BD 017 - Jaarrekening 2025 + addendum incl. controleverklaring (getekend RSM) (B.26.03072)
Tekst van het document
Renteresultaat Op het taakveld Treasury wordt een (administratief) renteresultaat gemaakt, dat bestaat uit enerzijds te betalen rente (aan externe geldverstrekkers zoals banken) versus anderzijds de aan de gemeentelijke activa door te rekenen rente. In de begroting wordt de omslagrente berekend voor het betreffende begrotingsjaar en voor 2025 was dit 1,50 %. Per jaar achteraf vindt verantwoording ten aanzien van de gehanteerde tarieven plaats, waarbij een afwijking ad 25 % (negatief) is toegestaan.
118 Vanuit het streven naar consistentie in de omslagrente werd deze voor 2025 op 1,50 % bepaald; in de realisatie blijken de daadwerkelijke rentelasten (aan geldverstrekkers) hoger dan begroot en de aan de activa toe te rekenen rente lager dan begroot, dat in een positieve afwijking van 23,2 % resulteert, hetgeen daarmee binnen de getolereerde ruimte is, zoals uit navolgende tabel blijkt: Financiering / verstrekte leningen op de lange termijn (uitgezette gelden) Door de gemeente worden ook geldleningen verstrekt. Dit gebeurt uitsluitend ten behoeve en in het kader van de uitoefening van de publieke taak. Aan de woningcorporatie werden twee langlopende geldleningen verstrekt waarvan de restantschuld per 31 december 2025 € 562 duizend bedroeg. Het gaat hier om leningen die wij bij de BNG hebben aangetrokken en één op één hebben ‘door’-verstrekt. In 2018 hebben we een renteloze lening van € 25 duizend verstrekt aan de voetbalvereniging RKMVC uit Mechelen voor de aanleg van veldverlichting. Hierop staat per 31 december 2025 nog € 5.000 open. Tot slot, werd in 2020 een 30-jarige converteerbare lening aan Enexis Holding B.V. verstrekt: in totaal nam Enexis een nieuwe lening ad € 500 miljoen op bij haar aandeelhouders.
Op basis van ons gemeentelijk aandeel (zijnde 0,2516 %) komt dit neer op een bedrag voor onze gemeente ad € 1.258.166 tegen een rentepercentage 1,40 %, deze lening kent géén jaarlijkse aflossingen, maar wordt in beginsel ineens en geheel afgelost in 2050.
119 1.2.5 Bedrijfsvoering Inleiding In deze paragraaf geven wij de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van bedrijfsvoering voor 2025 weer. Daarbij gaan we uit van een brede definitie van bedrijfsvoering: de wijze waarop we onze organisatie hebben ingericht om de doelstellingen zo effectief en efficiënt mogelijk te realiseren. Personeel & Organisatie In 2025 zijn belangrijke stappen gezet op het gebied van de digitalisering van onze dienstverlening en het optimaliseren van ons P&O instrumentarium. Organisatie missie en structuur Gemeente Gulpen-Wittem Onze organisatiefilosofie bestaat uit onze ‘bedoeling’ (de reden waarom we doen wat we doen) en vier leidende principes voor de werkwijze van de gemeentelijke organisatie. Die geven ons een kompas en gezamenlijke taal voor de dagelijkse samenwerking. De organisatiefilosofie geeft aan op welke punten we samen willen door ontwikkelen. Bij werken volgens de bedoeling staat centraal dat hetgeen we doen moet bijdragen aan de publieke waarden voor de samenleving van Gulpen-Wittem. In onderstaande afbeelding treft u onze missie, visie en leidende principes aan. Bij o nze gemeente Gulpen-Wittem werken +/- 137 fte. Onze ambtenaren zetten zich in om de inwoners en het gemeentebestuur van Gulpen-Wittem zo optimaal mogelijk te ondersteunen.
Deze dienstverlening wordt conform onze kernwaarden op een betrouwbare, flexibele, respectvolle en mensgerichte manier geleverd. Zo dicht mogelijk bij de inwoners. Hierbij is de insteek dat we zoveel mogelijk kijken naar wat er wel kan en hoe we zaken mogelijk kunnen maken.
120 De gemeentelijke organisatie bestaat per 1 januari 2025 uit 4 afdelingen. Aan het hoofd van de gemeentelijke organisatie staat de algemeen directeur/gemeentesecretaris. Hij staat aan het hoofd van de ambtelijke organisatie en is de 1e adviseur van het College van Burgemeester en Wethouders. De directeur is verantwoordelijk voor een adequate en efficiënte bedrijfsvoering, legt verantwoording af aan de Algemeen directeur en stuurt direct de 4 afdelingshoofden aan. Afbeelding van ons actuele organogram per 1 januari 2025 Gulpen-Wittem als werkgever Ook in 2025 hebben wij de gevolgen van de overspannen arbeidsmarkt sterk ervaren. Werkgevers in vrijwel alle sectoren, waaronder de overheid, hebben moeite om vacatures zowel kwantitatief als kwalitatief goed in te vullen en medewerkers te behouden. Het personeelsverloop bij onze gemeente is in 2025 echter flink teruggelopen. In totaal hebben zes medewerkers de organisatie verlaten (in 2024 waren dit er nog twintig), waarvan twee vanwege het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd. Onze inspanningen om medewerkers te binden en te boeien lijken daarmee succesvol. Het vinden, boeien, vitaal houden en behouden van medewerkers bleef ook in 2025 onze topprioriteit.
Vandaar dat we ingezet hebben op de volgende thema’s in 2025: Strategisch personeelsbeleid In 2025 hebben wij onze succesvolle aanpak van de arbeidsmarktkrapte voortgezet. Het aantrekken én behouden van waardevolle medewerkers bleef essentieel om de formatie kwantitatief en kwalitatief op peil te houden. In totaal zijn 22 vacatures succesvol ingevuld. Vijf daarvan door interne doorstroom, waarmee wij medewerkers perspectief kunnen bieden en duurzaam aan de organisatie verbinden. Daarnaast zijn vijf medewerkers aangesteld in een traineefunctie. Zij beschikten over de juiste competenties en motivatie, maar nog niet over de benodigde kennis en ervaring. Via gerichte begeleiding en opleiding worden zij ontwikkeld tot volwaardige professionals binnen onze organisatie.
121 Het onboardingsprogramma is in 2025 succesvol ingezet om nieuwe medewerkers beter te laten landen en begeleiden binnen de complexe gemeentelijke context. Dit is met name van belang gezien het groeiende aantal medewerkers zonder gemeentelijke ervaring. De in company training “Hoe werkt de gemeente” is hier een vast onderdeel van. Werkgeluk Onze ambitie is om de aantrekkelijkste werkgever in de regio te worden, waar medewerkers met plezier werken en zich willen blijven ontwikkelen. In 2023 is een Medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) uitgevoerd. De resultaten waren overwegend positief, maar boden ook aanknopingspunten voor verbetering. In 2024 en 2025 zijn wij actief aan de slag gegaan met deze aandachtspunten. Zodoende hebben we verdere stappen kunnen zetten richting een open, transparante en lerende organisatiecultuur. Medio 2026 staat een nieuw MTO gepland om de effecten van onze inspanningen te evalueren. Organisatie Ontwikkeling Onze organisatie blijft zich ontwikkelen om adequaat in te spelen op kansen en uitdagingen. In 2025 zijn enkele teams gestart met het optimaliseren, beschrijven en structureren van werkprocessen. Dit heeft tevens bijgedragen aan het versterken van integraal samenwerken. In 2026 wordt deze procesoptimalisatie organisatiebreed voortgezet. Daarnaast is in 2025 een Management Development-traject gestart voor het managementteam (MT).
Doel hiervan is het versterken van integrale samenwerking, het verder ontwikkelen van coachend leiderschap en invulling geven aan de strategische ontwikkelagenda van het MT. Ook hebben wij verdere invulling gegeven aan hoe wij hybride willen werken. Dit vraagt om een leiderschapsstijl waarin autonomie, vertrouwen, verbinding, flexibiliteit en verantwoordelijkheid centraal staan. Deze thema’s blijven ook in 2026 nadrukkelijk onderdeel van onze organisatieontwikkeling. Talent ontwikkeling en duurzame inzetbaarheid Sinds de invoering van “het goede gesprek” eind 2022 wordt jaarlijks structureel stilgestaan bij het welzijn, de ontwikkeling en de opleidingsbehoefte van medewerkers. In 2025 is, naast individuele opleidingsmogelijkheden, nadrukkelijk ingezet op incompany-trajecten op het gebied van: Digitale vaardigheden, Persoonlijk leiderschap, Energiemanagement, Vitaliteitsworkshops en trainingen Timemanagement. Hiermee hebben wij op een laagdrempelige en kostenefficiënte manier meer medewerkers kunnen laten deelnemen aan trainingen. Vitaliteit en gezondheid In lijn met het in 2024 vastgestelde gezondheidsbeleid is in 2025 preventief geïnvesteerd in medewerkers, onder andere via begeleiding, coaching, trainingen en opleidingen. Doel is het bevorderen van werkfitheid en duurzame inzetbaarheid.
