bijlage 1-2: TOE BP Haaksbergen, O&K-terrein vaststelling (09-08-2023) + bijlagen bij toelichting
Tekst van het document
Bestemmingsplan
Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein
Augustus 2023
Status: Vastgesteld
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein”
Gemeente Haaksbergen Postbus 102 7480 AC HAAKSBERGEN
Plannaam: Plantype: IMRO-idn: Status: Datum:
Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein Bestemmingsplan NL.IMRO.0158.BP1208-0002 Vastgesteld Augustus 2023
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
2
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld
INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 5 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
AANLEIDING ............................................................................................................................................... 5 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ....................................................................................................................... 5 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ............................................................................................................. 6 HUIDIG PLANOLOGISCH REGIME ...................................................................................................................... 6 LEESWIJZER ................................................................................................................................................ 8
HOOFDSTUK 2 HUIDIGE SITUATIE ......................................................................... 9 2.1 2.2
RUIMTELIJKE STRUCTUUR HAAKSBERGEN .......................................................................................................... 9 PLANGEBIED ............................................................................................................................................. 10
HOOFDSTUK 3 3.1 3.2
PLANBESCHRIJVING ...................................................................... 12
DE HERONTWIKKELING VAN HET O&K-TERREIN ............................................................................................... 12 VERKEER EN PARKEREN ............................................................................................................................... 14
HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER ........................................................................... 17 4.1 4.2 4.3
RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 17 PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................................................. 20 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................. 26
HOOFDSTUK 5 PLANOLOGISCHE EN MILIEUTECHNISCHE UITVOERBAARHEID .................... 31 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8
BODEM.................................................................................................................................................... 31 GELUID .................................................................................................................................................... 32 LUCHTKWALITEIT ....................................................................................................................................... 33 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 34 MILIEUZONERING ...................................................................................................................................... 36 ECOLOGIE................................................................................................................................................. 41 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 44 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE .............................................................................................................. 45
HOOFDSTUK 6 WATERASPECTEN........................................................................ 47 6.1 6.2
VIGEREND BELEID....................................................................................................................................... 47 WATERPARAGRAAF .................................................................................................................................... 48
HOOFDSTUK 7 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING............................... 50 7.1 7.2 7.3
INLEIDING................................................................................................................................................. 50 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................ 50 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 51
HOOFDSTUK 8 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................. 54 HOOFDSTUK 9 VOOROVERLEG, INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN ....................................... 55 9.1 9.2 9.3
VOOROVERLEG .......................................................................................................................................... 55 INSPRAAK ................................................................................................................................................. 55 ZIENSWIJZEN............................................................................................................................................. 55
BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 56 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4 BIJLAGE 5 BIJLAGE 6
STEDENBOUWKUNDIGE UITGANGSPUNTEN ............................................................................................. 57 STEDENBOUWKUNDIG PLAN ................................................................................................................. 58 BODEMONDERZOEK ........................................................................................................................... 59 AKOESTISCH ONDERZOEK WEGVERKEERSLAWAAI ...................................................................................... 60 AKOESTISCH ONDERZOEK PARKEERTERREIN EN OMLIGGENDE FUNCTIES ......................................................... 61 AKOESTISCH ONDERZOEK MBS............................................................................................................. 62 BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
3
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld BIJLAGE 7 BIJLAGE 8 BIJLAGE 9 BIJLAGE 10 BIJLAGE 11 BIJLAGE 12 BIJLAGE 13 BIJLAGE 14 BIJLAGE 15 BIJLAGE 16 BIJLAGE 17
AKOESTISCH ONDERZOEK CUMULATIE MBS EN WEGVERKEERSLAWAAI ......................................................... 63 GEURONDERZOEK MBS ...................................................................................................................... 64 LUCHTKWALITEITSONDERZOEK MBS...................................................................................................... 65 TRILLINGSHINDERONDERZOEK MBS ...................................................................................................... 66 AERIUS-BEREKENING ........................................................................................................................ 67 QUICKSCAN NATUURWAARDEN............................................................................................................. 68 NADER ONDERZOEK ECOLOGIE .............................................................................................................. 69 ARCHEOLOGISCH ONDERZOEK .............................................................................................................. 70 AANMELDNOTITIE BESLUIT MER ............................................................................................................ 71 WATERHUISHOUDKUNDIG PLAN............................................................................................................
72 ZIENSWIJZENNOTA ............................................................................................................................. 73
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
4
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld
HOOFDSTUK 1
1.1
INLEIDING
Aanleiding
Voorliggend bestemmingsplan heeft betrekking op het huidige bedrijfsperceel van Odink & Koenderink aan de Parallelweg in Haaksbergen alsmede enkele aangrenzende percelen. Odink & Koenderink (hierna; O&K), een fabrikant van schakelkasten, verplaatst haar bedrijfsactiviteiten naar een nieuwe bedrijfslocatie op het bedrijventerrein Stepelerveld. Ter Steege Gebiedsontwikkeling (hierna; Ter Steege) heeft de locatie aangekocht en is voornemens de locatie, na verplaatsing van O&K, te herontwikkelen. Het plan van Ter Steege voorziet concreet in: 1.
2. 3.
het slopen van bestaande bedrijfsbebouwing, met uitzondering van een deel van het kantoor wat aan te merken is als karakteristiek. De te behouden bebouwing, circa 400 m², zal in gebruik worden genomen als werkruimte (lichte bedrijfsactiviteiten); het realiseren van in totaal 93 nieuwbouwwoningen, in de vorm vrijstaand, twee-onder-één kap, rijwoningen en appartementen; het aanleggen van wegen en parkeer-, groen- en waterbergende voorzieningen.
In hoofdstuk 3 wordt een nadere toelichting op het plan gegeven. Zoals reeds beschreven zijn in het plangebied tevens aangrenzende percelen meegenomen. Het gaat om gronden waar op dit moment een bedrijventerreinen bestemming geldt, maar waarin van een bedrijventerrein in werkelijkheid geen sprake is. Het gaat veelal om woon- en in sommige gevallen woonwerklocaties met slechts lichte bedrijfsactiviteiten. Dit bestemmingsplan voorziet voor die percelen in een actueel planologisch kader passend bij de feitelijke situatie, waarbij op enkele percelen de planologische mogelijkheid voor een extra woning wordt gecreëerd (in totaal 4 nieuwe woningen). De voorgenomen ontwikkelingen zijn niet in overeenstemming met het geldende bestemmingsplan. Daarom is een herziening van het bestemmingsplan noodzakelijk. Dit bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridisch planologische kaders om tot herontwikkeling te kunnen komen. Er zal worden aangetoond dat het plan in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.
