Boekwerk Jaarstukken 2025 (B.26.02648)
Tekst van het document
1 . JAARSTUKKEN 2025 Gemeente Gulpen-Wittem
2 3 Gemeente Gulpen-Wittem JAARSTUKKEN 2025 B.26.02648 Vastgesteld in de openbare raadsvergadering van de raad van de gemeente Gulpen-Wittem op 9 juli 2026. de raadsgriffier, de voorzitter, {{esl:Signer1:capture:size(200,50)}} {{esl:Signer2:capture:size(200,50)}} mr. R. Reichrath ing. N.H.C. Ramaekers-Rutjens 4 Voorwoord Voor u liggen de jaarstukken 2025 van de gemeente Gulpen-Wittem. Bij het lezen ervan bekruipt mij, als wethouder financiën, opnieuw een dubbel gevoel. We sluiten het jaar af met een ruim positief resultaat. Dat klinkt als goed nieuws en dat ís het ook maar het is tegelijk een terugkerend patroon dat we in onze eigen gemeente én in veel andere gemeenten zien. Bij het opstellen van de begroting moeten we ons inspannen om tot een sluitend saldo te komen. We maken scherpe keuzes, schuiven niet met risico’s en houden ons aan de wettelijke kaders. En toch blijkt achteraf dat er een fors bedrag overblijft. Dat lijkt structureel, maar financieel-technisch is dat het niet. De meevallers die het resultaat positief beïnvloeden zijn namelijk incidenteel en mogen daarom niet worden ingezet voor toekomstige structurele uitgaven, zoals bij de voorbereiding van de begroting 2027.Een belangrijk deel van het positieve saldo in 2025 wordt veroorzaakt door een extra uitkering uit het gemeentefonds van ruim € 900.000.
Daarnaast is er aanzienlijk minder uitgegeven aan jeugdhulp dan begroot. Dat laatste is echter geen garantie voor de toekomst: de ervaring leert dat de kosten voor jeugdhulp sterk kunnen fluctueren en dat lagere uitgaven in één jaar geen structurele trend vormen. Deze jaarstukken laten daarmee twee dingen zien: enerzijds dat wij zorgvuldig en verantwoord omgaan met publieke middelen, anderzijds dat de financiële positie van gemeenten kwetsbaar blijft zolang incidentele meevallers het beeld kleuren. Het is daarom essentieel dat we realistisch blijven, vooruitkijken en blijven werken aan een financieel gezonde gemeente. Ik dank de gemeenteraad, onze partners en vooral onze organisatie voor hun inzet en betrokkenheid in het afgelopen jaar. Met deze jaarstukken leggen wij transparant verantwoording af en zetten wij een duidelijke stap richting de keuzes die in 2027 en verder nodig zullen zijn.
Jos Last Wethouder Financiën 5 Inhoudsopgave Voorwoord 4 Inhoudsopgave 5 Samenvatting 7 Inleiding en leeswijzer 9 JAARVERSLAG 10 1.1 Programmaverantwoording 11 1.1.0 Programma 0: Bestuur en ondersteuning 12 1.1.1 Programma 1: Veiligheid 21 1.1.2 Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat 24 1.1.3 Programma 3: Economie 28 1.1.4 Programma 4: Onderwijs 34 1.1.5 Programma 5: Sport, cultuur en recreatie 39 1.1.6 Programma 6: Sociaal Domein 47 1.1.7 Programma 7: Volksgezondheid en milieu 59 1.1.8 Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing 69 1.1.9 Totale lasten en baten 78 1.2 De paragrafen 81 1.2.1 Lokale heffingen 82 1.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 93 1.2.3 Onderhoud kapitaalgoederen 109 1.2.4 Financiering 115 1.2.5 Bedrijfsvoering 119 1.2.6 Verbonden partijen 130 1.2.7 Grondbeleid 134 1.2.8 Openbaarheidsparagraaf 137 JAARREKENING 138 2.1 Overzicht van baten en lasten 139 2.1.1 Financieel resultaat: analyse op hoofdlijnen 139 2.1.2 Stortingen en onttrekkingen aan reserves 140 2.1.3 Stortingen en onttrekkingen aan voorzieningen 140 2.1.4 Overzicht incidentele baten en lasten 142 2.1.5 Overzicht restantkredieten 144 2.2 Balans en toelichting 145 2.2.2 Toelichting op de balans 151 2.2.3 Rechtmatigheidsverantwoording 171 2.2.4 Informatie Wet normering topinkomens (WNT) 173 2.2.5 Beleidsindicatoren 174 6 BIJLAGEN 177 Bijlage 1.
SISA – Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen 178 Bijlage 2. Staat van langlopende schulden 210 Bijlage 3. Staat van gewaarborgde geldleningen 211 Bijlage 4. Overzicht baten en lasten per taakveld 213 Bijlage 5. Afkortingenlijst 214 Samenvatting De jaarstukken 2025 zijn opgebouwd uit 2 delen: het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag gaat in op de realisatie van de beleidsvoornemens zoals deze in de begroting zijn opgenomen. Het jaarverslag valt uiteen in de programmaverantwoording en de paragrafen. De programmaverantwoording | bevat | per | programma | een | beschrijving | van | de | realisatie | van | de doelstellingen. In de paragrafen is de realisatie weergegeven over een aantal specifieke onderwerpen. Deze onderwerpen zijn gelijk aan de paragrafen zoals die ook in de begroting 2025 waren opgenomen. Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening bevat naast een analyse op hoofdlijnen van het resultaat een toelichting per programma over de realisatie van baten en lasten.
Saldo van baten en lasten en resultaat Het verloop van het begrotingssaldo in 2025 ziet er als volgt uit: Begrotingswijziging* | Datum | Begroting | Begroting 2025 Mutatie | 2025 Saldo (cum.) Primaire begroting 2025 | 13-11-2024 | € | 47.130 | € 47.130 1e begrotingswijzing Overheveling vanuit slotwijziging | 19-12-2024 | -/- € 125.000 | -/- € 77.870 2024 naar 2025 2e begrotingswijziging Aankoop Kindercirkel | 13-03-2025 | € 239.600 | € 161.730 3e begrotingswijziging 1e Bijstelling Begroting | 13-03-2025 | -/- € 178.012 | -/- € | 16.282 4e begrotingswijziging Mosaqua | 17-04-2025 | -/- € 282.851 | -/- € 299.133 5e begrotingswijziging WOZL | 05-06-2025 | -/- € | 2.827 | -/- € 301.960 6e begrotingswijziging Omnibuzz | 05-06-2025 | -/- € | 7.397 | -/- € 309.357 10e begrotingswijziging brandweerkazernes VRZL | 05-06-2025 | -/- € | 7.488 | -/- € 316.845 12e begrotingswijziging Bestuursrapportages | 25-09-2025 | € 454.983 | € 138.138 13e begrotingswijziging WOZL | 18-12-2025 | -/- € | 27.100 | € 111.038 14e begrotingswijziging Slotwijziging 2025 | 18-12-2025 | € 361.788 | € 472.826 * Enkel begrotingswijzigingen met een impact op het begrotingssaldo zijn opgenomen; de 1e begrotingswijziging is in principe saldo-neutraal, maar amendement A24226 leidt tot een negatief saldo.
In de laatst bijgestelde begroting 2025 (Slotwijziging) zijn we uitgegaan van een saldo van baten en lasten ter hoogte van € 472.826 positief. In werkelijkheid is het resultaat € 2.746.772 positief in 2025. Hiermee is de realisatie € 2.273.946 positiever dan er bij de Slotwijziging was ingeschat. 7 De afwijkingen zijn hoofdzakelijk incidenteel van aard. • | Lagere uitgaven voor Jeugd (voordeel 349K): o | Jeugdhulp Zorg in Natura (voordeel 320K) en PGB Jeugd (voordeel 29K): Minder jeugdigen in zorg en lagere zorgzwaartes. Tevens zijn er geen extreem dure casussen geweest in 2025. Daarnaast zijn er diverse kleine afwijkingen. • | Extra ontvangen middelen uit de september- en decembercirculaire (voordeel 911K) o | Algemene uitkering circulaire (voordeel 921K): Vanuit het gemeentefonds hebben we (incidenteel) een additionele uitkering ontvangen voor de circulaires september en december. o | Overige uitkeringen (voordeel 105K): Ontvangen overige uitkeringen vanuit het Rijk die nog niet zijn meegenomen in slotwijziging omdat deze toen nog niet bekend waren. o | Verrekening uitkering gemeentefonds voorgaande jaren (nadeel 114K): Verrekening van uitkeringen uit het gemeentefonds uit de jaren 2022-2024.
