Document · PDF

Bijlage 5 Bomenplan Groningen inspraaknota.pdf

gemeenteraad 28 januari 2026, gemeente GroningenBij agendapunt: 6a: Bomenplan Groningen (raadsvoorstel 10-12-2025)22.200 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Inspraaknota

Bomenplan Groningen

November 2025

1. Inleiding Op 9 september 2025 hee het college het concept Bomenplan Groningen vastgesteld. Van 10 september tot en met 8 oktober 2025 konden inwoners en organisa es hun reac e hierop reageren. Het concept is gepubliceerd op de gemeentelijke website (h ps://gemeente.groningen.nl/bomenplan) en is aangekondigd via de Gezinsbode, wijknieuwsbrieven, de algemene gemeentelijke nieuwsbrief, sociale media en een gerichte mailing aan onder meer bewonersorganisa es, woningcorpora es en natuurorganisa es. In totaal ontvingen wij 90 reac es: 79 van inwoners en 11 van organisa es. Van de inwonersreac es bleken 28 iden ek; deze zijn samengevoegd tot één inspraakpunt (zie #44 in hoofdstuk 3). Alle reac es en onze beantwoording zijn in deze nota opgenomen. Waar reac es hebben geleid tot een aanpassing van het Bomenplan, is dit vetgedrukt en onderstreept weergegeven in de beantwoording. Een samenva ng van de wijzigingen zijn te vinden in hoofdstuk 2.

2. Wijzigingen in het Bomenplan Groningen naar aanleiding van inspraak De inspraakreac es hebben geleid tot enkele verduidelijkingen en aanvullingen in het Bomenplan Groningen. Het gaat deels om redac onele aanpassingen zoals het herstellen van spel- en s jlfouten, maar ook om inhoudelijke aanpassingen. De belangrijkste inhoudelijke aanpassingen zijn: -

In de inleiding van Hoofdstuk 1 zijn speciﬁek de waarden van bomen toegevoegd.

In paragraaf 2.2 (Doelstelling) is verduidelijkt dat we in parken en het landelijk gebied wel monitoren, maar geen sturing geven. Daarbij is toegevoegd dat behoud van de huidige boomkroonbedekking in deze gebieden van groot belang blij .

In paragraaf 2.3 (Voorwaarden) is bij het onderdeel ‘allergeniciteit en gezondheidseﬀecten’ een tekstuele aanpassing gedaan, zowel in woordkeuze als in structurering, zodat geen verwarring is over de rela e tussen groene natuurlijke speelplekken en allergieën. Vooral ten aanzien van de aanplant van allergene bomen.

In paragraaf 3.1 (Boomkroonbedekking) is verduidelijkt dat boomkroonbedekking niet alleen betrekking hee op woonbuurten, maar ook op werkbuurten. Dit hebben we in het document aangepast.

In paragraaf 3.1.2 (Boomkroonbedekking par culier en openbaar) is een zin toegevoegd over de verdeling van groen op private gronden: 54,7% van de oppervlakte bestaat uit groen, waarvan slechts 8,9% boomkroonbedekking betre ; het overige deel (45,8%) bestaat uit lagere vegeta e zoals gras en struiken.

In paragraaf 4.1 (Behouden en beschermen) is benadrukt dat vooral oudere bomen een grote ecologische waarde hebben en veel baten leveren. Ons uitgangspunt is dat deze bomen, evenals gezonde bomen, behouden blijven.

In paragraaf 4.2.5 (Bomennorm bij ruimtelijke ontwikkelingen) is nader toegelicht wat de groen- en bomennorm inhoudt en voor wie deze geldt.

3. Inspraakreac es van inwoners en gemeentelijke reac e daarop Nr. Inspraakreac e 1.

3. 4.

Ik juich het plan toe, hoe meer groen hoe beter. Er zijn vast veel plekken waar bomen bij kunnen worden geplant. Anderzijds zie je, in ieder geval in Ten Boer, veel verstening van tuinen. Het zou mooi zijn als mensen worden ges muleerd om ook in hun tuinen weer bomen, struiken en hagen te plaatsen. Door middel van voorlich ng, subsidies, prijsvragen of wedstrijd/beloning. Goed plan. Zorgt voor verkoeling, extra zuurstof e.d. Zorg wel voor zeer ruime boomspiegels zodat regenwater goed weg kan en mensen eventueel een boomspiegel kunnen adopteren.

