Bijlage 5 Reacties.pdf

4.

Multifunctioneel

Het moet daarbij gaan om een geïntegreerde aanpak waar energie, recreatie, natuur, landbouw, overige klimaatopgaven, werkgelegenheid en wonen evenredig worden gewaardeerd.” 5.

Cultuurhistorische waarde van Lagelandse polder a. In het artikel wordt besproken dat het cultuurlandschap als geheel niet van bijzondere waarde wordt geschat. Terwijl het Cultuurhistorische Waarde kaart (CWK) alleen nog maar het landschap heeft geïnventariseerd en gewaardeerd. Voordat het zonnepark daadwerkelijk geplaatst gaat worden, willen wij eerst de waardering van het landschap van CWK weten. Als blijkt dat het landschap van het bestemmingsplan van hoge of bijzondere waarde wordt geschat, moet een heroverweging gedaan worden over de plaatsing van het zonnepark in het Noord-Meerstad (Lagelandse polder) . b. Inhakend op het historische en culturele kwaliteiten hebbende landschap van de Lagelandse polder, het is een oud landbouwgebied, graag uw aandacht voor het volgende. De culttuur historische waarden zijn terug te vinden waarbij de aandacht willen vestigen op o.a. de meander van de Fivel maar ook de Kleisloot. Deze Kleistoot met van oorsprong een belangrijke watergang laat zien hoe vroeger dit gebied was ingericht. Niet zoals een ieder zou denken, de trek gaat naar de stad Groningen. Welnee de trek van de mensen ging van de Harksteder polder richting Garmerwolde, het Eemskanaal bestond toen nog niet.

Maar belangrijker nog de route van het transport zoals dat eeuwen geleden plaats vond, we hebben het over de jaren 1650 en later, is nu nog terug te vinden en zou behouden moeten blijven. De meander van de Fivel spreekt voor zich, deze is ten dele niet meer aanwezig en zou hersteld kunnen worden. Dat is namelijk wat de provincie elders ook aan het doen is..

Verkeer Vanwege de toename van de verkeersdrukte aangaande de Hyperloop en het zonnepark is een 30 km zone aan de Zuiderweg met eventueel verkeersdrempels gewenst. Het is nu in de spitsuren reeds een enorme overlast met flinke onacceptabele wachttijden. Zeker wanneer de Woldbrug ook nog eens open staat. Inzake de aanleg maar ook het aanwezig zijn van de Hyperloop met naar men schrijft 100 fte of meer zal de komende 10 jaar een pand in deze aan of in de buurt van de Zuiderweg de verkeersdrukte gaan toenemen. Veel verkeer, aangezien het dagelijks personeel ter plekke dient te zijn maar ook veel verkeer vanwege de toeristische aantrekkelijkheid ervan. Het is dan ook niet meer dan redelijk snelheidsbeperkende maatregelen te nemen met blokkades om de snelheid te beperken. Maar ook dient de veiligheid gewaarborgd te worden, dus in de aanvoerweg vanuit Borgweg - Ruischerbrug naar dit gebeid, zeg maar het bekende knooppunt fietspad bij Ruischerbrug, eisen wij maatregelen. Zeer zeker denken wij verlichting van het fietspad. Een argument van de gemeente dat verlichting aanleggen niet valide is op deze locatie snijdt geen hout aangezien de gemeente Groningen alle fietspaden in Meerstad wel afdoende verlicht heeft. En vanwege de nabij gelegen ligging van het fietspad, met name de donkere ligging ervan is een adequate verlichting aanleggen noodzakelijk.

De eis is dus een afdoende verlichting van de fietspaden naar Lageland maar waar mogelijk ook een veiligere inrichting van de fietspad route naar Lageland. Tenslotte wordt het tijd dat het laatste stuk fietspad op een traject van 15 km naar Slochteren eindelijk ter hoogte van Ruischerbrug wordt aangelegd. Nu moet men de laatste paar honderd meter de hoofdbaan op, met de komst van de vele zware voertuigen inzake Hyperloop en zonnepark is het zonder meer duidelijk dat de situatie er niet veiliger op wordt. Leefbaarheid van het gebied zal een heel andere wijze zijn dan nu het geval is. Samen met de gemeenschap dient daarom nagedacht te worden omtrent de invulling van de wijzigingen die aangebracht moeten worden. Als tegemoetkoming aan de gemeenschap zou een boompark aangelegd kunnen worden, de locatie valt nader te bepalen in samenspraak met de bewoners en Dorpsbelangen Lageland. Een boompark is een park met diversiteit van bomen. Zeer zeker dient men te denken aan fruitbomen , een voorbeeld in deze kan dienen de fruitboomgaard in het Fraeylemabos. Ook denken wij aan een belevingspark mogelijk elders aan te leggen, hieronder te verstaan het generen van beleving voor schoolgaande kinderen. De verwondering die je kunt toevoegen zou u kunnen vergelijken met de verwondering zoals je deze in het Fraeylemabos aantreft.

U ziet hier verschillende kunstwerken, een huisje maar ook een busstation. Wij zien de inpassing van kunst derhalve als een

waardevolle toevoeging. Met de gemeenschap in Lageland kan een plan van aanpak opgesteld worden. De grootte van het park is 1 ha of meer. Naast een boompark is de invulling van een pluktuin een iedee van de gemeenschap, dus een tuin waarin je (bijzondere) groente en fruit zoals aardbeien, bramen en bijvoorbeeld frambozen kan plukken. In het aan te leggen park dient een recreatieve functie meegenomen te worden. Wij denken o.a. aan een fiets,wandel-, mountainbike pad die recht doet aan de beleving van de omgeving. Slechts een recht pad aanleggen, of een pad constructie, is niet wat wij voorstreven. Een pad waarbij veiligheid is gewaarborgd waaronder te verstaan verlichting op de meest logische plaatsen. Maar ook waarbij een vorm van verwondering zoals hierboven beschreven aanwezig is, dat is waar aan gedacht kan worden. Een andere tegemoetkoming naar de gemeenschap van het dorp Lageland en omstreken is ons voorstel een invulling van een groene zone rond het ijsbaanterrein. Denk aan een wandelpad om de ijsbaan en mogelijk een wandelpad met aansluiting op het Rijpmakanaal. Tegemoetkoming voor de bewoners van Lageland en omstreken vinden wij het aanleggen van een brink in het midden van het dorp, dit is ook een van de compensaties waarover nagedacht moet worden. Deze brink is er nu niet en kan worden ontwikkeld en ingericht.

Er komt een nieuw gemeenschapshuis welke door een stichting opgesteld en gerund gaat worden. Het pand zal volgend jaar gereed zijn. Deze stichting heeft een ANBI status. Het is dus in ieder geval ingericht ter dorps nutte, de faciliteiten zijn ook toegankelijk en ingericht om het dorp Lageland te laten profiteren. Een tegemoetkoming uwerzijds aan deze stichting is wat wij nastreven. Dit kan bijvoorbeeld door het beschikbaar stellen van zonnepanelen of een subsidie verstrekking. Het gebied dat met zonnepanelen en de Hyperloop wordt ingericht moet worden voorzien van een groene functie. Een groen zone in het gebied maar ook een groen zone aan de buitenzijde van het gebeid. Dit laatste om het zicht van de aan te leggen bebouwingen te ontnemen dan wel te verfraaien. Wij denken inzake het onderhouden van de gronden aan onderhoud middels schapen maar ook middels een diversiteit aan andere onderhoudsvriendelijke dieren zoals koeien. Een initiatief in deze die wij van harte steunen is het initiatief van de drie boeren; familie Hooikammer, van Rooyen en Den Hertog. Het is een plan welke 15 jaar geleden reeds bij de overheid is ingediend en dus bij een ieder van u bekend. En een plan welke nog steeds actueel is. U treft de uitwerking van dit idee in de bijlage.