• | Lagere personeelslasten (voordeel 1.124K): o | De salariskosten in 2025 zijn onderschreden (voordeel 258K), deze onderschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door het later invullen van ontstane vacatures. o | Door het niet meer inhuren van personeel bij het werkbedrijf (uitsterfconstructie) ontstaat een overschot. Daarnaast is er een stelpost voor inhuur personeel t.b.v. vacatureruimte, deze is 3% van de loonsom. Dit leidt in totaal tot een voordeel op inhuur (voordeel 866K). • | Ontvangen rentes en dividenden (voordeel 203K) o | Dividenden en winsten (voordeel 183K): Dividenden worden met een vertraging van 1 jaar uitgekeerd. Het dividend van 2024 wordt in 2025 uitgekeerd. NV Enexis en NV BNG keerden meer dividend uit dan begroot, terwijl ontvangen dividenden van RD4 niet waren begroot. Vanuit Claim Staat Vennootschap BV kregen we een vereffening in verband met de opheffing van de vennootschap. o | Rente (voordeel 20K): Er is een niet begroot voordeel gerealiseerd als gevolg van ontvangen rente op de rekening courant positie die de gemeente bij de BNG en de woningcorporaties heeft. Analyse jaarrekeningresultaat 2025 op hoofdlijnen Het jaar 2025 laat een totaal positief resultaat voor resultaatbestemming zien van € 2.746.772.
Naast de al in voorgaande alinea benoemde afwijkingen ten opzichte van het verwachte resultaat bij de Slotwijziging dient ten aanzien van het jaarrekeningresultaat tevens vermeld te worden dat ook het jaarrekeningresultaat voornamelijk door incidentele afwijkingen wordt beïnvloed. In onderstaand schema zijn de afwijkingen per programma weergegeven: Totaaloverzicht per programma Programma | Begroting 2025 | Realisatie 2025 | Saldo 2025 Programma 0 Bestuur en ondersteuning | € 22.226.301 | € 23.940.187 | € 1.713.886 Programma 1 Veiligheid | -€ 2.757.021 | -€ 2.628.802 | € 128.219 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat | -€ 2.688.964 | -€ 2.660.883 | € 28.081 Programma 3 Economie | € 1.837.248 | € 1.580.318 | -€ 256.930 Programma 4 Onderwijs | -€ 2.072.914 | -€ 2.083.457 | -€ 10.543 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie | -€ 4.627.501 | -€ 4.646.535 | -€ 19.034 Programma 6 Sociaal domein | -€ 12.992.081 | -€ 12.366.539 | € 625.542 Programma 7 Volksgezondheid en milieu | € 112.238 | € 68.579 | -€ 43.659 Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing | -€ 1.068.003 | -€ 959.619 | € 108.384 -€ 2.030.697 | € 243.249 | € 2.273.946 Mutaties in reserves | € 2.503.523 | € 2.503.523 | € 0 Totaal | € 472.826 | € 2.746.772 | € 2.273.946 Bovenstaande afwijkingen worden in het jaarverslag nader toegelicht.
8 9 Inleiding en leeswijzer Deze jaarstukken schetsen een beeld van wat er in 2025 allemaal gebeurd is met de voornemens die in de begroting 2025 zijn opgenomen. De jaarstukken volgen de lijn die door de raad is vastgesteld voor de begroting. In de vormgeving van de jaarstukken is zoveel als mogelijk de inrichting van de begroting gevolgd. Leeswijzer De jaarstukken bestaan uit 2 onderdelen: het jaarverslag en de jaarrekening. Beide onderdelen kunnen afzonderlijk geraadpleegd worden. Het jaarverslag gaat in op de beleidsinhoudelijke realisatie en de jaarrekening op de financiële realisatie over 2025. Wie vooral geïnteresseerd is in de realisatie van beleid kan desgewenst rechtstreeks naar het jaarverslag naar de betreffende programma- verantwoording gaan. Wie vooral geïnteresseerd is in cijfers en analyses kan rechtstreeks naar de jaarrekening gaan. De structuur van de jaarstukken is als volgt weer te geven: Jaarstukken 1 Het jaarverslag 1.1 Programmaverantwoording 1.2 Paragrafen 2 De jaarrekening 2.1 Overzicht van baten en lasten 2.2 Rechtmatigheidsverantwoording 2.3 Balans en toelichting 3 Bijlagen Het jaarverslag valt uiteen in de programmaverantwoording en de paragrafen.
In de programma-verantwoording vindt u de verantwoording over de 1e W-vraag (Wat willen we bereiken?), 2e W-vraag (Wat gaan wij daarvoor doen?) en 3e W-vraag (Wat heeft het gekost) terug, zoals in de programmabegroting 2025 opgenomen. In de Programmaverantwoording worden de afwijkingen groter dan € 50.000 toegelicht. De bedragen moeten worden gelezen als: “vermenigvuldigd met € 1.000” en aangeduid met de letter ‘K’. Waar er geen sprake is van ‘ronde’ bedragen in duizendtallen zijn deze uitgeschreven en aangeduid met een €- teken. Het minteken geeft aan dat er sprake is van een nadeel in de realisatie ten opzichte van de begroting. Een plusteken dient gelezen worden als een voordeel in de realisatie ten opzichte van de begroting. De jaarrekening valt uiteen in het overzicht van baten en lasten en de balans met toelichting. In het overzicht van baten en lasten krijgt u inzicht in de totstandkoming van het resultaat. Het bevat naast een analyse op hoofdlijnen van het resultaat een toelichting per programma over de gerealiseerde baten en lasten. In de balans en toelichting wordt de vermogenspositie van de gemeente per 31 december 2025 geschetst. Ten slotte zijn in de bijlagen een aantal overzichten op detailniveau opgenomen, waaronder het leningenoverzicht en de Sisa verantwoording. 10 DEEL 1 JAARVERSLAG Route des Vins Wahlwiller-Eys
11 1.1 Programmaverantwoording De programmaverantwoording gaat in op de programma’s. Een programma is een samenhangend geheel van activiteiten. Op grond van de financiële verordening gebruiken we de indeling zoals omschreven in de Regeling informatie voor derden (IV3). In de programmaverantwoording van de begroting 2025 staan de voornemens die betrekking hebben op de programma’s. In de programmaverantwoording van de jaarstukken wordt verantwoording afgelegd over de realisatie van deze voornemens. Het betreft alleen de voornemens over nieuw beleid. De programma’s komen nu achtereenvolgens aan de orde. Als eerste een korte inleiding in het programma. Vervolgens staan de beleidsonderwerpen weergegeven uit de begroting 2025 met daarbij vermeld wat we feitelijk hebben bereikt en wat we ervoor gedaan hebben in 2025. Daarnaast is inzichtelijk gemaakt wat de stand van zaken was bij de Bestuursrapportage 2025 (vastgesteld in de raadsvergadering van 25 september 2025). Vergelijkbaar met de Bestuursrapportage, wordt middels een stoplichtenrapportage aangegeven wat de status is van de betreffende activiteit. De betekenis van deze stoplichten is als volgt: Om een beeld te geven van de voortgang van de uitgevoerde beleidsactiviteit, tonen we de status van de Bestuursrapportage 2025 d.m.v. het stoplicht.
Dit verdient echter ook enige nuance, aangezien bij de Bestuursrapportage aan werd gegeven of de betreffende activiteit op koers lag (groen), er onzekerheid bestond of de doelstelling behaald zou worden (oranje) of dat de doelstelling niet behaald ging worden (rood). Daarnaast zijn er ook enkele activiteiten opgenomen die een ‘voortdurend’ karakter hebben en daarmee niet expliciet worden afgerond in het verantwoordingsjaar. Volgens bovenstaande definitie zou hier een oranje stoplicht moeten volgen. Wanneer echter sprake is van geen uitzonderlijke of afwijkende situaties is hier veelal een groen stoplicht vermeld. Elk van de activiteiten wordt nader toegelicht, onafhankelijk van de stoplichtkleur. Ten slotte staat er nog vermeld wat het programma gekost heeft. Daarnaast zijn per programma de ‘verbonden partijen’ genoemd waar de gemeente in participeert. Voor meer gedetailleerde informatie over de verbonden partijen kunt u de paragraaf verbonden partijen raadplegen.