Prima dat u een gedegen bomenplan opstelt voor de komende 25 jaar. Mag ook versneld worden indien mogelijk Bomen die nog niet in de volgroeide fase zijn en die niet of nauwelijks groeien, waarbij verbetering van de groeiplaats niet haalbaar is, vervangen; In de Elzenlaan, direct voor mijn huis staan vier gezonde elzen van ongeveer 50 jaar oud, sinds ik hier woon heb ik veel plezier van deze bomen en ben erg dankbaar dat ze dicht bij mijn huis staan. Als ik de boven geciteerde alinea lees, ben ik bang dat deze bomen binnenkort vervangen gaan worden. Dit zou erg jammer zijn en ook voor de omgeving slecht zijn, want ze geven veel schaduw, verkoeling en zijn belangrijk voor de biodiversiteit. Mijn vraag is, wat is het plan met de elzen voor de komende jaren? Is er een kans dat ze blijven? Ik vind bomen belangrijk maar dan moeten ze wel goed onderhouden worden. Ik vind dat in onze omgeving niet het geval. De bomen tussen mijn huis en het speeltuintje achter mijn huis worden zo enorm groot dat ik en mijn buren nog nauwelijks zonlicht hebben in onze tuinen. Aan de Viermat 4

Gemeentelijke reac e (Aanpassingen voor bomenplan zijn vet en onderstreept aangegeven) We zijn blij met deze instemmende reac e op ons concept bomenplan. Via de website h ps://duurzaamgroningen.nl/tuin-en-omgeving s muleren en faciliteren we onze inwoners om hun eigen leefomgeving te vergroenen. Uw sugges es hoe dit te doen nemen we mee in de uitwerking. We zijn blij met deze instemmende reac e op ons concept bomenplan. Het vergroten van boomspiegels valt onder de maatregel 2 in het Ac eplan (groeiplaatsverbetering toepassen waar dat kan). Een boomspiegel adopteren is mogelijk in de gemeente Groningen. Deze kunt u aanvragen via onze website h ps://gemeente.groningen.nl/boomtuinadopteren . We zijn blij met deze instemmende reac e op ons concept bomenplan. Waar mogelijk zullen we inze en op een versnelling. Elzen groeien snel en worden daardoor niet zo oud als bijvoorbeeld eiken. Zolang de bomen gezond zijn en geen gebreken hebben, is er geen reden om ze te verwijderen.

staan lindebomen die nodig geknot moeten worden. Ik vind het er onverzorgd uitzien. Bomen zijn nodig maar houd ook rekening met goed en nodig onderhoud. 6.

Ik ben enorm bij met jullie plan. 30% klinkt ook als een mooi en haalbaar doel. Ik wil graag een aanvulling doen op het voorgestelde beleid. In de stukken lees ik dat een koelteplek binnen 300 meter bereikbaar moet zijn. Als bewoner vlakbij het Oosterpark, klinkt dat als reeds bereikt. Ook voor mijn huis staan behoorlijk grote bomen. Wat ik echter merk in mijn achtertuin, de plek van waar we leven, is dat de hi e in de zomer enorm is. Kleine tuinen, dicht op elkaar gebouwde huizen en geen enkele boom in de straat. Hoewel er dan ruimschoots is voldaan aan een deel van de doelstelling, is het vanaf mei vaak niet meer pre g om buiten te zijn. Zeker bij nieuwbouwprojecten is regie van de gemeente enorm helpend. Ik denk dat al op voorhand oudere bomen te planten, en die op te nemen in het ontwikkelplan. Of nieuwbouwwijken om bestaande bomen heen planten. Vaak zie ik slechts kleine bomen terugkomen in een plan, die jaren nodig hebben om enige vorm van schaduw te geven. En dan vaak ook op slechts een deel van de wijk. Ik acht de kans dat par culieren hier iets in gaan betekenen heel klein. Mensen komen net nieuw ergens wonen, moeten de buren nog leren kennen en dan is het een gewaagde move om een boom van 8 meter in je tuin te ze en. Ze zien de rijdende rechter al aan komen rijden :) Ik begrijp ook dat grond waarop gebouwd kan worden ﬁnancieel aantrekkelijk is, meer nog dan een boom.

