Eindejaarsrapportage 2025 v7
Tekst van het document
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ....................................................................................... 2 Aanbieding .............................................................................................. 3 Inleiding en financiële samenvatting ...................................................... 5 Programma’s ........................................................................................... 8 Programma 0 Bestuur en ondersteuning ................................................... 8 Programma 1 Veiligheid ....................................................................... 14 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat .......................................... 15 Programma 3 Economie ....................................................................... 16 Programma 4 Onderwijs....................................................................... 17 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie ................................................ 18 Programma 6 Sociaal domein................................................................ 20 Programma 7 Volksgezondheid en milieu ................................................ 27 Programma 8 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening ............................. 29 Budgetoverhevelingen ..........................................................................
33 Restant kredietenlijst ............................................................................ 36 Meerjarige en structurele effecten 2025-2029 ...................................... 38 Technische wijzigingen ......................................................................... 39 Financiële begroting per taakveld na wijziging ..................................... 40 Interbestuurlijk toezicht ....................................................................... 43 Rekenkameronderzoek .......................................................................... 50
Eindejaarsrapportage 2025
2
Aanbieding Aan de gemeenteraad, In deze eindejaarsrapportage informeren wij u over de financiële ontwikkelingen in de tweede helft van 2025. In de raadsvergadering van 25 juni 2025 heeft u de Eerste bestuursrapportage 2025 vastgesteld. Bij deze eerste bestuursrapportage zijn de mutaties 2025 die structureel doorwerken, tevens verwerkt in de meerjarenraming 2026-2029. Dit betekent dat in deze eindejaarsrapportage de afwijkingen worden gerapporteerd ten opzichte van de Begroting 2025 na verwerking van de mutaties uit de Eerste bestuursrapportage 2025. Bij de afwijkingen hebben we onderscheid gemaakt tussen incidentele, meerjarige en structurele effecten. Meerjarige effecten zijn incidenteel van aard met een meerjarig karakter. De meerjarige en structurele effecten van de in deze eindejaarsrapportage vermelde afwijkingen leiden tot financiële effecten voor de jaren 2026-2029. Deze effecten voor de toekomstige jaren worden verwerkt in de Begroting 2026-2029. Resultaat De afwijkingen in deze eindejaarsrapportage tellen op tot een positief saldo van € 3.868.000 (incl. overhevelingen). Net als voorgaande jaren zijn er financiële bijstellingen. We zien in deze financiële bijstellingen ten opzichte van voorgaande jaren een positieve ontwikkeling. De huidige financiële bijstellingen betreffen met name autonome ontwikkelingen.
De twee belangrijkste autonome ontwikkelingen zijn de verwerking van de mei- en septembercirculaire en gewijzigde intensiteit binnen het nieuwe zorglandschap. Deze hebben grote impact op het resultaat, die we bij het opstellen van de begroting niet hadden kunnen voorzien. Met dit positief resultaat constateren we dat het beeld uit de Eerste bestuursrapportage 2025 aanzienlijk afwijkt van het beeld uit deze Eindejaarsrapportage 2025. Dit komt enerzijds doordat de eerste bestuursrapportage vroegtijdig in het jaar wordt opgesteld, waardoor de plannen voor het huidige jaar net zijn opgestart en nog weinig te zeggen valt over de (positieve) financiële bijstellingen en de periode tussen eerste bestuursrapportage en eindejaarsrapportage relatief lang is. Daarnaast komt dit door de verschillende autonome ontwikkelingen zoals geschetst. In de eindejaarsrapportage stellen wij voor maximaal € 1.059.000 over te hevelen naar het volgende jaar. Voor een groot deel heeft dit te maken met de circulaires van het Rijk en anderzijds loopt de uitvoering van projecten vertraging op.
Eindejaarsrapportage 2025
3
Grootste mutaties In onderstaande tabel worden de mutaties groter dan € 150.000 in deze eindejaarsrapportage gepresenteerd. Prog. Onderwerp mutaties 0 Bestuur en ondersteuning 0 Effecten mei- en septembercirculaire 0 Storting bestemmingreserve overheveling 1 Toezicht en handhaving leefomgeving 6 Onderuitputting afschrijvingskosten 6 Maatschappelijke begeleiding 6 Uitkering overschot reserve beschermd wonen 6 Ontwikkeling jeugdhulp 8 Bijstelling leefbaar buitengebied 8 Onderschrijding bouwleges
Bedrag -162.000 2.556.000 -1.059.000 200.000 561.000 160.000 300.000 920.000 200.000 -300.000
Bovenstaande tabel met alle mutaties groter dan € 150.000 telt op tot € 3.376.000 inclusief mutaties kleiner dan € 150.000 sluit deze aan op de boven de tabel genoemde € 3.868.000. Het saldo van de Begroting 2025 met de mutaties uit de Eerste bestuursrapportage 2025 was € 348.000 negatief. Met het positieve saldo uit deze eindejaarsrapportage van € 3.868.000 stijgt het begrotingssaldo 2025 naar € 3.520.000 positief. Naast het rapporteren over de afwijkingen, doen wij in aparte hoofdstukken voorstellen voor het overhevelen van budgetten en het verlengen van beschikbaar gestelde kredieten. Het college van burgemeester en wethouders, Gerard van den Hengel Jan-Herman Scholten Pieter van Zwanenburg Johan Niemans
Eindejaarsrapportage 2025
4
Inleiding en financiële samenvatting Inleiding Op 6 november 2024 heeft uw raad de Begroting 2025 vastgesteld, die vervolgens is goedgekeurd door de provincie. In de Eerste bestuursrapportage 2025, vastgesteld op 25 juni 2025, zijn de afwijkingen gerapporteerd ten opzichte van de Begroting 2025 na wijzigingen uit de Eindejaarsrapportage 2024. In deze Eindejaarsrapportage 2025 informeren wij u over de financiële ontwikkelingen in de tweede helft van 2025. In deze eindejaarsrapportage lichten wij per programma afwijkingen groter dan € 15.000 op de vastgestelde budgetten toe. Dit is conform de financiële verordening. In deze rapportage zijn de gegevens tot en met medio oktober verwerkt. Met deze informatie hebben wij een prognose gemaakt tot het einde van dit jaar. Om de leesbaarheid van deze rapportage te vergroten, hebben wij conform de Begroting 2025 en Eerste bestuursrapportage 2025 op programmaniveau verantwoord. Daarnaast maken wij binnen de programma’s het onderscheid tussen beleidsonderwerpen volgens de indeling zoals die in de Begroting 2025 is opgenomen. Daarnaast lichten wij technische wijzigingen (financieel neutraal en zonder enig effect op beleid en uitvoering) niet meer tekstueel toe bij de programma’s, maar vermelden wij deze in een separaat overzicht. Binnen de afwijkingen maken wij onderscheid tussen incidentele, meerjarige en structurele effecten.
