GBT Jaarstukken 2020
Tekst van het document
AB2021001-1
Jaarstukken GBTwente 2020
Colofon Dit is een publicatie van: GBTwente Postbus 845 7550 AV in Hengelo www.gbtwente.nl
GBTwente 2020
Inhoudsopgave Voorwoord
3
Samenvatting
4
Inleiding
6
Programma-realisatie 1.1 Programma's 1.1.1 Organisatie-eenheid staf & algemeen 1.1.2 Organisatie-eenheid vastgoed & belastingen 1.1.3 FUO-opdrachten 1.1.4 Project gebruiksoppervlakte 1.2 Overzichten 1.2.1 Overzicht algemene dekkingsmiddelen 1.2.2 Overzicht overhead 1.2.3 Bedrag heffing vennootschapsbelasting 1.2.4 Onvoorzien
7 8 8 11 15 15 16 16 16 17 17
Paragrafen 2.1 Lokale heffingen 2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.3 Onderhoud kapitaalgoederen 2.4 Financiering 2.5 Bedrijfsvoering 2.5.1 Personeel 2.5.2 Ondersteunende processen 2.5.3 Front- en backoffice 2.5.4 Kwaliteitszorg 2.6 Verbonden partijen 2.7 Grondbeleid 2.8 Rechtmatigheid
19 20 20 22 22 24 24 31 33 34 37 37 37
Jaarrekening 3.1 Balans 3.2 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 3.3 Toelichtingen 3.3.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 3.3.2 Toelichting op de balans per 31 december 2020 3.3.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten
39 40 41 43 43 45 50
Overige gegevens 4.1 Gebeurtenissen na balansdatum 4.2 Voorstel tot resultaatbestemming 4.3 Controleverklaring
57 58 58 59
GBTwente 2020
GBTwente 2020
Voorwoord Welkom in het jaarverslag van GBTwente over het jaar 2020. Het jaar waarin het meerjaren strategieplan is gepresenteerd. Wij maken belastingen persoonlijk en begrijpelijk. Onze doelstellingen hierbij zijn foutloos, sneller en goedkoper. Het meerjarenplan steunt op drie pijlers, namelijk HRM, cultuur en processen. Wie willen we zijn als werkgever, welk type leiderschap hoort hierbij en hoe borgen we dit in de juiste structuur. Allemaal vragen waarop we het afgelopen jaar antwoord hebben gegeven. Gezamenlijk hebben we de daarbij behorende gewenste cultuur bepaald. De 5 samenwerkingsvaardigheden vormen hiervoor de basis. Jaarlijks wordt de cultuurscan gehouden. In 2020 zijn we qua totaalniveau van samenwerkingsvaardigheden gegroeid van 6,3 naar 6,8. Ook zijn in 2020 de eerste processen volgens de Lean methodiek geoptimaliseerd. Dat bleken intensieve trajecten te zijn die niet alleen bijdragen aan optimalisatie van processen maar ook bijdragen aan ontwikkeling van samenwerkingsvaardigheden van medewerkers. Met als resultaat dat de vraag van onze opdrachtgevers en inwoners steeds meer centraal komt te staan. Door die synergie voldoen we op alle fronten steeds beter aan onze doelstellingen. Het jaar 2020 stond vooral ook in het teken van corona. Continu anticiperen op de gewijzigde omstandigheden inzake thuiswerken, belastingheffing en -inning en de woz-waarde.
Een bijzondere tijd waarin een grote inzet en flexibiliteit werd gevraagd van onze medewerkers. De stijging van het aantal bezwaren dat door de ncnp bureau’s worden ingediend, baart ons wel zorgen. We vergoeden hen een aanzienlijk bedrag aan wettelijk vastgestelde proceskosten. Deze proceskosten zijn in 2020 doorbelast aan de gemeenten. Door inwoners en ondernemers pro-actief te benaderen, hopen we hierin in 2021 een kentering te kunnen aanbrengen. 2020 was een bijzonder jaar, waarin GBTwente haar (veer-)kracht heeft laten zien. We speelden maximaal in op de nieuwe omstandigheden, gingen aan de slag met onszelf en met onze organisatie en zetten de eerste mooie stappen om processen te optimaliseren en kwaliteit te verbeteren. Daarbij komt nog dat we het jaar met een positief saldo afsluiten. Al met al een knappe prestatie waar we met elkaar heel trots op zijn! Wij willen iedereen bedanken voor de inzet en flexibiliteit in 2020 en zien de komende jaren, samen met onze werknemers, opdrachtgevers en inwoners, met veel vertrouwen tegemoet. Ronny Tijink Directeur
3
GBTwente 2020
Samenvatting Deze samenvatting geeft de belangrijkste resultaten over 2020 weer. Hoofdlijnen financieel Het jaarresultaat 2020 bedraagt € 163.359 positief. In de begroting was een voordelig resultaat van € 47.700 geraamd. Er zijn in 2020 geen begrotingswijzigingen geweest. Vandaar dat we kunnen stellen dat we 2020 met meer dan een positief resultaat hebben kunnen afsluiten.
Realisatie 2020
Begroting 2020 primitief
Begroting 2020 gewijzigd
Baten
1.464
1.306
1.306
Lasten
1.261
1.153
1.153
203
153
153
Baten
10.748
10.448
10.448
Lasten
GBT (bedragen x € 1.000)
Saldo van baten en lasten FUO-opdrachten
10.788
10.553
10.553
Saldo van baten en lasten GR
-40
-105
-105
Baten
737
541
541
Lasten
737
541
541
-
-
-
163
48
48
Saldo van baten en lasten project gebruikersoppervlakte Resultaat uit bedrijfsvoering Onttrekking bestemmingsreserve BAG
-
-
-
Dotatie bestemmingsreserve 5% begrote lasten
-
48
48
163
-
-
Gerealiseerd resultaat
Het positieve resultaat wordt veroorzaakt door: ▪ ▪
een voordeel op de personeelslasten doordat er met ingang van 2020 minder managers zijn (+ € 110.000) een voordeel door het inzetten van bestaand / vast personeel binnen lopende projecten waardoor bijbehorende lasten gedekt worden vanuit de betreffende projecten (+ € 53.359).
Financiële effecten corona: ▪ ▪ ▪
extra kosten herinneringsbrieven, uitstel ondernemers en opbrengstderving dwanginvordering (+€ 475.000) extra bijdrage voor uitstel ondernemers (- € 115.000) extra bijdrage vanwege versturen kosteloze herinneringbrieven (- € 360.000).
Hoofdlijnen organisatie en bedrijfsvoering 1.
2.
Er is een nieuw strategieplan opgesteld voor de periode 2020 t/m 2022, waarin de doelen voor GBTwente voor de komende jaren verwoord staan en welke tot stand is gekomen vanuit de visie: belastingen persoonlijk en begrijpelijk maken. Er is samen met de gemeenten Berkelland en Bronckhorst gewerkt aan het vastleggen en actualiseren van de afspraken in de fiscale uitvoeringsovereenkomst (FUO). Er is een voortzetting van de dienstverlening met deze gemeenten overeengekomen voor de komende 5 jaar, van 2021 t/m 2025.
Hoofdlijnen primair proces 1.
2.
De werkzaamheden zijn conform de dienstverleningsovereenkomsten uitgevoerd voor de gemeenten in de GR, conform de fiscale uitvoeringsovereenkomsten met Berkelland en Bronckhorst en met de gemeenten Hof van Twente en Lochem voor wat betreft het havengeld. De herwaardering is goed verlopen. Het toezicht vanuit de Waarderingskamer is afgerond en ook in 2020 heeft GBTwente het eindoordeel 'goed' gekregen. Dit betekent dat GBTwente WOZ-taxaties van goede kwaliteit levert en daarnaast op alle onderdelen van het WOZ-werkproces voldoet aan de gestelde kwaliteitseisen. Ook zijn voldoende maatregelen getroffen voor adequate aansturing en kwaliteitsbeheersing van de werkzaamheden.
4
GBTwente 2020
3.
4. 5.
6.
De aanslagoplegging is voor de meeste belastingsoorten conform planning verlopen. Vanwege de uitbraak van corona zijn voor zakelijke belastingsoorten, zoals marktgelden, precario-, reclame- en toeristenbelasting, in overleg met de gemeenten andere keuzes gemaakt. (Dwang)invordering is conform planning verlopen. Uitzondering hierop zijn de maatwerkafspraken die (pro-actief) met ondernemers zijn gemaakt die in verband met corona om uitstel van betaling hebben verzocht. Het aantal WOZ-bezwaren is fors gestegen en de verhouding tussen belastingplichtigen die zelf bezwaar maken en belastingplichtigen die een NCNP-bureau in de arm nemen om bezwaar te maken, is verder verschoven. Dit betekent een nadeel voor gemeenten die meer proceskosten moeten vergoeden. Reden om in 2021 actief in te zetten op bewustwording en makkelijker rechtstreeks (en ook gratis) bezwaar maken bij GBTwente. We hebben in 2020 nog meer ingezet op rechtstreekse interactie met onze inwoners en onze partners waarin persoonlijk en begrijpelijk de rode draad is. De eerste ervaringen in 2020 vormen de basis voor verdergaande verbeteringen in de komende jaren.
