BD 017 - Jaarrekening 2025 + addendum incl. controleverklaring (getekend RSM) (B.26.03072)
Tekst van het document
1.3 | Beheer en onderhoud civiele kunstwerken conform het beheerplan Status Berap25 | JR25 | Toelichting Op 5 februari 2026 is het beheerprogramma civiele kunstwerken 2026-2030 Oranje | Groen | vastgesteld en daarmee is deze activiteit afgerond. Het onderhoud wordt volgens de daarbij horende planning uitgevoerd. 1.4 | Onderhouden en verbeteren van de fietsroutes binnen de gemeente Status Berap25 | JR25 | Toelichting De werkzaamheden worden uitgevoerd conform de uitvoeringsplanning. Middels een RIB d.d. 22 januari 2026 (U.25.04228) is de Raad geïnformeerd over het Oranje | Oranje | uitvoeringsprogramma 2023-2027 en de voortgang. De provinciale projecten N598 én N595 (o.a. aanleg vrij liggende fietspaden) lo pen vertraging op t.g.v. capaciteit kabels en leidingen, grondverwerving en behandeling bezwaar door Raad van State. 1.5 | Optimaliseren van de gladheidsbestrijding. Status Berap25 | JR25 | Toelichting Groen | Oranje | In uitvoering, verwachte afronding 1 november 2026. 25 1.6 | Inrichten verkeersnetwerk. Status Berap25 | JR25 | Toelichting Middels een tweetal snelheidsindicators en een wegkantradar verzamelen we Oranje | Groen | verkeersgegevens. Deze data worden aangevuld met zogenaamde open source data en informatie afkomstig van provinciaal meetwerkwerk (detectielussen) 2.
| Burger betrokkenheid bij het ontwerp en uitvoering van civiele projecten en groot onderhoud 2.1 | Betrekken van burgers en belangorganisaties conform het Burgerparticipatie beleid Status Berap25 | JR25 | Toelichting Bij grotere projecten worden de burgers steeds betrokken voor en tijdens het Groen | Groen | ontwerptraject. Bij onderhoudswerkzaamheden worden burgers tijdig geïnformeerd. 3. | Veilige school-thuisroutes en het bevorderen fietsveiligheid 3.1 | Verbeteren en onderhouden van school-thuisroutes Status Berap25 | JR25 | Toelichting De werkzaamheden worden uitgevoerd conform de uitvoeringsplanning. Middels Groen | Groen | een RIB d.d. 22 januari 2026 (U.25.04228) is de Raad geïnformeerd over het uitvoeringsprogramma 2023-2027 en de voortgang. 4. | Integraal werken 4.1 | Het bevorderen van ‘werk met werk’ maken en het verbeteren van de interne en externe samenwerking Status Berap25 | JR25 | Toelichting De projecten worden zowel intern als ook extern afgestemd. De omgevingsprogramma's wegen en water zijn op elkaar afgestemd, waardoor Groen | Groen | werk met werk maken gegarandeerd (en noodzakelijk) is. Er wordt steeds samenwerking gezocht met overheden (buurgemeentes, provincie), Waterschap Limburg, Natuurmonumenten, Stichting Limburgs Landschap enz. Wat heeft het gek ost? Taakveld | Omschrijving | Realisatie | Begr.
na wijziging | Realisatie | Saldo 2024 | 2025 | 2025 62010 | Verkeer en wegen | -2.353.168 | -3.073.327 | -3.070.382 | 2.945 62020 | Parkeren | -65.097 | -55.621 | -60.433 | -4.812 62040 | Economische havens en waterwegen | -2.828 | -2.743 | -2.743 | 0 62050 | Openbaar vervoer | -2.788 | -2.435 | -2.406 | 29 Totale lasten (-) | -2.423.880 | -3.134.126 | -3.135.963 | -1.837 62010 | Verkeer en wegen | 132.770 | 420.750 | 441.306 | 20.556 62020 | Parkeren | 14.649 | 5.312 | 14.628 | 9.316 62050 | Openbaar vervoer | 16.607 | 19.100 | 19.147 | 47 Totale baten (+) | 164.026 | 445.162 | 475.080 | 29.918 Totaal | -2.259.854 | -2.688.964 | -2.660.883 | 28.081 60100 | Stortingen in reserves | -282.400 | -189.400 | -189.400 | 0 60100 | Onttrekkingen aan reserves | 355.245 | 345.245 | 345.245 | 0 Totaal programma | -2.187.009 | -2.533.119 | -2.505.038 | 28.081 26 27 Toelichting op taakvelden met een afwijking van meer dan 2% van de lasten met een minimum 50K (positief of negatief): Geen afwijkingen boven de genoemde grens geconstateerd. 28 1.1.3 Programma 3: Economie Markt Gulpen Het programma Economie omvat voor de gemeente Gulpen-Wittem de volgende taakvelden: • Economische ontwikkeling (3.1); • Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen (3.3); • Economische promotie (3.4).
Programma inhoud In dit programma stimuleren en faciliteren wij een evenwichtige economische structuur en kwalitatieve groei die bijdragen aan de welvaart van onze bewoners en de leefbaarheid in onze kernen. Bedrijvigheid, toerisme en vrijetijd vormen een belangrijke schakel. Dat doen we in het juiste perspectief: duurzaam en passend in het gebied. We zetten onze gemeente als excellente bestemming op de toeristische kaart en verlenen daar waar mogelijk ondersteuning om de economische prestaties van bedrijven in Gulpen-Wittem te verbeteren. Hierbij is het van belang dat we de positieve waardes van toerisme versterken en de negatieve effecten van toerisme reduceren. Zodoende streven we naar een optimale verkeersleefbaarheid in samenwerking met programma 2 (Verkeer, vervoer en waterstaat). Verder dienen nieuwe ontwikkelingen op toeristisch en recreatief vlak kwalitatief hoogwaardig en duurzaam inpasbaar te zijn binnen de kwaliteitsverbetering op basis van de Cittaslow-waarden. De kaders hiervan worden o.a. vormgegeven door onze gemeentelijke toeristische visie en door het internationale Cittaslow keurmerk met waarden gericht op het authentieke landschap, rust, ruimte, fijnschaligheid en aandacht voor duurzame en innovatieve initiatieven. Op regionale en Zuid-Limburgse schaal wordt een optimale positionering van de Gulpen-Wittemse (vrijetijds-)economie nagestreefd.
Dit krijgt vorm door tezamen met de 16 Zuid-Limburgse gemeenten projecten aan te pakken die voortvloeien uit de Visie Vrijetijdseconomie Bestemming Zuid Limburg 2030,
29 maar ook middels samenwerkingsverbanden zoals de Economische Samenwerking Zuid-Limburg (ESZL). Hiervoor is een goede netwerkstructuur onontbeerlijk en werken we op regionale en Zuid- Limburgse schaal constructief samen om uitvoering te geven aan de grote opgaves in de regio. We streven ernaar om signalen uit de markt tijdig op te vangen, met open oog aandacht te geven aan de behoeften van onze ondernemers en waar mogelijk de regeldruk te verlagen en procedures te stroomlijnen. Duurzame, kansrijke initiatieven ondersteunen we vanuit een positieve grondhouding. Op een inclusieve wijze werken we mee aan het behoud van het mooie landschap voor alle partijen; zijnde inwoners, agrariërs en andere ondernemers, toeristen en recreanten, jonge mensen en senioren. Niet alleen voor nu, maar ook voor de toekomstige generaties. Gulpen-Wittem heeft een groot buitengebied. Dit buitengebied kent verschillende gebruikers en heeft verschillende functies. De rode draad voor Gulpen-Wittem is het behoud van het landschap voor eenieder en dus ook voor de agrariërs die daar voor een belangrijke mate vorm aan geven. Het landschap speelt een onmiskenbare rol bij het vinden van oplossingen voor het vasthouden en afvoeren van water (klimaatadaptatie). Landbouw en landschap zijn thema’s waarbij hun invloed bijna altijd groter is dan de eigen gemeentegrens.
