Eindejaarsrapportage 2024

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ....................................................................................... 2 Aanbieding .............................................................................................. 3 Inleiding en financiële samenvatting ...................................................... 5 Programma’s ........................................................................................... 9 Programma 0 Bestuur en ondersteuning ................................................... 9 Programma 1 Veiligheid ....................................................................... 12 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat .......................................... 13 Programma 3 Economie ....................................................................... 13 Programma 4 Onderwijs....................................................................... 14 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie ................................................ 15 Programma 6 Sociaal domein................................................................ 16 Programma 7 Volksgezondheid en milieu ................................................ 22 Programma 8 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening ............................. 23 Budgetoverhevelingen ..........................................................................

26 Restant kredietenlijst ............................................................................ 30 Meerjarige en structurele effecten 2024-2028 ...................................... 33 Technische wijzigingen ......................................................................... 34 Financiële begroting per taakveld na wijziging ..................................... 35 Interbestuurlijk toezicht ....................................................................... 40 Rekenkameronderzoek .......................................................................... 45

Eindejaarsrapportage 2024

2

Aanbieding Aan de gemeenteraad, In deze eindejaarsrapportage informeren wij u over de financiële ontwikkelingen in de tweede helft van 2024. In de raadsvergadering van 26 juni 2024 heeft u de Eerste bestuursrapportage 2024 vastgesteld. Bij deze eerste bestuursrapportage zijn de mutaties 2024 die structureel doorwerken tevens verwerkt in de meerjarenraming 2025-2027. Dit betekent dat in deze eindejaarsrapportage de afwijkingen worden gerapporteerd ten opzichte van de Begroting 2024 na verwerking van de mutaties uit de Eerste bestuursrapportage 2024. Bij de afwijkingen hebben we onderscheid gemaakt tussen incidentele, meerjarige en structurele effecten. Meerjarige effecten zijn incidenteel van aard met een meerjarig karakter. De meerjarige en structurele effecten van de in deze eindejaarsrapportage vermelde afwijkingen leiden tot financiële effecten voor de jaren 2025-2028. Deze effecten voor de toekomstige jaren zijn of al verwerkt in de Begroting 2025, die u als raad op woensdag 6 november 2024 ter vaststelling voor heeft gehad, of worden verwerkt in de Eerste bestuursrapportage 2025. Bij de individuele afwijkingen met een meerjarig effect wordt aangegeven hoe deze verwerkt worden. Grootste mutaties De afwijkingen in deze eindejaarsrapportage tellen op tot een positief saldo van € 4.052.000. Daarvan stellen wij voor om maximaal € 647.000 over te hevelen naar het volgende jaar.

Na overhevelingen bedraagt het totale positieve saldo € 3.405.000. In onderstaande tabel worden de mutaties groter dan € 150.000 in deze eindejaarsrapportage gepresenteerd. Prog.

Onderwerp mutaties 0 Bijdrage juridische kosten zoutwinning 0 Afschrijvingskosten diverse kredieten 0 Algemene uitkering 0 Lagere rentekosten leningen 0 Rentevergoeding schatkistbankieren 0 Stelpost indexatie 0 Belastingen 0 Contractovername medewerker 2 Verlichting 4 Leerlingenvervoer 6 Opvang ontheemden 6 Algemene kosten bijstandsverlening 6 Bijstand aan thuiswonende personen < 65 jaar 6 Wmo huishoudelijke ondersteuning 6 Wmo maatwerkvoorzieningen begeleiding (ZIN)

Eindejaarsrapportage 2024

Bedrag -216.000 -340.000 -942.000 -160.000 -272.000 -257.000 -199.000 275.000 -186.000 -379.000 -1.250.000 -385.000 421.000 223.000 -237.000 3

6 Jeugdhulp 8 Ruimtelijke ordening

933.000 300.000

Bovenstaande tabel met alle mutaties groter dan €150.000 telt op tot € 2.671.000, inclusief mutaties kleiner dan €150.000 sluit deze aan op de boven de tabel genoemde € 3.405.000. Het saldo van de Begroting 2024 met de mutaties uit de Eerste bestuursrapportage 2024 en de begrotingswijziging haalbaarheidsonderzoek Het Assink Lyceum (hierna: HAL) was € 992.000 negatief. Met het positieve saldo uit deze eindejaarsrapportage van € 3.405.000 stijgt het begrotingssaldo 2024 naar € 2.413.000. Naast het rapporteren over de afwijkingen, doen wij in aparte hoofdstukken voorstellen voor het overhevelen van budgetten en het verlengen van beschikbaar gestelde kredieten. Wij constateren dat het beeld uit de Eerste bestuursrapportage 2024 aanzienlijk afwijkt van het beeld uit deze Eindejaarsrapportage 2024. Ten dele betreffen dit autonome ontwikkelingen, zoals verwerkt in de mei- en septembercirculaire waarover wij u per raadsinformatiebrief hebben geïnformeerd. Ook ten aanzien van andere ontwikkelingen met financiële betekenis, zoals de ontwikkelingen binnen Jeugdhulp en de opvang van Oekraïners, hebben wij uw raad buiten de P&C-cyclus in kennis gesteld. Tijdig inzicht in ontwikkelingen is belangrijk om ons college en uw raad in staat te stellen te kunnen (bij)sturen. Dat ziet ook de verstrekking van informatie buiten de gereguleerde P&C-documenten.

Uw Auditcommissie heeft ons verzocht de raad te faciliteren in een wijziging van de P&C-cyclus. Tussen de P&C-cyclus en financiële/managementinformatie bestaat onlosmakelijke samenhang. Wij zien de noodzaak om op het gebied van informatiemanagement een verbeterslag te maken. Het is voor ons college een belangrijk streven inzicht en sturing te optimaliseren. Zo zetten wij onder meer in op het in beeld brengen en optimaliseren van processen, de implementatie van een zaaksysteem, het inrichten van (voortgangs-)dashboards en de uitvoering van de Visie op dienstverlening. Het college van burgemeester en wethouders, Rob Welten Johan Niemans Jan-Herman Scholten Pieter van Zwanenburg

Eindejaarsrapportage 2024

4

Inleiding en financiële samenvatting Inleiding Op 8 november 2023 heeft uw raad de Begroting 2024 vastgesteld, die vervolgens is goedgekeurd door de provincie. In de Eerste bestuursrapportage 2024, vastgesteld op 26 juni 2024, zijn de afwijkingen gerapporteerd ten opzichte van de Begroting 2024 na wijzigingen uit de Eindejaarsrapportage 2023. In deze Eindejaarsrapportage 2024 informeren wij u over de financiële ontwikkelingen in de tweede helft van 2024. In deze bestuursrapportage lichten wij per programma afwijkingen groter dan € 15.000 op de vastgestelde budgetten toe. Dit is conform de financiële verordening. In deze rapportage zijn de gegevens tot en met eind oktober verwerkt. Met deze informatie hebben wij een prognose gemaakt tot het einde van dit jaar. Om de leesbaarheid van deze rapportage te vergroten, hebben wij conform de Begroting 2024 en Eerste bestuursrapportage 2024 op programmaniveau en niet meer op taakveldniveau verantwoord. Daarnaast maken wij binnen de programma’s het onderscheid tussen beleidsonderwerpen volgens de indeling zoals die in de Begroting 2024 is opgenomen. Daarnaast lichten wij technische wijzigingen (financieel neutraal en zonder enig effect op beleid en uitvoering) niet meer tekstueel toe bij de programma’s, maar vermelden wij deze in een separaat overzicht.

Binnen de afwijkingen maken wij onderscheid tussen incidentele, meerjarige en structurele effecten. Met meerjarige effecten bedoelen we meerjarige incidentele wijzigingen. Deze lopen tot en met uiterlijk 2027 en zijn daarmee niet structureel van aard. In de programma’s vermelden wij achter de afwijkingen van welk effect sprake is. De meerjarige en structurele effecten van de in deze Eindejaarsrapportage vermelde afwijkingen leiden tot financiële effecten voor de jaren 2025-2028. Deze effecten zijn in een overzicht inzichtelijk gemaakt en verwerken wij als een eerste begrotingswijziging in de op 6 november vastgestelde Begroting 2025 en meerjarenperspectief 2026-2029. Om aansluiting te houden tussen de verplichte tabel taakvelden in de begroting en jaarrekening hebben wij, evenals bij de Eerste Bestuursrapportage 2024, een tabel met de Begroting 2024 op taakveldniveau voor en na deze Eindejaarsrapportage 2024 opgenomen. Bedragen worden afgerond op duizendtallen. In grote tabellen worden bedragen gedeeld door duizend gepresenteerd zodat het leesbaar blijft, dit staat rechts boven de tabel weergegeven wanneer dit van toepassing is.