In de volgende hoofdstukken wordt uitgebreide informatie gegeven over de behaalde resultaten in 2020.
5
GBTwente 2020
Inleiding Voor u liggen de jaarstukken 2020 van het GBTwente (gemeentelijk belastingkantoor twente voor Almelo, Berkelland, Borne, Bronckhorst, Enschede, Haaksbergen, Hengelo, Losser, Oldenzaal en Twenterand). Leeswijzer In hoofdstuk 1 vindt u informatie over de programmarealisatie. In hoofdstuk 2 worden de verplichte paragrafen behandeld. In paragraaf 3.1 vindt u de balans. In paragraaf 3.2 vindt u het overzicht van baten en lasten. In paragraaf 3.3.1 worden de grondslagen voor waardering resultaatbepaling behandeld. In paragraaf 3.3.2 wordt de balans toegelicht. In paragraaf 3.3.3 worden een toelichting gegeven op het overzicht van baten en lasten. In hoofdstuk 4 vindt u de overige gegevens, waaronder de controle verklaring van de accountant.
6
GBTwente 2020
1 Programma-realisatie
1
Programma-realisatie 1.1 1.2
Programma's Overzichten
7
8 16
GBTwente 2020
1.1 Programma's In paragraaf 1.1 programma's worden de diverse organisatie-eenheden van het GBTwente toegelicht: 1.1.1 Organisatie-eenheid Staf en Algemeen. 1.1.2 Organisatie-eenheid Vastgoed en belastingen, inclusief alle eindproducten. 1.1.3 FUO-opdrachten. 1.1.4 Project Gebruiksoppervlakte (van m3 naar m2). Tevens wordt een toelichting gegeven op de volgende onderwerpen: 1.2.1 Overzicht algemene dekkingsmiddelen. 1.2.2 Overzicht overhead. 1.2.3 Bedrag heffing vennootschapsbelasting. 1.2.4 Onvoorzien.
1.1.1 Organisatie-eenheid staf & algemeen Mensen en organisaties ontwikkelen zich op basis van veranderingen in hun omgeving. Die veranderingen vragen voortdurend om afstemming en bijsturing als het gaat over vraag en aanbod. Hieronder de belangrijkste ontwikkelingen die GBTwente heeft doorgemaakt in 2020.
1.1.1.1 Dienstverleningsovereenkomsten In 2018 zijn de dienstverleningsovereenkomsten (DVO's) tussen GBTwente en de GR-gemeenten ingegaan, nadat deze in 2017 zijn geactualiseerd en aangevuld. Elke DVO bestaat uit drie hoofdstukken: hoofdstuk 1 vermeld de algemene bepalingen, hoofdstuk 2 geeft de lijst van diensten weer en hoofdstuk 3 de onderlinge afspraken over inwonercontacten. Algemene bepalingen In de algemene bepalingen staat beschreven dat de gemeenten en GBTwente de samenwerking op basis van vertrouwen, sturen, loslaten, toezicht houden, verantwoorden en bijsturen vormgeven. Altijd vanuit het uitgangspunt het belang van de inwoner centraal te stellen. Er staat omschreven hoe gegevens worden uitgewisseld en dat GBTwente vanuit haar deskundigheid de vrijheid heeft in de manier waarop de taken worden uitgevoerd, waarbij zij transparant is naar de gemeenten over hoe de taken worden uitgevoerd. Tenslotte zijn ook de tekeningsbevoegden in dit hoofdstuk benoemd. Lijst van diensten In de lijst van diensten geeft GBTwente gemeenten keuzes in de uitvoering van het heffen van belastingsoorten (basis, plus of maatwerk). Deze werkwijze maakt inzichtelijk waarvoor gemeenten kiezen en wat de consequenties zijn van deze keuzes in de uitvoering. Wat basis, plus of maatwerk is, kan per jaar veranderen door nieuwe inzichten of doorontwikkeling.
Van maatwerk is alleen sprake als het een aanvullende dienst is die GBTwente op verzoek van die gemeente levert. Uitgangspunt is dat er zoveel mogelijk vanuit de basis-dienstverlening gewerkt wordt. Inwonercontacten Onze GR-gemeenten hebben verschillende visies op dienstverlening naar de inwoners. Zo willen Almelo, Borne, Enschede, Hengelo en Losser graag de eerste ingang voor inwoners zijn en blijven. Haaksbergen, Oldenzaal en Twenterand (evenals de FUO-gemeenten Berkelland en Bronckhorst) laten het aan de experts van GBTwente over om eerstelijns contacten over belastingvragen af te handelen. Voor beide varianten biedt GBTwente de oplossing. Doelgroepen kunnen altijd contact met GBTwente of de gemeenten opnemen. Dat kan via MijnGBTwente, mail (contactformulier), per telefoon of schriftelijk. Uitgangspunt is: digitaal waar het kan, persoonlijk waar nodig. Over de mogelijkheden om contact op te nemen wordt in aanslagen, op onze website en correspondentie altijd openheid gegeven. Er is dus geen sprake van kanaalsturing anders dan dat we moderne (digitale) technieken zo handig mogelijk inzetten om aan de behoefte van de grote middenmoot te kunnen voldoen. Financiën De financiële systematiek is in de DVO's van 2018 herzien.
Resultaat is een transparante begroting waarin gemeenten betalen voor wat zij afnemen en ook meteen de financiële impact van een wijziging kunnen zien, bijvoorbeeld als ze van een basisuitvoering naar een plusuitvoering gaan of andersom. Intern wordt daarom administratie op urenbesteding nog nadrukkelijker uitgevoerd.
8
GBTwente 2020
1.1.1.2 Missie en visie Missie en visie zijn in de aanloop naar 2020 herijkt. Omdat GBTwente belastingen persoonlijk en begrijpelijk wil maken, gaat de doorontwikkeling de komende jaren vooral over de menselijke maat en het vermogen om de visie uit te laten dragen door onze medewerkers. Het gaat dus over de wijze waarop de medewerkers in staat zijn om het proces van waarderen, heffen en innen van de gemeentelijke belastingen persoonlijk en begrijpelijk te maken. Voor zowel gemeenten als de inwoners van die gemeenten. Missie GBTwente waardeert, heft en int gemeentelijke belastingen voor gemeenten op een betrouwbare, dienstverlenende en efficiënte wijze. Dit is wat GBTwente in essentie doet. Betrouwbaar spreekt voor zich. Dienstverlenend heeft vooral te maken met het feit dat GBTwente in opdracht van de gemeente(n) handelt en dus een uitvoerende en adviserende rol heeft. Waarderen, heffen en innen verwijst naar het primaire proces en dat doen we tegen zo laag mogelijke kosten. Visie GBTwente maakt belastingen persoonlijk en begrijpelijk. Dit is waar GBTwente de komende jaren naar toe wil. Omdat het belastingproces een complex geheel van beleid, uitvoering en besteding is en waarbij veel verschillende stakeholders betrokken zijn, wil GBTwente voor iedereen gemeentelijke belastingen begrijpelijk maken op een persoonlijke manier.
Kernwaarden De kernwaarden van GBTwente zijn: deskundig, helder integer en behulpzaam. Kernwaarden zeggen iets over gewenste identiteit, cultuur en de houding en het gedrag van de medewerkers. De kernwaarden van GBTwente zijn eenvoudig en daardoor krachtig. We kunnen ze in de juiste balans afstemmen op onze stakeholders: Helder naar inwoners. Deskundig voor de gemeente(n). Integer in de uitoefening van het werk. Behulpzaam als vanzelfsprekend bij een dienstverlenende houding naar alle betrokkenen. GBTwente wil daarmee bijdragen aan een betrouwbare overheid. Doelen De doelen van GBTwente voor de komende jaren zijn: ▪ ▪ ▪
foutloos (99%) sneller goedkoper
Werken aan het proces van waarderen, heffen en innen van gemeentelijke belastingen. De uitwerking van het bovenstaande zal resulteren in een aanpak (strategie) die gericht is op: 99% foutloos, sneller en goedkoper werken.
