BD 017 - Boekwerk Jaarstukken 2025 (B.26.02648)
Tekst van het document
Zo is onder andere de Mandaatregeling, de Algemene Plaatselijke Verordening en de Verordening Fysieke leefomgeving geactualiseerd. Cijfers over bedrijfsvoering thema’s De gemeentelijke bedrijfsvoering heeft een onmisbare en ondersteunende functie bij het uitvoeren van de gemeentelijke taken. Op basis van enkele indicatoren willen we onze bedrijfsvoering ook objectief de maat nemen om op basis daarvan mogelijke verbetergebieden te verkennen. Deze indicatoren zijn: | Salariskosten Bestuur, raad en griffie | Salariskosten personeel | Externe inhuur Salariskosten Bestuur, Raad en Griffie Omschrijving | Begroot | Begr. Wijziging Na wijziging Werkelijk | Restant Griffie | 259.143 | 21.513 | 280.656 | 276.637 | 4.019 Raad | 272.400 | - | 272.400 | 290.982 | -18.582 Burgemeester en wethouders | 511.959 | - | 511.959 | 517.011 | -5.052 Totaal | 1.043.502 | 21.513 | 1.065.015 | 1.084.630 | -19.615 De overschrijding is minder dan 50.000 per taakveld. Salariskosten personeel Voor 2025 was er een bedrag begroot van € 12.138.000 (zie ook pagina 126 begroting 2025-2028). In de loop van het jaar is het begroot bedrag aangepast in de bestuursrapportage en voor het inzetten van het invullen van de openstaande vacatures. Omschrijving | Begroot | Begr.
Wijziging Na wijziging Werkelijk | Restant Personeel | 12.138.229 | -1.035.703 | 11.102.526 | 10.844.377 | 258.149 Totaal | 12.138.229 | -1.035.703 | 11.102.526 | 10.844.377 | 258.149 De salariskosten in 2025 zijn onderschreden met € 258.149, deze onderschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door het later invullen van ontstane vacatures. Inhuur personeel Onder inhuur personeel wordt verstaan, medewerkers van het groenbedrijf voor het onderhoud van de buitenruimte, het inhuren van specifieke expertise, het tijdelijk invullen van vacatureruimte en het vervangen van langdurige zieken. 125 126 Het overschot wordt vooral veroorzaakt door het niet meer inhuren van personeel bij het wer kbedrijf (uitsterfconstructie), de werkzaamheden die uitgevoerd werden door het werkbedrijf zijn nu gedaan door diverse andere bedrijven, onder de noemer uitbestede werkzaamheden. Deze uitbestede werkzaamheden en de inhuur vallen binnen hetzelfde taakveld openbaar groen. De ze kosten van het werkbedrijf hadden gedurende het lopende jaar moeten worden afgeraamd, echter omdat dit ni et is gebeurd hebben we nu een onderschrijding van de lasten. Daarnaast is er een stelpost voor inhuur personeel t.b.v. vacatureruimte, deze is 3% van de loonsom.
Doelmatigheidsonderzoeken (toelichting) Zoals in de jaarrekening 2024 is aangegeven is er i n 2025 een tweetal doelmatigheidsonderzoeken uitgevoerd: Deze betroffen: De doeltreffendheid van het subsidiebeleid De doelmatigheid en de doeltreffendheid van inkoop en contractbeheer van ICT Deze onderzoeken zijn uitgevoerd en afgerond in 202 5 door Orgfit. Rechtmatigheidsverantwoording (toelichting) De Rechtmatigheidsverantwoording heeft betrekking op d rie criteria: Begrotingscriterium; Voorwaardencriterium; Het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium. Begrotingscriterium Begrotingsrechtmatigheid heeft betrekking op het finan ciële handelen binnen het kader van de door de raad geautoriseerde begroting. Dit wordt formeel als volgt omschreven: “Financiële beheershandelingen die ten grondslag li ggen aan de baten en lasten (exploitatie), als ook de balansposten (investeringen), dienen tot stand t e zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en hiermee samenhangende pr ogramma’s. In de begroting zijn de maxima voor de lasten vermeld die door de raad zijn vastge steld.
Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen moeten passen binnen de begroting , waarbij zowel het juiste programma, de toereikendheid van het begrotingsbedrag als ook het begrotingsjaar van belang zijn.” Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording prov incies en gemeenten (BBV) moeten de afwijkingen in de jaarrekening herkenbaar worden opge nomen en van een toelichting worden voorzien. Als blijkt dat de gerealiseerde uitgaven op programmaniveau hoger zijn dan geautoriseerd Omschrijving Begroot Begr. Wijziging Na wijziging Werke lijk Restant Inhuur 1.601.685 1.429.382 3.031.067 2.165.231 865.836 Totaal 1.601.685 1.429.382 3.031.067 2.165.231 865.836 127 of de baten lager zijn dan geautoriseerd, is er spr ake van begrotingsonrechtmatigheid. Afwijkingen worden als acceptabel aangemerkt in de volgende situat ies: 1. Er is sprake van een overschrijding waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrij ding compenseren; 2. Er is sprake van een overschrijding op een op en-einde regeling; 3. De overschrijding is geautoriseerd door middel van de vaststelling van een tussen tijdse rapportage; 4. De overschrijding komt voort uit autonome ontwikkelingen; 5.
De overschrijding is het gevolg van oproer, wanordelijkheden, rampen of zware ongeval len; Overschrijdingen die binnen de beleidskaders van de raad passen, worden wel mee genomen in de Rechtmatigheidsverantwoording, maar net als de acceptabele onrechtmatigheden niet nader toegelicht in deze paragraaf. Daarnaast worden individuele onrechtmati gheden onder de grens van 50K niet apart toegelicht. In 2025 is er conform de definitie sprake geweest van een totale begrotingsonrechtmatigheid binnen de verschillende programma’s van € 1.034.158,-. De onrechtmatigheid is deels als acceptabel te beschouwen en kan als volgt worden ‘onderverdeeld’: 1. Gecompenseerd door hogere baten/lagere lasten € 467.948,- 2. Autonome ontwikkelingen € 326.239,- De resterende (niet-acceptabele) begrotingsonrechtmatigheden kunnen als volgt worden onderverdeeld: 3. Bestaand beleid € 254.232,- @1. Gecompenseerd door hogere baten lagere lasten 66010 – Samenkracht en burgerparticipatie : Terugbetaling te veel ontvangen SPUK gelden Oekraïne voor het jaar 2024. 66023 –Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal: Minder SPUK gelden ontvangen als gevolg van de lagere lasten. @2. Autonome ontwikkelingen 63040 – Toeristenbelasting: Minder overnachtingen dan verwacht 67020 - Riolering is gesloten compartiment.
De exacte ontvangsten zijn paas b ekend aan einde jaar en kunnen derhalve niet worden aangepast in de begroting. 67030 - Afval is gesloten compartiment. De exacte ontvangsten zijn paas bekend aan einde jaar en kunnen derhalve niet worden aangepast in de begroting. 128 @3. Bestaand beleid 63040 – Economische promotie: Verhoging van de kosten BsGW 6801 0 – Ruimtelijke ordening: Hogere inhuurkosten Diverse posten met kleine overschrijdingen Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld bij de uitvoe ring van de financiële beheershandelingen. Deze eisen/voorwaarden zijn afkomstig uit diverse wet- en regelgeving, zowel intern als extern. In 2025 heeft Gulpen-Wittem zelf een Verbijzonderde Interne Controle (VIC) uitgevoerd op 1 5 inkoop en aanbestedingsdossiers. Hier zijn geen materiële bevindingen gevonden. Daarnaast heeft er een spend-analyse plaatsgevonden die betrekkingen heeft op de meerjarenbestedingen o p de inkoop- en aanbestedingsdossiers. Uit deze controle is één overschrijding gevonden van de aanbestedingsdrempel plaatsgevonden. Deze overschrijding van dit project was €13K en betreft een project waarbij meerwerk heeft plaatsgevonden. Daarnaast zijn er 3 onrechtmatigheden die in 2024 zijn constateert die doorlopen in 2025: 1.