1.2
Ligging van het plangebied
Het plangebied ligt centraal in de kern Haaksbergen, tussen Parallelweg en de M.A. de Ruijterstraat. In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied in de kern Haaksbergen en ten opzichte van de directe omgeving weergegeven. Opgemerkt wordt dat de rode omlijning de begrenzing van het herontwikkelingsgebied O&K-terrein vormt en met de blauwe stippellijn de aangrenzende percelen zijn aangegeven die worden meegenomen, tezamen vormen zij het plangebied.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
5
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld
Afbeelding 1.1
1.3
Ligging van het plangebied in Haaksbergen en ten opzichte van de directe omgeving (Bron: Buro Ontwerp & Omgeving, bewerking BJZ.nu)
De bij het plan behorende stukken
Het bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” bestaat uit de volgende stukken: • •
verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.0158.BP1208-0002) en een renvooi; regels.
Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten, maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.
1.4
Huidig planologisch regime
1.4.1
Algemeen
Het plangebied ligt binnen de grenzen van het bestemmingsplan “Haaksbergen Dorp, Eibergsestraat West, Eibergsestraat Oost, Buurserstraat, De Pas en Hassinkbrink”, vastgesteld op 2 juli 2013 door de gemeenteraad van Haaksbergen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
6
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld Afbeelding 1.2 bevat een uitsnede van de verbeelding behorende bij dit bestemmingsplan. Hierin is het plangebied globaal weergegeven met de rode contour. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt verwezen naar de verbeelding.
Afbeelding 1.2
1.4.2
Uitsnede geldend bestemmingsplan (Bron: ruimtelijkeplannen.nl)
Bestemmingen en aanduidingen
Op basis van het geldende bestemmingsplan heeft het plangebied de enkelbestemming ‘Bedrijventerrein’ (paarse kleur) met een bouwvlak en diverse functieaanduidingen. Daarnaast is het plangebied voorzien van archeologische dubbelbestemmingen. De voor 'Bedrijventerrein' aangewezen gronden zijn onder meer bestemd voor bedrijven tot en met categorie X (afhankelijk van aanduiding), specifiek aangeduide bedrijvigheid, opslag van materialen ten behoeve van de bedrijfsuitvoering, een en ander met bijbehorende voorzieningen. De voor 'Waarde - Lage archeologische verwachting' en 'Waarde - Hoge archeologische verwachting' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor de bescherming van de aan de grond eigen zijnde archeologische waarden. 1.4.3
Strijdigheid
De voorgenomen ontwikkelingen zijn niet in overeenstemming met de bestemmingsregels, omdat de bouwen gebruiksmogelijkheden voor reguliere woningen ontbreken. Dit bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridische planologisch kader op basis waarvan de voorgenomen herontwikkeling mogelijk wordt gemaakt. Daarnaast zijn aangrenzende percelen, die tevens onderdeel uitmaken van de bestemming ‘Bedrijventerrein’, tevens meegenomen en voorzien van een actueel en passend planologisch kader.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
7
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld
1.5
Leeswijzer
Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 een beschrijving gegeven van de huidige situatie binnen het plangebied. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de ontwikkeling en gewenste situatie. Hoofdstuk 4 gaat in op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, de provincie Overijssel en de gemeente Haaksbergen beschreven. In hoofdstuk 5 passeren de relevante milieuaspecten de revue. Hoofdstuk 6 gaat in op het aspect water. In hoofdstuk 7 wordt ingegaan op de juridische aspecten en planverantwoording en hoofdstuk 8 gaat in op de uitvoerbaarheid van het initiatief. Tot slot wordt in hoofdstuk 9 ingegaan op het vooroverleg.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
8
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld
HOOFDSTUK 2
2.1
HUIDIGE SITUATIE
Ruimtelijke structuur Haaksbergen
Haaksbergen is vanuit het historische centrum voornamelijk ontwikkeld in noordwestelijke richting. In eerste instantie heeft de aanleg van de spoorlijn het dorp naar de spoorlijn toe laten groeien. Veel later zijn de rijksweg N18, en de landschappelijke waarden ten zuiden van het dorp een belemmering gaan vormen voor ontwikkeling in zuidelijke richting. Dit heeft geleid tot de huidige situatie waarin sprake is van een excentrische opbouw van het dorp ten opzichte van het centrum. Als gevolg daarvan is er sprake van een intensieve mobiliteit vanuit de woonbuurten naar het centrum. Bijna alle winkelvoorzieningen zijn geconcentreerd in het centrum. De nieuwere delen van Haaksbergen, zoals ‘t Wolferink en Hassinkbrink, vormen herkenbare deelgebieden met een waarneembare begrenzing. Het gebied rondom het centrum, grofweg tussen de spoorlijn en de N18, is veel diffuser. De dorpse bebouwing van het oorspronkelijke Haaksbergen is - vooral in de omgeving van het spoor vermengd geraakt met grootschalige industriële bebouwing. Hierdoor ontstaat een vervreemding van de dorpse karakteristiek. Dit heeft met name invloed op de beleving van het dorp, omdat deze elementen tussen de recentere wijken en het centrum in liggen. In afbeelding 2.1 zijn historische kaarten van Haaksbergen opgenomen, waarop het plangebied met de rode cirkel globaal is aangegeven.
