Bijlage Agenda landelijk gebied - 7 speerpunten.pdf

LTO Noord: Aandachtspunten zijn onjuistheden in het rapport.

Hier kunnen we gezamenlijk in optrekken. Blijvend gesprek is nodig.

In de herziene tekst zijn voetnoten toegevoegd met wetenschappelijk onderbouwde argumenten.

LTO Noord: Aantal thema’s belangrijk: Agroforestry bomen planten lastig ivm cultuurhistorie Zonnepanelen laten terugkomen in de tekst Weidevogels benoemen in agenda- beleid. Verschillen tussen gebieden komt ook hier weer naar voren. De ervaring ligt bij de boer en hoe die omgaat met zijn gebied. Verbinding met politiek moet gevonden worden ook met verschillende opvattingen over opgaves. Waterkwaliteit moet worden geëvalueerd- meenemen in gesprek met waterschappen en agenda landelijk gebied Discussie over megastal Informeren aanpak landelijk gebied andere gemeenten Collectieven meenemen

Mbt weidevogels: we benadrukken in de agenda het verlies aan biodiversiteit in het landelijk gebied. Dat gaat over meer dan weidevogels. We zoeken daarbij naar een systeemoplossing voor de biodiversiteitscrisis.

Ter kennisname

We stellen de landschapsbiografie op, om meer inzicht te krijgen in de geschiedenis, de waarden en het gebruik van de verschillende landschappen rondom Groningen.

Bij het stuk toekomstbestendige landbouw regel toegevoegd over verschillen tussen de gebieden.

Niet verwerkt

Deze agenda kan dienen als begin/tussenstap waarbij we in gesprek blijven met elkaar. Ook omdat er veel ontwikkelingen zijn en provinciaal en rijksbeleid veel bepaald over bedrijfsvoering. Daar kunnen we als gemeente aanjagen en lobbyen.

Waterkwaliteit staat opgenomen in tekst thema ‘water- en bodemkwaliteit’

48

AGENDA L AND ELIJK GEBIED

Reactie

Beantwoording

Verwerkt in agenda

Klopt inderdaad. De woningbouwopgave proberen we zoveel mogelijk binnen stadsgrenzen op te lossen. Maar alleen maar inbreiden lukt niet.

We hebben de inleiding hierop genuanceerd.

Inleiding Uit de agenda: “… Groningen koestert de kwaliteit van het omringende landschap met een duidelijke keuze om de woningbouwopgave hoofdzakelijk op te lossen in stedelijk gebied.” LTO Noord: Dit is een onjuiste weergave. Kijk maar naar Meerstad, het opstelterrein voor treinen en Westpoort. Dit is ten koste gegaan van landbouwgronden. Deze veroorzaken overigens ook veel lichtvervuiling op. Dat is storend voor het landelijk gebied. Gevraagd wordt om hier iets tegen te doen. Uit de agenda: “Dat doen we zoveel mogelijk in de bestaande stad en dorpen, op voormalige werklocaties aan het water en dichtbij stations en invalswegen. Dit vergroot het belang van een groen, recreatief en beleefbaar ommeland, als uitloopgebied van de stad, waar voedsel wordt geproduceerd en drinkwater wordt gewonnen.” LTO Noord: Nieuw groen toevoegen is ook een vertekend beeld. Wanneer de stad groeit betekend dit per definitie dat er groen verwijdert wordt ten behoeve van steen en asfalt.

Lichtvervuiling wordt geregeld via de wet (activiteitenbesluit). Op dit moment voldoen sommige ontwikkelingen nog niet. Aan die oplossing wordt momenteel gewerkt.

Aangegeven in de tekst wordt dat de woningbouwopgave zoveel mogelijk binnenstedelijk wordt opgelost. Dit vanuit de ambitie om zo min mogelijk extra steen en asfalt toe te voegen en juist de ruimte voor het omliggende groen te behouden.

Hangt samen met punt hierboven.