Ondanks een lichte stijging van het verzuimpercentage lijken deze maatregelen hun vruchten af te werpen. Het ziekteverzuim bedroeg in 2025 4,45%. Dit is een stijging ten opzichte van 2024 (3%), maar nog steeds ruim onder het landelijk gemiddelde in 2025 van circa 5,8% (bron: Centraal Bureau voor de Statistiek). 122 Landelijk is er in 2025 sprake van een aanhoudend hoog verzuimniveau (5,6% bron: CBS). Volgens het CBS worden stressgerelateerde klachten en griepgolven (met name in februari en september) als belangrijke oorzaken genoemd. De oorzaken van het verzuim bij onze gemeente in 2025 zijn overwegend als niet als werk gerelateerd te kwalificeren. In % 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 Ziekteverzuim 6,09% 8,62% 4,33% 5,72% 8,15% 7,4% 3% 4,45% Conclusie In 2025 hebben wij als organisatie belangrijke stappen gezet op het gebied van strategisch personeelsbeleid, organisatieontwikkeling, talentontwikkeling en vitaliteit. Ondanks de aanhoudende arbeidsmarktkrapte en een lichte stijging van het verzuim, is de basis van onze organisatie versterkt. Wij blijven investeren in goed werkgeverschap, duurzame inzetbaarheid en een toekomstbestendige organisatie. Informatievoorziening en automatisering Net als in voorgaande jaren was het in 2025 uitdagend om noodzakelijke ICT-ontwikkelingen en wettelijke verplichtingen af te stemmen op de intern beschikbare capaciteit.
Door een groeiend projectenportfolio en krapte op de arbeidsmarkt staat de beschikbare veranderkracht onder druk. De interne capaciteit blijft daarom bepalend voor de fasering en voortgang van automatiseringsprojecten, de implementatie van nieuwe wetgeving, verbeteringen uit audits en de vernieuwing van de ICT- infrastructuur. Vanwege die reden, en het feit dat het contract met onze ICT-leverancier op 1 januari 2026 eindigde, is gezocht naar een toekomstbestendige oplossing. In 2025 is, na een zorgvuldig voortraject waarin alle opties zijn gewogen, gestart met de voorbereiding op de toetreding tot de Gemeenschappelijke Regeling Solido. Deze voorbereidende fase omvatte het leggen van de basis voor een nieuwe ICT-omgeving en het inrichten van een moderne manier van beheren van onze informatiesystemen. De intensieve voorbereidingen hebben ervoor gezorgd dat tijdig besluitvorming door de raad heeft plaatsgebonden en we in 2026 de overstap richting Solido kunnen uitvoeren. Beschikbaarheid en toekomstbestendigheid informatielandschap De overstap naar Solido maakt het mogelijk om structureel te investeren in de kwaliteit en beschikbaarheid van onze ICT-infrastructuur. Een belangrijk voordeel van de samenwerking is dat we het dagelijks beheer van ons informatielandschap gezamenlijk oppakken met andere gemeenten.
Dit creëert mogelijkheden voor kennisdeling, het leren van best practices en het gezamenlijk ontwikkelen van oplossingen. Door kennis en expertise te delen worden we minder kwetsbaar bij personele wisselingen en is er altijd voldoende expertise beschikbaar. Deze regionale samenwerking versterkt de continuïteit en toekomstbestendigheid van onze informatievoorziening aanzienlijk en biedt professionele ondersteuning die passend is bij onze schaal als gemeente. 123 Digitale veiligheid en doorontwikkeling De gemeente werkt aan het versterken van digitale veiligheid, het voldoen aan nieuwe wettelijke verplichtingen en de verdere digitale ontwikkeling van de organisatie. In 2025 is onder meer een Information Security Management System (ISMS) aangeschaft. Daarnaast zijn grote stappen gezet voor modernisering van het informatiebeheer en de implementatie van nieuwe wetgeving, terwijl systemen en werkprocessen verder worden vernieuwd om een veilige en solide digitale basis voor de toekomst te waarborgen. Informatiebeheer Op het gebied van informatiebeheer worden er grote stappen gezet om de achterstand in digitaal duurzaam informatie- en archiefbeheer in te halen. Hetgeen blijkt uit de rapportage van het Interbestuurlijk toezicht van de provincie over 2024/2025.
In 2025 heeft de raad toestemming gegeven om toe te treden tot de Gemeenschappelijke regeling van het Historisch Centrum Limburg. Met deze toetreding kiest de gemeente Gulpen-Wittem voor de meest kosteneffectieve manier om te voldoen aan haar autonome verplichtingen in het duurzaam archiveren en beschikbaar stellen van haar eeuwig te bewaren analoge en digitale informatie. In 2025 is gestart met de aanbesteding voor een zaaksysteem ter vervanging van een verouderd en vervuild Document Management Systeem. Met het zaaksysteem kan de gemeente haar ambities op het gebied van digitale dienstverlening gaan realiseren en gelijktijdig voldoen aan wetgevingen zoals de Archiefwet, Wmebv, Woo, Avg, Wpg, etc. Het aanbestedingstraject ligt op koers en binnenkort kan begonnen worden met de gemeente brede implementatie. Implementatie en kwaliteitsverbetering basisregistraties In 2025 is het beheer en de kwaliteitsborging van de GEO-basisadministraties van de gemeente Gulpen- Wittem volledig belegd bij de gemeenschappelijke regeling Het Gegevenshuis. Hiermee is een belangrijke stap gezet richting verdere professionalisering en standaardisatie. Het Gegevenshuis stuurt op naleving van landelijke standaarden en continue verbetering van datakwaliteit en processen.
Daarnaast biedt deze samenwerking meer mogelijkheden voor kennisdeling, innovatie en een efficiënter gebruik van GEO-informatie binnen de gemeentelijke organisatie. Financiën In 2025 hebben wij een aanbesteding opgestart voor de nieuwe P&C applicatie Pepperflow en daarmee ook het implementatieplan voor 2026. Daarnaast hebben we een nieuwe coördinator binnen het financiële team en hebben we een vacature beschikbaar gemaakt voor de adviseur inkoop en contractmanagement, welke de rol van de vanwege pensionering uittredende adviseur inkoop en aanbesteding vervangt alsook een invulling gaat geven aan contractmanagement. Hiermee garanderen we de continuïteit van het financiële team breiden we ons functieprofiel uit. Communicatie In 2025 heeft de gemeente verdere stappen gezet in het versterken van communicatie en participatie. De betrokkenheid van inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners bij beleid en plannen is 124 verder toegenomen. Steeds vaker vond participatie plaats in een vroeg stadium, waardoor ideeën en signalen uit de samenleving tijdig konden worden meegenomen. Voor een kleine gemeente met korte lijnen bood dit waardevolle inzichten en versterkte het de verbinding tussen gemeente en gemeenschap. Digitale middelen zijn in 2025 nadrukkelijker ingezet om communicatie en participatie laagdrempeliger te maken.
Het participatieplatform Doe Mee Gulpen-Wittem, online enquêtes, sociale media en verdere inzet van onze digitale informatievoorziening maakten het eenvoudiger om een brede groep inwoners te bereiken. Tegelijk bleef er aandacht voor persoonlijke en fysieke ontmoetingen, zoals informatieavonden en gesprekken in de kernen, om ook inwoners te betrekken die minder digitaal vaardig zijn. Binnen de organisatie is de afgelopen jaren geïnvesteerd in het vergroten van bewustwording rondom communicatie en participatie. Door trainingen en kennisdeling is gewerkt aan het gebruik van duidelijke en begrijpelijke taal en aan een meer consistente manier van communiceren. Het doel is om op termijn communicatie en participatie sterker en structureel te verankeren in de organisatie en dagelijkse werkwijze van medewerkers. De gemeente heeft hiermee een belangrijke basis gelegd (en blijft daaraan werken) voor verdere ontwikkeling in de jaren daarna. Juridische Zaken Juridische Zaken is het juridisch geweten van de organisatie en daarmee de spil van veel verschillende processen. Het team levert in brede zin een bijdrage aan een goede kwaliteit van producten en diensten. Juridische Zaken is verantwoordelijk voor adviseren, meedenken, risicomanagement, het inzetten van bemiddeling, het zoeken van contact met burgers, proactief benaderen van collega’s, bestuur en oplossingsgericht handelen.