Afbeelding 2.1
Historische ontwikkeling van het plangebied en omgeving (Bron: Topotijdreis, bewerkt BJZ.nu)
Het hiervoor genoemde is ook zeker van toepassing ter plaatse van het plangebied. Het betreft bedrijventerrein welke voor een groot deel wordt omgeven door woonbebouwing, wat zorgt voor een diffuus straatbeeld. De grootschalige fabrieksbebouwing, deels met cultuurhistorische waarde, is hierbij zeer beeldbepalend. Het bedrijf is in 1919 opgericht en in 1920 is de eerste bedrijfsbebouwing ter plaatse van het plangebied opgeleverd. Nadien is het bedrijf meermaals uitgebreid en uitgegroeid tot hetgeen nu aanwezig is.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
9
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld
2.2
Plangebied
Het plangebied is gelegen binnen de bebouwde kom van Haaksbergen, op zeer korte afstand van het centrumgebied. Het plangebied omvat de locatie beter bekend als het ‘O&K-terrein’ evenals enkele aangrenzende gronden. Het plangebied ligt globaal tussen de Parallelweg, de M.A. de Ruijterstraat, de Kortenaerstraat en de Boerenbondstraat. Ten (zuid)oosten van het plangebied ligt de nieuwbouwbuurt ‘Kop Parallelweg’, de brandweerkazerne van Haaksbergen en het CLV-gebouw (Coöperatieve Landbouwvereeniging). Tot slot ligt ten zuiden het spoorwegmuseum (MBS Haaksbergen) en ten (noord)westen een onderwijsinstelling (Het Assink lyceum; locatie Van Brakelstraat). Binnen het plangebied, met een totale omvang van circa 4,5 hectare, is de bedrijfsbebouwing van Odink en Koenderink gelegen. Het bedrijf heeft op deze locatie meer dan een eeuw schakelkasten geproduceerd. Naast het bedrijfsperceel van O&K zijn binnen het plangebied een bedrijfsperceel (KPN-gebouw), enkele woon/woonwerkpercelen, parkeer- en groenvoorzieningen en een weide aanwezig. In afbeelding 2.1 is een luchtfoto van de huidige situatie in het plangebied opgenomen. In afbeelding 2.2 is een foto van de huidige situatie opgenomen.
Afbeelding 2.1
Luchtfoto van het plangebied (Bron: PDOK)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
10
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld
Afbeelding 2.2
Foto’s huidige situatie plangebied (Bron: Buro Ontwerp & Omgeving)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
11
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld
HOOFDSTUK 3
PLANBESCHRIJVING
Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de herontwikkeling het O&K-terrein met woningbouw (93 woningen). Opgemerkt wordt dat het plangebied tevens enkele bestaande aangrenzende percelen omvat. Deze percelen zijn bestemd tot bedrijventerrein, een bestemming die niet passend is bij het daadwerkelijke gebruik. Deze percelen zijn meegenomen in voorliggend bestemmingsplan, waarbij het planologisch kader is afgestemd op het feitelijke gebruik (overwegend een woonbestemming, al dan niet in combinatie met bedrijvigheid) en in totaal vier nieuwe woningen worden toegestaan. In totaal gaat het dan ook om een woningbouwontwikkeling van 97 woningen.
3.1
De herontwikkeling van het O&K-terrein
3.1.1
Uitgangspunten
Het Oversticht heeft in opdracht van de gemeente Haaksbergen ruimtelijke uitgangspunten geformuleerd voor de herontwikkeling van het O&K terrein. Hierna zijn de meest van belangzijnde uitgangspunten en aanbevelingen opgenomen. Voor het complete advies wordt verwezen naar bijlage 1 bij deze toelichting. • • • • • • • • • • • • •
Behoud of versterk het aanwezige industriële karakter en pas waardevolle cultuurhistorische elementen in; Onderzoek handhaving bebouwing, met name het bebouwingsdeel van O&K aan de Parallelweg is interessant; Benader het gehele plangebied als één ‘industrieel’ doorlopend terrein waar de verschillende bebouwingstypen een relatie met elkaar aan gaan; Maak een openbare centrale ontmoetingsplek met zicht op industriële gebouwen (O&K, CLV, MBS); Hogere bebouwingsdichtheid ter plaatse van de bestaande bebouwing van O&K langs de Parallelweg met architectuur op fabriek geïnspireerd Behouden van een (deel van de) groenzone langs de M.A. de Ruijterstraat Bouwblok met vrijstaande woningen op ruime percelen; Ontsluiting door het gebied van Parallelweg naar M.A. de Ruijterstraat; Koppel parkeren op enkele grote plekken binnen het plangebied in plaats van langs de (nieuwe) wegen te parkeren óf parkeer op eigen terrein; Shared space in het gebied, auto´s te gast; Gebruik een deel van het huidig aanwezige groengebied voor het bufferen van hemelwater én het handhaven van de open natuurlijke atmosfeer; Pas nieuwe groen in op robuuste industriële wijze. Liever enkele stoere gebaren in de vorm van clusters dan lijnelementen; Versterk de aanwezige biodiversiteit.
Deze uitgangspunten zijn in meerdere overleggen met onder andere de gemeente Haaksbergen uitvoerig besproken en aangescherpt. De uitgangspunten zijn verwerkt in het stedenbouwkundig plan. Hierna worden de hoofdlijnen uit het stedenbouwkundig plan toegelicht. Voor het volledige stedenbouwkundig plan wordt verwezen naar bijlage 2 bij deze toelichting. 3.1.2
Beoogde invulling
Het stedenbouwkundig plan is opgenomen in bijlage 2 bij deze toelichting. Hierna zijn enkele onderdelen uit het plan opgenomen. In afbeelding 3.1 is een stedenbouwkundig ontwerp weergegeven. Opgemerkt wordt dat het ontwerp indicatief is en wijzigingen dan ook mogelijk zijn.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
12
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld
Afbeelding 3.1
Indicatief stedenbouwkundig ontwerp (Bron: Buro Ontwerp & Omgeving)
Nieuwe bebouwing Het stedenbouwkundig ontwerp voor het O&K terrein zoekt verbintenis met de industriële geschiedenis van dit deel van Haaksbergen. Dit industriële karakter komt op een aantal manieren tot uitdrukking. De grote maat en schaal én het orthogonale karakter van het bestaande complex komt terug in de bouwblokken die een belangrijk deel van het gebied beslaan. Het orthogonale stramien van de bouwblokken (haaks en parallel aan de spoorlijn) en de aangrenzende ruimten vormt een contrast met de organische vormen in het noordoostelijke deel van het gebied en de schuine lijnen in het westelijke deel die voortkomen uit de vroegere richting van de rangeersporen. Het bestaande kantoorgebouw maakt deel uit van het grootste bouwblok. Dit bouwblok volgt voor een groot deel de bestaande rooilijnen van de huidige fabrieksbebouwing. Met name de rooilijn, bouwhoogte en gevelbeeld langs de Parallelstraat worden (met nieuwbouw) behouden. Het huidige samenspel tussen bebouwing met plat dak aan de zuidzijde (Parallelweg) en sheddaken aan de noordzijde is een inspiratie voor de nieuwbouw. In dit bouwblok zitten verschillende woningtypen verwerkt, van rijwoningen tot appartementen, levensloopbestendige woningen en boven-benedenwoningen. Het bestaande kantoorpand behoud zijn bestemming als werkruimte.