49

AGENDA L AND ELIJK GEBIED

Reactie

Beantwoording

Verwerkt in agenda

Het klopt dat afwezigheid van bedrijfsopvolging in de meeste gevallen de oorzaak is van bedrijfsbeëindiging. Het is dus niet hoofdzakelijk het gevolg van de stikstof problematiek. Wel draagt de problematiek (met bijvoorbeeld PAS melders) bij aan het verslechterde bedrijfsklimaat voor agrariërs.

Andere factoren toegevoegd: “een verslechterd bedrijfsklimaat en de afwezigheid van bedrijfsopvolgingen”

Recente ontwikkelingen landelijk gebied Uit de agenda: “Onderdeel van die plannen is een reductie van de stikstofuitstoot. Gezamenlijk met het stuklopen van de onderhandelingen in het Landbouwakkoord zorgen deze ontwikkelingen voor toegenomen onzekerheid binnen de sector waardoor naar verwachting meer agrarische ondernemers hun bedrijf zullen beëindigen.” Opmerking LTO Noord: Belangrijkste reden voor bedrijfsbeëindiging is meestal afwezigheid van bedrijfsopvolging. Al de beleidswijzigingen en extra regeldruk maken het ‘boeren’ er niet leuker op. In een enkel geval veroorzaakt dit zo’n grote stress en psychische druk bij de boer, dat we helaas meemaken dat men dan de ‘hand aan zichzelf slaat’ (zelfdoding). Vertrouw op het ondernemerschap van de boer het goed willen doen voor dier en omgeving en stop dus met extra regels. Geef de boer juist meer bewegingsruimte.

20

Regelgeving vanuit de overheid draagt op deze manier bij aan bedrijfsbeëindiging. Ook vanuit de gemeente zijn er beperkende regels opgesteld in de bestemmingsplannen. We zien de ontwikkelingen in het landelijk gebied en de impact die dit heeft op agrariërs. We willen met beleid op vrijkomende agrarische bebouwing daarom juist bewegingsruimte creëren voor het boeren bedrijf. Dit door middel van omschakeling op een andere functie en/of het beoefenen van multifunctionele vorm van landbouw.

Meer context voor beleid Vrijkomende Agrarische Bebouwing: “Enerzijds is het bedoeld om de ruimtelijke kwaliteit in het buitengebied in stand te houden en te verbeteren. Anderzijds is het bedoeld om perspectief te bieden aan (duurzame) economische ontwikkelingen.” Druk op agrarische sector erkennen in het hoofdstuk toekomstbestendige landbouw: “Als Gemeente Groningen erkennen we de druk op de agrarische sector met een daling in bedrijfsopvolgingen20 als gevolg.”

In de gemeente Groningen daalde het aantal agrarische bedrijven van 294 in 2000 tot 129 in 2022 (een daling van 56%).

50

AGENDA L AND ELIJK GEBIED

Reactie

Beantwoording

Verwerkt in agenda

De druk op het landelijk gebied neemt toe door de groei en vraag van de bevolking. Het is belangrijk dat het wegennet toekomstbestendig wordt ingericht. Zoals aangegeven wordt hier vanuit de provincie hoofdzakelijk aan gewerkt.

Ter kennisname

Dit zijn afspraken die gemaakt zijn door het Rijk en gaat over drie thema’s uit het klimaatakkoord die zijn ondergebracht bij het NPLG. Is dus een vast gegeven.

