CConstaterende datGroningen
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage Accountantsverslag 2025 gemeente Groningen getekend

gemeenteraad 24 juni 2026, gemeente GroningenBij agendapunt: 5: VERPLAATST NAAR 1 JULI 2026: Gemeenterekening 2025 gemeente Groningen (raadsvoorstel 21-05-2026)16.829 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

20 mei 2026 Gemeente Groningen Accountantsverslag 2025 https://www.visitgroningen.nl/nl/doen/shoppen/oude-kijk-in-t-jatstraat Openingsbrief Openingsbrief Onze kernboodschappen Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze conclusies | 20 mei 2026 Uitkomsten controle​ Uitkomsten controle​ | Geachte leden van de raad en het college, Financiële positie Financiële positie | Met genoegen leggen wij u ons accountantsverslag voor dat is | Hebt u in de tussentijd nog vragen, neemt u dan gerust Weerbaarheid Weerbaarheid | opgesteld in het kader van onze opdracht tot controle van de | contact met ons op. Wij bedanken u en uw medewerkers Speerpunten jaarrekening 2025 (de 'jaarrekening') van gemeente Groningen. | voor de medewerking tijdens onze controle. Speerpunten | Wij hebben onze controle uitgevoerd in overeenstemming met Overige observaties Overige observaties | onze opdrachtbevestiging van 9 juli 2025. Bijlagen | Met vriendelijke groet, Bijlagen | Martine Koedijk | Dit verslag bevat de belangrijkste bevindingen van onze | PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. partner | controle van uw jaarrekening en is besproken met uw ambtelijke organisatie op 4 mei en 6 mei 2026, met de concerndirectie op 11 mei en met de portefeuillehouder | drs. M.J.A. Koedijk RA RE financiën op 18 mei 2026.

Ook hebben wij de inhoud van dit | partner verslag toegelicht tijdens de vergadering van het college op 19 mei 2026. Dit accountantsverslag lichten wij daarnaast toe tijdens de Dit verslag is opgesteld uitsluitend voor | vergadering van het Audit Committee | op 3 juni en lichten het gebruik door de raad en het college van | toe aan de raad op 10 juni 2026. burgemeester en wethouders van de Gemeente Groningen. Op dit verslag kan niet door derden worden gesteund aangezien | Jurjen Eikenaar derden niet op de hoogte zijn van het doel van | senior manager de werkzaamheden en de resultaten onjuist kunnen interpreteren. Wij | aanvaarden geen aansprakelijkheid, zorgplicht en/of verantwoordelijkheid jegens andere partijen dan de Gemeente Groningen. PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., Leonard Springerlaan 35, 9727 KB Groningen, Postbus 8060, 9702 KB Groningen T: 088 7 | 92 00 50, www.pwc.nl ‘PwC’ is het merk waaronder PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. (KvK 34180285), PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs | N.V. (KvK 34180284), PricewaterhouseCoopers | Advisory N.V. (KvK 34180287), PricewaterhouseCoopers Compliance Services B.V. (KvK 51414406), PricewaterhouseCoopers Pensions, | Actuarial & Insurance Services B.V. (KvK 54226368), PricewaterhouseCoopers B.V. (KvK 34180289) en andere vennootschappen handelen en diensten verlenen.

Op deze diensten zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin onder meer aansprakelijkheid | svoorwaarden zijn opgenomen. Op leveringen aan deze vennootschappen zijn algemene inkoopvoorwaarden van toepassing. Op www.pwc.nl treft u meer informatie over deze vennootschappen, waaronder deze algemene (i | nkoop) voorwaarden die ook zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam. PwC | Gemeente Groningen | Accountantsverslag | 20 | mei 2026 | 2 PwC Onze kernboodschappen 3Gemeente Groningen | Accountantsverslag | 20 mei 2026 Dit gedeelte geeft een samenvatting van onze belangrijkste boodschappen, inclusief de bevindingen en opmerkingen van onze controle. PwC https://www.werkenbijgroningen.nl/vakgebieden/buitenruimte-techniek--groen Openingsbrief Openingsbrief Onze kernboodschappen Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze conclusies Uitkomsten controle​ Uitkomsten controle​ Financiële positie Financiële positie Speerpunten Speerpunten Overige observaties Overige observaties Bijlagen Bijlagen 2 Weerbaarheid Weerbaarheid Onze belangrijkste boodschappen 4 Controleverklaring We hebben onze controle van de jaarrekening van gemeente Groningen afgerond en verstrekken een goedkeurende accountantsverklaring, onder voorbehoud van goedkeuring van deze jaarrekening door de raad op woensdag 24 juni 2026.

Het college heeft de verantwoording over rechtmatigheid opgenomen in de jaarrekening en bevindingen nader toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. De rechtmatigheidsverantwoording voldoet aan de afspraken die zijn gemaakt met de raad. Er zijn geen onrechtmatigheden boven de verantwoordingsgrens. Er zijn geen indicaties van materiële fraude en/of niet naleving van wet- en regelgeving (uitgezonderd de onrechtmatigheden zoals opgenomen in de paragraaf Bedrijfsvoering). De zorglasten stijgen structureel door groeiende hulpvraag en toenemende complexiteit, terwijl de ingezette transformatie naar preventie nog onvoldoende effect sorteert en Rijkscompensatie achterblijft. Wij adviseren de gemeente om: • de ingezette transformatie (o.a. maar niet alleen op het gebied van preventie en vroegsignalering) te versnellen; • De zakelijkheid in de samenwerking met Stichting WIJ te vergroten, met duidelijkere afspraken over doelen en effecten; • de effectiviteit hiervan meetbaar te maken; • tijdig bij te sturen indien beoogde kostenreductie uitblijft, en • in regionaal/landelijk verband blijven aandringen op reële compensatie van het Rijk voor de structurele volumegroei en het terugdraaien van eenzijdig extra opgelegde taakstellingen. De gemeente vervult in diverse samenwerkingsverbanden een prominente regionale rol.

Wij adviseren bij nieuwe projecten expliciet af te wegen of de beschikbare (uitvoerings)capaciteit toereikend is. Voor de prestatielevering in de zorg is Groningen voornamelijk afhankelijk van productieverantwoordingen van zorgaanbieders. De totale onzekerheden bedragen € 3,3 miljoen, bestaande uit productieverantwoordingen van zorgaanbieders die (nog) niet zijn ontvangen. De gemeente pakt zorgfraude actief aan via preventie, toezicht en handhaving, resulterend in toegenomen signalen, terugvorderingen en tegengehouden zaken. Er zijn twee externe zorgfraudes vastgesteld die geen materieel effect hebben op de jaarrekening. Onze conclusies Onze conclusies Ruimtelijk domein Ruimtelijk domein Sociaal domein Sociaal domein We hebben de waardering van de grondexploitaties beoordeeld. De uitgangspunten voor de waardering komen betrouwbaar tot stand en wij kunnen instemmen met de waardering. Er is sprake van een negatief resultaat (€ 7,2 miljoen), grotendeels als gevolg van een incidenteel verlies voor het terugdraaien van in het verleden genomen winsten als gevolg van een wijziging in de verslaggevingsregels voor projecten die langer lopen dan 10 jaar (€ 5,6 miljoen). De parameters van de grondexploitaties zijn evenwichtig ingeschat waarbij marktomstandigheden impact hebben op de kosten en fasering van de grondexploitaties. Hierbij blijft realisatie achter op de verwachting.

Door toenemende vraag naar elektriciteit is het stroomnet overvol geraakt en dit geeft vertraging in de gebiedsontwikkelingen. De gemeente analyseert de gevolgen in algemene zin via het programma Energie en past verschillende beheersmaatregelen toe om impact te beperken. Wij adviseren de gemeente om waar mogelijk de impact op fasering verder concreet te maken en explicieter per project een afwegingskader voor de effecten van netcongestie uit te werken. Gemeente Groningen jaarrekeningcontrole 2025 Gemeente Groningen | Accountantsverslag | 20 mei 2026PwC Onze belangrijkste boodschappen Gemeente Groningen | jaarrekeningcontrole 2025 Financiële positie | Overige observaties | Overige observaties Financiële positie | Overige | observaties | Overige observaties Positief resultaat in 2025 en lichte verbetering financiële | Speerpunt vanuit de raad: beheersing (langdurig) verzuim | – | Cybersecurity verbetert, borging weerbaarheid vraagt positie | continuïteit van de bedrijfsvoering | aanvullende maatregelen. Het rekeningresultaat | na reservemutaties betreft € 60,8 miljoen | Gemeente Groningen onderkent het risico op (langdurig) | verzuim | In 2025 hebben zich geen grote cyberincidenten of datalekken positief.