In het noordwestelijke deel van het plan is sprake van een losse en meer organische verkaveling die goed past bij de bestaande woningen in het gebied. Dit betreft vooral vrijstaande woningen en tweekappers. De woningen grenzend aan het driehoekige plein hebben een robuuste vormgeving en een bouwhoogte van twee lagen met een kap of plat dak. Nabij de kruising M.A. de Ruijterstaat – Kortenaerstraat hebben de woningen een wat landelijker karakter en zijn ze overwegend één laag met kap hoog.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
13
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld De architectuur kan in twee groepen worden verdeeld. In het zuidwestelijke deel wordt een stoere industriële architectuur voorzien. Robuust en met grote gebaren. In het noordoostelijke deel sluit de architectuur aan op de meer landelijke setting en bestaande bebouwing. In afbeelding 3.2 en 3.3 zijn respectievelijk het programma en de bouwmassa’s (lagen) inzichtelijk gemaakt.
Afbeelding 3.2
Programmatische weergave (Bron: Buro Ontwerp & Omgeving)
Afbeelding 3.3
Bouwmassa’s (Bron: Buro Ontwerp & Omgeving)
Openbare inrichting Het terrein transformeert van een versteende fabrieksomgeving naar een bijzondere woonwijk waar groen en water een belangrijk deel van de stedelijke ruimte vormen. De grote groene vlakken op de pleinen zijn ingericht als stedelijk groenelement met ruimte voor waterberging, spelen en verblijven. Verdeeld in het ontwerp liggen een aantal groenvakken in wisselende grootte, die als wadi ingericht worden. Dit is nodig om het water van de verharde delen op te vangen en te kunnen laten infiltreren. Dit om een zo klimaat robuust mogelijke inrichting te maken. Het vasthouden van water op de plek, draagt bij aan de bestrijding van droogte en een wadi vangt het water op bij hevige piekbuien. Beide zijn belangrijke aspecten vanwege de veranderingen in het klimaat.
3.2
Verkeer en parkeren
3.2.1
Algemeen
Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de parkeerbehoefte en verkeersgeneratie die daardoor ontstaat. Hierna wordt op beide aspecten nader ingegaan. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
14
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld 3.2.2
Parkeerbehoefte
In onderstaand tabel is de parkeerbehoefte van de toekomstige woningen ter plaatse van het O&K-terrein inzichtelijk gemaakt. Opgemerkt wordt dat in alle gevallen uit wordt gegaan van koopwoningen. Dit betreft een worst-case benadering, aangezien koopwoningen een hogere parkeerbehoefte kennen dan huurwoningen. Functie
Parkeernorm per 100 m2 bvo werkruimte/ aantal woningen 2,1 2,0 1,9 1,8 1,4 1,4 2
Koop, vrijstaand Koop, tweekapper Koop, tussen/hoek Koop, levensloopbestendig Koop, beneden/bovenwoning Koop, appartementen Werkruimte Totaal
Aantal m2 bvo werkruimte/ aantal woningen
Totale parkeerbehoefte
10 8 35 16 12 12 400
21 16 66,5 28,8 16,8 16,8 8 173,9
De woningbouwontwikkeling van het O&K-terrein brengt een parkeerbehoefte van afgerond 174 parkeerplaatsen met zich mee. Het plan voorziet in circa 59 parkeerplaatsen op eigen terrein en 118 in de openbare ruimte. Het totale parkeeraanbod bedraagt dan ook 177 parkeerplaatsen, waarmee in de verwachte parkeerbehoefte kan worden voorzien. De vier nieuwe woningen dienen op eigen terrein in de parkeerbehoefte te voorzien. De percelen zijn van voldoende omvang om hieraan te kunnen voldoen. Opgemerkt wordt dat in de regels van dit bestemmingsplan parkeernormen zijn opgenomen. Bij het aanvragen van een omgevingsvergunning voor het bouwen dient te worden aangetoond dat aan de betreffende parkeernormen wordt voldaan.
3.2.3
Verkeersgeneratie en ontsluiting
Voor wat betreft het bepalen van de verkeersgeneratie wordt aangesloten bij de publicatie ‘Toekomstbestendig parkeren. Van parkeerkencijfers naar parkeernormen’ (publicatie 381) van het CROW. Het CROW ontwikkelt en publiceert kennis onder andere op het gebied van verkeer en parkeren. De kencijfers van het CROW zijn landelijk (en juridisch) geaccepteerd en worden gezien als de meest betrouwbare gegevens met betrekking tot het bepalen van de verkeersgeneratie. Overigens wordt opgemerkt dat bij iedere functie, in de CROW-publicatie, een maximum en minimum wordt genoemd. Dit is de bandbreedte. In dit geval is voor de berekening van de verkeersgeneratie uitgegaan van de gemiddelde parkeerbehoefte. De volgende uitgangspunten zijn gehanteerd: • •
Verstedelijkingsgraad: matig stedelijk / gemeente Haaksbergen (Bron: CBS Statline); Stedelijke zone: rest bebouwde kom
In onderstaande tabel is de totale verkeersgeneratie, inclusief de vier extra woningen, inzichtelijk gemaakt. Functie
Koop, huis, tussen/hoek Koop, huis, tweekapper Koop, huis, vrijstaand Koop, appartement, midden Commerciële dienstverlening (kantoor met baliefunctie) Totaal
Verkeersbewegingen per woning/ per 100 m2 bvo per weekdag (gemiddeld) 7,1 7,8 8,2 5,6 13,6
Aantal woningen/ aantal m2 bvo
Totaal aantal verkeersbewegingen per weekdag (gemiddeld)
51 8 14 24 400
362,1 62,4 114,8 134,40 54,5 728,2
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
15
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld Het plan levert op basis van de CROW-publicatie een totale verkeersgeneratie op van 729 vervoersbewegingen (zie vorenstaande tabel) per weekdagetmaal. De daadwerkelijke toename zal aanmerkelijk lager zijn door het vervallen van de verkeersbewegingen behorend bij de huidige bedrijfsactiviteiten. Het wegenpatroon in het oostelijk deel van het gebied volgt het oorspronkelijke kronkelige verloop. De wijk wordt voor autoverkeer vanuit de Parallelweg ontsloten op de plek waar nu ook de inrit ligt. De weg volgt in grote lijnen het huidige bochtige verloop en wordt uiteindelijk aangesloten op de M.A. de Ruijterstraat in het noorden. De weg passeert daarbij het als shared space ingerichte plein. Deze maatregel is bedoeld om een rustige verkeersafwikkeling te bewerkstelligen en sluipverkeer te voorkomen. Gekoppeld aan deze route liggen verschillende parkeerclusters. Door het clusteren van de parkeerplaatsen wordt een groot deel van de openbare ruimte vrijgehouden van auto’s. Het langzaam verkeer netwerk is fijnmazig. Het gebied kan door de voetganger via verschillende routes worden doorkruist. Het grote bouwblok wordt bijvoorbeeld doorsneden met routes. Vanaf de kruising M.A. de Ruijterstraat – Kortenaerstraat wordt een langzaam verkeer verbinding voor fietsers en voetgangers gerealiseerd.
