Eindejaarsrapportage 2023

Eindejaarsrapportage 2023

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ....................................................................................... 2 Aanbieding .............................................................................................. 3 Inleiding en financiële samenvatting ...................................................... 4 Programma’s ........................................................................................... 7 Programma 0 Bestuur en ondersteuning .............................................. 7 Programma 1 Veiligheid ..................................................................... 12 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat .................................... 12 Programma 3 Economie ...................................................................... 12 Programma 4 Onderwijs ..................................................................... 13 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie ........................................... 14 Programma 6 Sociaal Domein ............................................................. 16 Programma 7 Volksgezondheid en milieu ........................................... 20 Programma 8 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening..................... 22 Budgetoverhevelingen ..........................................................................

23 Restant kredietenlijst ............................................................................ 25 Meerjarige en structurele effecten 2023-2026 ...................................... 28 Technische wijzigingen ......................................................................... 29 Financiële begroting per taakveld na wijziging ..................................... 30 Interbestuurlijk toezicht ....................................................................... 38 Rechtmatigheid ..................................................................................... 44 Rekenkameronderzoek .......................................................................... 45

Eindejaarsrapportage 2023

2

Aanbieding Aan de gemeenteraad, In deze eindejaarsrapportage informeren wij u over de financiële ontwikkelingen in de tweede helft van 2023. In de raadsvergadering van 5 juli 2023 heeft u de Eerste bestuursrapportage 2023 vastgesteld. Bij deze eerste bestuursrapportage zijn de mutaties 2023 die structureel doorwerken tevens verwerkt in de meerjarenraming 20242026. Dit betekent dat in deze eindejaarsrapportage de afwijkingen worden gerapporteerd ten opzichte van de Begroting 2023 na verwerking van de mutaties uit de Eerste bestuursrapportage 2023. Bij de afwijkingen hebben we onderscheid gemaakt tussen incidentele, meerjarige en structurele effecten. Meerjarige effecten zijn incidenteel van aard met een meerjarig karakter. De meerjarige en structurele effecten van de in deze eindejaarsrapportage vermelde afwijkingen leiden tot financiële effecten voor de jaren 2024-2027. Deze effecten verwerken wij als een eerste begrotingswijziging van de op 8 november 2023 vastgestelde Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027. De afwijkingen in deze eindejaarsrapportage tellen op tot een positieve saldo van € 3.506.000. Daarvan stellen wij voor maximaal € 1.348.000 over te hevelen naar het volgende jaar. Na overhevelingen bedraagt het totale positieve saldo € 2.158.000. In de onderstaande tabel worden de grootste afwijkingen in deze eindejaarsrapportage gepresenteerd. Prog.

Onderwerk afwijking 6 Opvang ontheemden (baten min lasten) 0 Vrijval stelposten 2023 6 Energietoeslagen 2023 0 Meicirculaire 2023 6 Bijdrage Enschede Beschermd Wonen 6 Algemene bijstand, BUIG en uitvoeringsorganisatie 4 Leerlingenvervoer nieuw contract Wmo: huishoudelijke ondersteuning, woonvoorziening, maatwerk- dienstverlening 18+, vervoersvoorziening en dagbesteding 6 0 Rente opbrengst schatkistbankieren 0 Septembercirculaire 2023 0 Vennootschapsbelasting div. Overige verschillen Totaal

Bedrag 1.759 650 -528 414 387 -292 -275 -219 212 192 -119 -23 2.158

Het saldo van de Begroting 2023 met de mutaties uit de Eerste bestuursrapportage 2023 was € 1.431.000 positief. Met het positieve saldo (na voorgestelde overheveling) uit deze eindejaarsrapportage van € 2.158.000 stijgt het positieve begrotingssaldo naar € 3.589.000. Naast het rapporteren over de afwijkingen, doen wij in twee aparte hoofdstukken voorstellen voor het overhevelen van budgetten en het verlengen van beschikbaar gestelde kredieten. Het college van burgemeester en wethouders, Rob Welten Johan Niemans Jan-Herman Scholten Pieter van Zwanenburg Eindejaarsrapportage 2023

3

Inleiding en financiële samenvatting Inleiding In november 2022 heeft uw raad de Begroting 2023 vastgesteld, die vervolgens is goedgekeurd door de provincie. In de Eerste bestuursrapportage 2023, vastgesteld in juli 2023 zijn de afwijkingen gerapporteerd ten opzichte van de Begroting 2023 na wijziging uit de Eindejaarsrapportage 2022. In deze Eindejaarsrapportage 2023 informeren wij u over de financiële ontwikkelingen in de tweede helft van 2023. In deze bestuursrapportage lichten wij per programma afwijkingen groter dan € 15.000 op de vastgestelde budgetten toe. Dit is conform de financiële verordening. In deze rapportage zijn de gegevens tot en met half oktober verwerkt. Met deze informatie hebben wij een prognose gemaakt tot het einde van dit jaar. Om de leesbaarheid van deze rapportage te vergroten, hebben wij conform de Begroting 2023 en Eerste bestuursrapportage 2023 op programmaniveau en niet meer op taakveldniveau verantwoord. Daarnaast maken wij binnen de programma’s het onderscheid tussen beleidsonderwerpen volgens de indeling zoals die in de Begroting 2023 is opgenomen. Daarnaast lichten wij technische wijzigingen (financieel neutraal en zonder enig effect op beleid en uitvoering) niet meer tekstueel toe bij de programma’s, maar vermelden wij deze in een separaat overzicht.

Binnen de afwijkingen maken wij onderscheid tussen incidentele, meerjarige en structurele effecten. Met meerjarige effecten bedoelen we meerjarige incidentele wijzigingen. Deze lopen tot en met uiterlijk 2026 en zijn daarmee niet structureel van aard. In de programma’s vermelden wij achter de afwijkingen van welk effect sprake is. De meerjarige en structurele effecten van de in deze Eindejaarsrapportage vermelde afwijkingen leiden tot financiële effecten voor de jaren 2024-2027. Deze effecten zijn in een overzicht inzichtelijk gemaakt en verwerken wij als een eerste begrotingswijziging van de op 8 november vastgestelde Begroting 2024 en meerjarenperspectief 2025-2027. Om aansluiting te houden tussen de verplichte tabel taakvelden in de begroting en jaarrekening hebben wij, evenals bij de Eerste Bestuursrapportage 2023, een tabel met de Begroting 2023 op taakveldniveau voor en na deze Eindejaarsrapportage 2023 opgenomen. Aangezien deze Eindejaarsrapportage 2023 ook leidt tot een eerste begrotingswijziging 2024 hebben we ook voor dat jaar de wijzigingen op taakveldniveau opgenomen. Bedragen worden afgerond op duizendtallen. In grote tabellen worden bedragen gedeeld door duizend gepresenteerd zodat het leesbaar blijft, dit staat rechts boven de tabel weergegeven wanneer dit van toepassing is.

Resultaat Het totale voordeel in deze eindejaarsrapportage, exclusief overhevelingen, bedraagt € 2.158.000. Het totale resultaat van de Begroting 2023 van € 1.431.000 (na Eerste bestuursrapportage 2023) stijgt hiermee naar € 3.589.000.

Eindejaarsrapportage 2023

4

Hieronder staat een tabel met de financiële afwijkingen 2023 per programma. Voor de nadere toelichting van de afwijkingen verwijzen wij naar de hoofstukken per programma. Programma / Beleidsonderwerp Burgerzaken Financiën Lokale heffingen Personeel en organisatie Totaal programma 0 Bestuur en Ondersteuning Crisisbeheersing en brandweer Totaal programma 1 Veiligheid Verkeer en vervoer Totaal programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat Economie Totaal programma 3 Economie Onderwijsbeleid Onderwijshuisvesting Totaal programma 4 Onderwijs Cultuur Erfgoed Sport Totaal programma 5 Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein algemeen Werk en inkomen Jeugd Wmo Totaal programma 6 Sociaal domein Afval Begraafplaatsen en crematoria Riolering Volksgezondheid Totaal programma 7 Volksgezondheid en milieu Ruimtelijke ontwikkeling Totaal programma 8 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening Eindtotaal

Afwijkingen -59.000 2.260.000 -1.000 -40.000 2.159.000 27.000 27.000 77.000 77.000 2.000 2.000 -343.000 -233.000 -577.000 -10.000 -18.000 -35.000 -62.000 1.746.000 -1.518.000 168.000 396.000 16.000 23.000 65.000 12.000 116.000 19.000 19.000 2.158.000