De nadruk ligt steeds meer op het vroegtijdig betrekken van Juridische Zaken bij processen. Meer projectmatig aanpakken van vragen is daarbij van belang. Daarnaast behandelen we bezwaarschriften, klachten en voeren we (gerechtelijke) procedures. Wij werken vanuit het principe ‘praten in plaats van procederen’. Als een bezwaarschrift zich leent voor dit principe, dan gaan we eerst met de bezwaarmaker in gesprek. De ervaring leert dat (langslepende) bezwaar- en beroepsprocedures op deze manier kunnen worden voorkomen. De implementatie en het werken met de Omgevingswet speelde in 2025 ook een belangrijke rol. Daarnaast legde ook de Wet open overheid een fors beslag op de capaciteit binnen het team. Los van de verzoeken van burgers, bedrijven en journalisten die we ontvangen, is eind 2024 ook de wettelijke verplichting tot actieve openbaarmaking in werking getreden. Tenslotte is landelijk een sterke ontwikkeling op het gebied van informatiemanagement en privacy zichtbaar. Dit gaat gepaard met veel nieuwe wetgeving, waarbij Juridische Zaken een belangrijke rol speelde. In dit kader wordt ook de functie van integriteitscoördinator binnen het team uitgevoerd. Verder is Juridische Zaken dit jaar actief bezig geweest met het adviseren over en opstellen van beleid en verordeningen.
Zo is onder andere de Mandaatregeling, de Algemene Plaatselijke Verordening en de Verordening Fysieke leefomgeving geactualiseerd. Cijfers over bedrijfsvoering thema’s De gemeentelijke bedrijfsvoering heeft een onmisbare en ondersteunende functie bij het uitvoeren van de gemeentelijke taken. Op basis van enkele indicatoren willen we onze bedrijfsvoering ook objectief de maat nemen om op basis daarvan mogelijke verbetergebieden te verkennen. Deze indicatoren zijn: • | Salariskosten Bestuur, raad en griffie • | Salariskosten personeel • | Externe inhuur Salariskosten Bestuur, Raad en Griffie Omschrijving | Begroot | Begr. Wijziging Na wijziging Werkelijk | Restant Griffie | 259.143 | 21.513 | 280.656 | 276.637 | 4.019 Raad | 272.400 | - | 272.400 | 290.982 | -18.582 Burgemeester en wethouders | 511.959 | - | 511.959 | 517.011 | -5.052 Totaal | 1.043.502 | 21.513 | 1.065.015 | 1.084.630 | -19.615 De overschrijding is minder dan 50.000 per taakveld. Salariskosten personeel Voor 2025 was er een bedrag begroot van € 12.138.000 (zie ook pagina 126 begroting 2025-2028). In de loop van het jaar is het begroot bedrag aangepast in de bestuursrapportage en voor het inzetten van het invullen van de openstaande vacatures. Omschrijving | Begroot | Begr.
Wijziging Na wijziging Werkelijk | Restant Personeel | 12.138.229 | -1.035.703 | 11.102.526 | 10.844.377 | 258.149 Totaal | 12.138.229 | -1.035.703 | 11.102.526 | 10.844.377 | 258.149 De salariskosten in 2025 | zijn onderschreden | met € 258.149, deze onderschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door het later invullen van ontstane vacatures. Inhuur personeel Onder inhuur personeel wordt verstaan, medewerkers van het groenbedrijf voor het onderhoud van de buitenruimte, het inhuren van specifieke expertise, het tijdelijk invullen van vacatureruimte en het vervangen van langdurige zieken. 125 126 Het overschot wordt vooral veroorzaakt door het niet meer inhuren van personeel bij het werkbedrijf (uitsterfconstructie), de werkzaamheden die uitgevoerd werden door het werkbedrijf zijn nu gedaan door diverse andere bedrijven, onder de noemer uitbestede werkzaamheden. Deze uitbestede werkzaamheden en de inhuur vallen binnen hetzelfde taakveld openbaar groen. Deze kosten van het werkbedrijf hadden gedurende het lopende jaar moeten worden afgeraamd, echter omdat dit niet is gebeurd hebben we nu een onderschrijding van de lasten. Daarnaast is er een stelpost voor inhuur personeel t.b.v. vacatureruimte, deze is 3% van de loonsom.
Doelmatigheidsonderzoeken (toelichting) Zoals in de jaarrekening 2024 is aangegeven is er in 2025 een tweetal doelmatigheidsonderzoeken uitgevoerd: Deze betroffen: • De doeltreffendheid van het subsidiebeleid • De doelmatigheid en de doeltreffendheid van inkoop en contractbeheer van ICT Deze onderzoeken zijn uitgevoerd en afgerond in 2025 door Orgfit. Rechtmatigheidsverantwoording (toelichting) De Rechtmatigheidsverantwoording heeft betrekking op drie criteria: • Begrotingscriterium; • Voorwaardencriterium; • Het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium. Begrotingscriterium Begrotingsrechtmatigheid heeft betrekking op het financiële handelen binnen het kader van de door de raad geautoriseerde begroting. Dit wordt formeel als volgt omschreven: “Financiële beheershandelingen die ten grondslag liggen aan de baten en lasten (exploitatie), als ook de balansposten (investeringen), dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en hiermee samenhangende programma’s. In de begroting zijn de maxima voor de lasten vermeld die door de raad zijn vastgesteld.
Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen moeten passen binnen de begroting, waarbij zowel het juiste programma, de toereikendheid van het begrotingsbedrag als ook het begrotingsjaar van belang zijn.” Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) moeten de afwijkingen in de jaarrekening herkenbaar worden opgenomen en van een toelichting worden voorzien. Als blijkt dat de gerealiseerde uitgaven op programmaniveau hoger zijn dan geautoriseerd Omschrijving Begroot Begr. Wijziging Na wijziging Werkelijk Res tant Inhuur 1.601.685 1.429.382 3.031.067 2.165.231 865.836 Totaal 1.601.685 1.429.382 3.031.067 2.165.231 865.836 of de baten lager zijn dan geautoriseerd, is er sprake van begrotingsonrechtmatigheid. Afwijkingen worden als acceptabel aangemerkt in de volgende situaties: 1. Er is sprake van een overschrijding waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrijding compenseren; 2. | Er is sprake van een overschrijding op een open-einde regeling; 3. | De overschrijding is geautoriseerd door middel van de vaststelling van een tussentijdse rapportage; 4. | De overschrijding komt voort uit autonome ontwikkelingen; 5.
| De overschrijding is het gevolg van oproer, wanordelijkheden, rampen of zware ongevallen; Overschrijdingen die binnen de beleidskaders van de raad passen, worden wel meegenomen in de Rechtmatigheidsverantwoording, maar net als de acceptabele onrechtmatigheden niet nader toegelicht in deze paragraaf. Daarnaast worden individuele onrechtmatigheden onder de grens van 50K niet apart toegelicht. In 2025 | is er conform de definitie sprake geweest van een totale begrotingsonrechtmatigheid binnen de verschillende programma’s van € | 1.034. | 158,-. De onrechtmatigheid is deels | als acceptabel te beschouwen en kan als volgt worden ‘onderverdeeld’: 1. | Gecompenseerd door hogere baten/lagere lasten | € 467.948,- 2. | Autonome ontwikkelingen | € 326. | 239,- De resterende (niet | -acceptabele) begrotingsonrechtmatigheden kunnen als volgt worden onderverdeeld: 3. | Bestaand beleid | € 254. | 232,- @1. Gecompenseerd door hogere baten lagere lasten | 66010 – Samenkracht en burgerparticipatie: | Terugbetaling te veel ontvangen SPUK gelden Oekraïne voor het jaar 2024. | 66023 –Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal: Minder SPUK gelden ontvangen als gevolg van de lagere lasten. @2. Autonome ontwikkelingen | 63040 – Toeristenbelasting: Minder overnachtingen dan verwacht | 67020 - Riolering is gesloten compartiment.