Desondanks staat de gemeente Groningen onder | en zet in op preventie, analyses en gerichte interventies, met een | voorgedaan en de door Groningen uitgevoerde penetratietest toenemende financiële druk door stijgende kosten van | centrale rol voor leidinggevenden en ondersteuning door de | toont een positieve ontwikkeling ten opzichte van eerdere jaren. bijvoorbeeld het sociaal domein, veel incidentele vergoedingen en | arbodienst. Verzuim wordt periodiek gemonitord via analyses, | Ook is het positief dat er een cyber brevet behaald moet worden. door dreigende tekorten (o.a. door taakstelling jeugdzorg) en | rapportages en werkbelevingsonderzoeken, waarbij het gemiddelde | Op het gebied van cyber-weerbaarheid | zijn echter nog stappen te daardoor ontstaan structurele risico’s. Dit maakt scherpe keuzes, | verzuim (7,6%) iets boven het landelijk niveau (6,7% in 2024) ligt. | zetten: het succesvol terugzetten van back-ups is nog niet prioriteren en realistischer begroten noodzakelijk. Het | Het langdurig verzuim loopt wel op. Wij constateren aanzienlijke | aangetoond en protocollen voor crisisscenario's ontbreken. voorspellend vermogen is een blijvende uitdaging en vereist | verschillen tussen directies en afdelingen, zowel in omvang als aard | Daarnaast adviseren wij niet-goedgekeurde AI-tools technisch af aandacht gezien de afwijkingen tussen realisatie en de begroting.

| van het verzuim (de directies zijn ook erg verschillend wat een | te schermen of strak te monitoren om datalekken te voorkomen. ander type verzuim veroorzaakt). De oorzaken worden daarbij De strategische investeringsagenda | wordt momenteel | onderzocht. Wij adviseren als volgende interventie meer in te | Verbonden partijen zijn juist gewaardeerd geactualiseerd en specifiek gemaakt voor de te besluiten | zetten op de verzuimbegeleiding bij HRM en leidinggevenden. | Wij hebben de waardering van de deelnemingen en leningen investeringsprojecten. Wij adviseren om bij de besluitvorming | Kwaliteit jaarverslag voldoende, verbeteringen mogelijk | beoordeeld en kunnen hiermee instemmen. De belangrijkste door de raad de financiële en andere consequenties van het | Wij hebben vastgesteld dat de jaarrekening en het jaarverslag | transacties, de administratieve verwerving van Meerstad-Noord voorstel in samenhang te betrekken, waaronder de effecten van de | verenigbaar zijn en voldoen aan de vereisten van het BBV. Meer | en de overname van het 50%-aandelenbelang in Warmtestad zijn keuze per investeringsproject. Zodat de raad een onderbouwde | aandacht moet worden besteed aan fraudepreventie in het | juist verwerkt. Wij adviseren de belangrijke veronderstellingen afweging kan maken en kan prioriteren. De prognosekracht | jaarverslag.

Tegelijkertijd kan de informatiewaarde worden | van de verbonden partijen kritisch te beoordelen en actuele (planningsoptimisme) is daarin een blijvend aandachtspunt. | vergroot door minder beschrijvend en meer verklarend te | informatie meer te betrekken in de conclusies. De financiële kengetallen | laten een gemengd beeld zien: het | rapporteren, prestatie-indicatoren met een consistente weerstandsvermogen en de structurele exploitatieruimte zijn op | frequentie | te meten en te duiden en toelichtingen concreter en | Onze samenwerking orde, maar de hoge nettoschuldquote | en beperkte belastingruimte | visueel sterker te maken. | Het controleproces is goed verlopen, ondanks de uitdagende beperken de wendbaarheid. | omstandigheden, waaronder de SAP conversie. Aanbevelingen voor verdere verhoging van kwaliteit zullen wij op korte termijn evalueren met uw ambtelijke organisatie. PwC | Gemeente Groningen | Accountantsverslag | 20 mei 2026 | 5 PwC 6Gemeente Groningen | Accountantsverslag | 20 mei 2026PwC Onze conclusies 6 Dit gedeelte geeft een toelichting op de accountantsverklaring en de conclusies met betrekking tot de jaarrekening en de overige informatie in uw jaarverslag.

https://gic.nl/uitgaan/groen-licht-voor-25-miljoen-euro-voor-verbouwing-en-nieuwbouw-museum-aan-de-a Openingsbrief Openingsbrief Onze kernboodschappen Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze conclusies Rechtmatigheid Rechtmatigheid Uitkomsten controle​ Uitkomsten controle​ Financiële positie Financiële positie Speerpunten Speerpunten Overige observaties Overige observaties Bijlagen Bijlagen 3 Weerbaarheid Weerbaarheid PwC Onze conclusies 7 Gemeente Groningen | Accountantsverslag | 20 mei 2026 Uw jaarrekening geeft een getrouw beeld We hebben onze controle van de jaarrekening 2025 van gemeente Groningen afgerond en verstrekken een goedkeurende accountantsverklaring inzake de getrouwheid van de jaarrekening, waarin ook de rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen, onder het voorbehoud dat de jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld door de raad. Er zijn geen ongecorrigeerde controlebevindingen in de WNT-verantwoording 2025. Geen ongecorrigeerde fouten en onzekerheden geconstateerd in relatie tot getrouwheid Tijdens onze controle hebben we één ongecorrigeerde afwijking geïdentificeerd boven onze rapportagedrempel van € 500.000,- en geen ongecorrigeerde afwijkingen voor baten en lasten en van € 12 miljoen voor de balanspresentatie en toelichtingen. Daarnaast hebben wij onzekerheden met betrekking tot de prestatielevering van PGB’s en Wmo Jeugd ZIN geconstateerd.

Het college heeft geconcludeerd dat het kwalitatieve en kwantitatieve effect niet materieel is. Wij zijn het eens met deze beoordeling van het college. Er zijn geen aanwijzingen van fraude of niet-naleving van wet- en regelgeving onder onze aandacht gekomen tijdens de controle, met uitzondering van de door gemeente Groningen vastgestelde externe zorgfraudes. Verslaggevingsvereisten zijn juist toegepast Het college heeft de jaarrekening opgesteld in overeenstemming met het BBV en de bepalingen van en krachtens de Wet normering topinkomens (WNT). Wij vinden de door het college bij het opstellen van de jaarrekening 2025 toegepaste waarderingsgrondslagen geschikt. Tevens voldoet de toelichting in de rechtmatigheidsverantwoording aan de bepalingen van de Kadernota Rechtmatigheid. De jaarrekening en het jaarverslag zijn consistent met elkaar verenigbaar Als controlerend accountants hebben wij de verantwoordelijkheid om in onze controleverklaring te rapporteren over de overige informatie in het jaarverslag. Onze conclusie is dat het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening. Wij hebben geen materiële inconsistenties, materiële onjuistheden en/of omissies opgemerkt in de informatie die op grond van het BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) moet worden verstrekt.

Rechtmatigheid specifieke uitkeringen (SiSa) Wij hebben in onze controleverklaring ook een goedkeurend oordeel verstrekt over de baten en lasten alsmede de balans-mutaties met betrekking tot de specifieke uitkeringen zoals opgenomen in de SiSa-bijlage. Geen nieuwe significante tekortkomingen in de interne beheersing en nieuwe controlerisico’s In onze bestuursrapportage interim-bevindingen 2025 hebben wij ons beeld gegeven van de interne beheersing van de gemeente Groningen. Naar aanleiding van de controle hebben wij geen nieuwe risico’s en belangrijke aandachtspunten in de interne beheersing geconstateerd. Openingsbrief Openingsbrief Onze kernboodschappen Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze conclusies Rechtmatigheid Rechtmatigheid Uitkomsten controle​ Uitkomsten controle​ Financiële positie Financiële positie Speerpunten Speerpunten Overige observaties Overige observaties Bijlagen Bijlagen 3I Gehanteerde materialiteit ligt hoger dan gecommuniceerd in ons controleplan Wij hebben u in ons controleplan geïnformeerd over de impact van de wijziging van het BBV en het Bado op de materialiteit die wordt gehanteerd in de jaarrekeningcontrole. De gehanteerde materialiteit betreft € 29,4 miljoen en ligt hoger dan gecommuniceerd in ons controleplan (€ 27,4 miljoen) aangezien deze is geactualiseerd op basis van de totale lasten na reservemutaties.