9
GBTwente 2020
1.1.1.3. Informatiebeveiliging en privacy Privacy In mei 2018 is Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) van kracht geworden. Sinds eind 2018 heeft GBTwente een functionaris gegevensbescherming (FG). In 2020 zijn er voor medewerkers trainingen gegeven op het gebied van de AVG. Daarbij is ingegaan op beveiliging, (het voorkomen van) datalekken en gegevensdeling. In totaal zijn er in 2020 48 meldingen van een mogelijk beveiligingsincident gedaan. In 35 gevallen was er sprake van een datalek met een verwaarloosbaar risico. Dit wil zeggen dat het niet te verwachten is dat hier risico’s uit voortvloeien. Om die reden is er is geen melding gedaan bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) en ook geen melding gedaan bij betrokkenen zelf. De 13 andere meldingen bleken na onderzoek geen datalek te zijn. Ondanks het vele thuiswerken (vanwege corona) is het aantal meldingen niet gestegen. In 2021 zal daarom bijvoorbeeld aandacht uitgaan naar de inrichting en de autorisaties van applicaties, en naar de toenemende vraag om gegevensdeling vanuit gemeenten. Informatiebeveiliging Gegevensuitwisseling dient niet alleen rechtmatig maar ook veilig te gebeuren. Databestanden worden niet door individuele werknemers verstuurd, maar op een veilige wijze door het IT-team.
In 2020 heeft het bestuur een geactualiseerd informatiebeveiligingsbeleid conform de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) vastgesteld. In het jaarplan 2021 is er aandacht voor informatiebeveiliging en privacy, waarbij onder meer toenemende bewustwording een prominente rol gaat spelen. Door de vermelding van een zogenaamde Responsible disclosure op onze website krijgen wij vanuit de hele wereld meldingen binnen van mogelijke kwetsbaarheden. Deze mogelijke beveiligingsincidentmeldingen worden, net als datalekken, gelijk opgepakt en onderzocht en waar nodig worden maatregelen getroffen. Wat heeft het gekost? Organisatie-eenheid Staf en Algemeen
Begroting 2020 primitief
Begroting 2020 gewijzigd
Rekening 2020
Baten
-
-
-
Lasten
325
325
393
Saldo van baten en lasten
-325
-325
-393
-
-
-
-325
-325
-393
Onttrekking bestemmingsreserve Resultaat
In het overzicht van baten en lasten worden de verschillen toegelicht. Evaluatie rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid Diverse procescontroles en autonome steekproeven zijn uitgevoerd op het taakveld van de Staf (waaronder personeel, aanbesteding en financiën) en autorisaties voor toegang tot de geautomatiseerde systemen. Ten aanzien van de controles van de ondersteunende processen is geconcludeerd dat deze bestaan en werken. Bewustzijn van toegang en autorisaties in de geautomatiseerde omgeving gedurende de werkzaamheden hebben onze continue aandacht. De processen zijn geoptimaliseerd en de toegang tot de systemen is middels geautoriseerde formulieren (via Topdesk) vast te stellen. Deze worden ook regelmatig getoetst en geëvalueerd in interne en externe controles.
10
GBTwente 2020
1.1.2 Organisatie-eenheid vastgoed & belastingen GBTwente heeft kwaliteit hoog in het vaandel staan. Kwalitatief hoogwaardige data zijn essentieel voor excellente bedrijfsvoering en optimale dienstverlening. Het belastingproces is hét centrale proces binnen GBTwente. Hieronder wordt de dienstverlening van GBTwente in kengetallen zoals aantal objecten, aantal aanslagen etc. grafisch weergegeven. Hierin zijn ook de aantallen van de FUO-opdrachten (voor de gemeenten Berkelland en Bronckhorst) meegenomen (zie paragraaf 1.1.3). Indien de gegevens ook betrekking hebben op de gemeenten Hof van Twente en Lochem staat dit expliciet vermeld.
In 2020 was met name de stijging van het aantal WOZ-bezwaren opvallend. Er was een stijging van bijna 1.800 bezwaren ten opzichte van 2019. Ook de verhouding tussen belastingplichtigen die rechtstreeks bezwaar aantekenen bij GBTwente en belastingplichtigen die een No Cure No Pay bureau (NCNP) inschakelen om namens hen bezwaar aan te tekenen, blijft verschuiven. Dit resulteert erin dat de kosten voor de bezwaarafhandeling sterk zijn gestegen. Zowel de uitvoeringskosten, omdat de afhandeling van een NCNP-bezwaar meer tijd kost, zijn gestegen als ook de uit te keren proceskostenvergoedingen. GBTwente heeft een uitgebreid plan van aanpak opgesteld om het aantal bezwaren naar beneden te brengen, maar ook om sneller in contact te komen met de belastingplichtige om uitleg te geven over de WOZ-waarde ter voorkoming van bezwaren. Dit alles draagt bij aan het persoonlijker en begrijpelijker maken van belastingen. In Borne is bovendien het aantal bezwaren gestegen als gevolg van het omzetten van de waardering van m3 in m2. In de DVO en het Strategieplan 2020-2022 zijn diverse normen vastgelegd met betrekking tot de uitvoering van het belastingproces. In onderstaande tabel wordt weergegeven hoe GBTwente heeft gescoord ten opzichte van de afgesproken normen.
11
GBTwente 2020
Overige kengetallen belastingproces
Realisatie 2020
Doorlooptijd kwijtschelding Doorlooptijd WOZ-bezwaren Doorlooptijd HEF-bezwaren
Norm Strategieplan
76 dagen
60 dagen
Regulier
114 dagen
135 dagen
NCNP
181 dagen 20 dagen
40 dagen
Almelo
2,50%
4,00%
Berkelland
1,39%
4,00%
Borne
2,60%
4,00%
Bronckhorst
1,33%
4,00%
Enschede
3,28%
4,00%
Haaksbergen
2,87%
4,00%
Hengelo
2,55%
4,00%
Hof van Twente
1,99%
4,00%
Lochem
3,15%
4,00%
Losser
1,77%
4,00%
Oldenzaal
1,62%
4,00%
Twenterand
1,96%
4,00%
% openstaande posten belastingjaar 2020 per einde boekjaar
De normen voor wat betreft de doorlooptijd voor de kwijtschelding en WOZ-bezwaren worden niet gehaald. De langere doorlooptijd van de WOZ-bezwaren wordt met name veroorzaakt door de toename van het aantal bezwaren en het aandeel NCNP-bezwaren. Deze bezwaren worden over het algemeen in eerste instantie pro forma ingediend en pas later van een onderbouwing voorzien. In de meeste gevallen wil een NCNP-bureau ook gehoord worden tijdens de behandeling omdat dit procespunten oplevert die bijdragen aan het verdienmodel van deze bureaus. Dit alles vertraagt de doorlooptijd. De langere doorlooptijd voor de kwijtscheldingsverzoeken wordt veroorzaakt door de achterstand die er nog lag vanuit 2019 en door het later inzetten van tijdelijke krachten als gevolg van corona. Overigens heeft de procesverbetering 'Verkort kwijtschelding aanvragen' bijgedragen aan een positieve beleving van de klantgroep 'zorgvragers'. Ze geven daarbij toestemming voor automatische toetsing door het inlichtingenbureau waardoor er aan de voorkant minder drempels ervaren worden om überhaupt kwijtschelding aan te kunnen vragen. Belastingdebiteuren en vervolgingskosten Afrekening vervolgingskosten De deelnemende gemeenten treffen voorzieningen voor oninbare debiteuren. Deze voorzieningen gelden zowel voor het nominale bedrag als voor de ADI-kosten1.
GBTwente adviseert de deelnemende gemeenten over de hoogte van de op te nemen voorziening. Wanneer blijkt dat aanslagen niet ingevorderd kunnen worden, wordt een voorstel oninbaar naar de gemeente gestuurd. De gemeente geeft akkoord op dit voorstel, waarna GBTwente de desbetreffende aanslagen oninbaar verklaart. Het nominale gedeelte van de aanslag wordt via rekening courant met de gemeente verrekend. De oninbaar verklaarde ADI-kosten worden op de maandelijkse afdracht van belastingontvangsten in mindering gebracht.
