer volume aan leningen aantrekken of renteherziening toepassen dan 20% van het begrotingstotaal. In 2024 is geen geldlening aangetrokken die rentelasten met zich mee heeft gebracht. De renterisiconorm ligt op 20% van € 14.635.000 = € 2.927.000. De rentelasten en het renteresultaat Er is nauwelijks een beroep gedaan op de kredietfaciliteit bij de BNG Bank. De twee geldleningen leiden tot een rentelast van € 10.918. Deze rente is toegerekend aan de investeringen en komt via de kapitaallasten terecht op de kostendragers. Eigenschap lening
Lening 1
Lening 2
Hoofdsom in €
530.000
1.100.000
Looptijd in jaren
10
20
Stortingsdatum
11-3-2019
11-3-2019
Eerste aflossingstermijn
11-3-2020
11-3-2020
Einddatum
12-3-2029
14-3-2039
Aflossing
lineair (jaarlijks)
lineair (jaarlijks)
Geldgever
Gemeente Huizen
NWB Bank
Rentepercentage Saldo schuld 31-12-2024 in €
25
0,44%
1,17%
265.000
825.000
GBTwente 2024
2.5 Bedrijfsvoering 2.5.1 HRM Formatie De vastgestelde en ingevulde formatie in 2024 is opgenomen in de volgende tabel. De ingevulde formatie betreft de bezetting over het jaar 2024 op peildatum 31 december 2024. Afdeling
Vastgestelde formatie (fte)
GBTwente
108,05
Ingevulde formatie (fte) 101,39
Totaal
108,05
101,39
Het algemeen bestuur heeft in december 2024 ingestemd met een formatie-uitbreiding per 1-1-2025 naar 109,21 fte (+1.55 taxateur en -0.39 fte adviseur innovatie). Het gaat hier om een omzetting van 1,55 inhuurbudget naar vaste formatie en een omzetting van 0,39 vaste formatie naar inhuurbudget voor innovatie. Instroom en uitstroom van personeel Over het jaar 2024 is aan 10 medewerkers ontslag verleend. De redenen van de ontslagtoekenning waren het gebruik maken van ontslag op eigen verzoek, door een carrièreswitch of de keuze om met pensioen te gaan. Er zijn dit jaar 10 medewerkers in dienst gekomen bij GBTwente. Generatiepact In 2024 maken 9 medewerkers gebruik van het generatiepact. Onze generatiepact regeling biedt oudere medewerkers vanaf de leeftijd van 60 jaar de mogelijkheid om minder uren te gaan werken waarbij de bezoldiging slechts voor een deel wordt verlaagd. De vrijkomende formatie wordt herbezet door jongere medewerkers (tot +-/ 35 jaar) in dienst te nemen. In 2024 zijn er jonge medewerkers aangesteld waarbij de door het generatiepact vrijgekomen formatieruimte geheel is aangewend. Het huidige generatiepact (ingangsdatum 1 januari 2024) loopt tot en met 31 december 2025. De belangrijkste punten zijn: ▪ ▪ ▪
de startleeftijd is 60 jaar; de looptijd van de generatiepact regeling is van 1 januari 2024 tot en met 31 december 2025; medewerkers kunnen uit de volgende varianten kiezen: 80% werken / 90% loondoorbetaling / 100% pensioenopbouw of 70% werken / 85% loondoorbetaling / 100% pensioenopbouw;
In 2024 is de huidige generatiepact regeling geëvalueerd. Aan het bestuur wordt (in april 2025) voorgesteld de regeling met ingang van 1 januari 2026 te verlengen met drie jaar tot en met 31 december 2028 onder dezelfde voorwaarden als de huidige generatiepact regeling. Ziekteverzuim 2024 Het ziekteverzuimpercentage over het jaar 2024 betreft: 3,91%. Dit percentage is iets hoger dan het percentage van 2023 (3,66%). Het percentage verzuim is ten opzichte van vorig jaar gestegen door een aantal medewerkers die langdurig ziek zijn geworden. Het percentage ziekteverzuim ligt onder het landelijke gemiddelde in de sector gemeenten in 2024 (daar waar die rond de 6% ligt). Het relatief lage verzuim komt o.a. voort uit ons actieve personeelsbeleid ten aanzien van vitaliteit en duurzame inzetbaarheid. Tot slot het ziekteverzuim per kwartaal over het jaar 2024 bij GBTwente ten opzichte van CBS. GBTwente
CBS Openbaar bestuur en overheidsdiensten
1e kwartaal
5,89
6,5
2e kwartaal
3,42
5,8
3e kwartaal
2,59
5,7
4e kwartaal
3,80
n.t.b.
26
GBTwente 2024
Arbodienstverlening GBTwente werkt samen met arbodienstverlening-partij MKBasics. MKBasics geeft vervolg aan onder andere de verzuimbegeleiding van onze (zieke) medewerkers. In 2024 hebben we besloten om onze arbodienstverlening in 2025 opnieuw aan te besteden. Risico inventarisatie In 2024 is de Risico Inventarisatie & Evaluatie (afgekort RI&E) onder leiding van de Hoger Veiligheidskundige (HVK'er) van Gemeente Enschede uitgevoerd. Naar aanleiding daarvan is een plan van aanpak gemaakt. De werkgroep Arbo heeft de hierin vermelde risico’s zoveel als mogelijk verlaagd of opgelost en waar nodig acties uitgezet. De werkgroep Arbo komt maandelijks bij elkaar om de RI&E actueel te houden. De werkgroep bestaat uit de volgende leden: preventiemedewerker, facilitair coördinator, twee OR-leden en HR-adviseur. Jaarlijks wordt er een evaluatierapport aan het MT en de OR aangeboden. Protocol emotie en agressie GBTwente staat voor een veilige en gezonde werkomgeving. Emotioneel gedrag kunnen we niet voorkomen. Wel kunnen we onze medewerkers trainen hoe om te gaan met ongewenst emotioneel gedrag. Het is belangrijk dat onze medewerkers de verschillende vormen van ongewenst gedrag herkennen, evenals de wijze waarop GBTwente daarmee om wil gaan. Daarom beschikken we over een protocol Emotie & Agressie.
In 2024 heeft de preventiemedewerker, net als in voorgaande jaren, alle nieuwe medewerkers een korte introductie gegeven van het GBTwente protocol Emotie & Agressie. Daarnaast heeft een externe organisatie een basistraining gegeven aan nieuwe medewerkers in vaste dienst en een opfristraining aan medewerkers die al eerder de basistraining gevolgd hebben. Belangrijk is dat medewerkers weten welk ongewenst gedrag gemeld moet worden bij de preventiemedewerker of een van de managers. Dit is belangrijk voor eventuele vervolgstappen maar ook voor de registratie van Emotie & Agressie. In 2024 zijn dertien meldingen geregistreerd die betrekking hebben op ongewenst emotioneel en/of agressief gedrag. Negen van de dertien meldingen betreffen agressief gedrag. Het betreft dreigen met geweld en intimidatie. Drie meldingen gaan over een inwoner die aangaf zichzelf iets aan te doen. Alle meldingen zijn door de manager en de preventiemedewerker opgepakt met inachtneming van het protocol Emotie & Agressie. Er zijn geen waarschuwingsbrieven verstuurd. Wel heeft zowel de manager als de preventiemedewerker telefonisch contact opgenomen met een aantal inwoners waarvan een melding is gedaan. Ook zijn er tijdelijk veiligheidsmaatregelen getroffen met betrekking tot de toegang tot het kantoorpand.