Voor ons was het echter wel een van de redenen om besluiten te verhuizen. Meer groen en schaduw buiten, zodat in eigen tuin zi en weer aangenaam is. Wat overigens interessant is: er zijn ook vanuit de ecologie denkrich ngen die de natuur we elijk verankeren. Maw een rivier die zich in de rechtbank kan verdedigen. Past goed bij de manier waarop inheemse stammen het in het verleden deden, samen i.p.v. als mens boven de natuur staan. Dat zou m.i. goed passen bij jullie plan om ruimte te reserveren voor bomen. De plek hee voor al jd het recht om begroeid te worden door een boom. Samengevat: - Grote bomen opnemen in stedelijke ontwikkeling, zodat mensen bewust ja zeggen 5

De meeste bomen snoeien we eens per vier jaar. Dit doen we om schade te voorkomen en de boom gezond te houden, niet om bomen kleiner te maken. Speciale bomen zoals knotlinden worden eens in de twee jaar gesnoeid. We zijn blij met deze instemmende reac e op ons concept bomenplan. Bij nieuwbouwprojecten waarbij het omgevingsplan aangepast dient te worden moet een ontwikkelaar per 1 december 2025 zich houden aan de gestelde normen in het ‘Omgevingsprogramma Groennormen’ zie h ps://gemeente.groningen.nl/groennormen . Ook moet bij een ruimtelijke ontwikkeling een vastgestelde Boom Eﬀect Analyse (BEA), volgens de landelijke Richtlijn BEA 2.0, worden opgesteld. Een BEA is een rapportage waarin beschreven is welke eﬀecten een ruimtelijke ontwikkeling op de houtopstand/bomen hee , welke alterna even er zijn voor het behoud van de houtopstand/bomen, en op welke wijze deze gecompenseerd worden als kap onvermijdelijk blijkt te zijn. Het s muleert boombehoud bij ontwikkelingen. Hiermee - tezamen met het nieuwe Bomenplan, een aanpassing in het APVG en de Groennormen - ze en we in op zoveel mogelijk behoud van bestaande bomen. We zijn op dit moment bezig met de verdere uitwerking van een door de gemeenteraad aangenomen ini a efvoorstel ‘Geef de natuur een stem’. Hierin wordt gevraagd om te onderzoeken op welke wijze in Groningen de natuur een stem is te geven.

Op dit moment wordt via een eerste verkenning onderzocht welke instrumenten daar geschikt voor kunnen zijn. In 2026 gaan we met de samenleving in gesprek om de instrumenten verder uit te werken. We ze en met dit Bomenplan bewust niet in op verplich ngen aan par culieren met betrekking tot boomkroonbedekking of ander groen. We ze en vooral in op s muleren en faciliteren van onze inwoners om hun tuin te vergroenen. Dit doen we deels al via o.a. onze groenpar cipa e medewerkers, Steenbreek, het NK Tegelwippen,

tegen een tuin met veel schaduw. (Vooraf makkelijker regelen dan achteraf) - Nadenken over spreiding, juist schaduw bieden op plekken waar wordt geleefd buiten. De spreiding is m.i. nu niet helpend genoeg. - Overweeg we elijke vastlegging van groen, zodat dit voor al jd vastligt. Nogmaals ﬁjn dat dit plan er ligt, ik hoop dat jullie iets met bovenstaande kunnen. Ik ben al jd bereid verder mee te denken, bereikbaar via mail en telefoon.

klimaatsubsidie en de samenwerking met MeerBomenNu en de Straatboer. Vanuit Het bomenplan gaan we hier extra op in ze en. Zie onder andere maatregelen 13 t/m 18 uit het Ac eplan.

Ik vind 30 % boomkroonoppervlakte veel te veel. Allemaal mooie theorie en wensdenken (iedereen zou wel 50 % willen als er geen beperkingen waren). Wees blij met die 12 %, misschien groeien naar 15 %, maar dan is het wel genoeg, zeker in het stedelijk gebied. Er zijn ook allerlei gelegenheden om naar parken en/of andere boomgebieden te gaan, het hoe niet allemaal om de woning!