12 1.1.0 Programma 0: Bestuur en ondersteuning Gemeentehuis Gulpen-Wittem Dit programma omvat uiteenlopende taakvelden, namelijk: • Bestuur (0.1); • Burgerzaken (0.2); • Beheer overige gebouwen en gronden (0.3); • Overhead (0.4); • Treasury (0.5); • Belastingen: OZB (0.61 en 0.62), parkeerbelasting (0.63), overige belastingen (0.64); • Algemene uitkering (0.7); • Overige baten en lasten (0.8); • Vennootschapsbelasting (0.9); • Mutaties reserves (0.10). Programma inhoud Met betrekking tot het ‘bestuur’ ligt de focus op het borgen en verbeteren van de bestuurskracht om toegevoegde publieke waarde te creëren in een omgeving die aan grote en voortdurende veranderingen onderhevig is. Publieke waarde is dat wat we bereiken met en voor de samenleving en ons grondgebied, en de oplossingen die worden gevonden voor maatschappelijke opgaven. Het creëren of toevoegen van publieke waarde gaat verder dan alleen economische aspecten. Zo behelst publieke waarde ook
13 sociale, politieke, culturele en ecologische dimensies van waarde. Publieke waarde is meer dan de output van de organisatie. Publieke waarde gaat over maatschappelijke prestaties die een positief maatschappelijk effect (outcome) hebben voor de samenleving. Publieke waarde gaat óók over het proces. Bij het proces gaat het met name over het betrekken van de belangrijkste belanghebbenden bij de verschillende stappen in het proces. Met zelfsturing en burgerparticipatie wordt in onze gemeente met en voor de samenleving voortdurend gewerkt aan het creëren en toevoegen van publieke waarden. Daarnaast hebben we een inwonerspanel dat regelmatig wordt ingezet om de behoeftes in de samenleving te peilen om hier vervolgens op aan te kunnen sluiten of bij de voorbereiding van nieuw beleid. In het taakveld ‘burgerzaken’ staat een goede dienstverlening aan onze burgers middels het klantcontactcentrum (KCC) centraal. Vanuit onze wettelijke verantwoordelijkheid houden wij de diverse basisadministraties op orde. Naast de bekende dienstverlening (paspoorten, rijbewijzen) gaat het ook om het verbeteren van meer specialistische dienstverlening zoals naturalisaties. In verkiezingsjaren zijn we verantwoordelijk voor de goede organisatie van de verkiezingen.
Bij het taakveld ‘overige gebouwen en gronden’ gaat het om beheer, verhuur en instandhouding van gebouwen, gronden en landerijen die de gemeente (al of niet tijdelijk) in bezit heeft en niet in exploitatie neemt. Middels de aan- en verkoop van gronden streven we voor het behoud en het versterken van de natuur, landschap en andere strategische items en bieden we ondersteuning aan de uitvoering van civieltechnische werken. Overhead is een term waarmee de activiteiten worden aangeduid die niet horen tot het primaire proces van een organisatie. Overheadkosten zijn bijvoorbeeld kosten van de administratie, ICT, P&O, huisvesting of facilitaire zaken, maar ook telecom, verzekeringen en managementkosten. Het is een verzameling van grote en kleine posten die samen een belangrijk deel van de begroting uitmaken. Het zijn dikwijls noodzakelijke en deels onvermijdbare kosten. Zonder een adequate invulling van deze diensten kan een organisatie niet goed functioneren. Binnen het taakveld ‘treasury’ streven we naar een zo doelmatig mogelijke financiering van onze activiteiten. In de paragraaf ‘financiering’ gaan we hier verder op in. Met betrekking tot de belasting gerelateerde taakvelden verwijzen wij naar de paragraaf ‘lokale heffingen’ waar specifiek op de diverse belastingsoorten wordt ingegaan.
Hier volstaan we met te vermelden dat we ten behoeve van een correcte waardebepaling in het kader van Onroerend Zaak Belasting (OZB) en een juiste aanslagoplegging voor de gemeentelijke belastingen zijn aangesloten bij de gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Gemeente en Waterschappen (BsGW). Tot het taakveld ‘Algemene uitkering’ behoren de Algemene Uitkering, Integratie-uitkeringen – zoals de (voormalige) integratie-uitkering Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) en de Integratie-uitkering Sociaal Domein – en decentralisatie-uitkeringen. De gemeentefondsmiddelen zijn vrij besteedbaar, als algemeen dekkingsmiddel. Over de inzet van deze middelen besluiten we bij de begrotingscyclus. Beleidsmatige verantwoording Onderstaand wordt voor elk van de in de begroting 2025 – 2028 benoemde activiteiten (‘Wat gaan we er voor doen?’) de beleidsmatige voortgang en verantwoording toegelicht. In lijn met de begroting zijn deze per doelstelling (‘Wat willen we bereiken?’) weergegeven. 1. Doorontwikkeling Duurzaam Meer Jaren Onwikkelings Plan (DMJOP) 14 1.1 In 2025 actualiseren wij de DMJOP's op basis van de uitkomsten uit het ontzorgingsprogramma Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed Limburg, alsmede vastgestelde accommodatiebeleid. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Afgerond in 2025, implementatie van de DMJOP's in het vastgoedbeheersysteem in Q1 2026. 2.
Uitvoering geven aan uitvoeringsprogramma accommodatiebeleid. 2.1 Uitvoering geven aan verdere activiteiten, nader te bepalen na vaststelling accommodatiebeleid en de hierbij behorende prioritering in het uitvoeringsprogramma. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Zoals aangegeven in de bestuursrapportage 2025 wordt een aantal opgestarte activiteiten uit het uitvoeringsprogramma afgerond in 2026. 3. Een beschikbaar en toekomstbestendig informatielandschap. We brengen onze (digitale) dienstverlening waar mogelijk of noodzakelijk, dichter naar onze burgers 3.1 Het verbeteren van het gemeentelijke informatiebeheer door modernisering van bestaande informatiesystemen en het borgen van de doorontwikkeling van de software. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Het aanbestedingstraject is in 2025 gestart met een voorgenomen gunning in mei 2026. Hierdoor kan de implementatie opgestart worden vanaf medio 2026. Daarmee loopt het project conform planning en livegang in 2027. 3.2 Voorbereiden van de gemeentelijke ICT-infrastructuur op een migratie zodat de digitale dienstverlening beschikbaar en toekomstbestendig blijft Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Alle voorbereidende werkzaamheden zijn conform planning afgerond in 2025. Technische implementatie vindt plaats in 2026. De formele toetreding is voorzien voor 1-1-2027. 4.
Borgen van Digitale veiligheid 15 4.1 Investeren in de ICT-omgeving, zodat deze aan de laatste beveiligingseisen voldoet Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De samenwerking tussen de CISO en informatiebeheer is geïntensiveerd. Zij bespreken gezamenlijk audits en beveiligingsvraagstukken, waardoor informatiebeveiliging integraal wordt opgepakt en sneller kan worden geschakeld bij risico's of compliance-eisen. 4.2 Implementeren van recente technieken en software om het netwerk veilig én toegankelijk te houden Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen In 2025 is er geïnvesteerd in de veiligheid en hardening van onze infrastructuur, o.a. door een Siem-Soc dienst. 4.3 Organiseren van gerichte trainingen voor de medewerkers Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Het trainings- en bewustzijnsprogramma dat de medewerkers continu schoolt op het gebied van AI, dataveiligheid en verantwoord gebruik van informatiesystemen verhoogt informatiebewustzijn bij de medewerkers en wordt voortgezet. In 2025 heeft een training over informatiebeheer plaatsgevonden voor alle functioneel beheerders. 4.4 Op basis van externe controles (audits) aantoonbaar voldoen aan ENSIA evaluatie.