Gelet de omvang van dit park en de daarmee gemoeid gaande evenredige opbrengsten is het niet meer dan billijk dat de gemeenschap meedeelt in de revenuen hiervan. Wij denken aan een percentage van de winstgevendheid per jaar. Het is bekend dat de pacht van dit gebied ten behoeve van de zonnepanelen en het gebied benodigd voor de Hyperloop een forse pachtopbrengst genereert die u momenteel vanwege een invulling van dit gebied ontbeert. Wij zouden een financieel voorstel kunnen doen echter niet alle cijfers om tot een financieel voorstel te komen zijn bij ons bekend. Daar hebben we begrip voor aangezien deze cijfers bij u wellicht onder embargo zijn. Het is niet meer dan redelijk dat u de gemeenschap met een percentage van de opbrengst laat meedelen en gaan graag met u in gesprek omtrent de cijfermatige invulling van dit onderwerp. De gemeenschap in dit gebied heeft te maken met de zeer negatieve gevolgen van de gaswinning door de NAM. In het verleden was de gedachte we boren een gat in de grond, doen er een buis in en vervolgens genereert dit een gasopbrengst waar heel Nederland rijk van wordt. Het laatste is zeker het geval geweest, heel Nederland is er rijk van geworden. Echter de buurt waar dit gas gewonnen is, in dit geval Lageland, heeft vrijwel niet kunnen profiteren van deze opbrengsten zoals je zou kunnen verwachten.

Normaliter een casus ter bestudering , nu niet aangezien met de komst van de gaswinning het volkomen duidelijk is dat er gevolgschade aan de buurt ontstaan is. De overheid is normaliter ruimhartig in schadeloosstelling behalve inzake onderwerp gaswinning. Nog steeds hebben velen in de regio schade welke niet vergoed wordt en mogelijk niet vergoed gaat worden. Los daarvan zijn er binnen een straal van een paar kilometer een aantal huizen gesloopt want deze waren niet voldoende veilig meer. Dit is dus een bevestiging van erkenning dat er een schade probleem vanwege gaswinning is. Het gebied dat door aardbevingsschade nog steeds onder constructie ligt, lang niet alle schade is zoals aangegeven afgewikkeld, wordt nu met de komst van uw gebiedsvisie nogmaals aangetast door een ontwikkeling waarvan niemand kan zeggen welke gevolgen we de komende tientallen jaren gaan ondervinden. En dit is een wel zeer kwalijke zaak! Met name de bouw van een zonnepark die wat betreft de grootte zijn gelijke in Nederland niet kent, zou net als het zogenaamd onschuldig een buis de grond in boren ter gaswinning weleens een verglijkbare

niveau van gevolgschade kunnen opleveren. Daarom moet nu reeds nagedacht worden over een compensatie vanwege deze grootschalige aanleg met volstrekt onbekende gevolgen de komende tientallen jaren. Het gebied Meerstad Noord, noordzijde Slochterdiep tot het Eemskanaal is rijk aan een brede diversiteit aan natuur maar ook aan (trek)vogels reeën etc. Zo treffen we jaarlijks in de periode na de zomervakantie een flinke populatie trekvogels aan. Wij zien trekganzen maar ook een diversiteit aan exotische vogels. Met de voorgestelde aanpassing van dit gebied is het ondenkbaar dat de trekvolgels blijven. Een inpassing van het verlies hiervan in dit gebied heeft onze voorkeur. Indien dit niet mogelijk is wensen wij een compensatie hiervan te zien zodat de vogels nog steeds hun plek in onze regio kunnen vinden.

Inbreng infrastructuur wonen economisch en groen/natuur zie de betreffende bijlage. De lange termijn (woon)overlast voor omwonenden. Tot nu toe hebben wij niets kunnen vinden wat de compensatie en/of ‘meerwaarde' is voor de bewoners in dit gebied, anders dan licht- en geluidshinder, waardedaling van onroerend goed, slechtere bereikbaarheid, overlast door bouwwerkzaamheden herinrichting. Als je als politiek spreekt over duurzame en sociale waarde creatie voor de bevolking, provincie en bedrijfsleven, dan is draagvlak creëren onder, en waardevermeerdering voor, omwonenden ALTIJD het startpunt. Voor zover we nu kunnen inschatten gaat de leefomgeving er op achteruit, en gaat de ‘winst' naar provincie en/of investeerders (aandeelhouders die hier niet wonen, maar wel de vruchten hiervan plukken). Ook wordt er niet meer over infrastructurele gebiedsverbetering gesproken zoals toegezegd eind vorig jaar, begin dit jaar 2020. Denk aan verbetering van wegen en fietspaden (verkeersveiligheid), betere ontsluiting naar de stad Groningen en Meerstad. De begroeiing van het zonnepark en de Hyperloop dient op een natuurlijke wijze plaats te vinden, omwonenden en passanten dienen zo weinig mogelijk zicht hinder te hebben van dit waanzinnig grote zonnepark maar ook van de buis van de hyperloop.

Wat betreft de mogelijke glinstering van de zonnepanelen en mogelijk hinder hiervan in het verkeer maar ook hinder voor omwonenden is voor ons onacceptabel. Enige vorm van hinder wijze wij af. Dit geldt tevens voor het stralingsniveau van het zonnepark. Een vorm van hinder of overlast is niet acceptabel. Er is een tegemoetkoming in de expertkosten gegeven ter grootte van € 1500. Een limiet in deze vinden wij ongepast, wij weten niet waarvoor we deskundigen straks moeten inschakelen en ook niet voor hoe lang. Een geste van € 1.500 is zoals het nu reeds blijkt volstrekt niet acceptabel. Wij vragen er niet om deskundigen in te schakelen. Dit inschakelen zijn wij verplicht aan onze leden om te komen tot een verantwoord standpunt. Het spreekt voor zich dat wanneer wij experts inschakelen, dit experts zijn die volledig onafhankelijk zijn. En niet zoals nu is voorgesteld experts komend uit uw advies of invalshoek. De experts moeten o.a. worden ingeschakeld inzake het onderwerp komst hyperloop, Tennet bouw project en ecologische gronden zoals bodem en fauna onderzoek. Gesproken is over de afstand norm naar de behuizing van bewoners. Er zijn afstanden genoemd die voor ons niet acceptabel zijn, zoals 175 meter. Dit is later aangepast naar 300 dan wel 400 meter. Zoals uit een uitspraak van de Raad van State blijkt dient een afstand van 300 meter minimaal in acht genomen te worden.

Het valt op dat u de minimale afstandsnorm grotendeels aanhoudt. Dit vinden wij een gemiste kans. U gaf aan dat des te meer afstand vanaf de bewoners in acht genomen moet worden des te kleiner de oppervlakte zonnepanelen gaat worden. Ons belang is die van onze bewoners en de afstand volgens de minimale richtlijnen in deze. Ook is ons belang niet die van de grootte van het zonnepark maar die van onze bewoners die recht hebben op een redelijk standpunt zoals dit uit rechtspraak val af te leiden. Participatie De concept-gebiedsvisie Meerstad-Noord is tot stand gekomen met inbreng van omwonenden, Dorpsbelangen Lageland en de energiecoöperatie Collectief Duurzaam Lageland. Dit is wat wij terugvinden in uw schrijven inzake de aankondiging van gebiedsvisie Meerstad Noord. Wij als Dorpsbelangen Lageland e.o. nemen afstand van het bovenstaande, onze inbreng in deze treft u met dit document aan. Wij hebben u geen reactie gestuurd als zijnde inbreng van de visie eerder dan de datum van vandaag. U bent inmiddels ook elders in deze geinformeerd.

Het laatste bezwaarpunt welke wij willen inbrengen is dat klimaatdoelstelling niet ten kost mag gaan van biodiversiteit. U treft in de bijlage de betreffende informatie aan.

Op basis van de bovenstaande argumenten hebben wij bezwaar tegen het ontwerp bestemmingsplan Meerstad Noord.

Naar aanleiding van het voorgaande, verzoeken wij u met inachtneming van onze zienswijze het ontwerp bestemmingsplan niet vast te stellen/gewijzigd vast te stellen. Ik ga ervan uit dat u mij van de verdere procedure op de hoogte houdt.

Hoogachtend,

K.J. Freije Voorzitter Dorpsbelangen Lageland eo.

