CConstaterende datGulpen-Wittem
Koppel je AI →
Document · PDF

Boekwerk Jaarstukken 2025 (B.26.02648)

Gezamenlijke commissie 2 juli 2026, gemeente Gulpen-WittemBij agendapunt: BD 017 - Jaarstukken 2025 en onderzoek ex. artikel 213a Gemeentewet54.430 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 7

35 Basisvaardigheden In Nederland is 12% van de beroepsbevolking tussen de 16 en 65 jaar laaggeletterd. In de gemeente Gulpen-Wittem is dit percentage onder de beroepsbevolking 9%. In de landelijke aanpak is een regierol weggelegd voor gemeenten om de aanpak van laaggeletterdheid zelf in te vullen met hun eigen beleid en budgetverantwoordelijkheid. In aansluiting op het regionale plan lage basisvaardigheden 2025-2030 wil gemeente Gulpen-Wittem met het lokale uitvoeringsplan laaggeletterdheid in de gemeente in beeld brengen, verminderen en voorkomen. Beleidsmatige verantwoording Onderstaand wordt voor elk van de in de begroting 2025 – 2028 benoemde activiteiten (‘Wat gaan we er voor doen?’) de beleidsmatige voortgang en verantwoording toegelicht. In lijn met de begroting zijn deze per doelstelling (‘Wat willen we bereiken?’) weergegeven. 1. Kwalitatief goede onderwijshuisvesting 1.1 Uitvoering geven aan het Integrale huisvestingsplan Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Het realiseren van een toekomstbestendige en duurzame locatie voor basisschool Klavertje Vier is onderdeel van de gebiedsontwikkeling Eys. In het kader van die gebiedsontwikkeling is in 2025 een stedenbouwkundige verkenning uitgevoerd waar naast woningbouw ook is gekeken naar een toekomstige locatie voor de basisschool. In 2025 is een haalbaarheidsstudie gestart, deze zal in 2026 worden afgerond. 2.

Verminderen van onderwijsachterstanden bij kinderen en (jong)volwassenen 2.1 Uitvoering geven aan het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Sinds 2025 kunnen doelgroep peuters op alle locaties van Spelentere VVE aanbod krijgen. Daarnaast is er in schooljaar 2025-2026 aandacht voor de doorgaande lijn tussen kinderopvang/peuteropvang en de basisschool. Zowel de professionals van kinderopvang als de onderbouw van de basisscholen krijgen in schooljaar 2025-2026 scholing en begeleiding vanuit het project taalstimulering. 2.2 Uitvoering geven aan uitvoeringsplan Nationaal Programma Onderwijs. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) is in 2025 gestopt. Binnen de gemeente Gulpen-Wittem zijn de middelen in het kader van NPO ingezet op het gebied van taal, aangezien daar vanuit het onderwijs de meeste behoefte aan was. Zeker voor leerlingen met een NT2 achtergrond. 36 2.3 Uitvoering geven aan het lokale plan van aanpak laaggeletterdheid. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Lokale plan van aanpak wordt nog uitgebreid met de gezinsaanpak geletterdheid. 2.4 Taalstimulering bij het jonge kind. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje De scholing van de pedagogisch medewerkers op taalontwikkeling en taalstimulering is gestart in het schooljaar 2025-2026.

De deelnemers waren enthousiast over de scholing. In 2025 heeft de aftrap plaats gevonden van Taalrijke Start, dit gebeurde in samenwerking met Taalschatten waarbij er aandacht is voor de vroege taalverwerving van baby’s en peuters. 2.5 Basisscholen ondersteunen bij het project taalbevordering. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Het project taalstimulering voor zowel de kinderopvang en primair onderwijs, gericht op het taalontwikkeling en taalstimulering loopt door in schooljaar 2025- 2026. 3. Goede samenhang tussen onderwijs, zorg en gemeente 3.1 (Door)ontwikkeling van de (voorschoolse/kansrijke start) knooppunten. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Eind 2025 is binnen de gemeente Gulpen-Wittem het knooppunt Kansrijke Start operationeel. Dit zal worden uitgebreid naar een knooppunt waar op termijn ook casuïstiek voor in de leeftijd van 9 maanden tot 4 jaar kan worden opgepakt. 3.2 Doorontwikkeling doelgroeparrangementen. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje In 2025 heeft het bureau DSP een onderzoek en advies afgegeven voor herijking en doorontwikkeling van de doelgroeparrangementen. Een regionale werkgroep, waarin de gemeente Gulpen-Wittem is vertegenwoordigd zal samen met de ketenpartners bekijken hoe dit advies verwerkt kan worden in de toekomstige regeling op het gebied van doelgroeparrangementen.

3.3 (Door)ontwikkeling van de (voor)schoolmaatschappelijk werk. Status Berap25 | JR25 | Toelichting Aan Sophianum, SBO Bernardus en alle basisscholen zijn vaste medewerkers van team jeugd gekoppeld als schoolmaatschappelijk werker. Zo hebben scholen 1 Groen | Groen | aanspreekpunt vanuit schoolmaatschappelijk werk. Dit wordt door de scholen op prijs gesteld en de samenwerking loopt naar tevredenheid. Er vindt regelmatig evaluatie plaats om de dienstverlening en samenwerking ook naar de toekomst toe naar tevredenheid te laten verlopen. Wat heeft het gekost? Taakveld | Omschrijving | Realisatie | Begr.

na wijziging Realisatie | Saldo 2024 | 2025 | 2025 64020 | Onderwijshuisvesting | -868.002 | -1.466.795 | -1.564.686 | -97.891 64030 | Onderwijsbeleid en leerlingzaken | -895.249 | -1.092.602 | -903.908 | 188.694 Totale lasten (-) | -1.763.251 | -2.559.397 | -2.468.594 | 90.803 64020 | Onderwijshuisvesting | 53.294 | 54.000 | 59.664 | 5.664 64030 | Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 339.790 | 432.483 | 325.472 | -107.011 Totale baten (+) | 393.084 | 486.483 | 385.137 | -101.346 Totaal | -1.370.167 | -2.072.914 | -2.083.457 | -10.543 60100 | Onttrekkingen aan reserves | 32.000 | 0 | 0 | 0 Totaal programma | -1.338.167 | -2.072.914 | -2.083.457 | -10.543 Toelichting op taakvelden met een afwijking van meer dan 2% van de lasten met een minimum 50K (positief of negatief): Taakveld 64.020 – Onderwijshuisvesting Lasten (nadeel 98K) Huisvesting voortgezet onderwijs (nadeel 75K) De gemeente betaalt over de jaren 2022 tot en met 2025 een gefixeerde rentevergoeding van € 75.000,- ineens aan LVO zoals opgesteld in de vaststellingsovereenkomst ex artikel 7:900 BW OZB onderwijsinstellingen (nadeel 27K) De OZB-aanslagen voor onderwijsinstellingen, zowel basis- als voortgezet onderwijs, worden door de gemeente voldaan. Bij vaststellen van de begroting zijn deze nog niet exact te bepalen, omdat hier onder andere de WOZ-waarde voor bekend dient te zijn.

Diverse kleinere afwijkingen (voordeel 4K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. Taakveld 64.030 – Onderwijsbeleid en leerlingzaken Baten (nadeel 107K) SPUK OAB (nadeel 103K) Dit betreft de SPUK OAB, ontvangsten die we in 2025 niet besteed hebben, mogen we in 2026 besteden. Diverse kleinere afwijkingen (nadeel 4K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. 37 38 Lasten (voordeel 189K) Exploitatie Gymzalen (voordeel 45K) De vervanging van speeltoestellen die nog in gebruik zijn, wordt verschoven naar latere jaren en de energiekosten zijn lager uitgevallen dan verwacht. SPUK Onderwijs Achterstanden Beleid (voordeel 143K) Dit betreft voor het grootste deel op dit taakveld de SPUK OAB, uitgaven die we in 2025 niet besteed hebben, mogen we in 2026 besteden. Daarnaast bood de SPUK OAB en de opgebouwde reserve SPUK OAB voldoende middelen voor de financiering van VVE peuteropvang en was geen aanvullende financiering vanuit dit budget noodzakelijk. Daarnaast was er in 2025 geen vraag voor bekostiging van peuteropvang ten behoeve van niet-geïndiceerde peuters waarvan de ouders geen aanspraak kunnen maken op kinderopvang toeslag. In 2025 waren er geen kosten met betrekking tot het opstellen van beleid gericht op peuteropvang en onderwijsachterstandenbeleid.