Verlengen kredieten De raad heeft de bevoegdheid tot het langer beschikbaar houden van geautoriseerde kredieten. In deze eindejaarsrapportage stellen we voor de kredietenlijst vast te stellen met de einddata voor het doen van uitgaven ten laste van de kredieten. Dit betekent dat een aantal kredieten wordt verlengd, die anders per 31-12-2023 zouden komen te vervallen. In het hoofdstuk ‘Restant kredietenlijst’ vindt u een toelichting op de verschillende kredieten. Budgetten overhevelen Activiteiten moeten worden uitgevoerd in het jaar, waarin het budget beschikbaar is gesteld. Het kan voorkomen dat door omstandigheden activiteiten niet hebben kunnen plaatsvinden in het boekjaar, maar deze alsnog in het volgende boekjaar gedaan moeten worden. Ook zijn er activiteiten die gesubsidieerd worden, waarbij de verplichting doorloopt in 2024. Voor deze uitzonderingssituaties kan het bijbehorend budget overgeheveld worden naar het volgende boekjaar. Wij stellen voor om voor 2023 Eindejaarsrapportage 2023

5

maximaal € 1.348.000 over te hevelen naar het volgende jaar. In het hoofdstuk “Budgetten overhevelen” vindt u een toelichting hierop. Meerjarig en structureel effect Op 9 november 2022 heeft de raad de Begroting 2023 en meerjarenperspectief 20242026 met amendementen vastgesteld. De meerjarige en structurele effecten van de in deze eindejaarsrapportage vermelde afwijkingen in 2023 leiden tot de volgende financiële effecten voor de jaren 2024-2027. bedragen x € 1.000 Begroot Begroot Begroot Begroot 2024 2025 2026 2027 381 2.144 -1.190 -1.170 391 -1 28 -16 772 2.143 -1.161 -1.186

Ontwikkeling saldo begroting Saldo begroting 2024-2027 Mutaties eindejaarsrapportage 2023 Saldo begroting

Voor het interbestuurlijk toezicht is tevens het structureel begrotingsresultaat van belang. De effecten van deze eindejaarsrapportage op het structurele begrotingsresultaat zijn verwerkt in het onderstaande overzicht. Ontwikkeling structureel saldo begroting Structureel saldo begroting 2024-2027 p. 111 Structureel saldo amendementen begroting 2024-2027 Structurele mutaties eindejaarsrapportage 2023 Saldo begroting

bedragen x € 1.000 Begroot Begroot Begroot Begroot 2024 2025 2026 2027 2.336 3.017 -1.691 -1.254 -125 -125 -125 -125 391 -1 28 -16 2.602 2.891 -1.788 -1.395

De ontwikkeling van de algemene reserve hebben we in het volgende overzicht weergegeven. We zijn er hierbij hypothetisch van uitgegaan dat de jaarresultaten volledig met de algemene reserve worden verrekend en houden dus nog geen rekening met eventuele bestemmingsvoorstellen.

Ontwikkeling algemene reserve Algemene reserve per 1 januari Bestemming resultaat 2022 Begrote stortingen Begrote onttrekkingen voor EJR 2023 Saldo begroting na EJR 2023 Algemene reserve per 31 december

Eindejaarsrapportage 2023

bedragen x € 1.000 Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2023 2024 2025 2026 2027 7.129 18.379 18.751 20.112 17.925 7.410 250 -400 -781 -1.026 -209 3.589 772 2.143 -1.161 -1.186 18.379 18.751 20.112 17.925 16.530

6

Programma’s Programma 0 Bestuur en ondersteuning Financiële afwijkingen Beleidsonderwerp Burgerzaken Mutaties in euro’s

Verkiezingen (N. € 59.000) Dit najaar zullen landelijke verkiezingen worden georganiseerd. Naar aanleiding van de evaluatie van de verkiezingen in maart 2023 voeren we een aantal verbeteringen door. Zo zijn veel stemhokjes aan vervanging toe en willen we het aantal stemhokjes uitbreiden. Hiervoor ramen we € 24.000 aan extra kosten voor 2023. Het organiseren van de verkiezingen leidt tot extra kosten die niet begroot waren. Dit leidt tot een overschrijding van € 35.000. Beleidsonderwerp Financiën Mutaties in euro’s

Beleidsonderwerp Financiën Energietoeslagen 2023 - decembercirculaire 2023

Bedrag

Inc./Str.

772.000 Incidenteel

Vrijval stelposten 2023

500.000 Incidenteel

Vrijval stelposten 2023 Meicirculaire 2023 Septembercirculaire 2023 - baten Septembercirculaire 2023 - lasten Rente opbrengst schatkistbankieren Vennootschapsbelasting Lagere rentekosten leningen Extra dividend Afschrijvingskosten - Diverse kredieten wegen

150.000 414.000 192.000 212.000 -119.000 74.000 35.000

Verhoging krediet N18 Totaal Financiën

Structureel Structureel Structureel Structureel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel

30.000 Incidenteel -

Structureel

2.260.000

Energietoeslagen 2023 (Voordeel € 772.000 op programma 0, nadeel € 1.300.000 op programma 6) Wij hebben op eind november 2023 een raadsinformatiebrief gestuurd over de Energietoeslagen 2023. In programma 6 zijn de verwachte kosten van € 1.300.000 opgenomen. Tegenover de verwachte kosten op programma 6 staat een dekking op programma 0. Zoals in de raadsinformatiebrief beschreven, hebben wij vorig jaar in de Eindejaarsrapportage 2023

7

decembercirculaire 2022 al een bedrag van € 528.000 ontvangen. Bij de jaarrekening 2022 zijn deze middelen als onderdeel van het voordelige resultaat toegevoegd aan de algemene reserve. Wij verwachten bij de decembercirculaire 2023 een bedrag te ontvangen waarmee we in totaal minimaal de verwachte kosten kunnen dekken. De decembercirculaire verwerken we normaal gesproken in de jaarrekening en eerste bestuursrapportage, maar we nemen in deze eindejaarsrapportage een voorschot van € 772.000 zodat we inclusief de in 2022 genomen baten van € 528.000 ook een totaal aan baten van € 1.300.000 ramen. Na het in 2022 genoten voordeel van € 528.000, betekent dit per saldo (nadeel kosten programma 6 minus voordeel op dit programma 0) een nadeel van € 528.000 in 2023. Vrijval stelposten 2023 (Voordeel € 650.000) In de Begroting 2023-2026 hadden we voor de jaren 2023-2025 een behoedzaamheidsstelpost opgenomen vanwege twee onzekerheden ten aanzien van het gemeentefonds: het accres en de compensatie Jeugd. Deze stelpost is voor de jaren 2024-2025 al vrijgevallen in de op 8 november 2023 vastgestelde Begroting 2024. De stelpost die voor 2023 € 500.000 bedraagt, kan ook vrijvallen. In de Begroting 2023 is een stelpost opgenomen om prijsstijgingen bij investeringskredieten en kleinere vervangingsinvesteringen op te kunnen vangen.

Voor het jaar 2023 blijkt deze niet geheel nodig te zijn, aangezien de kapitaallasten voor de aanvullende verhoogde kredieten veelal vanaf 2024 gaan lopen. Hierdoor ontstaat een incidenteel voordeel van € 85.000. Daarnaast was in de Begroting 2023-2026 een bedrag opgenomen voor de indexatie van jeugdzorg gedwongen kader van € 65.000. Deze was centraal op programma 0 begroot bij de stelpost loon- en prijsontwikkeling. De gevolgen van het reëel tarievenonderzoek jeugd zijn verwerkt in de Begroting 2024 en deze Eindejaarsrapportage 2023 (zie programma 6). Daarmee kan deze stelpost in 2023 vrijvallen. Voor de jaren 2024-2027 is de vrijval al verwerkt in de Begroting 2024. Meicirculaire 2023 (Voordeel € 414.000) De effecten van de meicirculaire op het jaar 2023 worden in deze eindejaarsrapportage verwerkt. De effecten voor de jaren 2024-2027 zijn in de Begroting 2024 verwerkt. Voor meer informatie wordt verwezen naar de raadsinformatiebrief over deze circulaire. Septembercirculaire 2023 – baten en lasten (Voordeel € 192.000) De effecten van de septembercirculaire voor de jaren 2023 tot en met 2027 worden in deze eindejaarsrapportage verwerkt. Voor meer informatie wordt verwezen naar de raadsinformatiebrief over deze circulaire. In onze begroting houden we rekening met lopende prijzen.