Met meerjarige effecten bedoelen we meerjarige incidentele wijzigingen. Deze lopen tot en met uiterlijk 2029 en zijn daarmee niet structureel van aard. In de programma’s vermelden wij achter de afwijkingen van welk effect sprake is. De meerjarige en structurele effecten van de in deze eindejaarsrapportage vermelde afwijkingen, leiden tot financiële effecten voor de jaren 2026-2029. Deze effecten zijn in een overzicht inzichtelijk gemaakt en verwerken wij als een eerste begrotingswijziging in de op 5 november vastgestelde Begroting 2026 en meerjarenperspectief 2027-2029. Om aansluiting te houden tussen de verplichte tabel taakvelden in de begroting en jaarrekening hebben wij, evenals bij de Eerste Bestuursrapportage 2025, een tabel met de Begroting 2025 op taakveldniveau voor en na deze Eindejaarsrapportage 2025 opgenomen. Bedragen worden afgerond op duizendtallen. In grote tabellen worden bedragen gedeeld door duizend gepresenteerd zodat het leesbaar blijft. Dit staat rechts boven de tabel weergegeven, wanneer dit van toepassing is. Resultaat Het totale voordeel in deze eindejaarsrapportage, exclusief overhevelingen, bedraagt € 4.927.000. De totale overhevelingen bedragen € 1.059.000. Het voordeel komt daarmee uit
Eindejaarsrapportage 2025
5
op € 3.868.000. Het totale resultaat van de Begroting 2025 van € 348.000 negatief (na Eerste bestuursrapportage 2025) stijgt hiermee naar € 3.520.000 positief. Hieronder staat een tabel met de financiële afwijkingen per programma. Voor de nadere toelichting van de afwijkingen verwijzen wij naar de hoofstukken per programma. Programma/beleidsonderwerp Beleidsonderwerp Personeel en organisatie Beleidsonderwerp Bestuur Beleidsonderwerp Burgerzaken Beleidsonderwerp Financiën Totaal programma 0 - Bestuur en ondersteuning Beleidsonderwerp Crisisbeheersing en brandweer Beleidsonderwerp Openbare orde en veiligheid Totaal programma 1 - Veiligheid Beleidsonderwerp Verkeer en vervoer Totaal programma 2 - Verkeer, vervoer en waterstaat Beleidsonderwerp Economie Totaal programma 3 - Economie Beleidsonderwerp Onderwijsbeleid Beleidsonderwerp Onderwijshuisvesting Totaal programma 4 - Onderwijs Beleidsonderwerp Cultuur Beleidsonderwerp Erfgoed Beleidsonderwerp Sport Totaal programma 5 - Sport, cultuur en recreatie Beleidsonderwerp Jeugd Beleidsonderwerp Sociaal domein algemeen Beleidsonderwerp Werk en inkomen Beleidsonderwerp Wmo Totaal programma 6 - Sociaal domein Beleidsonderwerp Begraafplaatsen en crematoria Beleidsonderwerp Milieubeheer Beleidsonderwerp Riolering Beleidsonderwerp Afval Beleidsonderwerp Volksgezondheid Totaal programma 7 - Volksgezondheid Beleidsonderwerp Duurzaamheid of
Vergunningverlening Beleidsonderwerp Grondexploitatie Beleidsonderwerp Ruimtelijke ontwikkeling Totaalprogramma 8 - Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening Eindtotaal
Afwijking 187.000 -248.000 -10.000 1.261.000 1.190.000 41.000 197.000 238.000 122.000 122.000 25.000 25.000 -7.000 9.000 2.000 -83.000 -83.000 845.000 801.000 -27.000 321.000 1.940.000 16.000 132.000 148.000 -171.000 108.000 349.000 286.000 3.868.000
Verlengen kredieten De raad heeft de bevoegdheid tot het langer beschikbaar houden van geautoriseerde kredieten. In deze eindejaarsrapportage stellen we voor de kredietenlijst vast te stellen, met de einddata voor het doen van uitgaven ten laste van de kredieten. Dit betekent dat een aantal kredieten wordt verlengd, die anders per 31-12-2025 zouden komen te vervallen. In het hoofdstuk ‘Restant kredietenlijst’ vindt u een toelichting op de verschillende kredieten.
Eindejaarsrapportage 2025
6
Budgetten overhevelen Activiteiten moeten worden uitgevoerd in het jaar, waarin het budget beschikbaar is gesteld. Het kan voorkomen dat door omstandigheden activiteiten niet hebben kunnen plaatsvinden in het boekjaar en deze alsnog in het volgende boekjaar gedaan moeten worden. Ook zijn er activiteiten die gesubsidieerd worden, waarbij de verplichting doorloopt in 2026. Voor deze uitzonderingssituaties kan het bijbehorend budget overgeheveld worden naar het volgende boekjaar. Wij stellen voor om voor 2025 maximaal € 1.059.000 over te hevelen naar het volgende jaar. In het hoofdstuk “Budgetten overhevelen” vindt u een toelichting hierop. Meerjarig en structureel effect Op 5 november 2024 heeft de raad de Begroting 2025 en meerjarenperspectief 2026-2028 vastgesteld. De meerjarige en structurele effecten van de in deze eindejaarsrapportage vermelde afwijkingen in 2025, leiden tot de volgende financiële effecten voor de jaren 20262029. Ontwikkeling saldo begroting Saldo begroting 2025-2029 Amendement A17 Zwembad de Wilder Mutaties eindejaarsrapportage Saldo begroting
Begroot Begroot Begroot 2025 2026 2027 -348 840 984 0 0 -200 3.868 84 61 3.520 923 845
Bedrag x € 1.000 Begroot Begroot 2028 2029 2 249 0 -200 101 -45 103 4
Voor het interbestuurlijk toezicht is tevens het structureel begrotingsresultaat van belang. De effecten van deze eindejaarsrapportage op het structurele begrotingsresultaat zijn verwerkt in onderstaand overzicht. Bedrag x € 1.000 Begroot Begroot 2028 2029
Begroot 2026
Begroot 2027
1.603
1.464
2
249
Amendement A17 Zwembad de Wilder
0
-200
0
-200
Mutaties eindejaarsrapportage
84
61
101
-45
1.687
1.325
103
4
Ontwikkeling saldo begroting Structureel saldo begroting 2026-2029 (p.121)
Saldo begroting
De ontwikkeling van de algemene reserve hebben we in het volgende overzicht weergegeven. We zijn er hierbij hypothetisch van uitgegaan dat de jaarresultaten volledig met de algemene reserve worden verrekend en houden dus nog geen rekening met eventuele bestemmingsvoorstellen. Bedrag x € 1.000 Ontwikkeling saldo begroting Algemene reserve per 1 januari Begrote onttrekkingen/ dotatie in de algemene reserve Saldo begroting na EJR 2025 Algemene reserve per 31 december
Eindejaarsrapportage 2025
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2025 2026 2027 2028 2029 24.497 -2.759
25.258 -6.675
19.507 -830
19.521 -258
19.366 0
3.520 25.258
923 19.507
845 19.521
103 19.366
4 19.370
7
Programma’s Programma 0 Bestuur en ondersteuning Financiële afwijkingen Omschrijving onderwerp(en) > € 15.000 Beleidsonderwerp bestuur Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp Bestuur De gemeentelijke bijdrage aan de Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering Stijging accountantskosten Bestuur en ondersteuning Totaal Bestuur
Lasten Baten -20.000 -
Saldo Inc./Str. -20.000 Structureel
-66.000 -162.000 -248.000
-66.000 Structureel -162.000 Incidenteel -248.000
-
Gemeentelijke bijdragen (€ 20.000 nadeel) De gemeentelijke bijdrage aan de Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten is in de Eerste bestuursrapportage 2025 overgeheveld vanuit de post “overige kosten gemeentebestuur” naar “Intergemeentelijke samenwerking”. De kosten van deze bijdrage zijn de afgelopen jaren gestegen door indexatie. Het (overgehevelde) budget is de afgelopen jaren hierop niet aangepast, ondanks de structurele kostenontwikkeling. Gezien deze ontwikkelingen is een structurele verhoging van het budget met € 40.000 noodzakelijk, terwijl voor 2025 een incidenteel nadeel van € 20.000 wordt verwacht. Accountantskosten (€ 66.000 nadeel) De accountantskosten zijn de afgelopen jaren fors gestegen, van circa € 30.000 in 2016 naar bijna € 90.000 in 2024. Het contract met de nieuwe accountant voor 2026 bedraagt €120.000. Voor 2025 is een budgetbijstelling noodzakelijk van € 66.000. Gezien het nieuwe contract en de structurele kostenontwikkeling is een structurele verhoging van het budget met € 80.000 noodzakelijk, om de uitgaven in lijn te brengen met de actuele en verwachte kosten. Bestuur en ondersteuning (€ 162.000 nadeel) Binnen deze post ontstaat in 2025 een incidenteel nadeel van € 162.000.
Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere salarislasten (€ 35.000) en een hogere afrekening van pensioen- en wachtgeldverplichtingen over het voorgaande jaar (€ 127.000). De pensioenen wachtgeldverplichtingen voor (voormalige) bestuurders worden extern geadministreerd en voorafgaand aan ieder begrotingsjaar geraamd. Door een foutieve raming en aanlevering van gegevens door een externe partij, kon de raming voor 2025 niet juist worden opgesteld, waardoor de uiteindelijke afrekening aanzienlijk hoger uitviel dan verwacht. Per saldo leidt dit tot een incidenteel nadeel van € 162.000 op deze post in 2025. Eindejaarsrapportage 2025
8
Beleidsonderwerp burgerzaken Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp Burgerzaken Algemene uitkering verkiezingen Totaal Burgerzaken
Lasten Baten -10.000 -10.000 -
Saldo Inc./Str. -10.000 Incidenteel -10.000
Verkiezingen (neutraal met algemene uitkering) incidenteel In 2025 ontvangen gemeenten middelen via de algemene uitkering voor de voorbereiding en uitvoering van de aankomende verkiezingen. Deze middelen zijn bedoeld ter dekking van de extra werkzaamheden en kosten die samenhangen met de organisatie van de verkiezingen. Voor Haaksbergen betreft dit een bedrag van € 80.000, dat wordt gedekt met een bijdrage uit de algemene uitkering. Aangezien al budget is gereserveerd voor de uitvoering van de verkiezingen, wordt slechts € 10.000 van deze bijdrage geclaimd ter dekking van aanvullende kosten. Beleidsonderwerp personeel en organisatie Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp Personeel en organisatie Hoge tarieven schoonmaakkosten Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties Stijging kosten salarisadministratie Uitkeringen voormalig personeel Kostenontwikkeling ICT Haaksbergen ster(ker) in ontwikkeling Kleine verschillen < € 15.000 Totaal Personeel en organisatie
Lasten Baten -30.000 -93.000 -49.000 32.000 -67.000 100.000 -8.000 -115.000 -
Saldo Inc./Str. -30.000 Structureel -93.000 Incidenteel -49.000 Structureel 32.000 Incidenteel -67.000 Ìncidenteel 100.000 Ìncidenteel -8.000 Incidenteel -115.000
Schoonmaakkosten (€ 30.000 nadeel) De schoonmaakkosten zijn de afgelopen jaren aanzienlijk gestegen, voornamelijk door hogere tarieven. Bovendien is deze post de afgelopen jaren niet geïndexeerd, ondanks de algemene prijsstijgingen. Daarnaast zijn de schoonmaakwerkzaamheden twee jaar geleden Europees aanbesteed, wat eveneens heeft geleid tot een verdere prijsstijging. Deze extra lasten konden in 2024 nog worden opgevangen binnen het totale huisvestingsbudget, maar dat is in 2025 niet langer mogelijk. Gezien deze structurele kostenontwikkeling is een verhoging van het budget met € 30.000 noodzakelijk, om de uitgaven in lijn te brengen met de actuele en verwachte kosten. Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (€ 93.000 nadeel) In 2025 ontvangen gemeenten middelen voor de uitvoering van de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv) en de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties met piekbelasting (Lbv-plus). Met deze regelingen kunnen veehouders hun bedrijfslocaties vrijwillig beëindigen tegen een subsidie. Het Rijk draagt via de algemene uitkering bij aan de uitvoeringskosten ten behoeve van personele capaciteit, zodat gemeenten hun rol in de uitvoering en ondersteuning van de regeling kunnen vervullen. Het gaat hier om een bedrag van € 93.000 in 2025. Deze kosten worden gedekt middels een bijdrage uit de algemene uitkering.
Eindejaarsrapportage 2025
9
Salarisadministratie (€ 49.000 nadeel) De kosten voor de salarisadministratie zijn de afgelopen jaren gestegen. Het budget is echter niet aangepast aan de structurele kostenontwikkeling, ondanks de gestegen tarieven voor de dienstverlening. Gezien deze structurele kostenontwikkeling is een verhoging van het budget met € 49.000 noodzakelijk, om de uitgaven in lijn te brengen met de actuele en verwachte kosten. Uitkeringen voormalig personeel (€ 32.000 voordeel) In de Begroting 2025 is binnen de post “uitkeringen voormalig personeel” een bedrag van € 275.000 opgenomen voor de contractovername van een voormalige medewerker, conform de gemaakte afspraken. Inmiddels is gebleken dat de werkelijke kosten € 90.000 lager uitvallen dan eerder geraamd. Daartegenover staan hogere lasten binnen deze post, voornamelijk als gevolg van toegenomen WW-lasten, ter hoogte van € 58.000. Per saldo resulteert dit in een incidenteel voordeel van € 32.000. ICT en kapitaallasten ICT (€ 67.000 nadeel) Op basis van verbindende regelgeving (BBV) mogen cloudapplicaties (SaaS) niet meer geactiveerd worden. In 2025 zijn in totaal voor € 87.000, via het ICT-krediet, onvermijdelijke upgrades van cloudapplicaties aangeschaft. De belangrijkste investering betrof een applicatie voor regievoering binnen het sociaal domein, ter waarde van € 69.900. Hierdoor wordt een incidenteel nadeel verwacht van € 87.000.
Hier tegenover staat een incidenteel voordeel op de kapitaallasten van in totaal € 20.000, omdat het krediet niet wordt belast. Dit voordeel bestaat uit € 13.000 aan afschrijvingen en € 7.000 aan rente. Door de toenemende verschuiving van investeringskosten naar exploitatiekosten (de zogenoemde “verSaaSing”) blijven op de investeringskredieten middelen over, terwijl de exploitatie juist zwaarder wordt belast. In de komende jaren wordt via de P&C-cyclus gefaseerd gewerkt aan het omzetten van kredieten naar exploitatiebudgetten. Haaksbergen ster(ker) in ontwikkeling (€100.000 voordeel) Om de continuïteit in het programma ‘Haaksbergen Ster(ker) in Ontwikkeling’ mogelijk te maken, stellen wij voor om € 100.000 over te hevelen naar volgend jaar. In 2025 is veel inzet vanuit het meerjarig programma uitgegaan naar het traject ombuigingen, waardoor bepaalde ontwikkeling met het oog op de organisatieontwikkeling niet zijn uitgevoerd. Deze organisatieontwikkeling (waarvan het plan gereed is) willen wel alsnog in 2026 op gaan pakken. Daarvoor is budgetoverheveling nodig. Ziektevervanging (neutraal) In de Eerste bestuursrapportage 2025 is het ziekteverzuimbudget incidenteel met € 250.000 opgehoogd (naar € 450.000 voor 2025). Het totaalbudget van € 450.000 komt neer op een ziekteverzuimpercentage van 3% van de totale (begrote) loonsom.
In de Eerste bestuursrapportage 2025 werd de verwachting geschetst dat het huidige ziekteverzuimbudget op een significant tekort zou uitkomen. Na de ophoging met € 250.000 Eindejaarsrapportage 2025
10
(naar € 450.000) constateren wij nog steeds een tekort van circa € 200.000 op het ziekteverzuimbudget. Deze overschrijding kan dit jaar worden opgevangen in de dekking van onze totale flexibele schil. Beleidsonderwerp financiën Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp Financiën Effecten mei- en septembercirculaire Extra dividendontvangst Hogere VPB Renteontwikkeling Stelpost indexatie Onttrekking bestemmingsreserve zwembad Storting bestemmingreserve overheveling Totaal Financiën
Lasten -69.000 -111.000 124.000 -1.059.000 -1.115.000
Baten Saldo 2.556.000 2.556.000 11.000 11.000 -69.000 50.000 -61.000 124.000 61.000 61.000 -1.059.000 2.678.000 1.563.000
Inc./Str. Structureel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel
Algemene uitkering (€ 2.556.000 voordeel) Bij elke circulaire wordt de raad via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de financiële effecten. In deze eindejaarsrapportage worden de effecten van de mei- en september circulaire voor het jaar 2025 verwerkt. Tevens worden de structurele effecten uit de septembercirculaire verwerkt voor 2026 en verder. Voor gedetailleerde informatie wordt verwezen naar de raadsinformatiebrief over de mei- en septembercirculaire. Een deel van het voordeel van de algemene uitkering in 2025 heeft betrekking op taakmutaties: - Er is een bedrag van € 93.000 ontvangen voor de uitvoering van de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties. Bij het onderdeel personeel & organisatie van dit programma wordt dit bedrag aangevraagd. - Er is een bedrag van € 80.000 ontvangen voor de uitvoering van de aankomende verkiezingen. Bij het onderdeel burgerzaken van dit programma wordt van dit bedrag € 10.000 aangevraagd. De rest van het bedrag is niet nodig en komt ten gunste van de algemene middelen. - Er is een bedrag van € 60.000 ontvangen voor de alleenverdienersproblematiek. Bij programma 6 wordt dit bedrag aangevraagd. - Er is een bedrag van € 164.000 ontvangen voor de invoerings/uitvoeringskosten Omgevingswet. Bij programma 8 wordt dit bedrag aangevraagd.