Daarom is regionale en grensoverschrijdende afstemming en samenwerking van groot belang. Beleidsmatige verantwoording Onderstaand wordt voor elk van de in de begroting 2025 – 2028 benoemde activiteiten (‘Wat gaan we er voor doen?’) de beleidsmatige voortgang en verantwoording toegelicht. In lijn met de begroting zijn deze per doelstelling (‘Wat willen we bereiken?’) weergegeven. 1. Een intensieve samenwerking op de regionale agenda 1.1 Onderzoeken in hoeverre we op Zuid-Limburgse schaal spreiding van toerisme kunnen genereren middels gratis Openbaar Vervoer (OV) voor verblijfstoeristen. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje De onderzoeksfase loopt nog. De uitdaging zit voornamelijk op het financieel vlak bij diverse stakeholders. Daarmee is een grootschalige pilot in zomer 2026 vooralsnog onzeker. 1.2 Inzetten op het ontwikkelen, sturen en monitoren van bestemmingsmanagement middels datahub. Status Berap25 JR25 Toelichting Oranje Groen De juridische en technische uitwerking van het dataportaal hebben plaatsgevonden. Nu wordt gestart met het vullen van het eerste dashboard van het dataportaal. 30 1.3 Verkennen van een regionale aanpak van kwalitatief toeristisch aanbod (regionale hotelvitaliteit).
Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De verblijfsaccommodatie aanpak binnen de Visie Vrijetijdseconomie (VTE) bestemming Zuid-Limburg maakt onderdeel uit van de VTE-agenda 2030. Hier worden de hotelvitaliteitsaanbevelingen van de gemeente Gulpen-Wittem ingebracht. 2. De financiële toeristische infrastructuur herijken. 2.1 Doorvoeren van (saldoneutrale) differentiatie in de tariefstelling van de toeristenbelasting Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De raad heeft de verordening vastgesteld waarin per 1-1-2025 een gedifferentieerd tarief is ingesteld voor campings ten opzichte van de andere accommodaties. 2.2 Minimaal één jaar voorafgaand aan een eventuele tariefswijziging de ondernemers hierover informeren Status Berap25 JR25 Toelichting Rood Groen De ondernemers zijn 17 juli 2025 geïnformeerd over de mogelijke wijziging in de toeristenbelasting. Na vaststelling van het tarief per 1-1-2026 is de differentiatie voor campings gecontinueerd. Hierover zijn de ondernemers op 19 december 2025 geïnformeerd. 2.3 Kosten van (nieuwe) projecten die extra budget vereisen en specifiek voor het toerisme bestemd zijn, door de toerist zelf laten betalen middels een aanpassing van de toeristenbelasting. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De verkenning vindt op dit moment plaats en zal doorlopen in 2026. 3.
Toerisme van de toekomst gericht op kwaliteitstoerisme 3.1 Het huidige kampeerbeleid evalueren en onderzoeken in hoeverre dit toekomstbestendig gemaakt dient te worden. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje In 2025 zijn conform het plan van aanpak de volgende stappen uitgevoerd: i) analyse en inventarisatie van het kampeerbeleid 2011 ii) een beleidsonderzoek naar kampeerbeleid in de regio, de Omgevingswet en de juridische en ruimtelijke kaders. Aanvullend zijn de kaders van het kampeerbeleid opgehaald tijdens een themabijeenkomst met de raad. Daarnaast heeft een participatietraject plaatsgevonden met kampeerondernemers en enkele agrariërs met mogelijke 31 interesse in een toeristische ontwikkeling. Alle bevindingen vormen het informatiefundament voor de verdere uitwerking van denkrichtingen voor het nieuwe kampeerbeleid. 3.2 Positief kritisch nieuwe aanvragen van ondernemers beoordelen (middels o.a. de intaketafel). Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen In 2025 zijn diverse initiatieven middels o.a. de intaketafel beoordeeld. Dit zal ook doorlopen in 2026. 4. Het stimuleren van een gezond ondernemersklimaat waarin samenwerking centraal staat 4.1 Actief contact onderhouden met ondernemers en een constructieve samenwerking stimuleren. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen In 2025 zijn diverse samenwerkingen gestimuleerd (bijv. BIZ en OPT).
Dit zal ook doorlopen in 2026. 4.2 Onderzoeken in hoeverre een BIZ in Gulpen op voldoende draagvlak kan rekenen en indien dit het geval is, dan doorvoeren. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Een nieuwe groep ondernemers is opgestaan om te komen tot een bedrijveninvesteringszone (BIZ) voor de kern Gulpen. Een informele stemming laat zien dat de meerderheid van de ondernemers positief is over een BIZ. Alvorens een formele stemming heeft plaatsgevonden is de verordening op 18 december 2025 vastgesteld door de gemeenteraad. 5. Uitdragen en versterken van het Cittaslow gedachtengoed 5.1 Inrichten van een Cittaslow-plein tijdens de Hubertusmarkt. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Tijdens de Hubertusmarkt is het Cittaslow-plein ingericht met 15 verschillende Cittaslow-ambassadeurs uit Eijsden-Margraten, Gulpen-Wittem en Vaals. De nieuwe ambassadeurs uit de drie gemeenten zijn hier tevens benoemd. 5.2 Deelnemen als partner van Michelin aan de BBB horecabeurs. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Gulpen-Wittem was dit jaar partner van Michelin. Ondernemers met streekproducten is de mogelijkheid geboden om tijdens de BBB horecabeurs aanwezig te zijn om hun producten te promoten. 32 6. Behoud van het landschap middels regionale samenwerking.
6.1 In kader van het programma "grenzeloos Bocagelandschap" is een regionale samenwerking opgezet, die we willen voortzetten en stimuleren in de uitvoering van de doelstellingen. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Het parkbureau grenzeloos Bocageland is in 2025 verder gegroeid in zijn rol als verbinder in de regio. Het parkbureau functioneert op 5 pijlers (landschappen). Binnen het netwerklandschap hebben ze gewerkt aan het opstellen van (kleinschalige) inrichtingsplannen en aanplant van o.a. hagen, hoogstambomen etc. In kader van het sponslandschap heeft het parkbureau een aanvullende Europese subsidie binnengehaald voor projecten op gebied van Nature Based Solutions en beneden- en bovenstroomse solidariteit. Op gebied van voedsellandschap heeft het parkbureau een cursus regeneratieve landbouw georganiseerd waar 12 agrariërs uit de regio aan hebben deelgenomen. Daarnaast zijn de eerste stappen gezet om een lerend netwerk regeneratieve landbouw op te richten. In kader van gastvrij landschap is een Bocage-kaas ontwikkeld en is gestart met een inventarisatie van de diverse toeristische visies in de regio. In kader van bio divers land heeft een schapentrek plaatsgevonden om bewustwording voor het landschap te creëren. 7. Stimulering van landbouwtransitie op het gebied van verduurzaming, korte ketens in de landbouw en reductie van stikstofuitstoot (klimaatmitigatie).
7.1 Ondersteunen van aanvragen voor duurzaamheidsinitiatieven. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje In 2025 is gestart met het project agro-energy. Binnen dit project wordt gekeken naar welke mogelijkheden de agrarische sector kan bieden binnen de energietransitie. In 2026 zal het project verder worden opgepakt. In kader van de landbouwtransitie is binnen het landschapspark Grenzeloos Bocageland een cursus gegeven over de regeneratieve landbouw. Binnen de gemeente Gulpen- Wittem zijn enkele agrariërs sindsdien aangesloten bij het lerend netwerk regeneratieve landbouw. In 2025 is een start gemaakt aan het opzetten van een netwerk in kader van bio-based bouwen. Hierbij is van belang dat vraag en aanbod op elkaar worden afgestemd. 7.2 Aansluiting zoeken bij de provinciale aanpak en kaders om de uitstoot van stikstof te verminderen en de natuur te verbeteren. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Vanuit het Rijk is het programma Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) stopgezet en wordt gewerkt aan een nieuw programma voor de aanpak van de stikstofproblematiek. Daarnaast hebben enkele uitspraken ervoor gezorgd dat nieuwe ontwikkelingen waarbij sprake is van stikstofemissie stil zijn komen te liggen. De provincie Limburg heeft in 2025 het programma LOS (Limburgs Offensief Stikstof) vastgesteld.