Dat wil zeggen dat we rekening houden met toekomstige prijsstijgingen zowel op de baten (zoals de algemene uitkering) als lasten. Om de verschillende jaarschijven op programma- en taakveldniveau onderling goed vergelijkbaar te houden, ramen we in de eerste jaarschijf van de meerjarenbegroting de geïndexeerde lasten op budgetniveau. De verwachte prijsstijgingen voor de jaren daarna worden geraamd op een centrale stelpost ‘loon- en prijsontwikkeling meerjarig perspectief’ (zie ook paragraaf taakstellingen en reserveringen in de Begroting 2024, pagina 91). Daarbij is een directe relatie tussen de verwachte indexatie van de baten (accres en eigen baten) en de mutatie op deze Eindejaarsrapportage 2023

8

stelpost. Mocht bijvoorbeeld het accres in een toekomstig jaar naar beneden worden bijgesteld, dan leidt dat ook tot een verlaging van deze stelpost en vice versa. Op deze wijze hebben we altijd een actueel, reëel en budgettair neutraal bedrag in onze begroting beschikbaar voor toekomstige loon- en prijsontwikkeling. In de septembercirculaire is op basis van een opwaartse bijstelling van de loon- en prijsontwikkelingen voor 2024-2027 in de macro economische verkenningen (MEV) 2024 (verschenen 19 september 2023) het accres naar boven bijgesteld. Wij moeten als gevolg daarvan echter uitgaan van hogere indexeringen van onze toekomstige budgetten en daarom reserveren we de mutatie van het accres 2025-2027 voor de toekomstige loon- en prijsontwikkelingen. Het effect 2024 wordt toegevoegd aan de stelpost prijsstijgingen 2024 (zie ook paragraaf taakstellingen en reserveringen in de Begroting 2024, pagina 92). Hoewel wij in de Begroting 2024 al op budgetniveau hebben geïndexeerd, zijn wij daarbij nog uitgegaan van de verwachte ontwikkelingen uit het voorjaar 2023 (CEP 2023). Met de opwaartse bijstelling uit het MEV 2024 moeten wij rekening houden met hogere indexaties in 2024, bijvoorbeeld bij de CAO-verhoging op de lonen. Bij de eerste bestuursrapportage wordt deze stelpost voor 2024 verdeeld en valt een eventueel restant vrij.

In de Begroting 2024 hebben wij een tabel reserveringen opgenomen (pagina 91), die over deze stelposten gaat. Met de beschreven mutatie wijzigen de bedragen als volgt.

Rente-opbrengsten schatkistbankieren (Voordeel € 212.000) De rente op de kapitaalmarkt is dit jaar sterk gestegen. Voor onze gemeente heeft dit een positief effect op de rentevergoeding van ons kasgeld dat is gestald op de

Eindejaarsrapportage 2023

9

schatkistrekening bij het Rijk. We ontvangen hierop momenteel een vergoeding van bijna 4%. Vennootschapsbelasting (Nadeel € 119.000) We dienen over het jaar 2022 een bedrag van € 119.000 aan VPB te betalen. De verwachting is dat we dit bedrag volgend jaar grotendeels weer terug ontvangen, aangezien we dan verliezen achteraf kunnen verrekenen. We hebben hierover nog geen zekerheid en daarom wordt nu € 119.000 als last opgenomen. Lagere rentekosten leningen (Voordeel € 74.000) We hadden begroot dat er een nieuwe langlopende lening zou moeten worden afgesloten in 2023. Dit blijkt niet nodig te zijn omdat een aantal geplande investeringen, zoals vermeld in de restant kredietenlijst, zijn uitgesteld. Extra dividend (Voordeel € 35.000) We ontvangen in 2023 naar verwachting € 35.000 meer aan dividenden dan was begroot. Het gaat om dividenden BNG, Enexis en Crematoria Twente. Afschrijvingskosten diverse kredieten wegen (Voordeel € 30.000) Een aantal geplande investeringen wordt later uitgevoerd dan gepland. Daarom wordt ook later begonnen met het afschrijven op deze investeringen. Daarnaast zijn voormalig schoolgebouw dr. Ariëns, het wijkcentrum en gymlokaal Zienesch in zijn geheel afgeboekt. Deze gebouwen zijn gesloopt in verband met de nieuwbouw van basisschool het Pallet. Nr. taakveld

Omschrijving taakveld

Omschrijving

Bedrag

0.4

Overhead

Huisvestingsplan

30.000

2.1

Verkeer, wegen en water

Diverse kredieten wegen

162.000

4.2

Onderwijshuisvesting

Vervroegde afschrijving sloop schoolgebouwen Pallet

-261.000

7.2

Riolering

Krediet Riolering

64.000

7.3

Afval

Vervallen krediet milieu-eilanden

16.000

7.5

Begraafplaats

Investeringen begraafplaatsen

23.000

8.3 Totaal

Wonen en bouwen

Gebiedsontwikkeling centrum

19.000 53.000

Verhoging krediet ‘oude’ N18 (Neutraal) Het Tracébesluit N18 is in 2014 tot stand gekomen. De ramingen van de kosten en bijdragen van Rijkswaterstaat en provincie Overijssel dateren uit 2017/2018. Inmiddels zijn we zes jaar verder en zijn we volop bezig met de tweede fase van de werkzaamheden aan de oude N18. Door de prijsstijgingen van de afgelopen jaren, is het krediet niet toereikend om de tweede fase volledig af te ronden (volgens het CBS zijn de prijzen in de grond-, weg- en waterbouw tussen 1 januari 2018 en 1 januari 2023 met ca. 30% gestegen). Daarnaast is er sprake van enige mate van vervuiling van de bodem, waardoor een deel van de bodem gesaneerd dient te worden. Afhankelijkheid van de nutsbedrijven en hun werkplanning en personele krapte maken dat werkzaamheden langer duren met bijkomende kostenstijgingen tot gevolg. Niet al deze kosten kunnen op de nutsbedrijven worden verhaald. Daarnaast is er voor ongeveer € 50.000 aan kleine aanpassingen, zoals een oversteek voor voetgangers ter hoogte van de Klaashuisstraat. Per saldo dient het Eindejaarsrapportage 2023

10

krediet voor de afwaardering van de ‘oude’ N18 verhoogd te worden met € 556.000. In de Begroting 2023 is voor het jaar 2024 een structureel bedrag opgenomen om prijsstijgingen bij investeringskredieten mee op te kunnen vangen. Er resteert hiervoor nog een bedrag van € 100.000. Voorgesteld wordt van dit bedrag € 39.000 structureel in te zetten om het krediet afwaardering ‘oude’ N18 te verhogen met € 556.000. De kapitaallasten van deze investering bedragen € 39.000 (afschrijving vanaf 2024 in 25 jaar en rente). Na de inzet resteert er nog € 61.500 in deze stelpost. Beleidsonderwerp Lokale heffingen Mutaties in euro’s

Meeropbrengsten OZB (Voordeel € 36.000) We verwachten € 36.000 meer aan OZB te ontvangen dan is begroot. Hogere bijdrage GBTwente (Nadeel € 27.000) Betreft een hogere bijdrage aan GBTwente vanwege een toegenomen loon- en prijscompensatie en hogere kosten voor no-cure-no-pay bedrijven. Dit is overeenkomstig het raadsvoorstel van 27 september 2023. Beleidsonderwerp Personeel en organisatie Mutaties in euro’s

Juridische zaken (Nadeel 40.000 Deze overschrijding is met name het gevolg van extern ingewonnen juridisch advies met betrekking tot zoutwinning Haaksbergen en leerlingenvervoer. Hierover bent u geïnformeerd met een raadsinformatiebrief. Energiekosten (neutraal) Zoals gemeld in de Eerste bestuursrapportage 2023, verwachten we een compensatie vanuit het Rijk voor hogere gasprijzen. Deze compensatie is afhankelijk van het werkelijke verbruik. Wij hebben daarom nu nog geen zicht op de hoogte van de compensatie. Wij verwerken dit in de Jaarrekening 2023.

Eindejaarsrapportage 2023

11

Programma 1 Veiligheid Financiële afwijkingen Beleidsonderwerp Veiligheid Mutaties in euro’s

Resultaat 2022 Veiligheidsregio (Voordeel € 27.000) De Veiligheidsregio heeft een deel van het resultaat over 2022 uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten.

Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat Financiële afwijkingen Beleidsonderwerp Mutaties in euro’s

Afschrijvingskosten – Huisvestingsplan (Voordeel € 162.000) Zie toelichting in programma 0. Extra kosten uitvoering strooibeleid (Nadeel € 85.000) Het huidige budget is besteed aan reguliere vaste lasten. Voor het daadwerkelijk rijden van strooiroutes worden variabele kosten gemaakt, die niet begroot waren.