Extra dividend (€ 11.000 voordeel) incidenteel en autonoom We ontvangen in 2025 naar verwachting € 11.000 meer aan dividenden dan was begroot. Het gaat om dividenden BNG, Twence, Enexis en Crematoria Twente. Vennootschapsbelasting (€ 69.000 nadeel) incidenteel en autonoom We dienen in 2025 over het boekjaar 2024 € 69.000 meer aan vennootschapsbelasting te betalen dan was begroot. Rente ontwikkeling (€ 61.000 nadeel) Een aantal investeringen wordt later afgerond dan oorspronkelijk was gepland. Dit heeft als gevolg dat de boekwaarde per 1 januari 2025 lager is dan verwacht en daarmee een lagere
Eindejaarsrapportage 2025
11
doorbelasting van rente plaatsvindt van € 111.000. Dit zorgt voor een nadeel op het taakveld treasury en een voordeel binnen de verschillende programma’s. Per saldo is dit neutraal. Daarnaast valt de rentevergoeding op ons kasgeld, dat is gestald op de schatkistrekening bij het Rijk, naar verwachting hoger uit. De verwachte inkomst in de begroting wordt met € 50.000 bijgesteld. Stelpost indexatie (€ 124.000 voordeel) • Stelpost indexatie (€ 66.000 voordeel) De restant stelpost prijsstijgingen wordt ingezet om indexatie nadelen die in deze bestuursrapportage zijn opgenomen, te kunnen dekken. Bij de Eerste bestuursrapportage 2025 was deze stelpost al verlaagd naar € 66.000. Nu wordt voor 2025 het resterende deel ingezet. • Vrijval stelpost vervangingsinvesteringen (€ 58.000 voordeel) De stelpost vervangingsinvesteringen heeft een incidenteel voordeel van € 58.000. De benodigde vervangingen van activa waren lager dan begroot. Onttrekking bestemmingsreserve zwembad (€ 61.000 voordeel) Bij vaststelling van de Jaarrekening 2024 is een bestemmingsreserve Zwembad gevormd van € 750.000, om onder andere calamiteiten rond het zwembad de Wilder te kunnen opvangen. In 2025 moesten de brandinstallatie en ketel worden vervangen. De totale kosten bedragen € 61.000 (zie ook bijstelling in programma). In de eindejaarsrapportage brengen we deze kosten ten laste van de bestemmingsreserve.
Storting bestemmingsreserve overhevelingen (€ 1.059.000 nadeel) In de eindejaarsrapportage wordt voorgesteld verschillende budgetten over te hevelen naar 2026. Per saldo gaat het om een overheveling van € 1.059.000. In de verschillende programma’s en in het hoofdstuk budgetoverhevelingen wordt dit nader toegelicht. Onder uitputting afschrijvingskosten diverse kredieten Een aantal investeringen wordt later afgerond dan oorspronkelijk was gepland. Daarom wordt ook later begonnen met het afschrijven op deze investeringen. Het voordeel is incidenteel, aangezien het een jaar uitstel betreft. Bij het taakveld riolering wordt gestart met het afschrijven op een aantal kredieten. Deze afschrijvingskosten worden verrekend met de voorziening rioolheffingen. In de verschillende programma’s is de bijstelling van de verschillende afschrijvingskosten opgenomen in de financiële tabellen. Nr. taakveld Omschrijving taakveld 0.4 Overhead
Omschrijving ICT krediet
2.1
Verkeer, wegen en water
Diverse kredieten wegen uitgesteld
33.000
5.7
Samenkracht en burgerparticipatie
Bouw flexunits uitgesteld
561.000
7.2 7.3
Riolering Afval
kredieten riolering krediet afval
-55.000
7.5
Begraafplaatsen en crematoria
Sloop de Weert
Totaal
Bedrag 13.000
16.000 15.000 583.000
Beleidsonderwerp lokale heffingen Eindejaarsrapportage 2025
12
Geen mutaties groter dan € 15.000 te vermelden.
Eindejaarsrapportage 2025
13
Programma 1 Veiligheid Financiële afwijkingen Omschrijving onderwerp(en) > € 15.000 Beleidsonderwerp Openbare orde en veiligheid Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp Openbare orde en veiligheid Toezicht en handhaving leefomgeving Kleine verschillen < € 15.000 Totaal Openbare orde en veiligheid
Lasten Baten 200.000 -3.000 197.000 -
Saldo Inc./Str. 200.000 Incidenteel -3.000 Incidenteel 197.000
Toezicht en handhaving fysieke leefomgeving (€ 200.000 voordeel) In 2024 en 2025 is elk jaar € 139.000 beschikbaar gesteld voor het knelpunt Vitale Vakantieparken. Hiervoor is de opgestelde POF leidend, waarin deze budgetten worden verantwoord. We hebben geconstateerd dat er noodzaak en urgentie is om de situatie op de vakantieparken en rondom de solitaire woningen goed inzichtelijk te hebben en er vervolgens beleid op te maken. Dit onder meer door de instructieregel (van minister Keijzer) die er waarschijnlijk komt, de vraag vanuit ondernemers en de vraag of betreffende solitaire woningen al dan niet getransformeerd moeten worden (en onder welke voorwaarden). In 2025 zijn we begonnen met het inzichtelijk maken van de gegevens en is een start gemaakt met het opstellen van beleid. Afronding van het hele project kan niet plaatsvinden in 2025, die tijd is te kort. Daarom zijn 2026 en 2027 nodig om de werkzaamheden overeenkomstig de POF af te ronden. Daarom het verzoek het resterende, totale budget van naar verwachting € 200.000, over te hevelen naar de jaren 2026 en 2027. Beleidsonderwerp Crisisbeheersing en brandweer Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp Crisisbeheersing en brandweer Lasten Baten Resultaat 2024 Veiligheidsregio 41.000 Totaal Crisisbeheersing en brandweer 41.000 -
Saldo Inc./Str. 41.000 Incidenteel 41.000
Resultaat 2024 Veiligheidsregio (€ 41.000 voordeel) De Veiligheidsregio heeft een deel van het resultaat over 2024 uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten.
Eindejaarsrapportage 2025
14
Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat Financiële afwijkingen Omschrijving onderwerp(en) > € 15.000 Beleidsonderwerp verkeer en vervoer Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp Verkeer en vervoer Subsidie gedragsbeinvloeding Renteontwikkeling Onderuitputting afschrijvingskosten Onderhoud straatmeubilair Kleine verschillen < € 15.000 Totaal Verkeer en vervoer
Lasten Baten Saldo -54.000 54.000 53.000 53.000 33.000 33.000 26.000 26.000 10.000 10.000 68.000 54.000 122.000
Inc./Str. Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel
Subsidie gedragsbeïnvloeding (neutraal) Een subsidie van de provincie is ontvangen voor gedragsbeïnvloeding in het verkeer. De begroting wordt hiervoor bijgesteld voor zowel de lasten en baten. Renteontwikkeling (€ 53.000 voordeel) Het budget van de rentetoerekening is naar beneden bijgesteld. Dit is tevens toegelicht in programma 0 onder beleidsonderwerp financiën. Onderuitputting afschrijvingskosten (€ 33.000 voordeel) Dit is toegelicht in programma 0 onder beleidsonderwerp financiën. Straatmeubilair (€ 26.000 voordeel) In de begroting is incidenteel budget beschikbaar gesteld om achterstallig onderhoud van de banken te herstellen. In 2025 is vertraging opgelopen in de werkzaamheden. Dit krijgt een vervolg in 2026. Voorgesteld wordt € 26.000 over te hevelen naar 2026. De storting in de reserve vindt plaats bij taakveld 0.10 reservemutaties. Beleidsonderwerp openbaar vervoer Geen mutaties groter dan € 15.000 te vermelden.
Eindejaarsrapportage 2025
15
Programma 3 Economie Financiële afwijkingen Omschrijving onderwerp(en) > € 15.000 Beleidsonderwerp economie Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp Economie Ondernemersfonds Varck & Brammelo Toekomstbestendig centrum Haaksbergen Toename toeristenbelasting Totaal Economie
Lasten Baten Saldo -18.000 18.000 -79.000 79.000 25.000 25.000 -97.000 122.000 25.000
Inc./Str. Incidenteel Incidenteel Structureel
Ondernemersfonds Varck & Brammelo (neutraal) In 2025 zijn meer inkomsten binnen gekomen ten behoeve de Bedrijfsinvesteringszone (BIZ) ’t Varck & Brammelo. Deze extra inkomsten worden overgemaakt naar het ondernemersfonds. Toekomstbestendig centrum Haaksbergen (neutraal) Het centrum van Haaksbergen kent verschillende kansen en uitdagingen. Voorbeelden van ontwikkelingen die spelen en waar antwoorden op moeten komen, zijn leegstand van winkels, behoefte aan woningen, herontwikkeling van het marktplein en een goed ondernemersklimaat. Centrumondernemers, pandeigenaren en de gemeente werken sinds begin dit jaar projectmatig aan een sterk en toekomstbestendig centrum. Voor deze aanpak maken we gebruik van de deskundige begeleiding van Wij Ondernemen en werken we samen met de HOV en de nieuwe vastgoedvereniging. Het vergt een langjarige inspanning en samenwerking om het centrum te versterken, waarbij onze samenwerkingspartners ook telkens moeten afstemmen met hun achterban. Daarvoor brengen we eerst in kaart waar we samen naar toe willen. Dat geven we weer in een meerjarenprogramma, met een heldere koers en concrete verbeterpunten.
