Bijlagen leidraad (gewijzigde versie).pdf

2

315

TOEGANKELIJKE OPENBARE RUIMTE PRINCIPES VANUIT BELEIDSTERREINEN 7.

Een overdosis verkeersborden en instructies werkt niet en geeft zeker problemen voor burgers die niet zo veel informatie tegelijk kunnen verwerken. Vaak kan het best minder.

7.4 BRUIKBAARHEID 1.

Zorg voor voldoende toegankelijke openbare toiletten. Met name in de binnenstad.

2.

Denk aan zitplekjes voor mensen die dat nodig hebben of gewoon gezellig vinden.

3.

Sommige burgers hebben belang bij een prikkelarme en rustige omgeving zonder storende bijgeluiden. Maak daar gelegenheid voor in en om de drukke binnenstad.

4.

Wees algemeen alert op lawaai. Vooral de geluiden en de drukte die je als minder gevoelige burger niet meer waarneemt. Vaak kan het een stuk minder.

5.

Houd bij de verlichting rekening met slechtziende mensen en mensen die last hebben van te fel of flikkerend licht.

6.

Zorg voor goede informatie over de stad op verschillende (voor bezoekers en toeristen) logische plaatsen. Zowel visueel als auditief en/of tactiel.

316

317

3

KUNST OP STRAAT PERCENTAGEREGELING PRINCIPES VANUIT BELEIDSTERREINEN In onze cultuurnota Kunst en cultuur voor iedereen, geven we aan dat kunst op straat een waardevolle bijdrage levert aan de openbare ruimte. Kunst stimuleert een levendig en aantrekkelijk leefklimaat, het verhoogt de kwaliteit van de openbare ruimte en kan als motor in gebiedsontwikkeling werken. Door kunst een nadrukkelijke rol te geven in de openbare ruimte kunnen inwoners en bezoekers laagdrempelig in aanraking komen met kunstwerken. Naast de fysieke kwaliteit van kunst in de openbare ruimte, kan beeldende kunst uitnodigen tot ontmoeting, reflectie, beleving, beweging en anders denken en zien. Om meer kunstwerken in de openbare ruimte te kunnen realiseren is in 2019 de Kunst op Straat percentageregeling ontwikkeld. Bij elke nieuwe ruimtelijke ontwikkeling bij stads- of gebiedsontwikkelingen wegen we af wat de meerwaarde van kunst in een ontwikkeling kan zijn en hoe kunst dan het best geïntegreerd kan worden in het ontwerp. Kunstpunt (voorheen CBK) adviseert en onderzoekt met de projectleiders van de gebiedsontwikkeling wat passend is bij de ontwikkeling.

De toegevoegde waarde van kunst kan verschillend zijn en diverse uitingsvormen hebben: • kunst kan het verhaal, de identiteit of de geschiedenis van het gebied vertellen, • kunst kan aandacht vragen voor, of bijdragen aan thema’s als duurzaamheid en vergroening, • kunst kan ontmoeting en beweging stimuleren, • maar kunst kan ook een bijdrage leveren aan praktische oplossingen voor routing door, verbinding van en ontsluiting van gebieden. Het budget voor Kunst op Straat maakt deel uit van het de betreffende exploitatie van de civieltechnische kosten. Het bedrag voor Kunst op Straat is in beginsel circa één procent van de begroting. Het percentage wordt gemaximeerd op een bepaald bedrag, passend bij de omvang van het project. De financiering van dit bedrag komt uit de exploitatie van het project zelf en aanvullende middelen vanuit het SIF. De coördinatie door Kunstpunt wordt bekostigd uit de reguliere subsidie. Kunstpunt gaat in een vroeg stadium van de gebiedsontwikkeling in gesprek met de projectleiders van de gemeente om aansluiting te zoeken bij de vraagstukken in de wijken en de betreffende locaties. Het doel is om kunst als programmaonderdeel te borgen in gebiedsontwikkelingen en wijkvernieuwingen. Door deze integrale werkwijze wordt kunst een waardevolle aanvulling die bijdraagt aan de betreffende gebiedsontwikkeling.

Op de volgende bladzijde worden een aantal referenties getoond voor kunst op straat.