Programma 3 Economie Financiële afwijkingen Beleidsonderwerp Economie Mutaties in euro’s

Binnen het programma Economie zijn op dit moment geen financiële afwijkingen te melden.

Eindejaarsrapportage 2023

12

Programma 4 Onderwijs Financiële afwijkingen Beleidsonderwerp Onderwijsbeleid Mutaties in euro’s

Beleidsonderwerp Onderwijsbeleid Nieuw contract Leerlingenvervoer (Nadeel € 275.000) In 2023 zijn nieuwe contracten afgesloten voor het doelgroepenvervoer, waaronder het leerlingenvervoer. Het nieuwe contract is op 1 augustus 2023 ingegaan. In het oude contract was een tarief per rit opgenomen en in het nieuwe contract een tarief per kilometer. Dit heeft een zeer forse kostenstijging opgeleverd voor de gemeente, die wij niet in deze orde van grootte hebben voorzien. Omdat wij als gemeente naar verhouding met de andere gemeenten binnen het perceel een hoog gemiddeld aantal kilometers per rit hebben, valt deze nieuwe bekostigingssystematiek voor de gemeente Haaksbergen nadelig uit. Daarnaast is sprake van een sterke inflatie, waardoor onder andere de prijzen voor brandstoffen en grondstoffen flink gestegen zijn. Tenslotte is het aantal kinderen toegenomen dat gebruik maakt van het leerlingenvervoer. Al deze ontwikkelingen hebben geleid tot een forse toename van de kosten voor leerlingenvervoer. Afschrijvingskosten – vervroegde afschrijving sloopgebouwen Het Palet (Nadeel € 68.000) Zie toelichting in programma 0. Beleidsonderwerp Onderwijshuisvesting Mutaties in euro’s

Afschrijvingskosten – vervroegde afschrijving sloop schoolgebouwen Het Palet (Nadeel € 193.000) Zie toelichting in programma 0. Hogere energielasten en schoonmaakkosten (Nadeel € 37.000) In 2022 is het contract met Gazprom opgezegd en met ingang 2023 is een contract ingegaan met een nieuwe leverancier. Daarnaast zijn de gasprijzen per m3 fors gestegen Eindejaarsrapportage 2023

13

ten opzichte van het jaar 2022. Als gevolg hiervan verwachten wij dat de kosten € 24.000 hoger zullen uitvallen. Daarnaast zijn de schoonmaakkosten met € 13.000 gestegen als gevolg van loon- en prijsontwikkelingen.

Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Financiële afwijkingen Beleidsonderwerp Cultuur Mutaties in euro’s

Subsidiebijdrage cultuur (Nadeel € 10.000) Het aantal culturele activiteiten waarvoor een subsidiebijdrage is aangevraagd, was groot in 2023. Haaksbergen als bruisende dorpsstad komt tot bloei! Omdat we in 2022 ook een stijgend aantal aanvragen hebben gesignaleerd, is in de Begroting 2024 extra budget geraamd. Beleidsonderwerp Erfgoed Mutaties in euro’s

Subsidieterugbetaling (Nadeel €18.000) Vanuit gebouwenbeheer is subsidie aangevraagd bij het restauratiefonds voor de toren van de Pancratiuskerk voor de periode 2018-2022 om uiterlijk te investeren in 2022. Dat is niet gebeurt in verband met een investeringsstop. Gebouwenbeheer had ongeveer € 50.000 moeten uitgeven aan de toren, echter werd dit ten tijde van financieel toezicht niet wenselijk geacht. Het Restauratiefonds heeft de uitbetaalde voorschotten afgerond € 18.000 teruggevorderd. Inmiddels is er weer subsidie aangevraagd en toegekend voor het jaar 2024. Beleidsonderwerp Sport Mutaties in euro’s

Beleidsonderwerp Sport SPUK GALA - baten SPUK GALA - lasten Incidentele subsidie ijsbaan Enschede Inkomsten uit verhuur binnensport Totaal Sport

Bedrag Inc./Str. 102.000 Meerjarig -102.000 Meerjarig -25.000 Incidenteel -10.000 Structureel -35.000

SPUK GALA – baten en lasten (Neutraal) Op 14 september 2023 hebben wij positief advies ontvangen op ons plan voor de Eindejaarsrapportage 2023

14

specifieke uitkering ‘Gezond en Actief Leven Akkoord (SPUK GALA). Het plan was tijdig was ingediend én voldeed aan de gestelde voorwaarden. Aansluitend hebben wij ons plan plus het positieve advies ingediend bij Dienst Uitvoering Subsidies aan Instellingen (DUSI). Om ons plan uit te kunnen voeren, hebben wij subsidie aangevraagd voor de periode 2023-2026. Voor 2023 hebben wij net voor de zomer een bedrag ontvangen van € 397.000. Wij mogen hiervan 20% besteden in 2024. In 2023 begroten wij daarom € 318.000 (80% x € 397.000). We hadden voor het Sportakkoord € 17.000 begroot. Het resterende bedrag van € 301.000 is verdeeld over programma 5 (€ 102.000), programma 6 (€ 121.000) en programma 7 (€ 78.000). Incidentele subsidie ijsbaan Twente (Nadeel €25.000) Op 29 maart 2023 heeft de gemeenteraad ingestemd met het verzoek van de gemeente Enschede om een incidentele subsidie van € 25.000 beschikbaar te stellen voor IJSbaan Twente. Dit bedrag is in eerste instantie geboekt op Sport algemeen, maar dient gedekt te worden uit de algemene middelen (conform besluit gemeenteraad van 19 maart 2023). Inkomsten uit verhuur binnensport (Nadeel € 10.000) Het primair onderwijs maakt voor de gymnastiekuren gebruik van onze sporthallen en gymzalen. Naast dalende leerlingenaantallen signaleren we een trend een gedeelte van het bewegingsonderwijs in de buitenlucht te verzorgen.

Het Mulier instituut monitort dit en ziet een stijging. Dit heeft gevolgen voor het aantal klokuren dat onze scholen gebruik maken van onze binnensportaccommodaties. Een dalend aantal uren leidt tot een nadeel op inkomsten verhuur. Binnensportaccommodaties: energiekosten (Neutraal) Zoals gemeld in de Eerste bestuursrapportage 2023, verwachten we een compensatie vanuit het Rijk voor de hogere gasprijzen. Deze compensatie is afhankelijk van het werkelijke verbruik. Wij hebben daarom nu nog geen zicht op de hoogte van de compensatie. Wij verwerken dit in de Jaarrekening 2023.

Eindejaarsrapportage 2023

15

Programma 6 Sociaal Domein Financiële afwijkingen Beleidsonderwerp Sociaal domein algemeen Mutaties in euro’s

Beleidsonderwerp Sociaal domein algemeen Opvang ontheemden - baten Opvang ontheemden - lasten SPUK GALA - baten SPUK GALA - lasten Wmo collectief aanvullend vervoer Wmo collectief aanvullend vervoer aanbesteding 2023 Wmo collectief aanvullend vervoer - eigen bijdrage Optimalisering gemeentelijk en regionaal beleid Opleiding- en deskundigheidsbevordereing vrijwilligers - baten Opleiding- en deskundigheidsbevordereing vrijwilligers - lasten Kleine verschillen Totaal Sociaal domein algemeen

Bedrag Inc./Str. 4.976.000 Incidenteel -3.217.000 Incidenteel 121.000 Meerjarig -121.000 Meerjarig 117.000 Structureel -44.000 Incidenteel -13.000 Structureel -80.000 Structureel 45.000 Incidenteel -45.000 Incidenteel 8.000 Structureel 1.746.000

Opvang ontheemden (Voordeel € 1.759.000) In deze eindejaarsrapportage zijn de verwachte inkomsten en uitgaven voor de opvang van Oekraïners en andere vluchtelingen opgenomen. In 2023 hebben wij de overgang gemaakt naar kleinschalige locaties voor de opvang. Hierdoor zijn de kosten relatief laag en is de kwaliteit van opvang relatief hoog. We verwachten een voordeel te behalen van € 1.759.000. Bij de vaststelling van de jaarrekening zullen we voorstellen het definitieve bedrag via een resultaatbestemming toe te voegen aan de bestemmingsreserve ontheemden.

SPUK GALA – baten en lasten (Neutraal) Zie toelichting in programma 5 Wmo collectief aanvullend vervoer (Voordeel € 73.000, waarvan € 117.000 structureel voordeel en € 44.000 incidenteel nadeel) In de begroting was rekening gehouden met de aanbesteding van de vervoersdiensten en de hiermee verwachtte forse stijging van loon- en brandstofkosten. Na aanbesteding is gebleken dat de kosten conform verwachting fors zijn toegenomen, maar dit hebben wij binnen het budget kunnen opvangen. Het resultaat is dat we hiermee het budget met € 117.000 structureel kunnen aframen. Daartegenover staat een incidentele grotere last ter grootte van € 44.000. Deze wordt veroorzaakt door de hoger uitgevallen inkoop en juridische kosten, die gepaard gingen met de regionale aanbesteding.

