Nr. 26 Van WIJ naar Samen Regiovisie Jeugdhulp - diverse instanties..pdf

De in paragraaf 3.2 genoemde ontwikkelpunten zouden een logisch vervolg moeten zijn op de beschrijving van het zorglandschap, die relatie ontbreekt nu.

Wees kritisch op algemeenheden en onderbouwing De Regiovisie vormt de basis onder doorontwikkeling van het jeugdhulplandschap. Keuzes die bij die doorontwikkeling gemaakt worden kunnen grote gevolgen hebben voor de kwaliteit van de jeugdhulp, het werkplezier van zorgprofessionals en kosten. Dat betekent dat een en ander feitelijk onderbouwd zal moeten zijn en waar dat niet kan vermeld moet worden dat het om aannames gaat. Daarbij is het belangrijk dat die aannames door terzake deskundigen zijn geformuleerd en onderbouwd: het beste vermoeden op basis van actuele kennis. Met name paragraaf 3.2 bestaat nu uit een opsomming van ‘statements’ waarvan we er een aantal als ‘juist’ herkennen en een aantal niet. Het ontbreekt aan onderbouwing per punt, waardoor er geen onderscheid is tussen feiten, veronderstellingen en meningen. Enkele voorbeelden: ✓

3.2.1. (….) er is onvoldoende toegekomen aan het investeren in preventie. Dit is te doorbreken door (….) o Zoals het er nu staat is het een mening. Het ontbreekt aan onderbouwing als: Waar zijn investeringen in preventie gedaan?, waaruit bestonden die?, wat werkte en wat niet en tegen welke kosten en baten? 2-4

Molen drift

Ook hier is een goede inhoudelijke beschrijving van het zorglandschap voorwaardelijk. Alleen dan kan gericht nagedacht worden hoe preventie een rol kan spelen. 2.3.1 (…) model draagt hieraan bij door in de regio te zorgen voor een vergelijkbare werkwijze en mate van preventie (….). Het betreft een model voor ordening van de inkoop, zonder zorginhoudelijke relevantie, zoals met de mate van preventie. o

✓

Voorkom misverstanden door onduidelijk taalgebruik Voorbeelden: ✓ In het document wordt regelmatig gebruik gemaakt van de woorden ‘(hoog)specialistisch’ en ‘hoog specialistisch’. Dit wordt geassocieerd met een bepaalde mate van schaalgrootte in organisatie en inkoop. Er wordt gesuggereerd dat het voldoende is alleen de hoog-specialistische ggz regionaal te blijven inkopen. In het werkveld wordt onder hoog specialistische ggz verstaan: de ggz die zich richt op zeer zelden voorkomende problematiek en daardoor een geografisch (bovenregionaal) monopolie vereist. Over ‘de andere specialistische ggz’ wordt soms gezegd dat die voldoende voor handen is en daardoor geen schaalgrootte criteria zou kennen en dus eenvoudig lokaal ingekocht kan worden. Het omgekeerde is waar: Kwalitatief hoogwaardige specialistische ggz vereist zaken als onderzoek, opleidingsplekken, multidisciplinaire teams, voldoende aanwezigheid van hoog opgeleid ervaren personeel. Dat vereist een schaalgrootte en efficiëntie die zich niet laat verenigingen met inkoop op gemeentelijk niveau. Doordat gemeenten specialistisch ggz aanbod zijn gaan inkopen bij aanbieders die bovengenoemde zaken niet bieden lijkt het nu of er legio aan aanbod is, maar daarbinnen bestaan dus grote kwaliteitsverschillen. Het trachten onderscheid te maken tussen hoog specialistisch en specialistisch vraagt dus overeenstemming over definities.

Daarbij heeft hoog specialistische ggz (definitie zorgaanbieders) bovenregionale inkoop (het geografisch monopolie moet groter zijn dan alleen de provincie Groningen) en vraagt specialistische ggz regionale inkoop. ✓

Op verschillende plekken wordt de Regiovisie geduid als ‘verplicht vanwege de NvO’. Een goed doordachte regiovisie is echter voorwaardelijk voor adequate doorontwikkeling van de jeugdhulp. Dat het ook een eis is die is opgenomen in de NvO, kan o.i. beter uit het stuk verwijderd worden, het wekt bij de lezer een verkeerde indruk en doet er (in dit document) in feite niet toe.

✓

Pg. 4, 2e alinea: de RIGG koopt niet alleen specialistische jeugdhulp in maar ook lichtere producten.

✓

2.3.4: (.) de experts zijn in staat out of the box te denken (.). Dat is niet juist: Het zijn experts in specialistische jeugdhulp, die redeneren op basis van kennis en ervaring. Als hun werkwijze als ‘out of the box’ wordt gezien dan wijst dat op een kennistekort bij de waarnemer. Deze misvatting en het gegeven dat ze uit hun organisaties moeten worden samengebracht in een expertteam wijst erop dat de kennis die zij inbrengen op bepaalde plekken in het zorglandschap ontbreekt. Relevant voor de regiovisie is dan: Welke kennis is dat en hoe kunnen we die kennis beter integreren in het werkveld?

✓

4.1 Hier wordt het Rietschansoverleg genoemd als een formeel gremium voor afstemming. Dat is onjuist. Het is een informeel overleg waar – buiten de bestaande overleggen om – tijd is om met elkaar terug en vooruit te blikken, zodat meer prospectief gehandeld kan worden

✓

Pg. 6 punt 4. Dit zijn teveel algemeenheden bij elkaar. Het roept vragen op als: wat was de kwaliteit van de toegang?, Hoe heeft die zich ontwikkeld?, Wat wordt bedoeld met ‘als het lokale team zijn basis op orde heeft?’. Immers niet alle gemeenten hebben lokale teams en voor 2015 waren er geen lokale teams en minder jeugdhulpbudget. Wat waren/zijn de doelen van het werken met lokale teams? Kan de toegang zijn werk momenteel niet goed uitvoeren? Waar wel? Waar niet? Wat veroorzaakt die verschillen? Waar vervullen ze al een essentiële rol in het landschap: op welke doelen wel en niet?