De norm van 30% kroonbedekking vormt het minimale ambi eniveau voor een gezonde, klimaatadap eve leefomgeving. Deze ondergrens is gebaseerd op huidige klimaatomstandigheden en wordt steeds belangrijker door de verwachte toename van hi estress en wateroverlast. We realiseren ons dat dit in dichtbebouwde gebieden een uitdaging is. Daarom hanteren we een termijn van 50 jaar om deze ambi e stapsgewijs te realiseren. Het vasthouden aan deze norm gee rich ng aan toekoms ge ontwikkelingen en biedt ruimte voor innova es in ontwerp en techniek, zodat ook complexe stedelijke situa es kunnen bijdragen aan voldoende kroonbedekking en lee waliteit.

Ik vind het een heel goed plan. Maar ik snap daarom nog steeds niet waarom het Betonbos onlangs gekapt moest worden. Deze ac e staat m.i. haaks op dit plan en ik vind het bezopen. Daarmee komt het Gronings college m.i. ongeloofwaardig over. Dat vind ik jammer, want ik vind dat juist Groningen als stad voorop loopt m.b.t. verduurzaming etcetera.

We begrijpen dat de kap van het Betonbos vragen oproept, zeker gezien onze inzet op vergroening en verduurzaming. Het college hee deze beslissing zorgvuldig afgewogen, waarbij rekening is gehouden met het behoud van spontane natuur én de urgente behoe e aan woningen in een groeiende stad. Daarbij is gekeken naar zeggenschap van de gemeente, mogelijke alterna even en de staat van het huidige groen. Juist situa es zoals deze onderstrepen het belang van het Bomenplan: het beter borgen van bestaande bomen en het vroeg jdig meenemen van groen in ruimtelijke afwegingen. Met de voorgestelde maatregelen willen we ervoor zorgen dat het behoud van volwassen bomen een vanzelfsprekend onderdeel wordt van stedelijke ontwikkeling.

Lijkt mij goed plan. Wel zou meer groen in b.v. een nieuwbouwwijk als Reitdiephaven mogen worden aangebracht...

We zijn blij met deze instemmende reac e op ons concept bomenplan. Bij de uitwerking van het Bomenplan gaan we onderzoeken waar - ook in de wijk Reitdiep - meer groen en bomen kan worden toegevoegd. 6

10. Zeer verstandige inzet. Goede ambi e. Mooi rapport. Complimenten. 11. Goed plan! Graag ook in de Oosterpoortwijk. 12. Vind het prima dat er bomen bij komen, er worden ook bomen gekapt in Groningen Maar er blijken bij mij in de Veldspaatstraat bomen te worden geplaatst. Dat vind ik niet pre g, zeker niet omdat ze geplaatst worden, waar de auto's geparkeerd worden. Dus kans op dat er boom afval op de auto's terecht komt. 13. Ik begrijp heel goed dat bomen een goede werking hebben. Maar! De bomen die er al zijn, worden slecht onderhouden, doe daar eerst wat aan. En stop met hoge bomen te plaatsen! Toen ik mijn huis kocht had ik een mooie zonnige tuin. Tegenwoordig heb ik amper zon. Niet alleen slecht voor mijn gemoedstoestand, maar ook voor de rest van mijn tuin. Er kan geen gras meer groeien. En het is ook slecht voor de opbrengst van mijn zonnepanelen. Ik heb al jaren een zieke boom achter het huis waar niets aan gebeurt. Door de gemeente wordt je van het kastje naar de muur gestuurd en weer terug. Verantwoordelijkheid wordt op elkaar afgeschoven. Dus kom achter je bureau vandaan en ga kijken!

14. Het zou vooral voor de buurt rondom Beren te Groningen een mooie aanwinst zijn. Veel bomen en groen. Het is nu erg kaal. De vraag is ook of er op deze loca e/omgeving groen - voorzieningen getroﬀen kunnen worden. Ik sta 100% achter dit plan en de voornemens van de gemeente Groningen. 15. Allemaal leuk en aardig, maar zorg dan ook eindelijk eens voor fatsoenlijk onderhoud. Bomen groeien nl. Ik woon in Selwerd, straatnamen naar bomen vernoemd. In de jaren 60 aangelegd met leuke kleine boompjes. Nu 60 jaar later staan er op sommige plekken woudreuzen die voor veel overlast zorgen (bladverliezende, vernielde stoepen) Onze wijk gaat nu vanwege warmte stad op de kop ( ook zo' n 'goed' idee) dorpen worden 7

