Eindejaarsrapportage 2025 v7

Gelet op de omvang van de werkzaamheden heeft de wetgever ons hiervoor de tijd gegeven tot en met 2032. Ontsluitingsweg Kolenbranderweg (€ 100.000 nadeel) Op 27 oktober 2020 heeft de gemeente een koopovereenkomst getekend, waarin een bijzondere bepaling met betrekking tot de aanleg van een verbindingsweg naar de Kolenbranderweg is opgenomen. In deze bijzondere bepaling is opgenomen dat als de gemeente er niet in slaagt binnen vijf jaar deze ontsluitingsweg te realiseren, zij aan de koper een bedrag van €100.000 betaald. Dit is ook als zodanig verwerkt in de paragraaf risicobeheersing van de Begroting 2025. Er is nog geen uitvoering gegeven aan de aanleg van deze weg en we moeten nu dus tot betaling Eindejaarsrapportage 2025

29

van deze € 100.000 overgaan. Dit bedrag moet nu als een last in de begroting worden opgenomen. Hiermee vervalt het risico en het bijbehorend risicobeslag op de algemene reserve. Procedure voor de bouw en woningen (€ 4.000 nadeel) In 2024 is een addendum op de structuurvisie vastgesteld. Hierin staat dat we de komende 10 jaar 900 woningen gaan bouwen. De eerste procedures voor de bouw van die woningen hebben we dit jaar doorlopen. Met als gevolg dat we zowel extra kosten als exploitatiebijdragen hebben ontvangen. We maken altijd eerst kosten, voordat we inkomsten ontvangen. Dit betreft incidentele bijstelling. Verkoop perceel Hassinkborg (€ 97.000 voordeel) Wij hebben op 1 oktober 2024 besloten in het plangebied Hassinkborg een laatste perceel gemeentegrond te verkopen. Koper is voornemens een dansschool op te richten op het betreffende perceel. De overdracht van de gronden heeft in het derde kwartaal 2025 plaatsgevonden Parkeerplaats Hassinkborgh (€ 25.000 voordeel) Met de verkoop van perceel Hassinkborgh heeft Haaksbergen de verplichting parkeerplaatsen te realiseren. De feitelijke uitgave voor de aanleg vindt echter in 2026 plaats. Daarom stellen we voor het beschikbaar gestelde bedrag over te hevelen naar 2026 (zie ook hoofdstuk budgetoverheveling).

Bijstelling leefbaar buitengebied (€ 200.000 voordeel) De begroting voor leefbaar buitengebied wordt enerzijds neutraal bijgesteld als gevolg van een ontvangen subsidie van € 38.000. De subsidie wordt ingezet ten behoeve van het project voorverkenning Buurse deel 1. Anderzijds wordt een verzoek voor budgetoverheveling gedaan voor het budget leefbaar buitengebied. In 2025 zijn wij verschillende verplichtingen aangegaan om te komen tot een leefbaar buitengebied. De werkzaamheden en verantwoording daarvan lopen door in 2026, hiervoor is een overheveling van budget noodzakelijk. Zo hebben we een start gemaakt met het opstellen van programma toekomstbestendig buitengebied als gebiedsgerichte uitwerking van de Omgevingsvisie. In 2026 zetten we dit voort. Ook voor initiatieven op het gebied van een vitaal en leefbaar platteland zijn we verplichtingen aangegaan, die we in 2026 voortzetten. We zetten daarmee in op cofinanciering van burgerinitiatieven vanuit Leader en ondersteuning bij gebiedsprocessen om onze inwoners te faciliteren. Beleidsonderwerp grondexploitatie Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp Grondexploitatie Actualisatie verliesvoorziening grex Renteontwikkeling Kleine verschillen < € 15.000 Totaal Grondexploitatie

Eindejaarsrapportage 2025

Lasten Baten Saldo 49.000 49.000 49.000 49.000 25.000 -15.000 10.000 123.000 -15.000 108.000

Inc./Str. Incidenteel Incidenteel Incidenteel

30

Actualisatie verliesvoorziening grex (€ 49.000 voordeel) Door een hogere (begrote) verkoopopbrengst van de Brem, is de verliesvoorziening bij de actualisatie voor de Begroting 2026 afgenomen. De verliesvoorziening voor de Brem dient daarom te worden aangepast ten opzichte van de Jaarrekening 2024. Rentetoerekening (€ 49.000 voordeel) Het budget van de rentetoerekening is naar beneden bijgesteld. Beleidsonderwerp Duurzaamheid en vergunningen Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp Duurzaamheid of Vergunningverlening Onderschrijding bouwleges Verlagen budget duurzaamheid Subsidie Programmeringsafspraken Wind CDOKE middelen SPUK Lokale Aanpak Isolatie Kleine verschillen < € 15.000 Totaal Duurzaamheid of Vergunningverlening

Lasten

Baten

Saldo

Inc./Str.

90.000 -10.000 320.000 -285.000 -21.000 115.000

-300.000 50.000 -320.000 285.000 19.000 -285.000

-300.000 90.000 40.000 -2.000 -170.000

Structureel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel

Onderschrijding bouwleges (€ 300.000 nadeel) Ondanks het feit dat we komende jaren veel woningen gaan bouwen, nemen de legesinkomsten nog meer af. Dat is een gevolg van de inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsborging (Wkb). Voor de invoering van de Wkb ontving de gemeente voor het verlenen van een vergunning voor een woning al gauw € 3.000 tot € 6.000. Met de invoering van de Wkb is dat (ongeacht de bouwkosten) rond de € 400 per woning. Voor dit jaar schatten we de raming met € 300.000 te onderschrijden en vanaf volgende jaren met € 250.000. Verlagen budget duurzaamheid (€ 90.000 voordeel) De afgelopen drie jaar hebben we gebruik kunnen maken van de specifieke uitkering CDOKE. Deze is bedoeld voor het uitvoeren van klimaatdoelen (personeel). Dat maakt dat we alle kosten die we voor duurzaamheid maken, in principe proberen te verantwoorden onder deze SPUK. Dat maakt dat we van het budget energietransitie en duurzaamheid minder gebruik hebben gemaakt. Subsidie programmeringsafspraken Wind (€ 40.000 voordeel) Dit budget gebruiken we om de bewoners van Buurse te ondersteunen en hen van advies te voorzien ten tijde van het uitwerken van de plannen van de provincie omtrent Windpark Oude Buurserdijk, waarvoor veel specifieke technische kennis benodigd is. Het restant (€ 30.000) moet overgeheveld worden naar 2026. CDOKE (neutraal) In 2025 verwachten wij € 330.000 te besteden.

De begroting is hierop aan zowel de lasten als baten kant aangepast. De resterende middelen mogen we besteden tot 2027.

Eindejaarsrapportage 2025

31

SPUK Lokale Aanpak Isolatie (neutraal) Dit betreft een specifieke uitkering ten behoeve van woningisolatie voor particulieren. De SPUK loopt tot 2028. Verwachting is dat we dit jaar € 285.000 uitgeven en hierop is de begroting bijgesteld.