Geconcludeerd wordt dat de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling geen onevenredige verkeersdruk met zich meebrengt en het plan vanuit verkeerskundig oogpunt geen bezwaren oplevert.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
16
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld
HOOFDSTUK 4
BELEIDSKADER
Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het beleid vanuit het Rijk, de provincie Overijssel en de gemeente Haaksbergen. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifiek voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.
4.1
Rijksbeleid
4.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
4.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor de leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor de leefomgeving. Dit is nodig om de opgenomen doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 4.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.
Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal.
2.
Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair.
3.
Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd.
4.
Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
17
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. 4.1.1.3 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) / Regeling Algemene Regels Ruimtelijke Ordening (Rarro) Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) geeft richtlijnen voor de inhoud van bestemmingsplannen voor zover het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen van nationaal belang. Deze vorm van normstelling sluit aan op de vroegere pkb's met concrete beleidsbeslissingen en beslissingen van wezenlijk belang die ook van betekenis waren voor de lagere overheden. Het besluit is op 30 december 2011 in werking getreden. In de NOVI wordt een totaalbeeld van het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid op rijksniveau gegeven. In de NOVI wordt bepaald welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op lokaal niveau. Het Barro bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. De normering uit het Barro werkt zoveel mogelijk direct door op het niveau van de lokale besluitvorming. Bij besluitvorming over bestemmingsplannen moeten de regels worden gerespecteerd.
Het merendeel van de regels legt beperkingen op, daarin is een gradatie te onderkennen. Deze zijn geformuleerd als een 'ja-mits', een 'ja, voor zover', een 'nee-tenzij', een 'nee-als' of een stringente 'nee' bepaling. De exacte geografische plaatsbepaling van de geldende reserveringszones is opgenomen in het Rarro. 4.1.1.4 Ladder voor duurzame verstedelijking In de SVIR (Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte, voorganger NOVI) is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen 'bestaand stedelijk gebied' en 'stedelijke ontwikkeling'.
In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: 'bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur'. stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit). 4.1.2
Toetsing aan het rijksbeleid
Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Het rijksbeleid laat zich niet specifiek uit over dergelijke ontwikkelingen. Het initiatief raakt geen rijksbelangen zoals opgenomen in de Nationale Omgevingsvisie. Wel draagt het bij aan de ambitie te komen tot sterke en toekomstbestendige woon-/werklocaties.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
18
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) / Regeling Algemene Regels Ruimtelijke Ordening (Rarro) Dit bestemmingsplan raakt geen reserveringszones, zoals opgenomen in het Rarro. Het bestemmingsplan is wel gelegen in een radarverstoringsgebied. Voor het plangebied geldt dat geen bouwwerken mogen worden opgericht met een hoogte groter dan 118 m +NAP. Dit bestemmingsplan staat geen bouwwerken met een dergelijke hoogte toe. De ligging van het plangebied in het radarverstoringsgebied vormt dan ook geen belemmering. Ladder voor duurzame verstedelijking De Ladder voor duurzame verstedelijking (hierna 'Ladder') is van toepassing op bestemmingsplannen, uitwerkings- en wijzigingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 sub c in samenhang met artikel 2.12 lid 1 onder a sub 3 van de Wabo. Hierna wordt de voorgenomen ontwikkeling getoetst aan de van belangzijnde onderdelen. Is er sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling? Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in het herontwikkelen van een bedrijventerrein naar woon/woonwerkgebied.
Gelet op de aard en omvang van het plan dient de woningbouwontwikkeling te worden beschouwd als zijnde een nieuwe stedelijke ontwikkeling. De werkruimten hebben een omvang van maximaal 400 m² bvo en is op basis van jurisprudentie (ECLI:NL:RVS:2017:1724, ro 6.3) niet aan te merken als een stedelijke ontwikkeling. Ook de infrastructurele aanpassingen en het aanleggen van groenvoorzieningen worden gelet op de aard en beperkte omvang niet aangemerkt als ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’. Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? Wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling, moet de toelichting van het bestemmingsplan een beschrijving van de behoefte die mogelijk wordt gemaakt bevatten. De behoefte moet worden bepaald binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied van de nieuwe ontwikkeling. De aard en omvang van de ontwikkeling zijn leidend voor het schaalniveau waarop de ruimtebehoefte moet worden afgewogen. Voorliggend plan maakt woningbouw mogelijk. Gelet op de stedelijke opgave ten aanzien van woningbouw (lokale behoefte) kan het ruimtelijk verzorgingsgebied worden beperkt tot de gemeente Haaksbergen. Beschrijving van de behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling Hierna wordt de behoefte naar woningen nader onderbouwd. Voorliggend bestemmingsplan maakt 97 nieuwe woningen mogelijk (incl. 4 woningen op aangrenzende percelen).
Het gaat om diverse woningtypen zowel grondgebonden als niet-grondgebonden in zowel het goedkope, middeldure als dure segment, waarbij het op dit moment nog niet geheel duidelijk is of en hoeveel woningen er verhuurd zullen worden. De gemeente Haaksbergen heeft recentelijk een woonbehoefteonderzoek uitgevoerd onder de plaatselijke bevolking. Uit het onderzoek, genaamd ‘Goed wonen in Haaksbergen’, blijkt dat tot 2030 een theoretische uitbreidingsbehoefte voor 230 woningen bestaat. Kwalitatief is vraag naar alle type woningen, met name naar vrijstaande en twee-onder-een kap woningen gevolgd door levensloopbestendige woningen/appartementen met lift. Het vorenstaande is verwerkt in de onlangs vastgestelde en gelijknamige woonvisie. Voorliggend plan past qua woningbouwcontingenten binnen de geraamde kwantitatieve behoefte. Daarnaast sluit het plan, gelet op de grote diversiteit aan woningtypen, ook kwalitatief goed aan op de behoefte. Het plan voorziet in de kwalitatieve behoefte van zowel starters, 1-/2 persoonshuishoudens, gezinnen en senioren. Ligt de stedelijke ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied? Als de ontwikkeling voorziet in een behoefte en gepland is binnen bestaand stedelijk gebied dan wordt voldaan aan de Ladder. Het plangebied ligt binnen het stedelijke gebied van Haaksbergen.