We zijn blij met deze instemmende reac e op ons concept bomenplan. Bij de uitwerking van het Bomenplan gaan we onderzoeken waar - ook in de Oosterpoortwijk - meer groen en bomen kan worden toegevoegd. In een compacte gemeente als Groningen is het soms onvermijdelijk dat bomen dicht bij parkeerplaatsen staan. Bij de keuze van boomsoorten proberen we overlast zoveel mogelijk te beperken, maar blad, honingdauw, vruchten of zaden op auto’s zijn niet volledig te voorkomen. Dit hoort bij een groene en lee are omgeving. We realiseren ons dat overlast vervelend kan zijn, maar deze is al jd seizoensgebonden en dus jdelijk. We begrijpen dat bomen invloed hebben op de directe leefomgeving. Tegelijker jd zijn bomen van grote waarde: ze zorgen voor verkoeling, biodiversiteit, wateropvang en een gezonde leefomgeving. Hoe groter de boom, hoe groter deze bijdrage. Daarom geven we bij de afweging tussen bomen en zonnepanelen in de openbare ruimte voorrang aan bomen. We kiezen niet standaard voor hoge bomen, maar stemmen de soortkeuze af op de omgeving en de func e van het groen. De meeste bomen snoeien we eens per vier jaar. Dit doen we om schade te voorkomen, niet om bomen kleiner te maken. Ingrijpende snoeimaatregelen, zoals toppen of kno en, is een erns ge aantas ng van de natuurlijke vorm en vitaliteit van een boom en is daarom vergunningplich g.

We kiezen hier alleen voor bij zeer zwaarwegende redenen, zoals bijvoorbeeld gevaarze ng. We zijn blij met deze instemmende reac e op ons concept bomenplan. Bij de uitwerking van het Bomenplan gaan we onderzoeken waar - ook in de buurt rondom de Beren - meer groen en bomen kan worden toegevoegd. Grote bomen leveren de meeste voordelen voor verkoeling, biodiversiteit, wateropvang en een gezonde leefomgeving. Als ze echter in een te kleine groeiplaats staan, kunnen ze overlast veroorzaken zoals wortelopdruk. Dat is vervelend, maar meestal goed op te lossen. Bomen hebben ruimte nodig om te groeien. Bij te weinig ondergrondse ruimte – door verdichte grond of een te kleine groeiplaats – zoeken

vernieuwd, maar niet op alle plekken zoals in ho es omdat dat in sommige gevallen grond is van bv woningbouwverenigingen. Twee voorbeelden die nu nog een doorn in het oog zijn. Achter Abeelstraat ## in de brandgang en naast Abeelstraat ## (een berg door opkomende wortels) En zo kan ik nog veel meer plekken opnoemen in de wijk. Dus een plan is leuk, maar bedenk ook wat de gevolgen zijn mbt onderhoud

wortels naar zuurstof en water in de bovenste bodemlaag. Daardoor kunnen ze onder verharding komen en deze omhoog drukken. Sommige soorten hebben van nature oppervlakkige wortels, waardoor dit sneller gebeurt. De juiste soortkeuze speelt dus ook een rol. Veel bomen die nu wortelopdruk veroorzaken, zijn in het verleden aangeplant zonder goede groeiplaats. Het Bomenplan stelt daarom bij nieuwe aanplant een kwalita eve groeiplaats verplicht om toekoms ge overlast zoveel mogelijk te voorkomen. Bestaande problemen lossen we waar mogelijk op door groeiplaatsen te vergroten en verharding te herstellen. Helemaal voorkomen is niet al jd mogelijk, maar we werken aan oplossingen zoals speciale construc es en voldoende ondergrondse ruimte.

16. Dit lijkt me een erg goed plan en het ziet er goed uit. Bijgaand zou ik wel graag willen aangeven dat de gemeente juist ook erg vaak tegen werkt wat betre het vergroenen van de stad. We hebben als bewoners van de Zilverhof al meerdere plannen ingediend om de omgeving wat te vergroenen, maar het wordt al jd afgewezen met redenen die totaal niet relevant zijn. Het lijkt soms wel of ze het maar zo snel mogelijk willen a andelen en gewoon een nee verkopen. Een verzoek wordt direct afgewezen en je kan er vervolgens ook niet meer op reageren, daar moet je het maar mee doen. Waardeloos en totaal niet s mulerend voor bewoners om mee te helpen om de stad groener en lee aarder te krijgen.