Infrastructuur - Bereikbaarheid en bebouwing We willen graag dat: - het woongebied goed toegankelijk blijft van en naar de stad Groningen, zowel voor auto, fiets als OV - ook tijdens werkzaamheden de toegangswegen goed toegankelijk blijven van en naar de stad Groningen - het verkeersknelpunt Driebondsweg-Middelberterweg-Borgweg-Borgbrug wordt aangepakt - de verkeersveiligheid wordt verbeterd, denk aan fietspaden doortrekken naar de stad (nu zeer gevaarlijke situatie), meer verlichting, groenstroken, etc. - de sluisbrug aan de Borgsloot wordt verbreed (nu slechts één rijstrook, niet berekend op toename (werk)verkeer) - er een goede aansluiting komt naar Meerstad dmv een brug over het Slochterdiep, ook vanuit de Zuiderweg - er vooraf onderzocht wordt of het tracé wel veilig en stabiel is voor/door hoge snelheden en/of (geluids)trillingen (wat te doen met calamiteiten)

Wonen - Waardebehoud en welzijn We willen graag dat: - tijdens werkzaamheden de toegangswegen goed toegankelijk blijven van en naar de stad Groningen - de Zuiderweg wordt aangepakt (nu slecht onderhouden, gevaarlijke scheuren in het wegdek) - er vooraf een duidelijke tijdsplanning wordt aangegeven die in geval van overschrijding tot extra schadevergoeding leidt - er rekening wordt gehouden met lichtvervuiling (wordt alles dag en nacht verlicht?) - ontwikkelingen mogen niet leiden tot lagere taxaties van woningen en ander onroerend goed. Mocht dat wel het geval zijn, dan dient er een planschaderegeling te zijn.

- geluidsoverlast tot een minimum wordt beperkt tijdens en na de bouw, tijdens het testen, en dat stilte en rust worden gewaarborgd buiten kantooruren - er een groenzone van 500m behouden blijft tussen woningen en buitenrand zonnepark en loop Economisch - Verdeling lusten en lasten We willen graag dat: - vooraf ALLE kosten op (infrastructurele) investeringen worden doorberekend voordat plannen worden ingevoerd voor verdere besluitvorming (werkelijke kosten liggen veel hoger dan enkel het ingebrachte Hyperloop bid-book) - er geen zwaar bouwverkeer in de buurt van de huizen plaatsvindt ivm trillingen en geluidsoverlast - er compensatieregelingen zijn voor verkeerstoename, drukte, bedrijvigheid en herinrichting gebied (volledige planschade op basis van marktconforme verkoopprijs i.p.v. WOZ-waarde) - indien er een zonnepark komt inwoners kunnen participeren of schadeloos worden gesteld voor eventuele waardevermindering - gemeente en provincie ten alle tijde garant staan voor opruimen en herstellen gebied na afloop termijn afgegeven vergunningen en/of bij voortijdige faillissementen

Groen - Natuur, rust & ruimte We willen graag dat: - er voorafgaand aan de realisatie een geluidsoverlast-analyse plaatsvindt, dus vóór de bouw van de testbuis, denk aan generatoren, transformators, etc. - er ook een preventief plan ontwikkeld wordt in geval van overlast, denk aan buisisolatie, damwanden, geluidswallen ivm hinderwet (zie ook Economische punten) - er eventueel parkinrichting / weidespeelruimte is achter het duurzaamheids- en onderzoekscomplex (punt 'driehoek' kant Eemskanaal) - er aarden wallen of dichte begroeing wordt aangelegd zodat de buis en hekwerk rondom voor omwonenden minder prominent zichtbaar is - het waterschap ook betrokken wordt bij de mogelijke ontwikkeling van dit gebied tbv landschap, dieren en andere natuurfauna, denk aan wandelpaden, picknickplaatsen en vennetjes

- de mogelijkheid om paarden en schapen te houden in het gebied blijft bestaan

https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/echt-groene-energie-laat-natuur-in-haarwaarde~b9de940d/

Groene energie respecteert natuur Klimaatoplossingen ten koste van biodiversiteit? Dat kan en mag niet de bedoeling zijn.

ANP

Duurzaamheid FRED WOUTERS Dertig zogenoemde 'energieregio's' hebben van de landelijke overheid de opdracht gekregen om ruimte te vinden voor de windmolens en zonnepanelen die nodig zijn om de klimaatdoelstellingen voor 2030 te realiseren. Nu de concept-plannen openbaar worden, wordt duidelijk dat beschermde natuurgebieden op grote schaal benoemd zijn als 'mogelijke plaatsingslocatie'. Omdat natuur, landschap en biodiversiteit in ons land al enorm onder druk staan, kunnen we geen slechtere keuze maken, zo schrijven natuurorganisaties deze week in een brief aan de ministers Wiebes en Ollongren. Groene energie moet, maar mag niet ten koste van de natuur, aldus Natuurmonumenten en Vogelbescherming Nederland. Een aanzienlijk deel van de hernieuwbare energie die we volgens het klimaatakkoord nodig gaan hebben, moet op land worden opgewekt. Gezamenlijk moeten de dertig door het Rijk aangewezen energieregio's ruimte vinden voor een enorme hoeveelheid aan windmolens en zonnevelden. Bij 100 procent windenergie gaat het om 400 à 600 grote windturbines van minimaal 100 of zelfs 150 tot 200 meter hoog, of 750 à 1.000 kleinere windturbines. Bij 100 procent zonne-energie komt dit neer op 9.000 tot 13.500 hectare aan zonnepanelen. Dat zijn pak hem beet 24 duizend voetbalvelden. Ter vergelijking: dat is bijna heel Texel of de hele gemeente Amsterdam.

Met de enorme druk op de ruimte in Nederland is dat geen gemakkelijke opdracht. Het vraagt om zorgvuldige afwegingen en slimme functiecombinaties. Omslag maken Laat er geen misverstand over bestaan: ook wij zijn ervan overtuigd dat we de omslag naar duurzame energie moeten gaan maken. We zien echter ook dat er op veel plaatsen weerstand is tegen windmolens en zonnepanelen in de eigen achtertuin. Het risico daarvan is dat een vlucht naar voren wordt ingezet door (beschermde) natuur aan te gaan wijzen voor bouwlocaties van wind- en zonneparken. De natuur als afvoerputje. Klimaatoplossingen ten koste van biodiversiteit. Dat kan en mag niet de bedoeling of de uitkomst zijn. Op de nominatielijst om grote wind- en zonneparken te gaan herbergen, staan onder andere gebieden als het IJsselmeer en Markermeer, de Deltawateren, de Veluwe en het Waddengebied. Stuk voor stuk zijn deze gebieden niet alleen iconisch en internationaal waardevol, maar ook in gevaar: het zijn gebieden waar de limiet al meer dan bereikt is in termen van verstoring en waar we zuinig op moeten zijn. In het belang van planten en dieren die daar leven, in het belang van mensen die daar genieten van de natuur en er ontspannen en sporten, in het belang van de vrijetijdseconomie (toerisme) die gebaat is bij mooie natuur.

Zonneparken en nog meer windmolens in het IJsselmeergebied zouden een ecologisch drama worden voor alle broed- en trekvogels die van het gebied afhankelijk zijn, zoals de visdief, zwarte stern en toppereend. De rust, ruimte en weidsheid van het Waddengebied wordt al genoeg bedreigd door scheepvaart, energiewinning en visserij - nog meer activiteit is vanuit natuuroogpunt desastreus. Zorgplicht

Dertig energieregio's zoeken naar geschikte locaties. Maar wie ziet toe op de zorgplicht die wij als samenleving hebben ten aanzien van de natuur? Wie ziet toe op bescherming, behoud en herstel van onze natuurgebieden? Dat is op dit moment niet goed geregeld. Daarom doen wij een dringend beroep op de overheid: pak uw rol. Oftewel: vermijd natuurgebieden zoveel mogelijk als locatie voor de opwekking van energie en zoek de ruimte in gebieden zonder belangrijke natuurwaarde. Kijk eerst naar al die plekken waar al veel menselijke activiteit plaatsvinden en duurzame energie goed te combineren valt, zoals op daken, bedrijventerreinen en langs snelwegen. Breng in kaart wat de effecten zijn van de huidige plannen op natuurwaarden, doe onderzoek als dit onduidelijk is, en laat dit zwaar meewegen in de beoordeling van de plannen. Durf nee te zeggen als plannen naar alle waarschijnlijkheid schadelijk zijn voor de natuur in Nederland. En zorg dat de klimaatopgave hand in hand gaat met biodiversiteitsherstel. Wij zien bijvoorbeeld mogelijkheden voor klimaatbuffers in combinatie met duurzame energie. Maar denk ook aan natuurlijke landwaterovergangen in het IJsselmeergebied. Dat is in het belang van bijzondere planten en dieren - en daarmee in het belang van ons allemaal.

