CConstaterende datGulpen-Wittem
Koppel je AI →
Document · PDF

BD 017 - Boekwerk Jaarstukken 2025 (B.26.02648)

Raadsvergadering 9 juli 2026, gemeente Gulpen-WittemBij agendapunt: BD 017 - Jaarstukken 2025 en onderzoek ex. artikel 213a Gemeentewet54.856 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 7

We werken er samen met de Omgevingsdienst aan om de lijnen korter te maken en elkaar meer op te zoeken. Zo hebben we het partneroverleg nieuw leven ingeblazen en proberen we via het instellen van een milieucontactfunctionaris (aan de kant van de omgevingsdienst) ook de lijnen op de werkvloer dichter bij elkaar te brengen. Ook gaan we regelmatig bij elkaar op bezoek voor het uitwisselen van kennis en contacten. 65 8. Een veilige en klimaatrobuuste leefomgeving 8.1 Vergroten van de fysieke robuustheid van het watersysteem Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Het programma Waterveiligheid en Ruimte Limburg heeft de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) opgesteld. Deze NRD is de eerste stap om te komen tot een planMER en uiteindelijk een programma met maatregelen ter beperking van wateroverlast. Voor de hoogwatergeul in Nijswiller is inmiddels een voorlopig ontwerp opgesteld en de eerste onderzoeken (flora en fauna, niet gesprongen explosieven, archeologie en bodemonderzoek) zijn opgestart. 8.2 De raad periodiek informeren over de voortgang van het provinciebrede Programma Waterveiligheid en Ruimte (WRL) Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Er wordt periodiek een nieuwsbrief door het programma WRL verzonden en kan men alle informatie nalezen op de website wachtnietopwater.nl.

8.3 In overleg met het programma Waterveiligheid en Ruimte Limburg opstellen van een werkgebiedsplan voor Maastricht en het Heuvelland Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Het werkgebiedsplan voor Maastricht en het Heuvelland is vastgesteld door alle samenwerkende overheden. 8.4 Inwoners informeren hoe men zich beter kan voorbereiden en beschermen tegen extreme wateroverlast. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De pilot van de gratis woningscans is afgerond en geëvalueerd. Algemene adviezen voor gedupeerde inwoners zijn weergegeven op de website wachtnietopwater.nl 8.5 Water en bodem sturend maken bij ruimtelijke ontwikkelingen. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De hydrologische modellen worden momenteel gecontroleerd ter plaatse van de beekdalen. Hierna zal een nieuwe zonering opgesteld worden welke invulling geeft aan het water en bodem sturend maken van ruimtelijke ontwikkelingen. Deze zonering wordt verankerd in de provinciale omgevingsvisie. 66 9. Een duurzame en gezonde ecologische toestand van onze beken 9.1 Afkoppelen, bufferen en infiltreren van schoon regenwater in de grond en vertraagd afvoeren naar de beken Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De wijk afkoppelprojecten in Gulpen en Mechelen zijn gereed. Het afkoppelproject in Epen is momenteel in uitvoering. Het afkoppelen van de parkeerplaats in Wittem is in voorbereiding.

9.2 Bufferen en vertraagd afvoeren van afvalwater naar de rioolwaterzuivering Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De Kader Richtlijn Water werkzaamheden (maatregelen om afvalwater te bufferen en vertraagd af te voeren naar de rioolwaterzuivering) in de huidige planperiode van het waterprogramma 2023- 2027 zijn gereed. 9.3 Integraal uitvoeren van projecten in samenwerking met andere programma’s zoals wegen Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De projecten worden zowel intern als ook extern afgestemd. De omgevingsprogramma's wegen en water zijn op elkaar afgestemd, waardoor werk met werk maken gegarandeerd (en noodzakelijk) is. 10. Een duurzame Gemeente (middels het programma Samen Groen) 10.1 Betrekken van de juiste stakeholders, het voorzien in de nodige informatie en het wegnemen van drempels om actief aan de slag te gaan. Fysieke samenkomsten organiseren en mensen bij elkaar brengen. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Rood Besloten om samen op te trekken met Heuvelland gemeenten en meerdere opgaven te combineren. Wordt in 2e helft 2026 opgepakt. 10.2 Extern delen van goede voorbeelden en het werven van nieuwe deelnemers (Samen Groen ‘pioniers’). Intern zorgdragen voor goede onderlinge uitwisseling van informatie en afspraken Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Rood Besloten om samen op te trekken met Heuvelland gemeenten en meerdere opgaven te combineren.

Wordt in 2e helft 2026 opgepakt. Wat heeft het gekost? Taakveld | Omschrijving | Realisatie | Begr. na wijziging | Realisatie | Saldo 2024 | 2025 | 2025 67010 | Volksgezondheid | -136.311 | -148.018 | -129.895 | 18.123 67020 | Riolering | -1.735.164 | -1.896.861 | -1.803.487 | 93.374 67030 | Afval | -1.792.964 | -1.868.140 | -1.858.118 | 10.022 67040 | Milieubeheer | -932.647 | -1.452.574 | -1.501.242 | -48.668 67050 | Begraafplaatsen en crematoria | -17.185 | -16.651 | -20.406 | -3.755 Totale lasten (-) | -4.614.271 | -5.382.244 | -5.313.147 | 69.097 67010 | Volksgezondheid | 135.963 | 138.018 | 122.117 | -15.901 67020 | Riolering | 2.316.416 | 2.657.479 | 2.575.949 | -81.530 67030 | Afval | 2.030.981 | 2.249.318 | 2.232.353 | -16.965 67040 | Milieubeheer | 360.961 | 434.667 | 433.343 | -1.324 67050 | Begraafplaatsen en crematoria | 24.614 | 15.000 | 17.964 | 2.964 Totale baten (+) | 4.868.935 | 5.494.482 | 5.381.726 | -112.756 Totaal | 254.664 | 112.238 | 68.579 | -43.659 60100 | Stortingen in reserves | -336.000 | -7.000 | -7.000 | 0 60100 | Onttrekkingen aan reserves | 206.000 | 336.000 | 336.000 | 0 Totaal programma | 124.664 | 441.238 | 397.579 | -43.659 Toelichting op taakvelden met een afwijking van meer dan 2% van de lasten met een minimum 50K (positief of negatief): Taakveld 67.020 – Riolering Voor een gedetailleerde analyse van het taakveld riolering wordt verwezen

naar de paragraaf lokale heffingen, onderdeel rioolheffing, tabel “overzicht dekkingsgraad riolen”. Baten (nadeel 81K) Onttrekking voorziening riolering (nadeel 86K) Door het achterblijven van de rioolinvesteringen, zijn de kapitaallasten opgeschoven naar volgende jaren. Hierdoor zijn de totale rioollasten in 2025 lager uitgevallen. Op begrotingsbasis was gerekend met een dekkingspercentage van 96,56%. Door de lagere kapitaallasten komt het dekkingspercentage uit op 99,81% en hoeft er minder onttrokken te worden uit de voorziening riolering. Rioolrechten (voordeel 5K) De opbrengsten rioolheffingen zijn 14K lager uitgevallen dan begroot. Hier staat tegenover dat er voor enkele projecten in het kader van de aanleg van drukrioleringen en de aanpak van wateroverlast vergoedingen/bijdrages ter grootte van 19K zijn ontvangen. Lasten (voordeel 93K) Rioolinvesteringen (voordeel 148K) Door het achterblijven van de rioolinvesteringen, schuiven de kapitaallasten naar toekomstige jaren. Concreet betreft dit vertraagde of in 2025 nog niet volledig uitgevoerde investeringen. Rioolreparaties (nadeel 90K) Het afgelopen jaar zijn relatief veel rioolreparaties uitgevoerd. Het uitstellen van deze reparaties is niet mogelijk, omdat de gemeente hierin een wettelijke taak heeft. De riolering heeft namelijk als hoofddoel het beschermen van de volksgezondheid.

Wanneer dergelijke reparaties niet uitgevoerd worden, kan de gemeente door haar inwoners aansprakelijk worden gesteld of kan het waterschap boetes opleggen. Uiteindelijk kost het herstel dan nog veel meer. Diverse afwijkingen (voordeel 35K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. 67 68 Taakveld 67.030 – Afval Voor een gedetailleerde analyse van het taakveld afval wordt verwezen naar de paragraaf lokale heffingen, onderdeel reinigingsrechten, afvalstoffenheffing en kwijtscheldi ng afvalstoffenheffing, tabel “overzicht dekkingsgraad afvalstoffenheffing”. Verbonden partijen Voor het realiseren van dit programma participeert de gemeente in de volgende verbon den partijen: Meer informatie hierover treft u aan in de paragraaf ‘Verbonden partijen’.