Eindejaarsrapportage 2023

16

Eigen bijdrage Wmo collectief vervoer (Nadeel € 13.000) Als gevolg van een niet verwacht dalend aantal vervoersbeweging liggen de inkomsten van eigen bijdragen voor de Regiotaxi lager dan begroot. Dit levert een nadeel op van € 13.000. Optimalisering gemeentelijk en regionaal beleid (Nadeel € 80.000) In toenemende mate wordt er vanuit de regio (dat wil zeggen SamenTwente onderdeel OZJT en Samen14) een beroep op gemeenten gedaan om inzet in menskracht te leveren voor het uitvoeren van gezamenlijke regionale taken en opdrachten. Dit is conform de afspraak tussen gemeenten om de ambtelijke organisatie van OZJT zo beperkt mogelijk te houden en vanuit gemeenten capaciteit in te zetten. De afgelopen jaren is deze inzet vanuit de ambtelijke organisatie door de beleidsafdeling geleverd, hoewel vanuit de regio ook voortdurend behoefte is aan inzet van financials, juristen, inkopers en communicatieadviseurs. Sinds 2023 geldt de afspraak dat de gevraagde inzet in menskracht naar rato over de gemeenten wordt verdeeld en er een financiële verrekening tussen gemeenten plaatsvindt op basis van de geleverde inzet (meer of minder dan het gemeentelijk aandeel in het totaal). Als gevolg hiervan verwachten wij een nadeel op het huidige budget ter grootte van € 80.000.

Opleiding- en deskundigheidsbevordering vrijwilligers – baten en lasten (Neutraal) Ten behoeve van het programma Noaberdeal heeft de gemeente van ZonMw een bijdrage ontvangen ter grootte van € 45.000. In totaal zijn voor het programma Noaberdeal € 22.000 aan kosten gemaakt. Het restant zal conform de richtlijnen aan ZonMw worden teruggestort. Beleidsonderwerp Werk en inkomen Mutaties in euro’s

Beleidsonderwerp Werk en inkomen

Bedrag

Noodfonds energie Algemene bijstand - lasten Uitvoeringskosten UO BUIG Noodfonds energie - Harmonisatie minimabeleid Loonkostensubsidie Schuldhulpverlening Inkomensvoorziening (IOAW/IOAZ) Kleine verschillen - lasten Kleine verschillen - baten Totaal Werk en inkomen

-1.300.000 -283.000 -75.000 66.000

Inc./Str. Incidenteel Structureel Structureel Structureel

125.000 Incidenteel -48.000 -31.000 29.000 -11.000 10.000 -1.518.000

Structureel Incidenteel Structureel Structureel Structureel

Energietoeslagen 2023 (Nadeel € 1.300.000 op programma 6, € 772.000 voordeel op programma 0) Eind november 2023 hebben wij de raad geïnformeerd via een raadsinformatiebrief over de Energietoeslagen 2023. Wij hebben over 2022 ongeveer € 1.300.000 aan energietoeslag uitgekeerd. Wij verwachten daarom dat de energietoeslag 2023 tot een vergelijkbaar totaalbedrag aan uitkeringen van het Rijk zal leiden en daarmee gedekt kan worden binnen de middelen die het Rijk beschikbaar stelt. Zoals in de raadsinformatiebrief beschreven, hebben wij vorig jaar bij de Decembercirculaire 2022 al een bedrag van € 528.000 ontvangen. Bij de Jaarrekening 2022 zijn deze middelen als Eindejaarsrapportage 2023

17

onderdeel van het voordelige resultaat toegevoegd aan de algemene reserve. Wij verwachten bij de decembercirculaire 2023 een bedrag te ontvangen waarmee we in totaal minimaal de verwachte kosten kunnen dekken. De decembercirculaire verwerken we normaal gesproken in de jaarrekening en eerste bestuursrapportage, maar we nemen in deze eindejaarsrapportage een voorschot van € 772.000, zodat we inclusief de in 2022 genomen baten van € 528.000 ook een totaal aan baten van € 1.300.000 ramen. Na het in 2022 genoten voordeel van € 528.000, betekent dit per saldo (nadeel kosten programma 6 minus voordeel op programma 0) een nadeel van € 528.000 in 2023. Algemene bijstand – lasten en kosten uitvoeringsorganisatie (UO) (Nadeel € 283.000 en € 75.000) Het aantal bijstandscliënten was laag. Op dit moment zien we een stijging in het aantal bijstandscliënten en de verwachting is dat dit aantal de komende jaren blijft stijgen. Daarbij komt dat de bijstandsuitkering met 11% verhoogd is. Dit leidt tot een nadeel van € 283.000. Dat de instroom in de bijstand naar verwachting de komende jaren blijft groeien, is tevens meegenomen in de Begroting 2024. Door deze stijging in het aantal bijstandsgerechtigden, stijgen ook de bijkomende uitvoeringkosten van de uitvoeringsorganisatie. Deze kosten vallen in 2023 hoger uit dan begroot en leveren daarmee een nadeel op van € 75.000.

BUIG (Voordeel € 66.000) In de Begroting 2023 en meerjarenperspectief 2024-2026 zijn de Rijksbijdragen BUIG verwerkt, zoals deze medio 2022 door de Uitvoeringsorganisaties zijn aangereikt. De systematiek achter de rijksbijdrage heeft een vertragend effect. Het voordeel is het gevolg van een verhoging van het BUIG budget ter compensatie voor gestegen kosten voor statushouders. De definitieve BUIG valt hoger uit dan begroot en levert daardoor een voordeel op van € 66.000. Noodfonds energie – harmonisatie minimabeleid (voordeel € 125.000) Een deel van het noodfonds energie hebben wij in de loop van 2023 vrijgehouden om voor € 125.000 een overhevelingsvoorstel te doen ten behoeve van de incidentele invulling van de motie minimabeleid (Kadernota 2024). Met het aannemen van het amendement A1 minimabeleid bij de vaststelling van de Begroting 2024-2027 op 8 november 2023 hoeven wij dit overhevelingsvoorstel niet meer te doen en kunnen deze middelen vrijvallen. Loonkostensubsidie (Nadeel € 48.000) In de jaren 2019 tot heden is geen loonkostensubsidie toegekend om procesmatige redenen. Het ging om een loonkostensubsidie die voor drie jaar is toegekend. Dit bedrag is in augustus 2023 uitbetaald.

Schuldhulpverlening (Voordeel € 31.000) In de begroting is een bedrag opgenomen ter grootte van € 31.000 voor schuldhulpverlening aan bedrijven, die als gevolg van de coronapandemie in de problemen zouden kunnen komen. Zowel in 2022 als in 2023 hebben wij geen extra stijging gezien van aanvragen van bedrijven voor schuldhulpverlening. Inkomensvoorziening (IOAW/IOAZ) (Voordeel € 29.000) Uit de meest recente cijfers van de Uitvoeringsorganisatie Hengelo, Borne en Eindejaarsrapportage 2023

18

Haaksbergen blijkt dat het aantal inwoners met een IOAW/IOAZ uitkering is gedaald. Dit levert een voordeel op van € 29.000, dat tevens verwerkt is in de Begroting 2024. Beleidsonderwerp Jeugd Mutaties in euro’s

Jeugdhulp (Voordeel € 156.000, vanaf 2024) In 2023 loopt er een onderzoek naar reële tarieven voor de maatwerkvoorzieningen Jeugdhulp. Het uitvoeren van een dergelijk onderzoek is verplicht bij verlenging van de contracten. Een deel van de resultaten van het onderzoek is reeds bekend, maar er loopt nog een onderzoek naar de tarieven voor wonen en verblijf. Op basis van een voorlopige doorrekening die we dit najaar hebben uitgevoerd, verwachten we de kostenstijging als gevolg van de tariefontwikkeling te kunnen opvangen binnen de begroting. In het kader van de doorrekening van de eerste uitkomsten van het tarievenonderzoek die we dit najaar hebben gedaan, hebben we ook gekeken naar het aantal jeugdigen dat gebruikt maakt van de verschillende zorgvormen. We zien, met name op de dure verblijfs- en geëscaleerde jeugdzorg, een dalende trend na een piek in 2021, waardoor we vanaf 2024 een structurele daling van € 156.000 kunnen opnemen. Wel merken wij op dat er nog onzekerheden zijn rondom het resterende deel van het nog lopend onderzoek. Daarnaast wijzen wij u op het risico dat één of enkele nieuwe jeugdigen op geëscaleerde jeugdzorg kunnen zorgen voor een stijging in de kosten voor één of meerdere jaren. Beleidsonderwerp Wmo Mutaties in euro’s