318

319

BEHEERRICHTLIJNEN ONTWERP OPENBARE RUIMTE PRINCIPES VANUIT BELEIDSTERREINEN

Schoonhouden verhardingen en gladheidsbestrijding Zwerfvuilbestrijding vindt grotendeels plaats door mechanisch vegen en het bestrijden van onkruiden op verhardingen vindt plaats door met harde stalen borstels het onkruid van het oppervlakte af te borstelen. Dit houdt in dat openbare ruimtes goed bereikbaar moeten zijn. - Obstakels dienen zo veel mogelijk vermeden te worden. Indien vanuit functionaliteit onvermijdelijk, dan zodanig uitgevoerd dat machinale reiniging rondom mogelijk blijft. - Voorkom inwendige hoeken van 90 graden bij randen en kanten. - In situaties waarin er hoogteverschillen zijn, zal het vuil (zwerfvuil, zand, blad e.d.) zich met name verzamelen op de laagste plaatsen. Vooral op deze plaatsen dient de bereikbaarheid maximaal te zijn. - parkeerplaatsen op zelfde niveau als voetgangersverharding (ivm vegen goten) Gladheidsbestrijding wordt eveneens mechanisch verzorgd. Ruimten die onder invloed staan van sneeuw- en vorstoverlast moeten mechanisch bereikbaar zijn. De inzet vanuit de gladheidsbestrijdingis gericht op het blijvend functioneren van de hoofdstructuur voor fiets- en autoverkeer. Bij langdurige gladheid en/of wanneer de hoofdstructuur onder controle is, wordt ook op buurtniveau mechanische gladheidsbestrijding uitgevoerd. Inzamelen van afval De bereikbaarheid van de inzamelpunten voor afval vraagt aandacht.

Het inzamelen van bedrijfs- en huishoudelijk afval vindt plaats met specialistische voertuigen. - De omvang van deze voertuigen vraagt extra aandacht voor de bereikbaarheid van de diverse aanbiedpunten van afval en de zwaarte van de wegconstructie. Daar waar dubbel oféénzijdig geparkeerd wordt is een vrije doorgang vereist van ca. 3,5 meter. Het aanbieden van regulier huisvuil dient dan aan de vrije kant plaats te vinden. - Bij nauwere straten moet de bochtstraal voldoende zijn voor een huisvuilwagen. - In woonerven, doodlopende straten en/of nauwe straten worden clusterplaatsen gemaakt voor (ondergronds) huisvuil. - Uit oogpunt van verkeersveiligheid dient huisvuil direct aan de rijweg en vrij toegankelijk voor de inzamelaar te worden aangeboden door bewoners. De maximale loopafstanden voorde burger is vanuit de perceelgrens gerekend 75 meter. In bijzondere gevallen kan B&W besluiten dit op te hogen tot 125 meter. - Bij drukke doorgaande routes moet het aanbieden van huisvuil worden vermeden, daar o.a. de stagnatie van het verkeer door inzamelactiviteiten veelal als ongewenst wordt beschouwd. - Ook het noodzakelijk kruisen van drukke wegen en fietspaden voor het inzamelen moet uit veiligheidsoverwegingen vermeden worden. - Bij straten waarbij éénzijdig parkeren mogelijk zou moeten zijn, dient vermeden te worden dat de weg-as verspringt t.g.v. van wisselende parkeervakken.

Dit belemmert de doorgang voor vrachtverkeer. - Tot slot dient in verband met de veiligheid te worden voorkomen dat de huisvuilwagen achteruit moet rijden. Mindervaliden - Het ontwerp dient afgestemd te zijn op minder validen. - Voorzieningen voor invaliden dienen met gangbaar materieel te kunnen worden onderhouden. - Ondergrondse container/milieu-eilanden dienen goed toegankelijk te zijn voor mindervaliden

320

Bomen - Rekening houden met de volwassen vorm in relatie tot omliggende bebouwing (schaduw/ruimte) - Bij voorkeur bomen in het groen planten en niet in de verharding. - Geen opstaande rand rondom de boomspiegel bij bomen in verharding. - Houd rekening met locatie met betrekking tot (bladluis)plak en wortelopdruk. - Bermen waar bomen in staan dienen minimaal 3 meter breed te zijn. Groenvakken - Streven naar aaneengesloten doorlopende groenvlakken. - Voorkom reststroken die snippergroen worden. - Op zichthoeken beplantingssoorten die maximaal 0,50 meter hoog worden. - Vakbreedte van bosplantsoen met boomvormers dient minimaal 10 meter te zijn. - Vakbreedte van bosplantsoen zonder boomvormers dient minimaal 5 meter te zijn. Gras -

Grasvegetaties dienen met zelfrijdend materieel te kunnen worden gemaaid in een voorwaartse werkgang. Grasvegetaties dienen met gangbaar materieel te kunnen worden gemaaid Grasvegetaties die als gazon zijn aangelegd dienen een maximale helling hebben van < 12° (1 : 4). Grasvegetaties die als bloemrijk grasland zijn aangelegd hebben bij voorkeur een maximale helling van < 14°.