Leerling vervoer (nadeel 24K) Het bedrag in de begroting is gebaseerd op de bijdrage aan de gemeente Maastricht voor de uitvoering van leerlingenvervoer voor onze gemeente (dit bedrag is opgenomen in de begroting leerplicht en leerlingenvervoer die Maastricht hiervoor opstelt) en een schatting van de vervoerskosten. De vervoerskosten kunnen sterk fluctueren. Dit is uiteindelijk afhankelijk van het aantal ritten, de afstand van de ritten, de inzet van maatwerk, het soort vervoer. Vandaar dat begroting en realisatie van elkaar afwijken. Diverse kleinere afwijkingen (voordeel 25K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. 39 1.1.5 Programma 5: Sport, cultuur en recreatie Samen doen Dit programma omvat uiteenlopende taakvelden, namelijk: • Sportbeleid en activering (5.1); • Sportaccommodaties (5.2); • Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie (5.3); • Musea (5.4); • Cultureel erfgoed (5.5); • Media (5.6); • Openbaar groen en (openlucht)recreatie (5.7). Programma inhoud In dit programma staat het initiëren en in stand houden van voorzieningen op de gebieden van kunst, cultuur, cultureel erfgoed, sport, bibliotheekwerk, speelvoorzieningen en het onderhoud van het openbaar groen, het landschap en de natuur centraal.

In samenhang met andere programma’s levert dit programma een grote bijdrage aan de leefbaarheid en attractiviteit in en van onze gemeente.

40 In Gulpen-Wittem wordt er met partners invulling gegeven aan dromen en ambities, kansen en uitdagingen en concrete activiteiten om zoveel mogelijk inwoners te laten sporten en bewegen. Een leven lang. Sport en bewegen dragen in belangrijke mate bij aan ontspanning, ontmoeting, gezonde leefstijl, meedoen en plezier. Wij ondersteunen en faciliteren vrijwilligers en verenigingen waar mogelijk om hun toekomstbestendig te houden. Verenigingen zijn immers het hart van de leefbaarheid. Daar waar verenigingen kiezen voor samenvoegingen begeleiden we de betreffende verenigingen. Gulpen-Wittem is een parel op het gebied van cultureel erfgoed. Het in stand houden van dit erfgoed is van groot belang voor de (eigen) identiteit van de gemeente en draagt bij aan het aantrekken van de door ons gewenste toerist. Jaarlijks worden er steeds meer (geldelijke) aanvragen gedaan om bij te dragen aan het onderhoud voor religieus erfgoed, begraafplaatsen, historische kunstwerken, typische landschapselementen e.d. Ook is er steeds meer vraag naar informatie(voorziening) over ons gevarieerde erfgoed. We streven naar het behoud van archeologie en instandhouding van klein niet-beschermd erfgoed, dat tevens past bij ons gebiedsgericht cultuurhistorisch kwaliteitsbeheer. Bovendien versterken we de kwaliteit in de leefomgeving door het behouden en promoten van ons cultureel erfgoed.

Beleidsmatige verantwoording Onderstaand wordt voor elk van de in de begroting 2025 – 2028 benoemde activiteiten (‘Wat gaan we er voor doen?’) de beleidsmatige voortgang en verantwoording toegelicht In lijn met de begroting zijn deze per doelstelling (‘Wat willen we bereiken?’) weergegeven. 1. Betere kansen voor onze jeugd om veilig, gezond en kansrijk op te groeien 1.1 Stimuleren van extra aandacht voor sport op en rondom scholen en kindcentra Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen In 2025 heeft net als voorgaande jaren de Peuter- en Kleuter vierdaagse plaatsgevonden. Daarnaast zijn de Gezonde School Adviseurs en Negen in gesprek geweest met scholen om het sport - en beweegaanbod op en rondom school te vergroten. 1.2 Het uitvoeren van de JOGG-aanpak op de schoolomgeving waar de jeugd zich bevindt. Daarnaast inzetten op gezonde scholen en daarbij de focus leggen op het gebied van voeding, beweging en welbevinden en verantwoord middelengebruik. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Gedurende het jaar is uitvoering gegeven aan het lokale en regionale plan van aanpak vanuit JOGG. Ook zijn scholen aan de slag gegaan met de Gezonde School aanpak. 41 1.3 Het organiseren van gezamenlijke regionale evenementen Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen In 2025 zijn wederom verschillende evenementen georganiseerd vanuit JOGG.

Denk hierbij aan de peuter- en kleuter vierdaagse. Daarnaast is de cursus goedkoop gezonde voeding gegeven in de gemeente. Op Heuvelland is daarnaast 1 theatervoorstelling gegeven. De tweede is vanwege het niet vinden van een geschikte datum niet doorgegaan. Daarnaast is de JOGG-preventielijn regionaal verder uitgerold. 2. Zoveel mogelijk inwoners laten sporten en bewegen 2.1 Kunst en cultuur integraal inbedden in beleid Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen In 2025 zijn diverse activiteiten ontplooid om kunst en cultuur in te zetten op andere beleidsterreinen. Hierin is samengewerkt met verenigingen, welzijnsstichtingen en cultuurinstellingen. Er is een zeer actieve samenwerking ontstaan tussen de cultuurcoach en sociaal makelaar. 2.2 Nieuwe beweeggroepen initiëren, stimuleren en faciliteren om inwoners te laten bewegen en voldoende sport- en beweegaanbod te realiseren Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Er nemen meer inwoners deel aan het Meer bewegen voor Ouderen. 2.3 De ketenaanpak van Valpreventie binnen de gemeente Gulpen-Wittem te ontwikkelen, organiseren en uitvoeren. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De eerste informatiebijeenkomsten, vitaliteitsbijeenkomsten en valpreventie- interventies zijn uitgevoerd.

2.4 Onderzoeken van vernieuwend sport- en beweegaanbod Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje De tennisverenigingen hebben besloten om niet 1 januari 2026 te fuseren maar dit te verplaatsen naar 1 juli 2026, derhalve niet in 2025 afgerond. Daarnaast lopen onderzoeken of de faciliteiten gerealiseerd kunnen worden op de locatie. 42 2.5 Faciliteren van lokale verenigingen door middel van het vraaggericht aanbieden van verschillende services en verenigingsondersteuning. Ondersteunen van de tennisverenigingen bij het fuseren. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Verenigingen kunnen gebruik maken van de ondersteuning die gevraagd wordt. 2.6 Het twee keer per jaar organiseren van een sportcafé waar verenigingen kunnen aansluiten. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De sportcafés zijn georganiseerd. 2.7 Opstellen van nieuw beleid spelen en bewegen in de openbare ruimte/speeltuinenbeleid. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Voorbereidingen voor het opstellen van nieuw beleid zijn uitgevoerd 2.8 Renoveren van sportvelden afhankelijk van raadsbesluit omtrent nieuw accommodatiebeleid. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Binnen het accommodatiebeleid is vastgelegd dat onderzocht zou worden op welke wijze financiering van het MJOP-sportvelden vorm zal krijgen. Dit onderzoek loopt thans.

Dit om een betere koppeling tussen investeringen in velden en het accommodatiebeleid te verkrijgen 2.9 Onderhouden nieuw aan te planten bomen conform toezegging en begroting 2024-2027. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Geen afwijkingen, bomen worden verzorgd zoals geadviseerd. 3. Het in stand houden van ons ruimtelijk (materieel) erfgoed 3.1 Uitvoering geven aan het door de raad vastgestelde Erfgoedbeleid Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De drie thema's uit het erfgoedbeleid, zijnde (h)erkennen, verbeteren kwaliteit/ duurzaamheid en uitdragen/ leefbaar maken van ons erfgoed, zijn opgepakt en zullen een doorloop hebben tot en met 2029. 43 4. Doeltreffend groenbeheer met een goede instandhouding van het openbaar groen en eenduidige communicatie richting inwoners. 4.1 Uitvoeren van het landschappelijk groenonderhoud in het buitengebied Status Berap25 JR25 Toelichting Oranje Oranje Naar aanleiding van de boomveiligheidscontrole (BVC) van januari 2025 is gebleken dat bij een groot aantal bomen sprake was van achterstallig onderhoud. Om de veiligheid en kwaliteit van het bomenbestand te waarborgen, is €75.000 binnen de bestaande budgetten ingezet voor extra boomonderhoud.

