Bijlage 6 rapport ruimtelijke onderbouwing.pdf

RUIMTELIJKE ONDERBOUWING

BOPA HUIS TEN POST TEN POST (GEMEENTE GRONINGEN)

COLOFON RUIMTELIJKE ONDERBOUWING BOPA HUIS VAN TEN POST

Opdrachtnemer

Bureau voor Planvorming & Advies BV | Zwolle

Opgesteld door Datum

T. Melenhorst 11 oktober 2024

Versie 5, definitief

IBAN: NL84 RABO 0308 1446 51 Btw-nr.: NL001665107B28 KvK nr. : 65329732 P/A Korenbloemstraat 30 8012 XS Zwolle

Inhoud 1. Aanleiding en doel ................................................. 5 1.1 Aanleiding ...................................................................................................................................... 5 1.2 Plangebied ..................................................................................................................................... 5 1.3 Het omgevingsplan ........................................................................................................................ 6 1.4 Strijdigheid .................................................................................................................................... 8 1.5 Procedure ...................................................................................................................................... 8 2. Beschrijving huidige situatie .................................. 9 2.1 Ruimtelijke analyse projectgebied ................................................................................................ 9 2.1.1 Ligging ..................................................................................................................................... 9 2.1.2 Groen ......................................................................................................................................

9 2.2 Het projectgebied en haar omgeving .......................................................................................... 11 3. Voorgenomen ontwikkeling ................................. 14 3.1 Algemeen..................................................................................................................................... 14 3.2 Toelichting op het programma .................................................................................................... 14 3.3 Stedenbouwkundige inpassing .................................................................................................... 16 3.3.1 Uitgangspunten .................................................................................................................... 16 3.3.2 Vertaling in stedenbouwkundig plan ................................................................................... 16 3.4 Architectonische verschijningsvorm ........................................................................................... 17 3.5 Buitenruimte ............................................................................................................................... 18 3.6 Duurzaamheid en klimaatadaptatie ............................................................................................

19 3.7 Conclusie ..................................................................................................................................... 20 4. Beleid en regelgeving ........................................... 21 4.1 Rijksbeleid en Rijksregels ............................................................................................................ 21 4.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) ........................................................................................ 21 4.2 Provinciaal beleid en provinciale regels ...................................................................................... 22 4.2.1 Omgevingsvisie ..................................................................................................................... 22 4.2.2 Omgevingsverordening ........................................................................................................ 23 4.2.3 Conclusie .............................................................................................................................. 26 4.3 Beleid Waterschap ...................................................................................................................... 26 4.4 Gemeentelijk beleid ....................................................................................................................

26 4.4.1 Omgevingsvisie Levende Ruimte .......................................................................................... 26 4.4.2 Lokaal plan van aanpak 2022 ............................................................................................... 27 4.4.3 Duurzaamheid ...................................................................................................................... 27 2

4.4.4 Conclusie .............................................................................................................................. 28 5. Landschappelijke, stedenbouwkundige en cultuurhistorische waarden

29

5.1 Ladder voor duurzame verstedelijking ........................................................................................ 29 5.2 Landschappelijke waarden .......................................................................................................... 29 5.3 Ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit ....................................................................................... 30 5.4 Archeologie en cultuurhistorie .................................................................................................... 30 5.4.1 Cultuurhistorie...................................................................................................................... 31 5.4.2 Archeologie........................................................................................................................... 33 6. Fysieke leefomgeving........................................... 35 6.1 Beschermen van de gezondheid ................................................................................................. 35 6.2 Geluid door activiteiten ............................................................................................................... 36 6.3 Kwaliteit van de buitenlucht .......................................................................................................

38 6.4 Geur ............................................................................................................................................. 39 6.5 Trillingshinder .............................................................................................................................. 40 6.6 Bodemkwaliteit ........................................................................................................................... 40 6.7 Wegen, verkeer en parkeren....................................................................................................... 42 6.8 Omgevingsveiligheid ................................................................................................................... 46 6.9 Natuur ......................................................................................................................................... 50 6.10 Water en watersystemen .......................................................................................................... 53 6.11 Molenbiotoop............................................................................................................................ 56 6.12 M.E.R.-beoordeling.................................................................................................................... 57 7. Uitvoerbaarheid ..................................................

59 7.1 Economische Uitvoerbaarheid .................................................................................................... 59 7.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid ............................................................................................. 59 7.2.1 Participatie ........................................................................................................................... 59 7.2.2 Vaststellingsprocedure ......................................................................................................... 60 7.2.3 Bezwaar/ Beroep .................................................................................................................. 60 8. Belangenafweging en conclusie ............................ 61 8.1 Is sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties? ........................................ 61 8.2 Conclusie ..................................................................................................................................... 61 Bijlagen ................................................................... 62 Bijlage 1. Bomen Effect Analyse ........................................................................................................ 62 Bijlage 2. Stedenbouwkundig kader .................................................................................................. 62 Bijlage 3.

Voorlopig ontwerp buitenruimte ...................................................................................... 62 3

Bijlage 4. Scenariokeuze .................................................................................................................... 62 Bijlage 5. Archeologisch onderzoek................................................................................................... 62 Bijlage 6. Onderzoek wegverkeerslawaai .......................................................................................... 62 Bijlage 7. Onderzoek industrielawaai ................................................................................................ 62 Bijlage 8. Bodemonderzoek............................................................................................................... 62 Bijlage 9. Verkeerskundig onderzoek ................................................................................................ 62 Bijlage 10. Onderzoek omgevingsveiligheid ...................................................................................... 62 Bijlage 11. Ecologische quickscan...................................................................................................... 62 Bijlage 12. Stikstofberekening ........................................................................................................... 62 Bijlage 13. Digitale watertoets .......................................................................................................... 62 Bijlage 14.

Waterhuishoudkundig plan ............................................................................................. 62 Bijlage 15. Onderzoek molenbiotoop ................................................................................................ 62

4

1. Aanleiding en doel 1.1 Aanleiding Voorliggend project heeft betrekking op de bouw van het Huis van Ten Post aan de B. Kuiperweg in Ten Post (gemeente Groningen). Het Huis van Ten Post is een gebouw waarin maatschappelijke voorzieningen in de vorm van onder andere een school, kinderopvang en de sportvereniging (met bijbehorende voorzieningen) worden geclusterd die nu nog verspreid over het dorp liggen. Het gaat samengevat om bijeenkomstfuncties, sport en onderwijs. Het nieuwe gebouw vervangt onder andere het bestaande dorpshuis en de bestaande faciliteiten van het sportpark. De opgave komt voort uit de noodzaak de maatschappelijke functies school, dorpshuis en sport in Ten Post vanwege de veiligheid omtrent het aardbevingsrisico te versterken. Daarnaast geeft het invulling aan de bedoeling van het Nationaal Programma Groningen (NPG) om ‘hand in hand’ met de versterkingsoperatie nieuw perspectief te bieden in het gebied. De nieuwbouw biedt ook kansen voor verbetering van de openbare ruimte, al heeft ook tijd nodig om de bezieling van het dorp terug te krijgen. Dit hopen we te verkrijgen door goed in de gaten te houden wat de voormalige en huidige kwaliteiten van het dorp zijn en te behouden of versterken wat niet gesloopt hoeft te worden. Voor de nieuwbouw geldt dat de karakteristieken van het dorp door vertaald worden in nieuw ontwerpen en ruimtelijke inrichting.