Openbare verlichting - Verlichting dient vandalismebestendig te zijn. - Verlichting dient op voldoende afstand van bomen te staan waarbij dient te worden uitgegaan van het stadium waarin de boom volwassen is. - Lichtmasten in verharding dienen te worden afgekit. Bij voorkeur lichtmasten “achter de trottoirs” in plaats van “in de trottoirs”. Hout -

Geen hout toepassen met uitzondering van speeltoestellen, banken en handgreep (brug)leuningen.

Hemelwaterafvoer - Geen inspectieputten op slecht bereikbare locaties. - Afstand afvoerbuis tot boom dient minimaal 5 meter te zijn. - Waar mogelijk hemelwater afkomstig van verharding infiltreren. - Straatkolken in een molgoot dienen een hol rooster te hebben. De maat van de straatkolk dient te zijn afgestemd op de breedte van de molgoot, zodanig dat de straatkolk niet breder is dan de molgoot en er geen kieren ontstaan. - Straatkolken dienen mechanisch bereikbaar te zijn. Een goot dient dus bereikbaar te zijn uit oogpunt van onkruidverwijdering , mechanisch vegen, zwerfvuilverwijdering en uit oogpunt van mechanisch schoonmaken van straatkolken. - Het rooster van lijngoten en straatkolken dient met een puthaak te kunnen worden geopend. - Kolken in pleinen of bestratingsvlakken dienen te zijn voorzien van een vlak rooster. - Lijngoten dienen een opening te hebben met een breedte van ten minste 0,08 meter ten behoeve van het reinigen en te zijn voorzien van een zandvang. - Gebruik maken van “stroomschema regenwater” (zie bijlage)

321

BEHEERRICHTLIJNEN ONTWERP OPENBARE RUIMTE PRINCIPES VANUIT BELEIDSTERREINEN

Graffiti - Graffiti- en aanplakgevoelige elementen in de openbare ruimte zoals banken, panelen, schermen, muren, nutskasten, etc. dienen te zijn voorzien van een anti-graffiti en -aanplakcoating van B-Wax of een coating van vergelijkbare kwaliteit. Verharding -

322

Verharding moet voldoen aan stroefheidseisen, reinigbaar met stalen borstels, gebruik maken van standaard verhardingsmaterialen

323

REGENWATER STROOMSCHEMA PRINCIPES VANUIT BELEIDSTERREINEN

In de gemeente Groningen vinden constant bouwactiviteiten plaats in de openbare ruimte. Dit gebeurt deels in het verstedelijkte gebied maar ook aan de randen die voorheen veelal als landbouwgrond in gebruik zijn geweest. Wat met deze bouwactiviteiten steeds meer aandacht vraagt is de verwerking van regenwater ten gevolge van de toenemende intensiteit van regenbuien. Dit geldt zowel voor het water afkomstig van daken van gebouwen als voor het water van de straat. In de meest gunstige situatie is er een nabij gelegen watergang waar op kan worden geloosd. Echter is dit in een stedelijke omgeving veelal niet aan de orde en moet worden gekozen voor een alternatieve voorziening. Zo hebben we alweer enkele tientallen jaren ervaring kunnen op doen met zogenaamde wadi’s en waterdoorlatende verharding waarin regenwater tijdelijk wordt gebufferd waarna het vertraagd wordt afgevoerd. De uitdaging ligt in een regenwaterstelsel met een acceptabel gedimensioneerd stelsel en waar nodig is uitgebreid met een voorziening voor het tijdelijk opvangen van pieken.

Methode

AANLEIDING

Bovengrondse afvoer naar water inpasbaar in omgeving?

ja

A

In Nederland, maar ook buiten de landsgrenzen, wordt veelvuldig geëxperimenteerd met klimaatadaptieve oplossingen. Dit levert veel inspiratie op waar we een aantal voorbeelden van laten zien. Daarbij opgemerkt dat wij open staan voor innovatieve ideeën en ontwikkelingen maar we met betrekking tot beheerbaarheid, duurzaamheid, betrouwbaarheid, levensduur en kosten graag een vinger aan de pols houden.

nee Grondslag en grondwater geschikt (te maken) voor infiltratie?