Daarnaast zijn de gevraagde aanvullende middelen voor de verzorging van nieuw aan te planten bomen niet beschikbaar gesteld, waardoor deze werkzaamheden binnen de reguliere onderhoudsbudgetten voor openbaar groen moesten worden uitgevoerd. Beide ontwikkelingen hebben geleid tot een lagere beeldkwaliteit van het openbaar groen. 4.2 Uitvoeren van het reguliere groenonderhoud binnen de kernen Status Berap25 JR25 Toelichting Oranje Oranje Naar aanleiding van de boomveiligheidscontrole (BVC) van januari 2025 is gebleken dat bij een groot aantal bomen sprake was van achterstallig onderhoud. Om de veiligheid en kwaliteit van het bomenbestand te waarborgen, is €75.000 binnen de bestaande budgetten ingezet voor extra boomonderhoud. Daarnaast zijn de gevraagde aanvullende middelen voor de verzorging van nieuw aan te planten bomen niet beschikbaar gesteld, waardoor deze werkzaamheden binnen de reguliere onderhoudsbudgetten voor openbaar groen moesten worden uitgevoerd. Beide ontwikkelingen hebben geleid tot een lagere beeldkwaliteit van het openbaar groen. 4.3 Uitvoeren van onderhoud aan gemeentelijke bomen Status Berap25 JR25 Toelichting Oranje Groen Naar aanleiding van de boomveiligheidscontrole (hierna: BVC) aangeleverd in januari 2025 is gebleken dat sprake is van achterstallig onderhoud bij een groot aantal bomen.

Het budget dat ter beschikking gesteld was, was niet voldoende voor het uitvoeren van alle wettelijke verplichte werkzaamheden. Het onderhoudsbudget inclusief extra middelen uit regulier en landschappelijk onderhoud is volledig benut. 4.4 Herplanten van bomen verspreid door de gemeente ter vergroening van de leefomgeving en vervanging van gevelde bomen Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Aanplant is uitgevoerd conform planning. 44 4.5 Vergroenen en onderhouden van kernen en landschap tijdens civiele projecten en reconstructies Status Berap25 JR25 Toelichting Rood Rood Geen financiële middelen of capaciteit beschikbaar gesteld voor het behalen van deze doelstelling voortkomend uit Groenbeleidsplan vastgesteld op 28-09-2023. 4.6 Inventariseren van kleine landschapselementen en historische waardevol groen Status Berap25 JR25 Toelichting Rood Rood Geen financiële middelen of capaciteit beschikbaar gesteld voor het behalen van deze doelstelling voortkomend uit Groenbeleidsplan vastgesteld op 28-09-2023. 4.7 Uitvoeren van KleurKeur-beheer in verschillende bermen Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Kleurkeur-beheer is selectief ingezet in verschillende bermen in de Gemeente Gulpen-Wittem. De energie wordt gestoken in bermen met veel potentie en hoge natuurwaarden. De resultaten van het aangepast beheer worden gemonitord en gevolgd.

4.8 Verkennen van opties voor 10% uitbreiding van gemeentelijke bos Status Berap25 JR25 Toelichting Rood Rood Geen financiële middelen of capaciteit beschikbaar gesteld voor het behalen van deze doelstelling voortkomend uit Groenbeleidsplan vastgesteld op 28-09-2023. 4.9 Verkennen van opties voor 10% uitbreiding van aantal gemeentelijke bomen Status Berap25 JR25 Toelichting Rood Oranje Geen financiële middelen of capaciteit beschikbaar gesteld voor het behalen van deze doelstelling voortkomend uit Groenbeleidsplan vastgesteld op 28-09-2023. Aanwezig middelen voor aanplanten van bomen worden ingezet voor het herplanten van gevelde bomen. 4.10 Verkennen van opties voor het herstel van groenstructuren langs wegen in het buitengebied Status Berap25 JR25 Toelichting Oranje Oranje Eerste verkenning mogelijkheden heeft plaatsgevonden. Geen financiële middelen of capaciteit beschikbaar gesteld voor het behalen van deze doelstelling voortkomend uit Groenbeleidsplan vastgesteld op 28-09-2023. 5. | Kunst en cultuur integraal inbedden in beleid. 5.1 | Het opstellen van een actieplan gekoppeld aan een cultuurbeleid. Status Berap25 | JR25 | Toelichting De cultuurcoach heeft kennisgemaakt met cultuurverenigingen, cultuur- welzijns- en onderwijsinstellingen.

Hieruit zijn diverse activiteiten en acties ontstaan die de diverse beleidsterreinen met elkaar verbinden (samenleving, inclusie, kwetsbare ouderen, erfgoed, enz.). Er zijn 2 cultuurcafés en meerdere Groen | Groen | inloopspreekuren georganiseerd voor m.n. cultuurverenigingen. De cultuurcafés hebben al geleid tot een betere kennismaking en samenwerking tussen verenigingen, er is veel aandacht geweest (en zal er ook blijven) voor fondsenwerving. Ook heeft de cultuurcoach een kunst- en cultuurprogramma voor Oekraïense kinderen opgezet. Wat heeft het gekost? Taakveld | Omschrijving | Realisatie | Begr.

na wijziging | Realisatie | Saldo 2024 | 2025 | 2025 65010 | Sportbeleid en activering | -105.957 | -139.506 | -135.920 | 3.586 65020 | Sportaccommodaties | -1.079.391 | -1.188.196 | -1.323.696 | -135.500 65030 | Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie | -331.524 | -324.315 | -312.978 | 11.337 65040 | Musea | -190.243 | -104.443 | -101.080 | 3.363 65050 | Cultureel erfgoed | -206.393 | -307.339 | -255.739 | 51.600 65060 | Media | -247.852 | -299.636 | -295.683 | 3.953 65070 | Openbaar groen en (open lucht) recreatie | -1.989.194 | -2.547.352 | -2.498.456 | 48.896 Totale lasten (-) | -4.150.554 | -4.910.787 | -4.923.552 | -12.765 65020 | Sportaccommodaties | 542.534 | 257.451 | 249.151 | -8.300 65050 | Cultureel erfgoed | 0 | 0 | 0 | 0 65060 | Media | 13.675 | 19.435 | 15.915 | -3.520 65070 | Openbaar groen en (open lucht) recreatie | 20.526 | 6.400 | 11.950 | 5.550 Totale baten (+) | 576.735 | 283.286 | 277.017 | -6.269 Totaal | -3.573.820 | -4.627.501 | -4.646.535 | -19.034 60100 | Stortingen in reserves | -91.500 | 0 | 0 | 0 60100 | Onttrekkingen aan reserves | 50.000 | 91.500 | 91.500 | 0 Totaal programma | -3.615.320 | -4.536.001 | -4.555.035 | -19.034 Toelichting op taakvelden met een afwijking van meer dan 2% van de lasten met een minimum 50K (positief of negatief): Taakveld 65.020 – Sportaccommodaties Lasten (nadeel 136K) NV/VTC na herstructurering

(nadeel 112K) De uitbetaling van de compensatie voor leszwemmen volgens afspraak (inwoners Gulpen-Wittem kregen compensatie om elders zwemles te volgen gedurende de sluiting van Mosaqua) zijn niet meegenomen in de begroting. Diverse kleinere afwijkingen (nadeel 24K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. Taakveld 65.050 – Cultureel erfgoed Lasten (voordeel 52K) Actualisatie karakteristieke panden (voordeel 53K) Voor het project “Actualisatie karakteristieke panden”, waarbij de in het Tijdelijk Omgevingsplan opgenomen karakteristieke panden onder de loep worden genomen door MAB (Monumenten Advies 45 46 Bureau), is een bedrag van € 60 k gereserveerd uit het structurele budget voor Monumentenzorg. Het project is goedkoper uitgevallen (werkelijke kosten € 40 k). Volgens planning zou de start van het project, februari 2025 zijn. In werkelijkheid is pas in oktober gestart en is ook pas 25% van het geoffreerde bedrag in rekening gebracht. Diverse kleinere afwijkingen (nadeel 1K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. Verbonden partijen Voor het realiseren van dit programma participeert de gemeente in de volgende verbonden partijen: Meer informatie hierover treft u aan in de paragraaf ‘Verbonden partijen’.