Ter kennisname

Waarom een agenda? Tekst uit de agenda: “Het landelijk gebied in de gemeente Groningen is een gebied waar wordt gewoond en gewerkt. Tevens is het een groot uitloopgebied voor de dorpen en de stad Groningen en een belangrijk leefgebied voor verschillende planten- en diersoorten. Op dit moment is er van alles gaande in dit buitengebied. De opgaven zijn groot en hebben betrekking op verschillende niveaus en afdelingen van de overheid, met name landelijk en provinciaal.” LTO Noord: De druk op het buitengebied door de bevolkingsgroei wordt steeds voelbaarder. Landwegen worden steeds meer gebruikt als fietsroute, wandelroute en ontsluitingsroute. Daar zijn deze smalle wegen niet voor gemaakt. Wij vragen hiervoor aandacht. Uit de agenda: “Het betreft: • Duurzame, toekomstbestendige landbouw; • Vergroten van het areaal bos en natuur; • Tegengaan van voedselverspilling” LTO Noord: De derde bullet: ‘tegengaan van voedselverspilling’, is een nobel streven, maar vinden we ook te beperkt. Waarom niet ‘voedselzekerheid en gezondheid’ als thema?

51

AGENDA L AND ELIJK GEBIED

Reactie

Beantwoording

Verwerkt in agenda

Een balans is opportunistisch maar wel het streven.

Uitgangssituatie toegevoegd in de tekst: “Uitgangssituatie is het bestaande beleid en het stand van zaken document TLG van de provincie.”

Inzet Uit de agenda: “Samen met onze partners willen we een voorloper zijn en ons inspannen voor de transities waar heel Nederland mee te maken heeft; een duurzame voedselproductie, een sterke verbinding tussen stad en ommeland en een omgeving waarin mens, dier, plant en aarde met elkaar in balans zijn.” LTO Noord: Een balans situatie klinkt nogal opportunistisch. In de praktijk is er altijd wel een partij / aspect de ondergeschikte partij. Anders gezegd de klos. Kortom het creëren van een balans is afhankelijk van een bepaalde uitgangssituatie. Hoe ziet dit eruit? De balans brengen in een situatie waarbij de natuur een handje moet worden geholpen vraagt meestal meer ruimte. De praktijk leert dat de landbouw dan ruimte moet inleveren. Maar dan is er geen balanssituatie meer voor de landbouw. Kortom geef duidelijkheid en bepaal wat de uitgangsituatie is en waarheen dit leidt.

Zoeken naar een perspectief voor boer/natuur/klimaat. Dit doen we niet alleen maar samen met partners. Uitgangssituatie is het TLG stand van zaken document provincie Groningen. Gebiedsprocessen bepalen koers en het behalen van doelen TLG/NPLG.

Opgaven Uit de agenda: “Een divers en cultuurhistorisch waardevol landschap dicht bij de stad, zoals we in Groningen hebben, is uniek. Er ligt dus ook veel potentie om stad en landelijk gebied meer met elkaar in verbinding te brengen en om te zoeken naar mogelijkheden voor een rijk landelijk gebied op het gebied van economie, natuur, landschap en samenleving, waarbij voedselproductie en natuur weer meer met elkaar in evenwicht komen.” LTO Noord: Ook dit is veel wollige tekst dat eigenlijk nog niks zegt. Hoezo stad en landelijk gebied in verbinding brengen? Wat is hiervan de bedoeling? Betekent dit minder woningbouw en bedrijventerreinen?

De bedoeling van stad en landelijk gebied in verbinding brengen:

Staat op verschillende plekken in de agenda aangegeven.

Voedsel consumptie stad en voedsel productie landelijk gebied bij elkaar brengen. >>> Voedselagenda

Ter kennisname.

Duurzame economische ontwikkelingen stimuleren >> Beleidsregel Vrijgekomen agrarische gebouwen Groen toevoegen aan randen stad en in verbinding brengen met groen landelijk gebied. >> Thema natuur/biodiversiteit

52

AGENDA L AND ELIJK GEBIED

Reactie

Beantwoording

Verwerkt in agenda

De landschapsbiografie beschrijft de ontstaansgeschiedenis en de kwaliteiten van het landschap. Het document is beschrijvend. We hebben daarom niet bij derden kennis opgehaald. Wel biedt de biografie een basis voor de Omgevingsvisie.