Water

Rijbaan Groenstrook elementen verharding

Groenstrook

Water

Leiding mogelijk

nee Verharding met berm en groenstrook?

Groenstrook

nee

B De markt speelt hier op in met diverse producten. Voor de gemeente Groningen aanleiding om te inventariseren wat de meeste gewenste oplossingen zijn en te voorkomen dat we een veelvoud aan producten krijgen in de stad. In dit document hebben we gekeken naar oplossingen die wij voor onze gemeente toepasbaar achten. Dit hebben we gedaan in de vorm van een stroomschema waarin we beginnen met de eenvoudigste oplossing waarbij regenwater oppervlakkig wordt afgevoerd naar de aangrenzende groenstrook en of watergang. Naar gelang de omstandigheden complexer zijn wordt ook de wijze van bufferen en afvoeren complexer. Dit kan zelfs betekenen dat we noodgedwongen water tijdelijk in het profiel van de weg moeten opslaan voordat het via een ondergronds leidingwerk kan worden afgevoerd naar het dichtst bij zijnde oppervlaktewater.

Rijbaan Groenstrook

ja

Voldoende ruimte voor waterbergend groen?

ja

C

Rijbaan Voetpad gesloten verharding

Groenstrook

Rijbaan Voetpad elementen verharding

Groenstrook

Rijbaan Voetpad

Wadi

Voetpad

Wadi

Voetpad

nee ja

D1

Rijbaan Voetpad gesloten verharding

Voetpad

Rijbaan Parkeren elementen verharding

Parkeren

Rijbaan Voetpad elementen verharding Voetpad

nee Wateroverlast door niet treffen van maatregelen bij reconstructie. In kaart brengen van mogelijke gevolgen.

D2

Rijbaan Voetpad elementen verharding

Groenstrook

In geval van nieuwbouw dient te allen tijde methode A,B,C,D1 of D2 te zijn toegepast.

324

325

REGENWATER STROOMSCHEMA PRINCIPES VANUIT BELEIDSTERREINEN Methode A

Methode B

Bovengrondse afvoer naar berm of oppervlaktewater

Afvoer naar oppervlaktewater via leiding

Kolken komen niet in dit wegprofiel voor en het water stroom vanaf de kruin van de verharding naar de zijkant in de aangrenzende vegetatie. Bij de inrichting dient de vegetatie voldoende infiltratiecapaciteit te hebben aan zijden waar zich geen watergang bevindt. Als het een grasvegetatie betreft die als parkeervoorziening fungeert dan moeten hiervoor maatregelen worden getroffen in de vorm van grasbetonstenen of ritterplaten in combinatie met een waterdoorlatende fundering om een snelle infiltratie mogelijk te maken. Dit is de meest praktische en wenselijke methode waar bij het water oppervlakkig via de bodem of watergang wordt afgevoerd. De verharding kan bestaan uit een gesloten verharding, een open verharding of een halfverharding.

Aan weerszijden van het wegprofiel bevinden zich opsluitbanden met afhankelijk van het profiel kolken in de band of in het hart van de weg. Via de kolken wordt het water verzameld en rechtstreeks geloosd op het oppervlaktewater. Bij een hevige stortbui dient de rijbaan samen met de opsluitbanden als tijdelijke buffer van water. De verharding kan bestaan uit een gesloten verharding of een open verharding. Standaardprofiel gesloten of open verharding (Voor detailinformatie zie : Wateroverlast profielen.pdf)

Standaardprofiel gesloten of open verharding (Voor detailinformatie zie : Wateroverlast profielen.pdf)

Voorbeelden

326

Voorbeeld

327

REGENWATER STROOMSCHEMA PRINCIPES VANUIT BELEIDSTERREINEN Methode C

Methode D1

Water afvoeren naar wadi of waterbergende groenstrook

Water bergen en afvoeren via waterbergende fundering

Straat en/of trottoirkolken komen niet in dit wegprofiel voor en het water stroom van de verharding naar de zijkant in het aangrenzende verlaagde vegetatievlak. Water wordt tijdelijk geborgen in de wadi en moet binnen 24 uur na de bui het water via drainerende laag en slokop te hebben afgevoerd naar oppervlaktewater of hemelwaterriool. De aangrenzende verharding kan bestaan uit een gesloten verharding of een open verharding. Wel moet de grondwaterstand laag genoeg zijn om water te kunnen bufferen en afvoeren. Maaien van de wadi met zelfrijdend materieel waarbij verdichting van de wadi met te zwaar materieel moet worden voorkomen.