Eindejaarsrapportage 2025

32

Budgetoverhevelingen Activiteiten moeten worden uitgevoerd in het jaar, waarin het bijbehorend budget beschikbaar is gesteld. Het kan echter voorkomen dat door omstandigheden deze activiteiten in het boekjaar niet hebben kunnen plaatsvinden, maar deze alsnog in het volgende boekjaar gedaan moeten worden. Ook zijn er activiteiten die gesubsidieerd worden, waarbij de verplichting doorloopt na 2025. Voor deze uitzonderingssituaties kan het bijbehorend budget overgeheveld worden naar het volgende boekjaar. Om een budget over te hevelen, gelden de volgende cumulatieve eisen: 1. Er dient een concreet en uitgewerkt plan aan het over te hevelen budget ten grondslag te liggen; 2. Er dient sprake te zijn van een bijzondere situatie, op grond waarvan de voorgenomen activiteit geheel of gedeeltelijk niet kon worden gerealiseerd; 3. De over te hevelen budgetten kunnen uitsluitend worden ingezet voor de oorspronkelijke bestemming; 4. Het over te hevelen budget dient groter te zijn dan € 15.000; 5. Er is voor de betreffende uitgave in 2025 geen structurele post beschikbaar. Wij stellen voor maximaal € 1.059.192 over te hevelen. De tabel hieronder geeft een totaaloverzicht van de over te hevelen budgetten en eronder volgt een toelichting. Prog. 0 1 2 6 6 6 8 8 8 8

Overheveling Haaksbergen ster(ker) in ontwikkeling Toezicht en handhaving leefomgeving Onderhoud straatmeubilair Lokale inclusie agenda Hervormingsagenda en regionaalsamenwerkingsagenda Alleenverdienersproblematiek Budgetoverheveling Omgevingswet Leefbaar buitengebied Parkeerplaats Hassinkborg Subsidie Programmeringsafspraken Wind

Bedrag 100.000 200.000 26.000 25.000 111.012 50.000 282.180 200.000 25.000 40.000 1.059.192

1. Haaksbergen ster(ker) in ontwikkeling (€ 100.000) Om de continuïteit in het programma ‘Haaksbergen Ster(ker) in Ontwikkeling’ mogelijk te maken, stellen wij voor € 100.000 over te hevelen naar volgend jaar. In 2025 is veel inzet vanuit het meerjarig programma uitgegaan naar het traject ombuigingen, waardoor bepaalde activiteiten met het oog op de organisatieontwikkeling niet zijn uitgevoerd. De organisatieontwikkeling (waarvoor het plan gereed is) willen wij alsnog in 2026 oppakken. Daarvoor is budgetoverheveling nodig. 2. Toezicht en handhaving leefomgeving (€ 200.000) In 2024 en 2025 is elk jaar € 139.000 beschikbaar gesteld voor het knelpunt Vitale Vakantieparken. Hiervoor is de opgestelde projectopdracht leidend, waarin deze budgetten Eindejaarsrapportage 2025

33

worden verantwoord. We hebben geconstateerd dat er noodzaak en urgentie is, om de situatie op de vakantieparken en rondom solitaire woningen goed inzichtelijk te hebben en er vervolgens beleid op te maken. Dit onder meer door de instructieregel (van minister Keijzer) die er waarschijnlijk komt, de vraag vanuit ondernemers en de vraag of betreffende solitaire woningen al dan niet getransformeerd moeten worden (en onder welke voorwaarden). In 2025 zijn we begonnen met het inzichtelijk maken van de gegevens en is een start gemaakt met het opstellen van beleid. Afronding van het hele project kan niet plaatsvinden in 2025, die tijd is te kort. Daarom zijn 2026 en 2027 nodig om de werkzaamheden overeenkomstig de projectopdracht af te ronden. Hierbij het verzoek het resterende, totale budget van naar verwachting € 200.000 over te hevelen naar de jaren 2026 en 2027. 3. Onderhoud straatmeubilair (€ 26.000) In de begroting is incidenteel budget beschikbaar gesteld om achterstallig onderhoud van banken op te pakken. In 2025 is vertraging opgelopen in de werkzaamheden. Dit krijgt een vervolg in 2026. Voorgesteld wordt om € 26.000 over te hevelen naar 2026. 4. Lokale inclusie agenda (€ 25.000) Gedurende het jaar 2025 was er geen personele capaciteit beschikbaar om een aanvang te maken met het beleid rondom de Lokale Inclusie Agenda.

Bovendien is de lokale inclusie agenda onderdeel geworden van het pakket ombuigingen, zoals deze in de Begroting 2025 en het meerjarenperspectief 2026-2028 is opgenomen. De bezuiniging ziet op het schrappen van het inclusiebeleid vanaf 2027. De incidentele middelen zijn nodig om het (wettelijk verplichte) beleid hiervoor op te stellen. Met een overheveling van € 25.000 is het mogelijk (via een externe opdracht) in 2026 aan deze plicht te voldoen met inachtneming van de ombuiging. 5. Hervormingsagenda en Regionale Samenwerkingsagenda (€ 111.000) De beleidsdoelstellingen zoals opgenomen in de Hervormingsagenda en de Regionale Samenwerkingsagenda worden verder geconcretiseerd. De taken en of opdrachten die hieruit voortvloeien, zullen de komen de jaren uitgaven met zich meebrengen. Daarnaast loopt het project aanpak wachttijden nog. Omdat nog uitgaven verwacht worden, stellen wij voor het budget over te hevelen. 6. Alleenverdienersproblematiek (€ 50.000) Door een samenloop van fiscaliteit, sociale zekerheid en toeslagen loopt een groep inwoners toeslagen mis. Als gevolg hiervan hebben zij een lager besteedbaar inkomen, dan een verglijkbaar huishouden met een volledige bijstandsuitkering en ligt dit inkomen onder het bestaansminimum (de op de leefsituatie van toepassing zijnde bijstandsnorm plus maximale toeslagen).

In de septembercirculaire is € 60.000 opgenomen voor de alleenverdienersproblematiek (zie programma 0). Hiervan wordt in 2025 € 10.000 besteed en de overige € 50.000 wordt overgeheveld naar 2026. 7. Budgetoverheveling Omgevingswet (€ 282.000) Het Rijk heeft in de algemene uitkering voor 2025 € 164.000 extra beschikbaar gesteld voor de implementatie van de Omgevingswet. Daarnaast houden we in 2025 € 118.000 over van Eindejaarsrapportage 2025

34

het bestaande budget. Voorgesteld wordt het budget in 2025 met € 282.000 te verlagen en over te hevelen naar 2026. Dit geld hebben we in 2026 nodig voor de verdere implementatie van de Omgevingswet. Het betreft dan met name inzet voor het opstellen van het Omgevingsplan. Basis hiervoor is het Transitieplan Omgevingsplan Haaksbergen, dat op 29 november 2023 is vastgesteld door de gemeenteraad. Uiterlijk tot en met 2032 heeft de gemeente de tijd alle regels vanuit de bruidsschat, ruimtelijke plannen en plaatselijke verordeningen die van toepassing zijn op de fysieke leefomgeving, te verwerken in een integraal Omgevingsplan, dat bovendien via ‘toepasbare regels' digitaal te raadplegen moet zijn. Gelet op de omvang van de werkzaamheden heeft de wetgever ons hiervoor de tijd gegeven tot en met 2032. 8. Leefbaar buitengebied (€ 200.000) In 2025 zijn wij verschillende verplichtingen aangegaan om te komen tot een leefbaar buitengebied. De werkzaamheden en verantwoording daarvan lopen door in 2026, hiervoor is een overheveling van budget noodzakelijk. Zo hebben we een start gemaakt met het opstellen van programma toekomstbestendig buitengebied als gebiedsgerichte uitwerking van de Omgevingsvisie. In 2026 zetten we dit voort. Ook voor initiatieven op gebied van een vitaal en leefbaar platteland zijn we verplichtingen aangegaan, die we in 2026 willen voortzetten.

We zetten daarmee in op cofinanciering van burgerinitiatieven vanuit Leader en ondersteuning bij gebiedsprocessen om onze inwoners te faciliteren. 9. Parkeerplaats Hassinkborgh (€ 25.000) Met de verkoop van perceel Hassinkborgh heeft Haaksbergen de verplichting parkeerplaatsen te realiseren. De feitelijke uitgave voor de aanleg vindt echter in 2026 plaats. Daarom stellen we voor het beschikbaar gestelde bedrag over te hevelen naar 2026. 10. Subsidie Programmeringsafspraken Wind (€40.000) Dit budget gebruiken we om de bewoners van Buurse te ondersteunen en hen van advies te voorzien ten tijde van het uitwerken van de plannen van de provincie omtrent Windpark Oude Buurserdijk, waarvoor veel specifieke technische kennis benodigd is. Dit jaar wordt er naar verwachting € 10.000 op geboekt. Het restant van € 40.000 moet overgeheveld worden naar 2026.