Eindejaarsrapportage 2024

5

Resultaat Het totale voordeel in deze eindejaarsrapportage, exclusief overhevelingen, bedraagt € 4.052.000. De totale overhevelingen bedragen € 647.000. Het voordeel komt daarmee uit op € 3.405.000. Het totale resultaat van de Begroting 2024 van € 992.000 negatief (na Eerste bestuursrapportage 2024 en de begrotingswijziging haalbaarheidsonderzoek HAL) stijgt hiermee naar € 2.413.000. Hieronder staat een tabel met de financiële afwijkingen per programma. Voor de nadere toelichting van de afwijkingen verwijzen wij naar de hoofstukken per programma. Programma/beleidsonderwerp Beleidsonderwerp juridisch Beleidsonderwerp financiën Beleidsonderwerp lokale heffingen Beleidsonderwerp personeel en organisatie Totaal programma 0 - Bestuur en ondersteuning Beleidsonderwerp crisisbeheersing en brandweer Totaal programma 1 - Veiligheid Beleidsonderwerp verkeer en vervoer Beleidsonderwerp openbaar vervoer Totaal programma 2 - Verkeer, vervoer en waterstaat Beleidsonderwerp economie Totaal programma 3 - Economie Beleidsonderwerp onderwijsbeleid Beleidsonderwerp onderwijshuisvesting Totaal programma 4 - Onderwijs Beleidsonderwerp sport Totaal programma 5 - Sport, cultuur en recreatie Beleidsonderwerp sociaal domein algemeen Beleidsonderwerp werk en inkomen Beleidsonderwerp Wmo Beleidsonderwerp jeugd Totaal programma 6 - Sociaal domein Beleidsonderwerp volksgezondheid Beleidsonderwerp

milieubeheer Totaal programma 7 - Volksgezondheid Beleidsonderwerp ruimtelijke ontwikkeling Beleidsonderwerp duurzaamheid Beleidsonderwerp vergunningen Totaalprogramma 8 - Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening Eindtotaal

Eindejaarsrapportage 2024

Afwijking -216.000 -1.869.000 -199.000 297.000 -1.987.000 -4.000 -4.000 -124.000 -1.000 -125.000 -167.000 -167.000 -389.000 -7.000 -396.000 -5.000 -5.000 -1.559.000 -134.000 -193.000 987.000 -899.000 -6.000 4.000 -2.000 154.000 -114.000 140.000 180.000 -3.405.000

6

Verlengen kredieten De raad heeft de bevoegdheid tot het langer beschikbaar houden van geautoriseerde kredieten. In deze eindejaarsrapportage stellen we voor de kredietenlijst vast te stellen met de einddata voor het doen van uitgaven ten laste van de kredieten. Dit betekent dat een aantal kredieten wordt verlengd, die anders per 31-12-2024 zouden komen te vervallen. In het hoofdstuk ‘Restant kredietenlijst’ vindt u een toelichting op de verschillende kredieten.

Budgetten overhevelen Activiteiten moeten worden uitgevoerd in het jaar, waarin het budget beschikbaar is gesteld. Het kan voorkomen dat door omstandigheden activiteiten niet hebben kunnen plaatsvinden in het boekjaar, maar deze alsnog in het volgende boekjaar gedaan moeten worden. Ook zijn er activiteiten die gesubsidieerd worden, waarbij de verplichting doorloopt in 2025. Voor deze uitzonderingssituaties kan het bijbehorend budget overgeheveld worden naar het volgende boekjaar. Wij stellen voor om voor 2024 maximaal € 647.000 over te hevelen naar het volgende jaar. In het hoofdstuk “Budgetten overhevelen” vindt u een toelichting hierop.

Meerjarig en structureel effect Op 8 november 2023 heeft de raad de Begroting 2024 en meerjarenperspectief 2025-2027 vastgesteld. De meerjarige en structurele effecten van de in deze eindejaarsrapportage vermelde afwijkingen in 2024 leiden tot de volgende financiële effecten voor de jaren 20252028.

Ontwikkeling saldo begroting

Begroot 2025

Begroot 2026

Bedrag x € 1.000 Begroot Begroot 2027 2028

Saldo begroting 2025-2027

217

-1.901

-1.980

-1.468

Mutaties eindejaarsrapportage

229

229

229

229

Saldo begroting

446

-1.672

-1.751

-1.239

Voor het interbestuurlijk toezicht is tevens het structureel begrotingsresultaat van belang. De effecten van deze eindejaarsrapportage op het structurele begrotingsresultaat zijn verwerkt in het onderstaande overzicht.

Ontwikkeling saldo begroting Structureel saldo begroting 2025-2028 (p.120) Mutaties eindejaarsrapportage Saldo begroting

Begroot 2025 2.360 229

Begroot 2026 -1.360 229

2.589

-1.131

Bedrag x € 1.000 Begroot Begroot 2027 2028 -1.828 -1.468 229 229 -1.599

-1.239

De ontwikkeling van de algemene reserve hebben we in het volgende overzicht weergegeven. We zijn er hierbij hypothetisch van uitgegaan dat de jaarresultaten volledig met de algemene reserve worden verrekend en houden dus nog geen rekening met eventuele bestemmingsvoorstellen.

Eindejaarsrapportage 2024

7

Bedrag x € 1.000 Begroot 2024

Begroot 2025

Begroot 2026

Begroot 2027

Begroot 2028

Algemene reserve per 1 januari Bestemming resultaat 2023 Begrote stortingen Begrote onttrekkingen vóór EJR 2024 Saldo begroting na EJR 2024

16.220 4.911

23.144

18.860

16.162

14.202

-400 2.413

-4.730 446

-1.026 -1.672

-209 -1.751

-1.239

Algemene reserve per 31 december

23.144

18.860

16.162

14.202

12.963

Ontwikkeling saldo begroting

Eindejaarsrapportage 2024

8

Programma’s Programma 0 Bestuur en ondersteuning Financiële afwijkingen Omschrijving onderwerp(en) > € 15.000 Beleidsonderwerp burgerzaken Geen mutaties groter dan € 15.000 te vermelden. Beleidsonderwerp juridisch Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp juridisch

Bedrag Inc./Str.

Bijdrage juridische kosten zoutwinning

-216.000 Incidenteel

Totaal juridisch

-216.000

Zoutwinning (voordeel € 216.000) Het college heeft aan het ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG) diverse adviezen uitgebracht met betrekking tot het dossier zoutwinning. Het ministerie van KGG stelt hier een vergoeding tegenover. In totaal ontvangt het college voor de advisering aan het ministerie van KGG inzake het dossier zoutwinning een bedrag van € 216.000. In de Eerste bestuursrapportage 2024 heeft het college uw raad verzocht extra middelen beschikbaar te stellen op de onderdelen ‘personeel en organisatie’ en ‘juridische zaken’. Wij hebben aangegeven dat het dossier zoutwinning vanwege zijn complexe aard juridische capaciteit vraagt van onze interne organisatie. De juridische capaciteit die benodigd is voor het dossier zoutwinning, kan intern niet ingezet worden op andere dossiers van complexe aard. Benodigde juridische advisering op andere dossiers van complexe aard wordt extern uitgezet. Uw raad heeft in de Eerste bestuursrapportage 2024 besloten hiervoor € 48.000 beschikbaar te stellen. Het college heeft KienhuisHoving opdracht verleend voor de juridische advisering inzake het op- en inrichten van een Stichting Monitoring en Garantiefonds en een Stichting Omgevingsfonds. Voor de uitwerking van de afspraken in de overeenkomst met Nobian Salt B.V. acht het college juridische expertise op de privaatrechtelijke aspecten van zoutwinning noodzakelijk.

