Bijlage 6. Toelichting opgaven begroting 2024.pdf

Toekomst Kardinge In het gebied Kardinge is het project vitaliteitscampus gestart waarmee we sport, recreatie en natuur met onderwijs, zorg, wonen en werken willen verbinden Dit doen we door vanuit een campusgedachte in een parkachtige omgeving naar Kardinge te kijken. De investeringen in de campussen zijn van groot belang om mensen op te leiden voor de toekomst. Het gaat dan niet alleen om jongeren, maar ook om volwassenen: leren doe je je leven lang, zeker wanneer de arbeidsmarkt zich volop ontwikkelt. Voor de ontwikkeling van een vitaliteitscampus op Kardinge, met daarin de vernieuwing van sportcentrum Kardinge, is een inschatting gemaakt van de ontwikkel- en plankosten. Het gaat om zaken als gebiedsontwikkeling, herinrichting openbare ruimte, herinrichting infrastructuur en mobiliteit en nieuwbouw sportcentrum, onderwijsprogramma en wijkpost. De realisatie en daarmee de start van de exploitatie van het nieuwe sportcentrum en gebouwde parkeervoorziening is voorzien vanaf 2029. We ramen de planontwikkelingskosten in 2024-2026 op 2,5 miljoen euro. Vanaf 2029 wanneer het nieuwe sportcentrum en gebouwde parkeervoorziening operationeel zijn, houden we rekening met een extra structurele last van 12,43 miljoen euro - 14,63 miljoen euro.

Dat is bovenop de huidige structurele bijdrage van circa 4 miljoen euro voor het sportcentrum en de extra structurele middelen die zijn opgenomen in de begroting 2023. 74. Mentale gezondheid jongeren We willen meer inzetten op preventie van de mentale gezondheid van jeugd en jongeren. Inzet op mentale gezondheid hangt samen met het gezondheidsbeleid, het jeugdbeleid en het armoedebeleid. Preventiebeleid kan leiden tot een tot een grotere mentale weerbaarheid van jongeren en een bijdrage leveren aan het positief opgroeien. Daarbij kan het leiden tot een verlaging van de kosten voor jeugdhulp op middellange termijn. Voor uitvoering van een actieplan hebben we 200 duizend euro nodig in 2024, 400 duizend euro in 2025 en 450 duizend euro vanaf 2026. 75. Aanvullende inzet team gezondheid Het nieuwe gezondheidsbeleid (Gezond in 050) en uitvoeringsplan richten zich op vier speerpunten: een gezonde geest, een gezonde basis, gezond gedrag en een gezonde leefomgeving. Daarnaast zijn er twee akkoorden gesloten: het Integrale Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Om te voldoen aan de opgaven vanuit de akkoorden en uit het uitvoeringsplan, is formatie uitbreiding nodig van 2 fte. De kosten hiervan zijn 208 duizend euro per jaar vanaf 2024. De structurele formatie-uitbreiding van 2 fte leidt tot een verhoging van de overhead van 52 duizend euro per jaar vanaf 2024.

76. Aanpak vroegsignalering/ 1000 gezinnen aanpak In bepaalde cruciale fasen in de levensloop is sprake van extra risico’s. In preventieve zin is hierin focus aan te brengen om negatieve lange termijn effecten te voorkomen. Verder is het intensiveren van vroegsignalering (o.a. doorbraakmethode eerder inzetten) en werken vanuit gezinsbenadering van belang. Het aanbrengen van focus en intensiveren van vroegsignalering leidt tot een verhoging van de kosten. Vooralsnog houden we rekening met een pm opgave. 77. Aansluiten programma Opgroeien in een kansrijke omgeving (OKO) Het verder rookvrij maken van de gemeente past binnen het gedachtengoed van een gezonde leefomgeving voor opgroeiende jongeren. Daarnaast vraagt de aangenomen motie over rookvrije speeltuinen en sportlocaties en de raadsvragen over rookvrije bushaltes om Groningen verder rookvrij te maken. Om vanaf 2024 aan te sluiten bij het programma opgroeien in een kansrijke omgeving (OKO) en de gemeente Groningen verder rookvrij te maken zijn aanvullende middelen nodig. De opgave voor 2024 is 210 duizend euro, in 2025 256 duizend euro en vanaf 2026 226 duizend euro. De incidentele formatie-uitbreiding van 1,4 fte leidt tot een verhoging van de overhead van 36 duizend euro per jaar in de jaren 2024-2027.