Eindejaarsrapportage 2025

35

Restant kredietenlijst Het volgende overzicht geeft de status van de kredieten per 15 oktober 2025 weer. Bedragen x € 1.000 Omschrijving krediet Afwaardering N18

Restant 31-122024

In 2025 verstrekt krediet

Uitgaven Subsidie in 2025

Restant krediet

665

86

579

19

13

6

Raadsbesluit

Datum besluit

Afschr. termijnen

Verval-datum

Begroting 2017 en EJR 2023 Raadsbesluit 03-03-2021

2-11-2016 en 20-12-2023

25 jaar

31-12-2027

3-3-2021

5 jaar

31-12-2025

Uitgestelde vervaldatum

Voorbereidingskrediet Stepelerveld II Vervanging hard- en software 2022 Realisatie ontsluiting bouwplan 'De Hoeve'

167

167

Begroting 2022

3-11-2021

5 jaar

31-12-2025

30

30

Begroting 2022

3-11-2021

25 jaar

31-12-2025

Herinrichting 't Kempke

274

23

251

Begroting 2022

3-11-2021

25 jaar

31-12-2025

Huisvestingsplan 2021-2023

88

81

7

Begroting 2022

3-11-2021

25 jaar

31-12-2025

Reconstructie Oorweg

400

400

Begroting 2023

9-11-2022

25 jaar

31-12-2026

Dr. Prinsstraat

107

1

106

Begroting 2023

9-11-2022

25 jaar

31-12-2026

Oversteek Hengelosestraat

68

10

58

1e berap 2022

29-6-2022

25 jaar

31-12-2025

Pleinputkasten

58

5

53

1e berap 2023

5-7-2023

15 jaar

31-12-2026

Vervanging fietsenstalling

50

50

Begroting 2024

8-11-2023

10 jaar

31-12-2025

Nieuwbouw basisschool Buurse

125

125

Begroting 2024

8-11-2023

40 jaar

31-12-2025

31-12-2026

Renovatie basisschool Sint Bonifatius

25

25

Begroting 2024

8-11-2023

40 jaar

31-12-2025

31-12-2026

31-12-2026

31-12-2026

1.917

1.831

86

Rb 25-01-2023 en 27-09-2023

25-1-2023 en 27-09-2023

40 jaar

31-12-2025

31-12-2026

Vervanging openbare verlichting 2024

497

127

370

Begroting 2024

8-11-2023

15 jaar

31-12-2025

31-12-2026

Krediet I&A 2024

212

15

197

Begroting 2024

8-11-2023

5 jaar

31-12-2025

Aanpassing openbare ruimte het Palet

180

25-1-2023

40 jaar

31-12-2025

31-12-2026 31-12-2026

Basisschool het Palet

180

Chalets Oekraïne 2024

4.524

24-4-2024

3 jaar

31-12-2025

Verkeersregelinstallatie

100

100

1e berap 2024

26-6-2024

15 jaar

31-12-2026

75

75 WRP 2025-2030

2-10-2024

60 jaar

31-12-2026

96

96 WRP 2025-2030

2-10-2024

60 jaar

31-12-2026

Riolering en watergangen oude N18 Riolering en watergangen oude N18 rotonde Aanpassen watergangen oude Enschedesestraat

-875

10

3.649

Raadsbesluit 25-01-2023 Raadsbesluit 24-04-2024

10 WRP 2025-2030

2-10-2024

60 jaar

31-12-2025

358 WRP 2025-2030

2-10-2024

60 jaar

31-12-2028

55 WRP 2025-2030

2-10-2024

60 jaar

31-12-2027

300 WRP 2025-2030

2-10-2024

60 jaar

31-12-2027

577 WRP 2025-2030

2-10-2024

60 jaar

31-12-2028

WRP 2025-2030 en EJR 2025

2-10-2024

60 jaar

31-12-2029

561 WRP 2025-2030

2-10-2024

60 jaar

31-12-2027

59 WRP 2025-2030

2-10-2024

60 jaar

31-12-2027

13

237 WRP 2025-2030

2-10-2024

60 jaar

31-12-2028

200

90

110 WRP 2025-2030

2-10-2024

60 jaar

31-12-2028

169

92

77

Raadsbesluit 31-01-2024

31-1-2024

10 jaar

31-12-2025

400

Begroting 2025

6-11-2024

15 jaar

31-12-2026

213

Begroting 2025

6-11-2024

5 jaar

31-12-2026

Kempke

267

109

Aanpassen Veldmaterstraat

55

Parallelweg de Hoeve VWA en HWA

300

Aanpak riolering Sterkerstraat

579

2

Parallelweg Haaksbergen

614

12

602

Wateroverlast de Brink

561

Wateroverlast Veldmaat (Meidoorn)

130

71

Wateroverlast Benninkstraat

250

Wateroverlast Blankenburgerstraat Speelvoorzieningen Vervanging verouderde openbare verlichting 2025

400

Krediet I&A 2025

215

Riolering: Centrum Veldmaat Riolering: Industriestraat en omstreken Riolering: Veldmaat bomenbuurt (Berk

670

670

Begroting 2025

6-11-2024

60 jaar

31-12-2026

1.200

1.200

Begroting 2025

6-11-2024

60 jaar

31-12-2026

835

835

Begroting 2025

6-11-2024

60 jaar

31-12-2026

160

Begroting 2025

6-11-2024

60 jaar

31-12-2026

213

Begroting 2025 en 1e berap 25

6-11-2024 en 25-06-2025

10 jaar

31-12-2026

102

Begroting 2025

6-11-2024

5 jaar

31-12-2026

200

Begroting 2025

6-11-2024

25 jaar

31-12-2026

10-7-2024

via grex

31-12-2026

16-4-2025

via grex

31-12-2026

10-7-2024

via grex

31-12-2028

Riolering: Gemalen 2025

160

Investeringen natuurbegraven

250

AV-middelen

102

Verbouwing Archief

200

Voorbereidingskrediet Bouwen aan de randen Voorbereidingskrediet Ontwikkeling Holthuizen Aankopen gronden bouwen aan de randen

Eindejaarsrapportage 2025

2

200

250

37

2

248

72

72

3.500

3.500

Raadsbesluit 10-07-2024 Raadsbesluit 16-04-2025 Raadsbesluit 10-07-2024

31-12-2026

36

Toelichting uitgestelde vervaldatum Herinrichting ‘t Kempke De werkzaamheden voor de realisatie worden in 2026 afgerond. Aansluitend loopt er een onderhoudstermijn van 6 maanden. Oversteek Hengelosestraat De onderhoudstermijn loopt nog door in 2026. Tevens zijn er nog enkele kleine bijkomende werkzaamheden. Nieuwbouw basisschool Buurse en renovatie basisschool Sint Bonifatius In de voorbereiding is aan het bedrijf SBM opdracht gegeven voor de basisscholen Buurse en Sint Bonifatius twee scenario’s uit te werken te weten ‘nieuwbouw’ en ‘revitalisatie’. De onderzoeksresultaten worden eind 2025 opgeleverd. Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek, worden de verdere voorbereidingswerkzaamheden vormgegeven, die nog in 2026 zullen doorlopen. Basisschool Het Palet Op 23 september 2025 was de officiële opening van IKC Het Palet. De bouw is voltooid, maar de definitieve financiële afrekening zal begin 2026 worden ingediend. Vervanging openbare verlichting 2024 Dit krediet voor de vervanging van de openbare verlichting dient te worden verlengd. Dit is noodzakelijk vanwege stagnaties in het aanbestedingsproces, waardoor de uitvoering van het project vertraging heeft opgelopen. Aanpassing openbare ruimte Het Palet Er moeten nog werkzaamheden worden verricht aan de openbare ruimte. Deze werkzaamheden worden aan het eind van dit jaar of begin 2026 afgerond.