Het project bestaat uit het bouwen van een dorpshuis, het herinrichten van de voetbalvelden en het verbeteren van de openbare ruimte. Dat betekent dat de openbare ruimte rondom het nieuw te realiseren gebouw wordt opgewaardeerd en dat de bestaande sportvelden worden getransformeerd. Het realiseren van het Huis van Ten Post maakt onderdeel van de Versterkings- en vernieuwingsopgave die in het kader van de aardbevingsproblematiek is uitgerold. Het plan moet bijdragen aan het vergroten van de leefbaarheid van het dorp. Op basis van het tijdelijk deel van het omgevingsplan, het bestemmingsplan "Kleine Dorpskernen Ten Boer" (2013), is het niet mogelijk om het voorziene plan te realiseren. In voorliggend geval kan van het omgevingsplan worden afgeweken en medewerking worden verleend via een omgevingsvergunning conform artikel 5.1 lid 1 onder a van de Omgevingswet. Om het voornemen mogelijk te maken, kan een omgevingsvergunning worden verleend voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). Hiervoor dient op basis van artikel 8.0 lid 2 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) te worden aangetoond dat de BOPA in overeenstemming is met ‘een evenwichtige toedeling van functies aan locaties’. Voorliggende ruimtelijke onderbouwing voorziet hierin.

1.2 Plangebied Het nieuwe dorpshuis is voorzien in de directe nabijheid van het bestaande dorpshuis en de sportvelden, aan het oude dorpslint van Ten Post, aan de B. Kuiperweg. Op de volgende afbeelding is de ligging van het te transformeren gebied globaal weergegeven met een rode stippellijn. Daarbinnen is met een gele lijn de globale ligging van het vlak waarbinnen het nieuwe gebouw wordt gerealiseerd weergegeven.

5

Globale ligging plangebied.

1.3 Het omgevingsplan Het projectgebied ligt binnen de begrenzing van het omgevingsplan van de gemeente Groningen. Ter plaatse van het projectgebied is sprake van het tijdelijke omgevingsplan zoals deze in werking is getreden op 1 januari 2024. Het tijdelijke omgevingsplan bestaat uit de volgende documenten: -

Bestemmingsplan ‘Kleine Dorpskernen Ten Boer’ (2013) Bestemmingsplan ‘Herziening Parkeren’ (2021) Bestemmingsplan ‘Gebouwd erfgoed en parkeren’ (2018)

Het omgevingsplan bevat in de geldende situatie uitsluitend de regels van de bruidsschat. Navolgende afbeelding bevat een uitsnede van de verbeelding behorende bij het bestemmingsplan ”Kleine Dorpskernen Ten Boer”. Hierop is te zien dat voor het projectgebied de functies ‘Sport’, ‘wonen’ en ‘Maatschappelijk’ van toepassing zijn. Verder bevindt zich op de projectlocatie een bouwvlak en kent de locatie een nevenfunctie ‘Waarde – archeologie 2’ en een aanduiding ‘Vrijwaringszone –

6

molenbiotoop 2’ en een aanduiding ‘Plasbrandaandachtsgebied’. Op navolgende afbeelding is het voorziene plan ‘onder’ de plankaart gelegd.

Uitsnede bestemmingsplan ‘Kleine Dorpskernen Ten Boer’.

7

1.4 Strijdigheid Het realiseren van een maatschappelijk gebouw is op basis van het geldende planologische regime niet toegestaan binnen de functie ‘sport’. Daarnaast is sprake van het realiseren van een bouwwerk buiten een bouwvlak. Ook dat is niet toegestaan.

1.5 Procedure Op het moment dat een omgevingsplan activiteit in strijd is met het omgevingsplan kan er worden afgeweken van het omgevingsplan middels een BOPA (buitenplanse omgevingsplanactiviteit) of kan het omgevingsplan worden gewijzigd ten behoeve van het project. Er is in dit geval gekozen voor een BOPA-procedure, omdat de plannen concreet zijn en omdat deze procedure eenvoudiger en sneller is dan de procedure voor het wijzigen van het omgevingsplan. Om te voldoen aan de gestelde eisen voor een BOPA dient er door middel van een ruimtelijke onderbouwing te worden aangetoond dat het voorgenomen initiatief in overeenstemming is met een ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’.

8

2. Beschrijving huidige situatie 2.1 Ruimtelijke analyse projectgebied 2.1.1 Ligging Buiten de dorpskern gelegen, net over het Damsterdiep, zijn het dorpshuis en de voetbalvereniging SV TEO te vinden. Een plek waar veel bewoners van Ten Post bij elkaar komen. Het huidige dorpshuis staat in verbinding met het achterliggend agrarisch landschap en maakt aan de voorzijde onderdeel uit van het bebouwingslint aan de B. Kuiperweg. Op de volgende afbeelding is dat weergegeven.

Voetbalvelden Dorpshuis

Ligging huidige dorpshuis en voetbalvelden.

2.1.2 Groen Het projectgebied is omgeven met een singel bestaande uit heesters en bomen. Deze omlijsting van het sportveld zorgt nu voor een beschutte plek. Omdat in de toekomst de plek een centrale rol gaat spelen zal niet al het groen gewaarborgd hoeven te worden. In de singel zijn veel bomen als monumentaal bestempeld. De rode punten op de volgende afbeelding zijn de monumentale bomen.

Groen binnen en rondom het projectgebied.

9

Er is een Boom Effect Analyse (BEA) uitgevoerd (zie bijlage 1), die aantoont dat de eiken gezond zijn en daarom ook verplantbaar zijn zonder al te veel risico’s. Er zal een versleeptechniek worden gebruikt om de bomen naar een andere geschikte locatie te verplaatsen. Voor het huidige dorpshuis staan twee iepen in een groenstrook. Deze twee iepen blijven behouden en opgenomen in het nieuwe ontwerp. Op plekken waar geen bomen staan wordt de singel aangevuld door onder begroeiing. De wilgen langs het water aan de achterzijde vormen de dorpsrand. Twee monumentale eiken markeren de locatie en doen dienst als oriëntatiepunt. De eiken verbinden de twee natuurgras-sportvelden met elkaar. Op de volgende foto zijn de eiken weergegeven. In het kader van voorliggend plan worden deze eiken verplaatst, maar blijven ze wel behouden.

Monumentale eiken in de bestaande situatie.

De groene kraag rondom de voetbalvelden geeft een beschut en groen karakter aan het terrein. Tegelijkertijd is de groene kraag onderdeel van een belangrijke recreatieve wandelroute. ‘Ons Pad’ is gelegen aan de noordoostzijde van de sportvelden en wordt veel gebruikt als wandelroute door de bewoners van Ten Post. Op de volgende afbeelding is dit pad weergegeven.

Ons pad, ten noorden van het plangebied.

10

2.2 Het projectgebied en haar omgeving Relatie met de omgeving Belangrijke ruimtelijke waarden uit de directe omgeving zijn: -

Het historische lint als geheel Monumentale en karakteristieke panden in het bijzonder het tegenoverliggende kerkje Het Damsterdiep De historische wegen De kavelslootjes langs het veld. Ten Poster Klapbrug

Op de volgende afbeelding zijn deze waarden weergegeven.

Ruimtelijke waarden in de omgeving van het projectgebied.