Het inkopen van een brandverzekering voor de gemeente Gulpen-Wittem is in het verlede n niet aanbesteed. Brandverzekering zijn echter niet vrijgesteld van aanbesteding. De lasten in 2024 voor de brandverzekering zijn om die reden onrechtmatig. Dit betreft een bedrag van 104K (54K boven de aanbestedingsgrens). De gewijzigde wetgeving heeft ertoe geleid dat per 2025 ee n aanbesteding gestart wordt om deze voortaan wel aan te besteden. Hierdoor zal deze inkoop i n 2026 wel rechtmatig zijn. 2. De inhuur van de Kwartiermaker Spreidingswet is door politieke gevoeligheid niet ope nbaar aanbesteed. De inhuur had door activering van de hardheidsclausule op rechtmatige wijze de enkelvoudig onderhandse aanbestedingsgrens mogen overschrijden. Echter, vanwege het feit dat hier niet de hardheidsclausule is toegepast wordt dit als onrechtmatig beoordeeld voor de lasten in 2024. Dit betreft een bedrag van 95K (45K boven de aanbestedingsgrens). 3. Voor de werkzaamheden rondom het maaien van bermen is enkelvoudig onderhands aanbesteed o.b.v. voorwaarden en criteria die de gemeente hanteert bij het maaien van bermen. Deze inhuur had door activering van de hardheidsclausule op rechtmatige wijze de enkelvoud ig onderhandse aanbestedingsgrens mogen overschrijden. Vanwege het feit dat hier niet de hardheidsclausu le is toegepast wordt dit als onrechtmatig beoordeeld voor een bedrag van 41K.
Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium Onder misbruik wordt verstaan: het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekk en van informatie, met als doel onterecht gemeentelijke subsidies of -uitkeringen krijgen, of niet/een te l aag bedrag aan heffingen aan de gemeente betalen. 129 Bij oneigenlijk gebruik gaat het om burgers of organisaties die misbruik maken va n gemeentelijke regelingen, doordat ze weliswaar handelen naar de letter van die regelgeving maar dat feitelijk doen in strijd met het doel en de strekking ervan. Over het jaar 2025 is geen sprake van toe te lichten onrechtmatigheden. In het hoofdstuk Rechtmatigheidsverantwoording zullen wij verder ingaan op de conclusies met betrekking tot rechtmatigheid. Naleving van wet- en regelgeving De gemeente Gulpen-Wittem heeft in 2025 gedurende 1 kwarta al de kasgeldlimiet overschreden. Conform de ‘Uitvoeringsregeling Financiering decentrale overheden’ dienen decentrale overheden die 3 achtereenvolgende kwartalen de kasgeldlimiet overschrijden de rapporten hiervan toe te zenden aan de toezichthouders met een liquiditeitsprognose en een plan van aanpak hoe d e decentrale overheid ervoor gaat zorgen dat zij op korte termijn weer aan de kasgeldlimiet gaat voldo en.
Aangezien de gemeente Gulpen-Wittem de slechts 1 kwartaal de kasgeldlimiet heeft overschreden, heeft de gemeente derhalve geen melding overschrijding van de kasgeldlimiet gemaakt middels een formele melding met toelichting gemaakt bij de Provincie. Interne controle In 2025 zijn werkzaamheden uitgevoerd in het kader van de (verbijzonderde) interne controle op onderstaande onderwerpen: Personeel & Organisatie (In- / Uitdiensttreding, salarissen, dienstauto’s) Inkoop & Aanbesteding Subsidies Omgeving (o.a. omgevingswet en bouwleges) Hierbij is leidend geweest dat dit de onderwerpen betreft die qua omvang en risico op onrechtmatigheid het meest van toepassing zijn. Uit de controles zijn enkele bevindingen naar voren gekomen, maar zijn m.u.v. de eerder al vermelde inkoop- en aanbestedingsdossiers, geen onrechtmatigheden geconstateerd. De controles zijn gesplitst in halfjaarlijkse controles. De controles na medio 2025 hadden betrekking op processen die cruciaal zijn voor de uitvoering van bovenstaande onderwerpen. Uit de conclusie zijn enkele processen verder geoptimaliseerd. Ook is het inkoopbeleid aangepast voor de jaren 2025- 2028. 130 1.2.6 Verbonden partijen Inleiding Deze paragraaf gaat in op de doelstellingen, bestuurlijke en financiële betr okkenheid bij samenwerkingsverbanden, de zogenaamde verbonden partijen, waarin onze gemeente par ticipeert.
Verbonden partijen zijn privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisaties waarin de gemeente bestuurlijk én financieel een belang heeft. Onder bestuurlijk belang verstaan we dat de gemeente zeggenschap heeft, bijvoorbeeld als een wethouder, een raadslid of een ambtenaar zitting heeft in het bestuur of namens de gemeente zijn stem uitbrengt. Met een financieel belang bed oelen we dat de gemeente aansprakelijk is bij het niet nakomen van verplichtingen door de partij of als de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die zij kwijt is bij failliss ement van de partij. Verbonden partijen hebben verschillende rechtsvormen, deze rechtsvormen kunnen zijn NV, BV, gemeens chappelijke regeling, stichting of vereniging. Naast het bestuurlijk én financieel belang is ook kenmerkend aan een verbonden part ij dat zij een publiek belang behartigt. Daarnaast dient de gemeente bij een opheffing of een faillissement van een verbonden partij een nieuwe instelling te zoeken die dezelfde activiteiten en pres taties levert met dezelfde doelstelling. De Nota verbonden partijen 2013 is in de gemeenteraad van 28 maart 2013 vastgesteld. Deze is in 2025 voor het laatst herzien. In de raadsvergadering van 23 oktober 2025 is de ‘Kadernota Verbonden Partijen 20 25 e.v.’ door de raad vastgesteld.
In de ze nota staat het vierjarig kader voor het beleid aangaande participaties en de bestuurlijke vertegenwoordiging bij verbonden partijen. De gemeente heeft de volgende verbonden partijen: Verbonden partij Bestuurlijke positie Openbaar belang Gemeenschappelijke regelingen Reinigingsdiensten RD4 Lid Algemeen Bestuur (GR) / Aandeelhouder (NV) Uitvoering van de wettelijke afvalzorgplicht. Geneeskundige Gezondheidsdienst (GGD) Zuid-Limburg Lid Algemeen Bestuur Zorgdragen voor publieke gezondheid, toezicht op de kwaliteit Wmo, Veilig Thuis, ambulancezorg, Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR), vangnetfunctie en crisiszorg verslaafden, dak- en thuislozen, sociaal medische advisering. Omnibuzz Lid Algemeen Bestuur Het aanbieden van een service op het gebied van vervoer in het algemeen en meer in het bijzonder voor aangepast vervoer. Werkvoorzieningsschap Oostelijk Zuid-Limburg (WOZL) Lid Algemeen Bestuur Uitvoering van de wettelijke taak in het kader van de Wet Sociale Werkvoorziening. 131 Veiligheidsregio Zuid- Limburg Lid Algemeen Bestuur Organisatie van rampenbestrijding en crisisbeheersing Omgevingsdienst Zuid- Limburg Lid Algemeen Bestuur Door een bundeling van kennis en expertise wordt de kwaliteit verhoogd en is kennis voor gemeenten beschikbaar die er voorheen niet was of extern ingehuurd werd.
Op termijn is er een kostenbesparing mogelijk doordat efficiënter gewerkt kan worden. Ook is de afstemming met het OM makkelijker omdat dit (voor de basistaken) nu via 1 aanspreekpunt loopt i.p.v. 19 deelnemers. Tevens is het makkelijker om aan de kwaliteitscriteria te voldoen, omdat dit voor de taken die worden overgeheveld een zorg wordt van de uitvoerende partij: de Omgevingsdienst Zuid-Limburg. Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) Lid Algemeen Bestuur De gemeenschappelijke regeling is getroffen in het belang van een zo doelmatig mogelijke uitvoering van enige wettelijke bepaling of beleidsregel betreffende de heffing en invordering van gemeentelijke belastingen en waterschapsbelasting. Het Gegevenshuis Lid Algemeen en Dagelijks Bestuur Uitvoering van de wettelijke taak en de zorgplicht in het kader van de geo (Basis)-registraties. Vennootschappen en coöperaties NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Aandeelhouder BNG is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. BNG is een betrouwbare eigentijdse bank en expert in het financieren van publieke voorzieningen. Met gespecialiseerde financiële dienstverlening draagt BNG bij aan het zo laag mogelijk houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen aan de burger.