Deze specialistische kennis heeft het college niet in eigen huis, waardoor het college genoodzaakt is externe expertise in te huren. Voor de externe inzet op het dossier zoutwinning heeft uw raad in de Eerste bestuursrapportage 2024 besloten € 40.000 beschikbaar te stellen. Met de ontvangen middelen van het ministerie van KGG ontstaat een incidenteel voordeel van € 216.000. Deze middelen zijn gerelateerd aan zoutwinning, namelijk advisering aan het ministerie van KGG inzake het dossier zoutwinning. Wij stellen voor met de ontvangen middelen de beschikbaar gestelde bedragen uit de Eerste bestuursrapportage 2024 voor het dossier zoutwinning te dekken. Daarmee vloeit een bedrag van € 88.000 terug naar het resultaat. Het college stelt tevens voor een bedrag van € 50.000 Eindejaarsrapportage 2024

9

over te hevelen naar het budget van Juridische Zaken voor 2025 om kosten van interne en externe juridische capaciteit te dekken. In 2025 vraagt het dossier zoutwinning (evenals in 2024) juridische capaciteit van onze interne organisatie. Advisering aan het ministerie van KGG en de rechterlijke procedures met betrekking tot het dossier zoutwinning lopen door in 2025. Tevens is juridische expertise benodigd voor de privaatrechtelijke aspecten (op- en inrichting stichtingen) van zoutwinning. Deze capaciteit kan niet op andere dossiers ingezet worden. Het college stelt voor dat het resterende bedrag ter hoogte van € 78.000 (€ 216.000 - € 88.000 - € 50.000) ten gunste komt van het resultaat. Beleidsonderwerp financiën Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp financiën Afschrijvingskosten diverse kredieten Algemene uitkering Extra dividend Lagere rentekosten leningen Rentevergoeding schatkistbankieren Stelpost indexatie VPB Overige kleine verschillen Totaal financiën

Bedrag Inc./Str. -340.000 Incidenteel -942.000 Incidenteel -8.000 Incidenteel -160.000 Incidenteel -272.000 Incidenteel -257.000 Incidenteel 132.000 Incidenteel -22.000 -1.869.000

Afschrijvingskosten diverse kredieten (€ 340.000 voordeel) Een aantal geplande investeringen wordt later uitgevoerd dan gepland. Daarom wordt ook later begonnen met het afschrijven op deze investeringen. Nr. taakveld Omschrijving taakveld 0.4 Overhead

Omschrijving ICT krediet en huisvestingsplan

Bedrag 142.000

2.1 4.2 7.5

Verkeer, wegen en water Diverse kredieten wegen Onderwijshuisvesting Sloopkosten Begraafplaatsen Investeringen begraafplaatsen

184.000 6.000 30.000

8.3 Totaal

Wonen en bouwen

-22.000 340.000

Plangebied

Algemene uitkering (€ 942.000 voordeel) Via raadsinformatiebrieven wordt de gemeenteraad geïnformeerd over de effecten van de circulaires. In 2024 is er via de mei- en de septembercirculaire in totaal een voordeel ontstaan van € 942.000. Het structurele effect uit de septembercirculaire vanaf 2025 zal in de Eerste bestuursrapportage 2025 worden opgenomen. Extra dividend (€ 8.000 voordeel) We ontvangen in 2024 naar verwachting € 8.000 meer aan dividenden dan was begroot. Het gaat om dividenden BNG, Twence, Enexis en Crematoria Twente.

Eindejaarsrapportage 2024

10

Lagere rentekosten leningen (€ 160.000 voordeel) We hadden begroot dat er een nieuwe langlopende lening zou moeten worden afgesloten in 2024. Dit blijkt niet nodig te zijn omdat een aantal geplande investeringen is uitgesteld. Dit betreffen bijvoorbeeld obs het Palet, verschillende wegen en rioleringsprojecten. Zie hiervoor ook de restant kredietenlijst. Rentevergoeding schatkistbankieren (€ 272.000 voordeel) De rentevergoeding op ons kasgeld, dat is gestald op de schatkistrekening bij het Rijk, zal naar verwachting € 272.000 hoger zijn dan was begroot. Het rentepercentage is met 3,0% tot 3,75% hoger dan verwacht. Ook de vooruit ontvangen vergoeding vanuit de provincie voor de vervanging van de Vloedstegenbrug levert een incidenteel rentevoordeel op. Stelpost indexatie (€ 257.000 voordeel) De restant stelpost prijsstijgingen wordt ingezet om indexatie nadelen die in deze bestuursrapportage zijn opgenomen, te kunnen dekken. Bij de eerste bestuursrapportage was deze stelpost al verlaagd naar € 257.000. Nu wordt voor 2024 het resterende deel ingezet. Vennootschapsbelasting (€ 132.000 nadeel) We dienen over het jaar 2023 een bedrag van € 132.000 aan vennootschapsbelasting te betalen. De verwachting is dat we dit bedrag volgend jaar grotendeels weer terug ontvangen, aangezien we dan verliezen achteraf kunnen verrekenen.

We hebben hierover nog geen zekerheid en daarom wordt nu € 132.000 als last opgenomen. Rentetoerekening (neutraal) Aangezien we meer rente ontvangen (€ 272.000 Schatkistbankieren) en minder rente betalen (€ 160.000 lagere rentekosten leningen) dan is begroot, wijzigt daarmee ook het omslagpercentage. Het omslagpercentage daalt van 1,82% naar 0,66%. Aangezien dit een interne doorbelasting van de rentekosten naar de investeringen betreft, heeft dit geen effect op het resultaat. Beleidsonderwerp lokale heffingen Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp lokale heffingen Belastingen Totaal lokale heffingen

Bedrag Inc./Str. -199.000 Incidenteel -199.000

Belastingen (€ 199.000 voordeel) Op het taakveld belastingen is een voordeel ontstaan van € 199.000. Op de OZB-inkomsten is er € 148.000 meer ontvangen dan was begroot. Daarnaast hadden we lagere uitvoeringskosten (€ 35.000) en viel het aantal oninbare vorderingen mee (€ 16.000).

Eindejaarsrapportage 2024

11

Beleidsonderwerp personeel en organisatie Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp personeel en organisatie Contractovername medewerker Werving en selectie nieuwe gemeentesecretaris Interim gemeentesecretaris Ziekte vervanging Totaal personeel en organisatie

Bedrag Inc./Str. 275.000 Incidenteel 22.000 Incidenteel 0 Incidenteel 0 Incidenteel 297.000

Contractovername voormalige medewerker (€ 275.000 nadeel) Werkgever en werknemer zijn een naadloze transitie van de medewerker naar een andere functie buiten onze organisatie overeengekomen. In de vorm van een contractovername wordt hier invulling aan gegeven. Het maximum bedrag dat met de contractovername is gemoeid nemen wij als nadeel op in deze EJR. In de jaarrekening verantwoorden wij de werkelijk gemaakte kosten van de contractovername. Werving en selectie nieuwe gemeentesecretaris (€ 22.000 nadeel) Voor de werving van een nieuwe secretaris is besloten een werving- en selectiebureau in te zetten. Een werving- en selectiebureau helpt ons in de zoektocht naar een nieuwe gemeentesecretaris, waarbij een beroep kan worden gedaan op een groot netwerk. Interim gemeentesecretaris (neutraal) Vanuit oogpunt van continuïteit is een interim gemeentesecretaris aan gesteld. De interim gemeentesecretaris zal de functie vervullen tot de datum waarop de nieuwe gemeentesecretaris start. De kosten hiervoor bedragen in 2024 € 36.000 (€18.000 per maand) en worden opgevangen binnen de personeelsbegroting. Ziektevervanging (neutraal) In de Eerste bestuursrapportage (2024) is het ziekteverzuimbudget incidenteel met € 300.000 opgehoogd (naar € 500.000 voor 2024). Het totaalbudget van € 500.000 komt neer op een ziekteverzuimpercentage van 3,7% van de loonsom.

In de Eerste bestuursrapportage werd de verwachting geschetst dat het huidige ziekteverzuimbudget op een significant tekort zou uitkomen. Na de ophoging met € 300.000 (naar € 500.000) constateren wij nog steeds een tekort van circa € 56.000 op het ziekteverzuimbudget. Deze overschrijding wordt in 2024 opgevangen in de dekking van onze totale flexibele schil.

Programma 1 Veiligheid Financiële afwijkingen Omschrijving onderwerp(en) > € 15.000 Beleidsonderwerp veiligheid Geen mutaties groter dan € 15.000 te vermelden.

Eindejaarsrapportage 2024

12

Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp crisisbeheersing en brandweer

Bedrag Inc./Str.

Overige kleine verschillen

-4.000 Incidenteel

Totaal crisisbeheersing en brandweer

-4.000

Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat Financiële afwijkingen Omschrijving onderwerp(en) > € 15.000 Beleidsonderwerp verkeer en vervoer Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp verkeer en vervoer Gladheidsbestrijding Verlichting Overige kleine verschillen Totaal verkeer en vervoer

Bedrag Inc./Str. 52.000 Incidenteel -186.000 Incidenteel 10.000 Incidenteel -124.000

Gladheidsbestrijding (€ 52.000 nadeel) Dit nadeel is veroorzaakt doordat we in het begin van het jaar extra hebben moeten strooien. Verlichting (€ 186.000 voordeel) Dit voordeel wordt veroorzaakt door een correctie van de afrekening uit 2023. Beleidsonderwerp openbaar vervoer Geen mutaties groter dan € 15.000 te vermelden. Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp openbaar vervoer

Bedrag Inc./Str.