Hierin hebben ze 10 maatregelen opgenomen dat in de komende jaren ervoor moet zorgen dat de overbelaste stikstof-situatie in natuurgebieden gaat afnemen. Binnen de gemeente Gulpen-Wittem is het Mechelderbeekdal aangewezen aan focusgebied. Wat heeft het gekost? Taakveld | Omschrijving | Realisatie | Begr. na wijziging | Realisatie | Saldo 2024 | 2025 | 2025 63010 | Economische ontwikkeling | -93.314 | -234.572 | -221.597 | 12.975 63030 | Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen | -91.370 | -97.663 | -93.761 | 3.902 63040 | Economische promotie | -612.225 | -599.997 | -660.321 | -60.324 Totale lasten (-) | -796.909 | -932.232 | -975.679 | -43.447 63030 | Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen | 9.652 | 7.700 | 8.237 | 537 63040 | Economische promotie | 2.185.042 | 2.761.780 | 2.547.760 | -214.020 Totale baten (+) | 2.194.695 | 2.769.480 | 2.555.997 | -213.483 Totaal | 1.397.785 | 1.837.248 | 1.580.318 | -256.930 60100 | Stortingen in reserves | -741.000 | -100.000 | -100.000 | 0 60100 | Onttrekkingen aan reserves | 0 | 282.411 | 282.411 | 0 Totaal programma | 656.785 | 2.019.659 | 1.762.729 | -256.930 Toelichting op taakvelden met een afwijking van meer dan 2% van de lasten met een minimum 50K (positief of negatief): Taakveld 63.040 – | Economische promotie Baten (nadeel 214K) Toeristenbelasting (nadeel 218K) In de paragraaf lokale heffingen wordt een toelichting gegeven op het nadeel
toeristenbelasting 2025. Diverse kleinere afwijkingen (voordeel 4K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. Lasten (nadeel 60K) Salarissen en Sociale lasten (voordeel 21K) Een toelichting hierover is opgenomen in de paragraaf Bedrijfsvoering. Inkomensoverdrachten BsGW (nadeel 87K) BsGW heeft de exploitatiebijdragen op basis van de nieuwe kostenverdeelmethode voor 2025 verhoogd. | Als gevolg van deze beslissing stijgen de bijdragen toeristenbelasting met 52K en forensenbelasting met 34K. Diverse kleinere afwijkingen (voordeel 6 K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. 33 34 1.1.4 Programma 4: Onderwijs De Kindercirkel Het programma Onderwijs omvat voor de gemeente Gulpen-Wittem de volgende taakvelden: • Onderwijshuisvesting (4.2); • Onderwijsbeleid en leerlingzaken (4.3). Programma inhoud In dit programma staat onderwijsachterstandenbeleid, basisvaardigheden en onderwijshuisvesting centraal. Door onderwijs bieden we kansen aan kinderen, jongeren en volwassenen om zich optimaal te ontwikkelen. De ontwikkelingen en ambities vanuit het programma onderwijs raken het programma Sociaal Domein. Basisvaardigheden is wederom een van de domein overstijgende thema's die integraal worden opgepakt binnen het Sociaal Domein. Onderwijshuisvesting Gemeenten hebben een wettelijke zorgplicht voor de huisvesting van het primair en voortgezet onderwijs.
In 2020 is door de gemeenteraad het Integrale Huisvestingsplan 2020-2035 vastgesteld. Het huisvestingsplan omvat een visie op onderwijs en opvang, en de daarbij benodigde maatregelen voor de huisvesting. Onderwijsachterstandenbeleid Op lokaal niveau hebben gemeenten en onderwijs een wettelijke taak in het verminderen van onderwijsachterstanden. In 2022 is het nieuwe gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (GOAB) op- en vastgesteld. In hoofdlijnen richt het GOAB zich op Voor- en vroegschoolse educatie en het bestrijden onderwijsachterstanden voor leerlingen basisonderwijs. Daarnaast was schooljaar 2024-2025 het laatste schooljaar dat de gemeente middelen kon inzetten in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs. Een programma met als doel door de coronacrisis opgedane leervertragingen te verbeteren.
35 Basisvaardigheden In Nederland is 12% van de beroepsbevolking tussen de 16 en 65 jaar laaggeletterd. In de gemeente Gulpen-Wittem is dit percentage onder de beroepsbevolking 9%. In de landelijke aanpak is een regierol weggelegd voor gemeenten om de aanpak van laaggeletterdheid zelf in te vullen met hun eigen beleid en budgetverantwoordelijkheid. In aansluiting op het regionale plan lage basisvaardigheden 2025-2030 wil gemeente Gulpen-Wittem met het lokale uitvoeringsplan laaggeletterdheid in de gemeente in beeld brengen, verminderen en voorkomen. Beleidsmatige verantwoording Onderstaand wordt voor elk van de in de begroting 2025 – 2028 benoemde activiteiten (‘Wat gaan we er voor doen?’) de beleidsmatige voortgang en verantwoording toegelicht. In lijn met de begroting zijn deze per doelstelling (‘Wat willen we bereiken?’) weergegeven. 1. Kwalitatief goede onderwijshuisvesting 1.1 Uitvoering geven aan het Integrale huisvestingsplan Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Het realiseren van een toekomstbestendige en duurzame locatie voor basisschool Klavertje Vier is onderdeel van de gebiedsontwikkeling Eys. In het kader van die gebiedsontwikkeling is in 2025 een stedenbouwkundige verkenning uitgevoerd waar naast woningbouw ook is gekeken naar een toekomstige locatie voor de basisschool. In 2025 is een haalbaarheidsstudie gestart, deze zal in 2026 worden afgerond. 2.
Verminderen van onderwijsachterstanden bij kinderen en (jong)volwassenen 2.1 Uitvoering geven aan het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Sinds 2025 kunnen doelgroep peuters op alle locaties van Spelentere VVE aanbod krijgen. Daarnaast is er in schooljaar 2025-2026 aandacht voor de doorgaande lijn tussen kinderopvang/peuteropvang en de basisschool. Zowel de professionals van kinderopvang als de onderbouw van de basisscholen krijgen in schooljaar 2025-2026 scholing en begeleiding vanuit het project taalstimulering. 2.2 Uitvoering geven aan uitvoeringsplan Nationaal Programma Onderwijs. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) is in 2025 gestopt. Binnen de gemeente Gulpen-Wittem zijn de middelen in het kader van NPO ingezet op het gebied van taal, aangezien daar vanuit het onderwijs de meeste behoefte aan was. Zeker voor leerlingen met een NT2 achtergrond. 36 2.3 Uitvoering geven aan het lokale plan van aanpak laaggeletterdheid. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Lokale plan van aanpak wordt nog uitgebreid met de gezinsaanpak geletterdheid. 2.4 Taalstimulering bij het jonge kind. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje De scholing van de pedagogisch medewerkers op taalontwikkeling en taalstimulering is gestart in het schooljaar 2025-2026.
De deelnemers waren enthousiast over de scholing. In 2025 heeft de aftrap plaats gevonden van Taalrijke Start, dit gebeurde in samenwerking met Taalschatten waarbij er aandacht is voor de vroege taalverwerving van baby’s en peuters. 2.5 Basisscholen ondersteunen bij het project taalbevordering. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Het project taalstimulering voor zowel de kinderopvang en primair onderwijs, gericht op het taalontwikkeling en taalstimulering loopt door in schooljaar 2025- 2026. 3. Goede samenhang tussen onderwijs, zorg en gemeente 3.1 (Door)ontwikkeling van de (voorschoolse/kansrijke start) knooppunten. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Eind 2025 is binnen de gemeente Gulpen-Wittem het knooppunt Kansrijke Start operationeel. Dit zal worden uitgebreid naar een knooppunt waar op termijn ook casuïstiek voor in de leeftijd van 9 maanden tot 4 jaar kan worden opgepakt. 3.2 Doorontwikkeling doelgroeparrangementen. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje In 2025 heeft het bureau DSP een onderzoek en advies afgegeven voor herijking en doorontwikkeling van de doelgroeparrangementen. Een regionale werkgroep, waarin de gemeente Gulpen-Wittem is vertegenwoordigd zal samen met de ketenpartners bekijken hoe dit advies verwerkt kan worden in de toekomstige regeling op het gebied van doelgroeparrangementen.