Een deel van het sportveld maakt deel uit van het wierdenlandschap. Met name het zuidelijke gedeelte van het sportveld en het lint gedeelte. De rest van de grond is onderdeel van de oudere zeekleipolders. Zicht 11

Het oude lint is het belangrijkste zichtpunt en herkenningspunt voor Huis van Ten Post. In de huidige situatie is door de dichte bomen singel vanaf de overige zijden weinig zicht op het sportveld en het buurthuis. Dit is iets wat in verbeterd kan worden. De lage knotwilgen aan de zuidkant van de kavel geven een diffuus doorzicht naar het achterliggende landschap. De huidige zij-entree geeft nog een kleine doorkijk op het veld. Ontsluiting Het projectgebied heeft een centrale ligging aan het oude lint. Het lint loopt langs het Damsterdiep en takt af langs de B. Kuiperweg, wat overgaat in de Woldjerweg richting het Eemskanaal.

Bestaande routestructuren.

In tegenstelling tot de laanbomen van Woldjerweg is de B. Kuiperweg erg verhard. De bestrating loopt van gevel tot gevel. Ruimte voor langzaamverkeer is door de jaren heen uit het wegprofiel gehaald. Met de komst van het groter wordende landbouwverkeer en het vrachtverkeer dat aan Houthandel Reinders gekoppeld zit (ten oosten van het plangebied) is tot dusver leidend geweest voor de huidige inrichting. Het Huis van Ten Post zal zich moeten verhouden tot dit zware verkeer, waarbij extra 12

zorgvuldig met de ontsluiting van het gebouw om gegaan moet worden. Met name vanwege de basisschoolleerlingen, die op jonge leeftijd zelfstandig naar school moeten kunnen lopen of fietsen. Op de volgende afbeelding is het bestaande profiel van de B. Kuiperweg ter hoogte van het projectgebied weergegeven.

Bestaand profiel B. Kuiperweg ter hoogte van het projectgebied.

Op termijn wordt de B. Kuiperweg vernieuwd, met een profiel waar meer ruimte is voor langzaamverkeer zodat het dorpskarakter meer prominent in het straatprofiel aanwezig is. Het vrachtverkeer krijgt een ondergeschikte rol. Dit alles blijft binnen de marges van de bestaande bebouwing, waar niet veel extra ruimte beschikbaar is. De B. Kuiperweg blijft een belangrijk aandachtspunt voor de combinatie met verschillende verkeersstromen, parkeren en de veiligheid van mensen en kinderen. Op de volgende afbeelding is de huidige routing rondom het plangebied weergegeven.

13

3. Voorgenomen ontwikkeling 3.1 Algemeen Ten behoeve van het realiseren van het nieuwe dorpshuis is door de gemeente het document ‘Stedenbouwkundig kader Huis van Ten Post’, gemeente Groningen (mei 2022) opgesteld. Het document is als bijlage 2 van deze ruimtelijke onderbouwing opgenomen. In dit document is een analyse van het plangebied gegeven, maar zijn ook de integrale opgave voor de ontwikkeling, de stedenbouwkundige kaders voor de verdere uitwerking en de beeldkwaliteit bepaald. Het Huis van Ten Post wordt gerealiseerd op basis van een integrale opgave die in de volgende doelstellingen vervat is: -

-

-

-

-

Het Huis van Ten Post moet een visitekaartje zijn voor het dorp Het Huis van Ten Post moet een plek worden waar duidelijk zichtbaar is vanaf het oude lint en een relatie aangaat met het lint. Het is een huis voor ontmoetingen Het Huis van Ten Post vormt een plek waar verschillende functies en verenigingen bij elkaar gebracht worden. De relatie met de directe omgeving is belangrijk Het Huis van Ten Post ligt aan een historisch lint. De bestaande gebouwen vormen samen het karakter van het lint. Het nieuwe gebouw voor Huis van Ten Post moet hier onderdeel van worden. Het Huis van Ten Post moet een veilige plek zijn De ligging van het Huis van Ten Post is aan een vrij drukke doorgaande weg. Hier ligt een uitdaging voor een veilige ontsluiting van en naar het Huis van Ten Post. Er moet sprake zijn van een toekomstbestendig gebouw Het gebouw moet duurzaam (ambitie voor circulair), klimaatbestendig, multifunctioneel en flexibel inzetbaar zijn.

In het stedenbouwkundig kader worden de kaders meegegeven waarin het ontwerp ingepast moet worden. Deze kaders houden rekening met de ruimtelijke analyse en voorkeursvariant die vastgesteld is door de raad in het voortraject. Algemeen uitgangspunt is dat Het Huis van Ten Post een dorpshuis voor Ten Post vormt waarin mensen elkaar kunnen ontmoeten en nieuwe verbindingen kunnen vinden. Niet alleen de binnenruimte heeft dit doel, de buitenruimte draagt hier ook aan bij. In dit hoofdstuk wordt nader onderbouwd op welke wijze voorgaande doelstellingen en de stedenbouwkundige kaders zijn vertaald in het plan. Het gaat daarbij om zowel een programmatische vertaling als een ruimtelijke vertaling.

3.2 Toelichting op het programma Het plan bestaat uit de sloop en vervangende nieuwbouw van het bestaande dorpshuis, een school vanuit een andere locatie in het dorp en de herinrichting van de voetbalvelden. Herinrichting voetbalvelden Het Huis van Ten Post wordt gerealiseerd op een groot deel van één van de bestaande voetbalvelden. Dat betekent dat de voetbalvelden heringericht moeten worden. Concreet betekent dit dat het zuidelijke veld noordelijker wordt gerealiseerd en dat een tweede veld over dwars aan de noordzijde van het huidige sportveld wordt gelegd. De twee monumentale bomen worden verplaatst. Met de 14

herinrichting van de voetbalvelden blijft voldoende capaciteit over voor de vereniging om volwaardig voort te kunnen bestaan. De kleedkamers van de voetbalvereniging worden in het nieuwe dorpshuis gerealiseerd. Dorpshuis In het nieuwe dorpshuis krijgen verschillende functies een plek. Voor een gedetailleerde invulling van het programma en de bijbehorende oppervlakten wordt verwezen naar de bouwkundige tekeningen die onderdeel vormen van de aanvraag omgevingsvergunning. Op hoofdlijn worden de volgende functies, met een gezamenlijk oppervlakte van ongeveer 1.600 m2 BVO, in het gebouw gerealiseerd: -

Bijeenkomstfunctie Onderwijs sport

Op de volgende afbeelding zijn de gebruiksoppervlakte per gebruiker weergegeven.

Gebruiksruimten diverse functies.