Status Berap25 JR25 Toelichting Oranje Oranje Ondanks dat er continu maatregelen worden getroffen om aan de 'Baseline Informatiebeveiliging Overheid' (BIO) te voldoen is dit een project wat meerdere jaren in beslag zal nemen. Bovendien zorgen de toenemende wettelijke verplichtingen zoals BIO 2.0 en NIS2, samen met de beperkte middelen en capaciteit dat informatiebeveiliging binnen de gemeentelijke organisatie een doorlopend proces en een uitdaging blijft. 4.5 Investeren in een tweede DigiD aansluiting en verplichte aansluitcontrole hiervoor. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Rood We voldoen aan de eisen die worden gesteld door Logius (Stelselhouder). Hiermee zijn we klaar voor de tweede DigiD aansluiting. Vanwege een aantal grote ontwikkelingen op ICT-gebied (toetreden tot GR Solido en de aanschaf van een zaaksysteem), wordt deze tweede aansluiting nog niet gerealiseerd in 2026. De tweede DigiD aansluiting zal naar verwachting in 2027 worden gerealiseerd en wordt t.z.t. in de begroting opgenomen. 5. Voldoen aan (nieuwe) wettelijke verplichtingen 16 5.1 Implementeren van vereiste nieuwe software en aanpassing van talrijke bestaande werkprocessen gerelateerd aan de invoering van nieuwe wetgeving. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Het Information Security Management System (ISMS), Key2control, is beschikbaar maar nog niet helemaal ingericht.
Het heeft nog meer processen nodig die vanuit andere diensten worden aangereikt. 5.2 Uitvoering van nieuwe (digitale) taken ten behoeve van de huidige en nieuwe archiefwet, WOO en BDTO. Status Berap25 JR25 Toelichting Oranje Oranje Het aanbestedingstraject voor een nieuw zaaksysteem, waarmee voldaan kan worden aan wet- en regelgeving, loopt conform planning. Implementatie zal in mei 2026 gestart worden waardoor livegang in 2027 realiseerbaar is. 5.3 Archivering zaken in RX mission. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje De archiefmodule is aangeschaft en de implementatie en inrichting van de module is opgestart. 6. Digitale doorontwikkeling van de interne organisatie om de kwaliteit van de dienstverlening te verhogen en de effectiviteit te vergroten 6.1 De doorontwikkeling van de nieuwe digitale werkplek op het gebied van veiligheid en functionaliteit. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Voor de doorontwikkeling van de digitale werkplek is onderzocht of onze toekomstige ICT-partner, GR Solido, dit kan faciliteren. Solido verzorgt deze dienstverlening reeds voor diverse gemeenten en overheidsinstellingen, waardoor wij kunnen profiteren van hun ervaring en bewezen aanpak op het gebied van veiligheid en functionaliteit.
6.2 Inrichten van nieuwe software en werkprocessen Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje We zijn dit traject gestart in 2025 en tegen de grenzen van de bestaande (verouderde) netwerkcomponenten aangelopen. In 2026 zal dit vernieuwd worden waarna we ook dit traject verder kunnen vormgeven. 6.3 Verdere uitvoering geven aan het traject ‘De basis op orde’ 17 Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De provincie heeft in het Interbestuurlijk Toezicht van 2025 een beoordeling afgegeven: "De gemeente Gulpen-Wittem behartigt de Informatie- en Archiefbeheer taken in voldoende mate". Met dit volgende stapje omhoog op de risicoladder erkent de provincie de vooruitgang die geboekt wordt in het op orde brengen van ons (digitaal) informatiebeheer. 6.4 De verdere ontwikkeling en uitbreiding van de gemeentelijke cloudomgeving. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen We liggen op koers, voor de migratie naar onze nieuwe ICT-partner in 2026. In dat kader wordt ook het ‘versaasen’ (naar de Cloud verplaatsen) van een aantal kernapplicaties naar voren gehaald en al op korte termijn uitgevoerd. * SAAS = Software as a service 7. Procesoptimalisatie Burgerzaken 7.1 In 2025 starten met het in kaart brengen van de processen en deze vervolgens optimaliseren aan de hand van veranderend beleid en wet- en regelgeving.
Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Het Informatiebeveiligingsmanagementsysteem (ISMS) is inmiddels aangekocht en in gebruik genomen. Dit stelt ons in staat om de informatieveiligheid systematisch te monitoren en te verbeteren. Voor het zaaksysteem wordt het aanbestedingstraject binnenkort afgerond. Het nieuwe zaaksysteem zal ons niet alleen ondersteunen bij efficiënter werken, maar ook bij het adequaat inspelen op veranderend beleid en nieuwe wet- en regelgeving. Wat heeft het gekost? Taakveld | Omschrijving | Realisatie | Begr. na wijziging | Realisatie | Saldo 2024 | 2025 | 2025 60010 | Bestuur | -1.391.379 | -1.518.036 | -1.906.262 | -388.226 60020 | Burgerzaken | -860.981 | -1.022.497 | -929.142 | 93.355 60030 | Beheer overige gebouwen en gronden | -247.858 | -335.029 | -292.774 | 42.255 60040 | Overhead | -11.058.864 | -11.608.050 | -11.057.038 | 551.012 60050 | Treasury | -195.914 | -370.851 | -354.941 | 15.910 60061 | OZB woningen | -205.528 | -185.304 | -107.131 | 78.173 60062 | OZB niet woningen | -65.189 | -85.677 | -68.472 | 17.205 60064 | Belastingen overig | 0 | -17 | 0 | 17 60080 | Overige baten en lasten | 955 | 0 | -85.669 | -85.669 60090 | Vennootschapsbelasting (VpB) | 17.398 | 0 | -29.864 | -29.864 Totale lasten (-) | -14.007.360 | -15.125.461 | -14.831.293 | 294.168 60010 | Bestuur | 4.035 | 0 | 0 | 0 60020 | Burgerzaken | 299.934 | 275.500 |
324.999 | 49.499 60030 | Beheer overige gebouwen en gronden | 175.580 | 147.493 | 144.451 | -3.042 60040 | Overhead | 229.188 | 110.638 | 330.717 | 220.079 60050 | Treasury | 223.746 | 290.636 | 493.912 | 203.276 60061 | OZB woningen | 2.998.532 | 3.100.432 | 3.114.430 | 13.998 60062 | OZB niet woningen | 1.373.865 | 1.423.207 | 1.432.682 | 9.475 60070 | Algemene uitkering gemeentefonds (alleen baten) | 30.596.189 | 32.003.838 | 32.914.875 | 911.037 60080 | Overige baten en lasten | -526 | 18 | 15.413 | 15.395 Totale baten (+) | 35.900.544 | 37.351.762 | 38.771.480 | 1.419.718 Totaal | 21.893.184 | 22.226.301 | 23.940.187 | 1.713.886 60100 | Stortingen in reserves | -1.524.770 | -1.077.790 | -1.077.790 | 0 60100 | Onttrekkingen aan reserves | 367.522 | 166.779 | 166.779 | 0 60110 | Resultaat van de rekening van baten en lasten | 3.118.770 | 1.754.623 | 1.754.623 | -1 Totaal programma | 23.854.706 | 23.069.913 | 24.783.799 | 1.713.886 Toelichting op taakvelden met een afwijking van meer dan 2% van de lasten met een minimum 50K (positief of negatief): Taakveld 60.010 - Bestuur Lasten (nadeel 388K) Inkomensoverdrachten gemeenten – Middengebied (voordeel 43K) In 2025 zijn geen lasten ten koste gekomen van het Middengebied aangezien deze regeling is opgeheven en is overgegaan in andere samenwerkingsverbanden.
Storting voorziening pensioenen wethouders (nadeel 407K) De gemeente dient in het kader van de wettelijke verplichting tot waardeoverdracht vanuit het APPA- fonds (Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers) € 506.591,- (ten opzichte van de begrote € 100.000,-) te storten in de voorziening pensioenen wethouders naar pensioenfonds ABP. De storting in de voorziening is hoger dan begroot als gevolg van de hogere dekkingsgraad die ABP hanteert, het nabestaandenpensioen dat onderdeel is van de pensioenopbouw bij ABP en de jaarlijkse indexering. Het verzoek tot verhogen van de voorzieningen hebben wij na behandeling van de slotwijziging ontvangen, derhalve dat we deze afwijking in de jaarrekening kunnen presenteren. Taakveld 60.040 - Overhead Baten (voordeel 220K) Vergoeding openbare prullenbakken (voordeel 24K) Vergoeding van stichting Verpact voor openbare prullenbakken. Gedetacheerd personeel (voordeel 151K) We krijgen een vergoeding voor de salariskosten van een gedetacheerde ambtenaar van de gemeente Gulpen-Wittem bij de Veiligheidsregio. Diverse kleinere afwijkingen (nadeel 36K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. 18 19 Lasten (voordeel 551K) Salarissen en Sociale lasten (voordeel 39K) Een toelichting hierover is opgenomen in de paragraaf Bedrijfsvoering.