Onze natuur is niet gebaat bij compromissen, maar bij heldere keuzes en een overheid die als het echt nodig is zegt: handen af. De energie van de toekomst is pas écht groen als deze niet ten koste gaat van onze natuur, maar bijdraagt aan biodiversiteitsherstel. Klimaatoplossingen ten koste van biodiversiteit? Dat kan en mag niet de bedoeling zijn.

6007 I Meerstad tJloKum versie Lu, , 11 1u

ela nd- Blo kum Zic htb are lan dbo uw en rec rea tie in Lag .n . Oit ctor.umr.nt is ,1ller.n voor clisr:u ssierloeleind0

Samenvatting

1.

it en initia tieve n gebundeld en geïntegreerd. Vanu Binnen het proje ct Meer stad in Beweging word met en van het Slochterdiep komt het initia tief om een groep onde rnem ers uit het gebied ten noord e euwd verni een tot n kome Meer stad en overheden te een groep collega's, dorpsvereniging, Bureau l-, duee indivi n tusse ontst aat een gezonde balans duurz ame invul ling van het gebied. Daarbij laten s nemen vier ondernemers het voort ouw. Ze gebieds- en maatschappelijk belang. In dit proce Vastgoed. zich daarb ij coachen door LEI-AgroCenter en LTO-

2.

Projectplan 2.1

Projectdefinitie

ving tastb are landb ouw met recreatie en natuurbele Het maken van de comb inatie van zichtbare en land p. Met als doel de verbi nding stad en platte in het gebied ten noord en van het Slochterdie (land bouw ) te versterken. en van Dienst Landelijk Gebied (DLG). Uitgevoerd Door midd el van duurzaam behe er van de grond p rs aangrenzend aan het gebied, te noemen Groe door een samenwerkingsverband van landb ouwe nde bedrijven: 8/okum. De Groep Blokum bestaat uit de volge schild 1. Mts . van Rooijen Over 2. Mts. Hooi kamm er Lageland 3. Mts. Den Herto g Ludd ewee r Lageland 4. Mts. van Nijhuis

2.2

Achtergrond

Aanleiding: en van het Slochterdiep Bureau Meer stad aangekochte gebied ten noord door lijk Het aanvanke t nu als uitbreidingslocatie van Meerstad. Er word word t (voor lopig ) niet in explo itatie genomen, en. gezo cht naar een nieuw e invul ling van deze grond ee maatschappelijke meer waar de geven en daarm d De Groe p Blokum , wil het betre ffend e gebie end vorm landbouwgebied. Daarmee een schakel ook een nieuw e invul ling aan het voorm alige tussen stad en platte land. Probleemstelling: rend te explo iteren als landb ouwg rond met De door DLG behe erde grond en zijn moei lijk rende en omgeving word en op deze mani er niet goed wisselende , tijdel ijke gebruikers. De grond en de grond en en de omgeving. onde rhou den, wat leidt tot verpa uperi ng van Doelstelling: en daarmee de samenleving, te Meer stad 1. Kapitaalverlies voor de geme entes /buro beperken. . 2. Verp aupe ring van grond en gebied voork omen 3. Maat scha ppeli jk veran twoo rd onde rnem en. 4. Meer waar de voor de omgeving creëren. iding van Meer stad op lange term ijn mogelijk 5. Semi -perm anen te invul ling geven, die uitbre blijft maken.

Zichtbare landbouw en recrea tie in Lageland-Bloku

m

6007 / Meerstad Blokum versie 2011 1116

Werkwijze om de doelstellingen te halen : er, in een gezond verdienmodel, met aandacht voor Met de Groep Blokum, als trekkers, zorgen dat e doelstellingen word t voldaan. Een en ander in de 3 P's (People-Planet-Profit) aan bovengenoemd d Dorpsbelangen Lageland. samenspraak met de samenleving, zoals bijvoorbeel Daarmee: stad te beperken. 1. Kapitaalverlies voor de gemeentes/Burn Meer enmodel ontwikkelen. Door samen met LTO-Vastgoed een passend verdi . 2. Verpaupering van grond en gebied voorkomen er van de gronden, met aandacht voor behe Langdurig en duurzaam landbouwkundig biodi versi teit en blauwgroene diensten. 3. Maatschappelijk veran twoo rd ondernemen. kringloopboeren (C2C) en innovaties (zoals Door extensivering, gesloten bedrijfsvoering, leveren aan verduurzaming van de landbouw in energiewinning en mestraffinage) een bijdrage dit gebied. 4. Meerwaarde voor de omgeving. e gebruikscombinaties van en met de Zichtbaar maken van de bedrijfsvoering en nieuw diensten , zoals (nood-)waterberging. omgeving. Mee inrich ten van groen en blauwe Betrekken van de omgeving bij het plan. De Groep Blokum wil hiervoor: gronden gaan beheren, met als kernpunten: ► e waarde, deze als zodanig ook o voor de goede gronden met een landbouwkundig exploiteren. d: Met daarbij, met name ook voor het gehele gebie rden/ biodiversiteit.

rwaa natuu o in stand houden of ontw ikkele n van het aanleggen van wand el/ ruiterpaden o recre atief medegebruik door de omgeving door en moun tainb ike routes de omgeving. o educatie, het gebied mee laten beleven door o exten sief beweiden door vee assen. o de mogelijkheid van het telen van energiegew waterberging o De mogelijkheid tot het inrichten van een nood mstige tieve n en reeds nu ruimt e reserveren voor toeko ► samen werken met bestaande initia n. initiatieven , om zo tot een goede integratie te kome en al bestaande projecten, waarbij al Daarbij valt te denken aan de volgende initiatieven mensen: conta ct is met een groo t aantal van onderstaande ommetje te realiseren o Dorpsvereniging Lageland om paden en dorps o groep kunstenaars zittend aan de Hamweg o o o o o

Kijktuin Lagelandsterweg Buiten Westen Eemskanaal zz. (Bed & Breakfast) elling. Fam. van Weerden Eemskanaal zz coaching en couns uderij. enho schap Ebe Jan de Haan (Schildwolde) biologische id te realiseren van 2-3 ha met 20 Transitiontowns (Groningen) om een leefeenhe eco-woningen en stadsvoedsel

o GIOS Groningen o Bureau Meerstad o Project Boerderijeducatie (NDE Beijum) ouw met meerwaarde. Daarmee een nieuwe Om zo te komen tot zichtbare en tastbare landb stedelijk gebied en landbouw. innovatieve schakel vormend tussen aanliggend

Zichtbare landbouw en recreatie in Lageland-8/okum

2

b UU / , Mee , ::itdu u ,u" u " , .... , v, ... --

. . . .