Wij waarderen de posi eve beoordeling van het Bomenplan en de inzet om de leefomgeving te vergroenen. Bewonersini a even zijn van groot belang voor het versterken van de lee waliteit en biodiversiteit in de stad. Tegelijk begrijpen wij dat het afwijzen van verzoeken tot vergroening als teleurstellend en ontmoedigend kan worden ervaren. Bij aanvragen voor koop of bruikleen van snippergroen wordt onder andere gekeken naar de ruimtelijke func e van het groen, ecologische waarde, toegankelijkheid en toekoms g gebruik. Niet elk stuk groen is geschikt om aan par culiere tuinen toe te voegen, ook al lijkt het op het eerste gezicht ongebruikt. Voor ini a even die bijdragen aan de openbare ruimte en collec eve vergroening, zoals buurtprojecten of gezamenlijke vergroening, bestaat de mogelijkheid om een voorstel in te dienen bij het gebiedsteam via h ps://gemeente.groningen.nl/goed-idee-voor-uw-buurt-wijk-of-dorpindienen

17. Wat een peperduur plan. Vlg mij nu al over de top. Typerende keus voor Groningen. Kosten doen er niet toe. Dus het voor je eigen huis willen parkeren ineens fors gaan belasten. Wie bedenkt zulke absurde ideeën. En

Het bomenplan legt de basis voor een groenere, gezondere en klimaatbestendige stad. Investeringen komen uit bestaande budge en en leveren op lange termijn grote maatschappelijke baten op.

er komen vast nog veel meer te belasten plannetjes. Natuurlijk zijn bomen zeer welkom. Maar blijkbaar moet en wil iedereen meegraaien uit deze forse budge en. 18. Afgezien van dat ik het gevoel heb dat in de omgeving minder bomen zijn, is er een andere zorg. De bomen worden ouder en de meeste zijn al meer dan 70 jaar oud omdat ze mij als kind al kennen. Er zijn geen nieuwe bomen gepoot om de oudere bomen te kunnen kappen. De mengeling tussen jong, midden en oud mist. Zeker bij mij in de buurt (Haren). Ik zou graag meer aanplant willen zien, ook om daarmee de schaduw te behouden voor het geval de oudere bomen om moeten. Naast dat er wel een verdubbeling mag plaatsvinden om daarmee meer schaduw te creëren en daarmee de opwarming van het dorp tegen te gaan. 19. Het ziet er mooi uit, ﬁjn dat hier ruimte en visie voor is. Ik mis nog aandacht voor onnodig kappen. In de Kerklaan zijn bijna alle bomen gekapt i.v.m. vernieuwing naar een ﬁetsstraat. Het duurt straks lang voor een klein nieuw boompje gegroeid is. Had de oude bomen liever behouden. Er had vast wel om heen gewerkt kunnen worden. De oude foto is van de Kerklaan. Hopelijk een aandachtspunt voor de toekomst.

We zijn blij met deze instemmende reac e en de wens voor meer bomen en schaduw. Met het bomenplan willen we ook inze en op een evenwich gere lee ijdsverdeling van bomen. Bij de uitwerking van dit plan gaan we onderzoeken waar - ook in Haren - meer bomen kunnen worden toegevoegd. Juist ook om in de toekomst de belangrijke waarde van bomen te behouden.

In de Kerklaan zijn 21 van de 29 bomen verwijderd omdat uit onderzoek bleek dat deze bomen van slechte kwaliteit waren en een beperkte levensverwach ng hadden. De overige 8 bomen met een ma ge tot goede condi e zijn behouden. De verwijderde bomen worden vervangen door 27 nieuwe bomen. Dit betekent dat er straks 35 bomen in de Kerklaan komen, 6 meer dan voorheen. De nieuwe bomen zijn groter van maat dan gebruikelijk en voorzien van een kwalita ef betere groeiplaats. Hierdoor verbeteren we niet alleen de kwaliteit, maar ook de toekomstbestendigheid van het bomenbestand.