Taakveld 520 - Sportaccommodaties NV Vrijetijdscentrum Gulpen (Naamloze Vennootschap) Vestigingsplaats: Gulpen 1.1.6 | Programma 6: Sociaal Domein Samen kunnen we het zelf Het programma Sociaal Domein omvat voor de gemeente Gulpen-Wittem de volgende taakvelden: • | Samenkracht en burgerparticipatie (6.1); • | Wijkteams (6.2); • | Inkomensregelingen (6.3); • | Begeleide participatie (6.4); • | Arbeidsparticipatie (6.5); • | Maatwerkvoorzieningen (WMO) (6.6); • | Maatwerkdienstverlening 18+ (6.71); • | Huishoudelijke hulp (WMO) (6.71a); • | Begeleiding (WMO) (6.71b); • | Maatwerkdienstverlening 18- (6.72); • | Jeugdhulp begeleiding (6.72a); • | Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf (6.74b) • | Gesloten plaatsing (6.74c); • | Geëscaleerde zorg 18+ (6.81); • | Geëscaleerde zorg 18- (6.82); • | Jeugdbescherming (6.82a). Programma inhoud Het sociaal domein is een breed programma en bestaat op hoofdlijnen uit de volgende onderdelen: jeugdhulp, Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en werk en inkomen. Binnen het sociaal domein worden de verschillende thema’s integraal opgepakt. De ontwikkelingen en ambities vanuit het programma sociaal domein raken dan ook de programma’s onderwijs, veiligheid en volksgezondheid. 47 48 In de gemeentelijke visie op het sociaal domein staan zelfredzaamheid, eigen kracht en onderlinge betrokkenheid voorop. Dit geldt voor alle genoemde beleidsvelden.

Vanaf 2024 is de keuze gemaakt om te werken aan de verbindende, domein-overstijgende thema’s: sociale basis, positieve gezondheid en basisvaardigheden. We streven naar een inclusieve en veerkrachtige samenleving waarin iedereen de kans krijgt om volwaardig deel te nemen. Het integraal zorg akkoord (IZA) en het gezond en actief leven akkoord (GALA) lopen als een rode draad door dit programma. Sociale Basis Een sterke sociale basis is de ruggengraat van een gezonde gemeenschap. Hierbij ligt de nadruk op samenwerking met ketenpartners binnen de diverse beleidsvelden, stimuleren van sociale cohesie en buurtbetrokkenheid en het bevorderen van inclusiviteit en verbeteren van toegankelijkheid zodat iedereen volwaardig kan deelnemen. Positieve Gezondheid De gemeente biedt algemene voorzieningen en individuele ondersteuning aan, gericht op maatwerk voor de inwoners. We handelen proactief en leveren de benodigde ondersteuning waar en wanneer dat nodig is. Gezondheid is meer dan de afwezigheid van ziekte; het gaat om het vermogen om met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen om te gaan. Basisvaardigheden Het beschikken over basisvaardigheden is essentieel voor volwaardige participatie in de maatschappij.

Beleidsmatige verantwoording Onderstaand wordt voor elk van de in de begroting 2025 – 2028 benoemde activiteiten (‘Wat gaan we er voor doen?’) de beleidsmatige voortgang en verantwoording toegelicht. In lijn met de begroting zijn deze per doelstelling (‘Wat willen we bereiken?’) weergegeven. 1. Een goed dekkend preventief aanbod voor jeugdhulp, zowel op lokaal als (sub)regionaal vlak. 1.1 Uitvoering geven aan het transformatieplan waarbij met name in het ambulante segment meer wordt ingezet op preventie Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De gemeente onderhoud korte lijnen met partners en werkt samen met partners bij verschillende hulpvragen. 1.2 De samenwerking met Stichting Trajekt nog meer intensiveren Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Het afgelopen jaar zijn meerdere malen gesprekken gevoerd met Stichting Trajekt. Zowel op beleidsniveau als op uitvoeringsniveau. Aan de hand van deze gesprekken zijn acties uitgezet bij beide organisaties. Dit heeft ertoe geleid dat de samenwerking verbeterd is. Toch is gebleken dat er nog verbeteringen zijn. Denk hierbij aan monitoring en terugkoppeling onderling. Dit is iets waar het komend jaar verder aandacht aan besteed worden.

49 1.3 Door ontwikkelen van de samenwerking tussen team jeugd en onze partners zoals scholen en huisartsen Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Er zijn contacten, er zijn overlegmomenten en er zijn programma's voor een positieve en gezonde start. 2. Normaliseren van jeugdhulp waarbij het verhogen van de eigen kracht en zelfredzaamheid van zowel ouders als jeugdigen centraal staat. 2.1 Het onderwerp ‘Normaliseren’ verder uitwerken (staat opgenomen in het Transformatieplan) met onze collega-gemeenten en partners Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Er zijn acties uitgevoerd of in ontwikkeling uit het uitvoeringsplan. 2.2 Hulpvragen zo kort en laagdrempelig mogelijk oppakken, maar zo lang en intensief als nodig Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De sociale kaart is online vindbaar op CJG-043. Dit blijft een jaarlijkse actie voor de gemeente. Verder draagt de gemeente zorg voor bekendmaking van het aanbod zoals trainingen en webinars. 3. Een goed aansluitende hulpverlening tussen onderwijs en jeugd door het leggen van de juiste verbindingen 3.1 (door)Ontwikkeling doelgroeparrangementen. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Het doelgroep arrangement blijft in ontwikkeling. Resultaten worden gemonitord en aanscherpingen worden doorgevoerd. 3.2 (door)Ontwikkeling van de (voorschoolse/ kansrijke start)knooppunten.

Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Het knooppunt Kansrijke Start is in 2025 geïmplementeerd. 3.3 Invulling geven aan voorschools maatschappelijk werk. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De aandachtsfunctionaris staat in contact met voorschoolse ketenpartners zoals de kinderopvang en het team 0-4 jaar van de GGD. De samenwerking krijgt meer vorm en blijft een actie om te versterken. 50 4. Onze inwoners mogelijkheden bieden om zo lang mogelijk zelfstandig en in hun eigen vertrouwde omgeving te kunnen blijven wonen en te participeren in de samenleving 4.1 Doorontwikkeling van het voorliggend veld, rekening houdend met de behoeften van de betreffende kern, inwoners en het faciliteren van de zelfredzaamheid. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen In 2025 is de sociaal makelaar gestart en zijn diverse initiatieven zoals de vrouwengroep, de online mantelzorgtest en de scholing van vrijwilligers van start gegaan. De doorontwikkeling van het voorliggend veld is een continu en langer durend proces. 4.2 Continueren van de aanpak van ‘eenzaamheid’ Status Berap25 JR25 Toelichting Oranje Groen De aanpak van eenzaamheid is geëvalueerd en wordt de komende periode verder vormgegeven.

4.3 Vergroten van de bewustwording van de inwoners omtrent langer thuis blijven wonen en daarop vooruitlopende woningaanpassingen Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Het thema 'langer thuis blijven wonen' is via verschillende kanalen onder de aandacht gebracht bij inwoners. 4.4 Uitvoeren van het lokale uitvoeringsplan WMO. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Verschillende onderdelen uit het uitvoeringsplan Wmo zijn de afgelopen periode uitgevoerd. Daarbij kan worden gedacht aan de start van de sociaal makelaar, maar ook het verstevigen van het voorliggend veld en het handelen in het kader van een dementievriendelijke gemeente. 4.5 Voorliggend veld en bijbehorende voorzieningen/activiteiten meer onder de aandacht brengen bij burgers Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Het voorliggend veld versterken en meer onder de aandacht brengen bij burgers heeft op verschillende manieren plaatsgevonden in 2025. 4.6 Verbeteren van de overgang van Wmo naar Wlz Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen In 2025 heeft er een training plaatsgevonden gericht op het verbeteren van de overgang van Wmo naar Wlz. De overgang Wmo-Wlz maakt ook onderdeel uit 51 van de ondersteuning aan mantelzorgers. Verbetering van de overgang is een doorlopend proces.