Flexibele opvanglocaties Op 24 april 2024 heeft de raad een krediet van € 3.000.000 beschikbaar gesteld voor het realiseren van kleinschalige opvanglocaties. Samen met nog een toenmalig restantkrediet van € 678.708 voor opvang, was er daarmee een krediet beschikbaar van afgerond € 3.675.000. Het krediet is dit voorjaar gebruikt voor de aanschaf van extra chalets die geplaatst zijn aan de Bartokstraat. Het grootste deel van het krediet zal gebruikt worden voor het gefaseerd plaatsen van 45 flexwoningen. De eerste fase betreft het plaatsen van 13 flexwoningen aan de Morgensterweg. Het plaatsen van de overige flexwoningen gaat duren tot in ieder geval eind 2026. Speelvoorzieningen Uit het krediet voor speelvoorzieningen worden de kosten van gerenoveerde speelvoorzieningen bekostigd. Bij de renovatie van een speelplek wordt de buurt altijd betrokken. Dat proces vraagt tijd. Mogelijk dat de opdracht voor enkele nog te renoveren speelplekken begin 2026 wordt geplaatst, daarom dient de looptijd van het krediet te worden verlengd.

Eindejaarsrapportage 2025

37

Meerjarige en structurele effecten 2025-2029 De meerjarige en structurele effecten van de hiervoor beschreven afwijkingen in 2024, worden meerjarig verwerkt in de Eerste bestuursrapportage 2025. Er zijn structurele en meerjarige mutaties die hun oorsprong kennen in 2024 en al in de Begroting 2025 zijn verwerkt. Deze mutaties zijn in deze eindejaarrapportage alleen voor 2024 meegenomen en worden daarom ook niet in onderstaand overzicht weergegeven. Voor een tekstuele toelichting op deze afwijkingen, verwijzen wij naar de toelichting op de afwijking in de programma’s in de Eindejaarsrapportage 2024. Progr. Omschrijving prog Bestuur en Ondersteuning 0

2025 2026 2027 2028 2029 20.000 40.000 40.000 40.000 40.000

0 0 0 0 0 0

-2.556.000

1 3 4 5 6 6 6 6 6 6 6 7 8

Omschrijving bijstelling De gemeentelijke bijdrage aan de Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering Bestuur en Ondersteuning Effecten mei- en septembercirculaire Bestuur en Ondersteuning Reserveringen uit septembercirc 2025 Bestuur en Ondersteuning Stelpost indexatie Bestuur en Ondersteuning Hoge tarieven schoonmaakkkosten Bestuur en Ondersteuning Stijging accountantskosten Bestuur en Ondersteuning Stijging kosten salarisadministratie Totaal Bestuur en Ondersteuning Veiligheid Kleine verschillen < € 15.000 Totaal Veiligheid Economie Toename toeristenbelasting Totaal Economie Onderwijs Kleine verschillen < € 15.000 Totaal Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Bijstelling budget Brede SPUK GALA Totaal Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein Hogere intensiteit huishoudelijke ondersteuning Sociaal domein Lokale inclusie agenda Sociaal domein Maatschappelijke begeleiding Sociaal domein Ontwikkeling jeugdhulp Sociaal domein Toename aantal kinderen met een hoge indicatie Sociaal domein Toename Jeugdbescherming en -reclassering Sociaal domein Kleine verschillen < € 15.000 Totaal Sociaal domein Volksgezondheid en milieu Begraafplaatsen Totaal Volksgezondheid en milieu Volkshuisvesting en ruimtelijke Onderschrijding bouwleges ordening Totaal Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening Eindtotaal

Eindejaarsrapportage 2025

-66.000 30.000 66.000 48.888 -2.457.112 2.000 2.000 -25.000 -25.000 -11.994 -11.994 -4.605 -4.605 80.000 -160.000 -797.000 128.888 14.068 -11.855 -745.899 -1.539 -1.539 300.000

-896.000 859.000 -46.000 30.000 80.000 48.888 115.888 2.000 2.000 -25.000 -25.000 -11.994 -11.994 -1.839 -1.839 80.000 4.386 -130.000 -400.000 33.541 14.068 -13.048 -411.053 -1.539 -1.539 250.000

-96.000 33.000 -127.000 30.000 80.000 48.888 8.888 2.000 2.000 -25.000 -25.000 -11.994 -11.994 -4.605 -4.605 80.000 24.386 -17.500 -400.000 33.541 14.068 -13.048 -278.553 -1.539 -1.539 250.000

300.000

250.000

-2.944.149

-83.537

-84.000 33.000 -160.000 30.000 80.000 48.888 -12.112 2.000 2.000 -25.000 -25.000 -11.994 -11.994 -4.605 -4.605 80.000 24.386 -17.500 -400.000 13.860 14.068 -13.048 -298.234 -1.539 -1.539 250.000

-75.000 33.000 -23.000 30.000 80.000 48.888 133.888 2.000 2.000 -25.000 -25.000 -11.994 -11.994 -4.605 -4.605 80.000 24.386 -17.500 -400.000 13.860 14.068 -13.048 -298.234 -1.539 -1.539 250.000

250.000

250.000

250.000

-60.803

-101.484

44.516

38

Technische wijzigingen Wij lichten technische wijzigingen tussen programma’s (financieel neutraal en zonder effect op beleid en uitvoering) niet meer tekstueel toe bij de programma’s, maar presenteren deze in een overzicht in dit hoofdstuk. Progr.

Taakv. Nr Omschrijving taakveld 0 0.10 Mutaties reserves 0 0.4 Overhead 6 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal 6 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd Totaal Totaal

Eindejaarsrapportage 2025

2025 -302.000 302.000 -258.000 258.000 0

2026 -271.000 271.000 0

2027 -271.000 271.000 0

2028 -271.000 271.000 0

2029 -271.000 271.000 0

39

Financiële begroting per taakveld na wijziging Om de aansluiting te houden tussen de verplichte tabel taakvelden in de begroting en de verplichte tabel taakvelden in de jaarrekening, nemen wij in onze bestuursrapportages een tabel op met de begroting op taakveldniveau voor en na wijziging. Begrote baten en lasten Nr.

Omschrijving taakveld

0.1

Bestuur Bestuur - Totaal Mutaties reserves Mutaties reserves Mutaties reserves - Totaal Burgerzaken Burgerzaken Burgerzaken - Totaal Beheer overige gebouwen en gronden Beheer overige gebouwen en gronden Beheer overige gebouwen en gronden - Totaal Overhead Overhead Overhead - Totaal Treasury Treasury Treasury - Totaal OZB woningen OZB woningen - Totaal OZB niet-woningen OZB niet-woningen - Totaal Belastingen overig Belastingen overig Belastingen overig - Totaal Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds - Totaal Overige baten en lasten Overige baten en lasten Overige baten en lasten - Totaal Vennootschapsbelasting (VpB) Vennootschapsbelasting (VpB) - Totaal Totaal programma Bestuur en ondersteuning Crisisbeheersing en brandweer Crisisbeheersing en brandweer - Totaal Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid - Totaal Totaal programma Bestuur en ondersteuning Verkeer en vervoer Verkeer en vervoer Verkeer en vervoer - Totaal Parkeren Parkeren - Totaal Openbaar vervoer Openbaar vervoer Openbaar vervoer - Totaal Totaal programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat Economische ontwikkeling Economische ontwikkeling Economische ontwikkeling - Totaal Fysieke bedrijfsinfrastructuur Fysieke bedrijfsinfrastructuur - Totaal Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen - Totaal Economische promotie Economische promotie Economische promotie - Totaal Totaal programma 3 Economie Openbaar basisonderwijs Openbaar basisonderwijs - Totaal Onderwijshuisvesting Onderwijshuisvesting Onderwijshuisvesting - Totaal Onderwijsbeleid en leerlingzaken Onderwijsbeleid en leerlingzaken Onderwijsbeleid en leerlingzaken - Totaal Totaal programma 4 Onderwijs