De betreffende gronden zijn in het geldende bestemmingsplan reeds bestemd voor stedelijke functies.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
19
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld Gelet op de huidige bestemming van de gronden binnen het plangebied is in voorliggend geval dan ook sprake van een ontwikkeling binnen bestaand stedelijk gebied. 4.1.3
Conclusie toets aan het rijksbeleid
Geconcludeerd wordt dat het plan aansluit bij het vigerend rijksbeleid.
4.2
Provinciaal beleid
4.2.1
Algemeen
Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel en de daarbij behorende Omgevingsverordening Overijssel. 4.2.2
Omgevingsvisie Overijssel
De Omgevingsvisie is een integrale visie waarin de beleidsambities en doelstellingen staan die van provinciaal belang zijn voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Overijssel. Het uitgangspunt is gericht op het jaar 2030. De visie biedt kaders in de vorm van ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Daarbinnen krijgen gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties en andere initiatiefnemers mogelijkheden om ruimtelijke ontwikkelingen te realiseren. De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat, zijn verwerkt in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema's. Deze beleidsthema's worden benaderd vanuit de overkoepelende rode draden duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit. • •
•
4.2.3
Duurzame ontwikkeling voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. Ruimtelijke kwaliteit is datgene wat de ruimte geschikt maakt en houdt voor wat voor mens, plant en dier belangrijk is. Ruimtelijke kwaliteit gaan vooral over 'goed': mooi, functioneel en toekomstbestendig. Sociale kwaliteit gaat over het welzijn of 'goed voelen' van de mens. In de omgevingsvisie gaat het over het welzijn van de mens in relatie tot de fysieke leefomgeving. Omgevingsverordening Overijssel
De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. Er wordt nadrukkelijk gestuurd op ruimtelijke kwaliteit en duurzaamheid. Uitgangspunt is dat verstedelijking en economische activiteiten gebundeld worden ten behoeve van een optimale benutting van bestaand bebouwd gebied. 4.2.4
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
Om te bepalen of een initiatief bijdraagt aan de ambities van de provincie Overijssel, wordt het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel gebruikt. In dit uitvoeringsmodel staan de volgende stappen centraal: 1. Of – generieke beleidskeuzes 2. Waar – ontwikkelingsperspectieven 3. Hoe – gebiedskenmerken BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
20
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld
Bij een initiatief voor bijvoorbeeld woningbouw, een nieuwe bedrijfslocatie, toeristisch-recreatieve voorzieningen, natuurontwikkeling, etcetera kan de hand van deze drie stappen worden bepaald of een initiatief binnen de geschetste visie voor Overijssel mogelijk is, waar het past en hoe het uitgevoerd kan worden. De eerste stap, het bepalen van de of-vraag, lijkt in strijd met de wens zoveel mogelijk ruimte te willen geven aan nieuwe initiatieven. Met het faciliteren van initiatieven moet echter wel gekeken worden naar de (wettelijke) verantwoordelijkheden zoals veiligheid of gezondheid. Het uitvoeringsmodel maakt helder wat kan en wat niet kan. Om een goed evenwicht te vinden tussen het bieden van ruimte aan initiatieven en het waarborgen van publieke belangen, varieert de provinciale sturing: soms normstellend, maar meestal richtinggevend of inspirerend. In afbeelding 4.1 is het Uitvoeringsmodel weergegeven.
Afbeelding 4.1
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
Of - Generieke beleidskeuzes (normstellend) Maatschappelijke opgaven zijn leidend in het handelen. Allereerst is het dan ook de vraag of er een maatschappelijke opgave is. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk hierbij aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Maar ook aan beleidskeuzes om overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantorenlocaties – en daarmee grote financiële en maatschappelijke kosten – te voorkomen. In de omgevingsvisie zijn de provinciale beleidskeuzes hieromtrent vastgelegd. De generieke beleidskeuzes zijn vaak normstellend. Dit betekent dat ze opgevolgd moeten worden: het zijn randvoorwaarden waarmee iedereen rekening moet houden vanwege zwaarwegende publieke belangen. De normstellende beleidskeuzes zijn vastgelegd in de omgevingsverordening. Waar - Ontwikkelingsperspectieven (richtinggevend) Na het beantwoorden van de of-vraag, is de vraag waar het initiatief past of ontwikkeld kan worden. De Omgevingsvisie onderscheidt zes ontwikkelingsperspectieven. Deze ontwikkelingsperspectieven schetsen een ruimtelijk perspectief voor een combinatie van functies en geven aan welke beleids- en kwaliteitsambities leidend zijn. De ontwikkelingsperspectieven geven zo richting aan waar wat ontwikkeld zou kunnen worden.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
21
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend. Dit betekent dat er ruimte is voor lokale afweging: een gemeente kan vanwege maatschappelijke en/of sociaaleconomische redenen in haar Omgevingsvisie en bestemmings- of omgevingsplan een andere invulling kiezen. Die dient dan wel te passen binnen de – voor dat ontwikkelingsperspectief – geldende kwaliteitsambities. Daarbij dienen de nieuwe ontwikkelingen verbonden te worden met de bestaande kenmerken van het gebied, conform de Catalogus Gebiedskenmerken (de derde stap in het uitvoeringsmodel). Naast ruimte voor een lokale afweging ten aanzien van functies en ruimtegebruik, is er ruimte voor een lokale invulling van de begrenzing: de grenzen van de ontwikkelingsperspectieven zijn signaleringsgrenzen.