3.3 | (Door)ontwikkeling van de (voor)schoolmaatschappelijk werk. Status Berap25 | JR25 | Toelichting Aan Sophianum, SBO Bernardus en alle basisscholen zijn vaste medewerkers van team jeugd gekoppeld als schoolmaatschappelijk werker. Zo hebben scholen 1 Groen | Groen | aanspreekpunt vanuit schoolmaatschappelijk werk. Dit wordt door de scholen op prijs gesteld en de samenwerking loopt naar tevredenheid. Er vindt regelmatig evaluatie plaats om de dienstverlening en samenwerking ook naar de toekomst toe naar tevredenheid te laten verlopen. Wat heeft het gekost? Taakveld | Omschrijving | Realisatie | Begr.
na wijziging | Realisatie | Saldo 2024 | 2025 | 2025 64020 | Onderwijshuisvesting | -868.002 | -1.466.795 | -1.564.686 | -97.891 64030 | Onderwijsbeleid en leerlingzaken | -895.249 | -1.092.602 | -903.908 | 188.694 Totale lasten (-) | -1.763.251 | -2.559.397 | -2.468.594 | 90.803 64020 | Onderwijshuisvesting | 53.294 | 54.000 | 59.664 | 5.664 64030 | Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 339.790 | 432.483 | 325.472 | -107.011 Totale baten (+) | 393.084 | 486.483 | 385.137 | -101.346 Totaal | -1.370.167 | -2.072.914 | -2.083.457 | -10.543 60100 | Onttrekkingen aan reserves | 32.000 | 0 | 0 | 0 Totaal programma | -1.338.167 | -2.072.914 | -2.083.457 | -10.543 Toelichting op taakvelden met een afwijking van meer dan 2% van de lasten met een minimum 50K (positief of negatief): Taakveld 64.020 – | Onderwijshuisvesting Lasten (nadeel 98K) Huisvesting voortgezet onderwijs (nadeel 75K) De gemeente betaalt over de jaren 2022 tot en met 2025 een gefixeerde rentevergoeding van € 75.000,- ineens aan LVO zoals opgesteld in de vaststellingsovereenkomst ex artikel 7:900 BW OZB onderwijsinstellingen ( nadeel 27K) De OZB-aanslagen | voor onderwijsinstellingen, zowel basis- als voortgezet onderwijs, worden door de gemeente voldaan. Bij vaststellen van de begroting zijn deze nog niet exact te bepalen, omdat hier onder andere de WOZ | -waarde | voor bekend dient te zijn.
Diverse kleinere afwijkingen (voordeel 4K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. Taakveld 64.030 – | Onderwijsbeleid en leerlingzaken Baten (nadeel 107K) SPUK OAB (nadeel 103K) Dit betreft de SPUK OAB, ontvangsten die we in 2025 niet besteed hebben, mogen we in 2026 besteden. Diverse kleinere afwijkingen (nadeel 4K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. 37 38 Lasten (voordeel 189K) Exploitatie Gymzalen (voordeel 45K) De vervanging van speeltoestellen die nog in gebruik zijn, wordt verschoven naar latere jaren en de energiekosten zijn lager uitgevallen dan verwacht. SPUK Onderwijs Achterstanden Beleid (voordeel 143K) Dit betreft voor het grootste deel op dit taakveld de SPUK OAB, uitgaven die we in 2025 niet besteed hebben, mogen we in 2026 besteden. Daarnaast bood de SPUK OAB en de opgebouwde reserve SPUK OAB voldoende middelen voor de financiering van VVE peuteropvang en was geen aanvullende financiering vanuit dit budget noodzakelijk. Daarnaast was er in 2025 geen vraag voor bekostiging van peuteropvang ten behoeve van niet-geïndiceerde peuters waarvan de ouders geen aanspraak kunnen maken op kinderopvang toeslag. In 2025 waren er geen kosten met betrekking tot het opstellen van beleid gericht op peuteropvang en onderwijsachterstandenbeleid.
Leerling vervoer (nadeel 24K) Het bedrag in de begroting is gebaseerd op de bijdrage aan de gemeente Maastricht voor de uitvoering van leerlingenvervoer voor onze gemeente (dit bedrag is opgenomen in de begroting leerplicht en leerlingenvervoer die Maastricht hiervoor opstelt) en een s chatting van de vervoerskosten. De vervoerskosten kunnen sterk fluctueren. Dit is uiteindelijk afhankelijk van het aantal ritten, de afstand van de ritten, de inzet van maatwerk, het soort vervoer. Vandaar dat begroting en realisatie van elkaar afwijken. Diverse kleinere afwijkingen (voordeel 25K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. 39 1.1.5 Programma 5: Sport, cultuur en recreatie Samen doen Dit programma omvat uiteenlopende taakvelden, namelijk: • Sportbeleid en activering (5.1); • Sportaccommodaties (5.2); • Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie (5.3); • Musea (5.4); • Cultureel erfgoed (5.5); • Media (5.6); • Openbaar groen en (openlucht)recreatie (5.7). Programma inhoud In dit programma staat het initiëren en in stand houden van voorzieningen op de gebieden van kunst, cultuur, cultureel erfgoed, sport, bibliotheekwerk, speelvoorzieningen en het onderhoud van het openbaar groen, het landschap en de natuur centraal.
In samenhang met andere programma’s levert dit programma een grote bijdrage aan de leefbaarheid en attractiviteit in en van onze gemeente.
40 In Gulpen-Wittem wordt er met partners invulling gegeven aan dromen en ambities, kansen en uitdagingen en concrete activiteiten om zoveel mogelijk inwoners te laten sporten en bewegen. Een leven lang. Sport en bewegen dragen in belangrijke mate bij aan ontspanning, ontmoeting, gezonde leefstijl, meedoen en plezier. Wij ondersteunen en faciliteren vrijwilligers en verenigingen waar mogelijk om hun toekomstbestendig te houden. Verenigingen zijn immers het hart van de leefbaarheid. Daar waar verenigingen kiezen voor samenvoegingen begeleiden we de betreffende verenigingen. Gulpen-Wittem is een parel op het gebied van cultureel erfgoed. Het in stand houden van dit erfgoed is van groot belang voor de (eigen) identiteit van de gemeente en draagt bij aan het aantrekken van de door ons gewenste toerist. Jaarlijks worden er steeds meer (geldelijke) aanvragen gedaan om bij te dragen aan het onderhoud voor religieus erfgoed, begraafplaatsen, historische kunstwerken, typische landschapselementen e.d. Ook is er steeds meer vraag naar informatie(voorziening) over ons gevarieerde erfgoed. We streven naar het behoud van archeologie en instandhouding van klein niet-beschermd erfgoed, dat tevens past bij ons gebiedsgericht cultuurhistorisch kwaliteitsbeheer. Bovendien versterken we de kwaliteit in de leefomgeving door het behouden en promoten van ons cultureel erfgoed.
Beleidsmatige verantwoording Onderstaand wordt voor elk van de in de begroting 2025 – 2028 benoemde activiteiten (‘Wat gaan we er voor doen?’) de beleidsmatige voortgang en verantwoording toegelicht In lijn met de begroting zijn deze per doelstelling (‘Wat willen we bereiken?’) weergegeven. 1. Betere kansen voor onze jeugd om veilig, gezond en kansrijk op te groeien 1.1 Stimuleren van extra aandacht voor sport op en rondom scholen en kindcentra Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen In 2025 heeft net als voorgaande jaren de Peuter- en Kleuter vierdaagse plaatsgevonden. Daarnaast zijn de Gezonde School Adviseurs en Negen in gesprek geweest met scholen om het sport - en beweegaanbod op en rondom school te vergroten. 1.2 Het uitvoeren van de JOGG-aanpak op de schoolomgeving waar de jeugd zich bevindt. Daarnaast inzetten op gezonde scholen en daarbij de focus leggen op het gebied van voeding, beweging en welbevinden en verantwoord middelengebruik. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Gedurende het jaar is uitvoering gegeven aan het lokale en regionale plan van aanpak vanuit JOGG. Ook zijn scholen aan de slag gegaan met de Gezonde School aanpak. 41 1.3 Het organiseren van gezamenlijke regionale evenementen Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen In 2025 zijn wederom verschillende evenementen georganiseerd vanuit JOGG.