0.10 0.10 0.2 0.2 0.3 0.3 0.4 0.4 0.5 0.5 0.61 0.62 0.64 0.64 0.7 0.8 0.8 0.9 0 1.1 1.2 1 2.1 2.1 2.2 2.5 2.5 2 3.1 3.1 3.2 3.3 3.3 3.4 3.4 3 4.1 4.2 4.2 4.3 4.3 4

Eindejaarsrapportage 2025

Bedragen x € 1.000

Begroting Begroot Mutatie 2025 incl 2025 na ERJ ERJ 2025 wijzigingen 2025 Lasten 1.427 248 1.675 -1.427 -248 -1.675 Baten 9.710 61 9.771 Lasten 7.734 1.361 9.095 1.975 -1.300 675 Baten 467 467 Lasten 803 10 813 -335 -10 -345 Baten 80 80 Lasten 115 115 -35 -35 Baten 164 164 Lasten 12.136 -187 11.948 -11.972 187 -11.785 Baten 615 61 676 Lasten 210 111 322 405 -50 354 Baten 4.578 32 4.610 4.578 32 4.610 Baten 3.393 -32 3.361 3.393 -32 3.361 Baten 124 124 Lasten 539 539 -415 -415 Baten 51.478 2.556 54.034 51.478 2.556 54.034 Baten 20 20 Lasten 254 -124 131 -234 124 -111 Lasten 23 69 92 -23 -69 -92 47.388 1.190 48.576 Lasten 2.014 -41 1.973 -2.014 41 -1.973 Lasten 988 -197 791 -988 197 -791 -3.002 238 -2.764 Baten 55 54 109 Lasten 4.288 -68 4.220 -4.233 122 -4.111 Lasten 42 42 -42 -42 Baten 48 48 Lasten 54 54 -6 -6 -4.281 122 -4.159 Baten 79 79 Lasten 593 79 671 -593 -593 Lasten 57 57 -57 -57 Baten 102 18 120 Lasten 142 18 160 -40 -40 Baten 268 25 293 Lasten 219 219 48 25 73 -642 25 -617 Lasten 160 -12 148 -160 12 -148 Baten 125 125 Lasten 1.139 -9 1.130 -1.014 9 -1.005 Baten 343 -6 336 Lasten 1.366 13 1.379 -1.023 -20 -1.043 -2.197 1 -2.196

Baten/ Lasten

40

Begrote baten en lasten Nr.

Omschrijving taakveld

5.1 5.1

Sportbeleid en activering Sportbeleid en activering Sportbeleid en activering - Totaal Sportaccommodaties Sportaccommodaties Sportaccommodaties - Totaal Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie - Totaal Musea Musea - Totaal Cultureel erfgoed Cultureel erfgoed Cultureel erfgoed - Totaal Media Media - Totaal Openbaar groen en (openlucht) recreatie Openbaar groen en (openlucht) recreatie Openbaar groen en (openlucht) recreatie - Totaal Totaal programma 5 Sport, cultuur en recreatie Samenkracht en burgerparticipatie Samenkracht en burgerparticipatie Samenkracht en burgerparticipatie - Totaal Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO - Totaal Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd - Totaal Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal - Totaal Inkomensregelingen Inkomensregelingen Inkomensregelingen - Totaal WSW en beschut werk WSW en beschut werk WSW en beschut werk - Totaal Arbeidsparticipatie Arbeidsparticipatie - Totaal Hulpmiddelen en diensten (WMO) Hulpmiddelen en diensten (WMO) - Totaal Hulp bij het huishouden (WMO) Hulp bij het huishouden (WMO) Hulp bij het huishouden (WMO) - Totaal Begeleiding (WMO)

Begeleiding (WMO) - Totaal Dagbesteding (WMO) Dagbesteding (WMO) - Totaal Overige maatwerkarrangementen (WMO) Overige maatwerkarrangementen (WMO) - Totaal Jeugdhulp ambulant lokaal Jeugdhulp ambulant lokaal - Totaal Jeugdhulp ambulant regionaal Jeugdhulp ambulant regionaal - Totaal Jeugdhulp ambulant landelijk Jeugdhulp ambulant landelijk - Totaal Jeugdhulp met verblijf regionaal Jeugdhulp met verblijf regionaal - Totaal Jeugdhulp met verblijf landelijk Jeugdhulp met verblijf landelijk - Totaal PGB WMO PGB WMO - Totaal PGB Jeugd PGB Jeugd - Totaal Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) - Totaal Beschermd wonen (WMO) Beschermd wonen (WMO) Beschermd wonen (WMO) - Totaal Jeugdbescherming Jeugdbescherming - Totaal Jeugdreclassering Jeugdreclassering - Totaal Coördinatie en beleid WMO Coördinatie en beleid WMO - Totaal Coördinatie en beleid Jeugd Coördinatie en beleid Jeugd - Totaal Totaal programma 6 Sociaal domein

5.2 5.2 5.3 5.3 5.4 5.5 5.5 5.6 5.7 5.7 5 6.1 6.1 6.21 6.22 6.23 6.3 6.3 6.4 6.4 6.5 6.60 6.71A 6.71A 6.71B 6.71C 6.71D 6.751 6.752 6.753 6.762 6.763 6.791 6.792 6.812 6.81A 6.81A 6.82A 6.82B 6.91 6.92 6

Eindejaarsrapportage 2025

Bedragen x € 1.000

Baten/ Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Lasten Baten Lasten Lasten Baten Lasten

Baten Lasten Lasten Lasten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Lasten Lasten Baten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Baten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten

Begroting 2025 incl wijzigingen 155 815 -660 363 517 -154 263 688 -424 125 -125 9 59 -51 695 -695 78 2.748 -2.670 -4.779 3.011 6.121 -3.111 72 -72 499 -499 2.156 -2.156 6.188 9.916 -3.728 565 2.734 -2.169 526 -526 1.030 -1.030 198 2.422 -2.223 1.654 -1.654 761 -761 3 -3 32 -32 5.523 -5.523 3 -3 3.069 -3.069 8 -8 117 -117 140 -140 187 -187 300 300 527 -527 30 -30 483 -483 521 -521 -28.572

Begroot 2025 na ERJ 2025 -7 148 -11 804 5 -656 321 685 409 926 -88 -242 281 544 281 968 -424 125 -125 10 19 10 69 -51 695 -695 78 2.748 -2.670 -83 -4.863 741 3.752 -60 6.061 801 -2.310 1 73 -1 -73 -379 121 379 -121 2.156 -2.156 6.188 27 9.942 -27 -3.755 565 2.734 -2.169 526 -526 -49 981 49 -981 14 212 80 2.502 -66 -2.290 1.654 -1.654 -36 725 36 -725 -3 3 32 -32 -539 4.984 539 -4.984 147 150 -147 -150 -321 2.748 321 -2.748 51 58 -51 -58 117 -117 129 269 -129 -269 187 -187 300 -300 300 300 53 579 -53 -579 14 45 -14 -45 483 -483 521 -521 1.940 -26.633

Mutatie ERJ 2025

41

Begrote baten en lasten Nr.