Taakveld 710 - Volksgezondheid Geneeskundige Gezondheidsdienst Zuid-Limburg (Gemeenschappelijke Regeling) Vestigingsplaats: Geleen Taakveld 720 - Riolering NV Waterleiding Maatschappij Limburg (Naamloze Vennootschap) Vestigingsplaats: Maastricht Taakveld 730 - Afval Reinigingsdiensten Rd4 (Gemeenschappelijke Regeling) Vestigingsplaats: Heerlen Taakveld 740 - Milieubeheer NV Bodemzorg Limburg (Naamloze Vennootschap) Vestigingsplaats: Maastricht Taakveld 740 - Milieubeheer Omgevingsdienst Zuid-Limburg (Gemeenschappelijke Regeling) Vestigingsplaats: Maastricht 69 1.1.8 Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Vakwerkhuisjes gemeente Gulpen-Wittem Het programma Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing om vat voor de gemeente Gulpen-Wittem de volgende taakvelden:  Ruimtelijke ordening (8.1);  Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) (8.2);  Wonen en bouwen (8.3). Programma inhoud In dit programma staat het voorzien in de woningbehoefte van onze burgers en de (her -) inrichting van het grondgebied en de daarbij behorende openbare ruimte in onze gemeente centraal. Wij sturen op een aantrekkelijk, veilig, gezond en energiezuinig duurzaam woon- en leefkl imaat van een goede ruimtelijke kwaliteit én kwalitatieve huisvesting.

Daar waar in Programma 2 (wegen ) en Programma 5 (groen) de kwalitatieve (her-) inrichting van de gemeentelijke eigendommen, ofwel kap itaalgoederen, centraal staat, gaat het in dit Programma 8 veel meer om de beïnvloeding van de ruimtelijke kwaliteit van eigendommen van onze burgers en bedrijven. De Omgevingswet die op 1 januari 2024 is ingegaan biedt het wettelijk kader voor dit taakveld. Hoewel de Omgevingswet meerdere programma’s raakt, behoren de belangrijks te kerninstrumenten van de Omgevingswet (omgevingsvisie, omgevingsplan en omgevingsvergunning) beg rotingstechnisch tot Programma 8. Daar waar we in de voornoemde programma's de rol van beheerder van de openbare ruimte hebben, zijn we in dit programma (nog) vooral kaderstellend. Daarbij hanteren we de beleidscyc lus van de Omgevingswet (beleidsontwikkeling, beleidsdoorwerking, beleidsuitvoering en monitoring/evaluatie.

70 Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is er veel veranderd in de wij ze waarop we vergunningsaanvragen en meldingen afhandelen. Er is een nieuw landelijk digitaal loket (DSO) voor het indienen van aanvragen, processen verlopen anders, de gemeente is bevoegd gez ag voor nieuwe taken, we zijn van 26 wetten naar 1 wet gegaan, lokale systemen veranderen, etc. Kortom: De Omgevingswet vraag om een cultuurverandering en werkprocessen zijn veranderd. De burger c.q. het initiatief staat centraal en wij moeten als gemeente initiati even mogelijk maken / faciliteren. In de rol van facilitator is het belangrijk om de informatievoorziening naar de burgers op orde moet hebben, zodat de burgers ook hun rol (kunnen) pakken. Onze werkwijze ten aanzien van vergunningverlening is hierop aangepast. Zo werken we met een casemanager voor complexe aanvragen en zi jn we meer integraal en samenhangend gaan werken. Hiervoor zijn op de werkvloer een aantal nieuwe werkprocessen ingeregeld en nieuwe overleg- en samenwerkingsvormen geïntroduceerd. Binnen dit kader werken we ook meer en meer samen met onze ketenpartners en andere gemeentelijke disciplines om tot weloverwogen besluiten te komen. Tevens is het zaakgericht en digitaal werken versterkt. Al met al een behoorlijke verandering. De grootste verandering van de Omgevingswet zit hem naast de cultuurverandering vooral in de digitalisering.

De Omgevingswet is daarom bovenal een digitaliseringswet. Naast de verandering in de vergunningverleningsprocessen gaat de Omgevingswet ook een verandering teweegbrengen rond om de ruimtelijke planvormen. Het omgevingsplan zal straks alle regels omvatten die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving en vervangt de huidige bestemmingsplannen en de l okale verordeningen die regels bevatten over de fysieke leefomgeving. Gelijktijdig met de nieuwe Omgevingswet is/wordt de Wet kwaliteitsborging (Wkb) v oor het bouwen ingevoerd. Deze wet heeft als doel de kwaliteit van de bouw te verbeteren en de v erantwoordelijkheid voor de kwaliteit beter te beleggen. Met de introductie van deze nieuwe wetgev ing wordt er een knip gemaakt in de huidige omgevingsvergunning voor het bouwen. Deze wordt opgesplitst in een technische vergunning en een ruimtelijke vergunning. Voor een deel van de technische vergunnin g komt een bouwmelding in de plaats. Een deel van de technische toetsing die voorheen do or de gemeente gebeurde, komt nu bij een externe kwaliteitsborger te liggen. Met het gedeeltelijk weg vallen van deze taken bij de gemeente zullen de legesopbrengsten navenant verminderen. Echter, er komen door deze nieuwe wet ook weer nieuwe taken op de gemeente af. Maar, omdat dit meldingen betreffen, m ogen hiervoor geen leges in rekening worden gebracht.

Naast de implementatie van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging zijn er bi nnen dit taakveld nog andere maatschappelijke opgaves die in het ruimtelijk domein een plek vinden . In dat kader zijn o.a. de regionale samenwerking rondom het plan van aanpak NOVI-ZL, NOVEX-Z L, Panorama Zuid- Limburg, RES en de Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg te noemen. Gemeente Gulpen-Wittem staat voor een omvangrijke opdracht op het gebied van Volkshu isvesting (VHV) in de periode 2023-2030. Er is onderzoek uitgevoerd naar de nut en noodzaak van/voor het aanstellen v an een Beleidsmedewerker VHV/Wonen aan de hand van de huidige situatie, de omvang van de VHV-taken als ook de ambities vanuit het coalitieakkoord. In ieder geval zal invulling gegeven worden aa n: 1. Herziening Woonvisie 2. Herziening Nota Grondbeleid 3. Huisvestingsverordening 4. Input leveren voor de Woonzorgvisie welke vanuit Samenleving -op termijn- moet worden opgepakt Gulpen-Wittem is een sterk vergrijzende gemeente. Wij willen echter ook v oor de jeugd een aantrekkelijke gemeente zijn waar zij met plezier willen (blijven) wonen. Dat is ook goed voor de 71 leefbaarheid en de instandhouding van voorzieningen. Wij zetten dus niet alleen in op woni ngen voor senioren maar zeker ook voor starters. Ook de geografie valt onder dit programma: het vertalen van de buitenruimte op de (basis) kaart.

Tot slot vallen (onder andere) de wettelijk verplichte basisregistraties adressen en gebouwen (BAG), grootschalige topografie (BGT) en ondergrond (BRO) onder dit programma. Beleidsmatige verantwoording Onderstaand wordt voor elk van de in de begroting 2025 – 2028 benoemde activiteiten (‘Wat gaan we er voor doen?’) de beleidsmatige voortgang en verantwoording toegelicht. In lijn met de begroting zij n deze per doelstelling (‘Wat willen we bereiken?’) weergegeven. 1. Bijdragen aan een veilige, gezonde, bruikbare en energiez uinige fysieke leefomgeving van een goede ruimtelijke kwaliteit door het verlenen van vergunningen en het houden van toezicht hierop 1.1 Afhandelen van ingediende aanvragen omgevingsvergunning en meldingen binnen de nieuwe wett elijke kaders Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Dit verloopt goed. We zijn inmiddels anderhalf jaar aan de slag met de Omgevingswet en doen steeds meer ervaring op met de wet. Alle processen zijn ingericht en aanvragen, meldingen en informatieplichten kunnen worden ontvangen en afgehandeld binnen de wettelijke kaders. 1.2 Toetsen van aanvragen voor het omgevingsoverleg inclusief de advisering van de gemeen telijke adviescommissie Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Aanvragen voor omgevingsoverleg kunnen worden ontvangen en worden binnen de wettelijke kaders afgehandeld.