Inhuur personeel (voordeel 466K) Een toelichting hierover is opgenomen in de paragraaf Bedrijfsvoering. Uitbestede werkzaamheden (voordeel 128K) Bijdrage voor de virtuele server Solido en implementatiekosten ZorgNed. Energiekosten (voordeel 42K) Als gevolg van gunstigere prijzen en afrekeningen uit voorgaande jaren zijn de energielasten lager uitgevallen. Gemeentelijke gebouwen (nadeel 60K) Extra kosten gemaakt als gevolg van de elektra-keuringen panden i.v.m. certificering. Kosten voor het opstellen van het meerjarig onderhoudsplan gemeentehuis en het plaatsen glas bij de balie. Diverse kleinere afwijkingen (nadeel 64K) Het restantverschil bestaat uit een meerdere kleinere posten. Taakveld 60.050 - Treasury Baten (voordeel 203K) Dividenden en winsten (voordeel 183K) Dividenden worden met een vertraging van 1 jaar uitgekeerd. Het dividend van 2024 wordt in 2025 uitgekeerd. NV Enexis en NV BNG keerden meer dividend uit dan begroot, terwijl ontvangen dividenden van RD4 niet waren begroot. Vanuit Claim Staat Vennootschap BV kregen we een vereffening in verband met de opheffing van de vennootschap. Rente (voordeel 20K) Er is een niet begroot voordeel gerealiseerd als gevolg van ontvangen rente op de rekening courant positie die de gemeente bij de BNG en de woningcorporaties heeft.
Taakveld 60.061 – OZB woningen Lasten (voordeel 78K) BsGW (voordeel 78K) Kosten vallen lager uit als gevolg van een terug storting i.v.m. positief resultaat jaarstukken 2024 en surplus weerstandsvermogen 2026. Bovendien zijn de gerealiseerde kosten lager dan begroot. Taakveld 60.070 – Algemene uitkering gemeentefonds Baten (voordeel 911K) Algemene uitkering circulaire (voordeel 921K) Vanuit het gemeentefonds hebben we een additionele uitkering ontvangen voor de circulaires september en december. 20 Verrekening uitkering gemeentefonds voorgaande jaren (nadeel 114K) Verrekening van uitkeringen uit het gemeentefonds uit de jaren 2022-2024. Overige uitkeringen (voordeel 105K) Ontvangen overige uitkeringen vanuit het Rijk die nog niet zijn meegenomen in slotwijziging. Diverse kleinere afwijkingen (nadeel 1K) Het restantverschil bestaat uit een meerdere kleinere posten. Taakveld 60.080 – Overige baten en lasten Lasten (nadeel 86K) Dotatie in de voorziening dubieuze debiteuren (nadeel 56K) Dotatie ten gunste van de voorziening ter dekking van een lang openstaande factuur in verband met legeskosten. Dotatie in de voorziening kwijtschelding BsGW (nadeel 25K) Dotatie ten gunste van de voorziening ter dekking van een kwijtschelding BsGW.
Verbonden partijen Voor het realiseren van dit programma participeert de gemeente in de volgende verbonden partijen: Meer informatie hierover treft u aan in de paragraaf ‘Verbonden partijen’. Taakveld 050 - Treasury NV Bank Nederlandse Gemeenten (Naamloze Vennootschap) Vestigingsplaats: Den Haag Taakveld 050 - Treasury Enexis holding NV (Naamloze Vennootschap) Vestigingsplaats: ‘s-Hertogenbosch Taakveld 050 - Treasury CVS Amsterdam B.V. (Besloten Vennootschap) Vestigingsplaats: ‘s-Hertogenbosch Taakveld 064 - Belastingen overig Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) (Gemeenschappelijke Regeling) Vestigingsplaats: Roermond 21 1.1.1 Programma 1: Veiligheid Brandweerpost Mechelen Het programma Veiligheid omvat voor de gemeente Gulpen-Wittem de volgende taakvelden: • Crisisbeheersing en brandweer (1.1); • Openbare orde en veiligheid (1.2). Programma inhoud In dit programma staat een objectief en subjectief veilige gemeente centraal. Veiligheid beperkt zich niet tot de lokale situatie. Er wordt samengewerkt op regionale schaal en dat doen we dan ook binnen de Veiligheidsregio Zuid-Limburg. Hierbij zijn 16 Zuid-Limburgse gemeenten aangesloten. Veiligheid is een belangrijke randvoorwaarde voor de (verdere) invulling van de andere programma’s.
Risico’s op het gebied van veiligheid kunnen afbreuk doen aan de leefbaarheid, kwaliteit van wonen of recreëren van onze inwoners, bezoekers en recreanten. Daarbij wordt tevens gedacht aan de veiligheid gedurende onze (toeristische) evenementen. Onze gemeente scoort goed op de objectieve veiligheidsindicatoren. Openbare Orde en ondermijnende criminaliteit lijkt onzichtbaar, maar is het niet en zorgt op lange termijn voor een ontwrichting van de samenleving. De aanpak van ondermijning vraagt ook om een georganiseerde overheid en constante aandacht voor het onderwerp, zowel binnen de gemeentelijke organisatie als bij onze samenwerkingspartners. Beleidsmatige verantwoording Onderstaand wordt voor elk van de in de begroting 2025 – 2028 benoemde activiteiten (‘Wat gaan we er voor doen?’) de beleidsmatige voortgang en verantwoording toegelicht. In lijn met de begroting zijn deze per doelstelling (‘Wat willen we bereiken?’) weergegeven.
22 1. Veiligheid borgen van bestuurder, medewerkers, inwoners, bezoekers en recreanten 1.1 Faciliteren van de hulpdiensten waar nodig en wenselijk met hun huisvestingsvraagstukken Status Berap25 JR25 Toelichting Oranje Oranje De Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL) is, samen met alle tot haar grondgebied behorende gemeenten, aan het kijken naar de huisvesting van met name de brandweer. 1.2 Toezicht op de leefomgeving, handhaven op excessen Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Toezicht is een on-going proces. Volgens de hiertoe opgestelde uitvoeringsplannen zijn de controles uitgevoerd waarbij steeds meer aandacht is voor een integrale aanpak van de controles. Integraal wil zeggen dat partnerorganisaties zoals bv brandweer steeds vaker aansluiten bij controles. 1.3 Vaststellen van Integraal Veiligheidsplan Heuvelland waarna aansluitend een uitvoeringsprogramma opgeleverd en vastgesteld dient te worden Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Het Uitvoeringsplan heeft een looptijd tot 2027 en is dus on-going. 1.4 Toezicht op de leefomgeving, handhaven op excessen Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Het Uitvoeringsplan heeft een looptijd tot 2027 en is dus on-going.
1.5 Uitvoeren van integrale handhaving, met name op excessen Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Het ACT!-team* heeft haar waarde meer dan eens bewezen en is een onmisbare schakel in het totale toezicht binnen de gemeente. 1.6 Voortzetting van projecten zoals Veilig buitengebied, intensiveren, communicatie en het versterken van de robuuste driehoek Status Berap25 JR25 Toelichting Oranje Groen Het project Veilig Buitengebied is uitgemond in duidelijke werkafspraken tussen agrariërs, gemeente, politie en vakorganisaties (LTO, LLTB). Inmiddels zijn er what's-app-groepen ingericht en weten partijen elkaar snel te vinden als hiertoe noodzaak is. 2. | Naleving van wet- en regelgeving 2.1 Uitvoeren van integrale handhaving, met name op excessen Status Berap25 | JR25 | Toelichting Groen | Groen | Het ACT!-team* heeft haar waarde meer dan eens bewezen en is een onmisbare schakel in het totale toezicht binnen de gemeente. * Het ACT!-team in Limburg is een samenwerkingsverband van BOA's, politie en gemeenten dat toezicht houdt en controles uitvoert om de leefbaarheid en veiligheid te vergroten en ondermijnende criminaliteit te bestrijden. Wat heeft het gekost? Taakveld | Omschrijving | Realisatie | Begr.