In het wegprofiel zitten kolken en een waterbergende fundering. In dit systeem wordt het water in eerste instantie via de kolken afgevoerd naar het oppervlaktewater. Bij hevige regenval wordt een deel van het water via inspectieputten tijdelijk gebufferd in de fundering. De met water gebufferde fundering zal geleidelijk infiltreren in de bodem en overtollig water via het DT-riool naar het oppervlaktewater worden afgevoerd. De verharding kan bestaan uit een gesloten verharding of een open verharding. Aandachtspunt bij de toepassing is de haalbaarheid in de combinatie met de ondergrondse groei-eisen van bomen. Kruisende kabels en leidingen dienen in een mantelbuis te worden aangebracht om graafwerk in de opbouw te voorkomen.

Standaardprofiel gesloten of open verharding (Voor detailinformatie zie : Wateroverlast profielen.pdf)

Standaardprofiel gesloten of open verharding (Voor detailinformatie zie : Wateroverlast profielen.pdf)

Voorbeeld

Voorbeelden

328

329

REGENWATER STROOMSCHEMA PRINCIPES VANUIT BELEIDSTERREINEN Methode D2

Water afvoeren via waterpasserende bestrating Kolken ontbreken in dit profiel. Regenwater infiltreert via de waterpasserende stenen naar de ondergrond. Waterdoorlatende stenen worden in verband met de opgedane ervaringen niet meertoegepast. In het wegprofiel zitten kolken en een waterbergende fundering. Bij toepassing van dit systeem kan korte tijde water op straat staan dat geleidelijk naar de ondergrond verdwijnt. Wel moet de grondwaterstand laag genoeg zijn om water te kunnen bufferen en afvoeren. Aandachtspunt bij de toepassing is de haalbaarheid in de combinatie met de ondergrondse groei- eisen van bomen. Kruisende kabels en leidingen dienen in een mantelbuis te worden aangebracht om graafwerk in de opbouw te voorkomen. afvoer van het regenwater kan via DIT-riool (Drainage,Infiltratie en Transportriool) of via een waterbergende fundering naar de ondergrond. Principeprofiel waterpasserende verharding gesloten of open verharding (Voor detailinformatie zie : Wateroverlast profielen.pdf)

Voorbeeld:

330

331

AMBITIEWEB GRONINGEN DUURZAAM GWW PRINCIPES VANUIT BELEIDSTERREINEN

We moeten duurzamer worden. Want er staat veel op het spel. Daarom zijn er de laatste jaren door overheden op alle niveaus afspraken gemaakt over het terugbrengen van onze CO2-uitstoot en andere milieubelastende gedragingen. De gemeente Groningen wil nadrukkelijk haar verantwoordelijkheid nemen. In 2011 heeft de gemeenteraad uitgesproken dat de gemeente Groningen in 2035 CO2-neutraal moet zijn. Dat betekent dat we in al ons beleid en in al onze gedragingen steeds moeten proberen (nog) duurzamer te werken. Dus ook waar we als gemeente aan het werk zijn met wegen, bruggen, viaducten, water en groen. Of in vaktermen: met GWW (Grond, Weg- en Waterbouw). GWW-projecten zijn vaak complex, met een lange voorbereidingstijd. Als het werk in uitvoering komt zijn veel beslissingen al genomen. Als we duurzamer willen werken is het dus belangrijk daar zo vroeg mogelijk met alle betrokkenen over na te denken, de mogelijkheden voor (extra) verduurzaming in kaart te brengen, de haalbaarheid te onderzoeken en vervolgens duidelijke keuzes te maken. Van Green Deal naar Ambitieweb GWW Als één van de ruim 85 organisaties, ondertekende de gemeente Groningen begin 2017 de Green Deal Duurzaam GWW. Met deze ondertekening heeft zij uitgesproken werk te willen maken van duurzaamheid in projecten in de openbare ruimte en infrastructuur.