De gemeentelijke adviescommissie is per 1-1- 2024 ingesteld en functioneert naar behoren. 1.3 Toezicht houden op de verleende omgevingsvergunningen Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen In het Uitvoeringsprogramma zijn deze controles al opgenomen en zijn dus ook als zodanig uitgevoerd. 1.4 Tijdig uitvoering geven aan de jaarlijkse uitvoerende beleidstaken (jaarverslag en uitvoeringsprogramma). Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Het jaarverslag VTH 2024 en uitvoeringprogramma VTH 2025 zijn opgesteld en ook tijdig aangeleverd bij de inter-bestuurlijk toezichthouder. 72 2. Voldoen aan de wettelijke taken die binnen ‘Bouwen en Wonen’ op ons afkomen 2.1 Afhandelen en beoordelen meldingen in het kader van de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen (Wkb) Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen We kunnen meldingen in het kader van de Wkb ontvangen. Door het opdoen van ervaring met deze nieuwe wetgeving zullen we bezien of onze processen bijgesteld moeten worden. 3.

Verbeterde beschikbaarheid en betaalbaarheid van woningen 3.1 Een proactief woonbeleid voeren door te stimuleren, te bemiddelen en waar nodig te reguleren Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Het Volkshuisvestingsprogramma zit in de afrondende fase en wordt naar verwachting in Q3 2026 ter vaststelling aan de gemeenteraad voorgelegd mede door de ontwikkeling/invoeringen van de Wet regie versterking Volkshuisvestin g. 3.2 Vaststellen van het nieuwe woonbeleid (inclusief grondnota) Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Het Volkshuisvestingsprogramma zit in de afrondende fase en wordt naar verwachting in Q3 2026 ter vaststelling aan de gemeenteraad voorgelegd mede door de ontwikkeling/invoeringen van de Wet regie versterking Volkshuisvesting. 3.3 Uitvoering geven aan reguliere grondzaken Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen De uitvoering van reguliere grondzaken is door het nieuwe grondbeleid in 2025 geïntensiveerd. De uitwerking van het nieuwe grondbeleid wordt gemonitord en periodiek teruggekoppeld met de gemeenteraad. 3.4 Handelen als private partij bij reguliere grondtransacties (Partij Oost) Status Berap25 JR25 Toelichting Oranje Oranje Vergunning is verleend in 2025, uitvoering is naar verwachting in 2026 4.

Versterkte leefbaarheid en veiligheid van onze inwoners en bijdragen aan duurzaamheid 4.1 Opstellen van nieuwe Prestatieafspraken 2024-2027, deze jaarlijks evalueren en waar nodig bijsturen Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Op basis van de meerjarige prestatieafspraken 2024 tot en met 2027 is een activiteitenprogramma/jaarschijf 2026 vastgesteld. Structureel overleg (bestuurlijk en ambtelijk) zijn gepland om resultaten te monitoren. 73 5. Voldoen aan de wettelijke taken en verplichtingen die de Omgevingswet met zich meebrengt 5.1 Opstellen van de Omgevingsvisie en het omgevingsplan Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje Hoewel we hadden gehoopt de omgevingsvisie in 2025 vast te stellen c.q. af te ronden, zal het proces rondom de omgevingsvisie in 2026 worden voortgezet waarbij de bestuurlijke vorming door de lijn50-Colleges in Q1 2026 is voorzien en besluitvorming door de gemeenteraden medio 2026 (na de gemeenteraadsverkiezingen). De pilot omgevingsplan Partij is gestart en lo opt conform planning. Dit betreft een doorlopend proces dat ook komende jaren nog actueel blijft. 5.2 Optimaliseren/aanpassen van bedrijfsprocessen op basis van praktijkervaringen Omgevingswet. Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Bij de casemanagers en adviseurs worden nieuwe ontwikkelingen en inzichten wekelijks onderling gedeeld. Zo nodig passen we het proces hierop aan.

5.3 Opstellen van toepasbare regels ter verbetering van de dienstverlening Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Voor de belangrijkste lokale activiteiten zijn toepasbare regels opgesteld. Bij het opstellen van het omgevingsplan zullen voor de overige activiteiten die we willen reguleren toepasbare regels worden opgesteld. 5.4 Praktijkervaringen opdoen onder de Omgevingswet gedurende de transitieperiode Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Bij de casemanagers en adviseurs worden nieuwe ontwikkelingen en inzichten wekelijks onderling gedeeld. Zo nodig passen we het proces hierop aan. 5.5 Implementeren en door ontwikkelen van RX mission en Tercera (zowel technisch als functionee l) Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Oranje De doorontwikkeling van Rx.Mission verloopt positief: er komen steeds meer functionaliteiten bij en bestaande zaken worden geoptimaliseerd en verbeterd. Voor de plansoftware geldt echter dat deze achterblijft bij de ontwikkelingen en zien wij ons genoodzaakt naar een nieuw pakket uit te kijken. 5.6 Verzorgen van opleidingen en cursussen rondom de Omgevingswet Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Ook afgelopen jaar zijn er opleidingen gevolgd. Voor de Wkb is een interne cursusdag georganiseerd. Diverse medewerkers volgden ook persoonlijk opleidingen op grond van de Omgevingswet daar waar behoefte was vanuit hun kennis en kunde.

74 5.7 Verzorgen van externe Ondersteuning t.b.v. uitvoering Omgevingswet (o.a. participatie/communicatietrajecten, extra werkdruk, piekbelasting, ondersteuning DSO) Status Berap25 JR25 Toelichting Oranje Oranje Niet alle vacatures werden ingevuld door schaarste op de markt. Hier zullen we vooralsnog moeten blijven inhuren. 5.8 Implementatie van de nieuwe functieprofielen en formatieplan n.a.v. Omgevingswet. Status Berap25 JR25 Toelichting Oranje Groen Op 1 functie na zijn alle vacatures ingevuld. 6. Versterking van de aanpakken voor verduurzaming van de industrie en economie, stedelijke transformatie en het landschap met optimale benutting van grensoverschrijd ende kansen binnen de NOVI Zuid-Limburg 6.1 Inhoudelijke bijdrage leveren aan de regionale samenwerking rondom NOVI-Zuid-Limburg / Pan orama Zuid-Limburg Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Wij participeren, binnen de formatieve mogelijkheden, in de opgezette projectstructuur rondom de NOVI-ZL en leveren via het zogenaamde regionale strategennetwerk een bijdrage in de uitvoering van de regionale samenwerking op proces en inhoud. Onderdeel van die samenwerking vormt ook het uitvoering geven aan de regiodeal Zuid-Limburg 6e tranche alsmede deelname aan de Stichting Samenwerking Zuid-Limburg.

6.2 Inhoudelijke bijdrage leveren aan de regionale samenwerking rondom NOVI-Zuid-Limburg / Panorama Zuid-Limburg Status Berap25 JR25 Toelichting Oranje Oranje In verband met het veldwerk dat in het voorjaar pas kan plaatsvinden zal in 2026 de inventarisatie worden afgerond. In 2025 is de GIS-omgeving ingericht en zijn de landschapselementen op kaart ingetekend en is de waarderingssystematiek toegevoegd. Deze zal in 2026 verder worden aangevuld met de resultaten van de ecologische toets van de elementen. 75 7. Versterking van de regionale samenwerking rondom het thema ‘Wonen’ binnen de Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg 7.1 Een inhoudelijke bijdrage leveren aan de regionale samenwerking rondom thema ‘Wonen’ Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Binnen de regionale samenwerking rondom het thema wonen wordt uitvoering gegeven aan de beleidsafspraken uit de Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg en bijbehorende Actieplan Wonen Zuid-Limburg en de Limburgse Woondeal (afspraken tussen Rijk en Provincie Limburg).

7.2 Uitvoering geven aan het regionale actieplan Wonen Zuid-Limburg Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Onderdelen van het actieplan Wonen Zuid-Limburg vormen de uitvoering van de beleidsregel Ruim baan voor goede woningbouwplannen, de herijking van de Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg, deelname aan provinciale versnellingstafels voor woningbouw (woonkeuken, woonkamer etc.). Hieraan geven wij uitvoering dan wel nemen wij actief aan deel voor zover het betreft de regionale overlegstructuren. 7.3 Nadere uitwerking en uitvoering van de regionale woondeal Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Wij geven uitvoering aan de Woondeal door het faciliteren van diverse woningbouwinitiatieven waarbij het de ambitie is om 250 nieuwe woningen te bouwen in de periode 2025-2030. O.a. CPO Mechelen, Nieuwstraat/Burggraverweg en herontwikkeling Sophianum Nijswiller zijn hiervan voorbeelden. 7.4 Verkenning uitbreiding dorpsranden (straatje erbij). Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Kansenkaart is opgesteld en deze vormt de basis voor gebieds- en projectontwikkeling binnen de gemeente alsmede voor overleg met regio en provincie. Daarnaast vormt de kansenkaart de basis voor het volkshuisvestingsprogramma/woningbouwprogramma. 8.