Hoe - Gebiedskenmerken (normstellend, richtinggevend of inspirerend) Ten slotte is de vraag hoe het initiatief ingepast kan worden in het landschap. De gebiedskenmerken spelen een belangrijke rol bij deze vraag. Onder gebiedskenmerken worden de ruimtelijke kenmerken van een gebied of gebiedstype die bepalend zijn voor de karakteristiek en kwaliteit van dat gebied of gebiedstype verstaan. Voor alle gebiedstypen in Overijssel beschrijft de Catalogus Gebiedskenmerken welke kwaliteiten en kenmerken van provinciaal belang zijn en behouden, versterkt of ontwikkeld moeten worden. De gebiedskenmerken zijn soms normstellend, maar meestal richtinggevend of inspirerend. Voor de normerende uitspraken geldt dat deze opgevolgd dienen te worden; ze zijn in de omgevingsverordening geregeld. De richtinggevende uitspraken zijn randvoorwaarden waarmee in principe rekening gehouden moet worden. Hier kan gemotiveerd van worden afgeweken, mits aannemelijk is gemaakt dat met het alternatief de kwaliteitsambities even goed of zelfs beter gerealiseerd kunnen worden. De inspirerende uitspraken bieden een wenkend perspectief: het zijn voorbeelden van de wijze waarop ruimtelijke kwaliteitsambities ingevuld kunnen worden. De inspirerende uitspraken bieden een wenkend perspectief: het zijn voorbeelden van de wijze waarop ruimtelijke kwaliteitsambities ingevuld kunnen worden.
Initiatiefnemers kunnen zich hierdoor laten inspireren, maar dit hoeft niet. 4.2.5
Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel van de Omgevingsvisie Overijssel
Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan het Uitvoeringsmodel van de Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld. 4.2.5.1 Generieke beleidskeuzes Bij de afwegingen in de eerste fase ‘generieke beleidskeuzes’ zijn met name artikelen 2.1.5 en 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel van belang. Op deze artikelen zal hierna nader worden ingegaan.
Artikel. 2.1.5 lid 1, 2, 3 en 5: Ruimtelijke kwaliteit 1.
In de toelichting op bestemmingsplannen wordt onderbouwd dat de nieuwe ontwikkelingen die het bestemmingsplan mogelijk maakt, bijdragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit conform de geldende gebiedskenmerken.
2.
In het kader van de toelichting als bedoeld in lid 1 wordt inzichtelijk gemaakt op welke wijze toepassing is gegeven aan het Uitvoeringsmodel (OF-, WAAR- en HOE-benadering) die in de Omgevingsvisie Overijssel is neergelegd.
3.
In het kader van de toelichting als bedoeld in lid 1 wordt gemotiveerd dat de nieuwe ontwikkeling past binnen het ontwikkelingsperspectief die in de Omgevingsvisie Overijssel voor het gebied is neergelegd.
5.
In het kader van de toelichting als bedoeld in lid 1 wordt inzichtelijk gemaakt op welke wijze toepassing is gegeven aan de vier-lagenbenadering die onderdeel uitmaakt van het Uitvoeringsmodel en op welke wijze de Catalogus Gebiedskenmerken is gebruikt bij de ruimtelijke inpassing van de nieuwe ontwikkeling.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
22
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld Toetsing van het initiatief aan de artikelen 2.1.5 van de Omgevingsverordening Overijssel Het voorliggende plan leidt tot een forse verbetering van de ruimtelijke kwaliteit in de kern Haaksbergen. Deze meerwaarde vertaalt zich onder meer in het slopen van gedateerde bedrijfsbebouwing en het realiseren van duurzame en toekomstbestendige bebouwing passend bij de historie van de locatie. Voor wat betreft de toetsing aan het Uitvoeringsmodel wordt verwezen naar subparagraaf 4.2.4.2 van deze toelichting. Hier wordt geconcludeerd dat het plan in overeenstemming is met de geldende gebiedskenmerken. Geconcludeerd wordt dat de ontwikkeling in overeenstemming is met artikel 2.1.5 van de Omgevingsverordening Overijssel. Artikel 2.2.2 1.
4.
Realisatie nieuwe woningen (lid 1 en 4)
Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder c van de Wabo, voorzien uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. De behoefte aan nieuwe woningen zoals bedoeld in lid 1 wordt in ieder geval geacht te zijn aangetoond als realisatie daarvan past binnen de geldende woonafspraken zoals die zijn gemaakt tussen gemeente en provincie op basis van regionale afstemming.
Toetsing van het initiatief aan artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel De gemeente Haaksbergen heeft, zoals ook blijkt uit paragraaf 4.1.2, recentelijk een woonbehoefteonderzoek uitgevoerd. De ontwikkeling die met het voorliggende bestemmingsplan mogelijk wordt gemaakt, gaat uit van de realisatie van maximaal 97 woningen met een grote diversiteit in type en segment. De ontwikkeling is passend binnen het gemeentelijk beleid, is in overeenstemming met de prestatieafspraken met de provincie Overijssel en voldoet aan de Ladder voor duurzame verstedelijking (hiervoor wordt verwezen naar paragraaf 4.1.2). Geconcludeerd wordt dat dit plan in overeenstemming is met artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel. 4.2.5.2 Ontwikkelingsperspectieven In dit geval zijn vooral de ontwikkelingsperspectieven voor de stedelijke omgeving van belang. In de stedelijke omgeving is de uitdaging om de economische centra bereikbaar te houden en door herstructurering de kwaliteit van de woonomgevingen en bedrijfslocaties te vergroten. Het plangebied ligt in het ontwikkelingsperspectief ‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’. In afbeelding 4.2 is een uitsnede van de perspectievenkaart behorende bij de Omgevingsvisie opgenomen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
23
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld
Afbeelding 4.2
Uitsnede ontwikkelingsperspectievenkaart Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
‘Steden en dorpen als veelzijdige leefmilieus - Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’ De steden en dorpen buiten de stedelijke netwerken mogen altijd bouwen voor de lokale behoefte aan wonen, werken en voorzieningen, inclusief lokaal gewortelde bedrijvigheid, mits onderbouwd en regionaal afgestemd. Herstructurering en transformatie van de woon-, werk-, voorzieningen- en mixmilieus moeten deze vitaal en aantrekkelijk houden en de diversiteit aan milieus versterken. Herstructurering en transformatie bieden kansen om te anticiperen op klimaatverandering (bijvoorbeeld door ruimte voor groen, natuur en water te reserveren). Van belang is de stedelijke ontwikkeling altijd af te stemmen op de kenmerken van het watersysteem, bijvoorbeeld in laaggelegen gebieden bij bouw- en evacuatieplannen rekening houden met risico’s op overstroming of wateroverlast. Herstructurering en transformatie kunnen ook bijdragen aan de energietransitie (door het nemen van energie-efficiënte maatregelen en/of het opwekken van duurzame energie door bijvoorbeeld het aanwezige dakoppervlak te benutten). Toetsing van het initiatief aan het ‘Ontwikkelingsperspectief’ In dit geval wordt met de ontwikkeling een stedenbouwkundig verantwoorde en functioneel passende ontwikkeling gerealiseerd, in een gebied aansluitend op bestaand woongebied en met respect voor de historie van de locatie.