Denk hierbij aan de peuter- en kleuter vierdaagse. Daarnaast is de cursus goedkoop gezonde voeding gegeven in de gemeente. Op Heuvelland is daarnaast 1 theatervoorstelling gegeven. De tweede is vanwege het niet vinden van een geschikte datum niet doorgegaan. Daarnaast is de JOGG-preventielijn regionaal verder uitgerold. 2. Zoveel mogelijk inwoners laten sporten en bewegen 2.1 Kunst en cultuur integraal inbedden in beleid Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen In 2025 zijn diverse activiteiten ontplooid om kunst en cultuur in te zetten op andere beleidsterreinen. Hierin is samengewerkt met verenigingen, welzijnsstichtingen en cultuurinstellingen. Er is een zeer actieve samenwerking ontstaan tussen de cultuurcoach en sociaal makelaar. 2.2 Nieuwe beweeggroepen initiëren, stimuleren en faciliteren om inwoners te laten bewegen en voldoende sport- en beweegaanbod te realiseren Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Er nemen meer inwoners deel aan het Meer bewegen voor Ouderen. 2.3 De ketenaanpak van Valpreventie binnen de gemeente Gulpen-Wittem te ontwikkelen, organiseren en uitvoeren. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De eerste informatiebijeenkomsten, vitaliteitsbijeenkomsten en valpreventie- interventies zijn uitgevoerd.
2.4 Onderzoeken van vernieuwend sport- en beweegaanbod Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje De tennisverenigingen hebben besloten om niet 1 januari 2026 te fuseren maar dit te verplaatsen naar 1 juli 2026, derhalve niet in 2025 afgerond. Daarnaast lopen onderzoeken of de faciliteiten gerealiseerd kunnen worden op de locatie. 42 2.5 Faciliteren van lokale verenigingen door middel van het vraaggericht aanbieden van verschillende services en verenigingsondersteuning. Ondersteunen van de tennisverenigingen bij het fuseren. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Verenigingen kunnen gebruik maken van de ondersteuning die gevraagd wordt. 2.6 Het twee keer per jaar organiseren van een sportcafé waar verenigingen kunnen aansluiten. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De sportcafés zijn georganiseerd. 2.7 Opstellen van nieuw beleid spelen en bewegen in de openbare ruimte/speeltuinenbeleid. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Voorbereidingen voor het opstellen van nieuw beleid zijn uitgevoerd 2.8 Renoveren van sportvelden afhankelijk van raadsbesluit omtrent nieuw accommodatiebeleid. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Binnen het accommodatiebeleid is vastgelegd dat onderzocht zou worden op welke wijze financiering van het MJOP-sportvelden vorm zal krijgen. Dit onderzoek loopt thans.
Dit om een betere koppeling tussen investeringen in velden en het accommodatiebeleid te verkrijgen 2.9 Onderhouden nieuw aan te planten bomen conform toezegging en begroting 2024-2027. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Geen afwijkingen, bomen worden verzorgd zoals geadviseerd. 3. Het in stand houden van ons ruimtelijk (materieel) erfgoed 3.1 Uitvoering geven aan het door de raad vastgestelde Erfgoedbeleid Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De drie thema's uit het erfgoedbeleid, zijnde (h)erkennen, verbeteren kwaliteit/ duurzaamheid en uitdragen/ leefbaar maken van ons erfgoed, zijn opgepakt en zullen een doorloop hebben tot en met 2029. 43 4. Doeltreffend groenbeheer met een goede instandhouding van het openbaar groen en eenduidige communicatie richting inwoners. 4.1 Uitvoeren van het landschappelijk groenonderhoud in het buitengebied Status Berap25 JR25 Toelichting Oranje Oranje Naar aanleiding van de boomveiligheidscontrole (BVC) van januari 2025 is gebleken dat bij een groot aantal bomen sprake was van achterstallig onderhoud. Om de veiligheid en kwaliteit van het bomenbestand te waarborgen, is €75.000 binnen de bestaande budgetten ingezet voor extra boomonderhoud.
Daarnaast zijn de gevraagde aanvullende middelen voor de verzorging van nieuw aan te planten bomen niet beschikbaar gesteld, waardoor deze werkzaamheden binnen de reguliere onderhoudsbudgetten voor openbaar groen moesten worden uitgevoerd. Beide ontwikkelingen hebben geleid tot een lagere beeldkwaliteit van het openbaar groen. 4.2 Uitvoeren van het reguliere groenonderhoud binnen de kernen Status Berap25 JR25 Toelichting Oranje Oranje Naar aanleiding van de boomveiligheidscontrole (BVC) van januari 2025 is gebleken dat bij een groot aantal bomen sprake was van achterstallig onderhoud. Om de veiligheid en kwaliteit van het bomenbestand te waarborgen, is €75.000 binnen de bestaande budgetten ingezet voor extra boomonderhoud. Daarnaast zijn de gevraagde aanvullende middelen voor de verzorging van nieuw aan te planten bomen niet beschikbaar gesteld, waardoor deze werkzaamheden binnen de reguliere onderhoudsbudgetten voor openbaar groen moesten worden uitgevoerd. Beide ontwikkelingen hebben geleid tot een lagere beeldkwaliteit van het openbaar groen. 4.3 Uitvoeren van onderhoud aan gemeentelijke bomen Status Berap25 JR25 Toelichting Oranje Groen Naar aanleiding van de boomveiligheidscontrole (hierna: BVC) aangeleverd in januari 2025 is gebleken dat sprake is van achterstallig onderhoud bij een groot aantal bomen.
Het budget dat ter beschikking gesteld was, was niet voldoende voor het uitvoeren van alle wettelijke verplichte werkzaamheden. Het onderhoudsbudget inclusief extra middelen uit regulier en landschappelijk onderhoud is volledig benut. 4.4 Herplanten van bomen verspreid door de gemeente ter vergroening van de leefomgeving en vervanging van gevelde bomen Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Aanplant is uitgevoerd conform planning. 44 4.5 Vergroenen en onderhouden van kernen en landschap tijdens civiele projecten en reconstructies Status Berap25 JR25 Toelichting Rood Rood Geen financiële middelen of capaciteit beschikbaar gesteld voor het behalen van deze doelstelling voortkomend uit Groenbeleidsplan vastgesteld op 28-09-2023. 4.6 Inventariseren van kleine landschapselementen en historische waardevol groen Status Berap25 JR25 Toelichting Rood Rood Geen financiële middelen of capaciteit beschikbaar gesteld voor het behalen van deze doelstelling voortkomend uit Groenbeleidsplan vastgesteld op 28-09-2023. 4.7 Uitvoeren van KleurKeur-beheer in verschillende bermen Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Kleurkeur-beheer is selectief ingezet in verschillende bermen in de Gemeente Gulpen-Wittem. De energie wordt gestoken in bermen met veel potentie en hoge natuurwaarden. De resultaten van het aangepast beheer worden gemonitord en gevolgd.
4.8 Verkennen van opties voor 10% uitbreiding van gemeentelijke bos Status Berap25 JR25 Toelichting Rood Rood Geen financiële middelen of capaciteit beschikbaar gesteld voor het behalen van deze doelstelling voortkomend uit Groenbeleidsplan vastgesteld op 28-09-2023. 4.9 Verkennen van opties voor 10% uitbreiding van aantal gemeentelijke bomen Status Berap25 JR25 Toelichting Rood Oranje Geen financiële middelen of capaciteit beschikbaar gesteld voor het behalen van deze doelstelling voortkomend uit Groenbeleidsplan vastgesteld op 28-09-2023. Aanwezig middelen voor aanplanten van bomen worden ingezet voor het herplanten van gevelde bomen. 4.10 Verkennen van opties voor het herstel van groenstructuren langs wegen in het buitengebied Status Berap25 JR25 Toelichting Oranje Oranje Eerste verkenning mogelijkheden heeft plaatsgevonden. Geen financiële middelen of capaciteit beschikbaar gesteld voor het behalen van deze doelstelling voortkomend uit Groenbeleidsplan vastgesteld op 28-09-2023. 5. | Kunst en cultuur integraal inbedden in beleid. 5.1 | Het opstellen van een actieplan gekoppeld aan een cultuurbeleid. Status Berap25 | JR25 | Toelichting De cultuurcoach heeft kennisgemaakt met cultuurverenigingen, cultuur- welzijns- en onderwijsinstellingen.