Meer woningen voor senioren en starters 8.1 Ondersteunen van aanvragen van particuliere initiatieven Status Berap25 JR25 Toelichting Groen Groen Particuliere initiatieven worden conform het reguliere proces (omgevingsvergunning, bopa of wijziging omgevingsplan) behandeld. 8.2 Het oppakken c.q. afronden van woningbouwprojecten in een aantal kernen Status Berap25 | JR25 | Toelichting Lopende projecten worden conform de daarvoor geschikte procedures (omgevingsvergunning, bopa of wijziging omgevingsplan) afgerond. Het oppakken en/of initiëren van nieuwe woningbouwprojecten is afhankelijk van de personele capaciteit waarbij er in 2025 een extern projectleider woningbouw Groen | Groen | beschikbaar was die een aantal dossiers heeft weten vlot te trekken (CPO Mechelen) en/of projecten in een nieuwe fase heeft weten te brengen (o.a. Wijlre-Oost). Daarnaast is het oppakken van nieuwe projecten veelal afhankelijk van politiek-bestuurlijke besluitvorming op andere beleidsterreinen (o.a. accommodatiebeleid, onderwijshuisvesting etc.) 8.3 Onderzoek naar de mogelijkheden van functiewijziging van vrijkomende c.q. leegstaande gebouwen Status Berap25 | JR25 | Toelichting Functiewijzigingen van vrijkomende c.q. leegstaande gebouwen worden aan de Groen | Groen | hand van initiatieven van derden beoordeeld en opgepakt conform de uitgangspunten van de door de raad vastgestelde beleidsdocumenten 9.

| Een kwalitatief goed, beschikbaar en toekomstbestendig informatielandschap. Waarbij er voldaan wordt aan de formele en wettelijke verantwoordelijkheden o.a. op het gebied van de GEO-basisadministraties 9.1 Realiseren van een integrale basiskaart, die een weerspiegeling is van de fysieke werkelijkheid ‘buiten’ en die door eenieder gebruikt kan worden Status Berap25 | JR25 | Toelichting Groen | Groen | Het afstemmen van de (basis)registraties is een continu proces. 9.2 Aansluiten van de gemeentelijke GEO-basisadministraties binnen de Gemeenschappelijke Regeling ‘Het Gegevenshuis’ Status Berap25 | JR25 | Toelichting Groen | Groen | Gedurende 2025 heeft het Gegevenshuis het beheer uitgevoerd. Wat heeft het gekost? Taakveld | Omschrijving | Realisatie | Begr.

na wijziging | Realisatie | Saldo 2024 | 2025 | 2025 68010 | Ruimtelijke ordening | -1.241.177 | -1.222.802 | -1.406.306 | -183.504 68020 | Grondexploitatie (niet-bedrijven terreinen) | -13.247 | -11.355 | -11.355 | 0 68030 | Wonen en bouwen | -381.299 | -233.846 | -209.358 | 24.488 Totale lasten (-) | -1.635.723 | -1.468.003 | -1.627.019 | -159.016 68010 | Ruimtelijke ordening | 11.518 | 0 | 3.728 | 3.728 68030 | Wonen en bouwen | 451.969 | 400.000 | 663.671 | 263.671 Totale baten (+) | 463.488 | 400.000 | 667.400 | 267.400 Totaal | -1.172.235 | -1.068.003 | -959.619 | 108.384 60100 | Stortingen in reserves | -384.000 | -107.153 | -107.153 | 0 60100 | Onttrekkingen aan reserves | 450.000 | 310.153 | 310.153 | 0 Totaal programma | -1.106.235 | -865.003 | -756.619 | 108.384 76 77 Toelichting op taakvelden met een afwijking van meer dan 2% van de lasten met een minimum 50K (positief of negatief): Taakveld 68.010 – Ruimtelijke ordening Lasten (nadeel 184K) Salarissen en Sociale lasten (nadeel 217K) Een toelichting hierover is opgenomen in de paragraaf Bedrijfsvoering. Diverse afwijkingen (voordeel 33K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten.

Taakveld 68.030 – Wonen en bouwen Baten (voordeel 264K) Legesbaten omgevingsvergunningen (voordeel 71K) Gedurende het jaar is een inschatting gemaakt van de daadwerkelijk te verwachten legesopbrengsten omgevingsvergunningen. Dit heeft geleid tot een flinke aframing van deze leges bij de slotwijziging. In 2025 zijn er uiteindelijk toch meer legesopbrengsten verantwoord. Dit heeft te maken met het feit dat er nog twee grote bouwplannen zijn vergund (6 nieuwbouwwoningen in Partij en het real iseren van 2 gebouwen met recreatie appartementen in Mechelen). Als gemeente ben je afhankelijk of de vergunning wordt aangevraagd door een derde partij. Dat heeft de gemeente nooit in de hand en is daarom moeilijk voorspelbaar. SPUK-gelden realisatiestimulans (voordeel 189K) Betreft SPUK-gelden realisatiestimulans: per betaalbare woning waarvan de bouw in 2 025 is gestart, ontvangt de gemeente € 7.000. In 2025 is de bouw van 27 woningen gestart. In 2025 zijn nog geen kosten gemaakt. Deze informatie is pas na oplevering van de slotwijziging bekend gew orden. Diverse afwijkingen (voordeel 4K) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten.

78 1.1.9 Totale lasten en baten Gemeentehuis Gulpen (achterzijde) In deze paragraaf geven we een nadere uitsplitsing van de verantwoording over de reali satie van de programma’s, de algemene dekkingsmiddelen, een overzicht van de overheadkosten, het bedrag aan vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorzien. Deze onderdelen dienen in he t kader van het BBV verplicht in de programmaverantwoording opgenomen te worden.

Overzicht van baten en lasten per programma Programma | Begroting 2025 | Realisatie 2025 | Saldo 2025 Programma 0 Bestuur en ondersteuning | € 22.226.301 | € 23.940.187 | € 1.713.886 Programma 1 Veiligheid | -€ 2.757.021 | -€ 2.628.802 | € 128.219 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat | -€ 2.688.964 | -€ 2.660.883 | € 28.081 Programma 3 Economie | € 1.837.248 | € 1.580.318 | -€ 256.930 Programma 4 Onderwijs | -€ 2.072.914 | -€ 2.083.457 | -€ 10.543 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie | -€ 4.627.501 | -€ 4.646.535 | -€ 19.034 Programma 6 Sociaal domein | -€ 12.992.081 | -€ 12.366.539 | € 625.542 Programma 7 Volksgezondheid en milieu | € 112.238 | € 68.579 | -€ 43.659 Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing | -€ 1.068.003 | -€ 959.619 | € 108.384 -€ 2.030.697 | € 243.249 | € 2.273.946 Mutaties in reserves | € 2.503.523 | € 2.503.523 | € 0 Totaal | € 472.826 | € 2.746.772 | € 2.273.946 Algemene dekkingsmiddelen Tot | de | algemene | dekkingsmiddelen | behoren | diverse | taken | zoals | in | onderstaand | overzicht weergegeven: Primaire | Begroting na Begroting | wijziging | Realisatie Omschrijving | 2025 | 2025 | 2025 | Verschil 60050 Dividend | € 313.410 | € 253.425 | € 436.828 | € 183.403 60061 OZB woningen | € 3.100.432 | € 3.100.432 | € 3.114.430 | € 13.998 60062 OZB niet-woningen | € 1.423.207 | € 1.423.207 | € 1.432.682 | €

9.475 60070 Algemene uitkering | € 31.033.829 | € 32.003.838 | € 32.914.875 | € 911.037 63040 Toeristen- en forensenbelasting | € 2.932.191 | € 2.749.780 | € 2.531.887 | -/-€ 217.893 Totaal | € 38.803.069 | € 39.530.682 | € 40.430.702 | € 900.020 Kosten overhead Op taakveld 60.040 worden de kosten verantwoord inzake de overhead. Dit zijn kosten voor personeel, gemeentelijke gebouwen en voertuigen, informatie en communicatietechnologie en algemene kosten. In onderstaande tabel wordt dit taakveld nader uitgesplitst. Voor een toelichting op de afwijkingen boven 50K verwijzen wij u naar hoofdstuk 2.1.3. Voor een toelichting op de personele lasten zie paragraaf Bedrijfsvoering. 79 Heffing vennootschapsbelasting Zoals vorenstaand al werd aangegeven, is de gemeente met ingang van 1 januari 2016 in beginsel vennootschapsbelasting plichtig. Dit geldt alleen voor de bedrijfsmatige activiteiten waarop de gemeente winst maakt. Deze komt er op neer dat alleen met betrekking tot de grondexploitatie Partij Oost, mogelijk vennootschapsbelasting moet betaald gaan worden.