De exacte ontvangsten zijn paas bekend aan einde jaar en kunnen derhalve niet worden aangepast in de begroting. | 6703 | 0 - Afval is gesloten compartiment. De exacte ontvangsten zijn paas bekend aan einde jaar en kunnen derhalve niet worden aangepast in de begroting. 127 128 @3. Bestaand beleid 63040 – Economische promotie: Verhoging van de kosten BsGW 6801 0 – Ruimtelijke ordening: Hogere inhuurkosten Diverse posten met kleine overschrijdingen Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheershandelingen. Deze eisen/voorwaarden zijn afkomstig uit diverse wet- en regelgeving, zowel intern als extern. In 2025 heeft Gulpen-Wittem zelf een Verbijzonderde Interne Controle (VIC) uitgevoerd op 15 inkoop en aanbestedingsdossiers. Hier zijn geen materiële bevindingen gevonden. Daarnaast heeft er een spend-analyse plaatsgevonden die betrekkingen heeft op de meerjarenbestedingen op de inkoop- en aanbestedingsdossiers. Uit deze controle is één overschrijding gevonden van de aanbestedingsdrempel plaatsgevonden. Deze overschrijding van dit project was €13K en betreft een project waarbij meerwerk heeft plaatsgevonden. Daarnaast zijn er 3 onrechtmatigheden die in 2024 zijn constateert die doorlopen in 2025: 1.
Het inkopen van een brandverzekering voor de gemeente Gulpen-Wittem is in het verleden niet aanbesteed. Brandverzekering zijn echter niet vrijgesteld van aanbesteding. De lasten in 2024 voor de brandverzekering zijn om die reden onrechtmatig. Dit betreft een bedrag van 104K (54K boven de aanbestedingsgrens) . D e gewijzigde wetgeving heeft ertoe geleid dat per 2025 een aanbesteding gestart wordt om deze voortaan wel aan te besteden. Hierdoor zal deze inkoop in 2026 wel rechtmatig zijn. 2. De inhuur van de Kwartiermaker Spreidingswet is door politieke gevoeligheid niet openbaar aanbesteed. De inhuur had door activering van de hardheidsclausule op rechtmatige wijze de enkelvoudig onderhandse aanbestedingsgrens mogen overschrijden. Echter, vanwege het feit dat hier niet de hardheidsclausule is toegepast wordt dit als onrechtmatig beoordeeld voor de lasten in 2024. Dit betreft een bedrag van 95K (45K boven de aanbestedingsgrens). 3. Voor de werkzaamheden rondom het maaien van bermen is enkelvoudig onderhands aanbesteed o.b.v. voorwaarden en criteria die de gemeente hanteert bij het maaien van bermen. Deze inhuur had door activering van de hardheidsclausule op rechtmatige wijze de enkelvoudig onderhandse aanbestedingsgrens mogen overschrijden. Vanwege het feit dat hier niet de hardheidsclausule is toegepast wordt dit als onrechtmatig beoordeeld voor een bedrag van 41K.
Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium Onder misbruik wordt verstaan: het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van informatie, met als doel onterecht gemeentelijke subsidies of -uitkeringen krijgen, of niet/een te laag bedrag aan heffingen aan de gemeente betalen. 129 Bij oneigenlijk gebruik gaat het om burgers of organisaties die misbruik maken van gemeentelijke regelingen, doordat ze weliswaar handelen naar de letter van die regelgeving maar dat feitelijk doen in strijd met het doel en de strekking ervan. Over het jaar 2025 is geen sprake van toe te lichten onrechtmatigheden. In het hoofdstuk Rechtmatigheidsverantwoording zullen wij verder ingaan op de conclusies met betrekking tot rechtmatigheid. Naleving van wet- en regelgeving De gemeente Gulpen-Wittem heeft in 2025 gedurende 1 kwartaal de kasgeldlimiet overschreden. Conform de ‘Uitvoeringsregeling Financiering decentrale overheden’ dienen decentrale overheden die 3 achtereenvolgende kwartalen de kasgeldlimiet overschrijden de rapporten hiervan toe te zenden aan de toezichthouders met een liquiditeitsprognose en een plan van aanpak hoe de decentrale overheid ervoor gaat zorgen dat zij op korte termijn weer aan de kasgeldlimiet gaat voldoen.
Aangezien de gemeente Gulpen-Wittem de slechts 1 kwartaal de kasgeldlimiet heeft overschreden, heeft de gemeente derhalve geen melding overschrijding van de kasgeldlimiet gemaakt middels een formele melding met toelichting gemaakt bij de Provincie. Interne controle In 2025 zijn werkzaamheden uitgevoerd in het kader van de (verbijzonderde) interne controle op onderstaande onderwerpen: • Personeel & Organisatie (In- / Uitdiensttreding, salarissen, dienstauto’s) • Inkoop & Aanbesteding • Subsidies • Omgeving (o.a. omgevingswet en bouwleges) Hierbij is leidend geweest dat dit de onderwerpen betreft die qua omvang en risico op onrechtmatigheid het meest van toepassing zijn. Uit de controles zijn enkele bevindingen naar voren gekomen, maar zijn m.u.v. de eerder al vermelde inkoop- en aanbestedingsdossiers, geen onrechtmatigheden geconstateerd. De controles zijn gesplitst in halfjaarlijkse controles. De controles na medio 2025 hadden betrekking op processen die cruciaal zijn voor de uitvoering van bovenstaande onderwerpen. Uit de conclusie zijn enkele processen verder geoptimaliseerd. Ook is het inkoopbeleid aangepast voor de jaren 2025- 2028. 130 1.2.6 Verbonden partijen Inleiding Deze paragraaf gaat in op de doelstellingen, bestuurlijke en financiële betrokkenheid bij samenwerkingsverbanden, de zogenaamde verbonden partijen, waarin onze gemeente participeert.
Verbonden partijen zijn privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisaties waarin de gemeente bestuurlijk én financieel een belang heeft. Onder bestuurlijk belang verstaan we dat de gemeente zeggenschap heeft, bijvoorbeeld als een wethouder, een raadslid of een ambtenaar zitting heeft in het bestuur of namens de gemeente zijn stem uitbrengt. Met een financieel belang bedoelen we dat de gemeente aansprakelijk is bij het niet nakomen van verplichtingen door de partij of als de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die zij kwijt is bij faillissement van de partij. Verbonden partijen hebben verschillende rechtsvormen, deze rechtsvormen kunnen zijn NV, BV, gemeenschappelijke regeling, stichting of vereniging. Naast het bestuurlijk én financieel belang is ook kenmerkend aan een verbonden partij dat zij een publiek belang behartigt. Daarnaast dient de gemeente bij een opheffing of een faillissement van een verbonden partij een nieuwe instelling te zoeken die dezelfde activiteiten en prestaties levert met dezelfde doelstelling. De Nota verbonden partijen 2013 is in de gemeenteraad van 28 maart 2013 vastgesteld. Deze is in 2025 voor het laatst herzien. In de raadsvergadering van 23 oktober 2025 is de ‘Kadernota Verbonden Partijen 2025 e.v.’ door de raad vastgesteld.
In deze nota staat het vierjarig kader voor het beleid aangaande participaties en de bestuurlijke vertegenwoordiging bij verbonden partijen. De gemeente heeft de volgende verbonden partijen: Verbonden partij Bestuurlijke positie Openbaar belang Gemeenschappelijke regelingen Reinigingsdiensten RD4 Lid Algemeen Bestuur (GR) / Aandeelhouder (NV) Uitvoering van de wettelijke afvalzorgplicht. Geneeskundige Gezondheidsdienst (GGD) Zuid-Limburg Lid Algemeen Bestuur Zorgdragen voor publieke gezondheid, toezicht op de kwaliteit Wmo, Veilig Thuis, ambulancezorg, Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR), vangnetfunctie en crisiszorg verslaafden, dak- en thuislozen, sociaal medische advisering. Omnibuzz Lid Algemeen Bestuur Het aanbieden van een service op het gebied van vervoer in het algemeen en meer in het bijzonder voor aangepast vervoer. Werkvoorzieningsschap Oostelijk Zuid-Limburg (WOZL) Lid Algemeen Bestuur Uitvoering van de wettelijke taak in het kader van de Wet Sociale Werkvoorziening. 131 Veiligheidsregio Zuid- Limburg Lid Algemeen Bestuur Organisatie van rampenbestrijding en crisisbeheersing Omgevingsdienst Zuid- Limburg Lid Algemeen Bestuur Door een bundeling van kennis en expertise wordt de kwaliteit verhoogd en is kennis voor gemeenten beschikbaar die er voorheen niet was of extern ingehuurd werd.