Effect idueel belang, gebiedsbelang en een duurzame balans tussen indiv kan eid In gezamenlijkh ikt, met : maatschappelijk belang wor den bere

Voor de landbouw:

enst doo r de samenleving. Landbouw is wee r zichtbaar en gew te extensiveren . om dieren te mogen houden en om • Land gebruiken voo r het bed rijf en wor dt kan kringlopen. Het voe r wat dan gewonn • Komen tot mee r regionaal gesloten uitstekend als stru ctuu r bron dienen. r: en, beheer en inric htin g infra stru ctuu • Creëren van koppelkansen: Aanlegg uden erho het waterschap het aanleggen en ond paden,watergangen etc. (o.a. voo r natuurvriendelijke watergangen)

•

Voor de samenleving : • • • • • • •

ed). dienste van aanliggend stedelijk gebi Het opwekken van groene energie (ten Blokum als een dbouw en samenleving), met Groep Idee gedragen doo r de omgeving (lan lange term ijn betr ouw bare part ner voo r kort e en " / natu ur doo r bv. Beweiden Beheren van "groen in en om de stad d Geen verr omm elin g in het buitengebie ls) nten terre in. (o.a. ball onv aart -fes tiva Inric hten van een (groot-) eveneme kan wor den beweiding met dieren geïntegreerd (Nood-) waterbergingsgebied, waarbij ruik te maken van uite r paden in het gebied doo r bv geb Creëren wandelpaden /mo unta inbi ke/r en doo r of langs het land. maaipaden, kavelpaden in het gebied

Realiseren dorp som met je Lageland. nde uitk ijkto ren. Wild zien, vla bljvoorbeeld een rijde • Bevorderen van biodiversiteit cheiden-) vaste mest. rjaa r extensiever bemesten met (ges Weidevogels lokken doo r in het voo krijgen om jongen als plaats. Zodat vogels en reeën kans En aangepast maaien, in zowel tijd groo t te brengen . in het gebied, doo r bijvoorbeeld: • Educatie voo r burgers en scholen kikkervisjes zoeken o vogels,reeën kijk en/ koeien telle n o groei gewassen /lan dbo uw bekijken o rbeeld Vlagtwedde) vorm en van het eetbare dorp ( als voo o open dagen op land bou wbe drijv en o met het proj ect: Er wor dt ook een verbinding gemaakt trek en' 'Boerderijeducatie Groningen en oms • •

3.

Activiteitenplan:

gebied om daarmee de voorlopige houtskoolschets van het De ondernemers werken aan een age leveren aan de discussie en. Zij wille n daarmee ook een bijdr tred en kunn te t moe tege en rhed ove r de bestemming van het gebied. welke gaande is tussen overheden ove Center en werken samen met in het gehele proces doo r LEI-Agro Daarbij late n ze zich ondersteunen e allerlei vormen van rstellen te kunnen maken aangaand voo om n) tma Hou (H.J. d tgpe LTO Vas erfpacht, pacht en of huur. gebruik, variërend van eigendom tot

d-Blokum Zichtbare landbouw en recreatie in Lagelan

3

Ik ben inwoner van Lageland, woon ‘in het centrum’. Ik kijk vanuit mijn huis de hele polder over…tot aan de schepen die over het Eemskanaal varen. Er verblijven talloze vogelsoorten! Dit gebied is een verbindingszone tussen de natuurgebieden Noorddijk en Roegwold en een uitloopgebied voor de bewoners van de nieuwe wijk Meerstad. Een industrie achtige inrichting van dit gebied is heel onlogisch en heel onwenselijk. De concept gebiedsvisie gaat er echter van uit dat er wél een zonnepark, een hyperlook en een Tennet tranformatorstation komen. En op allerlei manieren wordt dit met uitspraken in deze visie gerechtvaardigd: -

Het wordt zorgvuldig in het landschap ingebed (inl.) Het is een verbetering voor de ruimtelijke kwaliteit en ecologische waarde (inl.) Het huidige cultuurlandschap is nu als geheel niet van bijzondere waarde (p.15) We streven naar toename van de biodiversiteit, recreatieve waarde en natuurwaarde.

Met dit soort uitspraken op een rij zou je haast gaan denken dat de Lagelanders blij mogen zijn met deze ontwikkelingen. Niet dus!

Op de bladzijden 14, 15 en 16 staan een aantal feiten die de komst van zonnepark en hyperloop in de weg staan. Zonnepark en hyperloop zijn industriële activiteiten. Die mogen niet plaatsvinden in NNN gebieden en Natura 2000 gebieden,staat er, dus naar ons inzicht dan niet nabij Roegwold, Noorddijk en natuurgebied Veldzicht. Ook: De provincie en gemeente stellen randvoorwaarden voor het ontwerpen van zonneparken. Die voorwaarden betreffen zaken als: moet meerwaarde opleveren voor de omgeving; moet afstand houden van andere ruimtelijke elementen (woningen); een evenwichtige ordening in de omgeving zijn en het moet een passende maatvoering hebben. Het huidige plan voldoet o.i. niet aan deze voorwaarden. En wat betreft het afstand houden van de woningen: een aantal bewoners worden wel heel erg benadeeld door de nabijheid van de objecten. Probeer de plannen zó aan te passen, dat ‘de pijn’ voor hen verzacht wordt tot het niveau van het merendeel van de polderbewoners. In de inleiding staat dat de inrichting van de polder “zo goed mogelijk in overeenstemming met omwonenden” tot stand is gekomen. In hoofdstuk 3, Visie, staat dat de buitencontouren van het zonnepark “met de bewoners is afgestemd”. Deze opmerkingen kunnen de suggestie wekken de bewoners het eens zijn met de uitvoering van de plannen.

Maar niets is minder waar! Het liefst zien ze de plannen van tafel gaan! Maar als je voor het blok wordt gezet, probeer je er nog wat uit te halen door in overleg te gaan. Als je hiermee wat contouren kunt verplaatsen is dat meegenomen maar betekent geen akkoord met de komst van de objecten.

Wat betreft de hyperloop: Bij de aankondiging van de komst ervan in de polder, werd de indruk gewekt dat het een nog niet eerder vertoond innovatief project zou zijn. Het schetst onze verbazing later in de media te lezen, dat er in Amerika al van die testbanen bestaan, zelf voor personenvervoer. Waarom moet in de polder van Lageland het wiel nóg een keer uitgevonden worden? Zonde van de

investering èn van de polder! En helemaal nu de hyperloop niet max. 2 meter boven het maaiveld komt te staan ( zoals toegezegd) maar mogelijk 3,5 meter.

In deze concept gebiedsvisie staan nog een aantal ‘open eindjes’. Opmerkingen die het plan vriendelijk maken maar waarvan nog lang niet vast staat dat het ook gaat gebeuren. -

In de inleiding: “Indien het financieel, ruimtelijk en technisch mogelijk is….”. In de visie: “we streven naar…”. Ook in de visie: “We willigen hun wensen zoveel mogelijk in”. Pag. 28: Het rendement van v.h. zonnepark wordt waarschijnlijk gebruikt… Opmerking over lokaal eigenaarschap geeft heel veel ontsnappingsmogelijkheden. Waar komt het transformatorstation?? (dit is wel een heel beeldbepalende factor in de polder en zou dus wel degelijk in deze gebiedsvisie thuis horen.)

N.B. De 3D-verbeeldingen die Dhr Sanders onlangs verstuurde naar geïnteresseerde omwonenden, geven o.i. niet het beeld weer wat het uiteindelijk zal worden. Afstanden kloppen niet! Dat u, als raadsleden, hier niet op af gaat onder het motto: “Dit valt toch wel mee?!”

Resumé: Dorpsbelangen kent niet één inwoner die blij is met de komst van zonnepark, hyperloop en transformatorstation. Gelukkig wel een aantal geïnteresseerden voor “De poldergroep” die het overleg met Dhr. Sanders en Dhr. zijn aangegaan in een poging de schade zoveel mogelijk te beperken. Sta je hier niet voor open, dan weet je zeker dat je het onderspit delft. Maar ook hierin geldt natuurlijk: Het behoud van de polder is een gezamenlijk belang maar als het gaat om ‘wáár komt wát?, praat iedereen voor zijn eigen straatje. Natuurlijk ook mensen die afhaken met het idee dat je het nooit wint van een overheid ‘die iets wil’. De plannen zijn voor iedereen heel ingrijpend v.w.b. woonplezier, natuurbeleving, ruimtebeleving. Hiervoor zijn veel inwoners naar dit platteland nabij de stad verhuisd Iedereen voelt zich met de rug tegen de muur geduwd: Er is geen omkomen aan. Als dorpsbelangen willen wij u, college en raadsleden, vragen, goed te overwegen hoeveel verdriet je de mensen van de polder mag aandoen, voor welke prijs. Pas de stadse ambities een beetje aan t.b.v. het leefgenot van onze polderbewoners waarvan er velen al hun leven lang wonen. Het hele plan van tafel vegen, zal wel niet lukken, maar het moet toch mogelijk zijn wat ruimte te vinden om pijn voor sommigen te verzachten.