In | samenspraak | met | de | Belastingdienst | en | extern | belastingadviseur | RSM | werd | een openingsboekwaarde (per 1 januari 2016) ad -/- € 677.275 vastgesteld en werden de aangiften van alle jaren tot en met 2024 inmiddels ingediend; fiscaal werden kosten ten laste van de exploitatie gebracht en alleen investeringen respectievelijk verkopen werden op de boekwaarde gemuteerd. Per 31 december 2025 resteert een fiscale boekwaarde ad € 321.163 en resteren er 2.251 m² voor verkoop. Primaire | Begroting na | Realisatie Taakveld | Omschrijving | Begroting 2025 | wijz 2025 | 2024 | Verschil 2024 60.090 | Vennootschapsbelasting | € 0 | € 0 | € 29.864 | -/- € 29.864 Bedrag voor onvoorzien Voor het jaar 2025 was een bedrag van 25K geraamd voor de post onvoorzien. De post is enkel bedoeld voor het opvangen van onvoorzienbare, onuitstelbare en onvermijdbare uitgaven, die ten tijde van het opstellen van de begroting nog niet waren voorzien. Omschrijving Begroot 2025 | € 25.000 Besteed: Inhuur ten behoeve van spreidingswet | € 25.000 Restant post onvoorzien | € | 0 80 81 1.2 De paragrafen Raadzaal Gulpen-Wittem De paragrafen zijn bedoeld om een goed inzicht te geven in de financiële positie en het financiële beheer van de gemeente. Dit proberen we door onderwerpen die versnipperd in de begroting staan te bundelen in een kort overzicht.

De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de begroting. De opge nomen paragrafen betreffen: 1. Lokale heffingen; 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing; 3. Onderhoud kapitaalgoederen; 4. Financiering; 5. Bedrijfsvoering; 6. Verbonden partijen; 7. Grondbeleid; 8. Openbaarheidsparagraaf Daarnaast is aan de paragraaf bedrijfsvoering een toelichting op de Rechtmatigheidsverantwoordin g toegevoegd.

82 1.2.1 Lokale heffingen Inleiding Op 20 april 2024 is de Nota Lokale heffingen 2023-2026 vastgesteld. Hiermee he eft de gemeenteraad het beleid ten aanzien van de Lokale Heffingen voor de komende jaren vastgesteld. De ze nota is eveneens van toepassing geweest op de begroting 2025 en de jaarrekening 2025. Overzicht van de lokale heffingen In Gulpen-Wittem zijn voor 2025 de volgende belastingen van toepassing: 1) Onroerendezaakbelasting; 2) Forensenbelasting; 3) Toeristenbelasting; 4) Rioolheffing; 5) Reinigingsrecht en afvalstoffenheffing; 6) Lijkbezorgingsrechten; 7) Marktgelden; 8) Leges. Per belastingsoort zullen de bijzonderheden in relatie tot de realisatie en de begroting worden toegelicht. Indien sprake is van een recht/heffing waar de opbrengstennorm van toepassing is zal hier apart aandacht aan worden besteed. Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) Per 1 januari 2015 is onze gemeente toegetreden tot de Gemeenschappelijke Regeling Belasting- samenwerking Gemeenten en Waterschappen (GR BsGW). De heffing en inning van de lokale belastingen en de uitvoering van de wet Waardering Onroerende Zaken (WOZ) i s opgedragen aan BsGW. Samenwerking tussen Gemeenten en Waterschappen biedt voordelen: veel wer k wordt niet meer dubbel gedaan, de belastingheffing wordt efficiënter en daarmee op den duur goedkop er.

Daarnaast ontvangt de burger/belastingplichtige nog maar één aanslagbiljet voor de gemeentelijke heffingen en waterschapheffingen. De heffing en inning van de lijkbezorging srechten, de marktgelden en de leges zijn niet aan BsGW opgedragen, maar geschiedt door de gemeente zelf. De overige belastingsoorten worden door de BsGW uitgevoerd. De bevoegdheid tot het vaststellen van de verordeningen, de soorten belastingen, de grondslagen voor de belastingen en de tarieven berust wel ten alle tijde bij de gemeenteraad. 1 Onroerendezaakbelastingen Onze gemeente heft onroerende-zaakbelastingen (OZB) over onroerende zaken . Gebruikersbelasting betalen degenen die onroerende zaken gebruiken, die niet in hoofdzaak tot woning d ienen. Eigenarenbelasting legt de gemeente op aan degenen die eigenaar zijn van onroerende z aken. De hoogte van de belasting is afhankelijk van de waarde van de onroerende zaak. Van elke individuele onroerende zaak wordt de waarde vastgesteld (de WOZ-waarde), waarna de te betalen belasting wordt berekend op basis van door de gemeenteraad vastgestelde tarieven (verordening OZB 2025), die middels een aanslag aan de belastingplichtige wordt opgelegd. In de volgende tabel is het geheel nader cijfermatig uitgewerkt. Het betreft het vergelijk tussen de begroting 2025 en de rea lisatie per 2025 .

Afzonderlijk wordt ook nog de inkomsten van de voorgaande boekjaren verantwoord. Omschrijving Opbrengst Resultaat Eigenaar 2025 | Woningen | € 3.121.758 Niet-woningen | € 902.420 € 4.024.178 Gebruiker 2025 | Niet- | € 559.316 Woningen € 559.316 Opbrengst 2025 | € 4.583.495 Vermindering etc. | -€ 42.415 Opbrengst na | € 4.541.080 vermindering etc. Opbrengst oude jaren | -€ 2.173 Geraamde opbrengst | € 4.523.639 | € 4.541.080 begroting 2025 Realisatie/Begroting | 100,4% Resultaat (positief) | € 17.441 Het positieve resultaat wordt met name ‘veroorzaakt’ doordat net iets meer aanslagenzijn opgelegd dan vooraf was ingeschat door de BsGW. Tegelijkertijd is sprake van een realistie van 100,4% van de begrote opbrengsten. 2 Forensenbelasting De gemeente heft forensenbelasting van personen, die zonder in de gemeente hoofdverblijf te hebben, er gedurende het jaar meer dan negentig keer nachtverblijf houden, of er op meer dan negentig dagen van dat jaar voor zich of hun gezin een gemeubileerde woning beschikbaar houden. Per 2025 is een tarief van toepassing van € 280,- per woning en het bedrag wordt verhoogd met 0,25% van de WOZ waarde. Omschrijving | Totaal Opbrengst 2025 | € 97.198 Vermindering etc. | -€ 4.403 Opbrengst na | € 92.795 vermindering etc.

Opbrengst oude jaren | € 7.812 Geraamde opbrengst | € 84.600 begroting 2025 Realisatie/Begroting | 109,7% Resultaat (positief) | € 8.195 Voor 2025 was een bedrag begroot van € 84.600. Tot op heden is gerealiseerd een bedrag van € 92.795 (met inbegrip oude belastingjaren). Dit betekent dat de realistie uitkomt op 109,7%. De belangrijkste reden van deze afwijking is dat ook een bedrag is verantwoord van € 7.812,- wat betrekking heeft op de oude belastingjaren. Indien hiermee rekening wordt gehouden komen we uit op 100,5%. 3 Toeristenbelasting Voor het overnachten binnen de gemeente in hotels, pensions of op campings door mensen die niet in de gemeente wonen, heft de gemeente toeristenbelasting. Deze geldt ook in geval van zakelijke overnachtingen. Bij de begroting en de jaarrekening wordt uitgegaan van de gegevens en prognose die is afgegeven door BsGW. Per 2025 is een tarief van toepassing van € 2,40,- per overnachting op een camping, kampeerboerderij en van € 2,75 voor de overige verblijven. Omschrijving | Totaal 83 84 Opbrengst 2025 € 1.990.299 Vermindering etc. -€ 33.061 Nog te ontvangen € 529.039 Opbrengst na vermindering etc.