Alle ondertekenende partijen doen dit volgens een gezamenlijke aanpak: de Aanpak Duurzaam GWW. De gemeente Groningen heeft inmiddels een Gronings Ambitieweb DGWW opgesteld. Het Ambitieweb is een overzichtelijk hulpmiddel dat je helpt om bij de start van een project met alle betrokkenen na te denken over alle duurzaamheidsaspecten en haalbare keuzes te maken. Vervolgens brengt het Ambitieweb je ambities ook in beeld, zodat in één oogopslag voor iedereen zichtbaar is wat je wilt bereiken. Zo helpt het Ambitieweb om de koers uit te zetten én vast te houden! Twaalf aspecten, drie ambitieniveaus Het Ambitieweb onderscheidt twaalf verschillende aspecten van duurzaamheid. Bij elk aspect (thema) vind je allerlei aandachtspunten die je helpen bij het nadenken over hoe je duurzaamheid in de praktijk zou kunnen brengen. Vervolgens stelt het Ambitieweb je de vraag hoe ver je wilt en kunt gaan: Voldoen aan de normen? Een schepje er bovenop? Of kies je voor het maximaal haalbare? Het Ambitieweb koppelt meetbare en haalbare doelen aan je ambities en houdt je zo met beide benen op de grond. Op de volgende bladzijde wordt het Groninger Ambitieweb DGWW getoond. Meer informatie: https://vng.nl/sites/default/files/2019-12/groninger-ambitieweb-2019.pdf

332

333

RICHTLIJN FIETSVRIENDELIJKE VOORZIENINGEN PRINCIPES VANUIT BELEIDSTERREINEN

334

335

BIJLAGE 4 Agenda voor andere beleidsterreinen

Diepenring vanaf de Vissersbrug Foto door Alexei Maridashvili

336

337

PARKEERSTRATEGIE AGENDA VOOR ANDERE BELEIDSTERREINEN In deze Leidraad wordt invulling gegeven aan de gemeentelijke ambitie om de openbare ruimte te herwinnen. De Leidraad gaat uit van een multi-dimensionaal perspectief op de straten. Hierbij is mobiliteit niet langer maatgevend, maar maken toegankelijkheid, veiligheid, beleving, sociale interactie, ecologie, klimaatadaptatie, economie en identiteit samen de straat. De autologica wordt daarbij losgelaten. Deze koerswending heeft gevolgen voor andere beleidsterreinen. In dit hoofdstuk gaan we daar dieper op in.

In gebieden waar parkeren gratis is, kunnen we alleen verlokken: we kunnen mensen vragen een andere parkeerkeuze te maken. Ook kunnen we de fysieke ruimte anders inrichten, bijvoorbeeld door parkeerplaatsen op te heffen of te clusteren aan de rand van een wijk of straat. Zo kunnen we openbare ruimte herwinnen. We kunnen de parkeerdruk echter niet naar beneden brengen door bijvoorbeeld mensen met een eigen parkeerplek uit te sluiten van het recht op een vergunning op straat of door geen bezoekerspassen uit te geven: in gebieden waar parkeren gratis is, geven we geen vergunningen of bezoekerspassen uit.

Parkeren In lijn met omgevingsvisie The Next City en coalitieakkoord Gezond, Groen, Gelukkig Groningen wil de gemeente Groningen de mens centraal stellen en de openbare ruimte herwinnen. Het terugbrengen van auto- en fietsparkeren en stallingen in de openbare ruimte betekent meer ruimte voor groen, sporten, spelen en ontmoeten. Zo leveren we een positieve bijdrage aan de gezondheid. Daarbij heeft de auto niet langer de eerste rechten op het gebruik van de openbare ruimte. Ook is het niet vanzelfsprekend dat privégebruik van de openbare ruimte (bijvoorbeeld het stallen van een auto) gratis is. Dat werd al vastgesteld vast in o.a. de Parkeervisie. Daarbij is betaald parkeren een belangrijke randvoorwaarde om op parkeergedrag te kunnen sturen. Het geeft ons een stuur om auto’s van straat te halen, parkeeroverlast terug te dringen en forenzen en wijkvreemd verkeer tot een andere parkeerkeuze te nopen. Daarmee creëren we ruimte (en scheppen we de voorwaarden voor) de herinrichting van de openbare ruimte. Voor bewoners is het daarmee ook direct helder dat er iets terugkomt voor betaald parkeren: een openbare ruimte met een optimale leefkwaliteit en ruimte voor de eigen auto, én voor de andere functies van de straat, zoals ecologie, klimaatadaptatie, ontmoeten, sporten, spelen, etc.