15

78. Brede maatschappelijke voorzieningen nieuwe wijken Bij groei van de gemeente is het belangrijk dat er vanaf het begin rekening wordt gehouden met maatschappelijke voorzieningen en dat deze tijdig worden gerealiseerd. Met de groei van de wijken Meerstad en Suikerzijde voorzien we een aanvullende behoefte aan maatschappelijke voorzieningen als de Wij en Consultatiebureaus, culturele voorzieningen zoals bibliotheken en ontmoetingsplekken zoals buurtaccommodaties. Tijdige ontwikkeling is bovendien van meerwaarde voor de gebiedsontwikkeling, omdat het voor koper aantrekkelijk is als er voorzieningen zijn of worden gerealiseerd. Voor Wij en consultatiebureaus en een multifunctioneel centrum verwachten we een uitbreiding van de huisvestingsbehoefte in Meerstad en aan de westkant van de stad. Dit leidt tot meerkosten van 250 duizend euro in 2026 en 2027 en 500 duizend euro vanaf 2028. Voor de overige maatschappelijke voorzieningen kunnen we nog geen inschatting maken van de kosten. 79. Sportevenementen Sport werkt verbindend en is van groot belang voor de gezondheid van onze inwoners. Topsport inspireert kinderen om te gaan sporten. De inspirerende waarde van dit soort evenementen kan beter worden benut. Daarmee ligt er voor Groningen de kans een strategie te ontwikkelen om sportevenementen doorlopend te gebruiken voor het activeren van ons sport- en beweegbeleid.

Hiervoor is vanaf 2024 100 duizend euro nodig. 80. MBO cultuurkaart Vanuit het rijk wordt gestart met een pilot waarbij MBO studenten een cultuurbudget op hun MBO-card gestort krijgen. Doel hiervan is om het cultuuronderwijs op het MBO een impuls te geven en cultuur toegankelijk te maken voor álle jongeren. Sinds het schooljaar 2012-2013 betaalt gemeente Groningen mee aan de CJP cultuurkaart voor het VO. Het gaat om een bedrag van 4,25 euro per leerling. OCW en de deelnemende scholen doen hetzelfde waardoor de culturele activiteiten kunnen worden bekostigd. We willen hierin hetzelfde opereren bij de MBO cultuurkaart. De totale kosten hiervan zijn 95 duizend euro. Een deel hiervan (50 duizend euro) kunnen we opvangen binnen cultuurmiddelen. Er is een aanvullend budget van 45 duizend euro vanaf 2024 nodig. 81. Evenementen In de nieuwe (nog af te ronden) evenementenvisie beschrijven we de verdere doorontwikkeling van de gemeente Groningen als evenementengemeente. Voor de noodzakelijke doorontwikkeling van evenementen is een financiële impuls op de volgende onderdelen nodig. Een structurele aanvulling van het budget voor volksfeesten met 50 duizend euro vanaf 2024 is nodig om de gestegen kosten te dekken. Een structureel budget van 100 duizend euro vanaf 2024 voor het stimuleren van vernieuwing van het aanbod (Keti Koti, Pride, herdenking Nederlands Indië).