1
ADI-kosten zijn invorderingskosten (aanmaning, dwangbevel en overige invorderingskosten)
12
GBTwente 2020
Verloopoverzicht vervolgingskosten In onderstaande tabel is een overzicht van de openstaande kosten uit dwanginvordering (ADI) per gemeente weergegeven. Wat hierin opvalt is dat voor vrijwel alle gemeenten de kosten dalen. Dat we de aanvraag kwijtschelding vereenvoudigd hebben en die mogelijkheid pro-actief onder de aandacht gebracht bij gemeenten (zorgloketten) en bewindvoerders gebracht hebben, zal hier aan hebben bijgedragen. Saldo openstaande kosten uit dwanginvordering (bedragen in €)
31-12-2019
31-12-2020
Almelo
199.148
167.586
Berkelland
25.724
24.649
Borne
43.805
22.778
Bronckhorst
33.577
34.423
Enschede
543.339
516.306
Haaksbergen
26.937
26.791
Hengelo
184.908
161.769
Hof van Twente
469
21
Lochem
1.196
1.713
Losser
31.439
29.392
Oldenzaal
38.412
33.548
Twenterand
43.085
37.637
1.172.039
1.056.613
Totaal
Verloopoverzicht belastingdebiteuren In onderstaande tabellen is een overzicht van de openstaande belastingdebiteuren per gemeente weergegeven. Verloopoverzicht openstaande belastingdebiteuren per gemeente (bedragen in euro's)
Belastingjaar
Borne
Enschede
Hengelo
Losser
Per 31-12-2020
Per 31-12-2020
Per 31-12-2020
Per 31-12-2020
Aantal
Bedrag
Aantal
Bedrag
Aantal
2009
1
2010
1
640
2011
6
3.412
Bedrag
Aantal
Bedrag
489
2012
1
666
10
6.494
3
557
2
1.494
2013
1
680
15
10.723
6
1.942
1
683
2014
1
692
27
12.497
14
6.010
1
725
2015
7
7.296
61
27.057
22
5.848
4
2.085
2016
9
7.729
126
41.137
43
16.578
6
1.735
2017
29
12.976
430
123.907
161
48.875
25
19.327
2018
61
28.401
1.014
597.159
355
154.674
66
128.094
2019
87
44.015
2.517
1.563.924
859
415.513
156
133.317
2020
582
381.751
7.193
3.246.333
3.118
1.251.824
667
327.998
Totaal
778
484.206
11.401
5.633.772
4.581
1.901.821
928
615.458
Stand per 31-12-2019
742
461.338
14.921
4.642.259
5.887
2.090.725
1.081
638.190
13
GBTwente 2020
Verloopoverzicht openstaande belastingdebiteuren per gemeente (bedragen in euro's)
Belastingjaar
Haaksbergen
Almelo
Oldenzaal
Twenterand
Per 31-12-2020
Per 31-12-2020
Per 31-12-2020
Per 31-12-2020
Aantal
Bedrag
Aantal
Bedrag
Aantal
Bedrag
Aantal
2010
1
2011
1
41
2012
3
436
2
339
8
4.607
4
1.945
Bedrag
34
2013
1
-82
2014
1
124
9
5.153
6
2.405
5
861
2015
3
710
25
8.850
12
56.983
8
2.203
2016
8
14.118
66
24.351
14
5.380
26
7.045
2017
10
1.823
168
57.304
32
11.177
31
14.643
2018
53
14.044
392
158.459
76
59.663
77
34.222
2019
124
47.665
840
918.500
145
40.714
156
66.663
2020
671
450.654
2.908
1.427.198
748
392.936
769
425.099
Totaal
871
529.056
4.421
2.604.933
1.039
571.542
1.072
550.736
Stand per 31-12-2019
894
272.725
4.634
2.180.277
1.342
620.942
1.337
555.617
Verloopoverzicht openstaande belastingdebiteuren per gemeente (bedragen in euro's)
Belastingjaar
Hof van Twente
Lochem
Berkelland
Bronckhorst
Per 31-12-2020
Per 31-12-2020
Per 31-12-2020
Per 31-12-2020
Aantal
Bedrag
Aantal
Bedrag
Aantal
Bedrag
Aantal
Bedrag
2013 2014 2015
1
327
3
1.306
8
4.520
2016
5
849
8
2.743
25
5.432
2017
5
782
20
7.768
25
10.382 27.508
2018
3
1.229
70
28.150
69
2019
1
336
13
3.919
140
45.600
161
81.736
2020
12
1.683
90
23.940
532
206.538
549
201.533
Totaal
13
2.019
116
30.719
773
292.105
838
331.438
Stand per 31-12-2019
58
16.053
69
16.439
989
181.415
1.105
372.681
Begroting 2020 primitief
Begroting 2020 gewijzigd
Rekening 2020
Baten
1.212
1.212
1.098
19
Lasten
8.509
8.509
8.501
505
Saldo van baten en lasten
-7.297
-7.297
-7.403
-
-
-
-
-
-7.297
-7.297
-7.403
-
Wat heeft het gekost? Organisatie-eenheid Vastgoed en belastingen GR
Onttrekking bestemmingsreserve Resultaat
Incidenteel gerealiseerd in het boekjaar
In het overzicht van baten en lasten worden de verschillen toegelicht. Evaluatie rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid De interne controle is uitgevoerd op basis van het IC-plan. Dit interne controleplan is de leidraad voor GBTwente om te waarborgen dat handelingen die voortvloeien uit de processen juist en door de daartoe bevoegde personen worden uitgevoerd. De interne controle richt zich voornamelijk op de rechtmatigheid, juistheid en volledigheid. Er is gekeken naar de opzet, bestaan en werking van de ingebouwde controles. In 2020 zijn geen onrechtmatigheden geconstateerd. Daar waar mogelijk zijn aanbevelingen gedaan om de interne controles naar een hoger platform te brengen.
14
GBTwente 2020
1.1.3 FUO-opdrachten Met de gemeenten Berkelland en Bronckhorst is in eerste instantie een fiscale uitvoeringsovereenkomst afgesloten voor een periode van 5 jaar, t/m 2020. Er was overeengekomen dat wanneer één van drie partijen (Berkelland, Bronckhorst en GBTwente) het contract niet wil verlengen, dit uiterlijk 31 december 2019 kenbaar gemaakt moest worden. Het jaar 2020 heeft in het teken gestaan van het hernieuwen van de onderlinge afspraken in de FUO en bijbehorende bijlagen. Voor de nieuwe contractperiode is een actueel financieel perspectief aan de gemeenten aangeboden. Inmiddels weten we dat beide colleges in het voorjaar van 2021 hebben ingestemd met de hernieuwde afspraken. Wat heeft het gekost? Organisatie-eenheid Vastgoed en belastingen FUO
Begroting 2020 primitief
Begroting 2020 gewijzigd
Rekening 2020
Baten
33
33
69
Lasten
1.123
1.123
1.261
Saldo van baten en lasten
1.123
1.123
1.192
-
-
-
1.123
1.123
1.192
Onttrekking bestemmingsreserve Resultaat
In het overzicht van baten en lasten worden de verschillen toegelicht. Evaluatie rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid De werkzaamheden voor de gemeenten Berkelland en Bronckhorst worden volgens dezelfde procedures uitgevoerd als de werkzaamheden voor de gemeenten die deelnemen aan de gemeenschappelijke regeling. Voor de uitkomsten van de rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid verwijzen wij naar paragraaf 1.1.2.
1.1.4 Project gebruiksoppervlakte Met ingang van 2022 is het landelijk verplicht om de waardering van de woningen uit te voeren op basis van de gebruiksoppervlakte en niet meer op basis van de inhoud. Om aan deze wettelijke verplichting te kunnen voldoen, is eind 2018 een meerjarig project gestart om van alle woningen in het verzorgingsgebied van GBTwente de gebruiksoppervlakte te bepalen. De omzetting van m3 (inhoud) naar m2 (gebruiksoppervlakte) is voor de gemeenten Almelo, Borne, Hengelo, Losser en Oldenzaal afgerond. De WOZ-waarde en aanslag voor belastingjaar 2021 voor deze gemeenten zijn gebaseerd op gebruiksoppervlakte. Hierover zijn de inwoners geïnformeerd door onder andere de voormeldingen. Voor de gemeenten Twenterand en Enschede zijn we in de afrondende fase. De omzetting voor de gemeenten Berkelland, Bronckhorst en Haaksbergen is in volle gang. Op dit moment wordt tevens onderzocht hoe de gegevens in de WOZ (GBTwente) en de BAG (gemeente) structureel geborgd kan worden na het afronden van de éénmalige omzetting. Daarnaast wordt onderzocht waar de verantwoordelijkheid voor het beheer komt te liggen en hoe er gestreefd kan worden naar een efficiëntere werkwijze en behoud van kwaliteitsoptimalisatie binnen alle bestaande processen (GBTwente én gemeenten) voor wat betreft de objectkenmerken. Wat heeft het gekost? Project Gebruiksoppervlakte
Begroting 2020 primitief
Begroting 2020 gewijzigd
Rekening 2020
Baten
-
-
-
Lasten
541
541
737
Saldo van baten en lasten
-541
-541
-737
-
-
-
-541
-541
-737
Dotatie bestemmingsreserve Resultaat
De baten van het project gebruiksoppervlakte zijn verantwoord onder de algemene dekkingsmiddelen in paragraaf 1.2.1. In het overzicht van baten en lasten worden de verschillen nader toegelicht.