Op termijn is er een kostenbesparing mogelijk doordat efficiënter gewerkt kan worden. Ook is de afstemming met het OM makkelijker omdat dit (voor de basistaken) nu via 1 aanspreekpunt loopt i.p.v. 19 deelnemers. Tevens is het makkelijker om aan de kwaliteitscriteria te voldoen, omdat dit voor de taken die worden overgeheveld een zorg wordt van de uitvoerende partij: de Omgevingsdienst Zuid-Limburg. Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) Lid Algemeen Bestuur De gemeenschappelijke regeling is getroffen in het belang van een zo doelmatig mogelijke uitvoering van enige wettelijke bepaling of beleidsregel betreffende de heffing en invordering van gemeentelijke belastingen en waterschapsbelasting. Het Gegevenshuis Lid Algemeen en Dagelijks Bestuur Uitvoering van de wettelijke taak en de zorgplicht in het kader van de geo (Basis)-registraties. Vennootschappen en coöperaties NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Aandeelhouder BNG is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. BNG is een betrouwbare eigentijdse bank en expert in het financieren van publieke voorzieningen. Met gespecialiseerde financiële dienstverlening draagt BNG bij aan het zo laag mogelijk houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen aan de burger.
NV Bodemzorg Limburg Aandeelhouder Voorkomen dat de generaties ná de onze belast worden met de negatieve gevolgen van bodemverontreiniging. NV Waterleiding Maatschappij Limburg Aandeelhouder Burgers toegang verschaffen tot (drink- )water tegen acceptabele kosten. Enexis Holding NV Aandeelhouder Enexis beheert het energienetwerk voor elektriciteit en aardgas in Noord-, Oost- en Zuid-Nederland voor de aansluiting van ongeveer 2,3 miljoen klanten (huishoudens, bedrijven en overheden) voor gas en € 2,9 miljoen klanten voor elektriciteit. De netbeheerderstaak is een publiek belang, wettelijk geregeld met o.a. toezicht vanuit de Autoriteit Consument en Markt. 132 CSV Amsterdam BV Aandeelhouder Op 9 mei 2014 is de naam van Claim Staat Vennootschap B.V. gewijzigd in CSV Amsterdam B.V. (“CSV”). De statuten zijn gewijzigd zodat de nieuwe organisatie nu drie doelstellingen vervult: a. namens de verkopende aandeelhouders van Essent een eventuele schadeclaimprocedure voeren tegen de Staat als gevolg van de WON; b. namens de verkopende aandeelhouders van Attero eventuele garantieclaim procedures voeren tegen RECYCLECO BV (hierna Waterland); c. het geven van instructies aan de escrow-agent wat betreft het beheer van het bedrag dat op de escrow-rekening n.a.v. de verkoop van Attero is gestort.
Gegevens verbonden partijen Partij | aandeel belang | Eigen vermogen 01- | Eigen vermogen 31- | Vreemd vermogen | Vreemd vermogen | Bijdrage Gulpen- 01-2025 | 12-2025 | 01-01-2025 | 31-12-2025 | Wittem Gemeenschappelijke regeling Reinigingsdiensten RD4 | 5% | 3.719.273€ | 4.382.544€ | 42.787.957€ | 39.683.289€ | 1.652.804€ Geneeskundige Gezondheidsdienst | n.v.t. | 2.586.457€ | 4.265.089€ | 27.269.495€ | 25.091.516€ | 866.441€ (GGD) Zuid-Limburg Omnibuzz | n.v.t. | 1.422.744€ | 2.448.031€ | 7.608.110€ | 9.502.506€ | 444.854€ Werkvoorzieningsschap Oostelijk Zuid- | n.v.t. | 2.797.000€ | -2.922.000€ | 8.273.000€ | 11.017.000€ | 1.915.582€ Limburg Veiligheidsregio Zuid-Limburg | n.v.t. | 10.640.045€ | 16.045.013€ | 66.318.793€ | 58.589.667€ | 1.412.718€ Omgevingsdienst Zuid-Limburg (ODZL) | n.v.t. | 3.079.647€ | 2.580.437€ | 3.070.751€ | 3.390.449€ | 202.965€ Belastingsamenwerking Gemeenten | n.v.t. | 5.224.000€ | 6.528.000€ | 11.562.000€ | 8.175.000€ | 328.000€ en Waterschappen (BsGW) Het Gegevenshuis | n.v.t. | 296.812€ | 68.451€ | 1.682.531€ | 727.278€ | 178.734€ Vennootschappen en coöperaties NV Bank Nederlandse Gemeenten | 0,50% | 4.777.000€ | 4.863.000€ | 123.164.000€ | 110.701.000€ | -36.716,40€ (BNG) NV Bodemzorg Limburg | 0,70% | 11.038.211€ | 11.701.257€ | 32.965.197€ | 32.428.174€ | n.v.t.
* | NV Waterleiding Maatschappij Limburg | 1% | 204.868€ | 217.814€ | 387.627€ | 403.411€ | n.v.t. (WML) Enexis holding NV | 0,25% | 5.538.000€ | 5.811.000€ | 5.949.000€ | 7.627.000€ | -252.355,50€ ** | CSV Amsterdam B.V. | 0,25% | 84.000€ | 8.580.000€ | 64.000€ | 7.000€ | n.v.t. * gegevens van WML zijn over boekjaar 2024, gegevens over boekjaar 2025 zijn op het moment van opstellen nog niet beschikbaar ** | CSV Amsterdam is opgegeven in 2025, gegevens zijn over boekjaar 2024 133 134 1.2.7 Grondbeleid Onder grondbeleid verstaan we de wijze waarop de gemeente omgaat met aankoop, beheer en de exploitatie van gronden die voor de gemeente zelf nodig zijn om haar doelen te realiseren. Die doelen kunnen verschillend van aard zijn. Visie op het grondbeleid Het grondbeleid is met de vaststelling van de notitie grondprijsbeleid 2024 tot en met 2027 en grondprijzen 2025 op 5 juni 2025, volledig geactualiseerd. In combinatie met de op 26 september 2024 vastgestelde nota van het nieuwe grondbeleid 2024 tot en met 2027, wordt ingezet op situationeel grondbeleid waarbij de gemeente per project of locatie haar rol kiest. De beoogde ontwikkeling, kansen en (financiële) risico’s worden inzichtelijk gemaakt en ter besluitvorming aan het college van burgemeester en wethouders voorgelegd. De uitvoering van het grondbeleid gebeurt door de eigen organisatie van de gemeente Gulpen-Wittem.
Hiervoor is geen apart grondbedrijf ingericht. Jaarlijks bij de begroting en de rekening bezien we elke grondexploitatie afzonderlijk. Indien de verwachting bestaat dat een grondexploitatie met een negatief resultaat wordt afgesloten of de boekwaarde over tien jaar negatief zal zijn dan treffen we daarvoor een voorziening. Het vooruitzicht op winst bij andere plannen doet daar niet aan af. Winst nemen we als deze is gerealiseerd. Winsten voegen we toe aan de algemene reserve. Lopende grondexploitaties Voor de realisatie van bestemmingsplannen was in 2019 de grondexploitatie ‘kern Partij, plan Partij- Oost’ in behandeling. De ontwikkeling van de grondexploitatie is voortdurend in beweging. Voor de realisatie van circa 22 woningen voor het project CPO Mechelen is op 6 juni 2024 door de raad de grondexploitatie vastgesteld. De ontwikkeling van de grondexploitatie is voortdurend in beweging. Grondexploitatie ‘kern Partij, plan Partij-Oost’ In 2008 is door de raad een grondexploitatie voor dit plan vastgesteld. Daarbij werd een positief resultaat verwacht van 671K. Een actieve grondexploitatie vergt o.a. ook dat er een fiscale administratie ten behoeve van de vennootschapsbelasting wordt gevoerd. Deze verplichting grijpt terug naar de invoering per 1 januari 2016.