✓

2.1.3 het gaat over een nieuwe manier van werken via samenhangende hulp. Dat is in de kind- en gezinsbescherming i.h.a. inderdaad een nieuwe manier. Maar in het werkveld is het inmiddels al jaren géén nieuwe manier meer. Het zou goed zijn als de regiovisie duidelijk is over wat er op dit gebied in 3-4

Molen drift

Groningen aan kennis en ervaring beschikbaar is: Wie zijn hier al wel goed in, waar zien we dat? Hoe maken we gebruik van die ervaringen om het in de breedte beter te gaan doen? Opmerkelijk is, dat onder leiding van Molendrift, een dergelijke manier van werken werd ontwikkeld en dat wij hier landelijk en in Vlaanderen en Zwitserland advies geven. Dat is zo omdat Nederland kenniskoploper is in Europa op het gebied van de hulpverlening aan gezinnen met meervoudige en complexe problemen. En binnen Nederland heeft de RuG deze kenniskoploperpositie. Relevant voor de regiovisie is de vraag waarom deze kennis dan nog zo vaak niet wordt ingezet in de regio waar deze wel is ontwikkeld en wat daarin de ambities zijn. ✓

In 2.3.2 staat dat de toegang een ‘sturingsmiddel om grip te krijgen’. Het is belangrijk om in deze regiovisie beter te tonen dat de toegang maar deels via de gemeenten loopt en om te beschrijven in hoeverre het nu inderdaad werkt, dat sturen en meer grip krijgen. Wat werkt daarin wel en wat niet? Is de prestatie van de lokale teams op deze punten merkbaar beter dan die van de andere verwijzers, met name de huisartsenroute of de huisartsen met OJG route? Wat weten we daarover? Wat doen we daarmee?

✓

2.4.3 (…) de gemeente is de verwijzer voor ongeveer 40% van de kosten en 25% van de cliënten. De huisarts is de verwijzer voor 18% va de kosten en 40% van de cliënten(…). Dit wordt gevolgd door de conclusie dat de huisarts voornamelijk naar relatief lichte jeugdhulp verwijst en de gemeenten voornamelijk naar relatief zware. Het is de vraag of dat klopt en als dat zo is wat de kwaliteit van de verwijzingen is. Het zou daarom goed zijn deze analyse samen te maken. Ook is het belangrijk toe te voegen dat de overall kosten van de beide verwijsroutes onderling verschillen doordat de inzet van de huisarts als verwijzer voor de gemeenten kosteloos is en die van gemeentelijke verwijzers niet. Wegen de kosten van verwijzen door lokale teams op tegen de baten? En weer is het relevant om regionale verschillen in deze percentages en vervolgkosten te betrekken. Zo ontstaat snel beter inzicht over de wenselijke vormgeving en haalbaarheid.

Aanvullend ✓ We missen de constatering dat jeugdhulp vaak als voorliggend wordt gezien en daardoor financieel gaten dichtloopt voor het passend onderwijs, WLZ etc. Zie ‘Onderzoek afbakening jeugdhulp zonder verblijf’ (Lorenz et. al., mei 2020). Het is goed mogelijk samen met zorgaanbieders in te schatten in hoeverre dat speelt en te bedenken of hier verbetering te halen valt: welke ervaringen hier al mee zijn. ✓

Het is goed dat naar cijfers wordt gekeken zoals de ontwikkelingen in aantallen in zorg, kosten en demografische ontwikkelingen. Echter deze zijn alleen bruikbaar voor verbetering als ze in verband gebracht worden met de aard en ernst van de problematiek van de cliënten. Alleen dan kan worden bedacht welke kennis/aanbod waar en in welke mate nodig is. Dit gaat terug tot en met preventie: er is kennis nodig over de aard van de problematiek om na te kunnen denken over het ontstaan ervan en daarmee wordt het dan mogelijk verantwoorde keuzes maken in de inzet van preventie. Wat dit betreft wijzen we op het monitoring instrument dat Molendrift en Accare maakten voor landelijk onderzoek naar de effectiviteit van de OJG. Daarbij wordt voor elke client de karakterisering van de problematiek gekoppeld aan de gepleegde interventie en het behaalde resultaat. Zo ontstaat snel een goed beeld van type problemen en wat daarop effectief is. Tegelijkertijd geeft het inzicht in de geografische spreiding van problemen wat weer handvatten geeft voor preventie. Deze monitoring laat zich eenvoudig vertalen naar een jeugdhulp brede monitoring. Om een verdere toename van de administratieve overhead te voorkomen zou deze in plaats van de beschikkingenadministratie kunnen worden ingevoerd. Veendam heeft goede plannen ontwikkeld hoe dat zou kunnen.

Tegelijkertijd kan een dergelijke aanpassing alleen succesvol worden doorgevoerd als dat jeugdhulp regio breed gebeurt..