€ 2.486.277 Opbrengst oude jaren € 348.626 Geraamde opbrengst begroting 2025 € 2.665.180 Realisatie/Begroting 93,3% Resultaat (negatief) -€ 178.903 In het resultaat per 2025 is eveneens rekening gehouden met de nog op te leggen aa nslagen (4e kwartaal 2025) en de forfaitaire aanslagen. Daarom is een bedrag van € 529.039,- als zijnde ‘nog te ontvangen’ bedrag ingeboekt op basis van de verkregen input vanuit BsGW en inbegrepen in het jaarrekeningresultaat per 2025. In haar totaliteit is sprake van een negatief resultaat van € 178.903, - en een procentuele afwijking van 6,7% (begroot versus resultaat). Dit wordt met name ‘veroorzaakt’ door het feit dat in de laatste raadsvergadering in december 2024 aanpassingen zijn doorgevoerd qua differentiatie tarief stelling (camping, kampeerboerderij en overig overblijven). Daarnaast is toen ook de leeftij dsgrens voor de groepsaccommodaties verlaagd naar 6 jaar. Begrotingstechnisch zijn op dat moment nog geen aanpassingen doorgevoerd omdat het effect lastig was in te schatten. Op realisatiebas is wordt het geheel nu alsnog verantwoord. 5 Rioolheffing Rioolheffing is een belasting die wordt geheven om onder andere de kosten die g emaakt worden voor het onderhouden en vervangen van de gemeentelijke riolering te financieren.

Rioolheff ing wordt geheven van degene die bij het begin van het belastingjaar eigenaar is van een perceel dat een directe of indirecte aansluiting heeft op de gemeentelijke riolering. In de tariefstelli ng per 2025 is een onderscheid aangebracht naar woning (€ 314,-) en niet-woning (€ 624,-). Tevens is een gebruikersdeel van toepassing indien 5.000 of meer kubieke meters water wordt afgevoerd. Omschrijving Totaal Opbrengst 2025 € 2.563.130 Vermindering etc. -€ 6.570 Opbrengst na vermindering etc. € 2.556.560 Opbrengst oude jaren -€ 4.699 Geraamde opbrengst begroting 2025 € 2.566.145 Realisatie/Begroting 99,6% Resultaat (negatief) -€ 9.585 Puur bezien vanuit de inkomsten is een negatief resultaat per boekjaar 2025 van toepassing van € 9.585. Op het totaal bedraagt dit 0,4% van de begrote opbrengsten. Het verschil kan worden verklaard door een iets hoger bedrag qua verminderingen en het feit dat sprake is van een negatie ve opbrengst voor wat betreft de ‘oude’ belastingjaren. Verder dient gelet op de BBV voorschriften ook te worden verantwoord wat de mate van kostendkekendheid is van de desbetreffende heffing. Ook hier is een vergelijk ge maakt met de kostendekkendheid die vooraf is begroot en wat uiteindelijk is gerealiseerd. In de begroting was rekening gehouden met een dekkingsgraad van 96,56%.

In werkelijkheid i s er een dekkingsgraad gehaald van 99,81% ex mutatie van de voorziening. Indien ook rekening wordt gehouden met de mutatie van de voorziening van € 4.970,- komt de kostendekkendheid uit op 100%. Cijfermatig is het geheel in tabelvorm hieronder nader uitgewerkt. Specificatie | Begroting 2025 | Realisatie 2025 Salariskosten + overhead | € 640.979 | € 621.570 Afschrijvingskosten | € 693.044 | € 576.352 Rentekosten | € 608.375 | € 591.920 Uitbestede werkzaamheden | € 337.964 | € 430.721 Extracomptabele bijtelling BTW | € 232.367 | € 224.627 Energiekosten en ICT kosten | € 75.500 | € 43.459 Betaalde belastingen-bijdrage GR | € 69.251 | € 68.182 Kosten riolering (totaal) | € 2.657.479 | € 2.556.831 Opbrengsten rioolheffing | € 2.566.144 | € 2.551.861 Totaal | 96,56% | 99,81% 6 Reinigingsrechten, afvalstoffenheffing en kwijtschelding afvalstoffenheffing en oninbaar De afvalstoffenheffing wordt geheven van degene die in de gemeente feitelijk gebruik maakt van een perceel ten aanzien waarvan huishoudelijke afvalstoffen worden ingezameld. De inwoners betalen afvalstoffenheffing voor het ophalen van huishoudelijk afval. Reinigingsrechten worden geheven van bedrijven waarvoor de gemeente het afval inzamelt. Per 1 januari 2018 is in de gemeente Gulpen-Wittem voor de afvalstoffenheffing en de reinigingsrechten het zogenaamde “Diftar” ingevoerd.

Diftar staat voor gedifferentieerd afvaltarief. In Gulpen-Wittem bestaat de heffing uit een vast deel, gebaseerd op een vast bedrag (het vastrecht) en een variabel deel, gebaseerd op het aantal aanbiedingen van de restafvalcontainer. Binnen de gemeente wordt per huishouden het aantal aanbiedingen geregistreerd van de restafvalcontainer. Hoe meer aanbiedingen / ledigingen van de restafvalcontainer, hoe hoger het variabele deel van de afvalstoffenheffing is. Omgekeerd levert betere afvalscheiding en het aanbieden van minder restafval een | lagere | variabele | afvalstoffenheffing | op. | Verder | is | sprake | van | een | vast | tarief | voor | een eenpersoonshuishouden van € 209,75, meerpersoonshuishouden € 291,95 en recreatiewoning of 2e woning € 313,05. Het tarief voor een restcontainer 140 liter per lediging bedraagt € 10,25 en voor een citybin € 3,10 per lediging voor wat betreft de afvalstoffenheffing. Het variabele deel voor het reinigingsrecht betreft € 12,60 (140 liter) en het vaste tarief € 313,05. Op de volgende pagina is het geheel nader toegelicht waarbij een splitsing is aangebracht tussen de afvalstoffenheffing en het reinigingsrecht. 85 86 Afvalstoffenheffing Omschrijving Totaal Opbrengst 2025 € 1.801.950 Vermindering etc. -€ 38.549 Nog te ontvangen (Diftar) € 430.000 Opbrengst na vermindering etc.

€ 2.193.401 Opbrengst oude jaren -€ 7.579 Geraamde opbrengst begroting 2025 € 2.190.739 Realisatie/Begroting 100,1% Resultaat (positief) € 2.662 Het resultaat is € 2.662 positief en dat komt door een klein toename van het aantal ledigingen voor wat betreft afvalstoffenheffing. Uiteindelijk is slechts sprake van een afwijking van 0, 1% op realisatieniveau indien een vergelijk wordt gemaakt met hetgeen is begroot. Verder is rekening geho uden met een nog te ontvangen bedrag van € 430.000,- voor het deel Diftar. Reinigingsrecht Omschrijving Totaal Opbrengst 2025 € 21.209 Vermindering etc. -€ 861 Opbrengst na vermindering etc. € 20.348 Opbrengst oude jaren € 4.702 Geraamde opbrengst begroting 2025 € 25.712 Realisatie/Begroting 79,1% Resultaat (negatief) -€ 5.364 Voor het deel reinigingsrechten is sprake van een negatief resultaat van € 5.364 en dit wordt met name ‘veroorzaakt’ doordat de ledigingen voor wat betreft afval begrotingstechnisch zi jn verantwoord onder de noemer afvalstoffenheffing. Dit is dan ook een aandachtspunt voor de aankomende begroting. In de begroting van 2025 is rekening gehouden met een dekkingsgraad van 98,54%. In werkelijkheid is een dekkingsgraad van 106,26% van toepassing. Indien ook rekening wordt gehouden met een dotatie van € 131.588 aan de voorziening komt de kostendekkendheid uit op 100%.

Cij fermatig is het geheel in tabelvorm hieronder nader uitgewerkt. In de tabel op de volgende pagina zijn de totale kosten en opbrengsten weergegeven v an het totale product afval inclusief de kostendekkendheidsberekening. Specificatie | Begroting | Realisatie 2025 2025 Salariskosten + | € 45.000 | € 51.810 overhead Rente | € 416 | € 416 Zwerfafval | € 17.500 | € 17.589 Uitbestede | € 36.000 | € 38.262 werkzaamheden Extracomptabele | € 341.178 | € 330.742 bijtelling BTW Gemeenschappelijke | € 1.809.224 | € 1.661.946 regeling Kosten reinigingsheffing | € 2.249.318 | € 2.100.765 (totaal) Opbrengsten | € 2.216.451 | € 2.232.353 reinigingsheffingen Totaal | 98,54% | 106,26% Kwijtschelding afvalstoffenheffing Met ingang van 1 januari 2019 is de "Regeling kwijtschelding afvalstoffenheffing " van toepassing. Op grond van deze regeling kan onder bepaalde voorwaarden kwijtschelding worden verleend voor de afvalstoffenheffing. Voor de overige heffingen in de gemeente Gulpen-Wittem zijn geen regelingen voor kwijtschelding. De kwijtschelding van de afvalstoffenheffing is van toepassing op het vaste en het variabele deel van de gemeentelijke belasting zoals genoemd in de tarieventabel behorende bij de “Verordening afvalstoffenheffing en reinigingsrechten Gulpen-Wittem 2025”.