Realisatie | Realisatie | Realisatie | Realisatie Bedragen in € 1.000 | Krediet | 2024 | t/m 2024 | 2025 | t/m 2025 Plankosten | - 30 | -104 | -104 Grondverwerving | - 202 | -210 | -210 Bouwrijp maken | -13 | -13 Openbare werken | - 925 | -810 | -810 Financiële kosten (o.a. rente) | -6 | -374 | -5 | -379 Risico | - 150 | -42 | -42 Gronduitgifte | + 1.978 | 0 | +1.630 | 0 | +1.630 Bijdrage gemeente* | 0 | -348 | 0 | -348 totaal | + 671 | -6 | -271 | - 5 | -276 * Een negatief bedrag is een winstneming, een positief bedrag is een bijdrage in het verlies. In de loop van het jaar 2021 heeft in samenwerking met onze belastingadviseur en de Belastingdienst een majeure hersteloperatie plaatsgevonden. Fiscaal is een vereiste dat een fiscale openingsbalans wordt opgesteld en ook dat er een “Vaststellingsovereenkomst” met de belastingdienst wordt overeengekomen. Deze beide zaken hebben in 2021 plaatsgevonden en inmiddels is niet alleen de (fiscaal verantwoorde) balanspositie opgesteld, maar zijn ook de aangiften en aanslagen voor de Vennootschapsbelasting voor de jaren tot en met 2021 door onze belastingadviseur ingediend en heeft de Belastingdienst de jaren 2016 tot en met 2021 inmiddels definitief vastgesteld. Op grond van de vigerende financiële regelgeving moet ingeval van winstneming de POC-methode (percentage of completion) worden gebruikt.
Dat betekent dat een deel van de geprognotiseerde winst genomen moet worden naar rato van de realisatie van de kosten en opbrengsten. Op 15 oktober 2024 is de koopovereenkomst ondertekend tussen ontwikkelaar Linde Project en de gemeente Gulpen-Wittem voor de verkoop van de vijf kavels. De daadwerkelijke overdracht bij de notaris vindt plaats zodra Linde Project alle vijf kavels heeft verkocht. Dit zal in 2026 | plaats vinden. Grondexploitatie CPO Mechelen Op 6 juni 2024 heeft de gemeenteraad besloten de grondexploitatie (GREX) voor CPO-Mechelen aan de Hilleshagerweg te Mechelen vast te stellen. Hierop volgend zijn samen met alle betrokken partijen de verschillende overeenkomsten opgesteld om over te gaan tot de aankoop van de gronden en het vervolgtraject in te zetten om te komen tot een situatie waarbij het plangebied woningbouw toelaat. 135 Realisatie | Realisatie | Realisatie | Realisatie Bedragen in € 1.000 | Krediet | 2024 | t/m 2024 | 2025 | t/m 2025 Verwervingen | -482 | 0 | 0 | 0 Bouwrijp maken | -434 | 0 | 0 | 0 Ontwikkelingskosten | -65 | 0 | 0 | 0 Nutsvoorzieningen | -25 | 0 | 0 | 0 Diversen | -421 | -139 | -139 | -59 | -198 Gronduitgifte | +1.426 | 0 | 0 | 0 totaal | 0 | -139 | -139 | -198 Vennootschapsbelasting Zoals vorenstaand al werd aangegeven, is de gemeente met ingang van 1 januari 2016 in beginsel vennootschapsbelasting plichtig.
Dit geldt alleen voor de bedrijfsmatige activiteiten waarop de gemeente winst maakt. Deze komt er op neer dat alleen met betrekking tot de grondexploitatie Partij Oost, mogelijk vennootschapsbelasting moet betaald gaan worden. In samenspraak met de Belastingdienst en extern belastingadviseur RSM werd een openingsboekwaarde (per 1 januari 2016) ad -/ | - € 677.275 vastgesteld en werden de aangiften van alle jaren tot en met 2024 | inmiddels ingediend; fiscaal werden kosten ten laste van de exploitatie gebracht en alleen investeringen respectievelijk verkopen werden op de boekwaarde gemuteerd. Per 31 december 2025 | resteert een fiscale boekwaarde ad € 321.163 en resteren er 2.251 m² voor verkoop. 136 137 1.2.8 Openbaarheidsparagraaf De Wet Open Overheid (Woo) trad op 1 mei 2022 in werking en beoogt een transparante overheid te bewerkstelligen. De Woo kent twee soorten openbaarmaking: de passieve en actieve openbaarmaking. De passieve openbaarmaking omvat de openbaarmaking op verzoek middels een Woo-verzoek. De actieve openbaarmaking ziet op de categorieën die benoemd staan in artikel 3.3 van de Woo. Deze categorieën treden gefaseerd in werking. De eerste vijf informatiecategorieën zijn per 1 november 2024 voor overheidsinstanties verplicht geworden om actief openbaar te maken.
Het gaat dan (1) wetten en algemeen verbindende voorschriften, (2) overige besluiten van algemene strekking, (3) informatie over de organisatie en werkwijze, (4) bereikbaarheidsgegevens en (5) vergaderstukken van de Staten-Generaal. Gemeente Gulpen-Wittem maakt de voor haar verplichte categorieën actief openbaar. De wetten, de algemeen verbindende voorschriften en de overige besluiten van algemene strekking werden reeds openbaar gemaakt via wetten.overheid.nl. De informatie over de organisatie en werkwijze en de bereikbaarheidsgegevens zijn gepubliceerd op de gemeentelijke website. Al deze informatie is gekoppeld aan het digitale platform dat door het ministerie beschikbaar is gesteld: de Woo-index. De informatie die hierin staat opgenomen wordt regelmatig door de Woo- contactpersoon gecontroleerd en indien nodig geüpdatet. Het Rijk heeft nog geen datum vastgesteld voor de invoering van de andere actief openbaar te maken informatiecategorieën. Gemeente Gulpen-Wittem maakt voor zover mogelijk al enige informatiecategorieën uit eigen beweging openbaar, zonder dat deze verplicht zijn. Hierbij kan gedacht worden aan klachtenoverzichten, besluitenlijsten van het College van B&W, en ingekomen stukken bij de gemeenteraad. Vooralsnog worden deze documenten allemaal gepubliceerd in de raadsinformatiesite (iBabs) of op de gemeentelijke website en vervolgens gekoppeld met de Woo-index.
Binnen de gemeente Gulpen-Wittem is er een apart mailadres voor het opvragen van overheidsinformatie, contactpersoonWOO@gulpen-wittem.nl. In 2025 zijn veel dan wel omvangrijke Woo-verzoeken en informatieve vragen binnengekomen op dit mailadres. 138 DEEL 2 JAARREKENING Restaurant Gerardushoeve Epen
2.1 Overzicht van baten en lasten Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening geeft de gerealiseerde baten en lasten in 2025 | per programma weer en de totstandkoming van het rekeningresultaat. De belangrijkste financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting 2025 | (inclusief wijzigingen) worden toegelicht. 2.1.1 | Financieel resultaat: analyse op hoofdlijnen Saldo van baten en lasten en resultaat Het resultaat van de jaarrekening 2025 | kan als volgt worden weergegeven ten opzichte van de begroting. Begroting na | Realisatie | Verschil Bedragen in euro's | 14e wijziging | 2025 2025 Saldo van baten en lasten | 2.030.697 | 243.249 | 2.273.946 Mutaties in reserves | - 2.503.523 | 2.503.523 | 0 Resultaat 2025 | 472.826 | 2.746.772 | 2.273.946 Totaaloverzicht per programma In onderstaande tabel staan de gerealiseerde saldi in relatie tot de begroting 2025 | per programma.
Programma | Begroting 2025 | Realisatie 2025 | Saldo 2025 Programma 0 Bestuur en ondersteuning | € 22.226.301 | € 23.940.187 | € 1.713.886 Programma 1 Veiligheid | -€ 2.757.021 | -€ 2.628.802 | € 128.219 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat | -€ 2.688.964 | -€ 2.660.883 | € 28.081 Programma 3 Economie | € 1.837.248 | € 1.580.318 | -€ 256.930 Programma 4 Onderwijs | -€ 2.072.914 | -€ 2.083.457 | -€ 10.543 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie | -€ 4.627.501 | -€ 4.646.535 | -€ 19.034 Programma 6 Sociaal domein | -€ 12.992.081 | -€ 12.366.539 | € 625.542 Programma 7 Volksgezondheid en milieu | € 112.238 | € 68.579 | -€ 43.659 Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing | -€ 1.068.003 | -€ 959.619 | € 108.384 -€ 2.030.697 | € 243.249 | € 2.273.946 Mutaties in reserves | € 2.503.523 | € 2.503.523 | € 0 Totaal | € 472.826 | € 2.746.772 | € 2.273.946 Een toelichting op de afwijkingen van de afzonderlijke programma’s is opgenomen bij onderdeel 1.1 Programmaverantwoording. 139 140 2.1.2 Stortingen en onttrekkingen aan reserves Onderstaande tabel geeft een overzicht van de stortingen in en de onttrekkingen aan de reserves. Voor een toelichting op de mutaties binnen de diverse reserves, verwijzen wij naar de toelichting op de balans.
2.1.3 Stortingen en onttrekkingen aan voorzieningen Onderstaande tabel geeft een overzicht van de mutaties in de voorzieningen.