Omschrijving taakveld

7.1 7.1

Volksgezondheid Volksgezondheid Volksgezondheid - Totaal Riolering Riolering Riolering - Totaal Afval Afval Afval - Totaal Milieubeheer Milieubeheer Milieubeheer - Totaal Begraafplaatsen en crematoria Begraafplaatsen en crematoria Begraafplaatsen en crematoria - Totaal Totaal programma 6 Sociaal domein Ruimte en leefomgeving Ruimte en leefomgeving Ruimte en leefomgeving - Totaal Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) - Totaal Wonen en bouwen Wonen en bouwen Wonen en bouwen - Totaal Totaal programma 8 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening TOTAAL TOTAAL TOTAAL SALDO BATEN EN LASTEN

7.2 7.2 7.3 7.3 7.4 7.4 7.5 7.5 7 8.1 8.1 8.2 8.3 8.3 8

Eindejaarsrapportage 2025

Bedragen x € 1.000

Begroting Begroot Baten/ Mutatie 2025 incl 2025 na ERJ Lasten ERJ 2025 wijzigingen 2025 Baten 98 98 Lasten 1.350 1.350 -1.252 -1.252 Baten 4.292 94 4.386 Lasten 3.333 94 3.427 959 959 Baten 2.812 -44 2.768 Lasten 2.401 -44 2.357 411 411 Baten 604 -350 255 Lasten 1.710 -482 1.228 -1.106 132 -973 Baten 153 10 163 Lasten 306 -6 300 -153 16 -137 -1.141 148 -992 Baten 146 223 369 Lasten 1.816 -126 1.690 -1.670 349 -1.321 Lasten 75 -123 -47 -60 108 47 Baten 1.344 -266 1.077 Lasten 2.734 -95 2.639 -1.390 -171 -1.561 -3.120 286 -2.835 Baten 92.163 3.859 96.022 Lasten 92.511 -9 92.503 -348 3.867 3.519

42

Interbestuurlijk toezicht Het is de verantwoordelijkheid van iedere overheid om haar eigen taken, ook die in medebewind, goed uit te voeren en financieel stabiel te zijn. Horizontale controle door de raad is leidend. Het interbestuurlijke toezicht door de provincie is een wettelijke taak, als onderdeel van het geheel aan ‘checks and balances’ voor een goed functioneren van het openbaar bestuur. De provincie beoordeelt hoe een aantal medebewindstaken door gemeenten wordt uitgevoerd. De systematiek die de provincie Overijssel hanteert, is gebaseerd op een bestuursovereenkomst die de colleges van elke gemeente met Gedeputeerde Staten zijn aangegaan. In aansluiting op de veranderende maatschappij, wil de provincie deze taak samen met gemeenten zoveel mogelijk vanuit partnerschap oppakken. Gemeenten onderschrijven deze insteek. Partnerschap staat centraal zonder uit te sluiten dat, waar nodig, sturend door de provincie wordt opgetreden. Dit is uitgangspunt van de herziene Overijsselse bestuursovereenkomst IBT, welke tijdens de Twentse en Zwolse burgemeesterskring op respectievelijk 11 februari en 11 maart 2022 door provincie en gemeenten is ondertekend. Wij hebben toegezegd de raad in de reguliere verantwoordingsdocumenten op de hoogte te houden van de afspraken en ontwikkelingen op de diverse domeinen.

Het laatste document waarin wij de voortgang op IBT hebben gerapporteerd betreft de begroting 2026. De peildatum daarvan is relatief kort gelegen voor de totstandkoming van deze rapportage. Wij hebben de IBT bijlage ten opzichte van de begroting geactualiseerd met informatie die wij recent met de raad hebben gedeeld via raadsinformatiebrieven. Indien zich belangrijke ontwikkelingen binnen de domeinen voordoen, berichten wij u daar separaat over. Algemeen De beoordeling door de provincie gaat gepaard met het toekennen van een verkeerslichtkleur (groen-oranje-rood). Dit gebeurt per domein en op basis van de kleuring op de afzonderlijke domeinen wordt de totaalkleur toegekend. De kleuring heeft een signaalfunctie en is niet bedoeld als ‘goed’ of ‘fout’. Op de domeinen die oranje of rood kleuren ziet de provincie risico’s, waarop in haar ogen actie nodig is en waarover de provincie, in aansluiting op het kader IBT, het gesprek wil voeren met de gemeente. De bevindingen op de afzonderlijke domeinen vormen input voor het voorliggende integrale totaalbeeld. Dit totaalbeeld is het gewogen gemiddelde van de genoemde zes domeinen. Het totaalbeeld 2025 over het toezichtsjaar (2024) is groen.

Domein Financiën Eindejaarsrapportage 2025

43

Het beeld over het domein Financiën is gebaseerd op de huidige Begroting 2025 en het provinciale oordeel daarover. Haaksbergen presenteerde een structureel sluitende begroting voor 2025. Haaksbergen hecht veel waarde aan een structureel financieel gezonde basis. Echter als gevolg van niet beïnvloedbare omstandigheden, zoals de korting van het Rijk op het Gemeentefonds (ravijnjaren), de hogere bijdragen aan verbonden partijen en de tarief- en volumestijging binnen het sociaal domein, komt Haaksbergen vanaf 2026 met een niet structureel sluitende meerjarenraming. Om die reden blijft het totaalbeeld oranje. Haaksbergen heeft enkele maatschappelijke voorzieningen (onder andere zwembad De Wilder en Huis van Haaksbergen) en het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor onderwijs op de lijst met nog te ramen investeringen staan. Haaksbergen stelt echter wel dat een structurele en reële financiële dekking van deze voorzieningen een belangrijke voorwaarde is. Haaksbergen wil geen “hypotheek op de toekomst” nemen, wat wil zeggen dat maatregelen omkeerbaar moeten zijn en geen structurele verplichting mogen zijn, die de gemeente in de toekomst mogelijk dwingt tot aanvullende bezuinigingen. Er zijn nog geen ombuigingen meegenomen in de Begroting 2025.

In de Begroting 2025 is wel een inventarisatie opgenomen van mogelijke ombuigingen, dit betreffen medebewindstaken van de gemeente en een taakstelling voor verbonden partijen. Hoe Haaksbergen hiermee omgaat, wordt bij de Kadernota 2026 meegenomen. Het eigen vermogen en de weerstandsratio zijn ruim boven de door de raad vastgestelde norm. Voor het overige constateert de provincie: Veel gemeenten worden geconfronteerd met tekorten in de meerjarenraming door het zogenoemde “ravijnjaar”. Ook de meerjarenraming van Haaksbergen laat tekorten zien. Om bij de komende begroting te zorgen voor een sluitende meerjarenraming, heeft Haaksbergen al denkrichtingen/maatregelen opgenomen. De provincie vindt het verstandig dat hierover al is nagedacht. Maatregelen hebben vaak tijd nodig om ook daadwerkelijk gerealiseerd te worden. De provincie zal de bij de Begroting 2026 uitgewerkte maatregelen beoordelen, daarbij gebruiken zij de vastgestelde criteria uit het Gemeenschappelijk toezichtkader. Domein Omgevingsrecht VTH (voorheen Wabo) Op basis van de uitgevoerde toetsing van IBT op het domein Omgevingsrecht VTH, de onderlinge samenhang van de documenten en de voortgangsgesprekken, was het kleurbeeld over 2024 voor de gemeente Haaksbergen groen. Verbeterpunten vorig jaar De gemeente is met de verbeterpunten uit het beeld 2024 aan de slag gegaan.