Ter kennisname

1. Waarde van het landschap en leefbaarheid Uit de agenda: “Op 23 mei 2023 heeft de gemeente de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) opdracht verleend voor het opstellen van een Landschapsbiografie én een Landschapskoers. Naast het landschap zélf, vraagt ook het verkennen van de toekomstmogelijkheden van het landschap aandacht. Door ook dát te doen ontstaat zicht op de opgaven die op het landschap af komen. Dat inzicht is nodig om zinvolle suggesties te kunnen doen voor het opstellen van een kaderstellende visie in de Omgevingsvisie. Strootman Landschapsarchitecten zal daar als onderaannemer van de RUG vorm aan geven. We verwachten de conceptversies van de landschapsbiografie en landschapskoers in oktober 2023 en november 2023.” LTO Noord: Wordt ook met de omgeving / maatschappelijke partijen gesproken? Lijkt zeer zinvol i.p.v. sec een bureaustudie uit te voeren. Kennis over het gebied zit bijvoorbeeld bij de boeren. Ruilverkavelingen, landegalisaties, (diep)ploegen, zijn zaken die invloed hebben (gehad) op het landschap. Dit wordt meestal niet teruggevonden op kaartjes en in rapportjes die in archieven liggen.

53

AGENDA L AND ELIJK GEBIED

Reactie

Beantwoording

Verwerkt in agenda

Uit de agenda: “Acties: • Het maken van landschappenkaarten met fysisch-geografische landschappen en historische cultuurlandschappen. • Het maken van de landschapsbiografie met het verhaal van het landschap met een chronologische hoofdindeling en thematische onderverdeling. • Het maken van koerskaarten voor versterking bodem, water, natuur en landschap. • Het maken van een landschapskoers. • Ontwikkelen van een publieksversie landschapsbiografie”

Vanuit het programma leefkwaliteit en ruimtelijke economie wordt er gewerkt aan de inzet op landbouw. We bekijken dit vanuit het landelijk gebied als geheel waarvan de agrarische sector onderdeel is.

Als actiepunt toegevoegd aan thema ‘duurzame toekomstbestendige landbouw’: “In 2024 verhoogde inzet op snijvlak landelijk gebied/landbouw en ontwikkelingen van een uitvoeringsagenda/ routekaart”

LTO Noord: Zie ook opmerking hierboven. In gebiedsproces ‘Kop van Drenthe’ wordt een landbouwanalyse gemaakt. Voorgesteld wordt om dit ook voor de gemeente Groningen te laten uitvoeren. Dat geeft veel extra input op de voorgestelde acties. We stellen voor om ook een routekaart Landbouw op te stellen. Waar gaan we naar toe en wat heeft de landbouw hiervoor nodig? Waar moeten we rekening mee houden en welke ruimteclaims mogen niet op de landbouw worden afgewenteld (denk hierbij aan bosaanplant).

54

AGENDA L AND ELIJK GEBIED

Reactie

Beantwoording

Verwerkt in agenda

Gemeente heeft vooral een rol in het deelnemen aan de gebiedsprocessen van TLG. Daarnaast wordt de omgevingsvisie binnenkort geactualiseerd en dient bodem en water bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen beter meegenomen worden.

Ter kennisname

We citeren uit het living planet report van het wereldnatuurfonds. Dit is een internationaal onderzoek dat iedere twee jaar wordt gepubliceerd. WWF brengt ook iedere twee jaar een landelijk rapport uit, waarin hetzelfde beeld wordt geschetst.