Bijdrage Enschede Beschermd Wonen (Voordeel € 387.000) Indien de regionale reserve voor Beschermd Wonen de vooraf vastgestelde bovengrens bereikt heeft, krijgt de gemeente Haaksbergen een proportioneel deel van het overschot. Naar verwachting is dat voor het jaar 2023 vergelijkbaar met 2022, namelijk € 387.000. Dit bedrag kan echter nog wijzigen en het is pas definitief nadat de gemeenteraad van Enschede heeft ingestemd met de Jaarrekening 2023. Huishoudelijke ondersteuning (Nadeel € 133.000) Er maken meer mensen gebruik van de maatwerkvoorziening huishoudelijke ondersteuning dan in de begroting rekening mee was gehouden. Naar verwachting zullen de kosten voor huishoudelijke ondersteuning met € 150.000 nadeliger uitvallen. Daarentegen zien we een dalende trend in het aantal personen dat gebruik maakt van het persoonsgebonden budget voor huishoudelijke ondersteuning, dit levert een voordeel Eindejaarsrapportage 2023

19

op van € 17.000. Dit resultaat wordt veroorzaakt doordat de consulenten bij Noaberpoort kritisch kijken of het persoonsgebonden budget het beste past bij de individuele zorgvraag en of dit de meest efficiënte weg is om het beoogde resultaat te behalen. Wmo woonvoorziening (Nadeel € 130.000) We verwachten een nadeel op het budget verstrekken en onderhoud van hulpmiddelen in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning. Dit nadeel wordt met name veroorzaakt door een hogere last in de verstrekking van woonvoorzieningen. Maatwerkvoorzieningen 18+ (Voordeel € 53.000) Momenteel loopt er nog een onderzoek naar reële tarieven voor de maatwerkvoorzieningen Jeugdhulp. Het uitvoeren van een dergelijk onderzoek is verplicht bij verlenging van contracten. Een deel van de resultaten van het onderzoek is reeds bekend, maar er loopt nog een onderzoek naar de tarieven voor wonen en verblijf. Na doorrekening van de kosten verwachten we, dat we het al bekende resultaat kunnen opvangen binnen de begroting. Wel merken wij op dat er nog onzekerheden zijn rondom het nog lopend onderzoek en de definitieve uitkomsten op basis van de productieverantwoordingen van de zorgaanbieders, die het resultaat nog kunnen beïnvloeden.

Wmo vervoersvoorziening (Nadeel € 34.000) De te verwachten hogere lasten bij de woonvoorzieningen worden met name veroorzaakt doordat al een tweetal woningaanpassingen zijn gedaan, waarvoor circa € 65.000 per aanpassing in rekening zijn gebracht. Ten aanzien van de verstrekking van de vervoersvoorzieningen zien wij een meervraag naar woonvoorzieningen. Vervoer dagbesteding (Voordeel € 25.000) Als gevolg van lager aantal vervoersbewegingen naar dagbestedingen dan verwacht, kan het budget met € 25.000 worden afgeraamd.

Programma 7 Volksgezondheid en milieu Financiële afwijkingen Beleidsonderwerp Afval Mutaties in euro’s

Afschrijvingskosten – vervallen krediet milieu-eilanden (Voordeel € 16.000) Zie toelichting in programma 0.

Eindejaarsrapportage 2023

20

Beleidsonderwerp Begraafplaatsen en crematoria Mutaties in euro’s

Afschrijvingskosten – Begraafplaatsen (Voordeel € 23.000) Zie toelichting in programma 0. Beleidsonderwerp Milieubeheer Mutaties in euro’s

Bodemasbestsanering provincie (Neutraal) De kosten voor onderzoek naar asbestverontreiniging en eventuele saneringen worden betaald via een subsidie van de provincie. Aan zowel de inkomsten- als de uitgavenkant wordt een bedrag van € 140.000 opgenomen. Beleidsonderwerp Riolering Mutaties in euro’s

Afschrijvingskosten – Riolering (Voordeel € 65.000) Zie toelichting in programma 0. Beleidsonderwerp Volksgezondheid Mutaties in euro’s

Beleidsonderwerp Volksgezondheid SPUK GALA - baten SPUK GALA - lasten Kleine verschillen Totaal Volksgezondheid

Bedrag Inc./Str. 78.000 Meerjarig -78.000 Meerjarig 12.000 Structureel 12.000

SPUK GALA – baten en lasten (neutraal) Zie toelichting bij programma 5.

Eindejaarsrapportage 2023

21

Programma 8 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening Financiële afwijkingen Beleidsonderwerp Duurzaamheid Mutaties in euro’s

SPUK energiearmoede (Neutraal) In 2022 hebben wij tweemaal een specifieke uitkering ontvangen om te besteden aan huishoudens met een laag besteedbaar inkomen. Deze middelen zijn besteed aan zonnepanelen voor huurders. Het restant, plus de extra middelen die wij in 2023 hebben ontvangen, kunnen tot eind 2025 worden besteed. SPUK CDOKE (Neutraal) Voor het uitvoeren van klimaat- en energiebeleid hebben wij de CDOKE (tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid) aangevraagd. Deze middelen zijn als voorschot aan ons toegekend. Elk jaar dienen wij de besteding van de middelen SiSa te verantwoorden. De middelen kunnen tot eind 2027 worden besteed. Middelen die niet besteed worden, dienen terugbetaald te worden aan het ministerie van BZK. Beleidsonderwerp Ruimtelijke ontwikkeling Mutaties in euro’s

Afschrijvingskosten – Gebiedsontwikkeling centrum (Voordeel € 19.000) Zie toelichting in programma 0.

Eindejaarsrapportage 2023

22

Budgetoverhevelingen Activiteiten moeten worden uitgevoerd in het jaar waarin het bijbehorend budget beschikbaar is gesteld. Het kan echter voorkomen dat door omstandigheden deze activiteiten in het boekjaar niet hebben kunnen plaatsvinden, maar deze alsnog in het volgende boekjaar gedaan moeten worden. Ook zijn er activiteiten die gesubsidieerd worden, waarbij de verplichting doorloopt na 2023. Voor deze uitzonderingssituaties kan het bijbehorend budget overgeheveld worden naar het volgende boekjaar. Om een budget over te hevelen, gelden de volgende cumulatieve eisen: 1. Er dient een concreet en uitgewerkt plan aan het over te hevelen budget ten grondslag te liggen; 2. Er dient sprake te zijn van een bijzondere situatie, op grond waarvan de voorgenomen activiteit geheel of gedeeltelijk niet kon worden gerealiseerd; 3. De over te hevelen budgetten kunnen uitsluitend worden ingezet voor de oorspronkelijke bestemming; 4. Het over te hevelen budget dient groter te zijn dan € 15.000; 5. Er is voor de betreffende uitgave in 2023 geen structurele post beschikbaar. Wij stellen voor om voor 2023 maximaal € 1.348.000 over te hevelen. De tabel hieronder geeft een totaaloverzicht van de over te hevelen budgetten en eronder volgt een toegelicht. # Prog.