na wijziging Realisatie | Saldo 2024 | 2025 | 2025 61010 | Crisisbeheersing en brandweer | -1.711.151 | -1.715.592 | -1.713.030 | 2.562 61020 | Openbare orde en veiligheid | -1.295.867 | -1.527.229 | -1.406.325 | 120.904 Totale lasten (-) | -3.007.019 | -3.242.821 | -3.119.355 | 123.466 61010 | Crisisbeheersing en brandweer | 188.388 | 123.800 | 166.988 | 43.188 61020 | Openbare orde en veiligheid | 329.030 | 362.000 | 323.565 | -38.435 Totale baten (+) | 517.418 | 485.800 | 490.553 | 4.753 Totaal | -2.489.600 | -2.757.021 | -2.628.802 | 128.219 60100 | Stortingen in reserves | -339.185 | 0 | 0 | 0 60100 | Onttrekkingen aan reserves | 3.570 | 592.755 | 592.755 | 0 Totaal programma | -2.825.215 | -2.164.266 | -2.036.047 | 128.219 Toelichting op taakvelden met een afwijking van meer dan 2% van de lasten met een minimum 50K (positief of negatief): Taakveld 61.020 – Openbare orde en veiligheid Lasten (voordeel 121K) Salarissen en Sociale lasten (voordeel 70K) Een toelichting hierover is opgenomen in de paragraaf Bedrijfsvoering. Criminaliteitspreventie: RIEC (voordeel 46K) Als gevolg van minder aannemen van personeel RIEC, de rol van werkvoorbereider/planner anders ingevuld. Zowel de baten en lasten worden gecompenseerd. Het resterend budget gaat over naar 2026.
Diverse kleinere afwijkingen (voordeel 5K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten Verbonden partijen Voor het realiseren van dit programma participeert de gemeente in de volgende verbonden partijen: Meer informatie hierover treft u aan in de paragraaf ‘Verbonden partijen’. Taakveld 110 - Crisisbeheersing en brandweer Veiligheidsregio Zuid-Limburg (Gemeenschappelijke Regeling) Vestigingsplaats: Maastricht 23 24 1.1.2 Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat Kasteel Wijlre Het programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat omvat voor de gemeente Gulpen-Wittem de volgende taakvelden: • Verkeer en wegen (2.1); • Parkeren (2.2); • Economische havens en waterwegen (2.4); • Openbaar vervoer (2.5). Programma inhoud In dit programma staat een goede bereikbaarheid van voorzieningen via het gemeentelijke wegennetwerk centraal. Daarbij gaat het in de eerste plaats om een verkeersveilig wegennet, waarbij we rekening houden met de leefbaarheid voor onze inwoners. We onderhouden ons wegennetwerk en openbare verlichting op het kwaliteitsniveau dat door de raad is vastgesteld. Hetzelfde geldt voor de diverse civieltechnische kunstwerken zoals bruggen en tunnels, die we tevens beheren. Bij herinrichting houden we rekening met de bepalingen in het gemeentelijk verkeers- en vervoersplan, waarin de zgn.
school-thuisroutes een bijzondere plaats innemen en met de wensen van de bewoners. Voor de kern Gulpen houden we daarnaast specifiek rekening met de kwaliteitscatalogus kern Gulpen. Een goede bereikbaarheid komt ook tot uitdrukking in een parkeerbeleid dat is afgestemd op doelgroepen (waaronder gehandicapten) en bezoeklocaties. De kaders van het parkeerbeleid spelen niet alleen een rol bij de daadwerkelijke herinrichting maar ook bij recreatieve en toeristische evenementen in de diverse kernen. Tevens komt een goede bereikbaarheid tot uitdrukking in het bereikbaar houden van dorpskernen middels het openbaar vervoer en het stimuleren van reizen met het openbaar vervoer. Tot slot houden we de wegen en de omgeving schoon. In de uitvoering is het programma verbonden met programma 5 ten aanzien van het onderhoud openbaar groen en programma 7 met betrekking tot riolering waarbij wij uitgaan van het principe “werk
25 met werk”: herinrichting van wegen en vervanging van riolering wordt zoveel mogelijk gezamenlijk opgepakt. De uitvoering ligt voor een groot deel bij externe partijen, naast de inzet van onze buitendienst. Wij contracteren meerdere aannemers voor de uitvoering van de werkzaamheden. Beleidsmatige verantwoording Onderstaand wordt voor elk van de in de begroting 2025 – 2028 benoemde activiteiten (‘Wat gaan we ervoor doen?’) de beleidsmatige voortgang en verantwoording toegelicht. In lijn met de begroting zijn deze per doelstelling (‘Wat willen we bereiken?’) weergegeven. 1. Behoud en verbetering van de mobiliteit binnen de gemeente en tussen de omliggende gemeentes 1.1 Uitvoering geven aan het door de gemeenteraad vastgestelde Uitvoeringsprogramma Mobiliteit Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De maatregelen zijn uitgevoerd behoudens de maatregelen in Trintelen binnen de bebouwde kom en verschuiven mee met onderhoudsprogramma wegen. 1.2 Realiseren van reconstructies en groot onderhoud aan het wegennet Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De werkzaamheden worden uitgevoerd conform de uitvoeringsplanning. Middels een RIB d.d. 22 januari 2026 (U.25.04228) is de Raad geïnformeerd over het uitvoeringsprogramma 2023-2027 en de voortgang.
1.3 Beheer en onderhoud civiele kunstwerken conform het beheerplan Status Berap25 JR25 Toelichting Oranje Groen Op 5 februari 2026 is het beheerprogramma civiele kunstwerken 2026-2030 vastgesteld en daarmee is deze activiteit afgerond. Het onderhoud wordt volgens de daarbij horende planning uitgevoerd. 1.4 Onderhouden en verbeteren van de fietsroutes binnen de gemeente Status Berap25 JR25 Toelichting Oranje Oranje De werkzaamheden worden uitgevoerd conform de uitvoeringsplanning. Middels een RIB d.d. 22 januari 2026 (U.25.04228) is de Raad geïnformeerd over het uitvoeringsprogramma 2023-2027 en de voortgang. De provinciale projecten N598 én N595 (o.a. aanleg vrij liggende fietspaden) lopen vertraging op t.g.v. capaciteit kabels en leidingen, grondverwerving en behandeling bezwaar door Raad van State. 1.5 Optimaliseren van de gladheidsbestrijding. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje In uitvoering, verwachte afronding 1 november 2026. 1.6 | Inrichten verkeersnetwerk. Status Berap25 | JR25 | Toelichting Middels een tweetal snelheidsindicators en een wegkantradar verzamelen we Oranje | Groen | verkeersgegevens. Deze data worden aangevuld met zogenaamde open source data en informatie afkomstig van provinciaal meetwerkwerk (detectielussen) 2.
| Burger betrokkenheid bij het ontwerp en uitvoering van civiele projecten en groot onderhoud 2.1 | Betrekken van burgers en belangorganisaties conform het Burgerparticipatie beleid Status Berap25 | JR25 | Toelichting Bij grotere projecten worden de burgers steeds betrokken voor en tijdens het Groen | Groen | ontwerptraject. Bij onderhoudswerkzaamheden worden burgers tijdig geïnformeerd. 3. | Veilige school-thuisroutes en het bevorderen fietsveiligheid 3.1 | Verbeteren en onderhouden van school-thuisroutes Status Berap25 | JR25 | Toelichting De werkzaamheden worden uitgevoerd conform de uitvoeringsplanning. Middels Groen | Groen | een RIB d.d. 22 januari 2026 (U.25.04228) is de Raad geïnformeerd over het uitvoeringsprogramma 2023-2027 en de voortgang. 4. | Integraal werken 4.1 | Het bevorderen van ‘werk met werk’ maken en het verbeteren van de interne en externe samenwerking Status Berap25 | JR25 | Toelichting De projecten worden zowel intern als ook extern afgestemd. De omgevingsprogramma's wegen en water zijn op elkaar afgestemd, waardoor Groen | Groen | werk met werk maken gegarandeerd (en noodzakelijk) is. Er wordt steeds samenwerking gezocht met overheden (buurgemeentes, provincie), Waterschap Limburg, Natuurmonumenten, Stichting Limburgs Landschap enz. Wat heeft het gekost? Taakveld | Omschrijving | Realisatie | Begr.