Ter kennisname

2. Water- en bodemkwaliteit Uit de agenda: “Acties: • Actualiseren omgevingsvisie, water en bodem worden hierin concreter uitgewerkt. • Water en bodem onderlegger voor grotere (toekomstige) ruimtelijke keuzes. • Inzetten op sponswerking en veenoxidatie voorkomen. • Inzetten voor het beschermen van schoon en voldoende drinkwater. • Streven naar een gezonde en vitale bodem” LTO Noord: Zijn dit allemaal uitwerkingen die voortkomen uit de Regionale Veenweidestrategie? Deze acties komen aan bod in het gebiedsproces in het TLG / PPLG proces? Gemeente gaat namelijk niet veel van dit soort keuzes in het landelijk gebied? Wat straks wordt afgesproken ihkv het PPLG / TLG, is leidend. Daarbovenop verwachten we dus niet nog iets extra’s van de gemeente. 3. Natuur en biodiversiteit Uit de agenda: “Het gaat niet goed met de biodiversiteit. Wereldwijd worden miljoenen diersoorten bedreigd met uitsterven. Sinds 1970 gaat het om een afname in populaties van 69%. Dit is ook in Nederland het geval. Er is nog maar 15% over van de inheemse planten- en diersoorten die we in 1900 in ons land hadden. Weinig leefruimte, intensieve landbouw en het verlies aan landschapselementen zijn belangrijke oorzaken.

Door klimaatverandering komt de biodiversiteit extra onder druk te staan.“ LTO Noord: Geld dit ook specifiek voor de gemeente Groningen? Is dit inzichtelijk gemaakt? Zoals het er nu staat is wel heel algemeen geformuleerd en komt nogal apocalyptisch over.

In Groningen monitoren we nu de SES, dat is alleen stedelijke natuur. Provincie monitort jaarlijks de natuurwaarden in de natuurgebieden. De resultaten van de monitoring worden elke jaar gerapporteerd in de Toestand van de Natuur.

55

AGENDA L AND ELIJK GEBIED

Reactie

Beantwoording

Verwerkt in agenda

Met perspectief wordt bedoeld rekening houdend met opgaven die spelen.

Ter kennisname

4. Duurzame toekomstbestendige landbouw Uit de agenda: “We werken samen met boeren en andere initiatiefnemers aan een toekomstbestendige voedselproductie die perspectief geeft aan het klimaat, de natuur, het watersysteem, de dieren waarmee we samenleven en de agrarische sector.” LTO Noord: Zinsnede: “……….die perspectief geeft aan……..” Neem aan dat bedoeld wordt: ‘rekening houden met’.

56

AGENDA L AND ELIJK GEBIED

Reactie

Beantwoording

Verwerkt in agenda

Uit de agenda: “Het landelijk gebied is van groot belang voor de productie van ons voedsel. Dat is en blijft enorm belangrijk. Tegelijkertijd bevindt de agrarische sector zich op een kantelpunt. Mede door de landbouw zorgt uitstoot van koolstofdioxide, methaan en stikstof en gebruik van gewasbestrijding voor een verlies aan biodiversiteit en een verslechterd klimaat. Het huidige voedselsysteem, met bedrijfsvoering gericht op zowel import (van eiwitrijke gewassen) en export (van producten), draagt hieraan bij. Door schaalvergroting worden de landbouwmachines steeds groter en vergroten daarmee de druk op de bodem. Ook neemt hierdoor de verkeersveiligheid af. Een toekomstbestendige voedselproductie zal perspectief moeten geven aan het klimaat, de natuur, het watersysteem, de dieren waarmee we samenleven en de agrarische sector.”

Inzichtelijk per sector wat de uitstoot is in de co2 monitor. Vanuit landbouw de laatste jaren weinig progressie geboekt. Ook is bij co2 monitor bepaald dat gemeente hier weinig sturing op heeft. Vooral provincie en Rijk aan zet.

Aanpassing in de tekst gedaan: “In de herziene CO2 monitor van de gemeente Groningen is Landbouw als een aparte sector meegenomen en zien we dat deze verantwoordelijk is voor 7,6% van de totale CO2-eq uitstoot. In het jaar 2000 was de uitstoot CO2-eq de helft van wat het nu is en bedroeg die 5,6% van de totale uitstoot. Landelijk is het aandeel van landbouw 15,8% van de totale uitstoot 21.”