Onderwerpen waarvoor we aandacht hebben, zijn onder meer het winkelaanbod, de diversiteit van branches, een compact centrum, veiligheid, gastvrijheid en de combinatie van wonen, werken en leven in het centrum In 2025 is een bijdrage van de ondernemersvereniging en een subsidie van de provincie ontvangen om aan de slag te gaan met Toekomstbestendig centrum Haaksbergen. In de Begroting 2025 worden hiervoor de lasten en baten bijgesteld. Toename toeristenbelasting (€ 25.000 voordeel) We zien in 2025 een toename van de inkomsten als gevolg van de toeristenbelasting. De verwachting is dat het inkomsten budget structureel met € 25.000 omhoog kan.
Eindejaarsrapportage 2025
16
Programma 4 Onderwijs Financiële afwijkingen Omschrijving onderwerp(en) > € 15.000 Beleidsonderwerp onderwijsbeleid Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp Onderwijsbeleid Kleine verschillen < € 15.000 Totaal Onderwijsbeleid
Lasten Baten Saldo Inc./Str. -1.000 -6.000 -7.000 Incidenteel -1.000 -6.000 -7.000
Geen mutaties groter dan € 15.000 toe te lichten. Beleidsonderwerp onderwijshuisvesting Geen mutaties groter dan € 15.000 toe te lichten. Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp Onderwijshuisvesting Renteontwikkeling Kleine verschillen < € 15.000 Totaal Onderwijshuisvesting
Lasten Baten 4.000 5.000 9.000 -
Saldo Inc./Str. 4.000 Incidenteel 5.000 Incidenteel 9.000
Geen mutaties groter dan € 15.000 toe te lichten.
Eindejaarsrapportage 2025
17
Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Financiële afwijkingen Omschrijving onderwerp(en) > € 15.000 Beleidsonderwerp cultuur Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp Cultuur Cultuureducatie en cultuurmakelaar SPUK Lokale bibliotheek en digitale overheid Totaal Cultuur
Lasten Baten Saldo -37.000 37.000 -244.000 244.000 -281.000 281.000 -
Inc./Str. Incidenteel Incidenteel
Cultuur Algemeen (neutraal) Vanuit de provincie Overijssel hebben wij incidentele subsidies ontvangen voor Cultuureducatie, Cultuurmakelaar en vier culturele projectsubsidies. De uitgaven hiervan zijn gerealiseerd, en worden uitgevoerd door diverse culturele partners, waardoor er sprake is van een incidenteel nadeel. Bij de inkomsten worden deze ook meegenomen als incidenteel voordeel van € 36.718 waardoor het budgetneutraal is. SPUK Bibliotheek en IDO (neutraal) • Er is een rijksbijdrage vanuit 2024 van € 220.000 meegenomen naar 2025 met als doel de SPUK Bibliotheek 2024 en 2025. In relatie tot de ontwikkelingen in het Huis van Haaksbergen is gewacht met het beschikken van deze SPUK Bibliotheek, omdat deze nu pas beschikt kan worden aan de rechtmatige partij Bibliotheek Enschede-Haaksbergen. Bij de inkomsten wordt deze ook meegenomen als incidenteel voordeel van € 220.000 waardoor het budgetneutraal is. • Dit betreft een rijksbijdrage voor de SPUK IDO (Informatiepunt Digitale Overheid) die niet in de Begroting 2025 was meegenomen. Bij de inkomsten wordt deze ook meegenomen als incidenteel voordeel van € 23.642 waardoor het budgetneutraal is. Beleidsonderwerp erfgoed Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp Erfgoed Instandhoudingssubsidie Gemeentetoren Totaal Erfgoed
Lasten Baten Saldo -10.000 10.000 -10.000 10.000 -
Inc./Str. Meerjarig
Lasten Baten Saldo -10.000 -10.000 -321.000 321.000 -17.000 -17.000 -61.000 -61.000 11.000 -7.000 4.000 -398.000 314.000 -84.000
Inc./Str. Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Meerjarig
Geen mutaties groter dan € 15.000 toe te lichten. Beleidsonderwerp sport Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp Sport Schoonmaakkosten Het Palet SPUK Meerkosten energie openbare zwembaden Stijging waterschapslasten Onderhoudskosten Zwembad Bijstelling budget Brede SPUK GALA Totaal Sport
Eindejaarsrapportage 2025
18
Schoonmaakkosten (€ 10.000 nadeel) Medio 2025 is besloten de nieuwe gymzaal van basisschool Het Palet, uit kwaliteits- en efficiëntieoverwegingen, door een professioneel bedrijf te laten schoonmaken. Deze kosten zijn begroot voor 2026 maar niet voor 2025, omdat er bij realisatie Begroting 2025 nog geen zekerheid was over de startdatum ingebruikname gymzaal Het Palet. SPUK MEOZ (neutraal) Er is een rijksbijdrage vanuit 2024 van € 622.000 meegenomen naar 2025 met als doel de SPUK MEOZ (Meerkosten Energie Openbare Zwembaden). Van dit bedrag is € 321.000 uitbetaald aan Optisport B.V.. Het restant wordt als teveel ontvangen SPUK MEOZ terugbetaald aan het Rijk in 2026. De inkomsten en uitgaven voor 2025 worden hierop aangepast. Belastingen en waterschapslasten (€ 17.000 nadeel) Het betreft een tekort dat eind 2024 voor het eerst herkend werd. Na onderzoek medio 2025 blijkt dat de kosten op belasting en waterschapslasten dusdanig gestegen zijn, dat dit heeft geleidt tot structureel hogere kosten. Deze wordt in 2026 hoger begroot. Onderhoudskosten zwembad De Wilder (€ 61.000 nadeel) Met Optisport werken we met een open boek begroting, om het zwembad langer open te houden. Dit betekent onder andere dat we bij ontstane gebreken bepaalde investeringen moeten doen, om het zwembad veilig en volgens de wet- en regelgevingen open te kunnen houden.
In 2025 zijn de brandinstallatie en ketel van het zwembad de Wilder vervangen. De totale kosten bedragen € 61.000. Bij vaststelling van de Jaarrekening 2024 is een bestemmingsreserve Zwembad gevormd van € 750.000, om onder andere calamiteiten rond het zwembad De Wilder te kunnen opvangen. In de eindejaarsrapportage brengen we deze kosten ten laste van de bestemmingsreserve Zwembad. De onttrekking uit de reserve is opgenomen onder programma 0.