4.7 Opstellen woon-zorg visie Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Vaststelling van het volkshuisvestingsprogramma is verplaatst naar Q2 2026. 5. Een bredere aanpak in het voorkomen van armoede 5.1 Nog meer inzetten op preventie en vroeg signalering van armoede met als doel om nog meer mensen die in armoede verkeren te bereiken Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Informeren van inwoners en monitoren van het gebruik van de minimaregelingen is gestart in 2025 en wordt doorgezet in 2026. N.a.v. de verzamelde informatie van buurtgemeenten wordt de inzet van de Voorzieningenwijzer geparkeerd. Er wordt gekeken naar andere opties. 6. Verbeteren van de preventie en vroeg signalering binnen de schuldhulpverlening 6.1 Vroeg signalering op basis van ervaringen en ervaringscijfers nog verder verbeteren en door ontwikkelen. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Door de inzet van de consulent vroegsignalering is gebleken dat er meer inwoners met betalingsachterstanden worden bereikt. Wij gaan ons verder richten op de samenwerking met het voorliggend veld (maatschappelijk werk, vrijwilligersorganisatie) om inwoners met schulden laagdrempelig te ondersteunen. Veder onderzoeken wij de mogelijkheden om de samenwerking met de financial coach van SZMH te versterken.

6.2 Breder communiceren van mogelijkheden om (vroegsignalering van) schulden onder de aandacht te brengen Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Het ondersteuningsaanbod van de betrokken organisaties wordt geagendeerd tijdens netwerkbijeenkomsten. De netwerkbijeenkomsten worden door de verbindingsmakelaar tweemaal per jaar georganiseerd. 6.3 Inzetten op preventie, bewustwording en financiële zelfredzaamheid bij jongeren. Status Berap25 JR25 Toelichting Rood Rood De escapecaravan staat gepland in april 2026. Indien dit naar tevredenheid verloopt, zijn wij voornemens om deze interventie jaarlijks terug te laten keren. 52 6.4 Een laagdrempelige en toegankelijke schuldhulpverlening. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen In samenwerking met professionele hulpverleners en vrijwilligers willen wij de schuldhulp dichter bij de inwoners brengen. In juni 2025 startte de pilot inloopspreekuur in Wijlre. Dit gaan wij monitoren en evalueren met als doel om de mogelijkheden te onderzoeken voor inlooppunten in de overige kernen. Eindevaluatie vindt in mei/juni 2026 plaats. 7.

Stimuleren van (begeleide) arbeidsparticipatie of arbeidsmatige dagbesteding 7.1 Onderzoeken van arbeidsmogelijkheden en stimuleren van arbeidsparticipatie van de doelgroep met 0- 50% arbeidsfitheid Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen In samenwerking met de vrijwilligerscentrale en SZMH zetten we in om zoveel mogelijk inwoners met 0-50% arbeidsfitheid te werven voor vrijwilligerswerk. Dit is een continu proces. 7.2 Inzetten op het vergroten van de arbeidsparticipatie van gevestigde statushouders Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen In samenwerking met de verbindingsmakelaar/ vrijwilligerscentrale en SZMH worden gevestigde statushouders begeleidt naar vrijwilligerswerk, als betaalde baan (nog) niet mogelijk is. 8. Een optimale aanpak om statushouders te laten inburgeren 8.1 Blijvend aanbieden van duale trajecten aan inburgeraars. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Sinds 2022 wordt op basis van de Wet inburgering 2021 de B1-route aangeboden aan inburgeraars. Ze leren de Nederlandse taal bij Vista College en indien mogelijk werken ze naast de inburgering of doen ze vrijwilligerswerk. In Q4 van 2025 zaten er 17 inburgeraars in de B1-route. 9. | In 2030 de achterstand van Zuid-Limburg op het gebied van Volksgezondheid t.o.v.

de rest van Nederland met 25% te hebben ingelopen, zodat kinderen gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien 9.1 Uitvoering geven aan het regionaal gezondheidsbeleid 2020 – 2030 Status Berap25 | JR25 | Toelichting Het regionale gezondheidsbeleid 2025-2030 'Gezondheid nu, voor later!' is op 3 Groen | Groen | juli 2025 vastgesteld door de gemeenteraad. Net als in de overige 15 gemeenten in Zuid-Limburg. Sinds vaststelling wordt uitvoering gegeven aan dit nieuwe gezondheidsbeleid. Dit zal gedurende de gehele periode blijven gebeuren. 9.2 Uitvoering geven aan de lokale preventie-agenda Status Berap25 | JR25 | Toelichting In 2025 is uitvoering gegeven aan de lokale preventie agenda. Dit is gebeurd Groen | Groen | middels de verschillende GALA thema's. Hiervoor zijn de lokale GALA budgetten ook ingezet. 9.3 Uitvoering geven aan de lokale en regionale opgaven uit het Gezond en Actief Leven Akkoord Status Berap25 | JR25 | Toelichting Groen | Oranje | De GALA plannen zijn in 2025 verder uitgevoerd zoals vastgelegd in 2023. Dit is gebeurd op zowel lokaal als regionaal niveau. Dit loopt nog door in 2026. 9.4 Uitvoering geven aan de 'programma/ basisstructuur Kansrijke Start' Status Berap25 | JR25 | Toelichting Groen | Oranje | Het knooppunt Kansrijke Start is gestart in 2025. Daarnaast hebben in 2025 bijeenkomsten plaatsgevonden van de coalitie Kansrijke Start.

9.5 Uitvoering geven aan het preventie- en handhavingsplan jeugd & middelengebruik 2025-2028. Status Berap25 | JR25 | Toelichting Het uitvoeringsplan preventie- en handhaving Jeugd & middelen is in juli 2025 vastgesteld door het college. De gemeenteraad is hierover geïnformeerd middels Groen | Oranje | een RIB. Na vaststelling door het college is gestart met uitvoering geven van dit uitvoeringsplan. Dit gebeurt op zowel regionaal - als lokaal niveau. Dit loopt nog door t/m 2028. 53 10. De samenleving zo inclusief mogelijk maken waarin iedereen naar vermogen mee kan doen. 10.1 | Uitvoering geven aan regiovisie Zuid-Limburg 2024-2031 "Samen sterk, iedereen veilig" Status Berap25 | JR25 | Toelichting Groen | Groen | Loopt volgens plan en blijft in 2026 actief. 11. Het voorkomen, tijdig signaleren en duurzaam stoppen van geweld in afhankelijkheidsrelaties. 11.1 | Agenda 2024-2028 Status Berap25 | JR25 | Toelichting De uitvoering van de Lokale Inclusie Agenda loopt nog steeds. 1x per kwartaal komt de kerngroep samen en wordt de stand van zaken besproken. Daarnaast wordt gekeken waar behoefte aan is. Zaken die voortgekomen zijn uit de Lokale Groen | Oranje | Inclusie Agenda zijn onder andere de loket-communicatiepost aan de balie, de deelname aan Iedereen Kan Sporten en de MKB toegankelijke route.

De uitvoering wordt in 2026 voortgezet, met onder andere het plaatsen van ZonnebloemPotten. Wat heeft het gekost? Taakveld | Omschrijving | Realisatie | Begr. na wijziging | Realisatie | Saldo 2024 | 2025 | 2025 66010 | Samenkracht en burgerparticipatie | -2.324.134 | -2.674.691 | -2.457.647 | 217.044 66011 | Samenkracht en burgerparticipatie / Gulpen-Wittem Helpt | -4.730 | -10.000 | -2.520 | 7.480 66020 | Wijkteams | -184.951 | 0 | 0 | 0 66020-1 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | -1.542.367 | 0 | 0 | 0 66021 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO | 0 | -226.285 | -207.027 | 19.258 66022 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd | 0 | -548.179 | -493.072 | 55.107 66023 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal | 0 | -1.208.736 | -1.157.082 | 51.654 66030 | Inkomensregelingen | -4.368.620 | -4.501.848 | -4.324.738 | 177.110 66040 | Begeleide participatie | -1.837.997 | -1.895.793 | -1.917.410 | -21.617 66050 | Arbeidsparticipatie | -287.184 | -283.308 | -266.224 | 17.084 66060 | Maatwerkvoorzieningen (WMO) / vanaf 2025 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) | -751.017 | -751.442 | -711.521 | 39.921 66071 | Maatwerkdienstverlening 18+ | 0 | 0 | 0 | 0 66071a | Hulp bij het huishouden (WMO) | -1.847.792 | 0 | 0 | 0 66071b | Begeleiding (WMO) | -861.631 | 0 | 0 | 0 66072 | Maatwerkdienstverlening 18- | 0 | 0 | 0 | 0 66072a | Jeugdhulp begeleiding | -3.505.352 | 0 | 0 | 0