na wijziging | Realisatie | Saldo 2024 | 2025 | 2025 62010 | Verkeer en wegen | -2.353.168 | -3.073.327 | -3.070.382 | 2.945 62020 | Parkeren | -65.097 | -55.621 | -60.433 | -4.812 62040 | Economische havens en waterwegen | -2.828 | -2.743 | -2.743 | 0 62050 | Openbaar vervoer | -2.788 | -2.435 | -2.406 | 29 Totale lasten (-) | -2.423.880 | -3.134.126 | -3.135.963 | -1.837 62010 | Verkeer en wegen | 132.770 | 420.750 | 441.306 | 20.556 62020 | Parkeren | 14.649 | 5.312 | 14.628 | 9.316 62050 | Openbaar vervoer | 16.607 | 19.100 | 19.147 | 47 Totale baten (+) | 164.026 | 445.162 | 475.080 | 29.918 Totaal | -2.259.854 | -2.688.964 | -2.660.883 | 28.081 60100 | Stortingen in reserves | -282.400 | -189.400 | -189.400 | 0 60100 | Onttrekkingen aan reserves | 355.245 | 345.245 | 345.245 | 0 Totaal programma | -2.187.009 | -2.533.119 | -2.505.038 | 28.081 26 27 Toelichting op taakvelden met een afwijking van meer dan 2% van de lasten met een minimum 50K (positief of negatief): Geen afwijkingen boven de genoemde grens geconstateerd. 28 1.1.3 Programma 3: Economie Markt Gulpen Het programma Economie omvat voor de gemeente Gulpen-Wittem de volgende taakvelden: • Economische ontwikkeling (3.1); • Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen (3.3); • Economische promotie (3.4).
Programma inhoud In dit programma stimuleren en faciliteren wij een evenwichtige economische structuur en kwalitatieve groei die bijdragen aan de welvaart van onze bewoners en de leefbaarheid in onze kernen. Bedrijvigheid, toerisme en vrijetijd vormen een belangrijke schakel. Dat doen we in het juiste perspectief: duurzaam en passend in het gebied. We zetten onze gemeente als excellente bestemming op de toeristische kaart en verlenen daar waar mogelijk ondersteuning om de economische prestaties van bedrijven in Gulpen-Wittem te verbeteren. Hierbij is het van belang dat we de positieve waardes van toerisme versterken en de negatieve effecten van toerisme reduceren. Zodoende streven we naar een optimale verkeersleefbaarheid in samenwerking met programma 2 (Verkeer, vervoer en waterstaat). Verder dienen nieuwe ontwikkelingen op toeristisch en recreatief vlak kwalitatief hoogwaardig en duurzaam inpasbaar te zijn binnen de kwaliteitsverbetering op basis van de Cittaslow-waarden. De kaders hiervan worden o.a. vormgegeven door onze gemeentelijke toeristische visie en door het internationale Cittaslow keurmerk met waarden gericht op het authentieke landschap, rust, ruimte, fijnschaligheid en aandacht voor duurzame en innovatieve initiatieven. Op regionale en Zuid-Limburgse schaal wordt een optimale positionering van de Gulpen-Wittemse (vrijetijds-)economie nagestreefd.
Dit krijgt vorm door tezamen met de 16 Zuid-Limburgse gemeenten projecten aan te pakken die voortvloeien uit de Visie Vrijetijdseconomie Bestemming Zuid Limburg 2030,
29 maar ook middels samenwerkingsverbanden zoals de Economische Samenwerking Zuid-Limburg (ESZL). Hiervoor is een goede netwerkstructuur onontbeerlijk en werken we op regionale en Zuid- Limburgse schaal constructief samen om uitvoering te geven aan de grote opgaves in de regio. We streven ernaar om signalen uit de markt tijdig op te vangen, met open oog aandacht te geven aan de behoeften van onze ondernemers en waar mogelijk de regeldruk te verlagen en procedures te stroomlijnen. Duurzame, kansrijke initiatieven ondersteunen we vanuit een positieve grondhouding. Op een inclusieve wijze werken we mee aan het behoud van het mooie landschap voor alle partijen; zijnde inwoners, agrariërs en andere ondernemers, toeristen en recreanten, jonge mensen en senioren. Niet alleen voor nu, maar ook voor de toekomstige generaties. Gulpen-Wittem heeft een groot buitengebied. Dit buitengebied kent verschillende gebruikers en heeft verschillende functies. De rode draad voor Gulpen-Wittem is het behoud van het landschap voor eenieder en dus ook voor de agrariërs die daar voor een belangrijke mate vorm aan geven. Het landschap speelt een onmiskenbare rol bij het vinden van oplossingen voor het vasthouden en afvoeren van water (klimaatadaptatie). Landbouw en landschap zijn thema’s waarbij hun invloed bijna altijd groter is dan de eigen gemeentegrens.
Daarom is regionale en grensoverschrijdende afstemming en samenwerking van groot belang. Beleidsmatige verantwoording Onderstaand wordt voor elk van de in de begroting 2025 – 2028 benoemde activiteiten (‘Wat gaan we er voor doen?’) de beleidsmatige voortgang en verantwoording toegelicht. In lijn met de begroting zijn deze per doelstelling (‘Wat willen we bereiken?’) weergegeven. 1. Een intensieve samenwerking op de regionale agenda 1.1 Onderzoeken in hoeverre we op Zuid-Limburgse schaal spreiding van toerisme kunnen genereren middels gratis Openbaar Vervoer (OV) voor verblijfstoeristen. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje De onderzoeksfase loopt nog. De uitdaging zit voornamelijk op het financieel vlak bij diverse stakeholders. Daarmee is een grootschalige pilot in zomer 2026 vooralsnog onzeker. 1.2 Inzetten op het ontwikkelen, sturen en monitoren van bestemmingsmanagement middels datahub. Status Berap25 JR25 Toelichting Oranje Groen De juridische en technische uitwerking van het dataportaal hebben plaatsgevonden. Nu wordt gestart met het vullen van het eerste dashboard van het dataportaal. 30 1.3 Verkennen van een regionale aanpak van kwalitatief toeristisch aanbod (regionale hotelvitaliteit).
Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De verblijfsaccommodatie aanpak binnen de Visie Vrijetijdseconomie (VTE) bestemming Zuid-Limburg maakt onderdeel uit van de VTE-agenda 2030. Hier worden de hotelvitaliteitsaanbevelingen van de gemeente Gulpen-Wittem ingebracht. 2. De financiële toeristische infrastructuur herijken. 2.1 Doorvoeren van (saldoneutrale) differentiatie in de tariefstelling van de toeristenbelasting Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De raad heeft de verordening vastgesteld waarin per 1-1-2025 een gedifferentieerd tarief is ingesteld voor campings ten opzichte van de andere accommodaties. 2.2 Minimaal één jaar voorafgaand aan een eventuele tariefswijziging de ondernemers hierover informeren Status Berap25 JR25 Toelichting Rood Groen De ondernemers zijn 17 juli 2025 geïnformeerd over de mogelijke wijziging in de toeristenbelasting. Na vaststelling van het tarief per 1-1-2026 is de differentiatie voor campings gecontinueerd. Hierover zijn de ondernemers op 19 december 2025 geïnformeerd. 2.3 Kosten van (nieuwe) projecten die extra budget vereisen en specifiek voor het toerisme bestemd zijn, door de toerist zelf laten betalen middels een aanpassing van de toeristenbelasting. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De verkenning vindt op dit moment plaats en zal doorlopen in 2026. 3.
Toerisme van de toekomst gericht op kwaliteitstoerisme 3.1 Het huidige kampeerbeleid evalueren en onderzoeken in hoeverre dit toekomstbestendig gemaakt dient te worden. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje In 2025 zijn conform het plan van aanpak de volgende stappen uitgevoerd: i) analyse en inventarisatie van het kampeerbeleid 2011 ii) een beleidsonderzoek naar kampeerbeleid in de regio, de Omgevingswet en de juridische en ruimtelijke kaders. Aanvullend zijn de kaders van het kampeerbeleid opgehaald tijdens een themabijeenkomst met de raad. Daarnaast heeft een participatietraject plaatsgevonden met kampeerondernemers en enkele agrariërs met mogelijke 31 interesse in een toeristische ontwikkeling. Alle bevindingen vormen het informatiefundament voor de verdere uitwerking van denkrichtingen voor het nieuwe kampeerbeleid. 3.2 Positief kritisch nieuwe aanvragen van ondernemers beoordelen (middels o.a. de intaketafel). Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen In 2025 zijn diverse initiatieven middels o.a. de intaketafel beoordeeld. Dit zal ook doorlopen in 2026. 4. Het stimuleren van een gezond ondernemersklimaat waarin samenwerking centraal staat 4.1 Actief contact onderhouden met ondernemers en een constructieve samenwerking stimuleren. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen In 2025 zijn diverse samenwerkingen gestimuleerd (bijv. BIZ en OPT).