Overheveling 1 0 Inzet opvang Oekraïners 2 0 Bovenformatief 3 0 SPUK GALA 4 6 Noodfonds energie 5 8 Omgevingsvisie 6 8 Omgevingswet Totaal budgetoverhevevelingen

Bedrag 400.000 185.000 50.000 313.000 200.000 200.000 1.348.000

1. Wegwerken achterstanden als gevolg van inzet opvang Oekraïners (€ 400.000) Net als in 2022 is er voor de opvang van Oekraïners en vluchtelingen in 2023 veel inzet geleverd door eigen medewerkers. Deze uren zijn voor € 400.000 doorbelast naar het budget voor de opvang van Oekraïners en gedekt vanuit de door het Rijk hiervoor ontvangen middelen. Door de inzet van eigen medewerkers zijn er op een aantal vlakken achterstanden ontstaan in het reguliere werk. Deze achterstanden willen we met name in 2024 inlopen. We stellen daarom voor om deze middelen over te hevelen naar 2024. 2. Bovenformatief (€185.000) Er lopen op dit moment personeelsdossiers die mogelijk leiden tot bovenformatief verklaren van de functionaris. Om dit te kunnen bekostigen is deze overheveling noodzakelijk. 3. SPUK GALA (€ 50.000) Gezien het feit dat wij eerst moesten wachten op goedkeuring van ons plan (eind september), was het niet mogelijk eerder te starten met een aantal nieuwe programonderdelen. Daardoor verwachten wij een aanzienlijk subsidiebedrag over te houden dat in principe aan het einde van de regeling terugbetaald dient te worden als wij Eindejaarsrapportage 2023

23

daarvoor in 2023 geen bestemming vinden. Om terugbetaling van de subsidie te voorkomen en de middelen ook volgend jaar beschikbaar te houden voor de uitvoering van ons plan en de activiteiten, zoeken wij in de komende periode naar mogelijkheden om de subsidie op rechtmatige wijze in te zetten voor gemeentelijke uitgaven. Het gemeentelijk budget willen wij vervolgens overhevelen naar 2024, zodat dit alsnog ingezet kan worden om de doelen en activiteiten van ons plan te kunnen uitvoeren. 4. Noodfonds Energie (€ 313.000) Vorig jaar is in de Eindejaarsrapportage 2022 een voorstel gedaan om € 254.000 over te hevelen voor het Noodfonds Energie. De gemeenteraad heeft destijds via een amendement (Energietoeslag) besloten met een extra overheveling van € 250.000 het Noodfonds Energie aan te vullen ten behoeve van verenigingen/maatschappelijke organisaties. Dit is niet volledig ingezet, doordat we ook door het Rijk gecompenseerd zijn, onder andere via het prijsplafond. Dit werd ingesteld om kleingebruikers te beschermen tegen de enorme prijspieken in energiekosten. Het prijsplafond loopt af per 2024. Als inwoners of verenigingen een nieuw contract moeten afsluiten en voorheen in het contract een lager tarief werd gehanteerd, betekent dit een forse prijsstijging waarbij de financiële consequenties groot kunnen zijn.

Daarnaast willen we deze middelen inzetten om meer duurzaamheidsmaatregelen te treffen. 5. Omgevingsvisie (€ 200.000) Eind 2023 zullen we opdracht verlenen voor het opstellen van de omgevingsvisie. De aanbesteding loopt momenteel. Het opstellen van een omgevingsvisie is een wettelijke plicht op basis van de Omgevingswet. De werkzaamheden worden in 2024 uitgevoerd. In eerste instantie was het de bedoeling een omgevingsvisie en een aparte visie voor het landelijk gebied op te stellen. In het kader van de aanbesteding hebben we een marktconsulatie gehouden. Uit deze marktconsultatie bleek dat de marktpartijen die wij spraken geen meerwaarde zagen in het opstellen van twee aparte visies en ook de bereidheid hadden in te schrijven voor de omgevingsvisie, inclusief visie voor het landelijk gebied. Daarom hebben we bij de offerte uitvraag de visie landelijk gebied opgenomen als onderdeel van de omgevingsvisie. Dit is de reden dat wij het geld voor de visie landelijk gebied willen toevoegen aan het geld van de omgevingsvisie. Voor duurzaamheid zijn structurele middelen beschikbaar, echter worden deze vooral ingezet voor projecten op het gebied van duurzaamheid en het behalen van de klimaatdoelstellingen. De klimaatmaatregelen landen vooral in het landelijk gebied. Eén van deze projecten is het opstellen van een visie voor het landelijk gebied.

Hiervoor waren middelen geraamd in 2023, echter de visie wordt in 2024 opgesteld. De aanbesteding heeft de nodige tijd in beslag genomen en de opdracht is inmiddels gegund. De geraamde middelen hiervoor willen we overhevelen, aangezien de middelen die in 2024 beschikbaar zijn, geraamd zijn voor andere projecten. 6. Omgevingswet (€ 200.000) Dit geld hebben we in 2024 nodig voor de verdere implementatie van de Omgevingswet. Het betreft dan met name externe inzet voor het opstellen van het omgevingsplan. Basis hiervoor is een transitieplan, dat we nog dit jaar willen laten vaststellen door de raad. Daarnaast moeten we de dienstverlening verder opzetten. Na meerdere keren te zijn uitgesteld, treedt de Omgevingswet op 1 januari 2024 in werking. Als gevolg van dit uitstel zijn werkzaamheden uitgesteld, waardoor het budget later benodigd is. Eindejaarsrapportage 2023

24

Restant kredietenlijst Het volgende overzicht geeft de status van de kredieten per 1 oktober 2023 weer (bedragen x € 1.000).

Toelichting uitgestelde vervaldatum Gebiedsontwikkeling centrum Dit project bevindt zich in de afrondende fase. Er zullen in 2024 echter nog wel enige werkzaamheden/nazorg verricht moeten worden.

Eindejaarsrapportage 2023

25

Afwaardering ’oude’ N18 Ook in 2024 zal nog volop gewerkt worden aan de ‘oude’ N18, mede als gevolg van vertragingen bij nutsbedrijven. Dit krediet is tevens verhoogd. Voor meer informatie over de verhoging wordt verwezen naar taakveld 0.5 Treasury. Huisvestingsplan 2020 en Huisvestingsplan 2021-2023 Er is een aanvang gemaakt met de realisatie van het eerste deel van de renovatie van onze kantooromgeving en beide kredieten zijn deels aangeboord. In 2024 en verder wordt hier verder vervolg en invulling aan gegeven. De renovatie moet zijn afgestemd op de visie op dienstverlening, waarover in 2024 nadere besluitvorming plaatsvindt. Door dit organisatiebrede thema mee te nemen, wordt het huisvestingsplan toekomstbestendiger. De plannen hebben als doel te komen tot een flexibele, efficiënte en meer eenduidige huisvesting, die de werkprocessen van de gemeentelijke organisatie en samenwerkingspartners ondersteunt, in combinatie met een hoger rendement uit eigen huisvesting. GRP 2017-2020 Kredietjaar 2020 Dit krediet is onder andere nodig voor de volgende projecten: wateroverlast Benninkstraat, riolering Sterkerstraat/Pastoor Wienholtsstraat en Brink. Voorbereidingskrediet Stepelerveld II Het gaat hierbij om de uitbreiding van het huidige bedrijventerrein Stepelo. Hiervoor wordt een variantenstudie voorbereidt als voorloper op de planologische procedure.

Dit proces is nog niet afgerond. ICT-krediet 2022 We gaan in het kader van het ‘zaakgericht werken’ fors investeren in het verandertraject. Ook worden de verbeterpunten uit de IBT-rapportage opgepakt en zal er een nieuw zaaksysteem worden aangeschaft. Reconstructie Beckummerweg Dit project bevindt zich in de afrondende fase. Er zullen in 2024 echter nog wel enige werkzaamheden/nazorg verricht moeten worden. Realisatie ontsluiting bouwplan 'De Hoeve' Dit project bevindt zich in de afrondende fase. Er zullen in 2024 echter nog wel enige werkzaamheden/nazorg verricht moeten worden. Herinrichting ’t Kempke Dit project bevindt zich in de afrondende fase. Er zullen in 2024 echter nog wel enige werkzaamheden/nazorg verricht moeten worden. Investeringen begraafplaatsen Dit wordt besteed aan meerdere nieuwe projecten op onze begraafplaatsen, volgens de in 2021 vastgestelde Beleidskaders toekomstbestendige begraafplaatsen. Voor de projecten wordt dit jaar opdracht gegeven, maar de uitvoering zal grotendeels in 2024 uitgevoerd worden vanwege de krapte op de arbeidsmarkt. Kredieten riolering 2022 Dit krediet is onder andere nodig voor de volgende projecten: werkzaamheden riolering Eindejaarsrapportage 2023

26

Centrum Veldmaat, rotonde Hengelosestraat, watergangen ‘oude’ N18 en afrekening relinen Julianastraat. Gebiedsontwikkeling centrum/oversteek Hengelosestraat Dit project bevindt zich in de afrondende fase. Er zullen in 2024 echter nog wel enige werkzaamheden/nazorg verricht moeten worden.