Een structurele aanvulling van 50 duizend euro in 2024 en 2025, 100 duizend euro in 2026 en 150 duizend euro vanaf 2027 voor het organiseren van een centrale lichtshow tijdens de jaarwisseling. Naast deze structurele posten is er extra budget nodig voor het reserveren van extra subsidie voor kroonjaren herdenkingen/feesten (bevrijdingsfestival, Groningens Ontzet, etc.). Het gaat om 40 duizend euro incidenteel in 2025 en 2027. De structurele formatie-uitbreiding vanaf 2024 van 0,5 fte leidt tot een structurele verhoging van de overhead van 13 duizend euro. 82. Versnelling scholenplan irt klimaatopgave We hebben een extern deskundige gevraagd de verduurzamingsopgave (CO2 neutraal) in relatie tot de bestaande voorraad onderwijshuisvesting in beeld te brengen. Hierbij zijn twee scenario’s geschetst. In het eerste scenario is inzichtelijk gemaakt welke investering het vereist om de onderwijshuisvesting in de gemeente Groningen vóór 2035 CO2-neutraal te maken. Het tweede scenario gaat uit van 2050 (conform nationaal klimaatakkoord). Het betreft energieneutraal maken van bestaande schoolgebouwen. Areaaluitbreiding en bewegingsonderwijs zijn hier niet in meegenomen. Het investeringsvolume van de beide scenario’s ligt tussen de 603 en 657 miljoen euro. Beide scenario’s vragen een forse versnelling ten opzichte van de huidige aanpak.

De productie moet worden opgevoerd van 1,5/2 scholen per jaar naar 5 tot 12 scholen per jaar. Een dergelijke versnelling vraagt niet alleen extra forse financiële investeringen, maar ook organisatorische opwaardering binnen de gemeente en schoolbesturen. De hoge mate van onzekerheid maakt het onmogelijk om een goede investeringsraming te geven. Indicatief houden we bij het scenario 2050 rekening met een totale investering van 1,1 miljard euro. Naast de verduurzamingsopgave bij bestaande schoolgebouwen (660 miljoen euro) gaan we uit van een investeringsopgave als gevolg van areaaluitbreiding van 250 miljoen euro en een verduurzamingsopgave bij bewegingsonderwijs van 180 miljoen euro.

16

Als we uitgaan van uitvoering in circa 25 jaar, leidt dit grofweg tot een investeringsvolume van 50 miljoen euro per jaar. De structurele kapitaallasten lopen jaarlijks op met 2,5 miljoen euro. We hebben deze opgave vanaf 2026 meegenomen. Gezien de omvang van deze opgave is dit alleen mogelijk met extra middelen van het Rijk. 83. Verduurzaming maatschappelijk vastgoed/Fonds verduurzaming maatschappelijk vastgoed De verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed is een omvangrijke langjarige opgave. Voor de aanpak hiervan is de routekaart ‘Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed’ opgesteld, met de opdracht om in 2024 een uitvoerings- en investeringsprogramma ter besluitvorming voor te leggen. Omdat het gemeentelijk vastgoed relatief oud is lopen de vernieuwingsopgave en de verduurzamingsopgave feitelijk gelijk op. Bij een vernieuwing en verduurzaming van 3% per jaar zou de gemeentelijke voorraad in circa 30 jaar naar ENG of Paris Proof opgewaardeerd kunnen worden. We verwachten dat de jaarlijkse investeringskosten tussen de 20 en 25 miljoen euro liggen (met kapitaallasten tussen de 1 en 1,25 miljoen euro). De genoemde bedragen zijn zeer onzeker en uitsluitend bedoeld om grip te krijgen op omvang van de opgave. Bij de opgaven voor de begroting 2024 houden we rekening met een pm opgave.