Zoals op voorgaande afbeelding is weergegeven, bestaat het gebouw uit drie delen die aan elkaar gekoppeld zijn door een centrale entree aan de voorzijde van het gebouw. Vanaf de entree gezien worden links en rechts twee grotere volumes gerealiseerd en daar tussenin een kleiner volume. Het rechter bouwdeel is gericht op sport. Hier bevinden zich de gymzaal en de kleedkamers van de voetbalvereniging. In het linker gebouw bevinden zich de basisschool en de kinderopvang. Het tussengedeelte is meer voor algemeen gebruik. Hier bevindt zich de horeca. 15

3.3 Stedenbouwkundige inpassing 3.3.1 Uitgangspunten Ten behoeve van de positionering van het gebouw en de stedenbouwkundige inpassing van het plan in de omgeving, zijn verschillende uitgangspunten gehanteerd. Daarbij spelen diverse bestaande omgevingsfactoren een rol, maar ook ruimtelijke en programmatische factoren. Bij het bepalen van de positionering van het Huis ten Post is rekening gehouden met de volgende omgevingsfactoren: -

Behoud van zoveel mogelijk bomen De geluidscontour van de naastgelegen houthandel De geluidscontour van het schoolplein Het gebruik van het bestaande gebouw tijdens de bouw

Daarnaast zijn onder andere om de volgende ruimtelijke en programmatische uitgangspunten gehanteerd om tot een plan te komen: -

Het plein moet het hart van het plan vormen De straat wordt onderdeel van het plan Het gebouw en het landschap werken samen en versterken elkaar Er moet een ensemble van identiteiten ontstaan De landschappelijke inpassing moet zorgen voor een vanzelfsprekende aansluiting op Ten Post

Als bijlage 3 van deze ruimtelijke onderbouwing is het concept ontwerp van het plan met daarin een toelichting op de stedenbouwkundige uitgangspunten en de vertaling daarvan in het plan opgenomen.

3.3.2 Vertaling in stedenbouwkundig plan In de bestaande situatie bevindt het dorpshuis zich in het lint van de B. Kuipersweg. Daarachter bevinden zich de voetbalvelden. In de nieuwe situatie wordt het dorpshuis onder andere op basis van de in paragraaf 3.3.1 geformuleerde uitgangspunten verder naar achteren gelegd, ter plaatse van één van de voetbalvelden. Ter plaatse van het voorterrein waar het oude dorpshuis stond, ontstaat op deze manier lucht en ruimte. Het biedt ruimte voor een ruime en groene entree voor zowel voetgangers, fietsers als auto’s. Het ontwerp richt zich op flexibel gebruik voor dorpsevenementen. In het dorp worden regelmatig evenementen georganiseerd, zoals Koningsdag of de Meul’nloop. Het nieuwe dorpsplein biedt de gelegenheid en ruimte om deze evenementen te organiseren. Langs de groene loper is er ruimte aan beide zijden om een markt te organiseren, terwijl een van de grote gazons geschikt is voor kleinschalige muziekevenementen. Bij de hoofdentree is er ruimte voor een terras, dat goed kan worden gebruikt wanneer er activiteiten in het gebouw plaatsvinden en extra ruimte nodig is, of wanneer het weer buitenactiviteiten toelaat. Op de volgende afbeelding is de stedenbouwkundige inpassing van het projectgebied weergegeven.

16

Stedenbouwkundige inpassing Huis ten Post.

3.4 Architectonische verschijningsvorm Het Huis van Ten Post huisvest 4 en soms zelfs meer verschillende gebruikers. Zij hebben hun eigen plek in het gebouw, maar maken ook gebruik van elkaars ruimtes. Op deze manier hebben de gebruikers samen meer. Dit is terug te zien in de verschijning van het gebouw. Er zijn verschillende gebouwdelen die samen een geheel vormen door een sterk verbindend daklandschap van sheddaken en een eenduidige uitwerking in de materialisering en gevels met bamboe gevelbekleding. Het Huis van Ten Post is aarbevingsbestendig, wordt een gebouw van duurzame materialen, opgebouwd vanuit een houten draagstructuur van gelamineerde liggers en kolommen in combinatie met enkele stalen portalen waarbij ook de losmaakbaarheid een grote rol speelt in het ontwerp. Uitgangspunt is dat de constructie optimale flexibiliteit voor de indeling van de ruimtes biedt. Daarnaast maakt de constructie deel uit van het interieur. Het interieur is opgebouwd uit natuurlijke materialen en zachte tinten. Alle schuine daken worden voorzien van zonnepanelen waarvan een aantal worden hergebruikt. De platte daken worden als groen dak ingericht. De sheds zijn beeldbepalend, maar hebben ook een belangrijke betekenis voor de werking van het gebouw. Op collectieve plekken, zoals het leerplein in de school, zorgen ze voor lichttoetreding.

Op andere plekken voor de berging van installatietechniek.

17

Het hart van het ensemble van gebouwdelen is de transparante Dorpsstraat. Een multifunctionele entree ruimte die alle gebouwdelen met elkaar verbindt. De Dorpsstraat is daarnaast de verbindende plek tussen het voorplein en de sportvoorzieningen aan de noordzijde. Op de volgende afbeeldingen zijn enkele impressies van het nieuwe gebouw weergegeven.

Vogelvlucht van het nieuwe gebouw.

Vooraanzicht/entree van het gebouw.

3.5 Buitenruimte De buitenruimte van het Huis van Ten Post is ontworpen als een erf. Het Dorpserf biedt collectieve ruimte voor alle verschillende programma’s die onderdak vinden in het Huis van Ten Post en is als één geheel ontworpen. Het erf zal het nieuwe dorpscentrum voor de inwoners van Ten Post worden. Het 18

wordt een plek waar zij zich welkom voelen en aangenaam kunnen verblijven. De gekozen locatie draagt hieraan bij. De landschappelijke ligging is uniek. Het nieuwe dorpshuis is omgeven door een krans van volwassen bomen, waardoor het gebouw midden in het groen ligt. Het erfgevoel wordt versterkt door omkadering van hagen en bevordert de landschappelijke inpassing. Het erf is niet alleen bedoeld voor de bewoners van Ten Post, maar is ook natuurinclusief ingericht, wat ruimte biedt voor planten en dieren. Met deze visie wordt een nieuw dorpscentrum gecreëerd. Het plangebied bestaat uit verschillende deelgebieden. Voor een gedetailleerde beschrijving en visualisering van de verschillende deelgebieden wordt verwezen naar bijlage 3, waarin het ontwerp van de buitenruimte is opgenomen. Op de volgende afbeelding is een impressie van een deel van de buitenruimte weergegeven.

Impressie deel van de buitenruimte bij Huis van Ten Post.

3.6 Duurzaamheid en klimaatadaptatie Beleidsregel natuurinclusief bouwen De gemeente Groningen beschikt over een beleidsregel Natuurinclusief bouwen. Met het beleidskader Natuurinclusief Bouwen moet de biodiversiteit van de bebouwde omgeving worden versterkt. Met natuurinclusief bouwen zet de gemeente in op 3 onderdelen in voor gebouw- en natuurinclusieve maatregelen: -

Maatregelen in de gevel, zoals nestkasten voor verschillende soorten vogels en vleermuizen. Vergroening van de gevel en het dak. Directe omgeving van een gebouw natuurinclusief maken, door meer groen te gebruiken en verharding terug te dringen. 19

In de beleidsregel staat onder andere dat natuurinclusief bouwen voorlopig alleen verplicht is als een nieuwbouwplan afwijkt van een bestemmingsplan. Dat is hier het geval. Met een reeks aan maatregelen sluit dit plan aan op de uitdagingen die er liggen op het gebied van klimaatverandering, duurzaamheid en circulariteit. Duurzaamheid staat centraal in het ontwerp. Regenwateropvangsystemen worden geïntegreerd om het dorpshuis en de omliggende gebieden te helpen bij het omgaan met extreme weersomstandigheden. Ook is sprake van veel groen dat bijdraagt aan biodiversiteit en het tegengaan van hittestress. Daarnaast worden er duurzame materialen gebruikt met een lange levensduur. Zo worden de gevels van het gebouw afgewerkt met een planken van Bamboemateriaal. Dit materiaal is zeer duurzaam en heeft een zeer lange levensduur. In het interieur zijn natuurlijke materialen en kleuren bepalend voor de sfeer waarbij iedere gebruiksfunctie een eigen karakter en uitstraling heeft maar het Huis van Ten Post ook één samenhangend geheel vormt. Het doel is een buitenruimte te creëren die niet alleen bestand is tegen de uitdagingen van het veranderende klimaat, maar ook een levendig en gastvrij karakter heeft waar bewoners trots op kunnen zijn.