De rapportagetolerantie is ongewijzigd op basis van afspraken en betreft € 500.000,-. Weerbaarheid Weerbaarheid Openingsbrief Openingsbrief Onze kernboodschappen Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze conclusies Rechtmatigheid Rechtmatigheid Uitkomsten controle​ Uitkomsten controle​ | Niet-gecorrigeerde afwijkingen zijn niet materieel Financiële positie Financiële positie | De volgende geconstateerde afwijkingen betreffen de ongecorrigeerde fouten en onzekerheden in relatie tot getrouwheid, boven de gestelde Weerbaarheid Weerbaarheid | rapporteringstolerantie van € 500.000,-. Ongecorrigeerde balansreclassificaties beneden de € 12 miljoen zijn niet opgenomen als ongecorrigeerde fouten. Het college heeft geconcludeerd dat de (kwalitatieve en kwantitatieve) impact van deze verschillen niet materieel is. We zijn | het eens met deze conclusie.

Speerpunten Speerpunten Overige observaties Overige observaties | # | Beschrijving | Post in jaarrekening | Onzekerheden | Fouten | Totaal (x € 1) | (x € 1) | (x € 1) Bijlagen Bijlagen | 1 | Gedeclareerde zorgkosten Jeugd zijn niet | Lasten ZIN – | Jeugd | € 3.258.000 | - | € 3.258.000 onderbouwd met productieverantwoordingen 2 | Onzekerheden prestatielevering PGB’s | Lasten PGB – Jeugd/Wmo | € 24.000 | € 83.000 | €107.000 3 | De lasten Jeugd ZIN (via de RIGG) zijn | Overlopende passiva – | - | € 508.000 | € 508.000 € 508.000,- | lager dan ingeschat | Vooruitontvangen bedragen gemeenten Aan Lasten ZIN – | Jeugd Totaal | € 3.282.000 | € 591.000 | €3.873.000 PwC | Gemeente Groningen | Accountantsverslag | 20 mei 2026 | 8 3II Openingsbrief Openingsbrief Onze kernboodschappen | Rechtmatigheid Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze conclusies | Rechtmatigheidsverantwoording van het college voldoet Rechtmatigheid Rechtmatigheid | aan de vereisten Onrechtmatigheden (in € 1.000) Uitkomsten controle​ Uitkomsten controle​ | Het college legt verantwoording af over de rechtmatigheid van de baten, lasten en | 29.450 Financiële positie balansmutaties via de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening.

Als uw | 30.000 Financiële positie | accountant hebben wij de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording Weerbaarheid 25.000 Weerbaarheid | meegewogen in ons oordeel over de jaarrekening als geheel (indirect oordeel over de Speerpunten | 18.105 rechtmatigheid). | 20.000 Speerpunten Overige observaties | Het college heeft geen onrechtmatigheden boven de verantwoordingsgrens van 15.000 Overige observaties | € 29,45 miljoen geconstateerd. Een nadere toelichting van de afwijkingen boven de Bijlagen rapportagegrens van € 500.000,-zijn toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering van | 10.000 Bijlagen | uw jaarstukken. | 4.647 5.000 | 9.542 Over 2025 bedragen de begrotingsonrechtmatigheden € 8,5 miljoen, waarvan € 7,5 | - | 3.916 | -- miljoen toeziet op overschrijdingen van lasten in deelprogramma’s en € 1 miljoen op overschrijdingen van investeringsbudgetten. Hiervan is € 4,7 miljoen acceptabel op basis van de afspraken met de raad zoals opgenomen in de financiële verordening. De afwijkingen passen binnen het beleid doordat de gebeurtenissen zich voordeden op een moment dat er geen begrotingswijzigingen meer doorgevoerd konden worden en doordat bij bepaalde gebeurtenissen hier direct gerelateerde baten tegenover staan. Het totaal aan onrechtmatigheden met betrekking tot het voorwaardencriterium bedraagt € 9,5 miljoen.

Hiervan wordt € 8,6 miljoen veroorzaakt door het contract met uw IT-dienstverlener Fujitsu (doorwerkfout vanuit voorgaand jaar). Zolang het resterende contract van kracht is en de uitfasering niet is voltooid, zullen de lasten | Acceptabele onrechtmatigheden onrechtmatig zijn. | Onacceptabele onrechtmatigheden Ten aanzien van het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium zijn geen onrechtmatigheden geconstateerd die meetellen in het rechtmatigheidsoordeel. Wel | Totaal afwijkingen is in de paragraaf bedrijfsvoering toegelicht dat uw gemeente voor € 1 miljoen onrechtmatige uitkeringen heeft verstrekt die zijn teruggevorderd en dus niet als | Verantwoordingsgrens onrechtmatigheid meetellen. PwC | Gemeente Groningen | Accountantsverslag | 20 mei 2026 | 9 4 PwC 10Gemeente Groningen | Accountantsverslag | 20 mei 2026 Uitkomsten controle 2025 In dit hoofdstuk beschrijven we de belangrijkste uitkomsten van de controle voor het ruimtelijk domein, het sociaal domein en de overige domeinen, waaronder de bedrijfsvoering.

10PwC https://www.visitgroningen.nl/nl/blogs/kunst-op-straat Openingsbrief Openingsbrief Onze kernboodschappen Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze conclusies Uitkomsten controle​ Uitkomsten controle​ Ruimtelijk domein Ruimtelijk domein Sociaal domein Sociaal domein Verbonden partijen Verbonden partijen Belangrijke schattingen Belangrijke schattingen Risico op fraude Risico op fraude Cybersecurity Cybersecurity Financiële positie Financiële positie Speerpunten Speerpunten Overige observaties Overige observaties Bijlagen Bijlagen 5 Overige onderwerpen Overige onderwerpen Weerbaarheid Weerbaarheid Openingsbrief Openingsbrief Onze kernboodschappen | Ruimtelijk domein (1/2) Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze conclusies | Onzekere marktomstandigheden hebben impact op fasering grondexploitaties Uitkomsten controle​ Uitkomsten controle​ Ruimtelijk domein Er is een negatief resultaat, het risicoprofiel is stabiel Ruimtelijk domein | Er is een negatief resultaat op de grondexploitaties behaald van € 7,2 miljoen. Dit | Gerealiseerd van doel woningbouw Sociaal domein Sociaal domein | wordt met name veroorzaakt door het terugdraaien van winstnemingen uit het | 90% Verbonden partijen Verbonden partijen | verleden (€ 5,6 miljoen), doordat er bij projecten die langer dan 10 jaar lopen geen winst mag worden genomen met ingang van 2025.

Vanuit een Belangrijke schattingen Belangrijke schattingen | voorzichtigheidsprincipe heeft de commissie BBV een stellige uitspraak gedaan dat | Inhaalslag realisatie woningbouw, geen realisatie van bedrijventerreinen en Risico op fraude | kantoorlocaties Risico op fraude | deze winstnemingen op langlopende projecten niet langer zijn toegestaan. Ten opzichte van de prognose is in 2025 90% van de levering voor woningbouw Overige onderwerpen Overige onderwerpen | Het benodigde weerstandsvermogen voor het grondbedrijf is € 51,3 miljoen (2024: | gerealiseerd (exclusief de verkopen door de BV’s). Dit betreft de realisatie van 560 59,5 miljoen). Deze daling wordt met name veroorzaakt doordat meer concreet Cybersecurity woningen uit het project ‘Reitdiepswaard’ en 82 woningen voor het project Nelf. Voor Cybersecurity | bekend is over de invulling en uitkomsten van HS-Kavel Meerstad-Noord dan een | project Europapark zijn 40 woningen in 2025 niet gerealiseerd volgens planning. Financiële positie jaar geleden. Voor het energiepark is nu een investeringsbesluit besloten, waardoor | Voor bedrijventerreinen is in 2025 geen sprake van realisatie van de 3,4 hectare Financiële positie | zeker is dat de realisatie hiervan doorgang zal vinden. Het project De Nieuwe Held Weerbaarheid | geplande grondverkopen. Weerbaarheid | is in 2026 middels raadsvoorstel vastgesteld.