NV Bodemzorg Limburg Aandeelhouder Voorkomen dat de generaties ná de onze belast worden met de negatieve gevolgen van bodemverontreiniging. NV Waterleiding Maatschappij Limburg Aandeelhouder Burgers toegang verschaffen tot (drink- )water tegen acceptabele kosten. Enexis Holding NV Aandeelhouder Enexis beheert het energienetwerk voor elektriciteit en aardgas in Noord-, Oost- en Zuid-Nederland voor de aansluiting van ongeveer 2,3 miljoen klanten (huishoudens, bedrijven en overheden) voor gas en € 2,9 miljoen klanten voor elektriciteit. De netbeheerderstaak is een publiek belang, wettelijk geregeld met o.a. toezicht vanuit de Autoriteit Consument en Markt. 132 CSV Amsterdam BV Aandeelhouder Op 9 mei 2014 is de naam van Claim Staat Vennootschap B.V. gewijzigd in CSV Amsterdam B.V. (“CSV”). De statuten zijn gewijzigd zodat de nieuwe organisatie nu drie doelstellingen vervult: a. namens de verkopende aandeelhouders van Essent een eventuele schadeclaimprocedure voeren tegen de Staat als gevolg van de WON; b. namens de verkopende aandeelhouders van Attero eventuele garantieclaim procedures voeren tegen RECYCLECO BV (hierna Waterland); c. het geven van instructies aan de escrow-agent wat betreft het beheer van het bedrag dat op de escrow-rekening n.a.v. de verkoop van Attero is gestort.
Gegevens verbonden partijen Partij | aandeel belang | Eigen vermogen 01- | Eigen vermogen 31- | Vreemd vermogen | Vreemd vermogen | Bijdrage Gulpen- 01-2025 | 12-2025 | 01-01-2025 | 31-12-2025 | Wittem Gemeenschappelijke regeling Reinigingsdiensten RD4 | 5% | 3.719.273€ | 4.382.544€ | 42.787.957€ | 39.683.289€ | 1.652.804€ Geneeskundige Gezondheidsdienst | n.v.t. | 2.586.457€ | 4.265.089€ | 27.269.495€ | 25.091.516€ | 866.441€ (GGD) Zuid-Limburg Omnibuzz | n.v.t. | 1.422.744€ | 2.448.031€ | 7.608.110€ | 9.502.506€ | 444.854€ Werkvoorzieningsschap Oostelijk Zuid- | n.v.t. | 2.797.000€ | -2.922.000€ | 8.273.000€ | 11.017.000€ | 1.915.582€ Limburg Veiligheidsregio Zuid-Limburg | n.v.t. | 10.640.045€ | 16.045.013€ | 66.318.793€ | 58.589.667€ | 1.412.718€ Omgevingsdienst Zuid-Limburg (ODZL) | n.v.t. | 3.079.647€ | 2.580.437€ | 3.070.751€ | 3.390.449€ | 202.965€ Belastingsamenwerking Gemeenten | n.v.t. | 5.224.000€ | 6.528.000€ | 11.562.000€ | 8.175.000€ | 328.000€ en Waterschappen (BsGW) Het Gegevenshuis | n.v.t. | 296.812€ | 68.451€ | 1.682.531€ | 727.278€ | 178.734€ Vennootschappen en coöperaties NV Bank Nederlandse Gemeenten | 0,50% | 4.777.000€ | 4.863.000€ | 123.164.000€ | 110.701.000€ | -36.716,40€ (BNG) NV Bodemzorg Limburg | 0,70% | 11.038.211€ | 11.701.257€ | 32.965.197€ | 32.428.174€ | n.v.t.
* | NV Waterleiding Maatschappij Limburg | 1% | 204.868€ | 217.814€ | 387.627€ | 403.411€ | n.v.t. (WML) Enexis holding NV | 0,25% | 5.538.000€ | 5.811.000€ | 5.949.000€ | 7.627.000€ | -252.355,50€ ** | CSV Amsterdam B.V. | 0,25% | 84.000€ | 8.580.000€ | 64.000€ | 7.000€ | n.v.t. * gegevens van WML zijn over boekjaar 2024, gegevens over boekjaar 2025 zijn op het moment van opstellen nog niet beschikbaar ** CSV Amsterdam is opgegeven in 2025, gegevens zijn over boekjaar 2024 133 134 1.2.7 Grondbeleid Onder grondbeleid verstaan we de wijze waarop de gemeente omgaat met aankoop, beheer en de exploitatie van gronden die voor de gemeente zelf nodig zijn om haar doelen te realiseren. Die doelen kunnen verschillend van aard zijn. Visie op het grondbeleid Het grondbeleid is met de vaststelling van de notitie grondprijsbeleid 2024 tot en m et 2027 en grondprijzen 2025 op 5 juni 2025, volledig geactualiseerd. In combinatie met de op 26 september 2024 vastgestelde nota van het nieuwe grondbeleid 2024 tot en met 2027, wordt ingezet op situationeel grondbeleid waarbij de gemeente per project of locatie haar rol kiest. De beoogde ontwikkeling, kansen en (financiële) risico’s word en inzichtelijk gemaakt en ter besluitvorming aan het college van burgemeester en wethouders voorgelegd. De uitvoering van het grondbeleid gebeurt door de eigen organisatie van de gemeente Gulpen-Wittem.
Hiervoor is geen apart grondbedrijf ingericht. Jaarlijks bij de begroting en de rekening bezien we elke grondexploitatie af zonderlijk. Indien de verwachting bestaat dat een grondexploitatie met een negatief resultaat wordt afgesloten of de boekwaarde over tien jaar negatief zal zijn dan treffen we daarvoor een voorziening. Het vooruitzicht op winst bij andere plannen doet daar niet aan af. Winst nemen we als deze is gereali seerd. Winsten voegen we toe aan de algemene reserve. Lopende grondexploitaties Voor de realisatie van bestemmingsplannen was in 2019 de grondexploitatie ‘kern Partij, plan Partij- Oost’ in behandeling. De ontwikkeling van de grondexploitatie is voortdurend in beweging. Voor de realisatie van circa 22 woningen voor het project CPO Mechelen is op 6 juni 2024 d oor de raad de grondexploitatie vastgesteld. De ontwikkeling van de grondexploitatie is voortdurend in beweging. Grondexploitatie ‘kern Partij, plan Partij-Oost’ In 2008 is door de raad een grondexploitatie voor dit plan vastgesteld. Daarbij werd een positief resultaat verwacht van 671K. Een actieve grondexploitatie vergt o.a. ook dat er een fiscale administratie ten beho eve van de vennootschapsbelasting wordt gevoerd. Deze verplichting grijpt terug naar de invoering per 1 j anuari 2016.
Realisatie | Realisatie | Realisatie | Realisatie Bedragen in € 1.000 | Krediet | 2024 | t/m 2024 | 2025 | t/m 2025 Plankosten | - 30 | -104 | -104 Grondverwerving | - 202 | -210 | -210 Bouwrijp maken | -13 | -13 Openbare werken | - 925 | -810 | -810 Financiële kosten (o.a. rente) | -6 | -374 | -5 | -379 Risico | - 150 | -42 | -42 Gronduitgifte | + 1.978 | 0 | +1.630 | 0 | +1.630 Bijdrage gemeente* | 0 | -348 | 0 | -348 totaal | + 671 | -6 | -271 | - 5 | -276 * Een negatief bedrag is een winstneming, een positief bedrag is een bijdrage in het verlies. In de loop van het jaar 2021 heeft in samenwerking met onze belastingadviseur en de Belastingdienst een majeure hersteloperatie plaatsgevonden. Fiscaal is een vereiste dat een fiscale openingsbalans wordt opgesteld en ook dat er een “Vaststellingsovereenkomst” met de belastingdienst wordt overeengekomen. Deze beide zaken hebben in 2021 plaatsgevonden en inmiddels is niet alleen de (fiscaal verantwoorde) balanspositie opgesteld, maar zijn ook de aangiften en aanslagen voor de Vennootschapsbelasting voor de jaren tot en met 2021 door onze belastingadviseur ingediend en heeft de Belastingdienst de jaren 2016 tot en met 2021 inmiddels definitief vastgesteld. Op grond van de vigerende financiële regelgeving moet ingeval van winstneming de POC-methode (percentage of completion) worden gebruikt.