Dit heeft geresulteerd in verbetering, maar er blijft op onderdelen aandacht nodig. Beleidskader Voor de thuistaken heeft Haaksbergen eind 2021 VTH-beleid vastgesteld, dat onder andere een probleemanalyse, strategieën, meerjarendoelstellingen en een risicoanalyse bevat. De huidige risicoanalyse behoeft verdere doorontwikkeling. De actualisatie van de risicoanalyse is in 2024 gestart en deze is 2025 afgerond. Haaksbergen stelt in 2025 geactualiseerd VTHEindejaarsrapportage 2025

44

beleid vast, waarin de geactualiseerde risicoanalyse wordt meegenomen. In het uitvoeringprogramma 2024 heeft Haaksbergen een werkwijze opgenomen met betrekking tot de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Het uniforme regionale VTH-beleid voor de taken belegd bij de Omgevingsdienst Twente (verder: OD Twente), is in 2023 door Haaksbergen vastgesteld. In dit beleidsplan zijn onder andere een probleemanalyse, strategieën en doelen opgenomen. Er is nog nadere uitwerking nodig van de gestelde doelen, zodat duidelijk is wanneer de doelen zijn gehaald. Voor de toezichtstaken wordt (gedeeltelijk) gebruik gemaakt van het dynamisch risicoprioriteringsinstrument (RPI). Het blijft nog onduidelijk hoe de RPI precies wordt ingezet, hoe de risico inschattingen worden bepaald en welke prioriteiten daaruit volgen. Uitvoeringsprogramma Het uitvoeringsprogramma 2025 voor de thuistaken is tijdig vastgesteld. In het uitvoeringsprogramma is aangegeven welke activiteiten de gemeente wil gaan uitvoeren voor de thuistaken en hoe de gemeente gaat werken aan de realisatie van de beleidsdoelen. Uit het uitvoeringsprogramma blijkt dat de beschikbare capaciteit in eerste instantie onvoldoende is om de geplande werkzaamheden uit te voeren. In het uitvoeringsprogramma is opgenomen dat er zo nodig maatregelen worden getroffen, zoals tijdelijke inhuur.

Het uitvoeringsprogramma 2025 voor de taken belegd bij de OD Twente is tijdig vastgesteld. In het uitvoeringsprogramma is aangegeven welke activiteiten voor Haaksbergen worden uitgevoerd. Daarnaast zijn enkele doelstellingen uit het beleid overgenomen in het uitvoeringsprogramma, maar ontbreken de doelen voor de thema’s dienstverlening en financiën, zoals opgenomen in de verordening van de gemeente. Rapportage en evaluatie Het jaarverslag 2024 over de thuistaken is tijdig vastgesteld. In het jaarverslag geeft de gemeente inzicht in de uitgevoerde werkzaamheden en de realisatie van de voorgenomen doelen. De belangrijkste conclusies uit het jaarverslag 2024 zijn: - Het werken met de nieuwe Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouwen vraagt meer afstemming en overleg. - Het digitaal systeem RX mission wordt verder ontwikkeld passend bij het werkproces. - De beschikbare capaciteit en de benodigde capaciteit voor het VTHUP 2024 zijn in 2024 nog niet in evenwicht gebracht. - De doorontwikkeling van de organisatiewijzigingen heeft inzet gevraagd. - De actualisatie van de risicoanalyse en het VTH beleidsplan zijn opgestart en worden in 2025 afgerond. - De complexiteit op het gebied van stikstof heeft nog altijd invloed op de uren vergunningverlening voor de activiteit bouwen, milieu en evenementen. - Momenteel voldoen we niet volledig aan de Kwaliteitscriteria 2.3 (verder: KC).

Het inzicht is niet volledig en niet meer actueel. Vanwege capaciteitstekort is hier geen prioriteit aan gegeven. Op 1 januari 2025 is een nieuwe set kwaliteitscriteria gepubliceerd (KC 2.3 naar KC 3.0). Aanleiding voor de landelijke aanpassing naar KC 3.0 zijn de aanbevelingen vanuit de commissie Van Aartsen. Het voldoen aan de vigerende KC is vastgelegd in de Verordening uitvoering en handhaving Omgevingsrecht, vastgesteld door de raad in december 2023. Het KC-traject wordt in 2025 uitgevoerd, waarbij de Eindejaarsrapportage 2025

45

kennis en ervaring van alle VTH medewerkers opnieuw in beeld wordt gebracht. Het overzicht hiervan wordt samen met het jaarverslag 2025 aangeboden aan college en raad vóór 1 april 2026. Het jaarverslag 2024 over de taken belegd bij de OD Twente is tijdig vastgesteld. Het jaarverslag geef inzicht in de uitgevoerde activiteiten en de behaalde doelen. De belangrijkste conclusies uit het jaarverslag 2024 zijn: - Vergunningverlening De toestroom van meldingen en informatieplichten milieubelastende activiteiten (verder: mba) is sterk achtergebleven bij de vooraf gestelde verwachtingen. De oorzaak is nog onduidelijk. De komende jaren wordt gekeken hoe deze instroom zich ontwikkelt en welke oorzaken hier mogelijk achter liggen. - Wabo en stikstof De stikstofproblematiek blijft grote invloed uitoefenen op de realisatie van vergunningen. Het resultaat is veel langlopende openstaande aanvragen vanuit het oude recht. Vanaf 2025 wordt de werkvoorraad vanuit de PDC Wabo separaat als bijlage gerapporteerd en toegelicht. De OD Twente is in gesprek met de provincie over een verdere aanpak. - Toezicht en handhaving Twentebreed zijn 80,4% van de geplande controles uitgevoerd in plaats van de gewenste 100%. De voornaamste oorzaak hiervoor is onbezette vacatureruimte. De gemeente Haaksbergen vormt de uitzondering op bovenstaande ontwikkeling.

In 2024 is de gehele planning voor periodieke controles in Haaksbergen uitgevoerd. - Handhaving door de OD Twente heeft in 2024 geleid tot meerdere verbeurde last onder dwangsommen (LOD’s). Voor de gemeente Haaksbergen gaat het om één invorderingsadvies. - Klachten De afgelopen jaren is een sterke toename geconstateerd in het aantal klachtmeldingen, dat door de OD Twente is afgehandeld. Nagenoeg alle klachten in Haaksbergen hadden afgelopen jaar betrekking op lucht (67%) en geluid (29%). Binnen het thema lucht ging het enkel om klachten gerelateerd aan geur, niet om stofhinder. - Milieuleges Een separaat onderdeel van de Omgevingswet is de mogelijkheid milieuleges te heffen. Binnen Twente is afstemming gezocht rondom dit thema. Dit heeft geleid tot een uniform sjabloon om milieuleges te borgen in de individuele legesverordeningen. In de praktijk blijkt dat er desondanks substantiële verschillen zitten in de tariefstellingen en de verordeningen vaak niet aansluiten bij de PDC van de OD Twente. Er is een project gestart voor het opstellen van een uniforme paragraaf voor milieuleges met eenduidige definities. Uniforme milieuleges zijn verwerkt in de Legesverordening. Verbeterpunten Voor 2025 heeft de gemeente Haaksbergen de volgende verbeterpunten: 1. Stel in 2025, zoals voorgenomen, het geactualiseerde VTH-beleid voor de thuistaken vast. 2.

Verwerk de geactualiseerde risicoanalyse in het VTH-beleid en gebruik deze bij de programmering van het uitvoeringsprogramma 2026. Eindejaarsrapportage 2025

46

3. Geef in 2025 gedetailleerder inzicht in het voldoen aan de kritieke massa van de kwaliteitscriteria en motiveer wanneer niet wordt voldaan aan deskundigheidsgebieden. 4. Zorg voor verdere ontwikkeling van indicatoren en streefwaarden voor de gestelde doelen in het uniforme regionale VTH-beleid voor de taken bij de OD Twente. 5. Geef in 2025 beter inzicht in de werking van het dynamisch risicoprioriteringsinstrument (RPI) en de daarbij horende risico-inschattingen, zodat inzichtelijk is hoe deze de toezichtstaken sturen. 6. Toets, zoals voorgenomen in het uitvoeringsprogramma 2025, voor de taken belegd bij de OD Twente, de relevante vergunningen op actualiteit en actualiseer vergunningen, indien nodig, volgens de wettelijk vastgestelde termijnen. 7. Geef in het Jaarverslag 2024 over de taken belegd bij de OD Twente inzicht in de realisatie van de gestelde doelen. Domein Wro De gemeente Haaksbergen wordt in het provinciale toezicht positief beoordeeld op de criteria van het domein Wro. Dit maakt dat het kleurbeeld over het afgelopen jaar groen is. De gemeentelijke structuurvisie uit 2014 is met een addendum geactualiseerd. Op 27 november 2024 is het addendum op deze structuurvisie vastgesteld, waarbij voorkeurslocaties voor wonen en werken aan de randen van Haaksbergen, Buurse en St. Isidorushoeve zijn opgenomen.