Dit zal ook doorlopen in 2026. 4.2 Onderzoeken in hoeverre een BIZ in Gulpen op voldoende draagvlak kan rekenen en indien dit het geval is, dan doorvoeren. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Een nieuwe groep ondernemers is opgestaan om te komen tot een bedrijveninvesteringszone (BIZ) voor de kern Gulpen. Een informele stemming laat zien dat de meerderheid van de ondernemers positief is over een BIZ. Alvorens een formele stemming heeft plaatsgevonden is de verordening op 18 december 2025 vastgesteld door de gemeenteraad. 5. Uitdragen en versterken van het Cittaslow gedachtengoed 5.1 Inrichten van een Cittaslow-plein tijdens de Hubertusmarkt. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Tijdens de Hubertusmarkt is het Cittaslow-plein ingericht met 15 verschillende Cittaslow-ambassadeurs uit Eijsden-Margraten, Gulpen-Wittem en Vaals. De nieuwe ambassadeurs uit de drie gemeenten zijn hier tevens benoemd. 5.2 Deelnemen als partner van Michelin aan de BBB horecabeurs. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Gulpen-Wittem was dit jaar partner van Michelin. Ondernemers met streekproducten is de mogelijkheid geboden om tijdens de BBB horecabeurs aanwezig te zijn om hun producten te promoten. 32 6. Behoud van het landschap middels regionale samenwerking.
6.1 In kader van het programma "grenzeloos Bocagelandschap" is een regionale samenwerking opgezet, die we willen voortzetten en stimuleren in de uitvoering van de doelstellingen. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Het parkbureau grenzeloos Bocageland is in 2025 verder gegroeid in zijn rol als verbinder in de regio. Het parkbureau functioneert op 5 pijlers (landschappen). Binnen het netwerklandschap hebben ze gewerkt aan het opstellen van (kleinschalige) inrichtingsplannen en aanplant van o.a. hagen, hoogstambomen etc. In kader van het sponslandschap heeft het parkbureau een aanvullende Europese subsidie binnengehaald voor projecten op gebied van Nature Based Solutions en beneden- en bovenstroomse solidariteit. Op gebied van voedsellandschap heeft het parkbureau een cursus regeneratieve landbouw georganiseerd waar 12 agrariërs uit de regio aan hebben deelgenomen. Daarnaast zijn de eerste stappen gezet om een lerend netwerk regeneratieve landbouw op te richten. In kader van gastvrij landschap is een Bocage-kaas ontwikkeld en is gestart met een inventarisatie van de diverse toeristische visies in de regio. In kader van bio divers land heeft een schapentrek plaatsgevonden om bewustwording voor het landschap te creëren. 7. Stimulering van landbouwtransitie op het gebied van verduurzaming, korte ketens in de landbouw en reductie van stikstofuitstoot (klimaatmitigatie).
7.1 Ondersteunen van aanvragen voor duurzaamheidsinitiatieven. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje In 2025 is gestart met het project agro-energy. Binnen dit project wordt gekeken naar welke mogelijkheden de agrarische sector kan bieden binnen de energietransitie. In 2026 zal het project verder worden opgepakt. In kader van de landbouwtransitie is binnen het landschapspark Grenzeloos Bocageland een cursus gegeven over de regeneratieve landbouw. Binnen de gemeente Gulpen- Wittem zijn enkele agrariërs sindsdien aangesloten bij het lerend netwerk regeneratieve landbouw. In 2025 is een start gemaakt aan het opzetten van een netwerk in kader van bio-based bouwen. Hierbij is van belang dat vraag en aanbod op elkaar worden afgestemd. 7.2 Aansluiting zoeken bij de provinciale aanpak en kaders om de uitstoot van stikstof te verminderen en de natuur te verbeteren. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Vanuit het Rijk is het programma Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) stopgezet en wordt gewerkt aan een nieuw programma voor de aanpak van de stikstofproblematiek. Daarnaast hebben enkele uitspraken ervoor gezorgd dat nieuwe ontwikkelingen waarbij sprake is van stikstofemissie stil zijn komen te liggen. De provincie Limburg heeft in 2025 het programma LOS (Limburgs Offensief Stikstof) vastgesteld.
Hierin hebben ze 10 maatregelen opgenomen dat in de komende jaren ervoor moet zorgen dat de overbelaste stikstof-situatie in natuurgebieden gaat afnemen. Binnen de gemeente Gulpen-Wittem is het Mechelderbeekdal aangewezen aan focusgebied. Wat heeft het gekost? Taakveld | Omschrijving | Realisatie | Begr. na wijziging | Realisatie | Saldo 2024 | 2025 | 2025 63010 | Economische ontwikkeling | -93.314 | -234.572 | -221.597 | 12.975 63030 | Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen | -91.370 | -97.663 | -93.761 | 3.902 63040 | Economische promotie | -612.225 | -599.997 | -660.321 | -60.324 Totale lasten (-) | -796.909 | -932.232 | -975.679 | -43.447 63030 | Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen | 9.652 | 7.700 | 8.237 | 537 63040 | Economische promotie | 2.185.042 | 2.761.780 | 2.547.760 | -214.020 Totale baten (+) | 2.194.695 | 2.769.480 | 2.555.997 | -213.483 Totaal | 1.397.785 | 1.837.248 | 1.580.318 | -256.930 60100 | Stortingen in reserves | -741.000 | -100.000 | -100.000 | 0 60100 | Onttrekkingen aan reserves | 0 | 282.411 | 282.411 | 0 Totaal programma | 656.785 | 2.019.659 | 1.762.729 | -256.930 Toelichting op taakvelden met een afwijking van meer dan 2% van de lasten met een minimum 50K (positief of negatief): Taakveld 63.040 – Economische promotie Baten (nadeel 214K) Toeristenbelasting (nadeel 218K) In de paragraaf lokale heffingen wordt een toelichting gegeven op het nadeel
toeristenbelasting 2025. Diverse kleinere afwijkingen (voordeel 4K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. Lasten (nadeel 60K) Salarissen en Sociale lasten (voordeel 21K) Een toelichting hierover is opgenomen in de paragraaf Bedrijfsvoering. Inkomensoverdrachten BsGW (nadeel 87K) BsGW heeft de exploitatiebijdragen op basis van de nieuwe kostenverdeelmethode voor 2025 verhoogd. Als gevolg van deze beslissing stijgen de bijdragen toeristenbelasting met 52K en forensenbelasting met 34K. Diverse kleinere afwijkingen (voordeel 6K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. 33 34 1.1.4 Programma 4: Onderwijs De Kindercirkel Het programma Onderwijs omvat voor de gemeente Gulpen-Wittem de volgende taakvelden: • Onderwijshuisvesting (4.2); • Onderwijsbeleid en leerlingzaken (4.3). Programma inhoud In dit programma staat onderwijsachterstandenbeleid, basisvaardigheden en onderwijshuisvesting centraal. Door onderwijs bieden we kansen aan kinderen, jongeren en volwassenen om zich optimaal te ontwikkelen. De ontwikkelingen en ambities vanuit het programma onderwijs raken het programma Sociaal Domein. Basisvaardigheden is wederom een van de domein overstijgende thema's die integraal worden opgepakt binnen het Sociaal Domein. Onderwijshuisvesting Gemeenten hebben een wettelijke zorgplicht voor de huisvesting van het primair en voortgezet onderwijs.
In 2020 is door de gemeenteraad het Integrale Huisvestingsplan 2020-2035 vastgesteld. Het huisvestingsplan omvat een visie op onderwijs en opvang, en de daarbij benodigde maatregelen voor de huisvesting. Onderwijsachterstandenbeleid Op lokaal niveau hebben gemeenten en onderwijs een wettelijke taak in het verminderen van onderwijsachterstanden. In 2022 is het nieuwe gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (GOAB) op- en vastgesteld. In hoofdlijnen richt het GOAB zich op Voor- en vroegschoolse educatie en het bestrijden onderwijsachterstanden voor leerlingen basisonderwijs. Daarnaast was schooljaar 2024-2025 het laatste schooljaar dat de gemeente middelen kon inzetten in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs. Een programma met als doel door de coronacrisis opgedane leervertragingen te verbeteren.