Eindejaarsrapportage 2025
19
Programma 6 Sociaal domein Financiële afwijkingen Omschrijving onderwerp(en) > € 15.000 Beleidsonderwerp sociaal domein algemeen Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp Sociaal domein algemeen Innovatiebudget Sociaal Domein Lokale inclusie agenda Minder vervoersbewegingen regio taxi Daling aantal verstrekkingen SMI SPUK transitiekosten Bartokstraat Kosten en opbrengsten opvang Oekraïners Onderuitputting afschrijvingskosten Kosten statushouders 2025 Maatschappelijke begeleiding Lagere bijdrage Wijkracht Mantelzorg Renteontwikkeling Kleine verschillen < € 15.000 Totaal Sociaal domein algemeen
Lasten Baten Saldo -36.000 -36.000 25.000 25.000 24.000 24.000 28.000 28.000 -474.000 474.000 -40.000 40.000 561.000 561.000 -225.000 225.000 160.000 160.000 15.000 15.000 13.000 13.000 9.000 2.000 11.000 60.000 741.000 801.000
Inc./Str. Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel
Innovatiebudget Sociaal Domein (€ 36.000 nadeel) Vanuit het innovatiebudget is een pilot ‘procesregie’ opgestart. Deze pilot loopt eind 2025 af, waardoor het niet mogelijk is continuïteit te geven aan procesregie voor zorg en veiligheid. Bestuurlijk is aanleiding gevonden, gelet op het succes, deze pilot tijdelijk te verlengen. De kosten voor deze pilot overschrijden daarmee het innovatiebudget met € 36.000. Het succes van de pilot is gelegen in de kwaliteitsverbetering door meer grip te hebben op het totale proces en door sneller te kunnen schakelen in de keten van zorg. Voor een eventuele structurele voortzetting van procesregie wordt op een later moment inzicht gegeven in de structureel benodigde middelen. Lokale inclusie agenda (€ 25.000 voordeel) Gedurende het jaar 2025 was er geen personeelscapaciteit beschikbaar om een aanvang te maken met het beleid rondom de Lokale Inclusie Agenda. Bovendien vormt de lokale inclusie agenda onderdeel van het pakket ombuigingen, zoals deze in de Begroting 2025 en het meerjarenperspectief 2026-2028 is opgenomen. De bezuiniging ziet op het schrappen van het inclusiebeleid vanaf 2027. De incidentele middelen zijn nodig om het (wettelijk verplichte) beleid hiervoor op te stellen. Met een overheveling van € 25.000 is het mogelijk (via een externe opdracht) in 2026 aan deze plicht te voldoen met inachtneming van de ombuiging.
Collectief vervoer Regio Taxi (€ 23.500 voordeel) De verwachting is dat in het jaar 2025 minder vervoersbewegingen zullen zijn dan in eerste instantie was verwacht en mee is genomen in de begroting.
Eindejaarsrapportage 2025
20
Kinderopvang Sociaal Medische Indicatie (€ 28.000 voordeel) Sociaal Medische Indicatie (SMI) Kinderopvang is een vangnet om ouders zonder recht op kinderopvangtoeslag, tijdelijk financieel te ondersteunen in de kosten van de kinderopvang, wanneer zij door bepaalde medische of sociale omstandigheden tijdelijk niet in staat zijn voor hun kind te zorgen. In de Eerste bestuursrapportage 2025 hebben wij u al geïnformeerd over een waargenomen daling in het aantal verstrekkingen. Deze daling heeft zich voortgezet in de tweede helft van het jaar. Wij verwachten dat de kosten verder zullen dalen en stellen daarom een aframing voor ter grootte van € 28.000. Transitiekosten opvang ontheemden (€ 474.000 neutraal) Het betreft incidentele lasten en baten van beide in totaal € 474.000 (en daarmee budgettair neutraal) om locaties gereed te maken als opvanglocatie voor Oekraïners of doorstroomlocaties voor statushouders. Deze transitiekosten worden volledig vergoed via een specifieke uitkering. De kosten waarvoor we geen transitiekostenvergoeding ontvangen, zoals de directe aanschafkosten van chalets, activeren we als investering. De kapitaallasten die hieruit volgen (afschrijving en rente), kunnen we vervolgens dekken uit de vergoeding van het Rijk voor de exploitatiekosten van de opvang van Oekraïners (€ 44 per dag per beschikbare plek).
Kosten en opbrengsten opvang Oekraïners (€ 40.000 neutraal) De voorlopige specifieke uitkering bekostiging opvang Oekraïners bedraagt € 2.787.000. Dit is € 40.000 hoger dan we nu begroot hebben. Door de daling van de bijdrage van € 61 naar € 44 per beschikbare plek per dag verwachten we geen substantiële overschotten meer. We verwerken de hogere bekostiging daarom vooralsnog budgettair neutraal. Afschrijving flexunits start niet eerder dan vanaf 2027 (€ 561.000 voordeel) De kapitaallasten van het krediet voor flexibele opvanglocaties (door de raad op 24 april 2024 beschikbaar gesteld) zijn al begroot vanaf 2025. De plaatsing en oplevering van de flexunits vindt echter gefaseerd plaats vanaf 2026 in plaats van 2025. Hierdoor is in 2025 een boekhoudkundig (incidenteel) voordeel ontstaan ter grootte van € 561.000. De kapitaallasten schuiven op naar de komende jaren (vanaf 2027), waar deze alsnog moeten worden genomen. Kosten en opbrengsten Statushouders (€ 225.000 neutraal) De kosten voor de opvang van statushouders schatten wij op dit moment in op € 225.000. Hier tegenover staan opbrengsten voor eenzelfde bedrag (specifieke uitkering, vergoeding COA en eigen bijdrages). Maatschappelijke begeleiding (€ 160.000 voordeel) Op het budget maatschappelijke begeleiding wordt in totaal € 160.000 afgeraamd. Dit bedrag bestaat uit twee onderdelen.
Voor dit jaar was rekening gehouden met extra formatie voor klantmanagers en participatiecoaches binnen de uitvoeringsorganisatie. De verwachting was dat deze inzet eerder in het jaar zou starten, waardoor hogere kosten zouden ontstaan. Omdat de werving
Eindejaarsrapportage 2025
21
later heeft plaatsgevonden, is de verwachting dat slechts voor twee maanden uitgaven benodigd zijn. Hierdoor vallen de uitgaven lager uit dan geraamd (€ 33.000). Daarnaast worden de kosten voor maatschappelijke begeleiding afgeraamd, omdat deze niet langer uit dit budget worden bekostigd, maar worden gedekt vanuit de SPUK Inburgering (€ 127.000). Mantelzorg (€ 15.000 voordeel) Wij verwachten de geplande activiteiten uit te kunnen voeren met minder lasten dan geraamd. Wij stellen daarom voor het budget met € 15.000 af te ramen. Renteontwikkeling (€ 13.000 voordeel) Het budget van de rentetoerekening is naar beneden bijgesteld. Beleidsonderwerp werk en inkomen Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp Werk en inkomen Aantal IOAW uitkeringen gedaald Aantal IOAZ uitkeringen Alleenverdienersproblematiek Totaal Werk en inkomen
Lasten Baten 7.000 -23.000 -10.000 -26.000 -
Saldo 7.000 -23.000 -10.000 -26.000
Inc./Str. Incidenteel Incidenteel Incidenteel
IOAW (€ 7.000 voordeel) Deze regeling wordt voor ons uitgevoerd door de Uitvoeringsorganisatie Hengelo, Borne en Haaksbergen. Uit de meest recente cijfers vanuit de uitvoeringsorganisatie blijkt dat het aantal inwoners met een IOAW uitkering is gedaald. Dit levert een voordeel op van € 7.000 IOAZ (€ 23.000 nadeel) Deze regeling wordt voor ons uitgevoerd door de Uitvoeringsorganisatie Hengelo, Borne en Haaksbergen. Uit de meest recente cijfers vanuit de uitvoeringsorganisatie blijkt dat het aantal inwoners met een IOAZ uitkering niet is gedaald zoals geprognotiseerd. Dit zorgt voor een nadeel van € 23.500 Alleenverdienersproblematiek (€ 10.000 nadeel) Door een samenloop van fiscaliteit, sociale zekerheid en toeslagen loopt een groep inwoners toeslagen mis. Als gevolg hiervan hebben zij een lager besteedbaar inkomen, dan een vergelijkbaar huishouden met een volledige bijstandsuitkering en ligt dit inkomen onder het bestaansminimum (de op de leefsituatie van toepassing zijnde bijstandsnorm plus maximale toeslagen). In de septembercirculaire is € 60.000 opgenomen voor de alleenverdienersproblematiek (zie programma 0). Hiervan wordt in 2025 € 10.000 besteed en de overige € 50.000 wordt overgeheveld naar 2026 (zie ook hoofdstuk budgetoverheveling).