Dat betekent dat een deel van de geprognotiseerde winst genomen moet worden naar rato van de realisatie van de kosten en opbrengsten. Op 15 oktober 2024 is de koopovereenkomst ondertekend tussen ontwikkelaar Linde Project en de gemeente Gulpen-Wittem voor de verkoop van de vijf kavels. De daadwerkelijke overdracht bij de notaris vindt plaats zodra Linde Project alle vijf kavels heeft verkocht. Dit zal in 2026 plaats vinden. Grondexploitatie CPO Mechelen Op 6 juni 2024 heeft de gemeenteraad besloten de grondexploitatie (GREX) voor CPO-Mechelen aan de Hilleshagerweg te Mechelen vast te stellen. Hierop volgend zijn samen met alle betrokken partijen de verschillende overeenkomsten opgesteld om over te gaan tot de aankoop van de gronden en het vervolgtraject in te zetten om te komen tot een situatie waarbij het plangebied woningbouw toelaat. 135 Realisatie | Realisatie | Realisatie | Realisatie Bedragen in € 1.000 | Krediet | 2024 | t/m 2024 | 2025 | t/m 2025 Verwervingen | -482 | 0 | 0 | 0 Bouwrijp maken | -434 | 0 | 0 | 0 Ontwikkelingskosten | -65 | 0 | 0 | 0 Nutsvoorzieningen | -25 | 0 | 0 | 0 Diversen | -421 | -139 | -139 | -59 | -198 Gronduitgifte | +1.426 | 0 | 0 | 0 totaal | 0 | -139 | -139 | -198 Vennootschapsbelasting Zoals vorenstaand al werd aangegeven, is de gemeente met ingang van 1 januari 2016 in beginsel vennootschapsbelasting plichtig.
Dit geldt alleen voor de bedrijfsmatige activiteiten waarop de gemeente winst maakt. Deze komt er op neer dat alleen met betrekking tot de grondexploitatie Partij Oost, mogelijk vennootschapsbelasting moet betaald gaan worden. In | samenspraak | met | de | Belastingdienst | en | extern | belastingadviseur | RSM | werd | een openingsboekwaarde (per 1 januari 2016) ad -/- € 677.275 vastgesteld en werden de aangiften van alle jaren tot en met 2024 inmiddels ingediend; fiscaal werden kosten ten laste van de exploitatie gebracht en alleen investeringen respectievelijk verkopen werden op de boekwaarde gemuteerd. Per 31 december 2025 resteert een fiscale boekwaarde ad € 321.163 en resteren er 2.251 m² voor verkoop. 136 137 1.2.8 Openbaarheidsparagraaf De Wet Open Overheid (Woo) trad op 1 mei 2022 in werking en beoogt een transparante overheid te bewerkstelligen. De Woo kent twee soorten openbaarmaking: de passieve en actieve openbaarmaking. De passieve openbaarmaking omvat de openbaarmaking op verzoek middels een Woo-verzoek. De actieve openbaarmaking ziet op de categorieën die benoemd staan in artikel 3.3 van de Woo. Deze categorieën treden gefaseerd in werking. De eerste vijf informatiecategorieën zijn per 1 november 2024 voor overheidsinstanties verplicht geworden om actief openbaar te maken.
Het gaat dan (1) wetten en algemeen verbindende voorschriften, (2) overige besluiten van algemene strekking, (3) informatie over de organisatie en werkwijze, (4) bereikbaarheidsgegevens en (5) vergaderstukken van de Staten-Generaal. Gemeente Gulpen-Wittem maakt de voor haar verplichte categorieën ac tief openbaar. De wetten, de algemeen verbindende voorschriften en de overige besluiten van algemene strekking werden reeds openbaar gemaakt via wetten.overheid.nl. De informatie over de organisatie en werkwijze en de bereikbaarheidsgegevens zijn gepubliceerd op de gemeentelijke website. Al deze informatie is gekoppeld aan het digitale platform dat door het ministerie beschikbaar i s gesteld: de Woo-index. De informatie die hierin staat opgenomen wordt regelmatig door de Woo- contactpersoon gecontroleerd en indien nodig geüpdatet. Het Rijk heeft nog geen datum vastgesteld voor de invoering van de andere actief openbaar te maken informatiecategorieën. Gemeente Gulpen-Wittem maakt voor zover mogelijk al enige informatiecategorieën uit eigen beweging openbaar, zonder dat deze verplicht zijn. Hierbij kan gedacht worden aan klachtenoverzichten, besluitenlijsten van het College van B&W , en ingekomen stukken bij de gemeenteraad.
Vooralsnog worden deze documenten allemaal gepubliceerd in de raadsinformatiesite (iBabs) of op de gemeentelijke website en vervolgens gekoppeld met de Woo-index. Binnen de gemeente Gulpen-Wittem is er een apart mailadres voor het opvragen van overheidsinformatie, contactpersoonWOO@gulpen-wittem.nl. In 2025 zijn veel dan wel omvangrijke Woo-verzoeken en informatieve vragen binnengekomen op dit mailadres. 138 DEEL 2 JAARREKENING Restaurant Gerardushoeve Epen
2.1 Overzicht van baten en lasten Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening geeft de gerealiseerde baten en lasten in 2025 per programma weer en de totstandkoming van het rekeningresultaat. De belangrijkste financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting 2025 (inclusief wijzigingen) worden toegelicht. 2.1.1 | Financieel resultaat: analyse op hoofdlijnen Saldo van baten en lasten en resultaat Het resultaat van de jaarrekening 2025 kan als volgt worden weergegeven ten opzichte van de begroting. Begroting na | Realisatie | Verschil Bedragen in euro's | 14e wijziging | 2025 2025 Saldo van baten en lasten | 2.030.697 | 243.249 | 2.273.946 Mutaties in reserves | - 2.503.523 | 2.503.523 | 0 Resultaat 2025 | 472.826 | 2.746.772 | 2.273.946 Totaaloverzicht per programma In onderstaande tabel staan de gerealiseerde saldi in relatie tot de begroting 2025 per programma.
Programma | Begroting 2025 | Realisatie 2025 | Saldo 2025 Programma 0 Bestuur en ondersteuning | € 22.226.301 | € 23.940.187 | € 1.713.886 Programma 1 Veiligheid | -€ 2.757.021 | -€ 2.628.802 | € 128.219 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat | -€ 2.688.964 | -€ 2.660.883 | € 28.081 Programma 3 Economie | € 1.837.248 | € 1.580.318 | -€ 256.930 Programma 4 Onderwijs | -€ 2.072.914 | -€ 2.083.457 | -€ 10.543 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie | -€ 4.627.501 | -€ 4.646.535 | -€ 19.034 Programma 6 Sociaal domein | -€ 12.992.081 | -€ 12.366.539 | € 625.542 Programma 7 Volksgezondheid en milieu | € 112.238 | € 68.579 | -€ 43.659 Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing | -€ 1.068.003 | -€ 959.619 | € 108.384 -€ 2.030.697 | € 243.249 | € 2.273.946 Mutaties in reserves | € 2.503.523 | € 2.503.523 | € 0 Totaal | € 472.826 | € 2.746.772 | € 2.273.946 Een toelichting op de afwijkingen van de afzonderlijke programma’s is opgenomen bij onderdeel 1.1 Programmaverantwoording. 139 140 2.1.2 Stortingen en onttrekkingen aan reserves Onderstaande tabel geeft een overzicht van de stortingen in en de onttrekkingen aan de reserves . Voor een toelichting op de mutaties binnen de diverse reserves, verwijzen wij naar de toelichting op de balans.
2.1.3 Stortingen en onttrekkingen aan voorzieningen Onderstaande tabel geeft een overzicht van de mutaties in de voorzieningen.
141 Voor een toelichting op de mutaties binnen de diverse voorzieningen, verwij zen wij naar de toelichting op de balans. 142 2.1.4 Overzicht incidentele baten en lasten Incidentele lasten en incidentele baten
143 Toelichting incidentele baten en lasten Toelichting incidentele lasten 1. Bedrijfsvoeringsknelpunten: Dit betreft acties op het gebied van strategische personeelsplanning. 2. Implementatie Wet Open Overheid: (WOO): De gemeente dient te voldoen aan wettelijke verplichtingen. Een nieuwe wet is de Wet Open Overheid (WOO). Deze wet is van kracht geworden in 2023. 3. Mosaqua juridisch advies: juridische kosten die de gemeente heeft betaald aan de advocaat voor juridische advisering in het dossier Mosaqua. 4. Mosaqua eenmalige bijdrage: eenmalige bijdrage van de gemeente en provincie aan de nieuwe exploitant van Mosaqua. 5. Krimpgelden sloop Rijksweg 31 Nijswiller: inzet van de ontvangen krimpgelden van het Rijk die zijn ingezet voor de sloop van het pand aan de Rijksweg 31 Nijswiller. 6. SPUK OAB 2024+2025 en SPUK NPO 2024: Definitief ontvangen specifieke uitkering Onderwijs Achterstanden Beleid (OAB) en Nationaal Programma Onderwijs (NPO) voor 2025 inclusief het restant van 2024. Met de ontvangen SPUK komt er meer budget beschikbaar voor OAB en NPO. 7. Huur accommodaties ontheemde Oekraïners: kosten huisvesting ontheemde Oekraïners. 8. Diverse uitgaven ontheemde Oekraïners: diverse kosten als (school)vervoer ontheemde Oekraïners. 9. Leefgeld ontheemde Oekraïners: sociale uitkeringen in geld aan ontheemde Oekraïners. 10.