In gebieden waar wél betaald parkeren geldt, hebben we een breed instrumentarium om de parkeerdruk te reguleren. We kunnen bijvoorbeeld een quotum aan vergunningen i.c.m. een wachtlijst hanteren, zoals we in de binnenstad al langer doen. Ook kunnen we ophouden met het uitgeven van tweede vergunningen, of we kunnen bewoners met een eigen plek uitsluiten van het recht op een vergunning op straat. Ook kunnen we ophouden met het uitgeven van bezoekerspassen. Ook een andere prijsstelling op straat kan kortparkeerders laten nadenken over aantrekkelijker alternatieven, zoals een gratis P+R-terrein aan de rand van de stad. Ook deelauto’s zijn in gebieden waar betaald parkeren geldt een interessante mobiliteitsoplossing. In gebieden waar je je eigen auto gratis naast een deelauto kunt parkeren is dat minder het geval. Betaald parkeren

derde schil?

H.W. Mesdagstraat

ja

-

Bedumerweg

Deels (de secundaire rijbaan tot het kruispunt Asingastraat)

ja

Diamantlaan

nee

nee

Stavangerweg**

nee

nee

Paterswoldseweg

tot kruising A7

ja

Griffeweg** Dukdalf Zuidveld** Van Iddekingeweg

Ja nee nee nee

nee nee ja

Zonnelaan

nee

ja

Bloedkoraalstraat

nee

nee

Op onderstaande afbeelding is te zien welke middelen we hebben om de parkeerdruk naar beneden te brengen in gebieden waar betaald parkeren geldt.

Terugdringen parkeeroverlast / herwinnen openbare ruimte door - quotum vergunningen* - geen tweede vergunningen - uitsluiten nieuwbouw - geen bezoekerspassen (- i.c.m. verlokken) deel 1 (al betaald): zie H.W. Mesdagstraat deel 2 (nog gratis): beprijzen, daarna zie H.W. Mesdag

verlokken (er zijn geen manieren de parkeerdruk omlaag te brengen) n.v.t.

deel 1 (al betaald): zie H.W. Mesdagstraat deel 2 (nog gratis): beprijzen, daarna zie H.W. Mesdag n.v.t. zie Diamantlaan n.v.t. nu: beprijzen. Straks: zie H.W. Mesdagstraat nu: beprijzen. Straks: zie H.W. Mesdagstraat zie Diamantlaan

flankerend - deelmobiliteit in openbare ruimte - plekken in garages***

- ‘losse’ plekken opheffen is weinig kostenefficiënt en leidt tot verhoging parkeerdruk. Parkeerkoffers maken evt. opheffen (straks) makkelijker -

parkeerverbod i.v.m. langsparkerende / overnachtende vrachtauto’s en vrijhouden in- en uitritten Zie Bedumerweg

Zie Bedumerweg Zie Bedumerweg Zie Bedumerweg Herinrichten parkeerkoffers i.c.m. verbod langsparkeren clustert het parkeren. Dat kost nauwelijks plekken en scheelt wel ruimte.

* bij het instellen van een quotum geven we minder vergunningen uit dan er parkeerplekken op straat zijn – bijvoorbeeld 80%. Dat is een vrij verstrekkende maatregel omdat nieuwe bewoners géén vergunning meer krijgen. Het is wel dé manier parkeerdruk omlaag te brengen. **voor Zuidveld, de Stavangerweg en Griffeweg geldt dat parkeren een minimaal onderdeel van de openbare ruimte is – al kent de Griffeweg aardig wat plekken op eigen terrein. Die worden hier buiten beschouwing gelaten. *** omdat we in een commerciële markt opereren, moeten die plekken tegen commerciële tarieven worden aangeboden.

338

339

BEHEER AGENDA VOOR ANDERE BELEIDSTERREINEN Herinrichting van straten in lijn met de Leidraad Openbare Ruimte kan veel maatschappelijke waarde toevoegen aan de straten en wijken in de stad en dorpen van Groningen. Maar het betekent ook een mogelijke verzwaring van de onderhoudskosten. We hebben voor één van de voorbeelduitwerkingen in de Leidraad Openbare Ruimte de jaarlijkse kosten voor het dagelijks onderhoud en de vervangingsreservering aan het eind van de levensduur doorgerekend in de huidige en toekomstige situatie. Daarbij is de keuze gemaakt voor de Bedumerweg, waar veel van de thema’s samenkomen. Uitkomst is dat de jaarlijkse kosten voor dagelijks onderhoud ongeveer met een derde toenemen. De vervangingsreservering aan het einde van de levensduur blijft ongeveer gelijk. Deze resultaten zij niet 1-op-1 te vertalen naar de andere voorbeeldstraten, maar geven wel een globaal beeld.