141 Voor een toelichting op de mutaties binnen de diverse voorzieningen, verwijzen wij naar de toelichting op de balans. 142 2.1.4 Overzicht incidentele baten en lasten Incidentele lasten en incidentele baten
143 Toelichting incidentele baten en lasten Toelichting incidentele lasten 1. Bedrijfsvoeringsknelpunten: Dit betreft acties op het gebied van strategische personeelsplanning. 2. Implementatie Wet Open Overheid: (WOO): De gemeente dient te voldoen aan wettelijke verplichtingen. Een nieuwe wet is de Wet Open Overheid (WOO). Deze wet is van kracht geworden in 2023. 3. Mosaqua juridisch advies: juridische kosten die de gemeente heeft betaald aan de advocaat voor juridische advisering in het dossier Mosaqua. 4. Mosaqua eenmalige bijdrage: eenmalige bijdrage van de gemeente en provincie aan de nieuwe exploitant van Mosaqua. 5. Krimpgelden sloop Rijksweg 31 Nijswiller: inzet van de ontvangen krimpgelden van het Rijk die zijn ingezet voor de sloop van het pand aan de Rijksweg 31 Nijswiller. 6. SPUK OAB 2024+2025 en SPUK NPO 2024: Definitief ontvangen specifieke uitkering Onderwijs Achterstanden Beleid (OAB) en Nationaal Programma Onderwijs (NPO) voor 2025 inclusief het restant van 2024. Met de ontvangen SPUK komt er meer budget beschikbaar voor OAB en NPO. 7. Huur accommodaties ontheemde Oekraïners: kosten huisvesting ontheemde Oekraïners. 8. Diverse uitgaven ontheemde Oekraïners: diverse kosten als (school)vervoer ontheemde Oekraïners. 9. Leefgeld ontheemde Oekraïners: sociale uitkeringen in geld aan ontheemde Oekraïners. 10.
Inhuur Omgevingswet: externe inhuur voor de Omgevingswet; achteraf is echter gebleken dat de lasten op budget omgevingsdienst werden geboekt. Toelichting incidentele baten 1. Aanwending reserve OOT ten behoeve van bedrijfsvoeringsknelpunten: De aanwending van de reserve OOT is ten behoeve van dekking bedrijfsvoeringsknelpunten (zie incidentele lasten). De onttrekking is in 2025 conform begroting en raadsbesluit uitgevoerd. 2. Opbrengst verkoop gronden Gulpenerberg. 3. Krimpgelden sloop Rijksweg 31 Nijswiller: ontvangen krimpgelden van de provincie 4. Aanwending algemene reserve ten behoeve van uitvoering beheersplan kunstwerken: De onttrekking is in 2025 conform begroting en raadsbesluit uitgevoerd. 5. Vrijval reserve maatregelen wateroverlast: tegenover de vrijval van de reserve maatregelen wateroverlast staat de votering van het krediet maatregelen wateroverlast. 6. Aanwending reserve lokale heffingen: De aanwending reserve lokale heffingen is ten behoeve van dekking terugbetaling forensenbelasting. 7. Bijdrage provincie Limburg i.v.m. Mosaqua: Ontvangen eenmalige bijdrage van de provincie voor de nieuwe exploitant van Mosaqua 8. SPUK OAB 2024+2025 en SPUK NPO 2024: Definitief ontvangen specifieke uitkering Onderwijs Achterstanden Beleid (OAB) en Nationaal Programma Onderwijs (NPO) voor 2025 inclusief het restant van 2024. 9.
SPUK gelden ontheemden Oekraïne: Inkomsten van het Rijk voor ontheemde Oekraïners. 2.1.5 | Overzicht restantkredieten Project | Jaar krediet- | Krediet | Uitputting in 2025 | Restant verlening Uitbreiden kleedaccommodatie Mechelen | 2021 | 150.000 | 0 | 150.000 Verduurzamen gemeentehuis | 2023 | 2.838.532 | 75.370,06 | 2.763.161,94 Airco-s gemeentehuis * | 2025 | 100.000 | 50.304,65 | 49.695,35 Gemeentelijk meubilair en inventaris * | 2024 | 58.009 | 50.397,31 | 7.611,69 vervoermiddelen buitendienst * | 2022 | 56.668 | 71.070 | -14.402 Uitvoeringsoptim. Gladheidsbestrijding * | 2025 | 17.355 | 20.000 | -2.645 Kruispunt Past.Ruttenstr/ Hilleshagerweg | 2025 | 300.000 | 299.946,04 | 53,96 Burg part civieltechn werkzaamheden 2024 | 2024 | 65.149 | 31.304,43 | 33.844,57 Burg part civieltechn werkzaamheden 2025 | 2025 | 70.000 | 0 | 70.000 Renovatie Partijerweg * | 2022 | -35.000 | -35.000 | 0 Rioolrec. Kon.Julianastr eo (inv wegen) * | 2023 | 526.109 | 526.109 | 0,0 Rehab Klein Beversbergweg Gulpen (inv weg) * | 2024 | 88.000 | 88.694,32 | -694,32 Rioolrec. Roodweg Epen (wegen) | 2024 | 185.900 | 42.813,69 | 143.086,31 Rioolrec.Kap.Houbenstraat (wegen) | 2024 | 170.500 | 0 | 170.500 Reh.Bergh-O. Heirb/Rec Jul.st/Burg Pap(weg) * | 2025 | 465.500 | 465.500 | 0 Rehab.
Klein Partijerweg bibeko (wegen) * | 2025 | 66.000 | 66.000 | 0 Rehab Klein Hoogcruts-kom Slenaken (wegen) | 2025 | 38.500 | 1.274,44 | 37.225,56 Onvoorzien 2024 wegen | 2024 | 19.665 | 12.491,5 | 7.173,5 Onvoorzien 2025 wegen * | 2025 | 40.000 | 40.000 | 0 Rehab. wegenfonds jaarlaag 2024 * | 2024 | 290.739 | 290.739,0 | 0, Rehab. wegenfonds jaarlaag 2025 | 2025 | 691.025 | 365.606,74 | 325.418,26 Brug Kromhagerweg * | 2025 | 135.000 | 90.087,59 | 44.912,41 Brug Pesakerweg | 2025 | 35.000 | 0 | 35.000 Investeringsplan straatver. (masten)2025 * | 2025 | 4.175 | 4.175 | 0 Gulperberg tbv fietsverbinding * | 2017 | 93.759 | 93.759 | 0 Rivitalisering Wittemer Allee e.o. | 2018 | 838.483 | 30.334,69 | 808.148,31 Regionale fietsverb van Geul tot Geleenb * | 2018 | 96.177 | 100.963,72 | -4.786,72 renovatie brug Eys | 2018 | 49.747 | 32.550 | 17.197 Investeringsplan straatverl.
(armat.)2024 | 2024 | 220.516 | 76.174,95 | 144.341,05 Projectleiding wegen 2025 * | 2025 | 125.967 | 129.180,49 | -3.213,49 Aanleg parkeerplaatsen bij Dr Ackenshuis * | 2020 | 10.387 | 9.573,38 | 813,62 Parkeerplaats Looiersplein | 2025 | 50.000 | 2.672,32 | 47.327,68 Verantwoord op weg | 2022 | 100.000 | 27.000 | 73.000 Knopen Lopen | 2024 | 96.711 | 87.543,14 | 9.167,86 Integraal huisvestingsplan (IHP) * | 2021 | 1.468.163 | 0 | 1.468.163 Aankoop de Kindercirkel | 2025 | 6.200.000 | 6.129.367,76 | 70.632,24 Renov+verduurz sporthal Gulpdal, install | 2025 | 375.000 | 0 | 375.000 Renovat+verduurz sporthal Gulpdal renovat | 2025 | 1.217.000 | 193.817,29 | 1.023.182,71 Renov+verduurz sporthal Gulpdal sportinv | 2025 | 45.000 | 39.107,51 | 5.892,49 Partij tr.veld renov topl.