Inhuur Omgevingswet: externe inhuur voor de Omgevingswet; achteraf is echter gebleken dat de lasten op budget omgevingsdienst werden geboekt. Toelichting incidentele baten 1. Aanwending reserve OOT ten behoeve van bedrijfsvoeringsknelpunten: De aanwending van de reserve OOT is ten behoeve van dekking bedrijfsvoeringsknelpunten (zie incidentele lasten). De onttrekking is in 2025 conform begroting en raadsbesluit uitgevoerd. 2. Opbrengst verkoop gronden Gulpenerberg. 3. Krimpgelden sloop Rijksweg 31 Nijswiller: ontvangen krimpgelden van de provincie 4. Aanwending algemene reserve ten behoeve van uitvoering beheersplan kunstwerken: De onttrekking is in 2025 conform begroting en raadsbesluit uitgevoerd. 5. Vrijval reserve maatregelen wateroverlast: tegenover de vrijval van de reserve maatregelen wateroverlast staat de votering van het krediet maatregelen wateroverlast. 6. Aanwending reserve lokale heffingen: De aanwending reserve lokale heffingen is ten behoeve van dekking terugbetaling forensenbelasting. 7. Bijdrage provincie Limburg i.v.m. Mosaqua: Ontvangen eenmalige bijdrage van de provincie voor de nieuwe exploitant van Mosaqua 8. SPUK OAB 2024+2025 en SPUK NPO 2024: Definitief ontvangen specifieke uitkering Onderwijs Achterstanden Beleid (OAB) en Nationaal Programma Onderwijs (NPO) voor 2025 inclusief het restant van 2024. 9.
SPUK gelden ontheemden Oekraïne: Inkomsten van het Rijk voor ontheemde Oekraïners. 2.1.5 | Overzicht restantkredieten Project | Jaar krediet- | Krediet | Uitputting in 2025 | Restant verlening Uitbreiden kleedaccommodatie Mechelen | 2021 | 150.000 | 0 | 150.000 Verduurzamen gemeentehuis | 2023 | 2.838.532 | 75.370,06 | 2.763.161,94 Airco-s gemeentehuis * | 2025 | 100.000 | 50.304,65 | 49.695,35 Gemeentelijk meubilair en inventaris * | 2024 | 58.009 | 50.397,31 | 7.611,69 vervoermiddelen buitendienst * | 2022 | 56.668 | 71.070 | -14.402 Uitvoeringsoptim. Gladheidsbestrijding * | 2025 | 17.355 | 20.000 | -2.645 Kruispunt Past.Ruttenstr/ Hilleshagerweg | 2025 | 300.000 | 299.946,04 | 53,96 Burg part civieltechn werkzaamheden 2024 | 2024 | 65.149 | 31.304,43 | 33.844,57 Burg part civieltechn werkzaamheden 2025 | 2025 | 70.000 | 0 | 70.000 Renovatie Partijerweg * | 2022 | -35.000 | -35.000 | 0 Rioolrec. Kon.Julianastr eo (inv wegen) * | 2023 | 526.109 | 526.109 | 0,0 Rehab Klein Beversbergweg Gulpen (inv weg) * | 2024 | 88.000 | 88.694,32 | -694,32 Rioolrec. Roodweg Epen (wegen) | 2024 | 185.900 | 42.813,69 | 143.086,31 Rioolrec.Kap.Houbenstraat (wegen) | 2024 | 170.500 | 0 | 170.500 Reh.Bergh-O. Heirb/Rec Jul.st/Burg Pap(weg) * | 2025 | 465.500 | 465.500 | 0 Rehab.
Klein Partijerweg bibeko (wegen) * | 2025 | 66.000 | 66.000 | 0 Rehab Klein Hoogcruts-kom Slenaken (wegen) | 2025 | 38.500 | 1.274,44 | 37.225,56 Onvoorzien 2024 wegen | 2024 | 19.665 | 12.491,5 | 7.173,5 Onvoorzien 2025 wegen * | 2025 | 40.000 | 40.000 | 0 Rehab. wegenfonds jaarlaag 2024 * | 2024 | 290.739 | 290.739,0 | 0, Rehab. wegenfonds jaarlaag 2025 | 2025 | 691.025 | 365.606,74 | 325.418,26 Brug Kromhagerweg * | 2025 | 135.000 | 90.087,59 | 44.912,41 Brug Pesakerweg | 2025 | 35.000 | 0 | 35.000 Investeringsplan straatver. (masten)2025 * | 2025 | 4.175 | 4.175 | 0 Gulperberg tbv fietsverbinding * | 2017 | 93.759 | 93.759 | 0 Rivitalisering Wittemer Allee e.o. | 2018 | 838.483 | 30.334,69 | 808.148,31 Regionale fietsverb van Geul tot Geleenb * | 2018 | 96.177 | 100.963,72 | -4.786,72 renovatie brug Eys | 2018 | 49.747 | 32.550 | 17.197 Investeringsplan straatverl.
(armat.)2024 | 2024 | 220.516 | 76.174,95 | 144.341,05 Projectleiding wegen 2025 * | 2025 | 125.967 | 129.180,49 | -3.213,49 Aanleg parkeerplaatsen bij Dr Ackenshuis * | 2020 | 10.387 | 9.573,38 | 813,62 Parkeerplaats Looiersplein | 2025 | 50.000 | 2.672,32 | 47.327,68 Verantwoord op weg | 2022 | 100.000 | 27.000 | 73.000 Knopen Lopen | 2024 | 96.711 | 87.543,14 | 9.167,86 Integraal huisvestingsplan (IHP) * | 2021 | 1.468.163 | 0 | 1.468.163 Aankoop de Kindercirkel | 2025 | 6.200.000 | 6.129.367,76 | 70.632,24 Renov+verduurz sporthal Gulpdal, install | 2025 | 375.000 | 0 | 375.000 Renovat+verduurz sporthal Gulpdal renovat | 2025 | 1.217.000 | 193.817,29 | 1.023.182,71 Renov+verduurz sporthal Gulpdal sportinv | 2025 | 45.000 | 39.107,51 | 5.892,49 Partij tr.veld renov topl.
met verv drain * | 2017 | 45.000 | 48.811,36 | -3.811,36 Investeringsplan sportvelden 2021 * | 2017 | 10.097 | 12.898,76 | -2.801,76 Herinrichten/renoveren Mariabeeld Epen * | 2022 | 4.000 | 4.000 | 0 Sanering en herinrichting Gulperberg * | 2017 | 46.821 | 21.821 | 25.000 Investeringsplan accommodatiebeleid | 2020 | 1.711.250 | 141.577 | 1.569.673 Durpshoes Nieswieler | 2025 | 900.000 | 300.000 | 600.000 Epen Julianastraat/Heerstraat | 2019 | 179.744 | 158.256,58 | 21.487,42 Eys-Overeys transportriool (BTW-BCF) | 2020/21/22 | 348.381 | 116.354,57 | 232.026,43 Epen Kapl Houbenstraat wateroverlast | 2020 | 138.549 | 116.622,93 | 21.926,07 Baggeren buffer klein Gulpen * | 2025 | 100.000 | 102.000 | -2.000 Gemalen | 2021 | 65.351 | 5.819,5 | 59.531,5 Vervangen gemalen en randvoorz 2024 * | 2024 | 46.498 | 46.498 | 0 Vervangen drukrioolgemalen 2024 * | 2024 | 15.972 | 15.972 | 0 Vervangen gemalen en randvoorz 2025 | 2025 | 46.498 | 0 | 46.498 Vervangen drukrioolgemalen 2025 | 2025 | 30.892 | 6.910,5 | 23.981,5 Mechelen Mr Beukenweg/Gronthofweg * | 2022 | 868.405 | 885.606 | -17.201 Maatregelen wateroverlast 2022 * | 2022 | 123.152 | 123.152 | 0 Riolering Klapstraat Wylre | 2022 | 10.511 | 0 | 10.511 Maatregelen wateroverlast 2023 * | 2023 | 157.438 | 157.437,97 | 0,03 Rioolrec. Kon.Julianastr eo (GRP) | 2023 | 1.630.621 | 1.463.891,41 | 166.729,59 Rehab.