LTO Noord: Heeft college ook inzichtelijk gemaakt voor hoeveel de verschillende sectoren (o.a. verkeer en vervoer, bedrijven, bewoners) bijdragen in deze emissies? Wat te zeggen van de bedrijven die op de rand staan van stad en Ommeland? Graag een compleet beeld geven en niet alleen gaan focussen op uitstoot van de landbouw. Schaalvergroting levert niet per definitie grotere landbouwvoertuigen op die die daarmee een grotere druk op de bodem geven. Wat wil de gemeente hiermee bereiken? Als dit probleem al zou voordoen, dan is de enige die er last van heeft de boer zelf, en niet direct de omgeving. 5. Energietransitie

21

https://www.cbs.nl/nl-nl/dossier/dossier-broeikasgassen/welke-sectoren-stoten-broeikasgassen-uit-#:~:text=In%202021%20werd%20van%20 de,het%20stoken%20van%20aardgas%20voor

57

AGENDA L AND ELIJK GEBIED

Reactie

Beantwoording

Verwerkt in agenda

Uit de agenda: “De transitie naar een duurzame energievoorziening is zichtbaar in het landelijke gebied. In de regionale energiestrategie zijn de opgaven met betrekking tot energie-opwek vastgelegd voor onze gemeente. Voor het landelijk gebied beteken dat o.a. de ontwikkeling van zonneparken. De ontwikkeling van zonneparken zien we als een integrale gebiedsopgave. De ontwikkeling van het gebied Meerstad Noord is hiervan een goed voorbeeld. In het gebied van 400 ha wordt een zonneveld ontwikkeld van 175 ha. Het gebruik van het land in de zone rondom het zonneveld wordt in samenwerking met lokale pachters getransformeerd tot regeneratieve landbouw waar het vergroten van de biodiversiteit naast agrarische productie het doel is.”

De provincie Groningen committeert zich aan de RES 1.0-ambitie van 6,4TWh. Met het Statenbesluit ‘Geen zonneparken op landbouwgrond’ (20 dec. 2023) heeft de provincie Groningen echter besloten dat, nadat de RES-ambitie van 6,4TWh gehaald is, er geen ruimte mee beschikbaar wordt gesteld door grootschalige wind- en zonneparken. Voor kleine , lokale coöperatieve, zonneparken blijft overigens een uitzondering om deze op landbouwgrond te realiseren. (Drijvende) zonneparken in natuurgebied zijn en blijven niet toegestaan.

Klopt inderdaad. We hebben de tekst hierop aangepast en alleen de lopende initiatieven benoemd.

LTO reactie: In het plan van het nieuwe college van GS “VEUR MEKOAR Hoofdlijnenakkoord2023 – 2027” staat duidelijk aangegeven dat er geen nieuwe zonneparken gaan komen. Het gebruik van de zonneladder wordt zuiverder toegepast. LTO Noord is ook voorstander hiervan. Regeneratieve landbouw en de toepassing van zonneparken staan eigenlijk haaks op mekaar. Door zonnepanelen boven land wordt een verslechtering van de bodem onder de panelen verkregen. De Biologische bodemkwaliteit gaat achteruit.

58

AGENDA L AND ELIJK GEBIED

Reactie

Beantwoording

Verwerkt in agenda

LTO Noord: Uit de CO2 monitor (https://www.groningenco2neutraal.nl/ co2-monitor/uitstoot/overzicht-emissies-in-groningen ) volgt: Van de totale uitstoot is 29% afkomstig van woningen, 25% van mobiliteit en 46% van bedrijven. Hoeveel is hiervan specifiek afkomstig van de landbouw? Spreken we dan nog van een significant aandeel?

In de vernieuwde CO2-monitor is de uitstoot voor sector Landbouw meegenomen.