Overige kleine verschillen

-1.000 Incidenteel

Totaal openbaar vervoer

-1.000

Programma 3 Economie Financiële afwijkingen Omschrijving onderwerp(en) > € 15.000 Beleidsonderwerp economie Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp economie

Eindejaarsrapportage 2024

Bedrag Inc./Str.

13

Actieplan Centrum Forensen- en toeristenbelasting Promotie Overige kleine verschillen Totaal economie

-20.000 Incidenteel -43.000 Incidenteel -108.000 Structureel 4.000 Incidenteel -167.000

Actieplan Centrum (€ 20.000 voordeel) Voor Actieplan Centrum hebben we reeds € 180.000 subsidievoorschot van provincie ontvangen op een maximale subsidie van € 200.000. Voor eind 2024 dienen wij nog de eindverantwoording bij de provincie aan te leveren. In 2024 ontstaat dan een recht op de nog niet geraamde € 20.000 provinciale subsidie. De lasten van deze gesubsidieerde activiteiten zijn reeds verantwoord binnen de bestaande budgetten, zodat dit een budgettair voordeel oplevert. Forensen- en toeristenbelasting (€ 43.000 voordeel) Voor forensenbelasting ontvangen we € 7.000 minder dan begroot. Voor toeristenbelasting ontvangen we € 50.000 meer dan begroot. Bij toeristenbelasting betreft het een opbrengst voor belastingjaar 2023 na het opstellen van de definitieve aanslagen 2023. Promotie (€ 108.000 voordeel) Het budget Promotie valt vrij voor € 108.000. Een bepaald budget was eerder in de Begroting 2024 opgehoogd, terwijl tegelijkertijd een ander budget verlaagd had moeten worden. Dat is niet gebeurd. Daarom valt dit met ingang van 2024 structureel vrij ten gunste van de algemene middelen.

Programma 4 Onderwijs Financiële afwijkingen Omschrijving onderwerp(en) > € 15.000 Beleidsonderwerp onderwijsbeleid Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp onderwijsbeleid Leerlingenvervoer Onderwijsachterstandenbeleid Overige kleine verschillen Totaal onderwijsbeleid

Bedrag Inc./Str. -379.000 Structureel - Structureel -10.000 Incidenteel -389.000

Leerlingenvervoer (€ 379.000 voordeel) Het voordeel op leerlingenvervoer wordt veroorzaakt door meerdere factoren. Als gevolg van reguliere in- en uitstroom, bijvoorbeeld verhuizingen en nieuwe aanmeldingen, is een voordeel behaald ter grootte van € 98.300. Daarnaast is door de transformatie van het leerlingenvervoer een voordeel behaald ter grootte van € 180.820. Meer kinderen, die eerder per taxi Eindejaarsrapportage 2024

14

naar school reisden, zijn overgestapt naar het openbaar vervoer. Een aantal kinderen heeft een fietsvergoeding ontvangen en reist nu met de fiets naar school en tenslotte wordt vanaf het schooljaar 2024-2025 gewerkt met vaste opstapplaatsen. Als gevolg van het wisselen tussen vervoersstromen zijn de kosten voor het eigen vervoer en openbaar vervoer gestegen met € 15.031. Tenslotte hebben er minder ritten plaatsgevonden als gevolg van (langdurige) ziekte van leerlingen. Dit levert een financieel voordeel op ter grootte van € 114.653. In de eerder aan u toegezonden raadsinformatiebrief hebben wij u geïnformeerd dat de transformatie van het leerlingenvervoer in 2024 naar verwachting een voordeel zou opleveren ter grootte van € 202.000. Het totale voordeel op leerlingenvervoer van € 280.442 valt € 78.442 hoger uit (hierbij geen rekening houdende met de positieve autonome ontwikkeling ter grootte van € 98.300). Dit komt doordat na het versturen van de brief verder is gewerkt aan de transformatie en onder andere meer kinderen een overstap hebben gemaakt naar een andere vervoersstroom. Aangezien wij continu werken aan de transformatie is het goed mogelijk dat het totale besparingsbedrag in de Jaarrekening 2024 nog verder oploopt. Als dit zich voordoet ,zullen we dit in de Eerste bestuursrapportage 2025 verwerken.

Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) (neutraal) De specifieke uitkering gemeentelijke onderwijsachterstand (GOAB) is bestemd voor het tegengaan en voorkomen van onderwijsachterstanden. De verantwoordelijkheid van de gemeente is het faciliteren van voldoende en kwalitatief goede voorschoolse educatie voor peuters met een VVE-indicatie (voor- en vroegschoolse educatie), afgegeven door de GGD-JGZ bij constatering van (risico op) een ontwikkelachterstand. Over 2024 bedragen de baten € 529.047. Dit bedrag is het totaal van de definitieve specifieke uitkering GOAB over 2024 en de opgebouwde reserve over de periode 2023, die wij mochten meenemen naar de nieuwe periode. De te verwachten lasten bedragen over 2024 € 158.681. Het te verwachten resterende bedrag ter grootte van € 370.366 wordt conform de regeling meegenomen naar het jaar 2025. De komende jaren zetten wij deze middelen in voor het tegengaan van (voorschoolse) onderwijsachterstanden. Beleidsonderwerp onderwijshuisvesting Geen mutaties groter dan € 15.000 te vermelden. Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp onderwijshuisvesting Overige kleine verschillen Totaal onderwijshuisvesting

Bedrag Inc./Str. -7.000 -7.000

Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Financiële afwijkingen Omschrijving onderwerp(en) > € 15.000 Beleidsonderwerp cultuur Eindejaarsrapportage 2024

15

Geen mutaties groter dan € 15.000 te vermelden. Beleidsonderwerp erfgoed Geen mutaties groter dan € 15.000 te vermelden. Beleidsonderwerp sport Geen mutaties groter dan € 15.000 te vermelden. Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp sport

Bedrag Inc./Str.

Overige kleine verschillen sport

-5.000 Incidenteel

Totaal sport

-5.000

Programma 6 Sociaal domein Financiële afwijkingen Omschrijving onderwerp(en) > € 15.000 Beleidsonderwerp sociaal domein algemeen Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp sociaal domein algemeen Innovatie sociaal domein Inzet vrijwilligers humanitas Jeugd en jongerenwerk Wijkracht Lokale inclusie agenda Opvang ontheemden Uitvoeringskosten toegang sociaal domein Uitvoeringskosten toegang sociaal domein Aframen kosten Wijkracht beg. Inburgeraars Overige kleine verschillen Totaal sociaal domein algemeen

Bedrag Inc./Str. -36.000 Incidenteel -15.000 Incidenteel -34.000 Incidenteel -25.000 Structureel -1.250.000 Incidenteel -27.000 Incidenteel -26.000 Structureel -127.000 Structureel -19.000 -1.559.000

Innovatie Sociaal Domein (€ 36.000 voordeel) In 2024 is gestart met het project Aanpak Voorkoming Escalatie bij huishoudens met een oplopende problematiek. Voor de uitvoering van dit project zou één persoon moeten worden ingehuurd om twee jeugdregisseurs vrij te kunnen spelen. Doordat de ontwikkeling van het model meer tijd in beslag heeft genomen, vindt de werving en inhuur van de persoon niet in 2024 plaats, maar in 2025. Daarom stellen wij voor het budget hiervoor af te ramen. Inzet vrijwilligers Humanitas (€ 15.000 voordeel) Vanuit Humanitas worden vrijwilligers ingezet om onder meer inwoners te begeleiden met de omgangsregelingen in verband met een echtscheiding, het bieden van gezinsondersteuning

Eindejaarsrapportage 2024

16

en het helpen van mensen met het leggen van sociale contacten. In 2024 is minder inzet nodig geweest dan was voorzien. Dit heeft mogelijk ook met onbekendheid in het netwerk in Haaksbergen te maken. Wij gaan kijken welke mogelijkheden er zijn om de bekendheid van Humanitas in Haaksbergen te vergroten. Jeugd en jongerenwerk Wijkracht (€ 34.000 voordeel) Het voordeel wordt met name veroorzaakt doordat de subsidie die is verstrekt aan Stichting Wijkracht over de jaren 2022 en 2023 lager is uitgevallen. Hierdoor is een incidenteel voordeel ontstaan ter grootte van € 34.000. Lokale Inclusie Agenda (€ 25.000 voordeel) Wegens ziekte en personeelswisselingen is in 2024 geen aanvang gemaakt met het beleid rondom de Lokale Inclusie Agenda. In 2025 zal een start worden gemaakt met het vormgeven van het beleid en de planning is dat deze in 2026 is afgerond. Opvang ontheemden (€1.250.000 voordeel) In deze eindejaarsrapportage zijn de verwachte inkomsten en uitgaven voor de opvang van Oekraïners en andere vluchtelingen opgenomen. We verwachten een voordeel te behalen van € 1.250.000. Uitvoeringskosten toegang Sociaal Domein (€ 53.000 voordeel) We verwachten dat de uitvoeringskosten lager uitvallen dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door meerdere ontwikkelingen.