met verv drain * | 2017 | 45.000 | 48.811,36 | -3.811,36 Investeringsplan sportvelden 2021 * | 2017 | 10.097 | 12.898,76 | -2.801,76 Herinrichten/renoveren Mariabeeld Epen * | 2022 | 4.000 | 4.000 | 0 Sanering en herinrichting Gulperberg * | 2017 | 46.821 | 21.821 | 25.000 Investeringsplan accommodatiebeleid | 2020 | 1.711.250 | 141.577 | 1.569.673 Durpshoes Nieswieler | 2025 | 900.000 | 300.000 | 600.000 Epen Julianastraat/Heerstraat | 2019 | 179.744 | 158.256,58 | 21.487,42 Eys-Overeys transportriool (BTW-BCF) | 2020/21/22 | 348.381 | 116.354,57 | 232.026,43 Epen Kapl Houbenstraat wateroverlast | 2020 | 138.549 | 116.622,93 | 21.926,07 Baggeren buffer klein Gulpen * | 2025 | 100.000 | 102.000 | -2.000 Gemalen | 2021 | 65.351 | 5.819,5 | 59.531,5 Vervangen gemalen en randvoorz 2024 * | 2024 | 46.498 | 46.498 | 0 Vervangen drukrioolgemalen 2024 * | 2024 | 15.972 | 15.972 | 0 Vervangen gemalen en randvoorz 2025 | 2025 | 46.498 | 0 | 46.498 Vervangen drukrioolgemalen 2025 | 2025 | 30.892 | 6.910,5 | 23.981,5 Mechelen Mr Beukenweg/Gronthofweg * | 2022 | 868.405 | 885.606 | -17.201 Maatregelen wateroverlast 2022 * | 2022 | 123.152 | 123.152 | 0 Riolering Klapstraat Wylre | 2022 | 10.511 | 0 | 10.511 Maatregelen wateroverlast 2023 * | 2023 | 157.438 | 157.437,97 | 0,03 Rioolrec. Kon.Julianastr eo (GRP) | 2023 | 1.630.621 | 1.463.891,41 | 166.729,59 Rehab.
Klein Beversbergweg Gulpen (GRP) | 2023 | 43.950 | 23.538,8 | 20.411,2 rioolrec. Roodweg Epen | 2024 | 151.800 | 92.832,01 | 58.967,99 rioolrec. Kap.Houbenstraat | 2024 | 290.162 | 0 | 290.162 maatr wateroverl | 2024 | 250.000 | 99.526,51 | 150.473,49 Relining 2024 | 2024 | 174.406 | 12.114,42 | 162.291,58 rehab. Berghem-Oude Heirbaan * | 2025 | 57.500 | 58.157,6 | -657,6 Maatregelen waterover | 2025 | 250.000 | 96.675,25 | 153.324,75 Upgrade IBA’s systemen | 2025 | 336.976 | 169.550,97 | 167.425,03 Muur Hoofdstraat Mechelen | 2025 | 200.000 | 0 | 200.000 Maatregelen wateroverlast 2025 | 2025 | 186.000 | 24.086,75 | 161.913,25 Hoogwatergeul Nijswiller | 2025 | 600.000 | 759,38 | 599.240,62 Projectleiding rioleringen 2025 * | 2025 | 163.415 | 170.183,28 | -6.768,28 herinrichting algemene begraafplaats | 2024 | 388.320 | 168.657,55 | 219.662,45 ontwerp en contractfase Sophianum | 2022 | 540.013 | 6.231 | 533.782 Strategische grondaankoop (A2009) | 2021 | 3.000.000 | 0 | 3.000.000 30.475.458 | 14.158.871 | 16.316.587 * | Deze projecten worden per 31-12-2025 afgesloten en de restantkredieten kunnen daarmee vrijvallen. 144 145 2.2 Balans en toelichting 146 2.2.1 Balans en grondslagen Borg- en garantstellingen 49.586.000 49.596.000
147 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling De jaarrekening is opgesteld volgens de geldende boekhoudvoorschriften. Voor gemeenten en provincies geldt hiervoor het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). In artikel 24 van het BBV is opgenomen dat de balans en toelichting verplichte onderdelen zijn van de jaarrekening. Ook moet in de jaarrekening uitgelegd worden op welke manier het resultaat is bepaald en via welke methode de boekwaarde van bezittingen en schulden worden bepaald. In deze paragraaf zal hier nader op worden ingegaan. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarde. Op vaste activa wordt jaarlijks lineair afgeschreven volgens een stelsel dat is afgestemd op de verwachte toekomstige gebruiksduur. Als er sprake is van een investering gedurende het boekjaar, wordt pas afgeschreven in het jaar nadat de investering is gerealiseerd. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd.
Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als bate genomen op het moment waarop het dividend betaalbaar wordt gesteld. De algemene uitkering wordt opgenomen conform de in het jaar laatst gepubliceerde accresmededeling, die doorgaans is opgenomen in de septembercirculaire van het boekjaar. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Voor arbeidskostengerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting genomen. Als gevolg hiervan worden sommige personele lasten toegerekend aan de periode, waarin uitbetaling plaatsvindt. Hierbij moet worden gedacht aan componenten zoals overlopende verlofaanspraken. Grondslagen van de waardering van activa (bezittingen) Soort activa Waarderingsgrondslag Immateriële vaste activa Immateriële vaste activa zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs verminderd met de afschrijvingen en duurzame waardeverminderingen. Eventuele van derden ontvangen specifieke investeringsbijdragen worden in mindering gebracht op het geactiveerde bedrag.
Bij investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut worden hier ook eventuele beschikkingen over reserves op in mindering gebracht. De kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen en de kosten voor onderzoek en ontwikkeling, worden direc t ten laste van de exploitatie gebracht. (artikel 6, lid 2 Financiële Verordening Gulpen-Wittem). 148 Soort activa Waarderingsgrondslag Materiële vaste activa De materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen verkrijgings - of vervaardigingsprijs verminderd met de afschrijvingen en duurzame waardeverminderingen. Eventuele van derden ontvangen specifieke investeringsbijdragen worden in mindering gebracht op het geactiveerde bedrag. Bij investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut worden ook eventuele beschikkingen over reserves in mindering gebracht.
De materiële vaste activa worden volgens de Financiële Verordening lineair afgeschreven, rekening houdend met de volgende maximale afschrijvingstermijnen: De volgende materiële vaste activa met economisch nut worden lineair afgeschreven in: a) maximaal 60 jaar: rioleringen; b) 40 jaar: nieuwbouw woonruimten en schoolgebouwen; c) 40 jaar: nieuwbouw kantoren en bedrijfsgebouwen; d) 25 jaar: renovatie, restauratie en aankoop woonruimten, en schoolgebouwen; e) 25 jaar: renovatie, restauratie en aankoop kantoren en bedrijfsgebouwen; f) 15 jaar: technische installaties in bedrijfsgebouwen; g) 15 jaar: zware transportmiddelen en schuiten; h) 10 jaar: woonwagens; i) 10 jaar: veiligheidsvoorzieningen bedrijfsgebouwen; j) 10 jaar: kantoormeubilair en schoolmeubilair; k) 10 jaar: aanhangwagens, personenauto’s en lichte motorvoertuigen; l) 8 jaar: veegmachines; m) 5 jaar: telefooninstallaties; n) 5 jaar: automatiseringsapparatuur; o) 4 jaar: mobiele telefoons en devices. De volgende materiële vaste activa met maatschappelijk nut worden lineair afgeschreven in: a) maximaal 25 jaar: parken, sportvelden en groenvoorzieningen; b) maximaal 25 jaar: wegen, pleinen en rotondes; c) 40 jaar: kunstwerken houten bruggen; d) 60 jaar: kunstwerken stalen bruggen; e) 80 jaar: kunstwerken betonnen bruggen; f) 20 jaar: openbare verlichting; Op gronden en terreinen wordt niet afgeschreven.
De afschrijvingstermijnen van bestaande activa worden na initiële bepaling van de afschrijvingstermijn niet meer aangepast. Activa met een totale verkrijgingsprijs van minder dan € 25.000 worden niet geactiveerd. Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Indien de waarde van de aandelen onverhoopt structureel mocht dalen tot onder de verkrijgingsprijs zal afwaardering plaatsvinden. Leningen aan deelnemingen, overige langlopende leningen en overige uitzettingen worden - tenzij hierna anders is vermeld - gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs verminderd met aflossingen. Onder uitzettingen worden 149 Soort activa Waarderingsgrondslag aandelen, obligaties, maar ook leningen en vorderingen verstaan. Uitgezette bedragen met een looptijd van langer dan één jaar worden onder de financiële vaste activa opgenomen. Uitzettingen met een looptijd korter dan één jaar worden onder de vorderingen ( vlottende activa) opgenomen. Voorraden Voorraden worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs. De bouwgronden in exploitatie zijn gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs. De vervaardigingsprijs omvat de kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend (zoals grondaankopen en kosten van bouw- en woonrijpmaken) alsmede rentekosten en administratie- en beheerskosten.