De gemeente Haaksbergen beschikt over actuele bestemmingsplannen. Haaksbergen heeft zich in 2023 voorbereid op de implementatie van de Omgevingswet. De gemeente werd daarbij extern ondersteund. Het participatiebeleid is vastgesteld, hiervoor is ook de formatie uitgebreid. Het "transitieplan Omgevingsplan Haaksbergen” is vastgesteld, waarin uitgangspunten en het proces om te komen tot het Omgevingsplan zijn omschreven. Ondersteund door een extern bureau is in 2024 de ontwerp Omgevingsvisie opgesteld. Toezicht en handhaving op de naleving van ruimtelijke plannen, buiten toezicht en handhaving in het kader van vergunningverlening, krijgt in de gemeente Haaksbergen voldoende aandacht in het VTH-programma 2024. Positief te benoemen is de inzet met betrekking tot plattelandsontwikkeling. Haaksbergen heeft 3 Natura 2000 gebieden binnen haar gemeente. De provincie is bevoegd gezag voor het opstellen en uitvoering geven aan de gebiedsagenda, onder andere met betrekking tot de stikstofproblematiek. Dit traject vergt echter ook beleidsmatige keuzes van de gemeente Haaksbergen. In de teamplannen is dit onderwerp opgenomen, om dit op de juiste manier te beleggen en de prioriteit te geven die nodig is in een landelijke gemeente. Er is een beleidsadviseur plattelandsontwikkeling aangesteld.

Daarnaast zijn een accounthouder voor agrarische bedrijven en een medewerker voor de begeleiding van stoppende agrariërs (op basis van LBV regeling) gestart.

Eindejaarsrapportage 2025

47

Domein Informatie- en archiefbeheer In 2025 is binnen de organisatie met hoge prioriteit vervolg gegeven aan de uitvoering van het verbeterplan voor informatie- en archiefbeheer. Vraagstukken in de volledige informatievoorzieningsketen zijn daarbij actief opgepakt door informatiebeheerders, waaronder de beleidsmedewerker DIV en informatiemanager. Diverse onderdelen van het plan zijn inmiddels succesvol afgerond in samenspraak met de archiefinspectie Overijssel. Tijdens het verificatiebezoek in oktober 2024 was de inspecteur al positief over de aanpak en de behaalde resultaten. Op 2 september 2025 vond een nieuw meetmoment plaats met de archiefinspectie, waarin de voortgang is besproken. De inspectie sprak haar waardering uit voor de wijze van aanpak en de concrete stappen die Haaksbergen heeft gezet. De verwachting is dat Haaksbergen een gedegen oranje beoordeling ontvangt, met uitzicht op een groene beoordeling in het IBT-oordeel over 2026, mits de ingezette lijn wordt voortgezet. In 2024 is op basis van een intentieovereenkomst gewerkt aan vijf pilots rondom samenwerking op informatiemanagement tussen Haaksbergen en Hengelo. In april 2025 is het eindrapport opgeleverd. Hieruit blijkt dat samenwerking mogelijk is.

Verdere besluitvorming over de scope en randvoorwaarden is in voorbereiding Binnen de ambtelijke organisatie is de aandacht voor informatiehuishouding verder toegenomen. Er wordt structureel ingezet op bewustwording en kennisdeling, onder andere via wekelijkse inloopspreekuren, gerichte presentaties en uitleg over het belang en juiste gebruik van informatie. Integrale afstemming vindt inmiddels structureel plaats, wat bijdraagt aan een duurzame verbetering van het informatie- en archiefbeheer. Daarnaast wordt het komende jaar ingezet op zaakgericht werken in de hele organisatie, waarmee de integrale afstemming verder wordt versterkt. Domein statushouders Per 1 januari 2025 is een nieuwe taakstelling van 20 te huisvesten statushouders vastgesteld voor de eerste helft van 2025. Volgens het Taakvolgsysteem (TVS) van het COA zijn er voor 1 juli 2025 16 huisvestingen geregistreerd. Echter duurt het een tijd voordat de gerealiseerde huisvestingen opgeteld worden in het TVS. In werkelijkheid zijn er in de eerste helft van 2025 18 statushouders gehuisvest. Vanaf 1 juli 2025 geldt een nieuwe taakstelling van 18 statushouders voor de tweede helft van het jaar. Daarmee komt het totaal aantal te huisvesten statushouders in 2025 op 38. Tot op heden (oktober 2025) zijn er in totaal 23 statushouders gehuisvest. De huisvesting van statushouders is een nationale uitdaging.

In de toezichtladder wordt meegewogen of eventuele achterstanden in huisvesting uit vorige perioden zijn weggewerkt. Als het ernaar uitziet dat een gemeente de taakstelling niet haalt, wordt door de provincie Overijssel een ambtelijk overleg ingepland. Daarbij wordt informatie opgevraagd en geëvalueerd welke stappen genomen kunnen worden om aan de taakstelling te voldoen. In een dergelijk geval wordt de frequentie van monitoring geïntensiveerd van maandelijks naar tweewekelijk. Dit is de interventieladder en stappenplan. Eindejaarsrapportage 2025

48

De taakstelling voor de eerste helft van 2025 is behaald en het kleurbeeld blijft groen. Domein Erfgoed De gemeente Haaksbergen kent een actuele erfgoedverordening uit 2018. De monumentencommissie was belegd bij het Oversticht. Deze heeft vijf adviezen afgegeven waarvan niet is afgeweken. Inmiddels is deze taak belegd bij de Erfgoedraad. VTH is voldoende ingericht, waarbij wordt aangegeven dat toezicht gebeurt op basis van verleende vergunningen en dat handhaving alleen gebeurt bij een handhavingsverzoek. Bij ruimtelijke ontwikkelingen worden archeologie en cultuurhistorie meegewogen. Dit gebeurt via archeologisch onderzoek, advies door de regioarcheoloog en benutten van de Cultuurhistorische Atlas van de provincie Overijssel.

Eindejaarsrapportage 2025

49

Rekenkameronderzoek De Rekenkamercommissie doet onderzoek naar de legitimiteit, effectiviteit en efficiency van het gemeentelijk beleid, ter ondersteuning van besluitvorming door de gemeenteraad. De Rekenkamercommissie De Rekenkamercommissie functioneert onafhankelijk van raad en college en bestaat uit drie leden, die geen directe binding met de gemeente Haaksbergen hebben. Arnold Titsing is voorzitter, de leden zijn Michel Ligtenbarg en Ellen Odenthal. De wet versterking decentrale rekenkamers Alle drie leden zijn in 2024 opnieuw benoemd. Dit is in lijn met de wet versterking decentrale rekenkamers. Tevens is 26 juni 2024 een nieuwe verordening gemeentelijke rekenkamer door de raad vastgesteld. Nieuw Onderzoek De Rekenkamercommissie heeft op dit moment het onderzoek subsidiebeleid onderhanden. Dit onderzoek zal in 2025 afgerond en gerapporteerd worden. Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking: Zicht op zeggenschap. Daarnaast is er door de Twentse rekenkamers een onderzoek gedaan naar de samenwerking in Twente. Op 1 juli 2025 ontving uw raad hierover het rapport “Zicht op zeggenschap” en op 23 september 2025 een raadsinformatiebrief.

De gezamenlijke Twentse rekenkamers willen met dit rapport hun raden inzicht geven in de diversiteit van samenwerkingsvormen die in Twente aan de orde zijn, alsmede in de doelstellingen daarvan en de mate waarin de raden hierop kunnen reflecteren en er invloed op kunnen uitoefenen. De achtergrond van de vraag ligt in de ontvlechting van de Regio Twente.

Eindejaarsrapportage 2025

50