3.7 Conclusie In dit hoofdstuk is een toelichting gegeven op bouw van het Huis van Ten Post en de herinrichting van de voetbalvelden. Een nieuw dorpshuis ter vervanging van het bestaande dorpshuis en het verplaatsen van de bestaande school van elders uit het dorp. In dit hoofdstuk is beschreven op welke wijze vanuit vooraf geformuleerde doelstellingen een stedenbouwkundig en architectonisch plan is gemaakt met een gevarieerd programma. Een plan dat is afgestemd op de omgevingsfactoren en waarbij sprake is van een evenwichtige toedeling van de nieuwe functie aan de locatie. In het volgende hoofdstuk wordt nader ingegaan op relevant beleid dat ten grondslag ligt aan het project.

20

4. Beleid en regelgeving In dit hoofdstuk wordt het beleidskader dat relevant is voor de activiteit en/of functie toegelicht en wordt de activiteit en/of functie hieraan getoetst.

4.1 Rijksbeleid en Rijksregels 4.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Met de Nationale omgevingsvisie (NOVI) geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. Uitgangspunt in de nieuwe aanpak is dat ingrepen in de leefomgeving niet los van elkaar plaatsvinden, maar in samenhang. Om dit te kunnen bewerkstelligen laat het Rijk de inrichting van de fysieke leefomgeving meer over aan de decentrale overheden en komt de gebruiker centraal te staan. Het Rijk blijft verantwoordelijk voor het systeem de fysieke leefomgeving. Daarnaast kan een rijksverantwoordelijkheid aan de orde zijn als: -

-

-

een onderwerp nationale baten en/of lasten heeft en de doorzettingsmacht van provincies en gemeenten overstijgt, bijvoorbeeld het reserveren van ruimte voor militaire activiteiten en het stellen van opgaven in de stedelijke regio’s rondom de mainports, brainports, greenports en valleys; over een onderwerp internationale verplichtingen of afspraken zijn aangegaan, bijvoorbeeld het stimuleren van biodiversiteit, duurzame energie, watersysteemherstel of het beschermen van werelderfgoed; een onderwerp provincie- of landsgrensoverschrijdend is een ofwel een hoog afwentelrisico kent ofwel in beheer bij het Rijk is. Bij dit laatste gaat het bijvoorbeeld om de hoofdnetten van weg, spoor, water en energie, maar ook de bescherming van gezondheid van inwoners is op rijksniveau relevant.

Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: 1. 2. 3. 4.

ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie duurzaam economisch groeipotentieel sterke en gezonde steden en regio’s toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.

De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is om combinaties te maken en win-win situaties te creëren, dit is echter niet altijd mogelijk. In die gevallen dienen belangen te worden afgewogen. Hiervoor gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: in het verleden is scheiding van functies te vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI zoeken we naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte. 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere.

21

3. Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat onze samenleving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties. In de NOVI zijn NOVEX-gebieden aangewezen. De NOVEX-gebieden Een NOVEX-gebied is een instrument waarbij Rijk en regio meerdere jaren verbonden zijn aan de gezamenlijke uitwerking van de verschillende opgaven in het ruimtelijke domein. Gemeente Groningen is onderdeel van NOVEX-gebied Groningen. Het NOVEX-gebied Groningen omvat het gebied tussen de stad Groningen, Hoogezand-Sappemeer, Delfzijl en de Eemshaven. In dit gebied stapelt een aantal transities, die bovendien sterk gekoppeld zijn aan de mogelijkheden voor economische ontwikkeling, een goed vestigingsklimaat en aan maatschappelijke uitdagingen. Het gebied kent een aantal forse opgaven. Allereerst is er de grootschalige versterkingsopgave in het aardbevingsgebied, in combinatie met het uitvoeren van het Nationaal Programma Groningen en de schadeafhandeling. Schade en versterken laten diepe sporen na in de mindset van inwoners en het Groningse landschap. De combinatie van groei en krimp vormt de tweede grote opgave. De stad Groningen groeit en het Ommeland als geheel laat een bevolkingsdaling zien. Groei en krimp liggen nergens zo dicht bij elkaar als in dit NOVI-gebied.

Regio en stad kunnen elkaar aanvullen en versterken, indien zij goed zijn verbonden; fysiek en beleidsmatig. Het NOVEX-gebied concretiseert de grote fysiekruimtelijke transities en opgaven waarvoor deze regio gesteld staat, mede in het licht van de Toekomstsagenda Groningen. De wens is om tot gezamenlijke, integrale aansturing te komen om zo de realisatie van de gestelde ambities en doelen te versnellen. Vertaling naar het project Voorliggend project voorziet in het realiseren van een dorpshuis waar diverse functie worden gebundeld. Het project heeft tot doel de leefbaarheid van het gebied te vergroten en sluit daardoor aan bij de opgave voor het NOVI-gebied. De financiering van het project vindt grotendeels plaats door de inzet van aardbevingsgelden. Hiermee wordt invulling gegeven aan de versterkingsopgave waar de provincie maar ook de gemeente Groningen voor staat. Conclusie Het project is in lijn met rijksbeleid.

4.2 Provinciaal beleid en provinciale regels 4.2.1 Omgevingsvisie De Omgevingsvisie vormt de basis voor de meeste plannen die de provincie Groningen de komende jaren wil uitvoeren in de fysieke leefomgeving. In het document staat provinciaal omgevingsbeleid wat betrekking heeft op het milieu, verkeer en vervoer, water en ruimtelijke ordening. Er zijn vijf samenhangende thema’s en elf provinciale belangen waar de provincie de komende jaren in het bijzonder aan gaat werken. Voorliggend project heeft betrekking op het thema ‘Ruimte’. Het thema ‘Ruimte’ is vertaald in de volgende vier provinciale belangen: -

Ruimtelijke kwaliteit Aantrekkelijk vestigingsklimaat Ruimte voor duurzame energie 22

-

Vitale landbouw

Het navolgende beleid is van toepassing op het projectgebied. Ruimtelijke kwaliteit De hoogste prioriteit van de provincie is het garanderen van de veiligheid van haar inwoners. Daartoe worden de nodige maatregelen toegepast, zoals in het Meerjarenprogramma en het plan van aanpak versterking van de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) zijn opgenomen. De provincie ziet er samen met de gemeenten en het Rijk op toe dat de NCG het Meerjarenprogramma en het plan van aanpak versterking effectief uitvoert met oog voor de belangen van de inwoners en de ruimtelijke kwaliteit van dorpen en steden. Om het gebied aantrekkelijk te houden wil de provincie de leefomgeving verbeteren in het aardbevingsgebied waar ook een demografische transitie speelt. Gekoppeld aan de opgave rond de afwikkeling van schades en de versterking van woningen zal in dorpen, buurten en wijken gebiedsgerichte ontwikkeling plaatsvinden. Hier moet gekeken worden naar herstructurering van de woningmarkt, het toekomstbestendig maken van het voorzieningenniveau en snelle internetverbindingen. Hierin zoekt de provincie aansluiting bij de bestaande woon- en leefbaarheidsplannen. De voorzieningenstructuur buiten de stad Groningen staat door de krimp extra onder druk. Dit maakt het noodzakelijk om regionale voorzieningen in een beperkt aantal gebieden levensvatbaar te houden.