20. Graag zou ik zien dat in het boraxplantsoen meer bomen komen. Vooral aan het begin net na het Vinkhuys. Ter hoogte van dolomietstraat ## voor de nieuwbouwappartementen 21. Fijn dat de gemeente zo veel om bomen gee en een plan maakt voor de toekomst. Misschien nog wat explicieter aandacht voor de mogelijkheden om bomen te planten die voedsel bieden. Tijdens onze ﬁetstocht door Duitsland naar Berlijn veel pruimen gegeten en appels! Maar denk ook aan noten. Verder zo belangrijk dat de insecten kunnen genieten van bomen. En voor kinderen bomen die ﬁjn zijn om in te klimmen. Dus een hoofdstuk waarin je in ﬁjn Nederlands (dus iets minder beleidsdaad) beschrij hoe veel bomen je kunnen geven. 22. Aan het Koopmansplein in Ten Boer kan nog heel wat verbeteren, wat vergroening betre . De platanen die er staat worden zodanig klein gehouden dat zij niet echt veel schaduw kunnen geven. Het hele plein werkt in de zomer als een tegelkachel door het verder volkomen ontbreken van groen en bomen. Dit is ook erg slecht voor de biodiversiteit natuurlijk. Ik hoop van ganser harte dat de gemeente hier verbeteringen, in de zin van vergroening, aan zal brengen. 23. Worden de bomen ook onderhouden of getopt. Bij ons zorgen ze voor omhoogkomende stoeptegels en groeien ze voor de zonnepanelen omdat ze te hoog worden

24. Ten eerste: goed dat jullie er mee bezig zijn, het is een erg mooi onderbouwd plan, en als ik de gemeente Groningen niet kende, zou ik erg 10

Wij zijn blij met de wens voor meer bomen en schaduw. Bij de uitwerking van het Bomenplan gaan we onderzoeken waar - ook in het boraxplantsoen - meer groen en bomen kan worden toegevoegd. Wij zijn blij met deze instemmende reac e op ons concept bomenplan. We delen uw visie dat bomen veel meer kunnen bieden dan alleen schaduw en verkoeling. We nemen de sugges e om de waarde van bomen laagdrempeliger onder de aandacht te brengen ter harte. Dit gaan we sowieso doen op onze website en via andere communica emiddelen. In het bomenplan komt de waarde van bomen op verschillende plekken terug, maar is het niet speciﬁek benoemd. We hebben een aanpassing gedaan in de inleiding van hoofdstuk 1 op pagina 17, waar we de waarde van bomen speciﬁek benoemen. De herinrich ng van het Koopmansplein staat op planning van de gemeente en vergroening is daarin een belangrijk uitgangspunt. Er is eerder input opgehaald en een schetsontwerp gemaakt waarin meer groen is opgenomen. De uitvoering is gekoppeld aan de versterkingsopgave, waardoor de planning a ankelijk is van externe factoren. Zodra er duidelijkheid is over het vervolg, informeren wij betrokkenen en pakken we de herinrich ng op. Hoe groter de boom, hoe groter de bijdrage aan verkoeling, biodiversiteit, wateropvang en een gezonde leefomgeving.

Daarom geven we bij de afweging tussen bomen en zonnepanelen in de openbare ruimte voorrang aan bomen. We kiezen niet standaard voor hoge bomen, maar stemmen de soortkeuze af op de omgeving en de func e van het groen. De meeste bomen snoeien we eens per vier jaar. Dit doen we om schade te voorkomen en bomen gezond te houden, niet om bomen kleiner te maken. Ingrijpende snoeimaatregelen, zoals toppen of kno en, is een erns ge aantas ng van de natuurlijke vorm en vitaliteit van een boom en is daarom vergunningplich g. We kiezen hier alleen voor bij zeer zwaarwegende redenen, zoals bijvoorbeeld gevaarze ng. We waarderen deze instemmende en kri sche reac e op ons concept bomenplan.

trots zijn. Afgelopen verkiezingen heb ik gestemd op mevr. Wijnja, juist door haar liefde voor bomen. In de prak jk is er afgelopen jaren veel kap geweest van monumentale bomen voor ma ge doeleinden, bijvoorbeeld de recente kap van het betonbos. Ook veel kap door ma g toezicht. Dit mis ik dus ook vooral in het bomenplan: er is geen enkele vorm van zel ri ek te vinden over hoe het de afgelopen jaren is gegaan, terwijl dat me juist leermomenten lijken. Waar is het goed gegaan, waar is het fout gegaan, wat kan je eraan doen als gemeente. En ik denk dat je juist daarmee vertrouwen zou wekken dat dit plan gaat lukken! In het algemeen vind ik het plan verder teveel gericht op mensen. Ik zie de natuur als een samenhang tussen verschillende factoren en niet een hiërarchisch model waarbij de mens bovenaan staan. Hopelijk laten jullie ook in de prak jk zien dat jullie bomen waarderen, en niet alleen in woorden. 25. Er staan op bepaalde plekken genoeg bomen. De gemeente vindt bomen belangrijker dan mensen zo staat er om onze ﬂat bijna meer bomen dan mensen wonen.