15
GBTwente 2020
De ervaring met het verzenden van de voormelding leert dat de kwaliteit van de beschikbare data toeneemt. Bij de gemeente Borne verzonden we voormeldingen inclusief de nieuwe WOZ-waarde. Bij de gemeenten Almelo, Hengelo, Losser en Oldenzaal betrof het verzoeken om de objectkenmerken te controleren. Van de ruim 8.500 reacties die op de voormeldingen terugkwamen, bleek dat in ruim de helft van de gevallen te leiden tot een wijziging van of toevoeging op de bekende kenmerken, hetgeen bijdraagt aan de gewenste kwaliteitsverbetering van de bestanden.
1.2 Overzichten 1.2.1 Overzicht algemene dekkingsmiddelen In onderstaande tabel is een overzicht weergegeven van de algemene dekkingsmiddelen. Begroting 2020 primitief Saldo
Algemene dekkingsmiddelen Saldo financieringsfunctie
Begroting 2020 gewijzigd Saldo
Rekening 2020 Saldo
-
-
-
Overige algemene dekkingsmiddelen
11.049
11.049
11.782
Totaal
11.049
11.049
11.782
De overige algemene dekkingsmiddelen bestaan uit de inkomensoverdrachten vanuit de gemeenten waar GBTwente werkzaamheden voor verricht. In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de inkomensoverdrachten per gemeente. Inkomensoverdrachten
Realisatie 2020
Begroting 2020 primitief
Begroting 2020 gewijzigd
Inkomensoverdracht Enschede
3.598.800
3.424.389
3.424.389
Inkomensoverdracht Hengelo
1.843.463
1.776.482
1.776.482
Inkomensoverdracht Borne
440.700
415.255
415.255
Inkomensoverdracht Losser
425.796
405.455
405.455
Inkomensoverdracht Haaksbergen
512.562
495.906
495.906
Inkomensoverdracht Almelo
1.501.444
1.443.265
1.443.265
Inkomensoverdracht Oldenzaal
689.625
661.323
661.323
Inkomstenoverdracht Lochem
9.713
9.713
9.713
Inkomstenoverdracht Hof van Twente
5.880
5.880
5.880
Inkomensoverdracht Berkelland
721.055
637.369
637.369
Inkomensoverdracht Bronckhorst
674.295
635.335
635.335
Inkomensoverdracht Twenterand
622.151
597.731
597.731
Inkomsensoverdracht GBO
736.712
541.379
541.379
11.782.198
11.049.482
11.049.482
Totaal inkomensoverdrachten
1.2.2 Overzicht overhead In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de overheadkosten (zoals staf, huisvesting, ICT en facilitaire zaken). Overhead
Begroting 2020 primitief
Begroting 2020 gewijzigd
Rekening 2020
Saldo
Saldo
Saldo
Overhead
1.719
1.719
1.878
Totaal
1.719
1.719
1.878
16
GBTwente 2020
1.2.3 Bedrag heffing vennootschapsbelasting In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de vennootschapsbelasting. Vennootschapsbelasting
Begroting 2020 primitief
Begroting 2020 gewijzigd
Rekening 2020
Lasten vennootschapsbelasting
30
30
16
Totale vennootschapsbelasting
30
30
16
1.2.4 Onvoorzien In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de post onvoorzien. Dit maakt het mogelijk om lopende het begrotingsjaar, vooraf niet specifiek te ramen, onvoorziene uitgaven op te vangen. Het begrote bedrag voor onvoorziene kosten is onderdeel van het groter geheel: "Vastgoed & belastingen" en zal daarom in overige overzichten niet meer separaat gepresenteerd worden. Onvoorzien
Begroting 2020 primitief
Begroting 2020 gewijzigd Rekening 2020
Vastgoed & belastingen
49
49
-
Totaal onvoorzien
49
49
-
17
GBTwente 2020
18
GBTwente 2020
2 Paragrafen
2
Paragrafen 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8
Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid Rechtmatigheid
19
20 20 22 22 24 37 37 37
GBTwente 2020
2.1 Lokale heffingen De verslaglegging over de belastingopbrengsten en paragrafen lokale heffingen maken geen onderdeel uit van het jaarverslag van het GBTwente. Hiervoor wordt verwezen naar de jaarverslagen van de gemeenten Almelo, Borne, Enschede, Haaksbergen, Hengelo, Losser, Oldenzaal, Twenterand, Berkelland, Bronckhorst, Lochem en Hof van Twente2.
2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.2.1 Capaciteit en beleid GBTwente loopt risico’s bij de realisatie van de beleidsdoelstellingen en de bedrijfsvoering. GBTwente inventariseert 3x per jaar (bij de bestuursrapportages met peildatum 30 april en 31 augustus, en bij het opstellen van de jaarstukken) haar risico’s. Nadat ze zijn benoemd, is bepaald hoe vaak dit risico zich zou kunnen voordoen en is de financiële impact per risico geschat. In de paragraaf weerstandsvermogen wordt dit risicoprofiel afgezet tegen de weerstandscapaciteit om te bepalen in hoeverre deze capaciteit voldoende is om de risico’s op te kunnen vangen zonder dat het beleid bijgesteld moet worden en/of dat doelstellingen in gevaar komen. Deze verhouding wordt het weerstandsvermogen genoemd en wordt bepaald door twee aspecten: 1. 2.
Weerstandscapaciteit: de financiële buffer om risico’s structureel of incidenteel te kunnen opvangen; Risicoprofiel: de kans op het optreden van ongewenste gebeurtenissen met een nadelig financieel gevolg van materieel belang die niet is voorzien in de begroting.
Gebruikelijk uitgangspunt bij non-profit organisaties in de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de gekwantificeerde risico’s is een getal > 1. Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit omvat ‘het geheel van middelen en mogelijkheden binnen de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling dat zij als vrij aanwendbaar kan aanmerken’. Het gaat dus om vrij aanwendbare middelen waar geen enkele verplichting tegenover mag staan. De vrij aanwendbare middelen bestaan uit het eigen vermogen en stille reserves. Van het eigen vermogen mag daarbij alleen dat deel worden meegeteld voor zover deze vrij besteedbaar is of waarvan de bestemming zonder financieel gevolg kan worden gewijzigd. De stille reserves kunnen pas worden meegeteld als ze op korte termijn gekapitaliseerd (verkocht) kunnen worden, zonder dat de uitoefening van taken en activiteiten daar hinder van ondervindt. In de huidige situatie bezit GBTwente geen stille reserves. GBTwente is een gemeenschappelijke regeling. Dat wil zeggen dat de deelnemers overheidsinstellingen zijn en dat zij een bestuurlijk én een financieel belang hebben in de uitvoering van de betreffende organisatie. Een bestuurlijk belang is aanwezig indien er zeggenschap bestaat uit hoofde van stemrecht dan wel vertegenwoordiging in het bestuur van de organisatie.
Een financieel belang is aanwezig wanneer een ter beschikking gesteld bedrag niet verhaalbaar is bij faillissement dan wel dat er een financiële aansprakelijkheid bestaat indien de gemeenschappelijke regeling haar verplichtingen niet nakomt. Op basis van de huidige beleidsregels is besloten (AB van 28 oktober 2009 en 15 april 2015) dat het eigen vermogen van GBTwente maximaal 5% mag zijn van het begrotingstotaal. De omvang van het benodigde eigen vermogen als onderdeel van de weerstandscapaciteit is dus niet afgezet tegen het risicoprofiel. Zie verder paragraaf 2.2.2. Voor de dekking van de kosten van bedrijfsvoering wordt een bijdrage van de deelnemende gemeenten ontvangen. Deze bijdrage is maximaal kostendekkend. De begroting van GBTwente is materieel in evenwicht, zowel voor dit boekjaar als ook voor de jaren 2021 tot en met 2023. Dit biedt GBTwente meerjarige financiële zekerheid, zeker ook gelet op het karakter van de dienstverlening: de uitvoering van wettelijke taken.