Samen met de gemeenten zet de provincie onder andere in op herstel en verbetering van de stedenbouwkundige structuur en ruimtelijke kwaliteit van deze gebieden. Dit impliceert duidelijke keuzes voor herstructurering en combinaties van sloop en inbreiding boven uitbreiding/nieuwbouw. Vertaling naar het project Met voorliggend project wordt invulling gegeven aan de verbetering van het aardbevingsgebied door met inzet van aardbevingsgelden een aardbevingsproof gebouw te realiseren. Het bouwplan betreft, gezien de locatie en ligging, formeel een ontwikkeling in het buitengebied. Omdat een bestaand gebouw wordt gesloopt en een nieuw gebouw op nagenoeg dezelfde plek wordt gebouwd (althans, de bij het nieuwe gebouw behorende buitenterrein bevindt zich op de plek van de oorspronkelijke bebouwing) kan worden gesteld dat sprake is van inbreiding. Tevens wordt met de bouw een hoogwaardige kwaliteitsverbetering van zowel het dorpshuis als de buitenruimte gecreëerd. Hierdoor wordt een kwalitatief betere leefomgeving gecreëerd. Hiermee voldoet voorliggend bouwplan aan de beleidsregels, opgenomen in de provinciale Omgevingsvisie.

4.2.2 Omgevingsverordening Instructieregels In voorliggend plan is sprake van het realiseren van een maatschappelijke functie in het buitengebied. Op basis van de provinciale verordening zijn de volgende instructieregels van toepassing: Artikel 3.7 Instructieregel inpassing van nieuwe ontwikkelingen in het buitengebied

23

Een omgevingsplan dat van toepassing is op het buitengebied en voorziet in wijziging van de functies of van de regels voor het gebruik van de grond biedt afhankelijk van en evenredig aan de aard, omvang en gevolgen voor de fysieke leefomgeving inzicht in: a. de ontwikkelingsgeschiedenis van het gebied; b. de bestaande stedenbouwkundige, cultuurhistorische en landschappelijke kwaliteiten van het gebied; c. de inpassing van de met het plan mogelijk gemaakte ontwikkeling in de directe en in de wijdere omgeving; d. de maatregelen die nodig worden geacht om eventuele aantasting van kwaliteiten en waarden als gevolg van de ontwikkeling te salderen of compenseren; en e. de bijdrage die de met het plan mogelijk gemaakte ontwikkeling kan leveren aan de bestaande of nieuwe kwaliteiten en waarden Vertaling naar het plan In hoofdstuk 2 is een beschrijving van het projectgebied en haar omgeving gegeven. Ook in de bijlagen van deze ruimtelijke onderbouwing is hier aandacht voor. Vervolgens is in hoofdstuk 3 beschreven op welke wijze met deze waarden wordt omgegaan. Het plan is daarom in lijn met de instructieregel. Artikel 3.8 Instructieregel herinrichtingsplan De omvang, situering, inrichting en de landschappelijke inpassing van bebouwing en voorzieningen, geen bouwwerken zijnde, in de omgeving worden vastgelegd in een erfinrichtingsplan, als dat in dit hoofdstuk is voorgeschreven.

Vertaling naar het plan In het kader van voorliggend plan is een erfinrichtingsplan gemaakt. dit plan is in hoofdstuk 3 toegelicht. Artikel 3.12 Aanwijzing omgevingsplanactiviteiten Als omgevingsplanactiviteit wordt in ieder geval aangewezen het ontwikkelen van stedelijke voorzieningen in het buitengebied, voor zover het gaat over: a) niet-agrarische bedrijven, woningen, kantoren; b) voorzieningen voor de uitoefening van detailhandel, zaalsport en vrijetijdsbesteding, dienstverlening of horeca; c) instellingen voor onderwijs, zorg, cultuur of bestuur; of d) andere stedelijke voorzieningen. In voorliggend plan is sprake van het realiseren van instellingen voor onderwijs en andere stedelijke voorzieningen (bijeenkomstfunctie en sport) waardoor sprake is van omgevingsplanactiviteiten. Artikel 3.13 Instructieregel stedelijke ontwikkelingen in het buitengebied Een omgevingsplan dat betrekking heeft op het buitengebied kan niet voorzien in nieuwe stedelijke ontwikkelingen.

24

Een omgevingsplan kan een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maken op locaties die aansluiten op stedelijk gebied en waarvoor geen locatie beschikbaar is in het stedelijk gebied of na intensivering, revitalisering en herstructurering kan worden verkregen. Vertaling naar het plan In het kader van voorliggend plan heeft een locatie onderzoek plaatsgevonden voor het realiseren van een multifunctioneel gebouw. Er is een uitgebreide ruimtelijke verkenning uitgevoerd. Op basis van dit onderzoek is voorliggend plangebied als meest geschikt naar voren gekomen. Andere locaties zijn afgevallen. Gezien de aard en omvang is geen sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Het programma dat wordt gerealiseerd op de locatie is het gevolg van het clusteren van bestaande functies in het dorp. Artikel 6.12 Instructieregel veiligheid regionale wateren Bij de zorg voor regionale wateren neemt het waterschapsbestuur de omgevingswaarden als bedoeld in Artikel 2.6 in acht. Vertaling naar het plan In voorliggend plan is geen sprake van regionale wateren, waardoor deze instructieregel niet van toepassing is. Artikel 3.152 Instructieregel Veiligheidszone 2 Bij vaststelling van een omgevingsplan dat betrekking heeft op Veiligheidszone 2 wordt: a. aandacht besteed aan het veiligheidsniveau in de zeer kwetsbare gebouwen, kwetsbare gebouwen en de beperkt kwetsbare gebouwen; en b.

rekening gehouden met het veiligheidsrisico van branden, rampen en crises als bedoeld in artikel 5.2 van het Besluit kwaliteit leefomgeving. Als door het omgevingsplan het aantal personen in Veiligheidszone 2 toeneemt met 50 personen of meer, wordt het advies van de Veiligheidsregio als bedoeld in artikel 5.2 van het Besluit kwaliteit leefomgeving bij het vaststellen van het omgevingsplan betrokken. Vertaling naar het plan Het plan voorziet onder andere in een school en een kinderdagverblijf en is daardoor kwetsbaar. In hoofdstuk 6 wordt aandacht besteed aan het aspect omgevingsveiligheid. Hierbij wordt onder andere ingegaan op de veiligheidsrisico’s. Omdat door het plan het aantal personen met meer dan 50 toeneemt, is de Veiligheidsregio betrokken. De Veiligheidsregio is akkoord met het plan. Artikel 3.156 Instructieregel Veiligheidszone 4 Bij vaststelling van een omgevingsplan dat betrekking heeft op Veiligheidszone 4 wordt: a. aandacht besteed aan het veiligheidsniveau op de kwetsbare en beperkt kwetsbare locaties en b. rekening gehouden met het veiligheidsrisico van branden, rampen en crises als bedoeld in artikel 5.2 van het Besluit kwaliteit leefomgeving.