Eindejaarsrapportage 2025
22
Beleidsonderwerp Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp Wmo Hogere intensiteit huishoudelijke ondersteuning Lagere vraag naar Wmo hulpmiddelen Stoppen AV St. Livio en frictiekosten inhuur toegangsmedewerker Uitkering overschot reserve beschermd wonen Kleine verschillen < € 15.000 Totaal Wmo
Lasten Baten -80.000 49.000 -
Saldo Inc./Str. -80.000 Structureel 49.000 Incidenteel
26.000
-
26.000 Incidenteel
300.000 12.000 307.000
14.000 14.000
300.000 Incidenteel 26.000 Incidenteel 321.000
Wmo Huishoudelijke ondersteuning (€ 80.000 nadeel) In de Eerste bestuursrapportage 2025 hebben wij u geïnformeerd over de stijging van de lasten voor Huishoudelijke Ondersteuning. Bij de laatste doorrekening van de budgetten verwachten wij dat de lasten € 80.000 hoger uit vallen. Daarom stellen wij een bijraming ter grootte van € 80.000 voor. Verstrekkingen Wmo hulpmiddelen en woonvoorzieningen (€ 49.000 voordeel) In de Eerste bestuursrapportage 2025 hebben wij u geïnformeerd over een dalende trend aan verzoeken voor Wmo hulpmiddelen en woonvoorzieningen. In de tweede helft van dit jaar heeft dit zich inderdaad voortgezet voor wat betreft de vervoersvoorzieningen (minder scootmobielen en driewielfietsen). Ten aanzien van woonvoorzieningen zijn daarentegen een aantal grote verstrekkingen voor woonaanpassingen gedaan. Al met al heeft dit geresulteerd in een te verwachten voordeel ter grootte van € 48.500. Daarom stellen wij voor het budget met dit bedrag af te ramen. Wmo dagbesteding (€ 26.000 voordeel) Het voordeel wordt met name veroorzaakt door het stopzetten van de dagbesteding door Stichting Livio. Dit heeft tot een financieel voordeel geleid ter grootte van € 107.752 en maakt onderdeel uit van de ombuigingen. Daarnaast zien wij een lichte daling in het aantal cliënten dat gebruik maakt van dagbesteding, wat geleid heeft tot een voordeel van € 17.360.
Daartegenover staat dat een extra toegangsmedewerker van Wijkracht is ingehuurd, om eigen personeel in te zetten voor de ontwikkeling van een bredere analyse bij de toegang. Hiervoor zijn incidenteel kosten gemaakt van € 53.400, die deel uitmaken van de frictiekosten ten aanzien van de realisatie van ombuigingen. Deze frictiekosten zijn in de Begroting 2026 opgenomen voor de jaren 2026 en 2027. Met deze ombuiging is dus een jaar eerder begonnen dan was gepland. Tenslotte is een nabetaling binnen gekomen van een zorgaanbieder over de jaren 2020 t/m 2024, wat heeft geresulteerd in een incidenteel nadeel ter grootte van € 45.463. Deze zorgaanbieder heeft over deze jaren een te laag tarief in rekening gebracht, doordat zij de tarieven door de jaren heen niet had aangepast in de systemen. Op basis van juridisch advies is besloten, conform de gemaakte overeenkomst, het te laag aan betaalde zorgkosten alsnog over te maken aan de zorgaanbieder. Wmo Beschermd wonen (€ 300.000 voordeel) Indien de regionale reserve voor Beschermd Wonen de vooraf gestelde bovengrens bereikt heeft, krijgt de gemeente Haaksbergen een proportioneel deel van het overschot. In de Eindejaarsrapportage 2025
23
Eerste bestuursrapportage 2025 hebben wij u geïnformeerd over het te verwachten overschot en voorzichtelijkheidshalve het voordeel toen niet genomen, omdat nog ontwikkelingen verwacht werden. Wij hebben van de centrumgemeente niet vernomen dat het bedrag zou moeten worden aangepast, daarom stellen wij voor het voordeel in deze eindejaarsrapportage. Het bedrag wordt pas definitief nadat de gemeenteraad van Enschede heeft ingestemd met de Jaarrekening 2025. Beleidsonderwerp jeugdhulp Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp Jeugd Ontwikkeling jeugdhulp Toename aantal kinderen met een hoge indicatie Toename Jeugdbescherming en -reclassering Hervormingsagenda en regionaalsamenwerkingsagenda Kleine verschillen < € 15.000 Totaal Jeugd
Lasten Baten 920.000 -129.000 -67.000 111.000 10.000 845.000 -
Saldo 920.000 -129.000 -67.000 111.000 10.000 845.000
Inc./Str. Structureel Structureel Incidenteel Incidenteel Incidenteel
Jeugdhulp (€ 920.000 voordeel) In 2024 heeft een aanbesteding plaatsgevonden voor nieuwe contracten voor jeugdhulp, ingaande vanaf 1 januari 2025. De indeling in categorieën (ondersteuningsbehoeften en dakjes), zoals in het Twentse Ondersteuningsmodel (TOM) werd gebruikt, is losgelaten. Hierbij zijn de voorzieningen fors gedifferentieerd. Onder meer zijn er meer typen voorzieningen toegevoegd, met daarin verschillende intensiteiten van behandeling, begeleiding, wonen en verblijf, die elk een verschillend tarief hebben. Voor de Begroting 2025 is op basis van deze nieuwe uitgangspunten een zo goed mogelijke inschatting gemaakt in welke voorzieningen de jeugdigen zouden gaan landen. Daarbij is gebruik gemaakt van een regionaal voorbeeld met uitgangspunten. Zoals ook in de risicoparagraaf van de Begroting 2025 is aangegeven, is het vanwege het groot aantal veranderingen lastig een goede inschatting te maken in welk product en welke bij het product behorende intensiteit een jeugdige terechtkomt. Bovendien is 2025 voor ambulante hulp een overgangsjaar, waarbij jeugdigen in de loop van het jaar, na herindicatie van de producten in het vorige model (TOM), overgaan naar de nieuw ingekochte producten. Dit betekent dat in 2025 ‘oude’ voorzieningen naast ‘nieuwe’ voorzieningen lopen.
Aangezien de herindicaties nog volop bezig zijn, is er nog steeds onzekerheid over de werkelijke financiële impact. Deze wordt pas na afloop van het jaar duidelijk, omdat dan alle jeugdigen zijn geplaatst in de ‘nieuwe’ voorzieningen. Uit de doorrekeningen van de jeugdhulp tot en met augustus verwachten wij een totaal voordeel te behalen van € 920.000. Voor Wonen en Verblijf verwachten wij een totaal voordeel van € 270.000 en voor Ambulante hulp een voordeel van € 650.000. Het voordeel kan onder meer worden verklaard, doordat bij de eerste berekening voor de Begroting 2025 was uitgegaan van een hogere intensiteit, dan waarin de jeugdigen daadwerkelijk zijn beland en daarmee dus een hoger tarief. Daarnaast wordt het voordeel ook deels gerealiseerd door genomen ombuigingsmaatregelen, die voortvloeien uit de Hervormingsagenda en genomen maatregelen, zoals de professionalisering regievoering in combinatie met de effecten uit de nieuwe inkoop. Eindejaarsrapportage 2025
24
De nieuwe inkoopafspraken geven de jeugdregisseurs een duidelijker kader, voor het wel of niet inzetten van extra begeleidingsuren bij een verblijf in een jeugdzorginstelling. Waar het inzetten van extra begeleidingsuren voorheen een meer grijs gebied was, is nu helder dat er veel begeleidingsuren geïncludeerd zijn in het verblijfsproduct. Jeugdregisseurs kunnen in een uitzonderlijk geval nog extra uren inzetten voor begeleiding. Deze ruimte wordt vaak opgezocht door zorgaanbieders. Door de professionalisering lukt het de jeugdregisseurs beter dan voorheen, de zorgaanbieders te wijzen op hetgeen ze moeten bieden in de standaard producten. Daarmee wordt er kritisch(er) gekeken op intensiteit en extra in te zetten producten zoals begeleiding en duur van het verblijf. Dit heeft ook geleid tot lagere indicaties en daarmee lagere kosten. Daarnaast bieden de nieuwe inkoopafspraken voor Ambulante hulp een duidelijkere grens tussen enerzijds begeleiding en anderzijds behandeling. Hierdoor kunnen jeugdregisseurs beter indiceren en het gesprek aangaan met zorgaanbieders, waar in het verleden sneller naar behandeling werd verwezen. Tenslotte wordt als gevolg van verdere professionalisering, door jeugdregisseurs kritisch(er) gekeken naar waar de verantwoordelijkheid ligt binnen het passend onderwijs en de jeugdwet.