Klein Beversbergweg Gulpen (GRP) | 2023 | 43.950 | 23.538,8 | 20.411,2 rioolrec. Roodweg Epen | 2024 | 151.800 | 92.832,01 | 58.967,99 rioolrec. Kap.Houbenstraat | 2024 | 290.162 | 0 | 290.162 maatr wateroverl | 2024 | 250.000 | 99.526,51 | 150.473,49 Relining 2024 | 2024 | 174.406 | 12.114,42 | 162.291,58 rehab. Berghem-Oude Heirbaan * | 2025 | 57.500 | 58.157,6 | -657,6 Maatregelen waterover | 2025 | 250.000 | 96.675,25 | 153.324,75 Upgrade IBA’s systemen | 2025 | 336.976 | 169.550,97 | 167.425,03 Muur Hoofdstraat Mechelen | 2025 | 200.000 | 0 | 200.000 Maatregelen wateroverlast 2025 | 2025 | 186.000 | 24.086,75 | 161.913,25 Hoogwatergeul Nijswiller | 2025 | 600.000 | 759,38 | 599.240,62 Projectleiding rioleringen 2025 * | 2025 | 163.415 | 170.183,28 | -6.768,28 herinrichting algemene begraafplaats | 2024 | 388.320 | 168.657,55 | 219.662,45 ontwerp en contractfase Sophianum | 2022 | 540.013 | 6.231 | 533.782 Strategische grondaankoop (A2009) | 2021 | 3.000.000 | 0 | 3.000.000 30.475.458 | 14.158.871 | 16.316.587 * | Deze projecten worden per 31-12-2025 afgesloten en de restantkredieten kunnen daarmee vrijvallen. 144 145 2.2 Balans en toelichting 146 2.2.1 Balans en grondslagen Borg- en garantstellingen 49.586.000 49.596.000
147 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling De jaarrekening is opgesteld volgens de geldende boekhoudvoorschriften. Voor gem eenten en provincies geldt hiervoor het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (B BV). In artikel 24 van het BBV is opgenomen dat de balans en toelichting verplichte onderdelen zijn van de jaarrekening. Ook moet in de jaarrekening uitgelegd worden op welke manier het resul taat is bepaald en via welke methode de boekwaarde van bezittingen en schulden worden bepaald. In deze paragraaf zal hier nader op worden ingegaan. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vin dt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermel d, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarde. Op vaste activa wordt jaarlijks lineair afgeschreven volgens een stelsel dat is afgestemd op de verwachte toekomstige gebruiksduur. Als er sprake is van een investering gedurende het boekjaar, wordt pas afgeschreven in het jaar nadat de investering is gerealiseerd. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd.
Verliez en en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als bate genomen op het moment waarop het dividend betaalbaar wordt gesteld. De algemene uitkering wordt opgenomen conform de in het jaar laatst gepubliceerde accresmededeling, die doorgaans is opgenomen in de septembercirculaire van het boekjaar. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Voor arbeidskostengerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting genomen. Als gevolg hiervan worden sommige pers onele lasten toegerekend aan de periode, waarin uitbetaling plaatsvindt. Hierbij moet worden gedacht aan componenten zoals overlopende verlofaanspraken. Grondslagen van de waardering van activa (bezittingen) Soort activa Waarderingsgrondslag Immateriële vaste activa Immateriële vaste activa zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs verminderd met de afschrijvingen en duurzame waardeverminderingen. Eventuele van derden ontvangen specifieke investeringsbijdragen worden in mindering gebracht op het geactiveerde bedrag.
Bij investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut worden hier ook eventuele beschikkingen over reserves op in mindering gebracht. De kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen en de kosten voor onderzoek en ontwikkeling, worden direct ten laste van de exploitatie gebracht. (artikel 6, lid 2 Financiële Verordening Gulpen-Wittem). 148 Soort activa Waarderingsgrondslag Materiële vaste activa De materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs verminderd met de afschrijvingen en duurzame waardeverminderingen. Eventuele van derden ontvangen specifieke investeringsbijdragen worden in mindering gebracht op het geactiveerde bedrag. Bij investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut worden ook eventuele beschikkingen over reserves in mindering gebracht.
De materiële vaste activa worden volgens de Financiële Verordening lineair afgeschreven, rekening houdend met de volgende maximale afschrijvingstermijnen: De volgende materiële vaste activa met economisch nut worden lineair afgeschreven in: a) maximaal 60 jaar: rioleringen; b) 40 jaar: nieuwbouw woonruimten en schoolgebouwen; c) 40 jaar: nieuwbouw kantoren en bedrijfsgebouwen; d) 25 jaar: renovatie, restauratie en aankoop woonruimten, en schoolgebouwen; e) 25 jaar: renovatie, restauratie en aankoop kantoren en bedrijfsgebouwen; f) 15 jaar: technische installaties in bedrijfsgebouwen; g) 15 jaar: zware transportmiddelen en schuiten; h) 10 jaar: woonwagens; i) 10 jaar: veiligheidsvoorzieningen bedrijfsgebouwen; j) 10 jaar: kantoormeubilair en schoolmeubilair; k) 10 jaar: aanhangwagens, personenauto’s en lichte motorvoertuigen; l) 8 jaar: veegmachines; m) 5 jaar: telefooninstallaties; n) 5 jaar: automatiseringsapparatuur; o) 4 jaar: mobiele telefoons en devices. De volgende materiële vaste activa met maatschappelijk nut worden lineair afgeschreven in: a) maximaal 25 jaar: parken, sportvelden en groenvoorzieningen; b) maximaal 25 jaar: wegen, pleinen en rotondes; c) 40 jaar: kunstwerken houten bruggen; d) 60 jaar: kunstwerken stalen bruggen; e) 80 jaar: kunstwerken betonnen bruggen; f) 20 jaar: openbare verlichting; Op gronden en terreinen wordt niet afgeschreven.
De afschrijvingstermijnen van bestaande activa worden na initiële bepaling van de afschrijvingstermijn niet meer aangepast. Activa met een totale verkrijgingsprijs van minder dan € 25.000 worden niet geactiveerd. Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Indien de waarde van de aandelen onverhoopt structureel mocht dalen tot onder de verkrijgingsprijs zal afwaardering plaatsvinden. Leningen aan deelnemingen, overige langlopende leningen en overige uitzettingen worden - tenzij hierna anders is vermeld - gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs verminderd met aflossingen. Onder uitzettingen worden 149 Soort activa Waarderingsgrondslag aandelen, obligaties, maar ook leningen en vorderingen verstaan. Uitgezette bedragen met een looptijd van langer dan één jaar worden onder de financiële vaste activa opgenomen. Uitzettingen met een looptijd korter dan één jaar worden onder de vorderingen (vlottende activa) opgenomen. Voorraden Voorraden worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs. De bouwgronden in exploitatie zijn gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs. De vervaardigingsprijs omvat de kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend (zoals grondaankopen en kosten van bouw- en woonrijpmaken) alsmede rentekosten en administratie- en beheerskosten.
Voor winstneming geldt de percentage of completion methode: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd kan tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen. Indien aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst naar rato van de realisatie te kunnen nemen: 1. Het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat; 2. De grond of het deelperceel moet zijn verkocht; 3. De kosten zijn gerealiseerd. Voorraden, waaronder grondexploitaties, moeten tegen de marktwaarde worden gewaardeerd indien de marktwaarde lager is dan de verkrijgings- of vervaardigingsprijs (artikel 65 BBV). Vorderingen De vorderingen zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde. Voorzieningen wegens het risico van oninbaarheid worden afgetrokken van de nominale waarde van de vorderingen. In 2025 is dit de voorziening dubieuze debiteuren algemeen. Liquide middelen Liquide middelen zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde. Overlopende activa Overlopende activa zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde. Grondslagen van de waardering van passiva (schulden) Soort passiva Waarderingsgrondslag Eigen vermogen Het eigen vermogen bestaat uit de reserves en het gerealiseerde resultaat volgend uit het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening.
De balans toont dus de financiële positie na aanwendingen en toevoegingen aan reserves. Aan de reserves vindt geen rentetoevoeging plaats. Voorzieningen Voorzieningen worden gevormd ter afdekking van: - verliezen of risico’s van bepaalde te verwachten verplichtingen, waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is. Er wordt een inschatting gemaakt van het risico en dit wordt afgedekt door het vormen van een voorziening; - kosten die een volgend begrotingsjaar worden gemaakt en die hun oorsprong vinden in het begrotingsjaar. Het doel van de voorziening is dan om kosten gelijkmatig te verdelen over een aantal jaren. 150 Middelen die van derden verkregen zijn en die specifiek moeten worden besteed, worden opgenomen onder de voorzieningen. Voorzieningen worden, tenzij bij de specifieke post anders vermeld, gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies. De onderhoudsegalisatievoorzieningen zijn gebaseerd op een meerjarenraming van het uit te voeren groot onderhoud aan (een deel van) de gemeentelijke kapitaalgoederen, waarin rekening is gehouden met de kwaliteitseisen die ter zake geformuleerd zijn. Aan de voorzieningen vindt geen rentetoevoeging plaats. Vaste schulden Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde , verminderd met gedane aflossingen.