Ter kennisname

Combineren van energieopgaven in het landelijk gebied en het versterken van landschap, biodiversiteit en cultuurhistorie is een utopie. Per definitie neemt de landschappelijke kwaliteit altijd af. Zichtlijnen en andere landschappelijke aspecten verdwijnen. Toename biodiversiteit is dan ook wensdenken. Het enige waar het om gaat is dus aanleggen van zonneparken (zie reactie hierboven).

7,6% uitstoot in gemeente afkomstig vanuit de landbouw. In 2000 was dit 5,4%. De prognose is dat in 2030 dit 10,2% is. 45% van de uitstoot CO 2 equivalent in de landbouw is methaan. Voor een gemeente die CO2 neutraal wil worden spreken we van een significant aandeel. Zoals in de agenda vaker is benoemd: als gemeente zijn we daarvoor, net als de provincie, grotendeels afhankelijk van generieke maatregelen vanuit het Rijk. Zie opmerkingen Meerstad-Noord.

GrAJK: Inzet op innovatie is belangrijk. Monovergisters bieden uitkomst. Dit loopt vaak mis op bouwhoogte. Hier is de provincie mee bezig.

Gemeente zet in op extensivering landbouw. Innovatie willen we dus niet ten behoeve van intensivering.

Ter kennisname

GrAJK: alles wat groen is vangt co2 op. Dus bruto een uitstoter, netto een opvanger.

Uitstoot: 200 Kton CO2-equivalent. Opvang: niet inzichtelijk

Ter kennisname

Bodemdeskundigen plaatsen kanttekeningen: https://www. wur.nl/nl/nieuws/co2-opslag-in-landbouwbodems-levert-weinig-klimaatwinst-op.htm 6. Voedsel en eiwittransitie Uit agenda: Klimaatverandering en voedselzekerheid hangen nauw samen. De manier waarop wij nu voedsel verbouwen draagt veel bij aan de uitstoot van broeikasgassen. LTO Noord: Voedselverbouw (teelt) draagt helemaal niet veel bij aan emissies. Dat de ondergrond soms gevoelig is voor emissies, is een ander verhaal. Daarnaast is er nogal een verschil tussen akkerbouw en veeteelt t.a.v. deze problematiek.

Hiermee wordt de voedselproductie bedoelt. De productie van voedsel draagt bij aan de uitstoot van broeikasgassen. Ongeveer 21% van de CO2-uitstoot van een gemiddeld huishouden wordt veroorzaakt door eten en drinken.

‘Verbouwen’ veranderd in voedselproductie. Iets meer context toegevoegd

59

AGENDA L AND ELIJK GEBIED

Reactie

Beantwoording

Verwerkt in agenda

Uit de agenda: Om dit proces tegen te gaan is het noodzakelijk over te gaan op een ander voedselsysteem. Dit vraagt om een transitie naar meer plantaardige eiwitten, minder voedselverspilling en het verlagen van de ecologische voetafdruk van de voedselindustrie. LTO Noord: Wethouder De Wrede heeft aangegeven tijdens het bedrijvenbezoek bij Dries Zwakenberg dat de omgeving de stad Groningen moet gaan voeden. Tijdens dit bezoek hebben de GOC leden al duidelijk gemaakt dat dit niet kan. Rondom de stad is het niet mogelijk om plantaardige gewassen te verbouwen. De meeste grond om de stad is alleen geschikt voor grasteelt. Om tegemoet te komen aan de genoemde gedachte van de wethouder, moet echt regionaal worden gekeken. In dit geval spreken we toch snel over een radius van minimaal 100 – 150 km waar de verschillende gewassen vandaan komen.

Er wordt op dit moment een verkenning gedaan door van hall naar de potentie van voedsel uit de regio voor de lokale markt.

Eventueel passen we dit aan, nadat de onderzoeksresultaten bekend zijn.

GrAJK: Eiwittransitie is een groter geheel. Fascinating en provincie zijn hier al voorloper in. Sluit hierbij aan en haal kennis op.