De uitvoering van de heffing, invordering en de kwijtschelding afvalstoffenheffing is eveneens ondergebracht bij BsGW. Voor de begroting en de jaarrekening wordt uitgegaan van gegevens van BsGW; aangezien nog niet alle verzoeken tot kwijtschelding door BsGW zijn afgehandeld, kan het daadwerkelijke bedrag van de kwijtscheldingen (ook over de voorgaande jaren) nog toenemen. Het geheel verloopt middels een eerder gevormde voorziening. Per belastingjaar zijn de gegevens in tabelvorm opgenomen: Bedrag kwijtschelding Binnen de gemeente kan voor het vast recht en voor een deel van de ledigingen onder voorwaarden kwijtschelding verleend. Hieronder is het verloop per belastingjaar nader uitgesplitst: Belastingjaar | Realisatie 2025 | € 31.480 2024 | € 35.827 2023 | € 39.142 2022 | € 32.667 2021 | € 37.428 Verder is de stand van de voorziening per start en einde van het boekjaar 2025 uitgewerkt: Voorziening | Stand 1-1-2025 | Mutatie | Stand 31-12-2025 kwijtschelding | € 68.993 | €- 3.109 | € 65.885 87 Oninbaar In de loop van het belastingjaar kan blijken dat bepaalde aanslagen niet meer te innen zijn. Dit kan uiteraard ook betrekking hebben op oude belastingaanslagen die betrekking hebben op oude belastingjaren (2021-2025). Daarom is een voorziening getroffen. Voor de jaarrekening wordt uitgegaan van gegevens van BsGW, maar tegelijkertijd betreft het een momentopname.

Per belastingjaar zijn de gegevens hieronder opgenomen. Bedrag oninbaar Belastingjaar | Realisatie 2025 | € 4.685 2024 | € 18.936 2023 | € 11.218 2022 | € 9.503 2021 | € 14.554 Verder is de stand van de voorziening per start en einde van het boekjaar 2025 uitgewerkt: Voorziening oninbaar | Stand 1-1-2025 | Mutatie | Stand 31-12-2025 € 113.357 | € 13.301 | € 126.658 7 Lijkbezorgingsrechten Op basis van de “Verordening Lijkbezorgingsrechten Gulpen-Wittem 2025” worden rechten geheven voor het gebruik van de Algemene Begraafplaats Gulpen en over de door de gemeente verleende diensten in verband met de begraafplaats. De rechten worden geheven van degene op wiens aanvraag dan wel ten behoeve van wie de dienst wordt verricht of van degene die van de diensten gebruik maakt. Het verschil tussen realisatie en hetgeen op begrotingsbasis was geraamd qua baten heeft tot gevolg dat sprake is van een positief resultaat van € 2.278. Omschrijving | Totaal Opbrengst 2025 | € 17.278 Vermindering etc. | € 0 Opbrengst na | € 17.278 vermindering etc. Opbrengst oude jaren | € 686 Geraamde opbrengst | € 15.000 begroting 2025 Realisatie/Begroting | 115,2% Resultaat (positief) | € 2.278 Hieronder zijn de resultaten per 2025 uitgewerkt waarbij op begrotingsbasis de kostendekkendheid was vastgesteld onder de 50%.

Het verschil met de realisatie wordt met name ‘veroorzaakt’ door de hogere baten in relatie tot hetgeen was begroot, de lagere integrale lasten en de lagere toebedeling qua overhead. 88 89 Voor het overige zijn geen bijzonderheden van toepassing. Cijfermatig kan het geheel als volgt worden uitgesplitst: Kostendekking lijkbezorging 2025 Realisatie Lasten taakveld 7.5, inclusief (omslag)rente € 22.945 Baten taakveld 7.5 € 17.964 Netto kosten taakveld € 4.981 Toe te rekenen baten € 17.278 Toe te rekenen lasten € 22.945 Overhead € 3.739 Totaal lasten € 26.684 Totaal baten heffing € 17.278 Kostendekkendheid 65% 8 Marktgelden Onder de naam “marktgelden” wordt een recht geheven voor het innemen van een stan dplaats op het daartoe aangewezen marktterrein gedurende de voor de markt bestemde tijd. Het marktgeld word t geheven van degene die de plaats op het marktterrein inneemt voor het plaatsen, uitstallen of verkopen van goederen en voorwerpen. Eén en ander conform de van toepassing zijnde marktgeldenverordening per 2025. Voor wat betreft marktgelden is sprake van een beperkt positief resultaat van € 492,- en dit komt door een wat betere bezetting van de wekelijkse markten dan vooraf ingeschat. Omschrijving Totaal Opbrengst 2025 € 8.237 Vermindering etc. -€ 45 Opbrengst na vermindering etc.

€ 8.192 Geraamde opbrengst begroting 2025 € 7.700 Realisatie/Begroting 106,4% Resultaat (positief) € 492 Hieronder zijn de resultaten per 2025 uitgewerkt waarbij op begrotingsbasis de kostendekkendheid was vastgesteld op 16%. Het verschil met de realisatie wordt met name ‘veroorzaakt’ doordat iets meer lasten van toepassing zijn dan voorheen begroot. Kostendekking marktgelden 2025 Realisatie Lasten behorende bij taakveld 3.3 betrekking hebbende op marktgelden € 52.155 Baten taakveld 3.3 € 8.237 Netto kosten taakveld € 43.918 Overhead € 25.059 Toe te rekenen baten € 8.192 Toe te rekenen lasten € 40.186 Totale lasten € 65.245 Totaal baten heffing € 8.192 Kostendekkendheid 13% 90 9 Leges Onder de naam ”Leges” worden een aantal verschillende rechten geheven voor door of vanwe ge het gemeentebestuur verstrekte diensten. In het onderstaande overzicht zijn de leges opgenomen op basis van de tarieventabel 2025. De begrote kostendekkendheid was in tot aliteit 61% (€ 779.642,- / € 1.276.367,- ). Op realisatiebasis komt de kostendekkendheid integraal uit op 70% ( € 731.598,- / € 1.039.803,-). De kostendekkendheid voor hoofdstuk 2 Omgevingswet was verder begroot op 51% en komt uiteindelijk uit op 55%. Dit wordt met name ‘veroorzaakt’ door een extra ‘grote’ aanvra ag qua bouwsom.

Hieronder is het geheel nader uitgesplitst: Recapitulatie jaarrekening leges 2025 Onderdeel | Personeelslasten | Overhead | Overige lasten Totale lasten | Baten | Kosten- dekkendheid Totaal | € | 466.188 | € 415.013 | € | 158.602 | € | 1.039.803 | € 731.598 | 70% Hoofdstuk 1 | Algemene | € | 82.934 | € | 74.418 | € | 158.60 | 2 | € | 315.954 | € 331.264 | 105% dienstverlening Paragraaf 1.1 | Burgerlijke stand | 8.314€ | 7.460€ | 8.117€ | 23.891€ | 28.088€ | 118% Reisdocumenten en Paragraaf 1.2 | Nederlandse | € | 37.21441.472€ | 107.702€ | 186.388€ | 196.582€ | 105% identiteitskaart Paragraaf 1.3 | Rijbewijzen | 14.542€ | 13.049€ | 22.477€ | 50.068€ | 57.023€ | 114% Verstrekkingen in het Paragraaf 1.4 | kader van de | € | 3.7134.138€ | 977€ | 8.828€ | 7.459€ | 84% basisregistratie persoonsgegevens Paragraaf 1.5 | Gereserveerd: Bestuursstukken Paragraaf 1.6 | Vastgoedinformatie Paragraaf 1.7 | Overige publiekszaken | 6.261€ | 5.618€ | 15.888€ | 27.767€ | 20.181€ | 73% Paragraaf 1.8 | Gemeentearchief Paragraaf 1.9 | Bijzondere wetten | 8.206€ | 7.363€ | 3.442€ | 19.010€ | 21.931€ | 115% Paragraaf 1.10 | Diversen Dienstverlening en Hoofdstuk 2 | besluiten in het | € | 379.498 | € 337.332 | € | - | € | 716.830 | € 397.701 | 55% kader van de omgevingswet Paragraaf 2.1 | Algemene bepalingen Paragraaf 2.2 | Voorfase | 44.354€ | 39.426€ | -€ | 83.780€ | 14.040€ | 17% Activiteiten met