De vaste schulden hebben een rentetypische looptijd van één jaar of langer. Verplichtingen Verplichtingen worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Overlopende passiva Overlopende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Borg- en garantstellingen Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is buiten de balanstelling het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen. In de toelichting op de balans is nadere informatie over het saldo borg- en garantstellingen opgenomen. 151 2.2.2 Toelichting op de balans ACTIVA Immateriële vaste activa Volgens balansindeling worden de immateriële vaste activa als volgt onderverdeeld: - kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen en saldo van agio en disagio; - kosten van onderzoek en ontwikkeling van activa. - bijdragen aan activa in eigendom van derden. Het hierna opgenomen overzicht geeft het verloop weer van de immateriële vaste activa gedurende het boekjaar. Onderstaand het verloopoverzicht van de immateriële vaste activa. Materiële vaste activa (MVA) Volgens balansindeling worden de materiële vaste activa als volgt onderverdeeld: - Investeringen met een economisch nut; - Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heff ing kan worden geheven; - Investeringen met een maatschappelijk nut in openbare ruimte.
Voor zover van toepassing zijn onder bijdragen van derden vermeld, de bijdragen van derden die direct gerelateerd zijn aan de investering. Onder de afwaarderingen zijn vermeld de afwaarderingen wege ns duurzame waardeverminderingen. Het hierna opgenomen overzicht geeft het verloop weer van de materiële vaste activa gedur ende het boekjaar.
152 In onderstaande tabellen worden de investeringen met economisch nut en de investering en met maatschappelijk nut gespecificeerd. In de bijlagen is een verloopoverzicht opgenomen van de materiële vaste activa. Investeringen hebben een economisch nut als ze verhandelbaar zijn óf als ze kunnen bijdragen aan het genereren van middelen. Bij investeringen met economisch nut, waarvoor een heffi ng kan worden geheven gaat het om investeringen voor riool en afvalstoffen. Investeringen met maatschappelijk nut betreffen investeringen in de openbare ruimte (bv. wegen, bruggen, rotondes e.d.). Financiële vaste activa (FVA) Financiële vaste activa Volgens de balansindeling vindt de onderverdeling van de financiële vaste activa plaats in: - kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen, gemeenschappelijke regelingen of overige verbonden partijen; - leningen aan openbare lichamen, woningbouwcorporaties, deelnemingen, overige verbonden partijen; - overige langlopende leningen; - uitzettingen in ’s Rijks schatkist met een rentetypische looptijd van één jaar of langer; - uitzettingen in de vorm van Nederlands schuldpapier met een rentetypische looptijd van één jaar of langer; - overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer.
153 Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen De aandelen zijn gewaardeerd tegen de marktwaarde, indien deze lager is dan de verkrijgingsprijs . De gemeente bezit de volgende aandelen. Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als baten genomen op het moment , waarop het dividend betaalbaar wordt gesteld. Leningen aan woningcorporaties De gemeente heeft aan één woningcorporatie een gemeentelijke lening verstrekt, omwille van de volkshuisvesting. Onderstaand overzicht laat het verloop van deze lening gedurende het boekjaar zien. De lening wordt gewaardeerd tegen het restant van de lening (oorspronkelijk len ingbedrag -/- cumulatieve aflossingen). Er zijn in 2025 geen aanvullende leningen verstrekt. Leningen aan deelnemingen Overige verstrekte langlopende leningen
154 Sinds 2014 biedt de gemeente Gulpen-Wittem starters op de woningmarkt de mogelijkheid gebru ik te maken van startersleningen. Deze leningen worden via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting uitgegeven. Deze leningen zijn in de balans verantwoord onder financiële vaste activa, ov erige verstrekte langlopende leningen. Voorraden In de paragraaf Grondbeleid (paragraaf 1.2.7) worden de mutaties per grondexploitatie uitgebreid toegelicht. Vorderingen met een rente typische looptijd korter dan één jaar; De specificatie van het saldo buiten ’s Rijks schatkist gehouden middelen in relatie tot het van toepassing zijnde drempelbedrag voor het boekjaar, uitgesplitst per kwartaal , is opgenomen in de paragraaf Financiering. Liquide middelen * Per 31-12-2025 was saldo BNG negatief en opgenomen onder netto vlottende schulden. De stand van de liquide middelen betreft steeds een momentopname per 31 decembe r van het jaar. Het kan daarom zijn dat per jaar de stand van de liquide middelen sterk verschilt. Voor de financieringsbehoefte kan de gemeente gebruik maken van een kortlopende kredietfaciliteit bij de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). De hoogte van deze faciliteit is onderdeel v an de treasury functie. Hierover leest u meer in de paragraaf financiering. Overlopende activa
PASSIVA Eigen vermogen Algemene reserve Boekwaarde per 31-12-2024 | 6.433.428 Toevoegingen | 0 Onttrekkingen | -/- 269.998 Resultaatbestemming voorgaand boekjaar | 1.204.623 Boekwaarde per 31-12-2025 | 7.368.053 Aard en doelstelling reserve: De algemene reserve vormt het weerstandsvermogen (de buffer voor het opvangen van risico’s en incidentele tegenvallers, waarvoor geen bestemmingsreserves of voorzieningen bestaan) om mogelijke financiële tegenvallers incidenteel op te vangen, zonder dat de continuïteit van de gemeentelijke taken in gevaar komt. Mutaties toevoegingen ad € € 1.204.623 betreft: | € 1.204.623 toevoeging aan de algemene reserve betreft resultaatbestemming saldo jaarrekening 2024. Mutatie onttrekkingen ad € 269.998 betreffen: | € 62.845 onttrekking aan de algemene reserve ten gunste van de voorziening onderhoud kunstwerken ten behoeve van de uitvoering beheersplan kunstwerken zoals besloten bij de begroting 2025; | € 100.000 onttrekking aan de algemene reserve ten gunste van de voorziening Leader betreft resultaatbestemming saldo jaarrekening 2024; | € 107.153 onttrekking aan de algemene reserve ten gunste van het landschapsfonds betreft resultaatbestemming saldo jaarrekening 2024.
Bestemmingsreserves: Fonds bovenwijkse voorzieningen Boekwaarde per 31-12-2024 | 32.130 Toevoegingen | - Onttrekkingen | - Resultaatbestemming voorgaand boekjaar | - Vermindering ter dekking van kapitaallasten | 3.570 Boekwaarde per 31-12-2025 | 28.560 Aard en doelstelling reserve: Deze | reserve | is | ingesteld | voor | werken | waarvan | het | nut | zicht | uitstrekt | over | meer | dan | één bouwgrondexploitatiegebied (stamriool, sportterreinen, doorgangswegen, bruggen, kunstwerken, enz.). Belangrijkste mutaties onttrekkingen: Dit heeft betrekking op het verplaatsen brandweerkazerne ad € 3.570. 155 Bestemmingsreserve kapitaallasten locaties Buitendienst Boekwaarde per 31-12-2024 | 52.633 Toevoegingen | - Onttrekkingen | - Resultaatbestemming voorgaand boekjaar | - Vermindering ter dekking van kapitaallasten | 7.522 Boekwaarde per 31-12-2025 | 45.111 Aard en doelstelling reserve: Deze reserve is gevormd voor de dekking van de kapitaallasten van de locaties van de buitendienst. Belangrijkste mutaties onttrekkingen: De onttrekking heeft betrekking op dekking van de jaarlijkse kapitaallasten van de buitendienstlocaties.