✓

De zorg wordt meer en meer gekenmerkt door een groot verloop en schaarste aan goed personeel. De jeugdhulp is daarin geen uitzondering. Er is een relatie met werkplezier dat afneemt door toenemende bureaucratie en onredelijk beknotten van vrijheid in professioneel handelen. Het zou goed zijn hier een hoofdstuk aan te besteden. 4-4

1 1.5 Reactie Jonx op concept-regiovisie

~ JonH

Directie

De heer G. Ranter, Projectleider

Datum: Kenmerk: Betreft:

29 oktober 2021 IDCvB Concept regiovisie

Geachte heer Ranter,

Dank voor het toesturen van de concept regiovisie 12 oktober 2021. In uw schrijven van 14-10-2021 vraagt u een reactie hierop en in antwoord daarop stuur ik u hierbij de reactie vanuit Jonx, onderdeel van Lentis.

Correspondentieadres Postbus 128 9470 AC Zuidlaren Bezoekadres Lagerhout E 35 9471 KB Zuidlaren Telefoon 050 409 7034 Fax 050 409 7050

De concept regiovisie schetst voor ons de bekende ontwikkelingen landelijk en regionaal. De hieruit voorkomende opgaven zijn hiermee herkenbaar en noodzakelijk. Deze onderschrijven wij. Graag vragen wij wel nadrukkelijk aandacht voor het feit dat de ontwikkelingsvoortgang van jeugdigen ook verstoord kan verlopen als er geen aanwijsbare externe factoren of bedreigingen zijn. Vroeg signaleren en passend interveniëren is altijd van belang om verdere problemen in de toekomst voor te kunnen zijn. De visie voor Groningen wordt in de concept regiovisie op hoofdlijnen beschreven. De beschreven hoofdlijnen bieden echter nu nog onvoldoende houvast en concretisering om een gewenst, dekkend zorglandschap voor de jeugd te beschrijven voor de toekomst en de problemen op te lossen. Zonder deze concretisering is het ook niet mogelijk een keuze te maken voor passende monitoring en bekostiging. De cijfers in de conceptvisie zijn gebaseerd op indicaties en zorgzwaarte, maar geven geen duidelijkheid over type of complexiteit van zorg(vragen) en/of typering van de doelgroepen. Jonx is van mening dat een grondige analyse van de (hoog)specialistische zorgvragen/doelgroepen kan bijdragen aan geïnformeerde keuzes ten aanzien van het passende zorgaanbod. Graag denkt Jonx mee in de vervolgstappen om in gezamenlijkheid bij te dragen. Met vriendelijke groet,

~~ dr. I.D.C. van Balkom, directeur Zorg & Bedrijfsvoering Jonx Jonx biedt jeugd geestelijke gezondheidszorg, behandeling en begeleiding voor autisme in de drie noordelijke provincies. Jonx maakt deel uit van Lentis.

1 1.6 Reactie Cosis op concept-regiovisie

•

SIS

Bezoekadres Lauwers 17 9405 BL Assen

Postadres Postbus 214 9400 AE Assen T 088 839 3000

E info@cosis.nu

W www.cosis.nu

Deze brief is digitaal verzonden IBAN NL70 RABO 0168494779

BTW NL816892040B01

KvK

DATUM ONDERWERP ONS NUMMER BEHANDELD DOOR

04082725

28 oktober 2021 reactie op concept regiovisie CMC/20211028 Cosis Marktcentrum

Geachte leden van de ambtelijke werkgroep NvO, Hartelijk dank voor het toesturen van de conceptversie van de regiovisie. We hebben het stuk met aandacht en belangstelling gelezen. Bij het lezen van de concept regiovisie is ons een aantal concrete zaken opgevallen die we puntsgewijs bij langslopen. Voorafgaand aan de behandeling van die punten vragen we ons af of deze regiovisie écht gaat bijdragen aan het oplossen van de problemen in de jeugdzorg. We onderscheiden verschillende risico's. In de eerste plaats een versnippering van zorg en de kans op een niet dekkend zorglandschap waardoor cliënten en patiënten mogelijk geen toegang houden tot passende ondersteuning en behandeling. We lezen voorbeelden van een potentieel verdere stijging van de nu al te hoge administratieve lasten en overhead. Dit alles werkt door in de motivatie van hulpverleners in de sector met kwalitatieve en kwantitatieve verslechtering tot gevolg, dit in een reeds krappe arbeidsmarkt. Bij het lezen van het stuk is ons inhoudelijk een aantal zaken opgevallen; De aanpassingen in het beleid zien wij als "het verbouwen met de winkel open" hiervoor dient aandacht te zijn. De zorg gaat door. Enkele gemeenten zijn vooruitlopend op de regiovisie al bezig jeugdhulp anders te organiseren en in te kopen.

Er wordt in het stuk gesproken over verbruik van jeugdhulp, dat doet volgens ons tekort aan de uitgangspunten van investeren in, en preventieve werking van jeugdhulp om op de langere termijn de maatschappelijke kosten te verlagen. U spreekt over langdurende samenwerking en contracten, hierbij vinden we het belangrijk om te noemen dat naast de beoogde stabiliteit ook flexibiliteit en ontwikkeling mogelijk moet zijn. We stellen dan ook voor om evaluatiemomenten en bijstellingsmomenten, gericht op de eerder genoemde risico's, vanuit partnership expliciet in dit stuk te benoemen. Zodat de inhoud van partnership voor de verdere ontwikkeling voor alle partijen helder is. U geeft aan dat u administratieve lasten wilt beperken. Dat geldt expliciet voor de kant van de gemeente als voor de kant van de zorgaanbieders. Met de komst van het hybride model bestaat het

risico op verschillende uitwerking per gemeente wat bij het proces van contractering tot onwenselijke kosten leidt. De geboden ruimte om lokaal te experimenteren (pag. 29) dient volgens ons op dat vlak gekaderd te worden. Zodat het tot een substantiële lastenverlichting leidt. Onder andere de door u voorgestelde 'sturing op aanbieder' en de genoemde veranderende datavoorziening mogen niet leiden tot verdere administratieve lastenverzwaring aan de kant van de zo�gaanbieder(s). Ook hier geldt dat een verregaande lastenverlichting het uitgangspunt zou moeten zijn. Tot slot Uiteraard zijn we bereid om in gezamenlijkheid te kijken naar het oplossen van de problemen. Dat vergt reflectie van alle partijen op het eigen handelen. We zien de uitnodigingen voor de ontwikkeltafels dan ook graag tegemoet. Mochten de door ons genoemde punten vragen oproepen dan zijn wij uiteraard bereid deze toe te lichten. Hiervoor kunt u contact opnemen met Roel Rijskamp.