Eindejaarsrapportage 2023

27

Meerjarige en structurele effecten 2023-2026 De meerjarige en structurele effecten van de hiervoor beschreven afwijkingen in 2023, worden meerjarig verwerkt in de Begroting 2024 en meerjarenperspectief 2024-2027. Alle meerjarige en structurele effecten vanuit deze eindejaarsrapportage zijn in de tabel hieronder opgenomen. Voor de tekstuele toelichting van de afwijking verwijzen wij naar de toelichting bij de afwijking in 2023, die hiervoor bij de programma’s is gegeven. bedragen x € 1.000 Omschrijving afwijking 2023 2024 2025 2026 2027 SPUK GALA - baten 102 162 132 115 0 SPUK GALA - lasten -102 -162 -132 -115 0 SPUK GALA - baten 121 180 150 131 0 SPUK GALA - lasten -121 -180 -150 -131 0 SPUK GALA - baten 78 114 94 53 0 SPUK GALA - lasten -78 -114 -94 -53 0 SPUK CDOKE uitvoeren van klimaat8 Duurzaamheid -364 182 182 0 0 en energiebeleid - baten SPUK CDOKE uitvoeren van klimaat8 Duurzaamheid 364 -182 -182 0 0 en energiebeleid - lasten 8 Duurzaamheid SPUK energiearmoede - baten 309 286 0 0 0 8 Duurzaamheid SPUK energiearmoede - lasten -309 -286 0 0 0 Totaal meerjarig 0 0 0 0 0 0 Personeel en organisatie Kleine verschillen 0 -2 -2 -2 -2 0 Financiën Meicirculaire 2023 414 0 0 0 0 0 Financiën Septembercirculaire 2023 - baten 192 551 122 71 783 0 Financiën Septembercirculaire 2023 - lasten 0 -266 -184 -135 -930 0 Financiën Verhoging krediet N18 0 22 22 22 22 0 Financiën Vrijval

stelposten 2023 150 0 0 0 0 0 Lokale heffingen Kleine verschillen -10 -10 -10 -10 -10 Afschrijvingskosten 2 Verkeer en vervoer 162 -22 -22 -22 -22 Huisvestingsplan 4 Onderwijsbeleid Nieuw contract leerlingenvervoer -275 0 0 0 0 Hogere energielasten en 4 Onderwijshuisvesting -37 0 0 0 0 schoonmaakkosten 4 Onderwijshuisvesting Kleine verschillen -3 0 0 0 0 5 Sport Inkomsten uit verhuur binnensport -10 -10 -10 -10 -10 6 Werk en inkomen Algemene bijstand - lasten -283 0 0 0 0 6 Werk en inkomen BUIG 66 0 0 0 0 6 Werk en inkomen Inkomensvoorziening (IOAW/IOAZ) 29 0 0 0 0 6 Werk en inkomen Kleine verschillen - baten 10 0 0 0 0 6 Werk en inkomen Kleine verschillen - lasten -11 -16 -15 -15 -12 6 Werk en inkomen Loonkostensubsidie -48 0 0 0 0 6 Werk en inkomen Uitvoeringskosten UO -75 -37 -83 -51 -16 6 Sociaal domein algemeen Kleine verschillen 8 0 0 0 0 Optimalisering gemeentelijk en 6 Sociaal domein algemeen -80 0 0 0 0 regionaal beleid 6 Sociaal domein algemeen Wmo collectief aanvullend vervoer 117 0 0 0 0 Wmo collectief aanvullend vervoer 6 Sociaal domein algemeen -13 0 0 0 0 eigen bijdrage 6 Wmo Huishoudelijke ondersteuning -133 0 0 0 0 6 Wmo Maatwerkdienstverlening 18+ 53 0 0 0 0 6 Wmo Vervoer dagbesteding 25 25 25 25 25 6 Wmo Wmo vervoersvoorziening -34 0 0 0 0 6 Jeugd Jeugdhulp 0 156 156 156 156 7 Volksgezondheid Kleine verschillen 12 0 0 0 0 Totaal structureel 225 391 -1 28 -16

Totaal meerjarige en structurele effecten 225 391 -1 28 -16 Progr. Beleidsonderwerp 5 Sport 5 Sport 6 Sociaal domein algemeen 6 Sociaal domein algemeen 7 Volksgezondheid 7 Volksgezondheid

Eindejaarsrapportage 2023

28

Technische wijzigingen Wij lichten technische wijzigingen tussen programma’s (financieel neutraal en zonder effect op beleid en uitvoering) niet meer tekstueel toe bij de programma’s, maar presenteren deze in een overzicht in dit hoofdstuk. In deze eindejaarsrapportage is er geen sprake van technische wijzigingen tussen programma’s.

Eindejaarsrapportage 2023

29

Financiële begroting per taakveld na wijziging Om de aansluiting te houden tussen de verplichte tabel taakvelden in de begroting en de verplichte tabel taakvelden in de jaarrekening, nemen wij in onze bestuursrapportages een tabel op met de begroting op taakveldniveau voor en na wijziging. In de eindejaarsrapportage doen we dat voor zowel het jaar 2023 als 2024. Begroting 2023: Nr.

Omschrijving taakveld

0.1 0.1

Bestuur Bestuur Bestuur - Totaal Burgerzaken Burgerzaken Burgerzaken - Totaal Beheer overige gebouwen en gronden Beheer overige gebouwen en gronden Beheer overige gebouwen en gronden Totaal Overhead Overhead Overhead - Totaal Treasury Treasury Treasury - Totaal OZB woningen OZB woningen OZB woningen - Totaal OZB niet-woningen OZB niet-woningen OZB niet-woningen - Totaal Parkeerbelasting Parkeerbelasting Parkeerbelasting - Totaal Belastingen overig Belastingen overig Belastingen overig - Totaal Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds - Totaal Overige baten en lasten Overige baten en lasten Overige baten en lasten - Totaal Vennootschapsbelasting (VpB) Vennootschapsbelasting (VpB)

0.2 0.2 0.3 0.3

0.4 0.4 0.5 0.5 0.61 0.61 0.62 0.62 0.63 0.63 0.64 0.64 0.7 0.7

0.8 0.8 0.9 0.9

bedragen x € 1.000 Begroot Baten/ Mutatie EJR 2023 na 1 Lasten 2023 berap 2023 Baten 0 0 Lasten 1.446 -17 -1.446 17 Baten 287 0 Lasten 637 89 -350 -89 Baten 80 0 Lasten 117 0

Mutaties reserves Mutaties reserves Mutaties reserves - Totaal Totaal programma 0 Bestuur en Ondersteuning

Eindejaarsrapportage 2023

0 1.429 -1.429 287 726 -439 80 117

-38

0

-38

21 10.911 -10.890 794 104 690 4.129 0 4.129 3.009 0 3.009 0 0 0 46 545 -499

0 -617 617 247 -74 321 -27 0 -27 63 0 63 0 0 0 -10 27 -37

21 10.293 -10.273 1.041 30 1.010 4.103 0 4.103 3.072 0 3.072 0 0 0 36 572 -536

Baten

44.790

1.378

46.168

Lasten

500

-500

0

44.290

1.878

46.168

65 297 -232 0 0

0 -170 170 0 119

65 127 -62 0 119

0

-119

-119

1.522 250 1.272

0 1.348 -1.348

1.522 1.598 -76

39.935

1.446

41.381

Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten

Baten Lasten Baten Lasten

Vennootschapsbelasting (VpB) - Totaal 0.10 0.10

Begroot 2023 na EJR 2023

Baten Lasten

30

Nr.

Omschrijving taakveld

Baten/ Lasten

1.1 1.1

Crisisbeheersing en brandweer Crisisbeheersing en brandweer

Baten Lasten

Crisisbeheersing en brandweer - Totaal 1.2 1.2

2.1 2.1 2.2 2.2 2.5 2.5

3.1 3.1 3.2 3.2 3.3 3.3

3.4 3.4

4.1 4.1 4.2 4.2 4.3 4.3

5.1 5.1 5.2 5.2 5.3 5.3

5.4 5.4

Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid - Totaal Totaal programma 1 Veiligheid Verkeer en vervoer Verkeer en vervoer Verkeer en vervoer - Totaal Parkeren Parkeren Parkeren - Totaal Openbaar vervoer Openbaar vervoer Openbaar vervoer - Totaal Totaal programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat Economische ontwikkeling Economische ontwikkeling Economische ontwikkeling - Totaal Fysieke bedrijfsinfrastructuur Fysieke bedrijfsinfrastructuur Fysieke bedrijfsinfrastructuur - Totaal Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Totaal Economische promotie Economische promotie Economische promotie - Totaal Totaal programma 3 Economie Openbaar basisonderwijs Openbaar basisonderwijs Openbaar basisonderwijs - Totaal Onderwijshuisvesting Onderwijshuisvesting Onderwijshuisvesting - Totaal Onderwijsbeleid en leerlingzaken Onderwijsbeleid en leerlingzaken Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totaal Totaal programma 4 Onderwijs Sportbeleid en activering Sportbeleid en activering Sportbeleid en activering - Totaal Sportaccommodaties Sportaccommodaties Sportaccommodaties - Totaal Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie - Totaal Musea Musea Musea - Totaal