Dagelijks en groot onderhoud

Op de volgende bladzijde wordt in een tabel een berekening van Stadsbeheer weergegeven wat de onderhoudskosten en de vervangingskosten zijn in zowel de oude en de nieuwe situatie van de Bedumerweg. Als toelichting en aanvulling op de tabellen: -

-

-

-

340

Stadsbeheer heeft in het excelbestand onderscheid gemaakt tussen de kosten voor onderhoud en de kosten voor vervanging aan het einde van de (technische) levensduur. Budgetten voor de onderhoudskosten zijn standaard onderdeel van de jaarlijkse onderhoudsbegroting, Vervangingsbudgetten zijn geen standaardonderdeel in de onderhoudsbegroting, maar wel relevant op het niveau van de gemeente(begroting). Voor vervanging worden namelijk aanvullende middelen aangevraagd wanneer zich dat voordoet. Voor de onderhoudskosten van de inrichtingselementen (zitelementen, prullenbakken, speelvoorzieningen, openbare verlichting fietsenstandaards) heeft Stadsbeheer een globale inschatting gemaakt. Meer verblijfsruimte in de straat zal leiden tot een nadrukkelijker beleving van de openbare ruimte en van de kwaliteit van het onderhoud daarvan. Stadsbeheer verwacht dat dit (zeker met het huidige lage onderhoudsniveau) zal leiden tot meer meldingen/ klachten/ communicatie. De afhandeling daarvan zal ongetwijfeld leiden tot hogere kosten. Stadsbeheer heeft daar echter geen concrete ervaringscijfers van en heeft het om die reden nog niet meegenomen in de berekeningen. Stadsbeheer verwacht dat de wijziging van onderhoudskosten in andere (voorbeeld)straten kan en zal afwijken van deze berekeningen voor de Bedumerweg. Deze cijfers kunnen daarom niet zonder meer worden geëxtrapoleerd naar de andere straten.

Vervangingsreservering

341

STADSTOEZICHT / VEILIGHEID AGENDA VOOR ANDERE BELEIDSTERREINEN Stadstoezicht De extra aandacht voor verlichting vergroot het gevoel van veiligheid bij inwoners. Met name bij bedrijventerreinen zou het wellicht interessant zijn om te zien of de inrichting kan bijdragen in het voorkomen van onveiligheid en criminaliteit. Let wel dat verlichting bij bepaalde camera’s soms kan conflicteren met de beeldkwaliteit van onze camera’s de nodig zijn om op openbare ordeproblematiek te kunnen sturen (dan gaat met name om de gemeentelijke camera’s die in het centrum van Groningen hangen en af en toe bij tijdelijke cameratoezicht op overlast-hotspots, die worden echter zeer terughoudend ingezet). Het mogelijk maken van samenkomsten wordt toegejuicht. Verwachting is dat er na de coronacrisis ook sterke behoefte is aan evenementen in eigen buurt. Mooi als de inrichting van de openbare ruimte gebaseerd is op tijdelijk gebruik, maar ook trends kan faciliteren. Advies is om bij verkenning van mogelijkheden voor kleinschalige evenementen (voor wijkgerichte vrijetijdsgenieters) en wat er nodig is aan fysieke en beheersaspecten om bepaalde evenementen mogelijk te maken de gemeentelijke adviseurs van Stadstoezicht te raadplegen. Een aantrekkelijke openbare ruimte kan bijdragen aan het veiligheidsgevoel en kan ook een preventieve werking hebben op kleine misdrijven zoals vandalisme en wildplassen.

Wel is er meer risico op (geluids-)overlast als de ruimte zo aantrekkelijk wordt als bijvoorbeeld het stadsstrand. Dat vraagt de nodige aandacht voor evenwicht tussen recreatie, verblijf en de leefbaarheid in de buurt. Aandachtspunt bij het beleefbaar maken van water aan kades is het ruimte geven aan fietsers en voetgangers die het als doorgaande route gebruiken, maar ook aan recreanten die speciaal voor het uitzicht naar het water komen. Het beleefbaar maken van het water geeft wederom een vraagstuk over balans tussen recreatie en andere vormen van gebruik van de openbare ruimte.

342

343

344