66074b | Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf | -19.485 | 0 | 0 | 0 66074c | Gesloten plaatsing | -142.532 | 0 | 0 | 0 660752 | Jeugdhulp ambulant regionaal | 0 | -2.538.500 | -2.199.806 | 338.694 660762 | Jeugdhulp met verblijf regionaal | 0 | -102.035 | -80.607 | 21.428 660763 | Jeugdhulp met verblijf landelijk | 0 | -25.000 | -49.028 | -24.028 660791 | PGB Wmo | 0 | -2.719.591 | -2.739.372 | -19.781 660792 | PGB Jeugd | 0 | -630.259 | -529.370 | 100.889 66082 | Geëscaleerde zorg 18- | 0 | 0 | 0 | 0 66082a | Jeugdbescherming | -193.702 | 0 | 0 | 0 660821 | Jeugdbescherming | 0 | -180.000 | -157.080 | 22.920 66091 | Coördinatie en beleid Wmo | 0 | -36.250 | -37.416 | -1.166 66092 | Coördinatie en beleid Jeugd | 0 | -190.712 | -183.927 | 6.785 Totale lasten (-) | -17.871.494 | -18.522.629 | -17.513.848 | 1.008.781 66010 | Samenkracht en burgerparticipatie | 2.509.432 | 2.216.583 | 1.906.857 | -309.726 66020-1 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | 103.771 | 0 | 0 | 0 66023 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal | 0 | 175.830 | 118.954 | -56.876 66030 | Inkomensregelingen | 3.041.529 | 2.938.552 | 2.926.819 | -11.733 66040 | Begeleide participatie | 0 | 22.659 | 20.600 | -2.059 66060 | Maatwerkvoorzieningen (WMO) / vanaf 2025 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) | 51.861 | 56.139 | 53.566 | -2.573 66071 | Maatwerkdienstverlening 18+ | 0 | 0 | 0 | 0 66071a | Hulp bij het

huishouden (WMO) | 121.689 | 0 | 0 | 0 660791 | PGB Wmo | 0 | 120.785 | 120.513 | -272 Totale baten (+) | 5.828.281 | 5.530.548 | 5.147.309 | -383.239 Totaal | -12.043.213 | -12.992.081 | -12.366.539 | 625.542 60100 | Stortingen in reserves | -501.373 | -61.373 | -61.373 | 0 60100 | Onttrekkingen aan reserves | 735.000 | 166.773 | 166.773 | 0 Totaal programma | -11.809.586 | -12.886.681 | -12.261.139 | 625.542 54 55 Toelichting op taakvelden met een afwijking van meer dan 2% van de lasten met een minimum 50K (positief of negatief): Taakveld 66.010 – Samenkracht en burgerparticipatie Baten (nadeel 310K) SPUK Oekraïne (nadeel 204K) Bij het opstellen van de SISA 2024 is verondersteld dat voor de SPUK Oekraïne 2024 nog een vordering opgevoerd moest worden. Uiteindelijk bleek dat het reeds ontvangen bedrag correct was. De te veel opgevoerde ontvangsten zijn in 2025 gecorrigeerd. SPUKS Onderwijsroute en Inburgering (nadeel 109K) In verband met lagere uitgaven in 20205 dienen de SPUK bedragen m.b.t. Onderwijsroute en Inburgering gedeeltelijk terugbetaald te worden aan het Rijk. Diverse kleinere afwijkingen (voordeel 3K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. Lasten (voordeel 217K) Regeling zelfsturing (voordeel 96K) De regeling zelfsturing biedt ruimte voor aanvragen van inwoners die zelf een initiatief willen opzetten of uitvoeren.

Het aantal aanvragen in een jaar is vooraf lastig in te schatten. Er zijn in 2025 meer financiële middelen beschikbaar geweest dan dat er aan subsidies is aangevraagd voor burgerinitiatieven. Hierdoor is een groot deel van het beschikbare budget niet benut. Kosten inburgering (voordeel 106K) De kosten inburgering waren in 2025 € 106K lager dan begroot). Zie ook baten, SPUK Inburgering. Voor de SPUK Inburgering geldt dat niet bestede middelen terugbetaald dienen te worden aan het Rijk. Huren opvang Oekraïners (nadeel 50K) Abusievelijk is hier 1 maand huur te weinig begroot met een nadeel van € 50.000,- Diverse kleinere afwijkingen (voordeel 65K Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. 56 Taakveld 66.022 – Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd Lasten (voordeel 55K) Salarissen en Sociale lasten (voordeel 55K) Een toelichting hierover is opgenomen in de paragraaf Bedrijfsvoering. Taakveld 66.023 – Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal Baten (nadeel 57K) SPUKS IZA en GALA (nadeel 58K) De gemeente ontvangt middelen van het Rijk voor de doeleinden (van de SPUKS IZA en GALA). Binnen het onderdeel ‘versterken sociale basis’ van de Specifieke Uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord en de Specifieke Uitkering Integraal Zorgakkoord zijn niet alle beschikbare middelen besteed. Deze vloeien terug naar het Rijk.

Hier staat dus ook een nadeel aan de batenrealisatie tegenover. Het te weinig bestede bedrag aan SPUK IZA dient te worden terugbetaald aan het Rijk. Diverse kleinere afwijkingen (nadeel 1K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. Lasten (voordeel 52K) SPUKS IZA en GALA (voordeel 58K) De gemeente ontvangt middelen van het Rijk voor de doeleinden (van de SPUKS IZA en GALA). Binnen het onderdeel ‘versterken sociale basis’ van de Specifieke Uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord en de Specifieke Uitkering Integraal Zorgakkoord zijn niet alle beschikbare middelen besteed. Nog niet alle transformatieplannen voor het integraal zorgakkoord (IZA) zijn goedgekeurd. Daarnaast zijn een aantal transformatieplannen pas later in het jaar goedgekeurd waardoor wij niet alle middelen tijdig in hebben kunnen zetten. De resterende middelen van de SPUK GALA mag voor maximaal 10% overgeheveld worden naar 2026, het restant dienen we terug te betalen aan het Rijk. Hier staat dus ook een nadeel aan de batenrealisatie tegenover. Diverse kleinere afwijkingen (nadeel 6K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. 57 Taakveld 66.030 – Inkomensregelingen Lasten (voordeel 177K) Algemene Bijstand (voordeel 132K) SZMH had in 2025 een stijging in de kosten door de indexeringen van januari en juli 2025.

Halverwege het jaar was er tevens een stijging in de aantallen cliënten te zien, deze hebben we ook zo in onze slotwijziging meegenomen. Uiteindelijk bleek de stijging minder te zijn toegenomen dan verwacht. Hierdoor is de realisatie minder hard gestegen t.o.v. de prognose wat resulteert in een positief resultaat. Uitvoeringskosten SZMH (voordeel 47K) Door de reorganisatie van SZMH was het noodzakelijk een nieuwe doorbelasting van de formatie t.b.v. de uitvoeringskosten door te voeren. Tevens is er een nieuwe verdeelsleutel toegepast o.b.v. het aantal dossiers per gemeente. Er zou sprake zijn van een ingroeimodel. Deze is echter niet doorgevoerd, waardoor zijn de uitvoeringskosten van SZMH voor onze gemeente lager uitgevallen. Diverse kleinere afwijkingen (nadeel 2K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. Taakveld 66.075 – Jeugdhulp ambulant Lasten (voordeel 339K) Jeugdhulp Zorg in Natura (voordeel 320K) Minder jeugdigen in zorg en lagere zorgzwaartes tevens zijn er geen extreem dure casussen geweest in 2025. Leerlingenvervoer: Jeugdwet (voordeel 21K) Als gevolg van bovenstaande (minder jeugdigen in zorg en lagere zorgzwaartes) is er minder behoeft geweest aan vervoer. Diverse kleinere afwijkingen (nadeel 2K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten.

Taakveld 66.079 – PGB Lasten (voordeel 81K) PGB Jeugd (voordeel 101K) Minder jeugdigen in zorg en lagere zorgzwaartes tevens zijn er geen extreem dure casussen geweest in 2025. 58 Begeleiding kortdurend verblijf (nadeel 92K) De overschrijding wordt met name veroorzaakt door de tariefsverhoging op individuele begeleiding. Huishoudelijke verzorging (voordeel 68K) HBH ZIN: Momenteel is er een wachtlijst voor de uitvoering van hulp bij het huishouden. Deze wachtlijst wordt veroorzaakt doordat het moeilijk is om aan personeel te komen die hulp bij het huishouden kan bieden. Hierdoor is niet het volledige budget besteed. HBH PGB: het verschil tussen de begroting en de realisatie wordt veroorzaakt door de vrijval van balansposten die nog betrekking hadden op 2024. Gebleken is dat de kosten die we in 2024 verwacht hadden alsnog niet gefactureerd gaan worden. Diverse kleinere afwijkingen (nadeel 4K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. Verbonden partijen Voor het realiseren van dit programma participeert de gemeente in de volgende verbonden partijen: Meer informatie hierover treft u aan in de paragraaf ‘Verbonden partijen’.