Hiervoor heeft Groningen een De gemeente ziet dat aan uitgestelde realisatie vooral onzekere Speerpunten | aanvullend risico opgenomen in het benodigde weerstandsvermogen. Speerpunten | marktomstandigheden ten grondslag liggen. Naar bedrijfskavels in de gebieden van netaansluiting onzeker Er is een slotcalculatie geweest van Eemspoort en zijn er twee nieuwe Overige observaties Westpoort is bijvoorbeeld minder vraag, omdat de netaansluiting onzeker is. Voor de Overige observaties | grondexploitaties gestart, zijnde HS-kavel Meerstad-Noord en de voormalige | woningbouwprojecten onder eigen regie voorziet de gemeente geen acute risico’s ten Bijlagen locatie van het Arriva | bustracé | voor de veiligheidsregio Groningen (VRG-locatie). | aanzien van de programmering. Onzekerheden als gevolg van stijgende prijzen en Bijlagen | uitstel van netaansluitingen maken het echter lastig om een nauwkeurige inschatting Ontwikkeling risicoprofiel grondexploitaties | te maken van de fasering. 3,5 3 2,5 | 2025 | 2024 2 1,5 1 0,5 0 Prognose resultaat (positieve | Risico's (cf.

paragraaf | Verliesvoorziening (negatieve grondexploitaties) | weerstandvermogen) | grondexploitaties) PwC | Gemeente Groningen | Accountantsverslag | 20 mei 2026 | 11 6 Openingsbrief Openingsbrief Onze kernboodschappen | Ruimtelijk domein (2/2) Parameter | Beoordeling Onze kernboodschappen Onze conclusies | 2025 | 2024 Onze conclusies | Uitgangspunten komen gedegen | tot stand, de De gehanteerde rekenrente | ⚫ | ⚫ Uitkomsten controle​ | programmering blijkt optimistisch Uitkomsten controle​ | Marktomstandigheden hebben invloed op de kosten en fasering van uw | Groningen heeft 1,40% rente toegerekend, ten opzichte van de herberekende Ruimtelijk domein Ruimtelijk domein | grondexploitaties | ROP van 1,45% (bij de begroting nog 1,7%). Deze afwijking valt binnen de bandbreedte en is daarmee passend binnen de regelgeving. Sociaal domein Sociaal domein | Het overvol raken van het stroomnet zorgt ervoor dat het niet langer vanzelfsprekend is dat nieuw opgeleverde kavels hierop worden aangesloten. | Daarnaast zorgt de | Kostenstijgingen | ⚫ | ⚫ Verbonden partijen Verbonden partijen | aanhoudende geopolitieke onrust voor stijgende prijzen, waardoor een situatie zoals in | De kostenstijging is met 4% voor 2026, 3% voor 2027 en 2028 en 2% voor de Belangrijke schattingen Belangrijke schattingen | 2022 en 2023 niet een ondenkbaar scenario is.

Om netcongestie op de lange termijn te | daarop volgende jaren evenwichtig en dit ligt in lijn met de landelijke beheersen, treft de gemeente verschillende beheersmaatregelen waaronder het | ontwikkelingen. Risico op fraude Risico op fraude | realiseren van nieuwe hoog- | en middenspanningsstations, zoals in de nieuwe | Opbrengstenstijging | ⚫ | ⚫ Overige onderwerpen Overige onderwerpen | grondexploitatie HS-kavel Meerstad-Noord. Netcongestie zorgt er op korte termijn De gemeente maakt onderscheid in de parameters opbrengstenstijging tussen Cybersecurity | niettemin voor dat gronduitgifte achterblijft ten opzichte van de doelstellingen. Cybersecurity | Groningen heeft voldoende kennis en kunde om ondanks de omstandigheden een zo | woningbouwlocaties, bedrijventerreinen en kantoren. We concluderen dat deze parameters op basis van externe informatie evenwichtig tot stand zijn Financiële positie Financiële positie | nauwkeurig mogelijke inschatting te maken. Groningen schat in dat deze problematiek | gekomen. Weerbaarheid | voldoende gereflecteerd is in de programmering en fasering. Wij zien echter dat de realisatie in de afgelopen twee jaren lager is geweest dan gepland. We doen daarom de | Gehanteerde programmering | ⚫/ Weerbaarheid Speerpunten aanbeveling om dit explicieter onderdeel te maken van de risico-inschatting per project.

| De gemeente stelt jaarlijks een programmering op en maakt hierin tevens een Speerpunten | De onzekerheden zijn toegelicht in uw jaarstukken. | vergelijking tussen de programmering van voorgaand jaar en de realisatie in Overige observaties | huidig jaar. De programmering van 2024 en 2025 is optimistisch gebleken. Er Overige observaties | De parameters voor de grondexploitaties zijn evenwichtig ingeschat | zijn veel omstandigheden in de markt die een vertragende invloed hebben op Bijlagen | de realisatie. We zien dat hierdoor de werkelijke realisatie achterblijft op de Bijlagen | De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van | verwachting. schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële waardering van de grondexploitaties stelt de gemeente exploitatieoverzichten op waarin een schatting is opgenomen van de te | Verkoopprijzen | ⚫ maken kosten en opbrengsten. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en | Bij verkopen is het uitgangspunt dat door de raad vastgestelde grondprijzen uitgangspunten ten grondslag. Het grondbedrijf stelt hiervoor een notitie parameters op, | worden gehanteerd. De gemeente houdt hier in de regel voldoende rekening waarbij de gehanteerde uitgangspunten onderbouwd worden met externe | mee in het aangaan van transacties. Uit enkele van onze deelwaarnemingen marktinformatie (o.a. Metafoor).

Wij hebben de gehanteerde parameters beoordeeld en | blijkt dat voor moeilijke locaties logischerwijs maatwerk wordt toegepast. Dit concluderen dat deze, los van de gehanteerde programmering, evenwichtig zijn. De | maatwerk past binnen de kaders van de vastgestelde nota grondprijzen. Hierin vinden gedegen afwegingen plaats om tot een marktconforme prijs te komen. parameters zijn gedegen onderbouwd en liggen in lijn met de landelijke ontwikkelingen. | We adviseren de gemeente wel om voor maatwerk zichtbare meer Gemeente Groningen heeft de verplichte wijziging in 2025 in de notitie grondbeleid juist | ogenprincipes toe te passen om te voorkomen dat (schijn van) onderhandse of verwerkt waarbij de omslagrente gebruikt is bij de toerekening aan de grondexploitaties. | niet-marktconforme transacties ontstaat.

PwC | Gemeente Groningen | Accountantsverslag | 20 mei 2026 | ◼ Controleverschil |  | Optimistisch | ⚫ Evenwichtig | ⧫ Voorzichtig | 12 6I Openingsbrief Openingsbrief Onze kernboodschappen | Sociaal domein (1/3) Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze conclusies | Stijgende zorglasten, ondanks de bezuinigingstaakstelling in combinatie met onvoldoende compensatie door het Rijk Uitkomsten controle​ Uitkomsten controle​ | De zorglasten vertonen een stijgende lijn en staan onder toenemende druk | Ontwikkeling zorglasten (in € mln.) (exclusief subsidies) Ruimtelijk domein | De jeugdzorgkosten (exclusief subsidies) zijn t.o.v. de actuele begroting 2,4% hoger (wel Ruimtelijk domein | gedaald t.o.v. 2024). Daarentegen zijn de Wmo-kosten t.o.v. de actuele begroting 1,7% Sociaal domein Sociaal domein | lager (waarvan beschermd wonen 0,6%), met name doordat prijs- | en | 150 Verbonden partijen volumeontwikkelingen lager uitvallen dan begroot. De stijging in de zorglasten naar € 219 Verbonden partijen | miljoen en aanhoudende druk op beschikbare voorzieningen wordt o.a.

gedreven door: Belangrijke schattingen | 125 Belangrijke schattingen | • | een licht groeiend aantal inwoners dat beroep doet op ondersteuning (in de jeugdhulp); Risico op fraude Risico op fraude | • | de toenemende complexiteit van hulpvragen; • | langere zorgtrajecten doordat uitstroom uit opvang en beschermd wonen stagneert als | 100 Overige onderwerpen Overige onderwerpen | gevolg van krapte op de woningmarkt; Cybersecurity Cybersecurity | • | maatschappelijke ontwikkelingen zoals groeiende mentale problematiek bij jongeren, | 75 Financiële positie | stijgende dak- | en thuislozen, stijgende bevolkingsgroei en een vergrijzende populatie. Financiële positie | De ingezette transformatie met onder andere aandacht voor preventie en vroegsignalering Weerbaarheid is nog onvoldoende zichtbaar in de uitgavenontwikkeling, terwijl het Rijk de volumegroei | 50 Weerbaarheid Speerpunten niet volledig compenseert en tegelijkertijd aanvullende taakstellingen oplegt. De financiële Speerpunten | houdbaarheid staat hierdoor onder toenemende druk. Ondertussen werkt Groningen aan | 25 Overige observaties Overige observaties | de jeugdhulptransformatie samen met de centrumregeling RIGG en de regiogemeenten binnen het programma 'Langjarig Perspectief Transformatie jeugdhulp'. De landelijke Bijlagen Bijlagen | Hervormingsagenda Jeugdhulp vormt hierbij het kader.