Hieruit zijn diverse activiteiten en acties ontstaan die de diverse beleidsterreinen met elkaar verbinden (samenleving, inclusie, kwetsbare ouderen, erfgoed, enz.). Er zijn 2 cultuurcafés en meerdere Groen | Groen | inloopspreekuren georganiseerd voor m.n. cultuurverenigingen. De cultuurcafés hebben al geleid tot een betere kennismaking en samenwerking tussen verenigingen, er is veel aandacht geweest (en zal er ook blijven) voor fondsenwerving. Ook heeft de cultuurcoach een kunst- en cultuurprogramma voor Oekraïense kinderen opgezet. Wat heeft het gekost? Taakveld | Omschrijving | Realisatie | Begr.
na wijziging | Realisatie | Saldo 2024 | 2025 | 2025 65010 | Sportbeleid en activering | -105.957 | -139.506 | -135.920 | 3.586 65020 | Sportaccommodaties | -1.079.391 | -1.188.196 | -1.323.696 | -135.500 65030 | Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie | -331.524 | -324.315 | -312.978 | 11.337 65040 | Musea | -190.243 | -104.443 | -101.080 | 3.363 65050 | Cultureel erfgoed | -206.393 | -307.339 | -255.739 | 51.600 65060 | Media | -247.852 | -299.636 | -295.683 | 3.953 65070 | Openbaar groen en (open lucht) recreatie | -1.989.194 | -2.547.352 | -2.498.456 | 48.896 Totale lasten (-) | -4.150.554 | -4.910.787 | -4.923.552 | -12.765 65020 | Sportaccommodaties | 542.534 | 257.451 | 249.151 | -8.300 65050 | Cultureel erfgoed | 0 | 0 | 0 | 0 65060 | Media | 13.675 | 19.435 | 15.915 | -3.520 65070 | Openbaar groen en (open lucht) recreatie | 20.526 | 6.400 | 11.950 | 5.550 Totale baten (+) | 576.735 | 283.286 | 277.017 | -6.269 Totaal | -3.573.820 | -4.627.501 | -4.646.535 | -19.034 60100 | Stortingen in reserves | -91.500 | 0 | 0 | 0 60100 | Onttrekkingen aan reserves | 50.000 | 91.500 | 91.500 | 0 Totaal programma | -3.615.320 | -4.536.001 | -4.555.035 | -19.034 Toelichting op taakvelden met een afwijking van meer dan 2% van de lasten met een minimum 50K (positief of negatief): Taakveld 65.020 – | Sportaccommodaties Lasten (nadeel 136 | K) NV/VTC na
herstructurering (nadeel 112K) De uitbetaling van de compensatie voor leszwemmen | volgens afspraak (inwoners Gulpen-Wittem kregen compensatie om elders zwemles te volgen gedurende de | sluiting van Mosaqua) | zijn niet meegenomen in de begroting. Diverse kleinere afwijkingen (nadeel 24K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. Taakveld 65.05 0 – Cultureel erfgoed Lasten (voordeel 52K) Actualisatie karakteristieke panden (voordeel 53K) Voor het project “Actualisatie karakteristieke panden”, waarbij de in het Tijdelijk Omgevingsplan opgenomen karakteristieke panden onder de loep worden genomen door MAB (Monumenten Advies 45 46 Bureau), is een bedrag van € 60 k gereserveerd uit het structurele budget voor Monumentenzorg. Het project is goedkoper uitgevallen (werkelijke kosten € 40 k). Volgens planning zou de start van het project, februari 2025 zijn. In werkelijkheid is pas in ok tober gestart en is ook pas 25% van het geoffreerde bedrag in rekening gebracht. Diverse kleinere afwijkingen (nadeel 1K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. Verbonden partijen Voor het realiseren van dit programma participeert de gemeente in de volgende verbonden partijen: Meer informatie hierover treft u aan in de paragraaf ‘Verbonden partijen’.
Taakveld 520 - Sportaccommodaties NV Vrijetijdscentrum Gulpen (Naamloze Vennootschap) Vestigingsplaats: Gulpen 1.1.6 | Programma 6: Sociaal Domein Samen kunnen we het zelf Het programma Sociaal Domein omvat voor de gemeente Gulpen-Wittem de volgende taakvelden: • | Samenkracht en burgerparticipatie | (6.1); • | Wijkteams (6.2); • | Inkomensregelingen | (6.3); • | Begeleide participatie (6.4); • | Arbeidsparticipatie | (6.5); • | Maatwerkvoorzieningen (WMO) (6.6); • | Maatwerkdienstverlening 18+ (6.71); • | Huishoudelijke hulp (WMO) (6.71a); • | Begeleiding (WMO) (6.71b); • | Maatwerkdienstverlening 18- | (6.72); • | Jeugdhulp begeleiding (6.72a); • | Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf (6.74b) • | Gesloten plaatsing | (6.74c); • | Geëscaleerde zorg 18+ (6.81); • | Geëscaleerde zorg 18- | (6.82); • | Jeugdbescherming (6.82a). Programma inhoud Het sociaal domein is een breed programma en bestaat op hoofdlijnen uit de volgende onderdelen: jeugdhulp, Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en werk en inkomen. Binnen het sociaal domein worden de verschillende thema’s integraal opgepakt. De ontwikkelingen en ambities vanuit het programma sociaal domein raken dan ook de programma’s onderwijs, veiligheid en volksgezondheid. 47 48 In de gemeentelijke visie op het sociaal domein staan zelfredzaamheid, eigen kracht en onderlinge betrokkenheid voorop.
Dit geldt voor alle genoemde beleidsvelden. Vanaf 2024 is de keuze gemaakt om te werken aan de verbindende, domein-overstijgende thema’s: sociale basis, positieve gezondheid en basisvaardigheden. We streven naar een inclusieve en veerkrachtige samenleving waarin iedereen de kans krijgt om volwaardig deel te nemen. Het integraal zorg akkoord (IZA) en het gezond en actief leven akkoord (GALA) lopen als een rode draad door dit programma. Sociale Basis Een sterke sociale basis is de ruggengraat van een gezonde gemeenschap. Hierbij ligt de nadruk op samenwerking met ketenpartners binnen de diverse beleidsvelden, stimuleren van sociale cohesie en buurtbetrokkenheid en het bevorderen van inclusiviteit en verbeteren van toegankelijkheid zodat iedereen volwaardig kan deelnemen. Positieve Gezondheid De gemeente biedt algemene voorzieningen en individuele ondersteuning aan, gericht op maatwerk voor de inwoners. We handelen proactief en leveren de benodigde ondersteuning waar en wanneer dat nodig is. Gezondheid is meer dan de afwezigheid van ziekte; het gaat om het vermogen om met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen om te gaan. Basisvaardigheden Het beschikken over basisvaardigheden is essentieel voor volwaardige participatie in de maatschappij.
Beleidsmatige verantwoording Onderstaand wordt voor elk van de in de begroting 2025 – 2028 benoemde activiteiten (‘Wat gaan we er voor doen?’) de beleidsmatige voortgang en verantwoording toegelicht. In lijn met de begroting zijn deze per doelstelling (‘Wat willen we bereiken?’) weergegeven. 1. Een goed dekkend preventief aanbod voor jeugdhulp, zowel op lokaal als (sub)regionaal vlak. 1.1 Uitvoering geven aan het transformatieplan waarbij met name in het ambulante segment meer wordt ingezet op preventie Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De gemeente onderhoud korte lijnen met partners en werkt samen met partners bij verschillende hulpvragen. 1.2 De samenwerking met Stichting Trajekt nog meer intensiveren Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Het afgelopen jaar zijn meerdere malen gesprekken gevoerd met Stichting Trajekt. Zowel op beleidsniveau als op uitvoeringsniveau. Aan de hand van deze gesprekken zijn acties uitgezet bij beide organisaties. Dit heeft ertoe geleid dat de samenwerking verbeterd is. Toch is gebleken dat er nog verbeteringen zijn. Denk hierbij aan monitoring en terugkoppeling onderling. Dit is iets waar het komend jaar verder aandacht aan besteed worden.
49 1.3 Door ontwikkelen van de samenwerking tussen team jeugd en onze partners zoals scholen en huisartsen Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Er zijn contacten, er zijn overlegmomenten en er zijn programma's voor een positieve en gezonde start. 2. Normaliseren van jeugdhulp waarbij het verhogen van de eigen kracht en zelfredzaamheid van zowel ouders als jeugdigen centraal staat. 2.1 Het onderwerp ‘Normaliseren’ verder uitwerken (staat opgenomen in het Transformatieplan) met onze collega-gemeenten en partners Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Er zijn acties uitgevoerd of in ontwikkeling uit het uitvoeringsplan. 2.2 Hulpvragen zo kort en laagdrempelig mogelijk oppakken, maar zo lang en intensief als nodig Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De sociale kaart is online vindbaar op CJG-043. Dit blijft een jaarlijkse actie voor de gemeente. Verder draagt de gemeente zorg voor bekendmaking van het aanbod zoals trainingen en webinars. 3. Een goed aansluitende hulpverlening tussen onderwijs en jeugd door het leggen van de juiste verbindingen 3.1 (door)Ontwikkeling doelgroeparrangementen. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Het doelgroep arrangement blijft in ontwikkeling. Resultaten worden gemonitord en aanscherpingen worden doorgevoerd. 3.2 (door)Ontwikkeling van de (voorschoolse/ kansrijke start)knooppunten.
Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Het knooppunt Kansrijke Start is in 2025 geïmplementeerd. 3.3 Invulling geven aan voorschools maatschappelijk werk. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De aandachtsfunctionaris staat in contact met voorschoolse ketenpartners zoals de kinderopvang en het team 0-4 jaar van de GGD. De samenwerking krijgt meer vorm en blijft een actie om te versterken. 50 4. Onze inwoners mogelijkheden bieden om zo lang mogelijk zelfstandig en in hun eigen vertrouwde omgeving te kunnen blijven wonen en te participeren in de samenleving 4.1 Doorontwikkeling van het voorliggend veld, rekening houdend met de behoeften van de betreffende kern, inwoners en het faciliteren van de zelfredzaamheid. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen In 2025 is de sociaal makelaar gestart en zijn diverse initiatieven zoals de vrouwengroep, de online mantelzorgtest en de scholing van vrijwilligers van start gegaan. De doorontwikkeling van het voorliggend veld is een continu en langer durend proces. 4.2 Continueren van de aanpak van ‘eenzaamheid’ Status Berap25 JR25 Toelichting Oranje Groen De aanpak van eenzaamheid is geëvalueerd en wordt de komende periode verder vormgegeven.
4.3 Vergroten van de bewustwording van de inwoners omtrent langer thuis blijven wonen en daarop vooruitlopende woningaanpassingen Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Het thema 'langer thuis blijven wonen' is via verschillende kanalen onder de aandacht gebracht bij inwoners. 4.4 Uitvoeren van het lokale uitvoeringsplan WMO. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Verschillende onderdelen uit het uitvoeringsplan Wmo zijn de afgelopen periode uitgevoerd. Daarbij kan worden gedacht aan de start van de sociaal makelaar, maar ook het verstevigen van het voorliggend veld en het handelen in het kader van een dementievriendelijke gemeente. 4.5 Voorliggend veld en bijbehorende voorzieningen/activiteiten meer onder de aandacht brengen bij burgers Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Het voorliggend veld versterken en meer onder de aandacht brengen bij burgers heeft op verschillende manieren plaatsgevonden in 2025. 4.6 Verbeteren van de overgang van Wmo naar Wlz Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen In 2025 heeft er een training plaatsgevonden gericht op het verbeteren van de overgang van Wmo naar Wlz. De overgang Wmo-Wlz maakt ook onderdeel uit 51 van de ondersteuning aan mantelzorgers. Verbetering van de overgang is een doorlopend proces.
4.7 Opstellen woon-zorg visie Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Vaststelling van het volkshuisvestingsprogramma is verplaatst naar Q2 2026. 5. Een bredere aanpak in het voorkomen van armoede 5.1 Nog meer inzetten op preventie en vroeg signalering van armoede met als doel om nog meer mensen die in armoede verkeren te bereiken Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Informeren van inwoners en monitoren van het gebruik van de minimaregelingen is gestart in 2025 en wordt doorgezet in 2026. N.a.v. de verzamelde informatie van buurtgemeenten wordt de inzet van de Voorzieningenwijzer geparkeerd. Er wordt gekeken naar andere opties. 6. Verbeteren van de preventie en vroeg signalering binnen de schuldhulpverlening 6.1 Vroeg signalering op basis van ervaringen en ervaringscijfers nog verder verbeteren en door ontwikkelen. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Door de inzet van de consulent vroegsignalering is gebleken dat er meer inwoners met betalingsachterstanden worden bereikt. Wij gaan ons verder richten op de samenwerking met het voorliggend veld (maatschappelijk werk, vrijwilligersorganisatie) om inwoners met schulden laagdrempelig te ondersteunen. Veder onderzoeken wij de mogelijkheden om de samenwerking met de financial coach van SZMH te versterken.
6.2 Breder communiceren van mogelijkheden om (vroegsignalering van) schulden onder de aandacht te brengen Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Het ondersteuningsaanbod van de betrokken organisaties wordt geagendeerd tijdens netwerkbijeenkomsten. De netwerkbijeenkomsten worden door de verbindingsmakelaar tweemaal per jaar georganiseerd. 6.3 Inzetten op preventie, bewustwording en financiële zelfredzaamheid bij jongeren. Status Berap25 JR25 Toelichting Rood Rood De escapecaravan staat gepland in april 2026. Indien dit naar tevredenheid verloopt, zijn wij voornemens om deze interventie jaarlijks terug te laten keren. 52 6.4 Een laagdrempelige en toegankelijke schuldhulpverlening. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen In samenwerking met professionele hulpverleners en vrijwilligers willen wij de schuldhulp dichter bij de inwoners brengen. In juni 2025 startte de pilot inloopspreekuur in Wijlre. Dit gaan wij monitoren en evalueren met als doel om de mogelijkheden te onderzoeken voor inlooppunten in de overige kernen. Eindevaluatie vindt in mei/juni 2026 plaats. 7.
Stimuleren van (begeleide) arbeidsparticipatie of arbeidsmatige dagbesteding 7.1 Onderzoeken van arbeidsmogelijkheden en stimuleren van arbeidsparticipatie van de doelgroep met 0- 50% arbeidsfitheid Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen In samenwerking met de vrijwilligerscentrale en SZMH zetten we in om zoveel mogelijk inwoners met 0-50% arbeidsfitheid te werven voor vrijwilligerswerk. Dit is een continu proces. 7.2 Inzetten op het vergroten van de arbeidsparticipatie van gevestigde statushouders Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen In samenwerking met de verbindingsmakelaar/ vrijwilligerscentrale en SZMH worden gevestigde statushouders begeleidt naar vrijwilligerswerk, als betaalde baan (nog) niet mogelijk is. 8. Een optimale aanpak om statushouders te laten inburgeren 8.1 Blijvend aanbieden van duale trajecten aan inburgeraars. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Sinds 2022 wordt op basis van de Wet inburgering 2021 de B1-route aangeboden aan inburgeraars. Ze leren de Nederlandse taal bij Vista College en indien mogelijk werken ze naast de inburgering of doen ze vrijwilligerswerk. In Q4 van 2025 zaten er 17 inburgeraars in de B1-route. 9. | In 2030 de achterstand van Zuid- Limburg op het gebied van Volksgezondheid t.o.v.
de rest van Nederland met 25% te hebben ingelopen, zodat kinderen gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien 9.1 | Uitvoering geven aan het regionaal gezondheidsbeleid 2020 – | 2030 Status Berap25 | JR25 | Toelichting Het regionale gezondheidsbeleid 2025-2030 'Gezondheid nu, voor later!' is op 3 Groen | Groen | juli 2025 vastgesteld door de gemeenteraad. Net als in de overige 15 gemeenten in Zuid-Limburg. Sinds vaststelling wordt uitvoering gegeven aan dit nieuwe gezondheidsbeleid. Dit zal gedurende de gehele periode blijven gebeuren. 9.2 | Uitvoering geven aan de lokale preventie-agenda Status Berap25 | JR25 | Toelichting In 2025 is uitvoering gegeven aan de lokale preventie agenda. Dit is gebeurd Groen | Groen | middels de verschillende GALA thema's. Hiervoor zijn de lokale GALA budgetten ook ingezet. 9.3 | Uitvoering geven aan de lokale en regionale opgaven uit het Gezond en Actief Leven Akkoord Status Berap25 | JR25 | Toelichting Groen | Oranje | De GALA plannen zijn in 2025 verder uitgevoerd zoals vastgelegd in 2023. Dit is gebeurd op zowel lokaal als regionaal niveau. Dit loopt nog door in 2026. 9.4 | Uitvoering geven aan de 'programma/ basisstructuur Kansrijke Start' Status Berap25 | JR25 | Toelichting Groen | Oranje | Het knooppunt Kansrijke Start is gestart in 2025. Daarnaast hebben in 2025 bijeenkomsten plaatsgevonden van de coalitie Kansrijke Start.