25

Het plan voorziet onder andere in een school en een kinderdagverblijf en is daardoor kwetsbaar. In hoofdstuk 6 wordt aandacht besteed aan het aspect omgevingsveiligheid. Hierbij wordt onder andere ingegaan op de veiligheidsrisico’s. De Veiligheidsregio is bij de planvorming betrokken. De Veiligheidsregio is akkoord met het plan.

4.2.3 Conclusie Het project is in lijn met provinciaal beleid.

4.3 Beleid Waterschap Waterbeheerprogramma Waterschap Noorderzijlvest is een van de 21 waterschappen in Nederland. In delen van Groningen, Drenthe en een klein stukje Fryslân zorgt het waterschap voor veilig, voldoende en schoon water. We presenteren met in Waterbeheerprogramma 2022-2027 zowel ambitieuze als behapbare plannen voor de komende zes jaar. De focus ligt op klimaatklaar blijven en een natuurlijker, duurzamer waterbeheer. Het voorkomen van droogte en verzilting, de uitvoering van de Kaderrichtlijn Water, het stimuleren van de biodiversiteit, winnen van grondstoffen en energie uit afvalwater en verdergaande samenwerking in de waterketen zijn een aantal van de uitdagingen waarvoor het waterschap staat. Het waterschap zoekt hiervoor nadrukkelijk de samenwerking. Het waterschap heeft samen met haar omgeving het Waterbeheerprogramma gemaakt en wil het ook samen uitvoeren. Dit doet het waterschap zoveel mogelijk gebiedsgericht en met maatwerk. Om te zorgen dat water steeds meer als ordenend principe fungeert in ruimtelijke processen neemt het waterschap een proactieve agenderende rol om mede sturing te geven aan de ruimtelijke inrichting. Samen met partners en inwoners werkt het waterschap zo elke dag aan een aantrekkelijke leefomgeving.

Beleidsnotitie Water en Ruimte In de notitie Water en Ruimte wordt het beleid van waterschap Noorderzijlvest over het waterbeheer in bebouwd gebied toegelicht. De notitie kan gebruikt worden als informatiebron voor advisering in het watertoetsproces, waarmee het waterbelang wordt geborgd in ruimtelijke plannen van rijk, provincies en gemeenten. Bij deze advisering neemt waterschap Noorderzijlvest een proactieve houding aan om zo als serieuze wateradviseur gezien te worden. Betrokkenheid vroeg in het proces van ruimtelijke plannen moet leiden tot goede afstemming tussen waterbelangen en keuzes in de ruimtelijke ordening. Deze notitie is gebaseerd op de notitie Stedelijk Waterbeheer van buurwaterschap Hunze en Aa’s. Omdat de watersystemen van Hunze en Aa’s en Noorderzijlvest veel op elkaar lijken en omdat een aantal grote woonkernen op de grens van de twee waterschappen liggen, biedt de afstemming van beleid op stedelijk waterbeheer duidelijkheid voor inliggende samenwerkingspartners. Borgen integrale afweging Provincies en gemeenten zorgen voor een integrale afweging en leggen deze vast in provinciale beleidsplannen, omgevingsplannen en bestemmingsplannen.

4.4 Gemeentelijk beleid 4.4.1 Omgevingsvisie Levende Ruimte Algemeen Met de omgevingsvisie ‘Levende Ruimte’ geeft de gemeenteraad richting aan de toekomstige ontwikkeling van de gemeente Groningen. Groningen kiest ervoor de groei op te vangen in de bestaande stad en de groene ruimte tussen de stad en de omliggende dorpen open te houden. Met

26

de visie wordt ontwikkeling mogelijk gemaakt, maar ook het verleden gekoesterd. Groningen blijft een compacte stad in een rijk cultuurlandschap. De omgevingsvisie ‘Levende Ruimte’ is een actualisatie van de structuurvisie ‘The Next City’ uit 2018. In de omgevingsvisie ‘Levende Ruimte’ staan de keuzes die Groningen maakt om richting te geven aan hoe de gemeente er over 15 jaar uitziet. Er zijn een aantal nieuwe thema’s op de agenda gezet. Denk hierbij aan de kwaliteit van het natuur- en cultuurhistorisch landschap, duurzame landbouw, de vrijetijdseconomie en de sociaaleconomische vitaliteit en leefbaarheid van de dorpen in het landelijk gebied. Keuzes op het gebied van mobiliteit kregen een prominente plek in de visie. Dorps- en wijkvernieuwing In de gemeente Groningen ondervinden veel inwoners de gevolgen van aardbevingen. Het is belangrijk dat de dorpen een gezonde en veilige toekomst tegemoet gaan, met voldoende veerkracht bij de inwoners en professionals zodat er meer gezonde fysieke en mentale jaren in de eigen omgeving kunnen worden doorgebracht. Het is zeer belangrijk dat inwoners zich gesteund en gehoord voelen en dat er een luisterend oor wordt geboden. Het aardbevingsgebied moet ook sterker en nog mooier worden. Daarom investeert de gemeente flink in dorpsvernieuwing. De gemeente kiest voor een aanpak waarbij versterking en vernieuwing hand in hand gaan.

Het nieuwe multifunctionele centrum in Ten Post, waar voorliggende aanvraag betrekking op heeft, is een plan waar de gemeente samen met het dorp bijdraagt aan dorpsvernieuwing. Het plan is hierdoor in lijn met de omgevingsvisie.

4.4.2 Lokaal plan van aanpak 2022 In het Lokaal Plan van Aanpak (LPA) 2022 beschrijft de gemeente Groningen haar doelstellingen en ambities voor de versterkingsopgave in onze gemeente. Het LPA 2022 is de gemeentelijke opdracht aan de uitvoeringsorganisatie voor de versterkingsopgave; de Nationaal Coördinator Groningen (NCG). In het LPA 2022 is het Huis ten Post (voorliggend plan) opgenomen als onderdeel van de versterkingsplannen. Als bijlage 6 van het LPA 2022 is het scholenprogramma opgenomen. Ten aanzien van voorliggend plan is het volgende benoemd: Het Scholenprogramma realiseert in het aardbevingsgebied aardbevingsbestendige en toekomstgerichte scholen. In onze gemeente zijn 6 scholen en een kinderdagverblijf onderdeel van het Scholenprogramma. Voor 2 scholen en het kinderdagverblijf in Ten Boer is een nieuw Kindcentrum gebouwd. In Woltersum komt een nieuw schoolgebouw. De school in Ten Post komt in het nieuw te bouwen Huis van Ten Post. De overige scholen (Ten Boer, Thesinge, Garmerwolde) worden versterkt. Conclusie

Met voorliggend plan wordt uitvoering gegeven aan het scholenprogramma zoals dat is opgenomen in LPA 2022.

4.4.3 Duurzaamheid Zoal in paragraaf 3.6 reeds is beschreven beschikt de gemeente Groningen over de beleidsregel Natuurinclusief Bouwen. Met het beleidskader Natuurinclusief Bouwen moet de biodiversiteit van de

27

bebouwde omgeving worden versterkt. Met natuurinclusief bouwen zet de gemeente in op 3 onderdelen in voor gebouw- en natuurinclusieve maatregelen: -

Maatregelen in de gevel, zoals nestkasten voor verschillende soorten vogels en vleermuizen. Vergroening van de gevel en het dak. Directe omgeving van een gebouw natuurinclusief maken, door meer groen te gebruiken en verharding terug te dringen.