Onze eigen bijdrage voor de uitvoering van de taken door OZJT voor de Twentse gemeenten (zoals onder andere regionaal contractmanagement en de inkoop van jeugdhulp) als onderdeel van de GR Samen Twente is met € 26.000 (structureel) lager uitgevallen dan begroot. We hebben een grotere ambtelijke bijdrage kunnen leveren aan de Twentse samenwerking, waardoor wij verwachten dat de rekening met € 27.000(incidenteel) lager zal uitvallen. Tenslotte is voor de implementatie van Inkoop Wmo en Jeugdhulp in de eerste bestuursrapportage een budget beschikbaar gesteld ter grootte van € 50.000. Hiervan is in 2024 € 27.778 aan kosten gemaakt. In deze rapportage stellen wij voor het restant van € 22.222 over te hevelen naar het jaar 2025. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar het hoofdstuk Budgetoverhevelingen in de rapportage Aframen kosten Wijkracht begeleiding inburgeraars (€ 127.000 voordeel) De € 127.000 uitvoeringskosten van Wijkracht voor begeleiding van inburgeraars worden ten laste van de SPUK Inburgering gebracht. Hierdoor hebben we een voordeel van €127.000 op dit beleidsonderwerp. Beleidsonderwerp werk en inkomen Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp werk en inkomen Algemene kosten bijstandsverlening Bbz-onderzoekskosten Bijstand aan startende zelfstandigen

Eindejaarsrapportage 2024

Bedrag Inc./Str. -385.000 Incidenteel -35.000 Structureel -20.000 Incidenteel

17

Bijstand aan thuiswonende personen < 65 jaar Inkomensvoorziening (IOAW) Inkomensvoorziening (IOAZ) Loonkostensubdidie Minimabeleid Schuldhulpverlening Werkgelegenheidsinitiatieven Sociale werkvoorziening Overige kleine verschillen Totaal werk en inkomen

421.000 Incidenteel -21.000 Incidenteel 15.000 Incidenteel -39.000 Incidenteel -94.000 Incidenteel -32.000 Incidenteel 29.000 Incidenteel 28.000 Incidenteel -1.000 Structureel -134.000

Algemene kosten bijstandsverlening (€ 385.000 voordeel) Aan de uitgavenkant een meevaller van € 73.725 door een eenmalige voordelige afrekening van het Rijk van de Tozo. Daarnaast geeft het door het ministerie begin oktober bekend gemaakte definitieve BUIG-budget 2024 hier een voordeel van € 312.000 ten opzichte van het tot nu toe in onze begroting geraamde bedrag. Dit voordeel wordt vooral veroorzaakt doordat bij de vaststelling van het definitieve BUIG-budget een loon- prijsbijstelling van 7% is verwerkt. Bbz-onderzoekskosten (€ 35.000 voordeel) Nu er na afloop van coronacrisis een verminderd beroep op Tozo wordt gedaan, kan deze post structureel met € 35.000 worden afgeraamd. Er zijn in 2024 nog geen aanvragen levensonderhoud en/of krediet door ondernemers ingediend. Derhalve zijn er ook geen onderzoeken naar de levensvatbaarheid van bedrijven, één van de voorwaarden voor het verkrijgen van een uitkering levensonderhoud en/of krediet, uitgevoerd. Bijstand aan startende zelfstandigen (€ 20.000 voordeel) De Uitvoeringsorganisatie raamt op basis van uitgaven t/m september € 20.000 minder uitgaven dan begroot. Er zijn dit jaar nog geen aanvragen ingediend voor Bbz levensonderhoud noch waren er aan het begin van het jaar lopende uitkeringen. Tot op heden zijn er dus nog geen uitgaven vanuit het Bbz gedaan. We verlagen de kostenraming daarom van € 35.000 naar € 15.000.

Bijstand aan thuiswonende personen < 65 jaar (€ 421.000 nadeel) De Uitvoeringsorganisatie raamt op basis van uitgaven t/m september € 421.000 meer uitgaven dan begroot. Het aantal bijstandsgerechtigden is tot en met oktober met 12% toegenomen, daar waar het Rijk bij het bepalen van het macro BUIG-budget uit is gegaan van een stijging van 5%. Hierdoor dreigt een tekort te ontstaan op het BUIG-budget. Een groot deel van de stijging van het bijstandsvolume wordt verklaard door de instroom van statushouders, die momenteel 27% van de bijstandspopulatie uitmaken. Inkomensvoorziening (IOAW) (€ 21.000 voordeel) De Uitvoeringsorganisatie raamt op basis van uitgaven t/m september € 21.000 minder uitgaven dan begroot. Het voordeel is ontstaan doordat het aantal uitkeringen IOAW dit jaar gedaald is van 7 naar 4. Eindejaarsrapportage 2024

18

Inkomensvoorziening (IOAZ) (€ 15.000 nadeel) De Uitvoeringsorganisatie raamt op basis van uitgaven t/m september € 15.000 meer uitgaven dan begroot. Het nadeel is ontstaan doordat het aantal uitkeringen IOAZ dit jaar met ingang van april is gestegen van 4 naar 5. Loonkostensubsidie (€ 39.000 voordeel) De Uitvoeringsorganisatie raamt op basis van uitgaven t/m september € 36.000 minder uitgaven dan begroot. Bovendien raamt de Uitvoeringsorganisatie Hengelo voor 2024 een bescheiden bedrag aan terug te vorderen loonkostensubsidies. Minimabeleid (€ 94.000 voordeel) Voordeel met name omdat de voor harmonisatie minimabeleid extra beschikbaar gestelde middelen in 2024 slechts deels zijn benut. Aan de harmonisatie zal met de nieuw vast te stellen Verordening maatschappelijke participatie verder invulling worden gegeven. Tegelijkertijd zien wij ook de kosten voor vergoeding premies collectieve zorgverzekering stijgen. Ook overwegen wij aanschaf van de 'minima app' met Hengelo en Borne en/of ophoging van het Jeugdfonds en het Volwassenfonds. Schuldhulpverlening Pilot Jongeren Perspectief Fonds (€ 32.000 voordeel) In de begroting is een bedrag gereserveerd om met een methodiek aan de slag te gaan specifiek voor jongeren met schulden. De verkenningsfase is in de zomer van 2024 afgerond. Uit de verkenning blijkt dat er weinig jongeren met schulden in beeld zijn bij de gemeente Haaksbergen.

Doordat deze jongeren nog niet in beeld zijn, kost het meer tijd de pilot te starten. De pilot voor deze aanpak start in 2025 in plaats van 2024. Hierdoor ontstaat in 2024 een voordeel. Werkgelegenheidsinitiatieven (€ 29.000 nadeel) Voor bekostiging van re-integratietrajecten (niet zijnde SWB-trajecten) is € 19.000 begroot, maar prognose van de Uitvoeringsorganisatie is dat dit in 2024 uitkomt op circa € 48.000. Sociale werkvoorziening (€ 28.000 nadeel) De meest recente prognose van de SWB voor de Begroting 2024 laat een voordeel op de loonkosten Wsw, loonkosten begeleid werken en een kleine meevaller op kosten voor medisch vervoer zien. Daar tegenover staat met name een kleine tegenvaller voor aanvulling van het negatief eigen resultaat op uitvoering van de wet Nieuw Beschut Werk van SWB. Per saldo een voordeel van circa € 51.000. Daarnaast heeft de SWB een claim gelegd op de via de uitkering Gemeentefonds bij de meicirculaire 2024 ontvangen extra middelen voor infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijven, door de SWB becijferd op € 79.000. Met deze extra middelen kan SWB haar infrastructuur voor de komende jaren verbeteren. Voor zover de extra middelen niet in 2024 worden besteed, is het bestuur verzocht deze bij Jaarrekening 2024 te bestemmen voor dit doel.