Daarnaast zijn binnen de Wmo | de | 0 voorbereidingen getroffen op grote aanbestedingen, waaronder het gebiedsondersteunend | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 netwerk (GON) en het Publiek Vervoer, waarbij uitwijk naar niet-gecontracteerde zorgaanbieders zoveel mogelijk wordt beperkt. Wij adviseren | om: | Wmo (realisatie) 1. | de ingezette transformatie te versnellen; | Wmo (begroot) 2. | De samenwerking met Stichting WIJ zakelijker in te richten met o.a. duidelijkere afspraken over effecten en doelen; | Wmo - Beschermd wonen (realisatie) 3. | de effectiviteit hiervan meetbaar te maken; | Wmo - Beschermd wonen (begroot) 4. | tijdig bij te sturen indien beoogde kostenreductie uitblijft, en 5. | in regionaal/landelijk verband blijven aandringen op reële compensatie van het Rijk | Jeugd (realisatie) voor de structurele volumegroei en op het terugdraaien van eenzijdig extra opgelegde | Jeugd (begroot) taakstellingen.

PwC | Gemeente Groningen | Accountantsverslag | 20 mei 2026 | 13 7 Openingsbrief Openingsbrief Onze kernboodschappen | Sociaal domein (2/3) Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze conclusies | Toenemende regionale projecten in aantal en omvang | Samenwerking voor transformatieplan ‘Groningen, met gezond verstand’ in ontwikkeling Uitkomsten controle​ Uitkomsten controle​ | vragen om scherpe keuzes en prioritering van capaciteit | Groningen gaat voor de uitvoering van het IZA-transformatieplan als mandaat- Ruimtelijk domein | Groningen vervult vanuit historie en als gemeente met de meeste bestuurlijke capaciteit gemeente participeren in een samenwerkingsverband met regiogemeenten, GGZ- Ruimtelijk domein | en kennis in Noord-Nederland vaak de rol van penvoerder, kassier en centrumgemeente | instellingen, huisartsen, welzijnsorganisaties en patiëntvertegenwoordigers. De Sociaal domein Sociaal domein | (bijvoorbeeld NPG en Nij Begun). Dit legt een structurele druk op de personele capaciteit, | resultaats- | en inspanningsafhankelijke financiering van € 20 miljoen geschiedt via Verbonden partijen de uitvoering van eigen kerntaken en vergroot de behoefte aan afstemming en coördinatie | het transformatieplan en Rijksmiddelen over de periode 2025-2028. Het plan is Verbonden partijen | inclusief verantwoording.

Met de bestaande verzuimrisico’s | vergroot dit de kwetsbaarheid | inhoudelijk ambitieus en bevat meerdere complexiteiten, zoals meervoudige en Belangrijke schattingen Belangrijke schattingen | bij langdurige en complexe regionale projecten. Wij adviseren bij het aangaan van deze | meerjarige KPI’s | buiten de invloedsfeer van Groningen. Bestuurlijk, juridisch en Risico op fraude projecten om scherpere keuzes te maken en daarbij expliciet af te wegen of beschikbare | financieel is het plan risicodragend voor Groningen, mede gezien haar kassiersrol en Risico op fraude | (uitvoerings)capaciteit toereikend is en tijdig te sturen op fasering en eventuele | eindverantwoordelijke in de SPUK-keten. Ons advies is om vóór de implementatie Overige onderwerpen Overige onderwerpen | compensatie voor extra uitvoeringslasten. | aanvullende beheersmaatregelen te treffen op het gebied van governance en Cybersecurity Cybersecurity | mandaat, financiële beheersing en rechtmatigheid en uitvoering en monitoring. De uitvoering van de Sociale Agenda Nij Begun | is in 2025 gestart! Financiële positie Financiële positie | De uitvoering van de eerste maatregelen op het gebied van onderwijs, jeugd welzijn en | Groningen zet actief in op het thema zorgfraude Weerbaarheid bestaanszekerheid zijn gestart.

Het convenant tussen de dertien gemeenten en de | In 2025 heeft Groningen het ‘Actieplan Aanpak Zorgfraude’ geïmplementeerd met Weerbaarheid | provincie Groningen is verlengd tot eind 2027. Tegelijkertijd wordt verkend om de | als drijfveer ‘in de gemeente Groningen kom je er niet mee weg als je oneigenlijk Speerpunten Speerpunten | huidige convenantstructuur te wijzigen door uitvoering onder te brengen in de in | gebruik maakt van zorggelden’. Diverse vormen van (vermoedens van) zorgfraude Overige observaties | oprichting zijnde gemeenschappelijke regeling voor de Economische Agenda. Dus: | zijn geïdentificeerd en om zorgfraude tegen te gaan, hanteert Groningen een Overige observaties | • | ontving Groningen in haar rol als kassier € 29,9 miljoen via het gemeentefonds; | integrale aanpak langs drie pijlers: Bijlagen • | wordt voor 2026 en 2027 nog € 152,2 miljoen aan Rijksmiddelen verwacht; | 1. | Preventie: strengere kwaliteitstoetsen voor PGB, inzet van de Wet Bibob, Bijlagen | • | bedragen de bestedingen in 2025 € 4,2 miljoen, en | afschaffen van maandloon-uitbetaling en bewustwording onder medewerkers; • | is het niet bestede deel gestort in de reserve budgetoverheveling. | 2.

| Toezicht: | via de Zorgbrigade die integrale onaangekondigde controles uitvoert, Wij hebben vastgesteld dat de transacties en balansposten juist in de jaarrekening zijn | data-analyse en rechtmatigheidsonderzoeken, en verwerkt. Voor meer samenhang, transparantie en sturingsinformatie voor de raad, raden | 3. | Handhaving: terugvordering van onrechtmatig verkregen zorggeld, melding wij aan de verantwoording van bijvoorbeeld Nij Begun | hierover te centreren. | bij het Informatieknooppunt Zorgfraude, aangifte en het opleggen van bestuursrechtelijke maatregelen. Groningen werkt aan het versterken van de samenwerking met Stichting WIJ | De gemeente werkt nauw samen met ketenpartners zoals Stichting WIJ, het RIEC, Groningen moet inzetten op het aanbrengen van meer focus in en het scherper afbakenen | Politie, OM, Belastingdienst en Menzis. Daarbij stemt Groningen af met regio- van de (deel)opdrachten belegd bij Stichting WIJ. Wij raden aan om toezicht en sturing te | gemeenten | om het waterbedeffect, waarbij malafide aanbieders uitwijken naar versterken, het op orde brengen van de kwaliteit van basisregistraties en dossiervoering, | andere gemeenten, te voorkomen. De signalen nemen t.o.v. vorig jaar toe. Wij dat te monitoren en om aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek | hierbij te betrekken. | adviseren duidelijke opvolging te geven in ketenverband van ontvangen signalen.