2
Voor Lochem en Hof van Twente heft en int GBTwente uitsluitend de havengelden
20
GBTwente 2020
2.2.2 Risico's en weerstandsvermogen In 2013 heeft een initiële inventarisatie van risico’s plaatsgevonden, welke jaarlijks wordt geactualiseerd. Met toepassing van de kansberekening en geschatte financiële impact per risico is het totale risicoprofiel gecalculeerd (zie onderstaande tabel). De financiële gevolgen binnen het risicoprofiel zijn waar nodig geïndexeerd naar de tarieven voor 2020. Onderstaande tabel geeft het risicoprofiel weer: Oorzaak Risico
Verwachte financiele inpact (€)
Eigen beleid
per 31-12-2020
was 31-12-2019
1.580.480
1.559.046
Beleid andere overheden
7.000
7.000
Autonome ontwikkelingen
104.340
104.340
Doen/nalaten door derden Totaal
50.438
50.438
1.742.258
1.720.824
Het Dagelijks Bestuur van GBTwente is zich er van bewust dat de eigen weerstandcapaciteit van GBTwente onvoldoende is om het totale risicoprofiel af te dekken. De deelnemers willen zelf een weerstandcapaciteit opbouwen die voldoende is om eventuele tegenvallers van al hun verbonden partijen op te vangen. De kans dat alle verbonden partijen op exact hetzelfde moment aanspraak maken op de weerstandscapaciteit wordt als zodanig gering gezien, dat de weerstandscapaciteit die de deelnemer moet vormen, lager kan zijn dan de afzonderlijke weerstandscapaciteiten van de verbonden partijen. In regioverband worden gesprekken gevoerd om lijn te brengen in de waardering van het risicoprofiel.
2.2.3 Kengetallen in relatie tot financiële positie Met de recente wijzigingen in het Besluit Begroting & Verantwoording (BBV) is wettelijk geregeld dat gemeenschappelijke regelingen voorgeschreven algemene financiële kengetallen opnemen in de begroting en jaarstukken. Met deze algemene financiële kengetallen wordt beoogd gemakkelijker inzicht te geven in de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling. Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de organisatie. De kengetallen maken inzichtelijk(er) over hoeveel (financiële) ruimte de organisatie beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of op te kunnen vangen. Zij geven zodoende inzicht in de financiële weerbaarheid en wendbaarheid. Van belang daarbij is ook het verloop van de uitkomsten en de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie. De algemene financiële kengetallen vormen daarom onderdeel van de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing, omdat deze paragraaf weergeeft hoe solide de begroting is en in hoeverre financiële tegenvallers kunnen worden opgevangen.
In de Regeling tot vaststelling van de wijze waarop de kengetallen moeten worden vastgesteld en opgenomen in de begroting en rekening van de provincies en gemeenten is bepaald welke kengetallen moeten worden opgenomen, hoe zij berekend moeten worden en hoe zij verwoord moeten worden in de begroting en rekening. Het betreft de volgende algemene financiële kengetallen: 1. Netto schuldquote; 2. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen; 3. Solvabiliteitsratio; 4. Grondexploitatie; 5. Structurele exploitatieruimte; 6. Belastingcapaciteit. De jaarstukken van GBTwente bevatten geen grondexploitatie en belastingopbrengsten, derhalve worden de kengetallen 4 en 6 niet opgenomen in deze paragraaf. Kengetal
jaarrekening 2019
begroting 2020
jaarrekening 2020
Netto schuldquote
24,40%
18,94%
9,72%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen
24,40%
18,94%
9,72%
Solvabiliteitsratio
2,20%
8,06%
3,63%
Structurele exploitatieruimte
0,30%
0,20%
1,06%
21
GBTwente 2020
De netto schuldquote van GBTwente is ruim voldoende. Dit kengetal weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van GBTwente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. GBTwente heeft geen leningen aangetrokken, waardoor er geen sprake is van rentelasten of aflossingen. Een netto schuldquote tot 100% wordt als voldoende beoordeeld. GBTwente voldoet hier ruimschoots aan. De solvabiliteitsratio drukt het eigen vermogen uit als percentage van het totale vermogen en geeft daarmee inzicht in de mate waarin een organisatie in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de organisatie. Omdat het eigen vermogen van GBTwente gelimiteerd is aan 5% van de begrote lasten, is deze ratio bij GBTwente relatief laag. Omdat de deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling ‘borg’ staan en GBTwente een sluitende begroting heeft, is deze ratio acceptabel. Bij de structurele exploitatieruimte wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van een lening) te dekken.
De relevantie van dit kengetal voor de beoordeling van de financiële positie is om te weten welke structurele ruimte een organisatie heeft om de eigen lasten te dragen.
2.3 Onderhoud kapitaalgoederen GBTwente bezit geen kapitaalgoederen in de vorm van wegen, riolering, water, groen of gebouwen welke onderhouden dienen te worden. Daarom is in de begroting ook geen toelichting gegeven op het onderhoud van kapitaalgoederen. Wel heeft GBTwente de meerjarige licentiekosten voor de belastingapplicatie en waarderings-applicatie, evenals Topdesk geactiveerd op de balans en is de verbouwing van de Demmersweg in 2019 geactiveerd. Voor verdere toelichting wordt verwezen naar paragraaf 3.1 en paragraaf 3.3.2 (onderdeel materiële vast activa).
2.4 Financiering Financieringsstructuur algemeen De financiering vindt bijna volledig plaats binnen de exploitatie; structurele uitgaven worden gedekt door structurele gemeentelijke bijdragen. De dagelijks ontvangen bedragen op heffingsaanslagen lopen gedurende de maand vooruit op de afstorting van deze baten aan gemeenten. Kosten van bedrijfsvoering worden gefinancierd door de gemeentelijke bijdrage. Op deze wijze hebben we over het algemeen een klein positief banksaldo. Als dit positieve saldo de limiet voor schatkist bankieren overschrijdt wordt het meerdere door het verplicht schatkist bankieren bij het Rijk dagelijks afgeroomd. Deze bedragen halen we indien nodig terug in het rekeningstelsel bij de BNG Bank. Als uitgaven niet gespreid kunnen worden voorziet het contract met de BNG Bank in een krediet op rekening-courant met een zeer acceptabele debetrente. Financieringsbehoefte 2020 In 2019 zijn we verhuisd naar de Demmersweg. Dit heeft in dat jaar incidenteel geleid tot een hoger dan normaal investeringsvolume en navenante hogere financieringsbehoefte. We hebben 2 geldleningen aangetrokken van samen € 1,6 miljoen. In 2020 waren er geen grote investeringen en is sprake van een normale exploitatiefinanciering zonder langlopende leningen. Kredietfaciliteiten De BNG Bank is de huisbankier.
Het jaar 2020 hebben we gebruik gemaakt van de optie om de overeenkomst met twee jaar te verlengen. In 2021 wordt opnieuw aanbesteed voor 2022 en verder. Na saldering van de rekeningsaldi binnen het rekeningstelsel wordt het totale saldo automatisch verrekend op 1 maands Euribor met een opslag van 0,25% als we “rood staan”. We zijn verplicht om deel te nemen aan schatkist bankieren. Hierbij worden positieve banksaldi boven het grensbedrag van € 250.000 afgeroomd door het rijk. Indien de middelen weer nodig zijn kunnen we ze terugboeken naar de lopende rekening. De rente bij het Rijk was in 2020 0%.
22
GBTwente 2020
Het drempelbedrag schatkist bankieren hebben we alleen in het tweede kwartaal overschreden. In de laatste week van april en eerst week van mei zit de piek van de belastingontvangsten met ook veel bijschrijvingen na het moment van afromen door het Rijk. We beoordelen dit als acceptabel. Financieringsbeheer Het financieringsbeheer richt zich op beperking van de kosten van financieren en op de risico’s van financieren. Kostenbeheersing De kosten voor betalingsverkeer vormen een belangrijke kostenpost voor GBTwente. Door zoveel mogelijk gebruik te maken van automatische incasso kunnen deze kosten zo laag mogelijk worden gehouden. Doordat er een klein tijdsverschil zit tussen belastingontvangsten en het afstorten van de gelden naar de gemeenten is er vrijwel steeds een positief saldo op de lopende rekening. Met de lage rentes van nu zijn we niet gebaat bij een liquide overschot. Dit wordt ondervangen door de verwachte te ontvangen inkomsten uit belastingen en leges bij voorschot aan de gemeenten af te dragen. Risicobeheersing De risico’s van financiering zijn met de huidige renteontwikkeling minimaal. We voorkomen “rood staan” door een goede afstemming van uitbetalingen aan deelnemers op de ontvangsten van inwoners. De rente op de schatkistrekening is een niet beïnvloedbaar gegeven.