Reserve parkeren op de openbare weg Boekwaarde per 31-12-2024 | 65.423 Toevoegingen | - Onttrekkingen | - Resultaatbestemming voorgaand boekjaar | - Vermindering ter dekking van afschrijvingen | - Boekwaarde per 31-12-2025 | 65.423 Aard en doelstelling reserve: Indien niet wordt voldaan aan de parkeernormen van de bouwverordening, kan een ontheffing worden verleend. Deze wordt verleend indien het voldoen door bijzondere omstandigheden op overwegende bezwaren stuit en op andere wijze in de nodige parkeer- of stallingruimte of laad- en losruimte wordt voorzien. Deze reserve is gevormd, zodat in de parkeerbehoefte kan worden voorzien. Belangrijkste mutaties: In 2025 zijn er geen onttrekkingen en geen toevoegingen aan deze reserve gedaan. Reserve duurzame ontwikkeling gemeentelijke gebouwen Boekwaarde per 31-12-2024 | 58.755 Toevoegingen | - Onttrekkingen | - Resultaatbestemming voorgaand boekjaar | - Vermindering ter dekking van afschrijvingen | - Boekwaarde per 31-12-2025 | 58.755 Aard en doelstelling reserve: Deze reserve is gevormd om de gemeentelijke gebouwen te voorzien van zonnepanelen, dan wel een ander duurzaam alternatief voor energievoorziening. Belangrijkste mutaties onttrekkingen: In 2025 zijn er geen onttrekkingen en geen toevoegingen aan deze reserve gedaan.
156 Reserve personeel en bedrijfsvoering Boekwaarde per 31-12-2024 | 174.488 Toevoegingen | - Onttrekkingen | - Resultaatbestemming voorgaand boekjaar | - Boekwaarde per 31-12-2025 | 174.488 Aard en doelstelling reserve: De reserve is in 2013 gevormd ten laste van het rekeningresultaat 2012 en is bedoeld voor de bekostiging van toekomstige knelpunten in de organisatie en het afronden van de uiteindelijke structurele bezuinigingen op het personeel. Belangrijkste mutaties: In 2025 is geen sprake van mutaties van deze reserve. Bestemmingsreserve nog uit te geven middelen Boekwaarde per 31-12-2024 | 1.081.458 Toevoegingen | 338.093 Onttrekkingen | 1.081.458 Boekwaarde per 31-12-2025 | 338.093 Aard en doelstelling reserve: De bestemmingsreserve nog uit te geven middelen wordt gebruikt voor de budgetoverhevelingen, zoals deze bij de slotwijziging zijn goedgekeurd door de gemeenteraad. Belangrijkste mutaties toevoegingen: De toevoegingen ad € 338.093 hebben betrekking op de bij de slotwijziging door de gemeenteraad goedgekeurde budgetten 2025 welke in 2026 zullen worden aangewend. Belangrijkste mutaties onttrekkingen: De onttrekkingen ad € 1.081.458 hebben betrekking op de aanwending van de tijdens budgetjaar 2024 gereserveerde middelen ten behoeve van overloop in 2025.
Bestemmingsreserve kapitaallasten BMV Gulpen Boekwaarde per 31-12-2024 | 323.400 Toevoegingen | - Onttrekkingen | - Resultaatbestemming voorgaand boekjaar | - Vermindering ter dekking van kapitaallasten | 15.400 Boekwaarde per 31-12-2025 | 308.000 Aard en doelstelling reserve: Deze reserve is ingesteld ter dekking van de kapitaallasten van de Brede Maatschappelijke Voorziening te Gulpen. Belangrijkste mutaties onttrekkingen: Dit heeft betrekking op de BMV Gulpen ad € 15.400. 157 Bestemmingsreserve OOT Boekwaarde per 31-12-2024 | 209.257 Toevoegingen | - Onttrekkingen | 159.257 Resultaatbestemming voorgaand boekjaar | - Vermindering ter dekking van afschrijvingen Boekwaarde per 31-12-2025 | 50.000 Aard en doelstelling reserve: Deze reserve is ingesteld op advies van onze toezichthouder, de provincie Limburg, ten behoeve van transparantie met betrekking tot uitname, om een bestemmingsreserve OOT te vormen, van waaruit de onttrekkingen in het kader van het OOT zullen plaatsvinden. Belangrijkste mutaties toevoegingen: In 2021 heeft eenmalig een onttrekking vanuit de algemene reserve plaats ter hoogte van € 319.257 ten gunste aan deze nieuwe bestemmingsreserve OOT. In 2025 heeft geen toevoeging plaatsgevonden Belangrijkste mutaties onttrekkingen: In 2025 is conform begroot € 159.257 onttrokken uit deze bestemmingsreserve ten behoeve van frictiekosten.
Reserve energieproblematiek Boekwaarde per 31-12-2024 | 275.817 Toevoegingen | - Onttrekkingen | - Resultaatbestemming voorgaand boekjaar | - Vermindering ter dekking van afschrijvingen Boekwaarde per 31-12-2025 | 275.817 Aard en doelstelling reserve: Het bieden van een helpende hand bij problemen veroorzaakt door de stijgende energieprijzen. Belangrijkste mutaties toevoegingen: In 2025 zijn er geen toevoegingen aan deze reserve gedaan. Belangrijkste mutaties onttrekkingen: In 2025 zijn er geen onttrekkingen aan deze reserve gedaan. Reserve maatregelen wateroverlast Boekwaarde per 31-12-2024 | 572.000 Toevoegingen | - Onttrekkingen | 572.000 Resultaatbestemming voorgaand boekjaar | - Boekwaarde per 31-12-2025 | 0 Aard en doelstelling reserve: Het nemen van maatregelen ter voorkoming van wateroverlast. Belangrijkste mutaties toevoegingen: 158 In 2025 zijn er geen toevoegingen aan deze reserve gedaan. Belangrijkste mutaties onttrekkingen: In 2025 is € 572.000 onttrokken conform begroot ten behoeve van kredietvotering. Belangrijkste mutaties resultaatbestemming boekjaar 2023: Via resultaatbestemming jaarrekening 2023 is € 322.000 toegevoegd aan de reserve maatregelen wateroverlast.
Reserve lokale heffingen Boekwaarde per 31-12-2024 | 741.000 Toevoegingen | - Onttrekkingen | 182.411 Resultaatbestemming voorgaand boekjaar | - Boekwaarde per 31-12-2025 | 558.589 Aard en doelstelling reserve: Voorbereid zijn op mogelijke risico’s/onzekerheden bij de inning van de lokale heffingen. Belangrijkste mutaties toevoegingen: In 2025 zijn er geen toevoegingen aan deze reserve gedaan. Belangrijkste mutaties onttrekkingen: In 2025 is € 182.411 ter compensatie van inkomstenderving forensenbelasting conform begroot onttrokken aan deze reserve. Belangrijkste mutaties resultaatbestemming boekjaar 2023: Via resultaatbestemming jaarrekening 2023 is € 741.000 toegevoegd aan de reserve lokale heffingen. Reserve omgevingswet Boekwaarde per 31-12-2024 | 155.000 Toevoegingen | - Onttrekkingen | - Resultaatbestemming voorgaand boekjaar | - Boekwaarde per 31-12-2025 | 155.000 Aard en doelstelling reserve: Het voorzien in dekking voor toekomstige kosten in het kader van de Omgevingswet Belangrijkste mutaties toevoegingen: In 2025 zijn er geen toevoegingen aan deze reserve gedaan. Belangrijkste mutaties onttrekkingen: In 2025 zijn er geen onttrekkingen aan deze reserve gedaan. Belangrijkste mutaties resultaatbestemming boekjaar 2023: Via resultaatbestemming jaarrekening 2023 is € 155.000 toegevoegd aan de reserve omgevingswet.
159 Reserve gebiedsprogramma’s Boekwaarde per 31-12-2024 | 26.000 Toevoegingen | - Onttrekkingen | - Resultaatbestemming voorgaand boekjaar | - Boekwaarde per 31-12-2025 | 26.000 Aard en doelstelling reserve: Het voorzien in dekking voor toekomstige kosten in het kader van gebiedsprogramma’s. Belangrijkste mutaties toevoegingen: In 2025 zijn er geen toevoegingen aan deze reserve gedaan. Belangrijkste mutaties onttrekkingen: In 2025 zijn er geen onttrekkingen aan deze reserve gedaan. Belangrijkste mutaties resultaatbestemming boekjaar 2023: Via resultaatbestemming jaarrekening 2023 is € 26.000 toegevoegd aan de reserve gebiedsprogramma’s. Bestemmingsreserve risicobomen Boekwaarde per 31-12-2024 | - Toevoegingen | - Onttrekkingen | 550.000 Resultaatbestemming voorgaand boekjaar | 550.000 Boekwaarde per 31-12-2025 | - Aard en doelstelling reserve: Het voorzien in dekking voor toekomstige kosten in het kader van gebiedsprogramma’s. Belangrijkste mutaties toevoegingen: Er zijn geen toevoegingen in 2025. Belangrijkste mutaties onttrekkingen: In 2025 is via de slotwijziging € 550.000 onttrokken aan deze reserve ten behoeve van de vorming van de voorziening risicobomen. De onttrekking aan de reserve op realisatiebasis is conform begroot.