Bovendien: Eisen stellen om bij de uitvoering van de projecten, met de technische mogelijkheden van dán, de plannen t.b.v. de inwoners, gunstig bij te stellen.( moet nog even anders)

N.b. In deze visie staat niets over mogelijk geluidsoverlast van zonneveld, transformatiestation en hyperloop. Noch over lichtvervuiling in de polder als objecten mogelijk belicht moeten worden.

De bewoners hebben in de participatiebijeenkomsten duidelijk aangegeven hier zeer bezorgd over te zijn en dat hier bij eventuele realisatie heel erg rekening mee gehouden moet worden.

Zienswijze tegen Concept Gebiedsvisie Meerstad Noord Aan de gemeenteraad van de gemeente Groningen Lageland, 23 december 2020 Betreft: zienswijze tegen Meerstad Noord (Polder Lageland) Geachte raad, Op d.d. 17 november 2020 is de concept Gebiedsvisie Meerstand Noord ter inzage gelegd. Hierbij maak ik als omwonenden mijn zienswijze kenbaar op deze concept Gebiedsvisie. Ik verzoek om onderstaande criteria en aandachtspunten (zorgen) mee te nemen in uw afwegingen en besluitvorming ten aanzien van de concept Gebiedsvisie. Ik wil mijn zienswijze kenbaar maken over de volgende punten:

1. Voorgeschiedenis en eigenschappen van de polder Lageland 2. Opgaves en actualiteit 3. Participatie en procedure onder tijdsdruk versus draagkracht en daadkracht t.b.v. een zorgvuldig en zuiver verkregen gedegen Gebiedsvisie 4. Stapeling plannen en tussentijdse veranderingen 5. Energie en ecologie 6. Hyperloop en aardbevingen 7. Dubbele rol van de gemeente en Democratie 1. Voorgeschiedenis en eigenschappen van de polder Lageland De polder Lageland (Meerstad Noord) is in de afgelopen 15 jaar op verschillende manieren doelwit geworden van ingrijpende en landschapsbepalende plannen door de gemeente, en daarnaast mede getroffen door de gevolgen van de gaswinning, aardbevingen en dus schade aan gebouwen en waardedaling. Rond de eeuwenwisseling is veel land in dit gebied onder de voorwand van landbehoefte van twee grootschalige veebedrijven langzaam aangekocht door een makelaar die het land weer met winst heeft doorverkocht aan de gemeente t.b.v. het nog te realiseren project Meerstad. Om de aanleg van Meerstad te kunnen realiseren moest het bestemmingsplan gewijzigd worden. In de oorspronkelijk plannen hoorde polder Lageland, als MeerstadNoord, bij fase 4. In Meerstad Noord zouden huizen worden gebouwd, een groot meer, een recreatiegebied en sportvelden worden aangelegd. Voor het herzien van het bestemmingsplan werd het gebied in delen opgesplitst.

Meerstad- Noord kwam op de plank te liggen en bleef daar liggen. Uiteindelijk werd duidelijk dat bestemmingsplan Meerstad-Noord voorlopig de status voorontwerp had gekregen. Het land werd steeds voor korte duur verhuurd aan boeren die niet de moeite namen het goed te onderhouden maar die met name hun mest uitreden. Met als gevolg dat het gebied nu wordt het benoemd als ‘lage natuurwaarde’

Ondertussen hadden omwonenden al veel voor hun kiezen gekregen wat betreft de plannen van bewoning en aanleg van een meer, zij leefden lange tijd in onzekerheid wat er zou gebeuren, of zij plannen moesten maken te gaan verhuizen of langdurige bouwwerkzaamheden in de achtertuin zouden krijgen. Aan de andere kant werd er daadwerkelijk gebouwd en kreeg het landschap een totaal ander gezicht. Toen duidelijk werd dat door de crisis en de overschatting van het project Meerstad mede door de gemeenteraad die hiervoor had ingestemd e.e.a. niet meer doorging werden burgers niet eens behoorlijk geïnformeerd. Meerstad-Noord werd toen hoofdpijndossier van eerst gemeente Slochteren en toen na overdracht ook van gemeente Groningen. Het gebied is afgeschreven voor woningbouw en de gemeente durfde in de daaropvolgende jaren geen duidelijk plan voor het gebied te presenteren dus het werd vergeten gebied. Letterlijk vergeten. Geen riolering, geen kabel, zelfs het ophalen van oud papier was te ver uit de route (dit wordt nu gedaan door de school in Engelbert), oude waterleidingen, slecht onderhoud van bomen en maaiwerk, slecht onderhouden wegen (Zuiderweg) en huizen geteisterd door de aardbevingen, geen OV-aansluiting en geen ontsluiting met Meerstad (waar zowel een buslijn komt als een supermarkt en recreatie wordt gerealiseerd).

Veel oude gebouwen werden gewoon gesloopt bij gebrek aan visie en plan, zogenaamd erfgoed verpauperd (boerderij Heidenschap aan het Slochterdiep). Initiatieven om de weg langs het Eemskanaal verkeersveiliger te maken sneuvelen meerdere keren bij gebrek aan interesse en de wil hier geld voor vrij te maken aan de kant van de gemeentes, zowel Slochteren als later Groningen, het blijft bij lege beloftes en vage plannen en onderzoeken. Ook aanvragen om de Borgsloot veiliger te maken voor fietsers d.m.v. een apart fietspad te realiseren en/of verlichting bij de oversteek te realiseren zijn niet belangrijk genoeg. De weg werd onlangs vernieuwd zonder deze plannen mee te nemen, wildroosters zijn blijkbaar wél belangrijk, daar is blijkbaar wél geld voor. De Zuiderweg wordt gebruikt als sluiproute en blijft bij gebrek aan maatregelen (bv 30km-zone, weg onderbrekende middelen) enorm gevaarlijk voor kinderen op de streek omdat er officieel 60km/h mag worden gereden en ook zwaar materieel gewoon mag passeren terwijl er maar weinig daarvan bestemmingsverkeer is, dus hier niets te zoeken heeft. Er zou een hoogspanningsleiding uitgerold worden (2007). Hier zijn burgers ten strijde getrokken en hebben voor elkaar gekregen de kabel ondergronds te laten lopen.

Een vaag plan om de N360 gedeeltelijk aan deze kant van het Eemskanaal te laten lopen doemen als een dreigend monster op en verdwijnen weer in de vergetelheid. Het is dan niet gek dat (voor de omwonenden ook uit het niets opdoemende) plannen voor een energielandschap in de polder in eerste instantie niet echt serieus worden genomen (want ook niet duidelijk en direct gecommuniceerd door de Gemeente). De volgende stap 13-12-2019, uit het niets, de brief op de deurmat dat Meerstad Noord uitverkoren is als locatie voor de Hyperloop. Kort erna wordt duidelijk dat de plannen voor energie in de polder al ver gevorderd zijn en de omwonenden nog maar marginaal iets in te brengen hebben. De reden dat ik dit zo uitvoerig beschrijf is dat ik van mening ben dat er in alle besluiten om hier in deze polder van alles te ‘dumpen’ in mijn optiek totaal geen rekening gehouden wordt of omwonenden tegemoet wordt gekomen laat staan er begrip is voor het missende vertrouwen in de overheid. Een overheid die gewend was om gewoon besluiten te nemen, zonder enig draagvlak te hoeven creëren. Nu het wel eigenlijk niet meer van deze tijd is om het op deze wijze te doen heeft deze overheid nog niet begrepen dat vooropgestelde plannen achteraf te laten legitimeren door zogenaamde participatie op touw te zetten niet hetzelfde is als draagvlak creëren.(zie hoofdstuk 3)

We hebben hier tot nu toe alleen ervaren dat gemeentes hier in het gebied zoveel mogelijk hebben uitgehaald, ten koste van de bewoners. We zouden graag zien dat de gemeente hier eerst iets gaat brengen, niet als ruilhandel voor nog meer ellende, maar gewoon omdat we als burgers evenveel recht op een goede infrastructuur, onderhoud, veiligheid en aandacht hebben als burgers in de stad ook. Ik zou in de gebiedsvisie graag concrete toezeggingen vastgelegd willen zien over het structureel verbeteren van het gebied wat betreft verkeersveiligheid, opwaardering van de leefomgeving en infrastructuur vanuit de gemeente. In de gebiedsvisie wordt de polder Lageland geframed als een ‘waardeloos gebied’ waar het wel acceptabel om de opgaves die er liggen te concentreren, daar ben ik het niet mee eens. Juist het ‘vergeten gebied’ heeft een functie voor mensen die ervoor gekozen hebben om hier in relatieve vrijheid en weidsheid te wonen, ingesloten aan de ene kant door het Eemskanaal en aan de andere kant door het Slochterdiep, met uitzicht op de nieuwe wijk Meerstad en toch ook duidelijk gescheiden.