PwC | Gemeente Groningen | Accountantsverslag | 20 mei 2026 | 14 7I Openingsbrief Openingsbrief Onze kernboodschappen | Sociaal domein (3/3) Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze conclusies | Geconstateerde (externe) zorgfraude en onzekerheden | Transacties en balansposities RIGG zijn juist verwerkt in de jaarrekening van gemeente Groningen. Wij hebben vastgesteld dat de transacties en balansposten Uitkomsten controle​ Uitkomsten controle​ | rondom de prestatielevering zorg in natura en de PGB | met betrekking tot de RIGG juist in de jaarrekening zijn verwerkt. Bij de Ruimtelijk domein productieverantwoording van een zorgaanbieder is een goedkeurende Ruimtelijk domein | Twee externe zorgfraudecasussen vastgesteld door Groningen | controleverklaring verstrekt. Echter betwist de RIGG op basis van eigen onderzoek Sociaal domein Sociaal domein | In 2025 zijn twee externe zorgfraudecasussen vastgesteld door Groningen: één | (een deel van) het gefactureerde bedrag doordat een zorgaanbieder over meerdere Verbonden partijen betrof een PGB-aanbieder die bewust declareerde tijdens vakanties om | jaren van in totaal € 8,4 miljoen vanwege onvoldoende kwaliteit van de geleverde Verbonden partijen | kostendekkend te worden.

De andere fraudecasus zag toe op budgethouders die | zorg ten opzichte van wat contractueel is overeengekomen voor de Belangrijke schattingen Belangrijke schattingen | zorggeld ontvingen zonder zorg te leveren. Het totaal aan uitgekeerde bedragen (€ | regiogemeenten. Besloten is om de samenwerking per 1 mei 2026 te beëindigen. Risico op fraude 6.800,-) is teruggevorderd. Daarnaast zijn er zaken tegengehouden of stopgezet Risico op fraude | voor een bedrag van €251.000 vanwege vermoedens van zorgfraude. | Prestatielevering PGB niet vastgesteld Overige onderwerpen Overige onderwerpen | Binnen de gemeente Groningen is al meerdere jaren een dalende trend zichtbaar in Cybersecurity Cybersecurity | Onzekerheden rondom de prestatielevering zorg in natura | inwoners met een PGB. Dit hangt samen met bewuste beleidskeuzes om zorg in De gemeente Groningen is voor het vaststellen van de prestatielevering met | natura als voorkeursroute te hanteren, een strengere toets op PGB-vaardigheid en Financiële positie Financiële positie | betrekking tot Beschermd Wonen, Jeugdzorg en gedeeltelijk Wmo | afhankelijk van | een (gedeeltelijke) verschuiving van aanbieders naar zorg in natura. Voor alle Weerbaarheid de productieverantwoordingen van zorgaanbieders.

Alle zorgaanbieders met een | cliënten die een PGB ontvangen, worden door de gemeente beschikkingen Weerbaarheid | productie groter dan €200.000,- | hebben een goedkeurende controleverklaring | verstrekt aan de cliënt. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) verzorgt het Speerpunten Speerpunten | ontvangen. Daarmee is voldoende controle-informatie verkregen om te | administratieproces en legt daarvoor verantwoording af, maar controleert niet of onderbouwen dat de prestaties ook daadwerkelijk zijn geleverd en dus niet leidt tot | de prestatie is geleverd voor gedeclareerde zorgkosten. Uit de aan Groningen Overige observaties Overige observaties | onzekerheden. Niet via de RIGG gecontracteerde zorg waarvoor geen | toegerekende fouten en onzekerheden komen geen materiële afwijkingen. We Bijlagen productieverantwoording met controleverklaring is ontvangen bedraagt € 1,4 | hebben deze bedragen opgenomen in de tabel hieronder. Bijlagen | miljoen. Ten aanzien van de prestatielevering van de verantwoorde jeugdzorgkosten die via | Overzicht van fouten en onzekerheden sociaal domein de RIGG zijn gecontracteerd resteert een onzekerheid van € 1,8 miljoen. Het | Getrouwheid | 2025 (x € 1) | 2024 (x € 1) landelijk accountantsprotocol Jeugdwet & Wmo | wordt vernieuwd.

Voor 2025 geldt | Fout | Onzeker | Fout | Onzeker dat het protocol de verhoging van de onderste grenswaarde in het USK (uniform subsidiekader) van de Rijksoverheid volgt (van € 125.000,- | naar € 200.000,-). Met | Jeugdzorg ZIN | Geen | 3.258.000 | Geen | 1.950.000 ingang van verantwoordingsjaar 2027 stijgt deze grens verder naar € 300.000, | -. | Jeugdzorg en Wmo | PGB | 83.000 | 24.000 | 48.000 | 469.000 De RIGG heeft de grens van € 125.000,- | aangehouden, omdat het protocol van de RIGG werd vastgesteld voordat het landelijke protocol definitief werd. | Wmo | ZIN | Geen | Geen | Geen | Geen Totaal | 83.000 | 3.282.000 | 48.000 | 2.419.000 PwC | Gemeente Groningen | Accountantsverslag | 20 mei 2026 | 15 7II Openingsbrief Openingsbrief Onze kernboodschappen | Verbonden partijen Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze conclusies | Belangrijkste ontwikkelingen 2025: strategische stappen in Uitkomsten controle​ Uitkomsten controle​ | grondpositie en energie-deelnemingen Ruimtelijk domein Ruimtelijk domein | Grondtransactie Meerstad-Noord juist verwerkt, financiële gevolgen van Meerstad | De komende jaren zijn forse bedragen gemoeid met zowel WarmteStad | als GEB Sociaal domein Sociaal domein | Model 3 nog onduidelijk | Holding.

In lijn met de meest recente besluitvorming gaat het om ruim € 83 miljoen Verbonden partijen | Als gevolg van de wijziging in bestemming van gronden ten behoeve van | aan kapitaalverplichtingen en garanties. Dit onderstreept het belang van gedegen Verbonden partijen | energievoorzieningen in Meerstad, heeft Groningen gronden administratief t.w.v. € 62,4 | financiële monitoring en risicobeheersing. We constateren dat de gemeente Belangrijke schattingen Belangrijke schattingen | miljoen verworven. Omdat de verkrijgingsprijs hoger lag dan de taxatiewaarde, zijn per | aandacht heeft voor het versterken van de beheersing van de Energie B.V.’s. (zoals Risico op fraude | perceel verliesvoorzieningen gevormd van in totaal € 16,2 miljoen. Vanwege de omvang en | ingerichte overlegstructuren met de B.V.’s). Risico op fraude | aard van deze transactie hebben wij hier expliciet aandacht aan besteed tijdens de Overige onderwerpen Overige onderwerpen | jaarrekeningcontrole. Wij hebben vastgesteld dat de transactie juist is verwerkt en | Wij adviseren de gemeente de komende jaren de volgende punten in acht te nemen Cybersecurity gewaardeerd. Als gevolg van deze transactie is de reservering in het weerstandsvermogen | met betrekking tot de Energie B.V.’s: Cybersecurity | van € 25 miljoen vrijgevallen.

De financiële gevolgen van de uit 2022 gekozen | • | Bewaak de rol van de verschillende controlelijnen Financiële positie Financiële positie | voorkeursvariant van het nieuwe programma in Meerstad | (Model 3) zijn nog onduidelijk en | Zorg ervoor dat de controller van de B.V., Business Control en de tweedelijns- Weerbaarheid | niet meegenomen in de beoordeling van de waardering grondexploitaties van Meerstad. | control (Financiën en Concerncontrol) elk vanuit hun eigen rol kritisch blijven Weerbaarheid | Besluitvorming en inzicht worden eind 2026 verwacht. | meekijken. Voorkom dat deze functies te sterk leunen op elkaars werk of Speerpunten uitsluitend op informatie van de deelnemingen zelf. Speerpunten | Energie-deelnemingen Warmtestad en GEB Holding: risico's, financiële | • | Richt een periodiek herzieningsproces in Overige observaties Overige observaties | verplichtingen en governance | Vergelijkbaar met de grond B.V.’s | adviseren wij jaarlijkse herzieningen van de Bijlagen Op 24 september 2025 heeft de raad ingestemd met de overname van het 50% | - | businesscases. Voer bijvoorbeeld een update uit wanneer de Wet collectieve Bijlagen | aandelenbelang in Warmtestad van Waterbedrijf Groningen voor € 10 miljoen. Na de | warmte (Wcw) in werking treedt of wanneer de aanbestedingsresultaten bekend overdracht in oktober 2025 is de gemeente volledig eigenaar.