17

Spoor 4: Samen maken we Groningen 84. Verzekeringen en belastingen vastgoed De belastingen, verzekeringen zijn lasten die jaarlijks stijgen als gevolg van (o.a.) de waardestijging van het vastgoed. Deze lastenstijgingen zijn hoger dan de indexering van de budgetten. Daarom ontstaat een structureel nadeel van 270 duizend euro vanaf 2024. 85. Werkbudget werkhervatting gedeeltelijke arbeidsgeschikten ( WGA ) Per 1 januari 2008 is de gemeente Groningen eigenrisicodrager (ERD) voor de wet werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA). Dit houdt in dat de gemeente zelf verantwoordelijk is voor de WGA-uitkeringen en de daarbij behorende re-integratie voor een periode van maximaal 10 jaar. Door het oplopende ziekteverzuim, de toename van het aantal langdurige ziektegevallen (langer dan 1 jaar) en de toename van het aantal WGAuitkeringen is 2 fte extra formatie nodig voor de WGA begeleidingstrajecten/coaching en de heronderzoeken WGA. De kosten hiervan zijn 170 duizend euro vanaf 2024. Daarnaast is het aantal WGA-uitkeringen verdubbeld. Om de huidige WGA uitgaven te dekken is structureel 170 duizend euro vanaf 2024 nodig. De verwachting van het UWV is dat ook na 2023 het aantal WGA-uitkeringen zal blijven toenemen. Hiermee is nu nog geen rekening gehouden. De totale opgave komt op 340 duizend euro vanaf 2024.

Rekening houdend met de hogere kosten is de werkwijze veel goedkoper dan niet eigenrisicodrager zijn. De structurele formatie-uitbreiding vanaf 2024 van 2 fte leidt tot een structurele verhoging van de overhead van 52 duizend euro. 86. Dienstverlening Burgerzaken locaties Burgerzaken In 2016 en 2019 is besloten tot een bezuiniging op de locaties van burgerzaken. In 2016 is een besluit genomen tot sluiting van de locaties Hoogkerk en Lewenborg (een bezuiniging van 80 duizend euro). In 2019 is het besluit genomen tot verandering van het dienstverleningsmodel, waarbij besloten is tot sluiting Haren en Ten Boer (een bezuiniging van 100 duizend euro). Daarmee kwam de totale besparing op 180 duizend euro. Als deze bezuinigingen niet worden geëffectueerd door daadwerkelijk sluiten van de locaties is 180 duizend euro nodig om de bezuinigingstaakstelling in te vullen. Daarnaast is extra formatie nodig om de werkzaamheden op de locaties uit te kunnen voeren, omdat er volgens de regelgeving van het Rijk tenminste 2 personen aanwezig moeten zijn (vier-ogen-principe). Het gaat dan om een uitbreiding van 3,1 fte (structureel 212 duizend euro vanaf 2024). De totale opgave komt hiermee op 392 duizend euro vanaf 2024. De structurele formatie-uitbreiding vanaf 2024 van 3,1 fte leidt tot een structurele verhoging van de overhead van 81 duizend euro. 87.

Fraudebestrijding aanvraagprocessen identiteitsdocumenten Op advies van het ministerie van BZK is het werkproces rond de aanvraag van paspoorten, identiteitskaarten en rijbewijzen aangescherpt. Er vinden extra handelingen plaats ter voorkoming van fraude. Het aanvraagproces duurt hierdoor langer. Voor de uitvoering is 1,5 fte extra capaciteit nodig vanaf 2024. De structurele kosten hiervan zijn 100 duizend euro vanaf 2024. De structurele formatie-uitbreiding vanaf 2024 van 1,5 fte leidt tot een structurele verhoging van de overhead van 39 duizend euro. 88. Organisatie WIJS WIJS (WijkInzet Jongeren en Studenten) is in de loop der jaren uitgegroeid tot een organisatie met de ambitie om de stad te versterken, de studenten relevante praktijkervaring te bieden en betrokken burgerschap te bevorderen. WIJS verbindt studenten en inwoners aan elkaar door vragen op te halen uit de samenleving en te matchen aan studenten. Dit matchen wordt gedaan door een projectteam dat zich organiseert in een netwerk. De structurele kosten van 172 duizend euro zijn vanaf 2024 niet gedekt in de begroting. De structurele formatieuitbreiding van 1 fte leidt tot een verhoging van de overhead van 26 duizend euro per jaar vanaf 2024. 89. Wettelijke taak informatie verzoeken/Woo verzoeken De Wet open overheid (Woo) bepaalt welke informatie openbaar is en wanneer deze verstrekt moet worden.