2. Opgaves en actualiteit De gemeente Groningen heeft een ambitieus bod uitgebracht om als een van de RESregio’s een substantiële bijdrage te leveren aan de ambitie van Nederland om de klimaatdoelen te halen, concreet voor Groningen, CO2 neutraal in 2035. Dit is zeker een nobel streven en ik sta hier 100% achter mits dit doel op een daadwerkelijk duurzame manier wordt vormgegeven. De manier waarop de gemeente dit doel tracht te bereiken is NIET duurzaam. Landbouwgrond opofferen voor (goedkoop) energieopwekking is NIET duurzaam. Er zijn talloze artikelen in de afgelopen jaren gepubliceerd die deze richting op wijzen en provincies als Friesland en Brabant hebben dan ook een verbod van zonnepanelen op landbouwgrond vastgesteld, andere provincies willen een striktere toepassing van de zonneladder. De beleidskaders die zijn opgesteld ‘The next city” ‘Groningen neutraal 2035’ en ‘beleidskader zonneparken’ zijn deels jaren geleden opgesteld en dus ook niet meer getoetst aan nieuwe inzichten en ontwikkelingen nog zijn de bewoners van het gebied betrokken geweest bij het opstellen van deze documenten en hadden dus ook niet de mogelijkheid om hiertegen in te gaan, gezien zij toen nog burgers van een andere gemeente waren.

(zie hoofdstuk 7) Zonnepanelen op landbouwgrond zijn aantrekkelijk door de subsidies die hiervoor zijn ingesteld, eigenlijk bedoeld voor het stimuleren van zonnepanelen op daken van burgers en bedrijven. Nu er geld mee verdient kan worden op grote schaal wordt het aantrekkelijk om in een keer veel subsidie op te strijken door grote parken aan te leggen. Als het doel niet verduurzamen is maar geld verdienen (of het nou voor de gemeente zelf of voor grote bedrijven is) slaan we de plank mis. Zeker als er voor de gigantische hoeveelheden stroom van megalomane zonneparken weer een extra grote infrastructuur geschapen moet worden om de stroom bij de gebruikers te brengen. Onderstations, kabels, hoogspanningsmasten enz. Grootschalige opwekking van energie is alleen zinvol als die direct naast de gebruiker wordt opgewekt zoals bv bij het terrein van Aebe bij Ter Apelkanaal (zie rtvnoord nieuws 19 december 2020). De gemeente heeft zichzelf tot doel gesteld zo veel mogelijk zon op daken te realiseren. Dit is nog bij lange na niet gerealiseerd. In de gebiedsvisie wordt 7 TW op daken van huishoudens benoemd (p.14). Zonnepanelen realiseren op industriële daken wordt niet benoemd. Het argument dat veel (industriële) daken niet geschikt zouden zijn is achterhaald. De huidige zonnepanelen van ca 25-25kg per m2 zijn voor zo goed als alle moderne daken geschikt.

3. Participatie en procedure onder tijdsdruk versus draagkracht en daadkracht t.b.v. een zorgvuldig en zuiver verkregen gedegen Gebiedsvisie Zoals in veel projecten, of het nou gaat om windenergie, zonneparken of het geplande evenemententerrein in Groningen laten gemeentes kansen liggen om samen met burgers plannen te maken en dus door draagkracht vooraf te creëren en burgers daadwerkelijk mee te laten denken, te komen tot een breed gedragen project. Ook in deze. Eerst worden plannen van bovenaf gemaakt en in beleidsdocumenten vastgelegd. Pas daarna wordt er een participatie opgetuigd waarin burgers alleen nog over marginale randvoorwaardes mee mogen denken ‘wanneer het financieel, ruimtelijk en technisch kan’ (p7), en de gemeente bepaald uiteraard of het financieel, ruimtelijk of technisch mogelijk is. In de gebiedsvisie wordt dan ook maar een kort stuk tekst aan het onderwerp (participatie)procedure gewijd. In de gebiedsvisie staat op pagina 7: ‘alhoewel de omwonenden het niet eens zijn met de nieuwe ontwikkelingen is zó goed mogelijk overeenstemming geprobeerd te bereiken in uitgangspunten en invullingen’. Ik kan niets zeggen over de póging van de gemeente om zo goed mogelijk overeenstemming te bereiken, die poging zal wel zijn gedaan, alleen hij is volledig mislukt.

Dus mag een gemeente dan gewoon doorgaan met haar plannen als er totaal géen overeenstemming is bereikt? Wat ook onmogelijk is als de gemeente al met een vast plan komt (uitgangspunten)waar niet meer aan getornd kan worden en die geen ruimte laat voor alternatieve plannen (invullingen). Ja, dat mag, de grond is immers van de gemeente zelf. Alleen een beeld schetsen dat de gebiedsvisie met zoveel mogelijk overeenstemming tot stand is gekomen en daardoor de raad die uiteindelijk de gebiedsvisie moet accorderen misleiden lijkt mij niet wenselijk. De gebiedsvisie is tot stand gekomen ‘ondanks’ de inbreng van omwonenden. Er staat in de visie: ’In diverse sessies ter plekke in het gebied, is de gebiedsvisie in tekening tot stand gekomen.’ De formulering is niet voor niets onpersoonlijk gemaakt. Deze formulering wil verbloemen dat de bewoners zelf geenszins aan de tekentafel hebben gezeten maar onder tijdsdruk kennissessies hebben ondergaan waarin door de gemeente, niet-onafhankelijke experts samen met gemeenteambtenaren de visie naar de vooraf vastgestelde doelen van de gemeente hebben toegeschreven, en dus gelegitimeerd. De bewoners van het gebied zijn gebruikt om de gebiedsvisie, die zij niet hebben goedgekeurd toch te legitimeren, want ja, zij hebben er toch bijgezeten.

Vervolgens zijn de ‘contouren’ (als zijnde gemeenschappelijke uitkomsten van een participatietraject) ‘Tijdens een informatieavond voor belangstellenden, ook ruimer dan de direct omwonenden’ ..‘gedeeld’. Samen met een onjuiste weergave van de participatiebijeenkomsten d.m.v. eenzijdig geschreven, niet door aanwezigen geaccordeerde notulen en gemanipuleerde geluidsopnames van de sessies krijgt u als raadslid misschien de indruk dat het daadwerkelijk productieve en behoorlijke bijeenkomsten waren waarin de burgers hun inbreng hadden. Dat was niet het geval! Dit betekent niet dat de burgers in dit gebied burgers van ‘tegen alles’ zijn. Er wonen hier veel burgers met visie en verstand van zaken en de bereidheid om zich in te zetten voor acceptabele en aanvaardbare oplossingen, wetende dat er iets moet gebeuren, en dat hebben wij wederom aangetoond door telkens wéér om tafel te gaan ook al werd er niet naar ons geluisterd, telkens weer met eigen voorstellen en alternatieven te komen zoals een ‘plan van aanpak’ (20-04-2020) opgesteld door burgers nog voor de participatiebijeenkomsten van de gemeente. We kregen hierop een duidelijk antwoord van het college: in nette woorden maar met de boodschap: ‘we doen het zo en niet anders, en er werd ons een ‘zorgvuldig participatieproces’ belooft.