De deelnemers in de SWB krijgen de hiervoor ontvangen extra middelen op grond van de statuten van de Gemeenschappelijke Regeling zonder meer in rekening gebracht door de SWB. Haaksbergen heeft echter een DVO en heeft daarmee formeel de positie deze claim te weigeren. Dat lijkt niet fair ten opzichte van de andere gemeenten en zal ook de toetreding als lid van de

Eindejaarsrapportage 2024

19

GR bemoeilijken. Overigens wordt het financieel resultaat dat Haaksbergen heeft op de uitvoering van de Wsw en de wet Nieuw Beschut Werk hiermee niet beïnvloed, omdat deze extra middelen bovenop de reguliere Wsw Rijksbijdrage worden uitgekeerd. Beleidsonderwerp Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp Wmo Wmo huishoudelijke ondersteuning Wmo hulpmiddelen en woonvoorzieningen Wmo hulpmiddelen en woonvoorzieningen Wmo maatwerkvoorzieningen begeleiding (ZIN) Wmo maatwerkvoorzieningen PGB Wmo vervoer ondersteuning maatschappelijke deelname Overige kleine verschillen Totaal Wmo

Bedrag Inc./Str. 223.000 Structureel -7.000 Incidenteel -119.000 Structureel -237.000 Structureel -49.000 Structureel 29.000 Structureel -33.000 Structureel -193.000

Wmo huishoudelijke ondersteuning (€ 223.000 nadeel) Gedurende het jaar zien wij een stijging in het aantal cliënten, dat een beroep doet op huishoudelijke ondersteuning. In de zwaarte van de afgegeven indicaties zien wij geen grote fluctuaties. De grote stijging ligt in lijn met de landelijke trend, die gezien wordt sinds de invoering van het abonnementstarief halverwege 2019. Dit brengt een nadeel met zich mee van € 230.000. Momenteel wordt landelijk nagedacht over aparte financiering buiten de algemene uitkering van een deel van de Wmo. Door de uitgaven voor (een deel) van de Wmo apart te zetten, wil men meer zicht krijgen op de financiering van de kosten Wmo. Afhankelijk van de gekozen bekostigingsvorm wordt een passende geobjectiveerde indexering onderzocht, die ook rekening houdt met kostenontwikkeling en demografie/vergijzing. Vooruitlopend op de voorjaarsnota van het Rijk is in de septembercirculaire vanaf 2026 al rekening gehouden met een aanvullende indexatie, die een deel van dit nadeel dekt. In het verlengde hiervan zien wij een stijging in de eigen bijdrage ter grootte van € 15.000. De bijramingen zijn structureel verwerkt in de Begroting 2025. Wmo hulpmiddelen en woonvoorzieningen (€ 126.000 voordeel) In de eerste bestuursrapportage hebben wij u geïnformeerd over een stijging in de lasten voor woonvoorzieningen en vervoersvoorzieningen.

Wij verwachten dat de stijging van de woonvoorzieningen € 60.000 lager uitvallen dan in eerste instantie was voorzien. Per saldo is wel een stijging in de kosten voor woonvoorzieningen te zien, zoals was verwacht. Ten aanzien van de vervoersvoorzieningen ligt de stijgende trend in lijn met hetgeen in de eerste bestuursrapportage is vermeld. Daarnaast verwachten wij minder uitgaven te hoeven doen voor de verstrekking van rolstoelen. In de loop van 2024 hebben minder cliënten gebruik gemaakt van deze voorziening, dan in eerste instantie was voorzien. Het te verwachten voordeel bedraagt voor deze voorzieningen € 62.000. Resteert een klein voordeel ter grootte van € 4.000 wat veroorzaakt wordt door lagere overige kosten dan verwacht en een hogere opbrengst van de verkoop van hulpmiddelen. De geconstateerd structurele positieve correctie wordt in de Eerste bestuursrapportage 2025 verwerkt. Eindejaarsrapportage 2024

20

Wmo maatwerkvoorzieningen begeleiding zorg in natura (€ 237.000 voordeel) Het verwachte voordeel wordt enerzijds veroorzaakt door een lagere gerealiseerde nadelige financiële impact van het onderzoek reële tarieven (€ 99.000 voordeel). Anderzijds zien wij op diverse voorzieningen een daling van het aantal cliënten, dat hier gebruik van maakt (€ 138.000 voordeel). De grootste afname zien we bij de Ondersteuningsbehoefte 2A individueel. Hierbij wordt ondersteuning gegeven aan een inwoner bij de dagelijkse handelingen en vaardigheden en in het voeren van de regie hierin. In de begroting was voor deze voorziening rekening gehouden met 77 personen. In het voorjaar bedroegen dit nog 71 personen en was er geen reden de verwachting aan te passen. Echter de begeleiding van het aantal clienten is gedaald naar 61 personen in augustus. In deze eindejaarsrappotage is het voordeel incidenteel afgeraamd, omdat in de Begroting 2025 al rekening is gehouden met deze structurele ontwikkeling. Wmo maatwerkvoorzieningen PGB (€ 49.000 voordeel) Wij zien een dalende trend in het aantal personen, dat gebruik maakt van een persoonsgebonden budget voor Wmo begeleiding en dagbesteding. Hierdoor verwachten wij een voordeel te behalen van € 49.000. Daarom stellen wij voor het budget met eenzelfde bedrag te verlagen.

In deze eindejaarsrapportage is het voordeel incidenteel afgeraamd, omdat in de Begroting 2025 al rekening is gehouden met deze structurele ontwikkeling. Wmo vervoer ondersteuning maatschappelijke deelname (€ 29.000 nadeel) Het nadeel wordt voornamelijk veroorzaakt doordat het aantal vervoersbewegingen per cliënt meer is toegenomen dan was verwacht. Het aantal cliënten dat gebruik maakt van deze voorziening ligt in lijn met de verwachting. Het structurele nadelig effect wordt verwerkt in de Eerste bestuursrapportage 2025. Beleidsonderwerp jeugdhulp Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp jeugd

Bedrag Inc./Str.

Jeugdhulp

933.000 Structureel

Jeugdsbescherming en -reclassering

54.000 Structureel

Totaal

987.000

Jeugdhulp (€ 933.000 nadeel) Op het taakveld Jeugdhulp begeleiding zien wij vooral bij Ondersteuningsbehoefte 2B niet alleen een toename van het aantal cliënten, maar ook de instroom van een aantal kinderen met (zeer) intensieve begeleiding (hiervan bedragen de kosten tussen € 3.000 en € 7.000 per maand). Verder is er ook sprake van hogere kosten dan begroot voor PGB (een bedrag van ongeveer € 20.000) vanwege enkele cliënten met een forse hulpvraag. Op het taakveld Jeugdhulp behandeling constateren wij een verschuiving naar zwaardere jeugdhulp; namelijk van Ondersteuningsbehoefte 3A naar Ondersteuningsbehoefte 3B en van Ondersteuningsbehoefte 4B naar Ondersteuningsbehoefte 4C. Ondersteuningsbehoefte

Eindejaarsrapportage 2024

21

4C is een vorm van behandeling voor de aanpak van een aandoening of stoornis en bijbehorende problemen op verschillende leefgebieden, waarbij er tenminste één op één contact nodig is. De verwijzing naar Ondersteuningsbehoefte 4C vindt met name door huisartsen plaats. Op het taakveld Gezinsgericht heeft begin 2024 een toename plaatsgevonden van het aantal geplaatste kinderen, waardoor de kosten voor deze woonvorm fors zijn toegenomen. De maandelijkse kosten voor plaatsing van een kind in een gezinshuis bedragen rond € 5.000. Op het taakveld Jeugdhulp met verblijf overig is sprake van cliënten met een zwaardere hulpvraag, dan waar in de begroting 2024 rekening mee is gehouden. Op het taakveld Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf is daarentegen juist sprake van minder cliënten dan begroot. Een deel van de kostenstijging wordt veroorzaakt door een verbeterde declarabiliteit van Jarabee. Jarabee heeft in het kader van het herstel- en continuïteitsplan en mede op verzoek van de gemeenten, haar bedrijfsvoering (beter) op orde gebracht. Dit betekent dat inmiddels (veel) beter in beeld is hoeveel uren ten behoeve van cliënten worden ingezet. Dit leidt tot meer (ingezette) uren die bij de gemeenten in rekening worden gebracht. Voor Haaksbergen betreft het een bedrag van ongeveer € 120.000. De totale structurele bijraming is verwerkt in de Begroting 2025.