Hierdoor ontstaat een extra taak bij de vergunningverlening, toezicht en handhaving. De afgelopen jaren is sprake van een toename van de informatie / Woo verzoeken. Voor de uitvoering is 135 duizend euro structureel nodig vanaf 2024. De structurele formatie-uitbreiding van 1,5 fte leidt tot een verhoging van de overhead van 39 duizend euro per jaar vanaf 2024. 90. Huisvesting Ombudsman Het bureau van de ombudsman is in 2022 verhuisd omdat het kantoor te klein was om bezoekers op een goede en veilige manier te kunnen ontvangen. Bovendien was in de oude ruimte de privacy van bezoekers in het geding. De huur- en servicekosten van de nieuwe locatie zijn hoger dan het beschikbare budget. De benodigde aanvulling is 24 duizend euro vanaf 2024. 18

91. Datacoördinatoren voor algoritmen- en sensoren register en de datacatalogus De gemeente Groningen ziet datagedreven werken als een kansrijke mogelijkheid voor vernieuwing van de organisatie en als een kans om meer ‘databewustzijn’ in de organisatie te realiseren. Eén van de middelen om datagedreven werken verder te brengen is het gebruik van een datacatalogus: een overzicht van welke data we in huis hebben als gemeente. De datacatalogus zorgt er ook voor dat we voldoen aan wetgeving of ons hierop voorbereiden. Daarnaast gaan we het algoritmeregister en het sensorenregister opnemen in de datacatalogus. Voor zowel het opzetten van de datacatalogus als het opzetten van een algoritmen- en sensoren register zijn twee datacoördinatoren nodig. De kosten hiervan zijn 202 duizend euro vanaf 2024. De structurele formatieuitbreiding vanaf 2024 van 2 fte leidt tot een structurele verhoging van de overhead van 52 duizend euro. 92. Beheer 3D Digital Twin Groningen De 3D Digital Twin is een digitale weergave van de gemeente Groningen, zowel boven- als ondergronds. De 3D Digital Twin Groningen is nodig om aan alle relevante (gebieds)ontwikkelingen, programma’s en transities goede invulling te kunnen geven. In juni 2022 was de 3D Digital Twin Groningen gereed. Tot op heden wordt het beheer op de 3D Digital Twin Groningen gedaan met incidentele middelen.

Dit beheer is echter structureel, en dient dus structureel geregeld te worden Hiervoor is 291 duizend euro structureel nodig vanaf 2024. In deze opgave is rekening gehouden met een formatie van 2,6 fte. De structurele formatie-uitbreiding vanaf 2024 van 2,6 fte leidt tot een structurele verhoging van de overhead van 68 duizend euro. 93. Vervanging SW personeel Binnen de organisatie is SW personeel van iederz aanwezig (detachering), waarvoor op dit moment geen kosten in rekening worden gebracht. Deze detachering stopt in 2023 en de werkzaamheden kunnen niet worden overgenomen binnen de bestaande formatie. Voor de vervanging is 58 duizend euro structureel nodig vanaf 2024. De structurele formatie vanaf 2024 van 0,67 fte leidt tot een structurele verhoging van de overhead van 17 duizend euro. 94. Nieuwe taken Concernstaf Bij de concernstaf is op een aantal terreinen behoeft aan formatie-uitbreiding. Het gaat om: ▪ Coördinatie Just transition Fund en Climate neutral cities (1,6 fte). ▪ Eventmanager: door een schaalsprong naar de zesde gemeente van Nederland en extra inzet op ontstaat een toename in netwerkevents. Voor de uitvoering is een eventmanager nodig. ▪ Externe Betrekkingen: door een en toename van opdrachten (bijvoorbeeld Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid en uitkomsten parlementaire enquête Gaswinning) is extra formatie nodig. Het gaat om 2 fte.

De directe kosten van de formatie-uitbreiding zijn 480 duizend euro vanaf 2024. De structurele formatieuitbreiding vanaf 2024 van 4,6 fte leidt tot een structurele verhoging van de overhead van 120 duizend euro.

19