Taakveld 610 - Samenkracht en burgerparticipatie Omnibuzz (Gemeenschappelijke Regeling) Vestigingsplaats: Geleen Taakveld 640 - Begeleide participatie Werkvoorzieningschap Oostelijk Zuid-Limburg (Gemeenschappelijke Regeling) Vestigingsplaats: Heerlen 59 1.1.7 Programma 7: Volksgezondheid en milieu Natuurwerkdag in Eys Dit programma omvat uiteenlopende taakvelden, namelijk: • Volksgezondheid (7.1); • Riolering (7.2); • Afval (7.3); • Milieubeheer (7.4); • Begraafplaatsen en crematoria (7.5). Programma inhoud In dit programma staat de algehele gezondheid van onze inwoners, milieubeheer en duurzaamheid centraal. Voor de gemeente Gulpen-Wittem zijn relevante thema’s en aandachtspunten binnen dit programma: In de komende jaren zal de gemeente, vanuit de circulaire economie gedachte, richting geven aan het beheer van grondstoffen. Hierbij verandert de dienstverlening van afvalinzameling en afvalverwerking naar grondstoffenbeheer. Uitgangspunten hierbij is het behouden en verbeteren van de kwaliteit en service richting onze inwoners. De Omgevingsdienst Zuid-Limburg geeft uitvoering aan de landelijke afspraken die zijn gemaakt over de (kwaliteit van de) uitvoering van vergunningverlening en toezicht en handhaving in de fysieke leefomgeving.

Het gaat hier in eerste instantie om bedrijfsactiviteiten die een aanzienlijke milieubelasting (kunnen) hebben op de omgeving en externe veiligheid aspecten kennen (de zogenaamde basistaken). Door een bundeling van kennis en expertise wordt de kwaliteit verhoogd en is kennis voor gemeenten beschikbaar die er voorheen niet was of extern ingehuurd werd.

60 De Omgevingswet is een nieuwe wet die (tot voor kort) nog volop in ontwikkeling was. Hoewel steeds duidelijker wordt welke consequenties deze nieuwe wet heeft voor onze organisatie, is ook nog veel onduidelijk. Dit omdat de effecten en impact van deze nieuwe wet ons nog steeds verrassen. Daarnaast is de implementatie van deze wet nog niet afgerond omdat de transitie nog doorloopt tot 2032 en de Rijksoverheid ook nog steeds bezig is om de Omgevingswet, de daaraan gekoppelde AmvB’s, het DSO en andere aanverwante zaken door te ontwikkelen. M.a.w. de Omgevingswet is weliswaar in werking getreden, maar nog lang niet af. Zo is in ieder geval duidelijk dat de bodemtaken van de provincie naar de gemeente komen. Alle gemeenten worden bevoegd gezag. Gemeenten zijn primair beheerder van de bodemkwaliteit voor hun grondgebied. Door deze bevoegdheidswijziging komen ook alle taken en de daarmee gepaard gaande kosten voor de bodem (-sanering) bij de gemeenten te liggen. Ook dienen alle inrichtingen (lees: bedrijven) omgezet te worden naar milieubelastende activiteiten (mba) op een locatie. Daar waar voorheen werd gesproken van een inrichting waarin het gehele bedrijfsproces via een vergunning of melding werd gereguleerd, wordt een bedrijfslocatie nu opgeknipt in verschillende mba’s. Voor deze omzetting is extra inzet nodig in de komende jaren.

Ook op het gebied van de energietransitie komen nieuwe taken op ons af waarvoor wij de expertise (nog) niet dan wel onvoldoende in huis hebben. De klimaatverandering wordt als één van de grootste uitdagingen voor onze generatie gezien. Een en ander betekent dat een goed klimaatbeleid kansen biedt om een duurzame en sterke economie op te bouwen. Om deze aanpak te doen slagen is afstemming tussen overheden, bedrijfsleven en samenleving noodzakelijk. Niet alleen op basis van vrijblijvendheid, maar op basis van bepaalde maatwerkafspraken zullen we ervoor moeten zorgen dat de Nederlandse industrie hierbij bepaalde duurzame normen stelt. Eén van de consequenties van deze energietaakstelling is dat we er rekening mee moeten houden dat de landelijke energieaanpak bij alle bedrijven in de nabije toekomst meer aandacht moet krijgen en daarmee ook zal leiden tot een toename van inzet op dit milieuaspect in de komende jaren. Op het gebeid van externe veiligheid komen er ook nieuwe taken op de gemeente af. Zo dienen wij een nieuw landelijk register (Register Externe Veiligheid) bij te gaan houden waarin externe veiligheidsaspecten worden geregistreerd. Bijvoorbeeld aandachtsgebieden voor ontploffingsgevaar of gebouwen met kwetsbare functies.

Binnen dit thema willen we het milieu en de volksgezondheid beschermen door te zorgen voor adequate afvalwaterinzameling en transport naar de rioolwaterzuiveringsinstallaties. Verbetering van de oppervlakte waterkwaliteit is daarbij één van onze doelstellingen naast het voorkomen van wateroverlast bij (hevige) regenbuien. We realiseren ons daarbij dat waterbeheer geen lokale aangelegenheid is en onze gemeentegrenzen en zelfs landsgrenzen overschrijdt. En dat het hoge maatschappelijke kosten veroorzaakt. De wateroverlast in juli 2021 heeft duidelijk gemaakt, dat er maatregelen nodig zijn om Gulpen-Wittem te beschermen tegen wateroverlast. Het provinciebreed Programma Waterveiligheid en Ruimte is gestart. De Provincie Limburg werkt hierin samen met het Rijk, het Waterschap Limburg en alle Limburgse gemeenten om het watersysteem meer robuust te maken, water en bodem sturend te maken bij ruimtelijke ontwikkelingen en meer klimaatbewustzijn en zelfredzaamheid te creëren bij inwoners. In de uitvoering heeft dit thema een relatie met programma 2, vooral daar waar het gaat om de vernieuwing en het onderhoud aan ons rioolstelsel. Daarnaast zijn er relaties met datzelfde programma, daar waar het gaat om een veilige leefomgeving. En met programma 8, daar waar het gaat om veiligheid en milieutechnische aspecten van bedrijfseigendommen en particulier eigendom.

Met het programma “Samen Groen” blijven we werken aan een duurzame toekomst. Samen Groen is een platform voor bewoners, bedrijven en andere stakeholders die actief willen werken aan een duurzaam Gulpen-Wittem. Als gemeente willen we ze veel en zo snel mogelijk het verduurzamen van 61 de huidige woningvoorraad stimuleren. Dit gaan we doen door te informeren, stimuleren en krachten te bundelen. Duurzaamheid is een breed begrip met een grote verscheidenheid aan raakvlakken en sub-thema’s. Daarom zijn aan onze inwoners een aantal keuzes voorgelegd om mee aan de slag te gaan. De deelnemers hebben drie thema’s gekozen binnen duurzaamheid: Mobiliteit, circulariteit en natuur. Binnen deze thema’s worden de komende jaren initiatieven ontplooid. In fysieke bijeenkomsten worden deze vormgegeven. De gemeente faciliteert en communiceert door bijeenkomsten te organiseren, te zorgen voor inhoudelijke kennis, goede voorbeelden te delen en meer deelnemers te werven. Hiervoor wordt samengewerkt met de aanverwante teams binnen de gemeentelijke organisatie. Ook wordt rekening gehouden met en ingespeeld op lopende projecten en aanverwante activiteiten. Denk aan het thema mobiliteit of het landschapsbeheer, thema natuur. Stakeholders, soms met ogenschijnlijk tegengestelde belangen, komen met elkaar in gesprek en werken samen aan oplossingen. Denk bijvoorbeeld aan agrariërs en natuurorganisaties.