Wij merken nog op dat er op dit moment enkele casussen bij de Noaberpoort zijn binnengekomen, waar sprake is van forse problematiek en die mogelijk, nog dit jaar, tot hoge uitgaven (kunnen) leiden. Omdat er nog geen indicatie is verstrekt, hebben wij deze uitgaven niet mee genomen in de prognose. Jeugdbescherming en -reclassering (€ 54.000 nadeel) De stijging van de kosten voor jeugdbescherming en -reclassering wordt met name veroorzaakt door een stijging van het aantal opgelegde maatregelen door de kinderrechter. In 2023 waren nog 35 kinderen onder behandeling van de jeugdbescherming, terwijl dat gedurende het jaar 2024 is gestegen naar 41 kinderen.

Programma 7 Volksgezondheid en milieu Financiële afwijkingen Omschrijving onderwerp(en) > € 15.000 Beleidsonderwerp milieubeheer Geen mutaties groter dan € 15.000 te vermelden. Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp milieubeheer

Bedrag Inc./Str.

Overige kleine verschillen

4.000 Incidenteel

Totaal milieubeheer

4.000

Eindejaarsrapportage 2024

22

Beleidsonderwerp volksgezondheid Geen mutaties groter dan € 15.000 te vermelden. Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp volksgezondheid

Bedrag Inc./Str.

Overige kleine verschillen

-6.000 Incidenteel

Totaal volksgezondheid

-6.000

Beleidsonderwerp afval Geen mutaties groter dan € 15.000 te vermelden. Beleidsonderwerp begraafplaatsen en crematoria Geen mutaties groter dan € 15.000 te vermelden. Beleidsonderwerp riolering Geen mutaties groter dan € 15.000 te vermelden.

Programma 8 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening Financiële afwijkingen Omschrijving onderwerp(en) > € 15.000 Beleidsonderwerp grondexploitatie Geen mutaties groter dan € 15.000 te vermelden. Beleidsonderwerp vergunningen Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp vergunningen

Bedrag Inc./Str.

Onderschrijding bouwleges

140.000 Incidenteel

Totaal vergunningen

140.000

Onderschrijding bouwleges (€ 140.000 nadeel) De raming voor de opbrengst van bouwleges is in belangrijke mate nog steeds gebaseerd op jaren dat er veel nieuwbouwlocaties en nieuwe bedrijventerrein werden ingevuld. Dit is uiteraard geen voortdurend iets. Hier komt bij dat gezien de inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsborging (Wkb) de legesopbrengst dit jaar en zeker volgende jaren nog meer zal afnemen. Voor dit jaar schatten we de raming met € 140.000 te onderschrijden. Het effect van de Wkb op de legesopbrengsten 2024 is nog relatief gering. Waarschijnlijk doordat er eind vorig jaar, dus voor de inwerkintreding van de Wkb, veel bouwplannen zijn ingediend die in 2024 in behandeling zijn genomen. Waarbij echter de legesberekening, zoals dat hoort, is gebaseerd op de verordening van 2023. Volgende jaren verwachten we een verdere afname van de opbrengsten. Dit ondanks het feit dat we wellicht een O&K terrein of plan Diepenmaat gaan invullen met meerdere woningen. Bedenk hierbij dat voorheen een vergunning voor een woning al gauw € 3000 Eindejaarsrapportage 2024

23

€ 4000 opleverde en vanaf januari 2024 slechts € 309,80. Een schatting van het financieel effect nemen we bij de Eerste bestuursrapportage 2025 / Kadernota 2026 mee. Beleidsonderwerp ruimtelijke ontwikkeling Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp ruimtelijke ontwikkeling Leefbaarheid buitengebied, leader en NLPG Verkoop perceel Hassinkborg Ruimtelijke ordening Overige kleine verschillen Totaal

Bedrag Inc./Str. -40.000 Incidenteel -102.000 Incidenteel 300.000 Incidenteel -4.000 Structureel 154.000

Leefbaar buitengebied, leader en NLPG (€ 40.000 voordeel) Ten behoeve van het project voorverkenning Buurse deel 1, hebben wij dit jaar € 55.000 provinciale subsidie ontvangen. Dit is een meerjarig project, waarbij we nu nog in de begeleidende fase zitten. Dit jaar zetten we €40.000 van de subsidie in ter dekking van een procesbegeleider. In de begroting was al wel rekening gehouden met de lasten, maar niet met deze opbrengst. Het resterende bedrag zetten we in 2025 in. Verkoop perceel Hassinkborgh (€ 102.000 voordeel) Het college heeft op 1 oktober besloten in het plangebied Hassinkborgh een laatste perceel gemeentegrond te verkopen voor € 102.000. Ruimtelijke ordening (€ 300.000 nadeel) In verband met de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn voor 1 januari 2024 meerdere ontwerp bestemmingsplannen ter inzage gelegd. Voor een goede afronding van deze bestemmingsplanprocedures zijn er nog diverse werkzaamheden uitgevoerd door stedenbouwkundige bureaus. Daarnaast hebben wij nog aanvullend verkeersonderzoek laten uitvoeren in het kader van de juridische procedure inzake het bestemmingsplan voor het O&K terrein. Hierdoor verwachten wij een overschrijding van € 70.000. Met de verkoop van het perceel in het plangebied Hassinkborgh zijn we de verplichting aangegaan voor de aanleg van parkeerplaatsen bij dit perceel. De kosten hiervoor bedragen €25.000.

De uitvoering voor de aanleg van deze parkeerplaatsen zal pas plaats vinden in 2025, daarom stellen we voor dit budget over te hevelen. Wij ontvangen circa € 25.000 minder exploitatiebijdragen dan geraamd. Verklaring hiervoor is dat bij binnenstedelijke ontwikkelingen dit jaar de nadruk heeft gelegen op ontwikkelingen waarvoor we geen exploitatiebijdrage ontvangen, zoals het afronden van het addendum op de structuurvisie en projecten zoals het Marktplan en het trapveldje in Buurse. Wat betreft het buitengebied zijn wij bezig geweest met het afronden van de laatste bestemmingsplanprocedures. In verband met de inwerkingtreding van de Omgevingswet hebben meerdere ontwerp bestemmingsplannen eind vorig jaar ter inzage gelegen en zijn de exploitatiebijdragen hiervoor vorig jaar reeds betaald. Nieuwe ontwikkelingen worden voornamelijk

Eindejaarsrapportage 2024

24

mogelijk gemaakt met een vergunning (buitenplanse omgevingsactiviteit). Daarvoor ontvangen wij alleen leges. Voor de afronding van de herinrichting ’t Kempke hebben we incidenteel €180.000 nodig. In de Programmabegroting 2022 is € 280.000 krediet beschikbaar gesteld voor Herinrichting ’t Kempke. Bij dit investeringsbedrag, was rekening gehouden met €180.000 bijdragen van belanghebbende bedrijven in de kosten inrichting openbare ruimte. Deze bijdragen zijn in 2023 ontvangen, maar ten onrechte onderdeel van het jaarrekeningresultaat 2023 geworden Met deze mutatie kunnen we de verplichtingen die we zijn aangegaan voor de werkzaamheden financieren. Beleidsonderwerp duurzaamheid Mutatie in euro’s Beleidsonderwerp duurzaamheid Gemeentelijk budget Duurzaamheid en Energietransitie Totaal duurzaamheid

Bedrag Inc./Str. -114.000 Incidenteel -114.000

Gemeentelijk budget Duurzaamheid en Energietransitie (€ 114.000 voordeel) Het gemeentelijk budget Duurzaamheid en Energietransitie wordt onderschreden, omdat zo veel mogelijk uitgaven in 2024 ten laste van de Rijkssubsidieregeling CDOKE worden gebracht. We willen voorkomen dat deze subsidieregeling niet volledig benut wordt. Daardoor houden we € 114.000 over op het gemeentelijk budget.

Eindejaarsrapportage 2024

25

Budgetoverhevelingen Activiteiten moeten worden uitgevoerd in het jaar waarin het bijbehorend budget beschikbaar is gesteld. Het kan echter voorkomen dat door omstandigheden deze activiteiten in het boekjaar niet hebben kunnen plaatsvinden, maar deze alsnog in het volgende boekjaar gedaan moeten worden. Ook zijn er activiteiten die gesubsidieerd worden, waarbij de verplichting doorloopt na 2024. Voor deze uitzonderingssituaties kan het bijbehorend budget overgeheveld worden naar het volgende boekjaar. Om een budget over te hevelen, gelden de volgende cumulatieve eisen: 1. Er dient een concreet en uitgewerkt plan aan het over te hevelen budget ten grondslag te liggen; 2. Er dient sprake te zijn van een bijzondere situatie, op grond waarvan de voorgenomen activiteit geheel of gedeeltelijk niet kon worden gerealiseerd; 3. De over te hevelen budgetten kunnen uitsluitend worden ingezet voor de oorspronkelijke bestemming; 4. Het over te hevelen budget dient groter te zijn dan € 15.000; 5. Er is voor de betreffende uitgave in 2025 geen structurele post beschikbaar. Wij stellen voor maximaal € 647.234 over te hevelen. De tabel hieronder geeft een totaaloverzicht van de over te hevelen budgetten en eronder volgt een toelichting.