9.5 | Uitvoering geven aan het preventie- en handhavingsplan jeugd & middelengebruik 2025-2028. Status Berap25 | JR25 | Toelichting Het uitvoeringsplan preventie- en handhaving Jeugd & middelen is in juli 2025 vastgesteld door het college. De gemeenteraad is hierover geïnformeerd middels Groen | Oranje | een RIB. Na vaststelling door het college is gestart met uitvoering geven van dit uitvoeringsplan. Dit gebeurt op zowel regionaal - als lokaal niveau. Dit loopt nog door t/m 2028. 53 10. De samenleving zo inclusief mogelijk maken waarin iedereen naar vermogen mee kan doen. 10.1 | Uitvoering geven aan regiovisie Zuid-Limburg 2024- | 2031 "Samen sterk, iedereen veilig" Status Berap25 | JR25 | Toelichting Groen | Groen | Loopt volgens plan en blijft in 2026 actief. 11. Het voorkomen, tijdig signaleren en duurzaam stoppen van geweld in afhankelijkheidsrelaties. 11.1 Agenda 2024- | 2028 Status Berap25 | JR25 | Toelichting De uitvoering van de Lokale Inclusie Agenda loopt nog steeds. 1x per kwartaal komt de kerngroep samen en wordt de stand van zaken besproken. Daarnaast wordt gekeken waar behoefte aan is. Zaken die voortgekomen zijn uit de Lokale Groen | Oranje | Inclusie Agenda zijn onder andere de loket -communicatiepost aan de balie, de deelname aan Iedereen Kan Sporten en de MKB toegankelijke route.
De uitvoering wordt in 2026 voortgezet, met onder andere het plaatsen van ZonnebloemPotten. Wat heeft het gekost? Taakveld | Omschrijving | Realisatie | Begr. na wijziging | Realisatie | Saldo 2024 | 2025 | 2025 66010 | Samenkracht en burgerparticipatie | -2.324.134 | -2.674.691 | -2.457.647 | 217.044 66011 | Samenkracht en burgerparticipatie / Gulpen-Wittem Helpt | -4.730 | -10.000 | -2.520 | 7.480 66020 | Wijkteams | -184.951 | 0 | 0 | 0 66020-1 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | -1.542.367 | 0 | 0 | 0 66021 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO | 0 | -226.285 | -207.027 | 19.258 66022 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd | 0 | -548.179 | -493.072 | 55.107 66023 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal | 0 | -1.208.736 | -1.157.082 | 51.654 66030 | Inkomensregelingen | -4.368.620 | -4.501.848 | -4.324.738 | 177.110 66040 | Begeleide participatie | -1.837.997 | -1.895.793 | -1.917.410 | -21.617 66050 | Arbeidsparticipatie | -287.184 | -283.308 | -266.224 | 17.084 66060 | Maatwerkvoorzieningen (WMO) / vanaf 2025 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) | -751.017 | -751.442 | -711.521 | 39.921 66071 | Maatwerkdienstverlening 18+ | 0 | 0 | 0 | 0 66071a | Hulp bij het huishouden (WMO) | -1.847.792 | 0 | 0 | 0 66071b | Begeleiding (WMO) | -861.631 | 0 | 0 | 0 66072 | Maatwerkdienstverlening 18- | 0 | 0 | 0 | 0 66072a | Jeugdhulp begeleiding | -3.505.352 | 0 | 0 | 0
66074b | Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf | -19.485 | 0 | 0 | 0 66074c | Gesloten plaatsing | -142.532 | 0 | 0 | 0 660752 | Jeugdhulp ambulant regionaal | 0 | -2.538.500 | -2.199.806 | 338.694 660762 | Jeugdhulp met verblijf regionaal | 0 | -102.035 | -80.607 | 21.428 660763 | Jeugdhulp met verblijf landelijk | 0 | -25.000 | -49.028 | -24.028 660791 | PGB Wmo | 0 | -2.719.591 | -2.739.372 | -19.781 660792 | PGB Jeugd | 0 | -630.259 | -529.370 | 100.889 66082 | Geëscaleerde zorg 18- | 0 | 0 | 0 | 0 66082a | Jeugdbescherming | -193.702 | 0 | 0 | 0 660821 | Jeugdbescherming | 0 | -180.000 | -157.080 | 22.920 66091 | Coördinatie en beleid Wmo | 0 | -36.250 | -37.416 | -1.166 66092 | Coördinatie en beleid Jeugd | 0 | -190.712 | -183.927 | 6.785 Totale lasten (-) | -17.871.494 | -18.522.629 | -17.513.848 | 1.008.781 66010 | Samenkracht en burgerparticipatie | 2.509.432 | 2.216.583 | 1.906.857 | -309.726 66020-1 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | 103.771 | 0 | 0 | 0 66023 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal | 0 | 175.830 | 118.954 | -56.876 66030 | Inkomensregelingen | 3.041.529 | 2.938.552 | 2.926.819 | -11.733 66040 | Begeleide participatie | 0 | 22.659 | 20.600 | -2.059 66060 | Maatwerkvoorzieningen (WMO) / vanaf 2025 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) | 51.861 | 56.139 | 53.566 | -2.573 66071 | Maatwerkdienstverlening 18+ | 0 | 0 | 0 | 0 66071a | Hulp bij het
huishouden (WMO) | 121.689 | 0 | 0 | 0 660791 | PGB Wmo | 0 | 120.785 | 120.513 | -272 Totale baten (+) | 5.828.281 | 5.530.548 | 5.147.309 | -383.239 Totaal | -12.043.213 | -12.992.081 | -12.366.539 | 625.542 60100 | Stortingen in reserves | -501.373 | -61.373 | -61.373 | 0 60100 | Onttrekkingen aan reserves | 735.000 | 166.773 | 166.773 | 0 Totaal programma | -11.809.586 | -12.886.681 | -12.261.139 | 625.542 54 55 Toelichting op taakvelden met een afwijking van meer dan 2% van de lasten met een minimum 50K (positief of negatief): Taakveld 66.010 – Samenkracht en burgerparticipatie Baten (nadeel 310K) SPUK Oekraïne (nadeel 204K) Bij het opstellen van de SISA 2024 is verondersteld dat voor de SPUK Oekraïne 2024 nog een vordering opgevoerd moest worden. Uiteindelijk bleek dat het reeds ontvangen bedrag correct was. De te veel opgevoerde ontvangsten zijn in 2025 gecorrigeerd. SPUKS Onderwijsroute en Inburgering (nadeel 109K) In verband met lagere uitgaven in 20205 dienen de SPUK bedragen m.b.t. Onderwijsroute en Inburgering gedeeltelijk terugbetaald te worden aan het Rijk. Diverse kleinere afwijkingen (voordeel 3K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. Lasten (voordeel 217K) Regeling zelfsturing (voordeel 96K) De regeling zelfsturing biedt ruimte voor aanvragen van inwoners die zelf een initiatief willen opzetten of uitvoeren.
Het aantal aanvragen in een jaar is vooraf lastig in te schatten. Er zijn in 2025 meer financiële middelen beschikbaar geweest dan dat er aan subsidies is aangevraagd voor burgerinitiatieven. Hierdoor is een groot deel van het beschikbare budget niet benut. Kosten inburgering (voordeel 106K) De kosten inburgering waren in 2025 € 106K lager dan begroot). Zie ook baten, SPUK Inburgering. Voor de SPUK Inburgering geldt dat niet bestede middelen terugbetaald dienen te worden aan het Rijk. Huren opvang Oekraïners (nadeel 50K) Abusievelijk is hier 1 maand huur te weinig begroot met een nadeel van € 50.000,- Diverse kleinere afwijkingen (voordeel 65K Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. 56 Taakveld 66.022 – Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd Lasten (voordeel 55K) Salarissen en Sociale lasten (voordeel 55K) Een toelichting hierover is opgenomen in de paragraaf Bedrijfsvoering. Taakveld 66.023 – Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal Baten (nadeel 57K) SPUKS IZA en GALA (nadeel 58K) De gemeente ontvangt middelen van het Rijk voor de doeleinden (van de SPUKS IZA en GALA). Binnen het onderdeel ‘versterken sociale basis’ van de Specifieke Uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord en de Specifieke Uitkering Integraal Zorgakkoord zijn niet alle beschikbare middelen besteed. Deze vloeien terug naar het Rijk.