Bert Hogeboom, Bestuurder Alinda Kloosterman, Directeur Cluster Kind, Jeugd én Gezin

1 1.7 Reactie Cedin op concept-regiovisie

Aan:

bestuurders van PG&Z ambtelijke projectgroep T.a.v.: dhr. G. Ranter, Projectleider

Geachte dames en heren, Hartelijk dank voor het bieden van de gelegenheid te reageren op de Norm voor Opdrachtgeverschap zoals geformuleerd in de concept-regiovisie. Wij onderstrepen het belang in het formuleren van die visie als gemeenten en zorgaanbieders samen te werken en waarderen de oproep die u daartoe doet. In reactie op uw concept leggen wij u een aantal zaken voor. Die zullen u uit eerdere correspondentie en gesprekken met aanbieders, waaronder ook Stichting Cedin, niet onbekend of verrassend voorkomen. Wetend dat u die eerder inbreng bezit en kent, formuleren wij in dit bericht onze kanttekeningen bij de regiovisie kort en bondig. Mocht een of ander toch niet helder zijn, dan geven wij u desgewenst graag nadere toelichting. Onze opmerkingen: - de concept-visie maakt duidelijk dat gemeenten zowel willen samenwerken, onderling en met aanbieders, op provinciaal niveau en tegelijkertijd en los van elkaar, gemeentelijke beleid willen voeren. Wij waarschuwen voor de door ons voorziene gevolgen van lokaal (i.c. gemeentelijk) georganiseerde jeugdhulp.

Die zijn verlies aan focus op wat voor het gehele provinciale zorglandschap geldt, versnippering van inzet op vraagstukken die in elke gemeente spelen, het risico van concurrentie tussen gemeenten op beschikbaarheid van voorzieningen en op de daarvoor vereiste personele capaciteit, een toename van indirecte (personele) capaciteit, en niet in het laatst een toename van bureaucratie in allerlei overleggen, procedures, werkprocessen en verantwoordingen. Elk van deze punten vloeit voort uit de keus voor het hybride inkoopmodel uit paragraaf 5.2 van de notitie. - in de conceptvisie wordt gesteld dat er ander beleid nodig is om een aantal knelpunten in het huidige jeugdhulpstelsel te kunnen oplossen. Wij wijzen erop, dat op geen enkele wijze wordt onderbouwd dat nieuw beleid, dat in de kern bestaat uit het invoeren van sterker gemeentelijk georganiseerde jeugdhulp, de knelpunten oplost. In de u bekende rapporten “Stelsel in Groei” en “De volgende stap” worden de risico’s daarvan zonneklaar gepresenteerd. Wij adviseren u de in de concept visie gemaakte keuzes nog eens af te zetten tegen de in deze rapporten gegeven waarschuwingen. Tot slot. Wij realiseren ons dat wij op belangrijke onderdelen van de concept-visie zeer kritisch zijn. Dat geldt niet voor de ambitie, ook bij gemeenten, voor de provincie Groningen een goed functionerend en betaalbaar jeugdhulpstelsel te realiseren.

Ook in de toekomst kunt u blijven rekenen op de bereidheid van onze organisatie daaraan constructief bij te dragen. Met vriendelijke groet, H. Wilbers bestuurder Cedin

1 1.8 Reactie Lagro Zorgkracht 12 op concept-regiovisie

Beste Erik, beste Ann, Met enige weerzin dan toch een reactie, met het risico om wederom weggezet te worden als de (ongewenste) kritische noot, de luis in de pels, en betiteld te worden als ‘zie je wel, ze willen niet, ze zijn alleen maar tegen’. In alle openheid naar u allen, omdat het wederom deels de crux schetst van de ‘gespannen voet’. Deze Regiovisie brengt een hoop reeds ontstane frustratie naar boven en zoals Menting schetste: ‘Vanuit irritatie en het ontbreken van vertrouwen, kom je niet tot een goed gesprek.’ Ik had niet de intentie te reageren, of alleen te reageren met één of twee zinnen, maar vind het dan toch mijn verantwoordelijkheid om wel vanuit mijn bijna 60 aanbieders te reageren. Zoals u weet, ben ik niet geneigd een blad voor de mond te nemen. Na de berichten vanuit gemeente Groningen over ‘SAMEN’ afgelopen vrijdag en de leugen van Veendam in het gesprek met Menting, heeft een reactie op de regiovisie – met wat er nu op tafel ligt – wat mij betreft (in elk geval gevoelsmatig) weinig zin. We naderen vanuit in elk geval een deel van de aanbieders dan ook langzaamaan op het punt dat we het station van constructieve bijdragen zijn gepasseerd. Dat is wat mij betreft een gemiste kans, als we (nog steeds) ergens gezamenlijk uit willen komen en vooral naar toe willen groeien.