Een ander voorbeeld is de vraag om ‘uitstel participatie’ (5 mei 2020) toen er een fysiek bij elkaar komen door de Corona epidemie onmogelijk werd gemaakt en wij met het voorstel kwamen pas op de plaats te maken om een behoorlijk participatieproces mogelijk te maken en de tijd wilden besteden om alle omwonenden goed te informeren en de tijd en middelen vroegen om zelf onafhankelijke kennis en onderzoeksinstellingen te benaderen voor de opgaven die er liggen, het vertrouwen in de overheid was immers ver te zoeken (zie hoofdstuk 1). Als laatste voorbeeld wil ik benoemen de vele voorstellen van alternatieve plannen als bifacial-opstellingen, combinatiemogelijkheden van zon en wind en het serieus zoeken na een alternatief voor de hyperloop in een al bestaande industriële zetting elders. Wat het verkrijgen van een gedegen, zorgvuldig en zuiver verkregen Gebiedsvisie vanaf dag één in de weg stond was en is de tijdsdruk die in eerste instantie zit en zat op het project Hyperloop. Maar i.p.v. de Hyperloop los te koppelen van de gebiedsvisie is de gehele gebiedsvisie afgeraffeld en een aaneenrijging van onduidelijke plannen, vage beloftes (zie hierboven) en onwaarheden (onvoldoende onderzoek en aannames wat betreft CO2-reductie, veenoxidatie en biodiversiteit, hier kom ik op terug in hoofdstuk 5).

Zo wordt er geframed met het feit dat de gemeente zelf ontwikkelaar is en alle inkomsten terugvloeien naar de gemeente, maar in de gebiedsvisie staat ‘indien de gemeente optreedt als ontwikkelaar’ (p28). Er valt een hele lijst van open eindjes die alle kanten op ingevuld kunnen worden als deze gebiedsvisie een keer goedgekeurd is door de uw raad. Zelfs de tijdlijn is continu aan het veranderen, de planning voor een zonnepark in Meerstad-Noord was in het ‘beleidskader zonneparken in gemeente Groningen (Fase 1 strategie 20192035) beraamd voor 2026/27. In de beginfase werd er door ambtenaren gesuggereerd dat het nog wel even kon duren, in deze gebiedsvisie staat begin bouwfase zonnepark gepland voor 2023.

4. Stapeling plannen en tussentijdse veranderingen Deze gebiedsvisie die er nu ligt is niet de gebiedsvisie die er lag ten tijde van de laatste Participatiesessie en dus maar ten deel tot stand gekomen met medeweten laat staan medewerking of goedkeuring door de omwonenden/leden van de participatiebijeenkomst. Mijns inziens is het de plicht van de gemeente om burgers, en zeker direct omwonenden van een project wat zeker 25 jaar impact gaat hebben op hun leefomgeving, de natuur en het karakter van het gebied ook voor passanten en recreanten, niet te vergeten voor de nieuwe talrijke bewoners van het nieuwe gebied Meerstad aan de andere kant van het Slochterdiep te betrekken bij de visie. De gemeente heeft echter steken laten vallen in het regelmatig om de hoogte houden van álle omwonenden. Zo was er geen volledige lijst van omwonenden en belanghebbenden van begin af aan, door tijdsgebrek is niet de moeite genomen om direct in het begin goed in kaart te brengen wie op welke wijze kan worden geïnformeerd. (Geen volledige mailinglijst en geen regelmatig en volledig huis aan huis post). Zo heb ik als direct omwonende de eerste nieuwsbrief van de gemeente (rond 19 februari) niet ontvangen omdat ik mijn adres niet op de juiste lijst had gezet in de bijeenkomst op 8 januari jl., terwijl ik al bekendstond bij een ambtenaar i.v.m. een keukentafelgesprek op 23 januari jl.

Matige en onvolledige communicatie is ten delen te weten aan de opkomst van het Coronavirus maar ook ten delen aan het feit dat door selectieve communicatie (telefoongesprekken één op één) geprobeerd is om ‘bondjes te sluiten, selectief informatie op de juiste plekken te droppen en op andere plekken achter te houden. Zo zijn er in gesprekken met de adressen die mogelijk minder dan 300m ruimte van de plannen zouden krijgen aparte keukentafelgesprekken geweest, waar weer dingen

bespreken zijn die niet met de rest werden gedeeld. Verdeel en heers is tekenend voor de hele communicatie in dit traject. De gebiedsvisie was tijdens het proces continue aan verandering onderhevig. Waar wij probeerden in te spelen op de informatie die wij hadden en daar onze inbreng aan oriënteerden zo goed en zo kwaad in onze vrije tijd naast werk en thuisonderwijs werd er vanuit de gemeente fulltime met meerdere fte’s aan gewerkt en kwamen er elke keer na voortschrijdend inzicht nieuwe aspecten als nieuwe feiten voor ons uit het niets opdoemen. Op zich logisch omdat het een proces is, maar deze nieuwe feiten bleken al snel onomstotelijk en dus een stapeling van voldongen feiten en plannen. Tracés die van plek wisselden, grenzen van zonnepanelen die opschoven, wél Fivel (waar komt die vandaan), géén Fivel, 175 HA, 175MWp…..Wat voor ambtenaren goochelen met woorden en cijfers is, is voor ons als omwonenden het ingrijpend veranderen van onze toekomst. De emoties die dat teweegbrengt werden maar marginaal opgemerkt, want het plan moest door, deadlines gehaald.

En om nog een laatste keer te benadrukken, het gaat niet om één plan maar een stapeling van plannen, Hyperloop, zonnepark, Tennet onderstation en in de nieuwste versie die nu ter inzage ligt vooruitblik op mogelijk ‘zonne-energie en/of stroombuffering, te denken valt aan zoutbatterijen in zeecontainers bijvoorbeeld’(p30), daar had ik voor die tijd nog niets over gehoord en zeker niet over meegepraat laat staan dat ik weet wat dit inhoudt. Alles bij elkaar geeft de gebiedsvisie nog enige concrete duidelijkheid over (grenswaardes van) geluidsoverlast nog over lichtvervuiling of mogelijke bodemverzakkingen nog over geplande nul-metingen.

5. Energie en ecologie Volgens de motie van Dik-Faber moet landbouwgrond als allerlaatste optie worden gezien voor energie in de zonneladder. Zoals eerder benoemt hebben een aantal provincies hier al beleid op aangepast. Waarom doet Groningen dit niet? Ook begrijp ik niet de volgorde om eerst deze gebiedsvisie te laten vaststellen alvorens de aanpassingen van het ‘beleidskader zonneparken’ duidelijk te hebben, dat mijns inziens de basis zou moeten vormen voor een gebiedsvisie voor o.a. een mega zonnepark. Nederland is een klein land met weinig ruimte en er strijden boeren (voedselproductie), gemeentes (huisvesting én infrastructuur) en natuurorganisaties als Staatsbosbeheer en Waterschappen (natuurgebieden, groenzones, verbindingszones, ecologie, biodiversiteit, weidevogels, tegengaan veenoxidatie, waterberging) met elkaar om de schaarse ruimte. Ruimte die maar een keer kan worden ‘uitgegeven’ (nog maar niet te spreken van stikstof opgaves). Er zijn plannen voor kringlooplandbouw (WUR ‘NL over 1000jaar”) en terugbrengen van meer natuur in Nederland. Deze hebben geen alternatief dan ruimte in vorm van land op te eisen. En ja, we hebben ook een energieopgave. Voor die zijn er wél alternatieven die eerst beter moeten worden onderzocht alvorens voor de kortetermijnwinst te gaan met zonnepanelen op grote schaal op landbouwgrond.

Als de gemeente in staat is om een veel te hoog en ambitieus RES-bod neer te leggen zou zij ook in staat moeten zijn om een extra-ambitieus bod voor energiebesparing te ambiëren. Het plaatsen van zonnepanelen op industriële daken kunnen vooraan drijven, desnoods ook kritische noten plaatsen in Den Haag over de vastgestelde opgaven en de regels rondom bouwbesluiten. Er zij talloze artikelen over dit onderwerp te vinden in het afgelopen jaar, één voorbeeld: Echt groene energie laat natuur in haar waarde