Paragraaf 2.3 | betrekking tot | € | 219.536246.978€ | -€ | 466.514€ | 507.469€ | 109% bouwwerken Activiteiten met Paragraaf 2.4 | betrekking tot | € | 3.9864.485€ | -€ | 8.471€ | 3.432€ | 41% cultureel erfgoed en werelderfgoed Paragraaf 2.5 | Milieubelastende activiteiten Paragraaf 2.6 | Lozingsactiviteiten Paragraaf 2.7 | Aanlegactiviteiten | 10.349€ | 9.199€ | -€ | 19.549€ | 13.916€ | 71% Paragraaf 2.8 | Overige activiteiten | 24.395€ | 21.684€ | -€ | 46.079€ | 6.864€ | 15% Paragraaf 2.9 | Maatwerkvoorschriften Paragraaf 2.10 | Gelijkwaardigheid Paragraaf 2.11 | Overige tarieven | 39.672€ | 35.264€ | -€ | 74.936€ | 6.895€ | 9% Paragraaf 2.12 | Modaliteiten | 8.969€ | 7.973€ | -€ | 16.942€ | 14.606€ | 86% Paragraaf 2.13 | Vermindering | -€ | -€ | -€ | -€ | -€ Paragraaf 2.14 | Teruggaaf | 296€ | 263€ | -€ | 559€ | -169.521€ Dienstverlening vallend onder de Hoofdstuk 3 | dienstenrichtlijn en | € | 3.756 | € | 3.264 | € | - | € | 7.020 | € | 2.634 | 38% niet vallend onder hoofdstuk 2 Paragraaf 3.1 | Horeca | 3.605€ | 3.132€ | -€ | 6.737€ | 1.912€ | 28% Paragraaf 3.2 | Seksbedrijven Paragraaf 3.3 | Winkeltijdenwet Gereserveerd: Paragraaf 3.4 | Organiseren evenement of markt Paragraaf 3.5 | Standplaatsen | 151€ | 131€ | -€ | 283€ | 197€ | 70% Gereserveerd: Paragraaf 3.6 | Huisvestigingswet 2014 Paragraaf 3.7 | In dit hoofdstuk niet | € | --€ | -€ | -€ | 525€ benoemd besluit 91 92

10 Onbenutte belastingcapaciteit De belastingcapaciteit, waarmee in het Gemeentefonds rekening wordt gehouden, wordt voor ied ere gemeente met dezelfde tarieven berekend. Deze tarieven worden de rekentarieven genoemd en zijn gebaseerd op landelijke gemiddelden. Voor de berekening van de belastingcapaciteit wordt de gemeentelijke lastendruk, zijnde het totaal van de onroerende-zaakbelastingen, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing van e en gemiddelde woning in 2025 in Gulpen-Wittem, vergeleken met de landelijke gemiddelde woonlasten van een jaar eerder: in onze gemeente was de gemiddelde woning-waarde in 2025 € 352.486; bij het geldende OZB-tarief van 0,1230 % hoort OZB ad € 433,56,-, daarbij opgeteld de tarieven voor de afvalstoffenheffing (€ 405,-) en de rioolheffing (€ 314,-), komt dit op een lastendruk afgerond ad € 1.053,-. Wanneer de landelijk gemiddelde tarieven (totaal € 1.053,-worden afgezet tegen de tarieven van onze gemeente in 2025 (afgerond € 1.153, -) bezien vanuit de Coelo gegevens per 2025 dan is de belastingdruk in onze gemeente 109% Afgezet tegen het tarief, zoals dat geldt voor ‘artikel 12’ -gemeenten*1, zijnde minimaal 0,1595% als tarief en voor de gemeente berekende tarief van 0,1547% op basis van de realisatieci jfers 2025 (kwartaalrapportage BsGW) is sprake van een onbenutte belastingcapaciteit van € 142.311,-. Totale som waarde WOZ art.

12 norm norm opbrengst Toelatingsnorm gemeente gemeentelijke opbrengst onbenutte belastingcap. € 2.936.295.043 0,1595% € 4.683.391 0,1547% € 4.541.080 € 142.311 1 Belastingcapaciteit: Het kengetal belastingcapaciteit geeft weer hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde van alle gemeenten. Gemeenten die in ernstige financiële problemen verkeren kunnen op grond van artikel 12 van de ‘Financiële verhoudingswet’ een aanvullende uitkering aanvragen. Dit kan als de algemene middelen van de gemeente aanmerkelijk en structureel tekort schieten om in de noodzakelijke behoeften te voorzien. terwijl de eigen inkomsten zich op een redelijk peil bevinden.) 93 1.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing weerspiegelt halfjaarlij ks in welke mate het vermogen van de gemeente Gulpen-Wittem toereikend is om in de toekomst mogelij ke financiële tegenvallers op te vangen zonder dat het gemeentelijk beleid daarvoor noodzakelij kerwijs aangepast moet worden. Door de financiële risico’s te beheersen en het weerstandsvermogen hierop af te stemmen, wordt normaliter voorkomen dat de gemeente door elke nieuwe financiële teg envaller gedwongen wordt tot het nemen van substantiële bezuinigingsmaatregelen.

Om het weerstandsvermogen zorgvuldig te kunnen beoordelen, is het noodzakelijk om de aanwezi ge gemeentelijke weerstandscapaciteit volledig in samenhang te analyseren met zowel de omvang van de gemeentelijke risico’s alsook de achtergrond van de gemeentelijke risico’s. Het kader voor een gemeentelijk beleid Het kader voor een gemeentelijk beleid voor het weerstandsvermogen en de risicobeh eersing wordt door het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) gevormd. Het Besluit Begroting en Verantwoording schrijft voor dat de beleidslijnen met betrekking tot relevante beheersmatige as pecten in afzonderlijke paragrafen worden vastgelegd, waaronder het weerstandsvermogen (art. 9. en art. 26. BBV). Het Besluit Begroting en Verantwoording definieert het weerstandsvermogen als volgt: Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen:  de weerstandscapaciteit: dit zijn de middelen en mogelijkheden, waarover de gemee nte beschikt of kan beschikken om niet-begrote kosten te dekken;  alle risico's, waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die voor de gemeente van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie (art 11 BBV).

Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording bevat de paragraaf weerstandsvermogen minimaal:  een inventarisatie van de weerstandscapaciteit;  een inventarisatie van de risico's;  het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico's. Een praktische toelichting voor de toepassing van dit wettelijk kader door de gemeente Gulpen -Wittem heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) bes chikbaar gesteld in de vorm van de Handreiking duale begroting. Deze handreiking laat zien hoe de gemeentelijke begroting en de daaropvolgende jaarrekening goed op de rolverdeling tussen raad en college in het duale tijdperk zouden moeten kunnen aansluiten. Dit geldt eveneens voor de kaderstelling en de uitvoering met betrekking tot het weerstandsvermogen in het duale tijdperk. Door het aanwenden van de twee onderstaande methoden kan een gemeente invulling geven aan zowel de kaderstelling alsook de uitvoering van het weerstandsvermogen: Methode 1. De paragraaf weerstandsvermogen bevat zowel de beleidsmatige kaderstelling alsook de uitvoering ervan. Methode 2. Een aparte nota voor de beleidsmatige kaderstelling en in de paragraaf weerstandsvermogen de planning en verantwoording van de uitvoering, de voortgang en een beoordeling van de actualiteit van het beleidsmatige kader. De gemeente Gulpen-Wittem maakt structureel gebruik van bovenstaand genoemde methode 2.

Beschikbare weerstandscapaciteit De (beschikbare) weerstandscapaciteit is de verzamelnaam voor de beschikbar e bronnen waaruit de niet-voorziene financiële tegenvallers bekostigd kunnen worden. Het gaat hierbij om de financiële buffers die vrijgemaakt kunnen worden in het eigen vermogen respectievelijk de gemeentelijke exploitatie om kosten, die zowel zonder enige financiële dekking alsook onverwacht én substantieel zijn, 94 te dekken zonder dat dit gevolgen heeft voor zowel het bestaande beleid als ook de uitvoering van de huidige taken door de gemeente Gulpen-Wittem. De functie van weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit kan op 2 manieren worden ingezet: 1. De weerstandscapaciteit wordt gebruikt om structurele tegenvallers met meerjarige effecten af te dekken. 2. De weerstandscapaciteit wordt gebruikt om incidentele tegenvallers met uitsluitend ef fecten voor het lopende jaar af te dekken. Primair wordt de weerstandscapaciteit gerelateerd aan financiële risico’s die zich in het desbetreffend lopende jaar kunnen voordoen. De meerjarige effecten van structurele tegenvallers wor den betrokken in de politieke besluitvorming bij de eerstvolgende behandeling van de gemeentelijke begroting.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gulpenwittem.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/a115d3d4-b9f5-470b-ae94-4cb91b20151b?agendaItemId=fac96b5b-675c-45b8-8d5e-89f602c1d05b