Gemeente ziet zeker mogelijkheden om aan te sluiten bij Fascinating, maar richt zich naast innovaties van Fascinating ook op de consument.

60

AGENDA L AND ELIJK GEBIED

Reactie

Beantwoording

Verwerkt in agenda

Het verbod op ‘jacht voor beheer en bestrijding’ is alleen verboden op de gronden in bezit van de gemeente. Er geldt geen algemeen verbod.

De zin ‘Tegelijk willen we wel in gesprek gaan met boeren om te kijken hoe ook zij kunnen samenleven met deze dieren.’ Is uit de tekst verwijderd.

7. Dierenwelzijn Uit de agenda: Waar mens en dier elkaar in de weg zitten, kiezen we bij voorkeur voor diervriendelijke oplossingen in plaats van wegvangen of doden. Tegelijk willen we wel in gesprek gaan met boeren om te kijken hoe ook zij kunnen samenleven met deze dieren. Op onze eigen gronden is daarnaast jacht, zowel plezierjacht als ‘jacht voor beheer en bestrijding’, verboden.

De rest van de opmerking is ter kennisgeving aangenomen.

LTO Noord: Boeren leven al samen met de natuur. Veel soorten flora en fauna worden niet gezien als ‘vijanden’ voor de landbouw. Daar waar het een plaag is of schade veroorzaakt aan het land, wordt vanzelfsprekend ingegrepen. Dat kan middels jacht of andere methoden. Jacht voor beheer en bestrijding verboden? Wanneer er geen schadevergoeding wordt uitgekeerd door de gemeente, zullen ondernemers er alles aan doen om schade door wild te voorkomen. Dit kan door beheer en bestrijding. Jacht wordt gezien als een bittere noodzaak om o.a. de oogst veilig te stellen. GrAJK: Jacht op eigen gronden. Plezier jacht verboden. Maar jacht voor beheer. Hoe omgaan met weidevogels?

Zie antwoord hierboven.

61

AGENDA L AND ELIJK GEBIED

Reactie Waterschappen Reactie

Beantwoording

Verwerkt in agenda

Algemeen Positief, met name over thema water en bodem sturend. Hoofdlijn ziet er goed uit. Samen oppakken als overheden en kijken hoe we er verder mee komen, hoe elkaar versterken, vanuit de hele ketengedachte. Ook concrete projecten eraan verbinden. Bijvoorbeeld NPG, nieuwe ronde waar we voorstellen kunnen indienen. 2. Water en bodem Werken we al zo? Als basisuitgangspunt water en bodem sturend? Kijken we nu ook verder vooruit, verder dan 2050? Water en bodem heeft ook consequenties voor de landbouw: Welke functies zijn handig in bepaald gebied?

Op dit moment is bodem en water nog niet sturend. Wel houden we rekening met bepaalde intensiteit van regenbuien bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. BWS zal met name in omgevingsvisie ondergebracht moeten worden.

3. Natuur en biodiversiteit Hier ook verwijzen naar Kaderrichtlijn water. Maatregelen helpen ook de waterkwaliteit. Rondom natuurgebieden wordt nu al gewerkt met een bufferzone, waar geen bestrijdingsmiddelen mogen.

In pachtcontracten in bepaalde gebieden nu veel strengere eisen opgenomen, geen middelen, geen kunstmest en op termijn ook keen drijfmest. Bijvoorbeeld Meerstad Noord.

Zin opgenomen over waterkwaliteit

4. Landbouw Nog toevoegen: een actieve zoektocht naar andere verdienmodellen. Ook samen met waterschappen in optrekken richting landbouw.

Verwerkt in de tekst

62

Colofon Uitgever Gemeente Groningen Stadsontwikkeling, Ruimtelijk Beleid en Ontwerp Gedempte Zuiderdiep 98 Postbus 7081 9701 JB Groningen Datum Januari 2024 Redactie en fotografie Gemeente Groningen Ontwerp Dorèl Xtra Bold