# Programma Overheveling 0 Cultuurtraject dienstverlening 1 0 Zoutwinning 2 1 Toezicht en handhaving leefomgeving 3 3 Cofinanciering Overijssel retailaanpak 4 3 Economische visie 5 6 Budget implementatie inkoop 6 6 Hervormingsagenda 7 8 Omgevingswet 8 8 Parkeerplaats Hassinkborgh 9 8 Vitaal platteland 10 8 Omgevingsvisie 11 Totaal budgetoverhevelingen

Bedrag -80.000 50.000 -139.000 -20.000 -15.000 -22.222 -111.012 -135.000 -25.000 -120.000 -30.000 -647.234

1. Cultuurtraject ten aanzien van de dienstverlening (€ 80.000) In 2024 heeft de gemeenteraad de visie op dienstverlening vastgesteld inclusief een uitvoeringsbeleidsplan. Het uitvoeringsbeleidsplan bevat projecten die ten uitvoer worden gebracht om de visie te realiseren. Diverse projecten zijn opgestart, waaronder de voorbereiding op een cultuurtraject dienstverlening. De intentie was in het najaar van 2024 te starten met dit traject, echter als gevolg van wisselingen in de functie van de gemeentesecretaris en managers is ervoor gekozen dit traject in het eerste kwartaal van 2025 op te starten. Dit vanuit het Eindejaarsrapportage 2024

26

belang om continuïteit en draagvlak te hebben voor het cultuurtraject. Wij stellen om die reden voor het budget (€ 80.000) over te hevelen naar 2025, zodat dit alsnog ingezet kan worden om de activiteiten van ons plan uit te kunnen voeren en de bijbehorende doelen te bereiken. Daarmee start een breed gedragen cultuurtraject in 2025. In kleinere vorm wordt met impulsen de cultuur op positieve wijze veranderd. 2. Zoutwinning juridisch toelichting (€ 50.000) Zie toelichting onder programma 0 – beleidsonderwerp juridisch. 3. Toezicht en handhaving leefomgeving (€ 139.000) In 2024 en 2025 is elk jaar € 139.000 beschikbaar gesteld voor het knelpunt Vitalisering vakantieparken (niet structureel in verband met het ravijnjaar 2026). In 2024 is alle beschikbare tijd opgegaan aan het opstellen van de Visie op verblijfsrecreatie en het participatietraject dat hiervoor doorlopen is, waardoor er geen capaciteit was voor de uitwerking van de visie. De uitvoering van de Visie op verblijfsrecreatie staat op de planning voor 2025 en 2026. Hiervoor is een POF opgesteld waarin deze budgetten worden verantwoord. De budgetten zijn momenteel incidenteel geld en er is in en na 2025 en 2026 geen structurele budget beschikbaar voor de uitvoering van de visie. Idealiter hevelen we ook het beoogde budget voor 2025 (€ 139.000) over naar 2026. 4.

Cofinancieringsmiddelen Overijssel Retailaanpak (€ 20.000) De wens ligt er om vanuit het structurele werkbudget van economie een bedrag van € 20.000 over te hevelen om een subsidie van € 68.000 vanuit de Overijsselse retailaanpak te verwerven ter versterking van het centrum van Haaksbergen. Over het indienen van de subsidieaanvraag wordt nog een besluit genomen. 5. Economische visie (€ 15.000) Van de voor 2024 eenmalige beschikbaar gestelde € 50.000 voor de ontwikkeling van een economische visie is in 2024 € 35.000 besteed. Dit traject is door capaciteitsgebrek later opgestart en nog niet afgerond. Resterend budget van € 15.000 overhevelen naar 2025 om opstelling visie en beleid af te ronden. 6. Budgetoverheveling Budget implementatie inkoop Wmo en Jeugdwet 2025 (€ 22.222) In de Eerste bestuursrapportage 2024 is een budget beschikbaar gesteld voor de implementatiewerkzaamheden ten aanzien van de inkoop Wmo en Jeugdhulp ter grootte van € 50.000. Tijdens de opzet van deze rapportage was nog niet volledig duidelijk op welke wijze de regionale implementatie vorm zou worden gegeven. Na de zomervakantie is door de Twentse gemeenten besloten de voorzieningen Wonen en verblijf in zijn geheel per 1 januari 2025 over te zetten naar de nieuwe situatie. Daarnaast is besloten voor de ambulante hulp een overgangsjaar in te stellen.

Dit betekent dat niet alle werkzaamheden voor de implementatie in 2024 plaatsvinden, waar in eerste instantie wel vanuit was gegaan. Ook in 2025 zullen werkzaamheden moeten worden uitgevoerd. Om deze reden is in 2024 het budget niet volledig benut en stellen we voor het restant van het budget over te hevelen naar 2025, aangezien dan implementatiewerkzaamheden moeten worden uitgevoerd met betrekking tot ambulante hulp.

Eindejaarsrapportage 2024

27

7. Budgetoverheveling Hervormingsagenda en Regionale Samenwerkingsagenda (€ 111.012) De landelijke Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 is halverwege 2023 definitief vastgesteld. Daarnaast wordt uitvoering gegeven aan de Regionale Samenwerkingsagenda waar de aanpak wachttijden in onder is gebracht. Voor uitgaven in verband met taken/opdrachten die uit beide agenda’s voortvloeien, hebben wij in de Eerste bestuursrapportage 2024 een incidenteel bedrag van € 135.000 in de begroting opgenomen. In 2024 is voor € 23.988 aan kosten gemaakt voor de aanpak wachttijden. De aanpak wachttijden loopt, inclusief kosten, ook in 2025 door. Daarnaast verwachten wij in 2025 kosten te moeten maken voor andere taken/opdrachten, die voortvloeien uit beide agenda’s. 8. Omgevingswet (€ 135.000) Dit geld hebben we in 2025 nodig voor de verder implementatie van de Omgevingswet. Het betreft dan met name inzet voor het opstellen van het omgevingsplan. Basis hiervoor is het Transitieplan omgevingsplan Haaksbergen, dat op 29 november 2023 is vastgesteld door de gemeenteraad. Uiterlijk tot en met 2032 heeft de gemeente de tijd alle regels vanuit de bruidsschat, ruimtelijke plannen en plaatselijke verordeningen die van toepassing zijn op de fysieke leefomgeving te verwerken in integraal omgevingsplan, dat bovendien via ‘toepasbare regels' digitaal te raadplegen moet zijn.

Gelet op de omvang van de werkzaamheden heeft de wetgever ons hiervoor de tijd gegeven tot en met 2032. 9. Parkeerplaatsen Hassinkborgh (€ 25.000) We maken extra kosten voor de aanleg van parkeerplaatsen in het kader van de verkoop van een perceel in het plangebied Hassinkborgh. Die verkoop is in 2024 geëffectueerd, daarmee ontstaat ook de verplichting tot aanleg van de parkeerplaatsen. Feitelijke uitgaven zullen in 2025 plaatsvinden. Daarom stellen wij voor dit bedrag over te hevelen naar 2025. 10. Vitaal platteland, NPLG en Leader (€ 120.000) Het landelijk gebied in Haaksbergen is volop in beweging. We hebben te maken met vraagstukken waar we nog niet eerder mee te maken hebben gehad. Bij het opstellen van het budget 2024 is hier rekening gehouden.. Vanwege verschillende oorzaken konden niet alle onderwerpen opgepakt en uitgewerkt worden. Zo veroorzaakten landelijke en provinciale politieke ontwikkelingen het afgelopen jaar onduidelijkheid en vertraging. In de eigen organisatie miste we de benodigde capaciteit om hier uitvoering aan te geven. Daarnaast maakt de latere start van de omgevingsvisie dat het daaruit voortvloeiende beleid nog opgesteld moet worden. Beleid en visievorming (€ 90.000) Dit betreft onder andere de gebiedsgerichte uitwerking vanuit de omgevingsvisie en biodiversiteitsbeleid Deze laatste vloeit voort uit de duurzaamheidsvisie.