Het plan leidt tot een forse ruimtelijke kwaliteitsverbetering doordat gedateerde ontsierende bedrijfsbebouwing wordt gesloopt en kwalitatief hoogwaardige en duurzame bebouwing wordt teruggebouwd. Met het toevoegen van woningen wordt voorzien in de woningbehoefte en wordt er bijdragen aan het vergroten van de leefbaarheid ter plaatse. De ontwikkeling vormt geen belemmering voor overige functies in de omgeving. Het initiatief is dan ook in overeenstemming met het hiervoor genoemde ontwikkelingsperspectief. 4.2.5.3 Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en de laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
24
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld ruimtelijke ontwikkelingen. Vanuit de ‘Laag van de beleving’ zijn er geen bijzondere kenmerken op het plangebied van toepassing. In verband met de verstedelijking van het plangebied en de directe omgeving zijn de kenmerken vanuit de ‘Natuurlijke laag’ en de ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap’ reeds niet meer aanwezig en /of zichtbaar. Dit betekent dat hieronder enkel nader wordt ingegaan op de kenmerken vanuit de ‘Stedelijke laag’. De ‘Stedelijke laag’ De locaties zijn op de gebiedskenmerkenkaart van de ‘Stedelijke laag’ aangeduid met de gebiedstype ‘Bedrijventerreinen’. De onderstaande afbeelding betreft een uitsnede van de gebiedskenmerkenkaart van de “Stedelijke laag”.
Afbeelding 4.3
Uitsnede van de ‘Stedelijke laag’ (Bron: Provincie Overijssel)
‘Bedrijventerreinen’ De bedrijventerreinen zijn georganiseerd op basis van uitgegeven kavels aan bedrijven. Het zijn meestal monofunctionele werkgebieden met een ‘no nonsense’ karakter en vaak krappe openbare ruimtes. De gebieden zijn ingericht en bebouwd op basis van een beperkte set aan kwaliteitsregels. De terreinen zijn veelal volledig gericht op autobereikbaarheid en hermetisch van karakter en liggen los van de woonwijken en het buitengebied. Er zijn veel verschillen in uitstraling en ambitieniveau per terrein. De bebouwing is functioneel, vaak eenvoudig en eenvormig, soms karakteristiek en historisch. Als ontwikkelingen plaats vinden op of rond bedrijventerreinen, dan dragen deze bij aan versterking van het vitale karakter en de kwaliteit van bedrijventerreinen, aan het verbinden van het terrein met de omgeving en aan versterking van de profilering gericht op onderlinge differentiatie, met respect voor het verstedelijkingspatroon. Toetsing van het initiatief aan de ‘Stedelijke laag’ Zoals beschreven in hoofdstuk 2 van deze toelichting is ter plaatse van het plangebied sprake van een enigszins bijzondere situatie. Door de historische ontwikkeling ter plaatse van het plangebied is een bedrijventerrein ontstaan omgeven door woongebieden en het centrum van Haaksbergen. O&K gaat verplaatsen waardoor de BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
25
Bestemmingsplan “Haaksbergen, partiële herziening O&K-terrein” Vastgesteld locatie vrijkomt voor herontwikkeling naar woningbouw. Het voortzetten van een zware bedrijfsbestemming ter plaatse is zowel vanuit het oogpunt van ruimtelijke kwaliteit als milieutechnisch onwenselijk. De toekomstige transformatie met woon- en lichte werkfuncties, in aansluiting op het plan Kop Parallelweg, past daarentegen goed. Met het plan wordt de ruimtelijke kwaliteit fors verbeterd door het slopen van gedateerde bebouwing. De bouwkenmerken van de nieuwbouw worden afgestemd op de omgeving, zodat de bebouwing en de mogelijke ondergeschikte gebouwen qua bouwmassa en verschijningsvorm goed opgaan in het bebouwingskarakter van de omgeving. Het vorenstaande is nader uitgewerkt in het stedenbouwkundig plan (bijlage 2). Geconcludeerd wordt dat het onwenselijk is om het huidige gebiedskenmerk (bedrijventerreinen) te handhaven en dat het plan zowel stedenbouwkundig als functioneel passend is in de omgeving. 4.2.6
Conclusie toetsing aan het provinciaal beleid
Het initiatief is in overeenstemming met de uitgangspunten uit het provinciaal beleid zoals genoemd in de Omgevingsvisie Overijssel en is verankerd in de Omgevingsverordening Overijssel
4.3
Gemeentelijk beleid
4.3.1
Structuurvisie 2030, Haaksbergen: groenste dorp van Twente
4.3.1.1 Inleiding De gemeenteraad van Haaksbergen heeft op 5 maart 2014 de ‘Structuurvisie 2030, Haaksbergen: groenste dorp van Twente’ gewijzigd vastgesteld. De structuurvisie is een toetsingskader voor ruimtelijke ontwikkelingen binnen de gemeente Haaksbergen voor de periode tot 2020 en geeft een doorkijk naar 2030. De visie geeft aan hoe de gemeente omgaat met de thema’s infrastructuur, platteland, economie, wonen en duurzaamheid. Er zijn voor de komende jaren negen ambities opgenomen: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.
Verbeteren van de relatie en verzachten van de overgangen tussen dorp en buitengebied. Een sfeervol groen centrum met de Markt als stralend middelpunt. Stimuleren van een gezonde plattelandseconomie en op peil houden van de ecologische en cultuurhistorische kwaliteiten van het buitengebied. Versterken van de cultuurhistorische kwaliteit van de dorpsstructuur. Benutten van de toeristische potentie van de samenhang tussen dorp en landschap. Versterken van de veelzijdigheid van de Haaksbergse economie. Verbreden van het aanbod aan woonmilieus. Op peil houden en concentreren van het voorzieningenniveau. Verduurzamen en beleefbaar maken van het watersysteem.