De transactieprijs is het | zijn. Bepaal daarbij of de assumpties in het model nog actueel zijn, rekening resultaat van onderhandelingen tussen twee publieke organisaties, zonder formele | houdend met de voortgang/ontwikkeling en baseer hier dan de netto contante waarderingsberekening. De prijs is beïnvloed door de specifieke uittreedsituatie en de | waarde op. strategische waarde voor de gemeente. | • | Voer periodieke gevoeligheidsanalyses uit Voor beide energie B.V.’s | zijn technische, juridische, financiële en beleidsmatige Op 14 januari 2026 is de raad geïnformeerd over de voorgenomen samenwerking met | risico's geïdentificeerd en is de objectiviteit van de business cases ondervangen Energie Beheer Nederland via Nationale Deelneming Warmte (NDW). Het voornemen is | met een second opinion. Om in de komende jaren de objectiviteit te blijven dat NDW toetreedt als aandeelhouder in Warmtestad met een belang van maximaal 40% | garanderen, bevelen wij aan om externe bronnen (marktanalyses, energieprijs- door uitgifte van nieuwe aandelen, waarbij de gemeente een meerderheidsbelang behoudt. | prognoses, benchmarks) te betrekken in de gevoeligheidsanalyses. Partijen streven naar een samenwerkingsovereenkomst in de zomer van 2026.

PwC | Gemeente Groningen | Accountantsverslag | 20 mei 2026 | 16 8 Openingsbrief Openingsbrief Onze kernboodschappen | Verbonden partijen Onze kernboodschappen Onze conclusies Waardering verbonden partijen passend, meer aandacht voor staatssteun bij Woningbouwimpuls-subsidies Onze conclusies | aanbevolen Uitkomsten controle​ Uitkomsten controle​ | Woningbouwimpuls: meer aandacht voor staatssteun | Bedragen 2025 € x 1 mln Ruimtelijk domein Ruimtelijk domein | aanbevolen | Verbonden partij / uitgangspunten Sociaal domein | Volgens artikel 107 lid 1 VWEU is sprake van staatssteun wanneer Sociaal domein | waardering | Deelneming | Geldleningen | WSV | Voor- | Waar- met overheidsmiddelen een selectief economisch voordeel wordt | ziening | dering Verbonden partijen Verbonden partijen | verleend aan een onderneming, waardoor de mededinging wordt WarmteStad | € 53,9 | € 9,7 | € 20,6 / 25% | € 2,9 |  Belangrijke schattingen | vervalst of dreigt te worden vervalst en het handelsverkeer tussen Belangrijke schattingen | lidstaten ongunstig wordt beïnvloed. In het kader van de controle | Businesscase (met second opinion), liquiditeitsprognose, WACC Risico op fraude Risico op fraude | hebben wij specifiek aandacht besteed aan het risico op | Energiebedrijf | € 4,3 | € 3,9 | € 16,0 / 25% | n.v.t. |  Overige onderwerpen staatssteun in relatie tot de door de gemeente ontvangen gelden.

Overige onderwerpen | Dit ziet met name toe op de woningbouwimpuls-subsidie en de | Businesscase (met second opinion), liquiditeitsprognose, WACC Cybersecurity Cybersecurity | daarbij betrokken verbonden partijen Stadshavens B.V. en | Euroborg | € 0,048 | € 16,7 | € 2,8 / 50% | n.v.t. | ⚫ Financiële positie Suikerzijde B.V. Wij hebben bij Groningen navraag gedaan of de | Liquiditeitsprognose, jaarrekening, taxatierapport Financiële positie | inzet en doorwerking van deze middelen kan leiden tot een Weerbaarheid niet-marktconform economisch voordeel. Gemeente Groningen | Martiniplaza | € 3,9 | € 13,0 | n.v.t. | n.v.t. | ⚫ Weerbaarheid | heeft afspraken gemaakt met de B.V.’s | omtrent het hanteren van Speerpunten | Liquiditeitsprognose, jaarrekening Speerpunten | het inkoop- | en aanbestedingsbeleid van de gemeente en bevestigd | Meerstad | €0 | € 296,2 | n.v.t. | n.v.t. |  Overige observaties gekregen dat hiernaar wordt gehandeld. Wij adviseren de Overige observaties | gemeente om een staatssteuntoets vooraf te doen als wordt | De op 19-6-2025 vastgestelde herziene grondexploitatie met peildatum 1-1-2025 (hierin is geen rekening Bijlagen afgeweken van het inkoop- | en aanbestedingsbeleid en om hierop | gehouden met Meerstad | model 3) Bijlagen | actief te blijven monitoren. | Suikerzijde | € 15,0 | n.v.t. | € 3,8 / 25% | n.v.t.

| ⚫ De op 12-11-2025 vastgestelde herziene grondexploitatie met peildatum 1-1-2025 Wij kunnen ons verenigen met de waardering van uw | Stadshavens | € 4,2 | n.v.t. | n.v.t. | € 3,0 | ⚫ verbonden partijen In de tabel hiernaast is per relevante verbonden partij een | De op 12-11-2025 vastgestelde herziene grondexploitatie met peildatum 1-1-2025 beoordeling van uw inschatting van de waardering opgenomen. ◼ Controleverschil |  Optimistisch | ⚫ Evenwichtig | ⧫ Voorzichtig PwC | Gemeente Groningen | Accountantsverslag | 20 mei 2026 | 17 8I Bedrag € x 1mln | Uitkomst Schatting Openingsbrief | 2025 | 2024 | 2025 | 2024 Openingsbrief | Afschrijvingen materiële vaste activa | €53 | €49 | ⚫ | ⚫ Onze kernboodschappen | Belangrijke Onze kernboodschappen | Het activabeleid van de gemeente ligt ten grondslag aan de wijze van afschrijven op materiële vaste activa. De gehanteerde Onze conclusies schattingen | afschrijvingspercentages zijn gebruikelijk in de sectoren sluiten aan bij uw financiële verordening. Onze conclusies | Waardering vastgoed | €645 | €617 | ⚫ | ⚫ Uitkomsten controle​ Uitkomsten controle​ | E Evaluatie | van de belangrijke | Vastgoed kan een economische of een maatschappelijke functie hebben. Vastgoed met een maatschappelijke functie (bijvoorbeeld Ruimtelijk domein Ruimtelijk domein | een schoolgebouw) mag niet worden afgewaardeerd.

De waardering van het vastgoed met een economische functie hebben we in schattingen van het college bij het | detail gecontroleerd. We stellen vast dat drie voormalig GMF-panden dit jaar een economische functie hebben gekregenals gevolg Sociaal domein Sociaal domein | opstellen van de jaarrekening | van verhuur voor | horeca-doeleinden. Vorig jaar waren er in totaal twee panden met een economische functie. Verbonden partijen Verbonden partijen | Waardering grondexploitaties | €26 | €29 | ⚫ | ⚫ Belangrijke schattingen Belangrijke schattingen | Bij het opstellen van de jaarrekening | Wij zijn van mening dat de schattingen m.b.t. de grondexploitaties een getrouwbeeld geven van de waardering van uw grondexploitaties. De uitgangspunten die in de berekeningen gehanteerd worden zijn voor zover mogelijk onderbouwd met Risico op fraude gebruikt en openbaart het college | rapportages en onderzoeken van externe partijen. Risico op fraude | belangrijke boekhoudkundige schattingen, Overige onderwerpen Overige onderwerpen | beoordelingen en veronderstellingen. Wij | Waardering financiële vaste activa | €451 | €416 | ⚫ | ⚫ Cybersecurity Cybersecurity | hebben de belangrijkste schattingen, | Wij hebben de waardering van uw financiële vaste activa in detail gecontroleerd. Ook de deelnemingen hebben we specifiek beoordelingen en veronderstellingen die | gecontroleerd.

Wij concluderen dat de inschattingen ten aanzien van de waardering van deze deelnemingen en (gerelateerde) Financiële positie door het college zijn gedaan beoordeeld en | leningen evenwichtig/optimistisch zijn. Zie tevens Verbonden partijen. Financiële positie Weerbaarheid concluderen dat deze zijn gebaseerd op | Waardering onderhoudsvoorzieningen | €67 | €55 | ⧫ | ⚫ Weerbaarheid | passende bewijsstukken en goed | De omvang van de onderhoudsvoorzieningen is in 2025 toegenomen. Dit betekent dat de dotaties aan de voorzieningen groter zijn Speerpunten Speerpunten | uitgebalanceerde overwegingen. Een | geweest dan de onttrekkingen. Onttrekkingen blijven achter op begroting doordat onderhoudswerkzaamheden worden samenvatting van onze evaluatie staat in de | doorgeschoven. Wij beoordelen de stand van de waardering van de voorziening daarom als voorzichtig, er wordt immers meer Overige observaties Overige observaties | tabel hiernaast, samen met een verdere | gereserveerd dan benodigd. Wij adviseren aandacht te besteden aan een realistische planning van het uit te voeren onderhoud. Bijlagen toelichting. | Waardering APPA-voorziening | €11 | €7 | ⚫ |  Bijlagen | In 2025 zijn 11 ambtsdragers toegevoegd aan de APPA-voorziening die in eerdere jaren in de begroting werden afgedekt.