Als gevolg van deze ombuiging door de professionaliseringsslag in combinatie met de duidelijkere afspraken voortvloeiende uit de nieuwe inkoop schrijven wij € 100.000 toe aan het totale voordeel van de voorzieningen Wonen en Verblijf en € 100.000 aan Ambulante hulp. Naast voordelen zien we ook dat grote incidentele nadelen zich voordoen, veroorzaakt door een klein aantal indicaties, waar in de begroting geen rekening mee is gehouden. Gezien het grillige verloop als gevolg van incidentele nadelen c.q. voordelen, veroorzaakt door enkele indicaties bij sommige voorzieningen, overwegen wij het vormen van een egalisatiereserve. Het doel van deze egalisatiereserve is incidentele fluctuaties in de lasten te egaliseren, wat leidt tot een stabielere en meer voorspelbare financiële bedrijfsvoering. Het voorstel voor een egalisatiereserve betrekken wij bij de integrale afweging in de voorbereiding op de Begroting 2027. Van het voordeel van € 920.000 is € 500.000 incidenteel, omdat in de Begroting 2026 en het meerjarenperspectief al € 500.000 afgeraamd is. Het resterende voordeel van € 420.000 is structureel van aard. Persoonsgebonden budgetten Jeugd (€ 129.000 nadeel) Na de Eerste bestuursrapportage 2025 bleek een aantal jeugdigen binnen een gezin, mede op medisch advies, een hoog persoonsgebonden budget toegekend hebben gekregen. De hoogte van beide indicaties bedroeg € 79.000.
Daarnaast heeft op basis van een uitspraak van de rechter een nabetaling moeten plaatvinden ter hoogte van € 50.000. Alles tezamen verwachten wij dat de lasten met € 129.000 hoger uitvallen dan verwacht.
Eindejaarsrapportage 2025
25
Jeugdbescherming en -reclassering (€ 66.500 nadeel) Bij jeugdreclassering is sprake van een relatief grote toename van het aantal cliënten ten opzichte van 2025. Omdat het aantal cliënten al het gehele jaar stabiel op dat hogere niveau ligt, verwachten we dat dit voorlopig het geval zal blijven. Dat veroorzaakt een structureel nadeel van € 14.068. Voor jeugdbescherming geldt dat het aantal cliënten in 2025 ongeveer hetzelfde is als in 2024. We zien echter dat veel cliënten, die al langer onder jeugdbescherming vielen en waarvoor een lager tarief geldt, uitstromen en dat er ongeveer evenveel nieuwe cliënten, waarvoor een hoger maandelijks tarief geldt, instromen. Dit leidt, naar verwachting incidenteel, tot hogere kosten van € 52.566. Na 1 jaar in jeugdbescherming daalt het tarief immers, waardoor ook onze totale jaarlijkse kosten weer zullen afnemen. Hervormingsagenda en Regionale samenwerkingsagenda (€ 111.000 voordeel) De beleidsdoelstellingen zoals opgenomen in de Hervormingsagenda en de Regionale Samenwerkingsagenda worden verder geconcretiseerd. De taken en of opdrachten die hieruit voortvloeien, zullen de komende jaren uitgaven met zich meebrengen. Daarnaast loopt het project aanpak wachttijden nog. Omdat nog uitgaven verwacht worden, stellen wij voor het budget over te hevelen. Zie hoofdstuk budgetoverheveling.
Eindejaarsrapportage 2025
26
Programma 7 Volksgezondheid en milieu Financiële afwijkingen Omschrijving onderwerp(en) > € 15.000 Beleidsonderwerp milieubeheer Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp Milieubeheer Bodemasbestsanering Bijdrage omgevingsdienst Twente Totaal Milieubeheer
Lasten Baten Saldo Inc./Str. 336.000 -336.000 Incidenteel 146.000 -14.000 132.000 Incidenteel 146.000 -14.000 132.000
Projectbureau BAS, Bodemasbestsanering (neutraal) Voor de asbestbodemsaneringsopgave 2023-2024 is in 2025 € 241.000 ontvangen van de provincie. In de begroting worden zowel de baten als lasten hierop bijgesteld. Bijdrage Omgevingsdienst Twente (€ 132.000 voordeel) Als gevolg van een positief jaarrekeningresultaat in 2024 van de omgevingsdienst en een afrekening op het betaalde voorschot van de deelnemersbijdrage 2024, is een voordelig effect gerealiseerd van € 132.000. Beleidsonderwerp volksgezondheid Geen mutaties groter dan € 15.000 toe te lichten. Beleidsonderwerp afval Beleidsonderwerp Afval Afval exploitatie Totaal Afval
Lasten Baten Saldo 44.000 -44.000 44.000 -44.000 -
Inc./Str. Incidenteel
Afval (neutraal) Op het taakveld afval worden zowel de begrote inkomsten als de begrote uitgaven met € 44.000 verlaagd. De kosten voor afvalinzameling geven een voordeel en de inkomsten voor afvalstoffenheffing een nadeel. Beleidsonderwerp begraafplaatsen en crematoria Beleidsonderwerp Begraafplaatsen en crematoria Onderuitputting afschrijvingskosten Begraafplaatsen Totaal Begraafplaatsen en crematoria
Lasten Baten Saldo Inc./Str. 15.000 15.000 Incidenteel -8.000 10.000 2.000 Structureel 15.000 15.000
Onderuitputting afschrijvingskosten (€ 15.000 voordeel) Is toegelicht in programma 0 onder beleidsonderwerp financiën. Begraven (€ 2.000 voordeel) De opbrengsten van begraven nemen met € 10.000 toe door een stijging van het aantal begrafenissen, asbijzettingen en reserveringen voor natuurgraven. De inspanningen om de begraafplaatsen keurig op orde te brengen en het doorzetten van vragen en verzoeken van Eindejaarsrapportage 2025
27
inwoners direct naar de begraafplaatsbeheerder (Twente Milieu) werpen hun vruchten af. De bijbehorende kosten zijn gestegen met € 8.461. Beleidsonderwerp riolering Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp Riolering Mutaties riolering (via voorziening) Totaal Riolering
Lasten Baten Saldo -94.000 94.000 -94.000 94.000 -
Inc./Str. Incidenteel
Riolering (neutraal) Op het taakveld riolering worden zowel de begrote inkomsten als de begrote uitgaven met € 94.000 verhoogd. Dit als gevolg van een bijstelling van de kapitaallasten.
Eindejaarsrapportage 2025
28
Programma 8 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening Financiële afwijkingen Omschrijving onderwerp(en) > € 15.000 Beleidsonderwerp ruimtelijke ontwikkeling Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp Ruimtelijke ontwikkeling Meeropbrengst kabels en leidingen Budgetoverheveling omgevingswet Ontsluitingsweg Kolenbranderweg Procedures voor de bouw van woningen Verkoop perceel Hassinkborg Parkeerplaats Hassinkborg Bijstelling leefbaar buitengebied Kleine verschillen < € 15.000 Totaal Ruimtelijke ontwikkeling
Lasten 118.000 -100.000 -72.000 25.000 162.000 -7.000 126.000
Baten Saldo 20.000 20.000 118.000 -100.000 68.000 -4.000 97.000 97.000 25.000 38.000 200.000 -7.000 223.000 349.000
Inc./Str. Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Meerjarig Incidenteel
Meeropbrengst kabels en leidingen (€ 20.000 voordeel) De afgelopen jaren zien we een stijgingen van het aantal meldingen en instemmingsbesluiten voor het onderhoud van kabels en leidingen. Hierdoor zien we mogelijkheid het budget van inkomsten voor 2025 met € 20.000 te verhogen. Voor 2026 een verder zijn deze meeropbrengsten al verwerkt in de Begroting 2026. Omgevingswet (€ 118.000 voordeel) Het Rijk heeft in de algemene uitkering voor 2025 € 164.000 extra beschikbaar gesteld voor de implementatie van de Omgevingswet. Daarnaast houden we in 2025 € 118.000 over van het bestaande budget. Voorgesteld wordt het budget in 2025 met € 282.000 te verlagen en over te hevelen naar 2026 (zie ook hoofdstuk budgetoverheveling). Dit geld hebben we in 2026 nodig voor de verdere implementatie van de Omgevingswet. Het betreft dan met name inzet voor het opstellen van het Omgevingsplan. Basis hiervoor is het Transitieplan Omgevingsplan Haaksbergen, dat op 29 november 2023 is vastgesteld door de gemeenteraad. Uiterlijk tot en met 2032 heeft de gemeente de tijd alle regels vanuit de bruidsschat, ruimtelijke plannen en plaatselijke verordeningen die van toepassing zijn op de fysieke leefomgeving, te verwerken in een integraal Omgevingsplan, dat bovendien via ‘toepasbare regels' digitaal te raadplegen moet zijn.