In de beleidsregel staat onder andere dat natuurinclusief bouwen voorlopig alleen verplicht is als een nieuwbouwplan afwijkt van een bestemmingsplan. Dat is hier het geval. In paragraaf 3.6 is aangegeven op welke wijze voorliggend plan aansluiting vindt met de beleidsregel.

4.4.4 Conclusie Gezien het vorenstaande wordt geconcludeerd dat de in deze ruimtelijke onderbouwing besloten ontwikkeling past binnen de rijks, provinciale en gemeentelijke beleidskaders.

28

5. Landschappelijke, stedenbouwkundige en cultuurhistorische waarden Dit hoofdstuk gaat in op het beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed. Ook getoetst aan de ladder van duurzame verstedelijking, om te kunnen beoordelen of er sprake is van zorgvuldig ruimtegebruik.

5.1 Ladder voor duurzame verstedelijking De Ladder voor duurzame verstedelijking (art. 5.129g Bkl) is van toepassing bij een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Beoordeeld moet dan worden of sprake is van een nieuw beslag op de ruimte. Daarvan is in het beginsel sprake als het nieuwe ruimtelijke besluit meer bebouwing mogelijk maakt dan er op grond van het voorheen geldende planologische regime aanwezig was, of kon worden gerealiseerd. Daarnaast volgt uit jurisprudentie dat bij functiewijzigingen moet worden beoordeeld of er sprake is van een naar aard en omvang zodanige functiewijzing, dat toch gesproken kan worden van een nieuw stedelijke ontwikkeling. Daarbij moet ook het ruimtebeslag betrokken worden. Vertaling naar het project Voorliggend plan voorziet in het realiseren van een buurthuis met diverse functies. Het ruimtebeslag dat de ontwikkeling tot gevolg heeft, is groter dan op dit moment planologisch is toegestaan op de locatie. Daarom is de ladder voor duurzame verstedelijking van toepassing. Het programma dat wordt gerealiseerd op de locatie is echter het gevolg van het clusteren van bestaande functies in het dorp. Zo wordt een bestaande school verplaatst naar het plangebied en vinden bestaande faciliteiten voor de sportvereniging binnen het projectgebied een nieuwe plek. De locatie van het gebouw is niet zomaar tot stand gekomen.

In het begin van 2018 is in Ten Post begonnen aan een inventarisatie van behoeften en kansen om in de komende jaren tot verbetering en versterking van het dorp te komen. Dit in lijn met de uitspraak van het college van Ten Boer (destijds nog een zelfstandige gemeente): ‘De dorpen moeten sterker uit de versterking komen’. Deze ambitie is enthousiast aangepakt met een breed expertteam (met o.a. Laos landschapsarchitecten en bureau Specht). De uitkomsten zijn verwoord in een tussen-visie document. Hiervoor is een uitgebreide ruimtelijke verkenning uitgevoerd. In samenspraak met alle partijen is besloten dat de locatie ‘dorpshuis/gymzaal en sportvelden’ (de locatie waar voorliggend plan is voorzien) de beste optie is. Ten aanzien van de gekozen locatie is een document opgesteld met de voor- en nadelen van de locatie. Als bijlage 4 van deze ruimtelijke onderbouwing is dit document (scenario-keuze) opgenomen. Hieruit blijkt dat het projectgebied met name ten aanzien van functionaliteit (nieuwe functies in combinatie met bestaande functies) en stedenbouwkundige inpassing veel plussen heeft.

5.2 Landschappelijke waarden Analyse In het kader van het wijzigen van het omgevingsplan moet worden afgewogen op welke wijze bestaande landschappelijke waarden bij de planvorming kunnen worden betrokken. In het kader van voorliggend project is het document ‘Huis van Ten Post, stedenbouwkundig kader’ opgesteld (zie bijlage 2). In dit document zijn de landschappelijke kwaliteiten van het plangebied en haar omgeving geanalyseerd. Deze kwaliteiten zijn in paragraaf 2.2 uiteengezet. Het gaat met name over de groene omzoming van het projectgebied. Het nieuwe dorpshuis is omgeven door een krans van volwassen bomen, waardoor het gebouw midden in het groen ligt. 29

Vertaling naar het plan Bij de planvorming is rekening gehouden met deze landschappelijke kwaliteiten. Uitgangspunt is dat bestaande groenstructuren zoveel mogelijk worden behouden. Twee monumentale bomen binnen het plangebied worden verplaatst. Verder is als uitgangspunt van het plan gehanteerd dat er een soort erf wordt gerealiseerd, waarbij de gebouwen en de openbare ruimte zich op een natuurlijke manier tot elkaar en haar omgeving verhouden. Het erfgevoel wordt versterkt door omkadering van hagen en bevordert de landschappelijke inpassing. Het erf is niet alleen bedoeld voor de bewoners van Ten Post, maar is ook natuurinclusief ingericht, wat ruimte biedt voor planten en dieren. Met deze visie wordt een nieuw dorpscentrum gecreëerd in een landschappelijke setting. Conclusie Het landschap is betrokken in de planvorming. Bestaande structuren zijn gerespecteerd en worden benut ter versterking van het plan.

5.3 Ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit Analyse In de vorige paragraaf is al aangegeven dat het aanwezige groen in en rondom het plangebied van grote kwaliteit is voor het plan. Maar naast het groene karakter vormen ook de centrale ligging, de ontsluiting en de zichtlijnen kwaliteit. Om deze kwaliteiten te benutten zijn de volgende doelstellingen geformuleerd voor het plan die de kwaliteiten benadrukken en benutten: -

-

Het Huis van Ten Post moet een visitekaartje zijn voor het dorp Het Huis van Ten Post moet een plek worden waar duidelijk zichtbaar is vanaf het oude lint en een relatie aangaat met het lint. De relatie met de directe omgeving is belangrijk Het Huis van Ten Post ligt aan een historisch lint. De bestaande gebouwen vormen samen het karakter van het lint. Het nieuwe gebouw voor Huis van Ten Post moet hier onderdeel van worden.

Vertaling naar het plan Om de kwaliteiten van het plangebied te borgen, zijn stedenbouwkundige kaders en beeldkwaliteit kaders opgesteld. Deze zijn opgenomen als bijlage 2 van deze ruimtelijke onderbouwing en vormen het toetsingskader voor het plan. De kaders zijn vertaald in een plan dat op een logische wijze op haar plek landt als onderdeel van het lint. De architectuur is passend in de omgeving. Als bijlage 3 is het plan opgenomen. Conclusie Het plan wordt gerealiseerd op basis van vooraf vastgelegde uitgangspunten ten aanzien van ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit.

5.4 Archeologie en cultuurhistorie Kader In deze paragraaf komt aan de orde op welke wijze bij de activiteit rekening is gehouden met binnen of buiten de locatie van de activiteit aanwezig cultureel erfgoed. Wat onder cultureel erfgoed wordt verstaan is opgenomen in bijlage A (begrippen) van de Omgevingswet. Het gaat hierbij om monumenten, archeologische monumenten, stads- en dorpsgezichten, cultuurlandschappen en, voor zover dat voorwerp is of kan zijn van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties in het 30