Voor wat betreft de leugen: de raad van Veendam heeft in de raadsvergadering in haar geheel niet gevraagd ‘Wanneer we nu eindelijk eens beginnen’. De raadsvergadering is inmiddels afgeluisterd, de raad was in tegenstelling tot wat Grimbergen schetste in het gesprek met Menting, bijzonder kritisch, zo blijkt. Mocht er een moment zijn geweest dat de raad dit wel heeft gevraagd, en ik het mis heb, dan hoor ik het graag. Als het gaat om ‘vertrouwen’ als onderwerp in de gesprekken met Menting, dan zijn dit wel #dingetjes. Onder politieke druk wordt nu een stuk ter tafel gebracht, omdat wethouders ‘dit aan hun raden beloofd hebben’ en ‘Den Haag erop zit te wachten’. Het geeft echter niet de inhoudelijke opgaven en ambities weer waar zorgaanbieders graag – zoals zij al maanden in verschillende combinaties en overleggen hebben getracht – met gemeenten hun bijdrage aan willen leveren. Nog steeds is dit een dusdanig hoog-over-verhaal dat gemeenteraden en Den Haag tevreden moeten stellen, vermoed ik, maar wat mij betreft ontbreekt nog steeds iedere inhoudelijk analyse om te komen tot gedragen, concrete, zorgvuldig en smart geformuleerde ambities voor de toekomst. Deze regiovisie valt nog steeds in de categorie ‘Iedereen wil wereldvrede’. Een aantal punten, die je niet zullen verbazen:

Afbakening 2.1.1 De transformatie van de jeugdhulp vraagt om inzet op meerdere schaalniveaus: gemeentelijk, regionaal, bovenregionaal en landelijk. Een onderdeel van de uitwerking van de regiovisie is de afweging op welk schaalniveau de gewenste ontwikkeling nodig is en hoe de vormgeving van de inkoop kan plaats vinden en welke governance hierbij nodig is. Een regiovisie geeft richting aan de samenwerking tussen, in ons geval, de Groninger gemeenten en aan de inhoudelijke opgaven en ambities waaraan gemeenten en jeugdhulpaanbieders willen werken. 5.3 De Groninger gemeenten hebben besloten om de hoog-specialistische jeugdhulp regionaal te blijven inkopen en de doorontwikkeling daarvan bij de RIGG te beleggen. De exacte afbakening van de jeugdhulp is onderdeel van het project en dient te worden afgestemd met aanbieders en gemeenten. Pagina 7: Daarnaast wordt er rekening gehouden met het feit dat er een deel van het hoogspecialistisch aanbod onder een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) gaat vallen. Daar moeten landelijk nog afspraken over worden gemaakt. In de regiovisie zou afbakening een onderdeel moeten zijn en vervolgens de vraag wat gemeenten lokaal, regionaal, bovenregionaal en landelijk ingekocht willen hebben. De afbakening is aan de orde geweest in de voorbereidingsgroep en in de klankbordgroep en is cruciaal voor de keuzes die

gemaakt moeten worden voor de inkoop. Afbakening komt onvoldoende terug in de Regiovisie. Onder de genoemde AMVB valt verder niet alleen ‘een deel van het hoog-specialistisch aanbod’, maar ook (grote) delen van het specialistisch aanbod. Gelieve hier een correcte weergave te geven. 2.3.1 geeft een plaatje van de huidige inkoop, maar gaat nog steeds niet over de gevraagde afbakening, waar in de overleggen voorafgaand in de eerste sessie over de regiovisie in juni al om gevraagd is. Ik hoef niet nogmaals te benadrukken dat visie leidend zou moeten zijn en daaruit volgt inkoop. Niet andersom.

Stelsel in Groei Paragraaf 2.1.2. U refereert aan het rapport Stelsel in Groei met onder andere de tekst: ‘Tegelijkertijd zijn er aanbevelingen geformuleerd voor de efficiëntie en betaalbaarheid van het stelsel op de kortere en middellange termijn.’ Het AEF-rapport verwoordt ook helder dat bepaalde keuzes (die nu gemaakt worden) niet per definitie leiden tot de door gemeenten gewenste resultaten. Uw tekst en het aanhalen van het rapport is daarmee een eenzijdig belicht verhaal en daarmee zet u gemeenteraden op het verkeerde been. Als dit de argumentatie voor het één is, gelieve in het kader van transparantie ook de andere kant te belichten. Eenzijdig belichten kan politiek handig zijn, een waarheidsgetrouwe weergave van de inhoud van het rapport heeft echter mijn voorkeur (of het rapport weglaten). Eenzijdig belichten lijkt me politiek in deze fase niet handig.

Gezamenlijke opgave Het vormt het gezamenlijke inhoudelijke kader waarop we gezamenlijk regionaal willen sturen. Het blijven bieden van kwalitatief goede zorg die aansluit bij de behoeften van jeugdigen en gezinnen en de betaalbaarheid van deze zorg, is nadrukkelijk een gezamenlijke opgave. Ten aanzien van het bieden van kwalitatief goede zorg zijn er vanaf april twijfels gerezen of deze provinciebreed gewaarborgd kan worden. De grootste oorzaak van ‘de patstelling’. U impliceert dat het een gezamenlijke opgave is. Laten we vanaf heden in gezamenlijkheid het inhoudelijke kader waarop we gezamenlijk regionaal willen sturen vormgeven. Met de nadruk op regionaal. En gezamenlijk. Een kader dat niet alleen gaat over ‘betaalbaarheid van deze zorg’, maar ook over ‘kwaliteit van deze zorg’ en ‘kwaliteit van samenwerking’ en ‘kwaliteit van de uitvoering’. Al deze aspecten zijn onderbelicht in de regiovisie, maar leiden uiteindelijk wel tot betaalbaarheid. Me dunkt dat al deze aspecten beter belicht zouden moeten worden, dat deze gezamenlijke opgave concreter gemaakt zou moeten worden voor alle betrokkenen en niet ‘betaalbaarheid’ leidend te laten zijn.