Daarnaast is er een dotatie gedaan aan de voorziening ter voorbereiding op de invoering van het nieuwe pensioenstelsel per 1-1-2028. De voorziening is onderbouwd door actuariële berekeningen van een externe service-organisatie. Deze organisatie heeft de uitgangspunten uit de circulaire van het Ministerie BZK gebruikt. Wij zijn akkoord met de uitgangspunten die de gemeente Groningen heeft gehanteerd en beoordelen de schatting als evenwichtig. Juistheid en volledigheid voorziening verlofsparen | €8 | €4 | ⚫ | ⚫ Als gevolg van de stellige uitspraak van commissie BBV zijn de uren verlofsparen van het SW-bedrijf toegevoegd aan de voorziening verlofsparen. Ook exclusief de dotatie ten aanzien van de SW-medewerkers, loopt de voorziening op. Een oorzaak hiervan is ◼ Controleverschil |  Optimistisch | toename van verlofuren als gevolg van CAO-wijzigingen in eerdere jaren. Het saldo bovenwettelijke uren is relatief nog meer toegenomen. Dit geeft een indicatie dat de voorziening verlofsparen wellicht te laag is.Hoge verlof-standen zijn een risico voor de ⚫ Evenwichtig | ⧫ Voorzichtig | continuïteit van de bedrijfsvoering. Wij adviseren meer controles uit te voeren op verlof-opname en er voor te zorgen dat bovenwettelijk verlof gespreid wordt opgenomen zodat dit saldo niet verder oploopt.

PwC | Gemeente Groningen | Accountantsverslag | 20 mei 2026 | 18 9 PwC 19Gemeente Groningen | Accountantsverslag | 20 mei 2026 Risico op fraude Onze werkzaamheden ten aanzien van fraude Voor de jaarrekeningcontrole zijn de volgende frauderisico’s geïdentificeerd: • Het risico op het doorbreken van interne beheersingsmaatregelen door het college c.q. het management; • Het risico van niet-zakelijke transacties bij grond- en vastgoedverkopen en het risico op onjuiste opbrengstverantwoording grond- en vastgoedverkopen; • Het risico dat de Europese en/of interne aanbestedingsrichtlijnen niet worden nageleefd om gunning aan een bevriende partij mogelijk te maken (met het risico op belangenverstrengeling en kickbacks.

Hierop hebben wij ten minste de volgende werkzaamheden uitgevoerd: • Beoordelen van de opzet en implementatie van essentiële interne beheersmaatregelen; • Op basis van risico- en data-analyse controles uitvoeren op gemaakte boekingen in de administratie; • Specifieke controlewerkzaamheden uitvoeren ten aanzien van belangrijke schattingen; • Gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitvoeren om de marktconformiteit van grond- en vastgoedverkopen vast te stellen; • Controlewerkzaamheden uitvoeren op de naleving van aanbestedingsrichtlijnen, rechtmatige vertegenwoordiging namens de gemeente, beoordeling van de levering van de prestaties en het evalueren van de uitkomsten van de door de organisatie opgestelde spendanalyse; • Als element van onvoorspelbaarheid hebben wij beoordeeld of de wijzigingen in de salarisadministratie van functioneel beheerders. Daarnaast hebben wij de frauderisicoanalyse van Groningen doorgenomen en vergeleken met onze eigen risicoanalyse. De werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude, vermoedens van fraude of niet-naleving van wet- en regelgeving. Integriteit in de ambtelijke organisatie Bij een organisatie zoals de gemeente Groningen is integriteit van groot belang.

Integriteit betekent dat ambtenaren eerlijk, objectief en betrouwbaar handelen, het algemeen belang vooropstellen, zich houden aan wet- en regelgeving en geen misbruik maken van hun positie, bevoegdheden of informatie. De gemeente hanteert een grote hoeveelheid maatschappelijke middelen en heeft publieke macht. Vertrouwen in en continuïteit van de ambtelijke bedrijfsvoering valt of staat met integriteit. Groningen neemt integriteit serieus. Er zijn veel processen, protocollen en kanalen ingericht om integriteit te waarborgen en melding te kunnen maken wanneer er niet integer gehandeld wordt. In 2025 heeft de concerndirectie twee onderzoeken laten uitvoeren naar hoe het meldsysteem is ingericht. De resultaten laten bijvoorbeeld zien dat de medewerkers tevreden zijn over de rol van de vertrouwenspersonen en dat Groningen in vergelijking met andere organisaties goed scoort. Daarnaast zijn er ook aanbevelingen. Zo moet het meldingsprotocol zichtbaarder en meer begrijpelijk worden gemaakt. Dit sluit aan bij het beeld dat wij hebben gekregen vanuit het met ons gedeelde integriteitsverslag. Op het gebied van fraude zien we dat er in 2025 vier meldingen (niet materieel) met betrekking tot diefstal zijn gedaan. In deze gevallen kiest de gemeente voor maatregelen in vorm van ontslag van de medewerker.

Wij hebben kennisgenomen van deze meldingen en deze hebben geen materiële impact op de jaarrekening. Het valt op dat het aantal gemaakte meldingen is gestegen maar laag is in verhouding tot de omvang van de organisatie. Hier zullen meerdere redenen aan ten grondslag liggen, maar bewustwording van de mogelijkheden tot het maken van meldingen blijft hierin een belangrijke rol spelen. We adviseren daarom ook om dit te versterken, zodat de kans groter wordt dat er, indien sprake is van een misstand, dit gemeld wordt. Fraude in onze werkzaamheden en het risico op fraude Openingsbrief Openingsbrief Onze kernboodschappen Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze conclusies Uitkomsten controle​ Uitkomsten controle​ Ruimtelijk domein Ruimtelijk domein Sociaal domein Sociaal domein Verbonden partijen Verbonden partijen Belangrijke schattingen Belangrijke schattingen Risico op fraude Risico op fraude Cybersecurity Cybersecurity Financiële positie Financiële positie Speerpunten Speerpunten Overige observaties Overige observaties Bijlagen Bijlagen 10 Overige onderwerpen Overige onderwerpen Weerbaarheid Weerbaarheid PwC 20Gemeente Groningen | Accountantsverslag | 20 mei 2026 Blik vooruit: Frauderisico evolueert De impact van AI op fraude AI vergroot het risico op fraude doordat het fraudezaken realistischer en overtuigender maakt.

Denk hierbij aan geavanceerde methoden zoals deepfakes en realistische identiteitsvervalsingen bij phishingaanvallen. Hierdoor verandert en neemt ook het cybersecurityrisico toe. Daarnaast neemt ook het interne frauderisico toe. AI maakt het eenvoudiger om informatie te manipuleren, bijvoorbeeld door documenten, managementinformatie of betaalgegevens aan te passen. Dit vraagt van gemeenten een herziening van de risicoanalyses en waar nodig aanvullende maatregelen, zoals bewustwording rondom AI-gedreven aanvallen en vooral strikte naleving van de interne procedures. Wij wijzen met name op de volgende aandachtspunten: • Leveranciersbeheer en -wijzigingen: AI kan worden ingezet om overtuigende, maar frauduleuze leveranciersprofielen te creëren of leveranciersgegevens te manipuleren. Dit vergroot het risico op onrechtmatige betalingen of ongeautoriseerde wijzigingen. • Elektronische geldtransfers: AI-gedreven aanvallen kunnen phishingcampagnes of social engineering automatiseren waarmee medewerkers worden misleid om frauduleuze betalingen goed te keuren of valse betaalinstructies te volgen die legitimiteit uitstralen. • Intrusion preventie en detectie: AI stelt aanvallers in staat traditionele beveiligingsmaatregelen te omzeilen door zich aan te passen aan detectiemethoden.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeenteraad.groningen.nl/api/v1/meetings/5641/documents/93785