In het algemeen geldt, dat bij snel fluctuerende rente de rentelasten van grote invloed kunnen zijn op het resultaat. Daarom moeten we de Fido-toets op de kasgeldlimiet doen. We laten in de volgende tabel de relatie tussen de liquide positie en de kasgeldlimiet zien. De kasgeldlimiet is bepaald op 8,2% van het begrotingstotaal, voor 2020 is deze € 1.008.000 (negatief). Modelstaat A Kasgeldlimietberekening Modelstaat A Kasgeldlimietberekening
Eerste kwartaal
Tweede kwartaal
Derde kwartaal
Vierde kwartaal
12.295
12.295
12.295
12.295
0
0
0
0,082
1.008
1.008
1.008
1.008
Begrotingstotaal per 1-1-2020 Percentage cf regeling Toegestane kasgeldlimiet 1. Omvang vlottende schuld
-
-
-
-
179
1.273
151
148
Overige uitstaande gelden < 1 jr
8.979
25.575
10.777
7.686
2. Omvang vlottende middelen
9.158
26.848
10.928
7.834
3. Omvang netto vlottende schuld
-9.158
-26.848
-10.928
-7.834
Ruimte (+) of overschrijding (-)
10.166
27.856
11.936
8.842
Tegoeden in rekening courant banken
Er was geen sprake van overschrijding van de kasgeldlimiet. Een andere in de wet Fido vastgelegde norm is de renterisiconorm. Openbare lichamen mogen in een jaar niet meer volume aan leningen aantrekken of renteherziening toepassen dan 20% van het begrotingstotaal. In 2020 is geen geldlening aangetrokken. De renterisiconorm ligt op 20% van € 12.295.000 = € 2.459.000. We hebben niet geleend in 2020 en blijven vanzelfsprekend binnen de norm. De rentelasten en het renteresultaat Er is nauwelijks een beroep gedaan op de kredietfaciliteit bij de BNG Bank. De twee geldleningen leiden tot een rentelast van €14.472. Deze rente is toegerekend aan de investeringen en komt via de kapitaallasten terecht op de kostendragers. Eigenschap lening
Lening 1
Lening 2
Hoofdsom in €
530.000
1.100.000
Looptijd in jaren
10
20
Stortingsdatum
11-3-2019
11-3-2019
Eerste aflossingstermijn
11-3-2020
11-3-2020
Einddatum
12-3-2029
14-3-2039
Aflossing
lineair (jaarlijks)
lineair (jaarlijks)
Geldgever
Gemeente Huizen
NWB Bank
Rentepercentage Saldo schuld 31-12-2020 in €
23
0
0
477.000
1.045.000
GBTwente 2020
2.5 Bedrijfsvoering 2.5.1 Personeel Formatie De toegestane en ingevulde formatie in 2020 is opgenomen in de volgende tabel. De ingevulde formatie betreft de gemiddelde bezetting over het jaar 2020. Afdeling
Vastgestelde formatie (FTE)
GBTwente
92,4
Ingevulde formatie (FTE) 82,17
Totaal
92,4
82,17
Externe inhuur in relatie tot eigen personeel In 2020 zijn de werkzaamheden uitgevoerd door zowel eigen personeel als door personeel van derden. In de grafiek hieronder wordt de ontwikkeling van de externe inhuur ten opzichte van de ambtelijke loonsom weergegeven.
Instroom en uitstroom van personeel In 2020 heeft GBTwente in totaal 9 nieuwe medewerkers mogen verwelkomen, die op diverse functies binnen GBTwente zijn geplaatst. Afgelopen jaar hebben 6 medewerkers GBTwente verlaten. Dat betrof ontslag op eigen verzoek in verband met carrièreswitch of de keuze om met pensioen te gaan. Wij danken hen voor hun inzet bij GBTwente en wensen hen het allerbeste voor de toekomst. Generatiepact Op de peildatum 1 januari 2020 nemen totaal 7 medewerkers deel aan de regeling generatiepact. Deze regeling biedt oudere medewerkers vanaf de leeftijd van 58 jaar de mogelijkheid om minder uren te gaan werken waarbij de bezoldiging slechts voor een deel wordt verlaagd. De vrijkomende formatie dient herbezet te worden door jongere medewerkers (tot 27 jaar) in dienst te nemen. In 2019 zijn meerdere jonge medewerkers aangesteld waarbij de door het generatiepact vrijgekomen formatieruimte volledig is aangewend. Tevens is voor de invulling van vacatures hierbij een deel van de reguliere formatie gebruikt. De tijdelijke regeling generatiepact 2019 is eind van dat jaar met twee jaar verlengd. Het generatiepact 2020 en 2021 is bovendien ten voordele van medewerker ietwat gewijzigd in die zin dat in alle 4 gevallen nu 100% pensioenopbouw plaatsvindt. Dat was in de oude regeling op 2 van de 4 keuzemogelijkheden het geval. Deelnemen kan vanaf de leeftijd van 58 jaar.
De regeling is bedoeld om oudere medewerkers nog duurzaam inzetbaar te houden. Corona In 2020 heeft het coronavirus grote gevolgen gehad voor o.a. het verrichten van werkzaamheden op kantoor. Vanaf half maart 2020 werken de meeste medewerkers volledig thuis. Het MT heeft tijdens deze periode veel aandacht besteed aan de situatie en de medewerkers en heeft hen gefaciliteerd om het thuiswerken verantwoord te laten plaatsvinden. Er vindt onder andere wekelijks een corona update plaats waarbij naast het inhoudelijke ook aandacht is voor gezondheid en vitaliteit.
24
GBTwente 2020
Wijzigingen managementteam Door personele wisselingen bestaat het management van GBTwente sinds medio 2020 uit drie MT-leden. De MT-leden zijn eindverantwoordelijk voor personeel en proces. Het MT wordt geadviseerd door drie procescoördinatoren en enkele adviseurs. Wet Normalisering Rechtspositie Ambtenaren Op 1 januari 2020 is de wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) in werking getreden, waarbij GBTwente samen met de gemeente Enschede heeft opgetrokken. Eind 2019 heeft iedere medewerker een arbeidsovereenkomst getekend, omdat de ambtelijke aanstelling per 1 januari 2020 is komen te vervallen. Bovendien is de CAR-UWO (de EAR) niet meer van toepassing maar geldt voor GBTwente de CAO Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties. Qua inhoud is die bijna volledig gelijk aan de CAO-gemeenten. Naast die CAO zijn aanvullende bepalingen opgenomen in het Handboek Aanvullende Arbeidsvoorwaarden Enschede. Dit handboek is ook op GBTwente van toepassing en met enkele bepalingen aangevuld. Naar verwachting zal het handboek vóór 1 juli 2021 volledig zijn. Ook is het Sociaal Statuut volledig WNRA proof gemaakt en in het Handboek opgenomen.
Daarnaast is GBTwente niet meer aangesloten bij de commissie voor Georganiseerd Overleg, maar is er een commissie lokaal overleg van toepassing waar vakbonden samen met de gemeente Enschede en GBTwente wijzigingen in arbeidsvoorwaarden bespreken die niet aan de OR zijn voorbehouden. De Bezwarencommissie Personeel van de gemeente Enschede is per 1 januari 2020 opgeheven en vervangen door de Geschillencommissie van de gemeente Enschede. Overgang van gemeente Enschede naar Raet Visma Met ingang van 1 januari 2021 hebben GBTwente en Stadsbank Oost Nederland de DVO met de gemeente Enschede beëindigd, voor wat betreft de HR- en salarisadministratie en deze belegd bij Visma|Raet. GBTwente en Stadsbank Oost Nederland trekken samen op als het gaat om HR- en salarisadministratie maar blijven wel twee zelfstandige organisaties. De overgang naar Visma| Raet betekent het volgende: ▪ ▪ ▪
De medewerker kan via YouForce zelf HR-zaken regelen (net als voorheen); Er is een HR-serviceplein van Visma|Raet beschikbaar voor eerstelijns HR gerelateerde vragen van medewerkers, managers en HR-professionals; Salarisadministratie wordt uitgevoerd door Visma Raet.
Daarnaast is er in overleg met de gemeente Enschede afgesproken dat een aantal diensten nog steeds bij de gemeente Enschede tegen betaling kan worden afgenomen, ondanks dat er geen DVO meer bestaat. Deze afspraken zijn vastgelegd in een “menukaart”. Hierbij valt te denken aan diensten zoals: HR21, Geschillencommissie, vertrouwenspersonen en Lokaal Overleg. Verder zijn de personele processen in 2020 gemodelleerd en omgezet naar de nieuwe situatie. Ziekteverzuim 2020 Het ziekteverzuimpercentage over het jaar 2020 betreft 2,03%. Dit percentage was in 2020 beduidend lager dan in 2019 (2,94%). De jaren daarvoor was het verzuim als volgt: 2018: 2,38%, 2017: 4,08%, 2016: 3,30% en in 2015: 3,86%. Het percentage verzuim is ten opzichte van vorig jaar gedaald doordat een aantal langdurige zieke medewerkers zijn hersteld. Het percentage ziekteverzuim ligt net boven de 2%, daar waar het landelijke gemiddelde in de sector gemeenten jaarlijks op 5% uitkomt. Het relatief lage verzuim komt o.a. voort uit ons beleid ten aanzien van vitaliteit en duurzame inzetbaarheid. Hieronder een overzicht per kwartaal, waarbij 2020 en 2019 met elkaar zijn vergeleken.