We kunnen dit alleen realiseren met een verregaande samenwerking en het doorlopen van een zorgvuldig proces. Voldoende tijd en ruimte voor inspraak spelen hierbij een belangrijke rol. Tot op heden is er geen sprake van verregaande samenwerking en is het proces niet zorgvuldig doorlopen. Mooie teksten, maar ver bezijden de werkelijkheid, en leveren een hoop irritatie op. Kan men ook over vallen. Of beter verwoorden en erkenning geven aan. Dat zou u sieren.

Samenhang jeugd en onderwijs Het zorgaanbod is zoveel mogelijk in samenhang georganiseerd, bijvoorbeeld tussen jeugdhulp en onderwijs of tussen de jeugdhulpaanbieders en de gemeentelijke toegang.

De werkelijkheid vanuit de leerreviews in het kader van het door gemeenten zo gewenste ‘Ketenbreed leren’ geeft een andere kijk op de werkelijkheid. Het ‘in samenhang organiseren van jeugdhulp en onderwijs’, of ‘tussen aanbieders en toegang’ is waar het aan schort. De aannames zoals geschetst in 3.2.1 (er wordt teveel bekostigd uit jeugdhulp, en er zijn teveel aanbieders betrokken) zijn aannames die vooral de ‘schuld’ leggen bij de aanbieders. Dit was ook wezenlijk voelbaar het gevoerde gesprek met Menting. M.i. dient hier een betere analyse gemaakt te worden zoals meerdere malen eerder aangegeven in mei/juni en op de bijeenkomsten in juni en augustus. Namelijk analyses over het beter functioneren van de toegang, wat Veendam zo mooi noemt ‘werkgeluk’, kwaliteit en continuïteit van casemanagers, inzetten van experts met een brede kennis van zorg én onderwijs, het inzetten van meer expertsie aan de voorkant, het adequaat opvolgen van signalen, het verbeteren van processen bij gemeenten en het werkelijk luisteren naar de hulpvraag van het kind en de ouder, en ‘samen beslissen’. Al deze zaken zouden tot veel meer efficiëntie en effectiviteit moeten leiden dan nu het geval is en daarmee tot ‘betaalbaarheid’. In de regiovisie komt onvoldoende het functioneren (en de kosten) van gemeenten aan bod en ontbreekt de analyse hierover.

Grondige analyse De grondige analyse die toegezegd is, is niet gemaakt. De analyses in bijlage 1 en 2 is slechts een demografische en een cijfermatige onderbouwing van wat gemeenten hebben uitgegeven aan diverse vormen van zorg, aan hoeveel cliënten over een aantal jaren. De analyses zeggen niets over waarom de transformatie niet op gang is gekomen. Het zegt niets over hoe het met de jeugdige daadwerkelijk is. De analyse geeft ook niet weer wat de effectiviteit is van gemeenten, de kosten van sociale teams, CJG’s, en al dies meer zij. Het beeld gaat hier sect alleen heel koude data, een eenzijdig belicht. Het geeft niet aan waar de problemen werkelijk zitten. Een grondige analyse om te komen tot ambities dient veel meer te omvatten enn gaat over veel meer onderwerpen dan alleen deze financiële statistieken.

Proces al twee stappen verder dan het gesprek dat we voeren Nu, dan wordt het toch nog een langer verhaal dan gedacht. Ik sluit mij verder graag aan bij de ongewijfeld kritische noten van andere aanbieders. De moed zakt me in de schoenen: het voelt zinloos om uitgebreid te reageren, en ‘Zinloos, daar ben je niet van’, appte iemand mij vanavond. Die uitspraak klopt als een bus. De mededelingen vanuit gemeente Groningen van afgelopen vrijdag over het TJG en ‘SAMEN’ doen me realiseren dat we meepraten over een proces dat al twee stappen verder is dan het gesprek dat we voeren. Zo ook heb ik de Regiovisie als een wezenlijk ander stuk voorgesteld dan wat er nu ter tafel ligt. Het is geschreven vanuit een politieke en ambtelijke werkelijkheid die ver af staat van de werkelijkheid van de zorgaanbieder en erger nog, mijlenver afstaat van de werkelijkheid en realiteit van uw jeugdigen, waar ik had gehoopt ergens in het midden uit te komen. Iedereen wil wereldvrede is nog steeds de toon. Gemiste kans wat mij betreft.

Uw criticaster, Andrea Lagro

1 Bijlage 2

Bijlagen bij memo gemeenteraad Groningen – Van WIJ naar SAMEN? – 1 december 2021

Bijlage 2

Presentatie informatiebijeenkomst gemeente Groningen van 11 november 2021

1 Bijlage 2: Presentatie informatiebijeenkomst 11 november 2021

Onderweg naar het Groninger model jeugdhulp Informatiebijeenkomst gemeente Groningen 11 november 2021