De initiatieven starten steeds kleinschalig en zijn in de basis van dien aard dat ze op termijn zichzelf in stand kunnen houden. Rekening wordt gehouden met een iteratief proces waarbij een eerste poging vast mag lopen. Een lokaal initiatief kan dienen als voorbeeld of ‘pilot’ voor een vervolg op andere locaties in de gemeente. Sommige initiatieven vragen om een financiële kickstart. Ook kunnen communicatiemiddelen gewenst zijn of kan specifieke kennis gevraagd zijn. Om vorm te geven aan de rol van facilitator en communicator en de continuïteit van Samen Groen te verzekeren wordt rekening gehouden met structurele uitgaven. Tot slot is de stikstofproblematiek, net zoals in heel Nederland, een actueel thema binnen de gemeente. Op dit moment wordt er bekeken of en hoe wij dit thema in samenwerking met de regio verder kunnen oppakken. Beleidsmatige verantwoording Onderstaand wordt voor elk van de in de begroting 2025 – 2028 benoemde activiteiten (‘Wat gaan we er voor doen?’) de beleidsmatige voortgang en verantwoording toegelicht. In lijn met de begroting zijn deze per doelstelling (‘Wat willen we bereiken?’) weergegeven. 1.

Inzameling van schone grondstoffen waarbij het voorkomen van afval nadrukkelijk aandacht krijgt 1.1 Invulling geven aan de projecten ter bevordering van kwalitatieve afvalscheiding in samenwerking met Rd4 en de overige deelnemende gemeenten Status Berap25 JR25 Toelichting Oranje Groen Uit de tussentijdse voortgangsrapportage van het Grondstoffenplan 2022–2026 blijkt dat de meeste maatregelen zijn uitgevoerd en dat de Rd4-gemeenten voldoen aan de landelijke en Europese doelstellingen voor afvalscheiding. Voor Gulpen-Wittem zijn de doelstellingen behaald, met circa 83% afvalscheiding en 91 kg restafval per inwoner, waarmee het beleid effectief blijkt. De plasklas laat een sterke start zien (1.678 deelnemers in Zuid-Limburg), waarbij Gulpen-Wittem met circa 123% boven verwachting presteert; de berekende/voorspelde impact wijst op aanzienlijke besparing van luiers en afval. 1.2 Een nieuwe aanbesteding uitvoeren mb.t. de verwerking van PMD in samenwerking met Afvalsamenwerking Limburg Status Berap25 JR25 Toelichting Rood Groen In november 2025 is ingestemd met de Deelnemersovereenkomst Verpakkingen 2025–2030, waarmee de continuïteit van de PMD-inzameling is geborgd en 62 Gulpen-Wittem blijft voldoen aan de UPV-eisen en aanspraak houdt op landelijke vergoedingen. 2.

Bewustwording (creëren) bij onze inwoners over de mogelijkheden voor afvalscheiding en grondstoffenbeheer 2.1 Uitvoeren van een educatieprogramma voor de basisschoolleerlingen Status Berap25 JR25 Toelichting Rood Rood In 2025 zijn geen educatieprogramma's voor basisscholen uitgevoerd. De hiervoor beschikbare middelen uit zwerfafval- en SUP-vergoedingen zijn pas in het vierde kwartaal van 2025 ontvangen. Voor uitvoering van een programma wordt in 2026 verder overleg gevoerd met adviesbureau De Bries. 2.2 Inzetten van communicatiemiddelen en het stimuleren van burgerparticipatie Status Berap25 JR25 Toelichting Rood Rood Besloten om samen op te trekken met Heuvelland gemeenten en meerdere opgaven te combineren. Wordt in 2e helft 2026 opgepakt. 3. Een duurzame woningvoorraad, waarbij het gebruik van fossiele brandstoffen steeds verder wordt teruggedrongen 3.1 De gemeente heeft eind 2021 de transitievisie warmte opgesteld. Vanuit de visie is een uitvoeringsprogramma opgesteld, waarmee we stap voor stap richting een aardgasvrije samenleving gaan. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Het warmteprogramma (dat officieel pas in 2027 ingediend hoeft te worden) wordt momenteel in overleg met de Heuvelland gemeenten opgesteld. Naar verwachting eind 2026 afgerond. 3.2 Opzetten van een revolverend fonds om verduurzaming van koopwoningen te vergemakkelijken.

Status Berap25 JR25 Toelichting Rood Rood Wegens moverende redenen wordt er geen revolverend fonds geopend. E.e.a. is teruggekoppeld middels een RIB. Het warmtefonds biedt bijvoorbeeld een 0% rente-lening aan, het optuigen van een fonds is juridisch complex en de provincie ontwikkeld momenteel een energiediensten maatschappij waarbinnen een dergelijk fonds wellicht op provinciaal niveau aangeboden kan gaan worden. 3.3 Opstellen van campagnes voor het verduurzamen van de woningen in samenwerking met de woonwijzerwinkel Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De Lokale Aanpak Isolatie is met succes uitgerold. Het project bevindt zich momenteel in de uitvoerende fase. 63 3.4 Samenwerken met de coöperaties in de opgave om hun woningvoorraad binnen onze gemeente te verduurzamen Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Dankzij de Prestatieafspraken met de woningcorporaties is de onderlinge samenwerking heel goed. Zij houden zich aan de afspraken wat betreft de verduurzaming van de woningvoorraad. 3.5 Verbinden van mensen uit een buurt om collectieve oplossingen te onderzoeken Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Gesprekken en onderzoeken zijn nog gaande. Wordt in 2026 verder uitgediept. 4. Beschikbaarheid over voldoende hernieuwbare energie en capaciteit binnen de regio 4.1 Stimuleren van zonne-energie op (grote) daken o.a.

via energiecoöperaties dan wel collectiviteit Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Gesprekken en onderzoeken zijn nog gaande. Wordt in 2026 verder uitgediept. 4.2 Stimuleren van de kleinere doelgroepen zoals monumenten, ouderen met particuliere woningen, en Vereniging van Eigenaren (VvE’s) en deze van informatie voorzien Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen VvE-Balie (VvE's) & de Groene Menukaart (monumenten) beiden in volle gang. 5. Duurzame mobiliteit voor onze inwoners en bezoekers 5.1 Zorgen voor een dekkend laadpalennetwerk, waarbij de uitrol plaatsvindt op basis van laadbehoefte Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De uitvoering is in volle gang. 64 5.2 Intern stimuleren van het inzetten van duurzame mobiliteit voor zowel woon-werkverkeer als dienstreizen Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Voor medewerkers is de lease fiets regeling geïntroduceerd. Daarnaast wordt er gebruik gemaakt van elektrische dienstauto’s en bij de buitendienst steeds meer van elektrische apparatuur en vervoersmiddelen. Vanaf 1 juli 2025 is de werkgever wettelijk verplicht om de reisbewegingen van medewerkers te registeren. Dit heeft ook als doel om tot een duurzamere mobiliteit, middels nog in te voeren landelijke wetgeving, te komen. 6.

Beschikbaarheid over duurzame accommodaties 6.1 Voor alle accommodaties inzichtelijk maken welke stappen noodzakelijk zijn om te komen tot een duurzame accommodatie. Deze worden in een stappenplan en meerjarenonderhoudsprogramma opgenomen Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Ontzorgingsprogramma BRINK/Provincie doorlopen. Uitvoering is gaande. 7. Samen met de omgevingsdienst Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) Zuid-Limburg werken aan een veilige en gezonde leefomgeving 7.1 Uitvoering geven aan de nieuwe wettelijke taken die op ons afkomen Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn we als gemeente bevoegd gezag geworden voor de bodemtaken. Ook vallen er meer taken onder de basistaken. Deze nieuwe taken zijn wat uitvoering betreft ondergebracht bij de Omgevingsdienst Zuid-Limburg. Hierover hebben we nieuwe afspraken gemaakt met de Omgevingsdienst. Ook in de bruidsschat zitten vele (milieu) regels waar we zelf binnen een bandbreedte lokale afwegingsruimte hebben. Bij het opstellen van het Omgevingsplan zal er nauw contact gezocht moeten worden met de specialisten van de Omgevingsdienst om goede beleidskeuzes te kunnen maken die later landen in het omgevingsplan. 7.2 Verbeteren samenwerking met de Omgevingsdienst Zuid-Limburg Status Berap25 JR25 Toelichting Oranje Groen De samenwerking loopt op de meeste onderdelen prima.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gulpenwittem.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/020d9d35-83f2-47dc-ba87-4354cabe678e?agendaItemId=31d065c9-1973-4b3b-91cf-c7957b236a9e