Tot slot het ziekteverzuim per kwartaal over het jaar 2020: 1e kwartaal 3,34% (was 2019: 2,69%) 2e kwartaal 1,33% (was 2019: 2,55%) 3e kwartaal 1,12% (was 2019: 3,29%) 4e kwartaal 2,34% (was 2019: 3,24%) Arbodienstverlening Met ingang van 1 april 2020 heeft GBTwente een nieuwe arbodienstverlening partij gevonden, namelijk: MKBasics. MKBasics geeft vervolg aan onder andere de verzuimbegeleiding van onze (zieke) medewerkers. Het contract loopt nog tot 1 april 2021 en voor 1 januari 2021 is er geconcludeerd dat we het contract voor een jaar willen verlengen. Risico inventarisatie Omdat de Arbowet dit vraagt, maar ook omdat GBTwente een goed werkgever voor haar medewerkers wil zijn, is eind 2019 besloten om de risico’s voor het werken bij GBTwente (zowel binnen als buiten het pand), in beeld te brengen. Er is een voorstel gemaakt voor een nieuw RI&E (risico inventarisatie en -evaluatie), ook op het gebied van corona, en in 2021 wordt naar
25
GBTwente 2020
aanleiding van dit voorstel met de werkgroep RI&E een plan van aanpak opgesteld. Het voorstel en plan van aanpak worden ter instemming aan de OR in 2021 voorgelegd. Protocol emotie en agressie GBTwente heeft een norm voor het omgaan met agressie: Agressie accepteren we niet. Hierdoor weten medewerkers welk gedrag ze wel of niet hoeven te accepteren. Ook om te voorkomen dat inwoners en klanten kunnen merken dat agressie kan leiden tot verschillende behandeling. We willen een veilige en gezonde werkplek bieden voor medewerkers. Daar hoort agressie niet bij. We willen eraan bijdragen dat medewerkers de vormen van gedrag en agressie herkennen en weten hoe ze om moeten gaan met emotioneel en agressief gedrag. Om deze reden is er in 2020 een start gemaakt met het updaten van het Protocol Emotie en Agressie waarin ook ruimte gecreëerd wordt voor complimenten. Over het gehele jaar 2020 zijn er 6 meldingen geweest van ongeoorloofde agressie en emotie. Deze gevallen zijn door de manager adequaat opgepakt. Er is direct actie opgepakt om de veiligheid van de organisatie te waarborgen. In 2020 is een deel van de medewerkers die nauwe klantcontacten onderhouden, opnieuw getraind in het herkennen van emotie en agressief gedrag.
In 2021 wordt dit voortgezet waarbij met name ook aandacht zal zijn voor medewerkers die direct contact hebben (buitendienstmedewerkers) en medewerkers die tweedelijns contacten onderhouden (denk aan taxateurs). Organisatie-ontwikkeltraject In 2020 is het strategisch plan 2020-2022 vastgesteld als gezamenlijk vertrekpunt voor het werken aan de 3 pijlers: HRM, cultuur en procesoptimalisatie (GBTop). Alle projecten en taken die in 2020 zijn uitgevoerd, gaan uit van de brandkey, missie, visie kernwaarden en doelen die in het meerjaren strategieplan zijn vastgesteld.
Brandkey De brandkey is een bundeling van waarden, doelen en beloftes die samen het merk GBTwente kernachtig beschrijven. Het is de sleutel tot succes voor het slagen van het strategisch plan en is daarom steeds het uitgangspunt waarop voorgenomen plannen en projecten getoetst worden.
26
GBTwente 2020
Missie GBTwente waardeert, heft en int gemeentelijke belastingen voor gemeenten op een betrouwbare, dienstverlenende en efficiënte wijze. Dit is wat GBTwente in essentie doet. Betrouwbaar spreekt voor zich. Dienstverlenend heeft vooral te maken met het feit dat GBTwente in opdracht van de gemeente(n) handelt en dus een uitvoerende en adviserende rol heeft. Waarderen, heffen en innen verwijst naar het primaire proces en dat doet GBTwente tegen zo laag mogelijke kosten. Visie GBTwente maakt belastingen persoonlijk en begrijpelijk. Dit is waar GBTwente de komende jaren naar toe wil. Omdat het belastingproces een complex geheel van beleid, uitvoering en besteding is en waarbij veel verschillende stakeholders betrokken zijn, wil GBTwente voor iedereen gemeentelijke belastingen begrijpelijk maken op een persoonlijke manier. Kernwaarden De kernwaarden van GBTwente zijn: deskundig, helder, integer en behulpzaam. De kernwaarden zeggen iets over de gewenste identiteit, cultuur en de houding en het gedrag van de medewerkers. De kernwaarden van GBTwente zijn eenvoudig en daardoor krachtig. Ze zijn in de juiste balans af te stemmen op de stakeholders: Helder naar inwoners. Deskundig voor de gemeente(n). Integer in de uitoefening van het werk. Behulpzaam als vanzelfsprekend bij een dienstverlenende houding naar alle betrokkenen. GBTwente wil daarmee bijdragen aan een betrouwbare overheid.
Doelstellingen Met de missie, visie, kernwaarden en strategie als basis gelden als doelen: ▪ ▪ ▪
Foutloos (99%) Sneller Goedkoper
Foutloos (99%): Van cruciaal belang voor de kwaliteit van dienstverlening, opbrengsten uit belastingen en een goede WOZ-waardering. Foutloos is onlosmakelijk verbonden met onderdelen uit sneller en goedkoper als het gaat over het voorkomen van faalkosten.
27
GBTwente 2020
Sneller: Wordt vooral bereikt worden door alle processen (en bijbehorende klantcontacten) systematisch onder de loep te nemen, te houden en te verbeteren. Hierin zal vooral veel aandacht zijn voor proces effectiviteit, -efficiency en -kwaliteit en alles wat bijdraagt aan optimalisatie van klantbeleving. Goedkoper: Door betere kwaliteit te leveren en sneller te werken is goedkoper realiseerbaar. Daarnaast zal GBTwente met inzet van innovaties, automatisering en robotisering, blijven streven naar ‘meer met minder’. Daarbij geldt dat het dienstverleningsaspect en de kwaliteit niet uit het oog verloren mogen worden en zelfs verbetert kunnen worden.
Pijler HRM Belastingen persoonlijk en begrijpelijk maken, is een ambitie die we alleen waar kunnen maken samen met onze mensen. We willen een goede werkgever zijn, die mensen inzet op hun talenten en die een fijne, uitdagende maar ook veilige werkomgeving biedt. Om dat waar te maken hebben werkgever én werknemer samen de verantwoordelijkheid. Instrumenten die daar aan bijdragen hangen nauw samen met werkzaamheden die in de pijler Cultuur zijn uitgevoerd. Vijf taakvelden In 2020 is daarom onderzocht hoe de gewenste cultuur, de managementstijl en de inhoudelijke ambities in de organisatiestructurering geborgd kunnen worden. Om de samenwerking te verbeteren, is het belangrijk dat kokervorming wordt tegen gegaan. Dat maakt dat we los willen komen van de bestaande vaste teams. Daarnaast willen we onder andere Databeheer en KCC verder door ontwikkelen. Dat zien wij als voorwaarden voor de gewenste kwaliteit (foutloos) van onze dienstverlening, nu maar zeker ook voor de toekomst. Een verdeling over 5 taakvelden, waarbij gelijksoortig werk is geclusterd zal dit makkelijker maken.
Ondersteuning primair proces Ook op functie- en medewerkersniveau hebben we keuzes gemaakt om het primair proces te ondersteunen: nieuw zijn procescoördinatoren (voor het sturing op de processen en de inhoud), informatieadviseurs (steeds belangrijker in de verdergaande digitalisering) en een businesscontroller. Mensen die al langer via een inleenconstructie voor ons werkten, hebben we in vaste dienst kunnen aannemen. Op deze manier hebben we in 2020 een structuur ontworpen die onze ambities op inhoud én op werkgeverschap kan ondersteunen. Met een positief advies van de OR (verwacht in februari 2021) wordt dit halverwege 2021 geïmplementeerd. Strategisch personeelsbeleid en -planning in 2021 Als vervolg hierop gaan we in 2021 verder met de ontwikkeling van ons strategisch personeelsbeleid en strategische personeelsplanning. Vooruitlopend daarop hebben we in 2020 onze personele jaarplan cyclus onder de loep genomen. De