/Gemeente

uronmgen

~

1

Welkom op onze informatiebijeenkomst • Informatief, fysiek en online • Welkom door wethouder Isabelle Diks • Terugblik • Haalbaarheidsonderzoek TJG • Collegebesluit: SAMEN. • Dit doet SAMEN. straks • Wat betekent dit voor u? • Gelegenheid tot het stellen van vragen /Gemeente

uronmgen 2

~

Isabelle Diks Wethouder gemeente Groningen Portefeuillehouder Jeugdhulp

/Gemeente

uronmgen

~

3

Wim Klei Projectleider projectgroep inkoop jeugd gemeente Groningen

/Gemeente

uronmgen 4

~

Nu Eerder

Voorjaar 2021

Koersdocument Ambities Leidende principes

Concretisering Veldverkenning Regio

Collegebesluit: Team Jeugd en Gezin Vanaf nu: SAMEN. Doorontwikkeling jeugdhulp

/ G emeente

uronmgen

~

5

Waarom willen we dit

Meer thuis inzet

Er gaat veel goed,veelkan nog beter

Kind en gezin hebben baat bij laagdrempelig toegang tot deskundigheid, in eigen leefwereld en in verbinding met specialisme

Om transformatie te laten slagen blijkt uit landelijke best practice: sterkere toegang, betere triage Passende hulp binnen budget door versterking rol gemeente, grip op financiën, strategische partners 6

Doen wat nodig is in belang van kind en gezin (afschalen, normaliseren, minder indicaties) vanuit één organisatie

‘Groninger model’ en nieuwe inkoop helpt hierbij

Samenhang met regiovisie

Regio

Specialistische hulp

Lichte en basisondersteuning

t

Lokaal

/Gemeente

uronmgen

~

7

De lokale uitwerking Haalbaarheidsonderzoek door BMC van de taak jeugd en gezin bij WIJ Groningen Waarom onderzoek? • Is het logisch om het bij WIJ Groningen onder te brengen? • Is het haalbaar? • Risico’s, voorwaarden, maatregelen en fasering

/Gemeente

uronmgen 8

~

Uitkomsten haalbaarheidsonderzoek Aandachtspunten

Positionering SAM EN. bij WIJ • Voortbouwen op Groninger Functioneel Model (sinds 2015)

• Past bij huidige rol, taak en bijdrage​ WIJ

• WIJ nog in ontwikkeling • Investeren in menskracht en kwaliteit • Zorgvuldige doorontwikkeling kost tijd

• Koppeling begeleiding en lichte behandeling aan toegangsfunctie en preventie

• SAMEN . heeft consequenties voor markt, zorglandschap, verwijzers en inwoners /Gemeente

uronmgen

~

9

Collegebesluit 26 oktober 2021 Besluit

Uitwerking

• Opdracht aan WIJ: SAMEN.

• Startdatum 1 juli 2022

• Gemeente met WIJ en ketenpartners

• Stapsgewijze invoering

• Formulering opdracht en implementatieplan

• Verwijzers

• Gezamenlijk opdrachtgeverschap

• Personeel

• In afstemming met Regiovisie

• Zorgcontinuiteit

/Gemeente

.....__ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _~ 10

gen

Opdracht aan SAMEN. • Versterken expertise aan de voorkant (triage) • Begeleiding en lichte behandeling voor ouders en kinderen zonder indicatie • Jeugdhulp dichter bij de gezinnen, in de wijken • In samenhang met preventie en scholen • Met gebruik van sociale basis • Afname doorverwijzing specialistische jeugdhulp

/Gemeente

uronmgen

~

11

Dit gaat SAMEN. doen Toegang Advies, consultatie, hulp

‘Doen wat nodig is’ OJG als schakel met huisarts

Functies o.a. (niet limitatief)

• Casemanagement, ook i.r.t. veiligheidsketen • Opvoedondersteuning • WIJ in het VO en MBO (School als Wijk en VO-WIJ) • Oudercoaching • Basis jeugd GGz (behandeling) • Gezinsbegeleiding • Voor- en nazorg klinische en residentiële opname • Begeleiding bij psychische, psychiatrische aandoeningen • WIJ in het basisonderwijs /Gemeente

uronmgen 12

~

Hulp en ondersteuning van begeleiding tot lichte behandeling

--•••

Overig-via open house

2.500 cliënten

14 miljoen euro

77%

145 aanbieders

Aandeel functies SAMEN. in totaal jeugdhulp gemeente Groningen

/Gemeente

uronmgen

~

13

Huidige producten Open House Individuele begeleiding basis Individuele begeleiding specialistisch Gezinsbegeleiding basis Gezinsbegeleiding Laagfrequent Gezinsbegeleiding specialistisch Groepsbegeleiding basis Groepsbegeleiding specialistisch Individuele behandeling basis Individuele behandeling specialistisch licht Individuele behandeling laagfrequent Specifieke doelgroepen 3 (toeleiding naar en behoud van onderwijsdeelname) Specifieke doelgroepen 4 (ondersteuning bij complexe echtscheiding)

rGemeente

Specifieke doelgroepen 6 en 7 (gezinnen met geringe soc. redzaamheid)

'-....___J

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ~~ron,~gen 14

Wat betekent dit voor u?

• WIJ Groningen gaat de basisjeugdzorg uitvoeren • Minder verwijzingen naar jeugdhulpaanbieders • Op termijn verdwijnen deze producten voor gemeente Groningen uit Open House • Dit kan gevolgen hebben voor uw bedrijfsvoering

/Gemeente

uronmgen

~

15

Wat betekent dit voor u? • SAMEN. Start op 1 juli 2022 • Fasegewijze; eerst nieuwe instroom • Tot juli 2022 verandert er nog niets • Bestaande indicaties blijven gewoon doorlopen • {Her)indicatie wordt afgegeven passend bij ondersteuningsvraag inwoner {net als nu) • Vanaf 1 juli 2022: cl iënten gefaseerd naar SAMEN. {o.b.v. nieuwe instroom) • Het aantal verwijzingen gaat vanaf die datum gestaag dalen • Uiterlijk na 31 dec 2023 geen omzet meer vanuit gemeente Groningen op deze producten /Gemeente

uronmgen 16

~

Vervolgproces • Na deze bijeenkomst voeren wij vervolggesprekken met aanbieders (Q4 ‘21 – Q1 ‘22) • Wij benaderen circa 25 partijen op basis van onze inschatting • Mogelijk een of meerdere nadere informatiesessies • Nadere verduidelijking en bespreken consequenties • Afstemming en afspraken over o.a. personeel, zorgcontinuïteit, samenwerking met WIJ • Vragen of ook met ons in gesprek? lnkoop.jeugdhulp@groningen.nl /Gemeente

uronmgen

~

17

Communicatie • Actieve informatievoorziening • Informatie voor aanbieders • Informatie voor ouders en kinderen • Informatie voor verwijzers en partners

• Alle vragen: inkoop.jeugdhulp@groningen.nl /Gemeente

uronmgen 18

~

Tijdlijn SAMEN. 11 november lnfobijeenkomst

Q4-Q1 Gesprekken aanbieders

1 juli 2022 SAMEN. van start

Q4 - Q2: Implementatie SAMEN.

Nieuwe instroom naar SAMEN.

/Gemeente

uronmgen

~

19

Vragen?

/Gemeente

uromngen 20

~

Contact inkoop.jeugdhulp@groningen.nl

/Gemeente

uromngen 21

~

1 Bijlage 3

Bijlagen bij memo gemeenteraad Groningen – Van WIJ naar SAMEN? – 1 december 2021

Bijlage 3

Presentatie van de bijeenkomst van raadsleden en aanbieders op 1 december 2021

1 Bijlage 3: Presentatie bijeenkomst raadsleden en aanbieders

Van WIJ naar SAMEN? De Groningse jeugdhulp van de toekomst • Raadsleden en jeugdhulpaanbieders in gesprek • Over constateringen, zorgen en voorstellen • Woensdag 1 december, 13.30-15.00 uur

Agenda 1. Aanleiding voor gesprek 2. Landelijke ontwikkelingen 3. Onze zorgen 4. In gesprek

1. Aanleiding voor gesprek • Recente duidelijkheid: regiovisie - SAMEN - hybride inkoop • Gesprekken aanbieders – wethouders hebben te weinig opgeleverd • Veel gesproken maar niet geluisterd • Externe adviseurs wijzen op grote risico’s • Met de rug naar landelijke ontwikkelingen • De toekomst van specialistische jeugdhulp in Groningen staat op het spel

2. Landelijke ontwikkelingen Regionaal méér samenhang en partnerschap • Hervormingsagenda Jeugd (loopt) • Norm voor Opdrachtgeverschap d.m.v. regiovisies (loopt) • Waarschuwing Jeugdautoriteit (23 november) • Beschikbaarheid en continuïteit in het geding • Samenspel moet beter

3. Onze zorgen • Hebben betrekking op inhoud en proces: • SAMEN • Regiovisie • Hybride inkoop (in samenhang)

3. Onze zorgen: REGIOVISIE • Regiovisie ‘lege huls’ • Geen analyse van regionale problemen • Geen verband met bredere maatschappelijke ontwikkelingen en met rol onderwijs • Geen visie op zorglandschap en concrete verbeterstappen

• Meest concreet: hybride inkoopmodel Groninger gemeenten • Elke gemeente mag eigen jeugdhulp wel/niet inkopen • Grote risico’s: • Geen dekkend zorglandschap (“elke zorg voor iedereen beschikbaar”) • Hoge administratieve lasten

3. Onze zorgen: SAMEN (1/2) AFBAKENING nu • Collegebrief (29 okt.): “begeleiding en lichte behandeling” • Presentatie aanbieders (11 nov): óók specialistische jeugdhulp • Ondersteuning complexe echtscheidingen • Voor- en nazorg klinische en residentiële opname

AFBAKENING toekomst • Takenpakket is “niet limitatief”, “op hoofdlijnen” • Afwegingskader BMC (bijlage 2): alle zorg behalve psychiatrie en huisartsen

3. Onze zorgen: SAMEN (2/2) • Afbakening slingert en lijkt vergaand • Ook specialistische jeugdhulp? Risico voor dekkend zorglandschap • Onvoldoende kwaliteitsborging en kostenspreiding

• Geen keuzevrijheid meer voor cliënten • Is WIJ er klaar voor? • Gevolgen arbeidsmarkt vraagt intensieve samenwerking met aanbieders

3. Onze zorgen over proces • Idee: eerst regiovisie, dan uitvoering (SAMEN, inkoop) • Praktijk andersom: • Hybride inkoopmodel vastgesteld voorjaar 2021 (door Dagelijks Bestuur PG&Z) • SAMEN najaar 2021 vastgesteld (door college) • Besluitvorming regiovisie 22 december • Uitwerking cruciale thema’s regiovisie pas na besluitvorming raad

• Samenwerking = samen werken • Pas kort geleden meer afspraken • Altijd laat in het proces, geen ruimte voor ‘onze’ inhoud • Externe begeleiding heeft tot nu toe niet geholpen

Daarom: onze inzet • Gemeenten moeten rekening houden met landelijke ontwikkelingen. • Aanpak lokaal/regionaal in nauwe samenwerking tussen aanbieders en gemeenten. • Het dekkend zorglandschap mag niet verdwijnen in stad en regio door gebrekkige regiovisie, hybride inkoopmodel en SAMEN • SAMEN geen specialististische jeugdhulp • Specialistische jeugdhulp alleen (boven)regionaal inkopen

• Kinderen, jongeren en hun netwerk mogen niet de dupe worden van politieke keuzes , dit moet voorkomen worden!

In gesprek Vragen, opmerkingen?