26. In ons mooie plantsoen aan de Ranitzstraat zijn in vrij korte jd 3 bomen gesneuveld. Er is nog steeds niets vervangen. Vervanging kan nog tot en met oktober. Er is toegezegd dat er 1 boom geplant zou worden. Voor de andere 2 was geen geld. Tja, dan haal je ook je doelen niet... 27. Goedemorgen, Ik heb 43 jaar aan de Zagerij gewoond, naast het betonbos. Met veel plezier af en toe wat minder omdat de bewoners van het bos houtkachels stookten. We hadden vogels, kikkers, egels en vleermuizen bij ons huis. In de eerste jaren werd er veel groen verwijderd i.v.m. betaald parkeren en moesten de bedrijven Damsterstede en Lindenhof hun halve tuin asfalteren maar gelukkig er bleef groen over. Een paar jaar geleden 11

We begrijpen dat de kap van het Betonbos vragen oproept, zeker gezien onze inzet op vergroening en verduurzaming. Het college hee deze beslissing zorgvuldig afgewogen. Daarbij is gekeken naar het behoud van spontane natuur én de urgente behoe e aan veel woningen in een groeiende stad. Juist situa es zoals deze benadrukken waarom het Bomenplan nodig is: om de waarde van bestaand groen beter te borgen en bomen vroeg jdig mee te nemen in ruimtelijke afwegingen. Met de maatregelen in het plan willen we ervoor zorgen dat bomen een vanzelfsprekend onderdeel worden van stedelijke ontwikkeling. Wat betre de ecologische benadering: het plan richt zich op het versterken van de rela e tussen mens en boom in de stedelijke context, maar besteedt ook nadrukkelijk aandacht aan biodiversiteit, ecologische samenhang en het func oneren van bomen als onderdeel van bredere natuurlijke systemen. Het Bomenplan is er niet om bomen belangrijker te maken dan mensen, maar om een gezonde balans te creëren tussen groen en leefruimte. Bij de uitwerking van het plan onderzoeken we waar extra bomen nodig zijn en waar bestaande bomen een betere groeiplaats kunnen krijgen. Daarbij richten we ons vooral op buurten en straten met een laag kroonbedekkingspercentage, zodat we vergroening realiseren waar dat het meest nodig is. Eén boom wordt vervangen in de periode oktober tot december 2025.

Op de gemeentelijke bomenkaart kunt u zien waar de boom wordt herplant en om welke soort het gaat (Magnolia ‘Susan’). In 2026 planten we de overige twee bomen. Deze komen dan in 2026 op de bomenkaart te staan. We begrijpen dat de kap van het Betonbos vragen oproept, zeker gezien onze inzet op vergroening en verduurzaming. Het college hee deze beslissing zorgvuldig afgewogen. Daarbij is gekeken naar het behoud van spontane natuur én de urgente behoe e aan veel woningen in een groeiende stad.

kwam het bedrijf “Veni “een hoop groen weghalen maar gelukkig bleef er groen bestaan. I.v.m. met de huidige woningnood is het betonbos gekapt tot groot ongenoegen van mijn oude buurt genoten, die zelfs naar de rechter zijn geweest om hun ongenoegen te uiten. Toch nog geen week na de kap kwamen de plannen openbaar “Groningen moet meer bomen” Tja waar zijn we mee bezig, dikke bomen weghalen straks ergens in de nieuwe wijk dunne sprieten neerze en. Hopelijk worden de prach ge Italiaanse populieren straks niet gekapt aan het Balkgat, want ik denk dat die al ver voor 1980 zijn gepland want ze waren al zo groot toen wij daar dat jaar kwamen te wonen. Dat wilde ik even kwijt. 28. Eigenlijk vind ik dit te triest voor woorden. Supersnel het Betonbos slopen en dan hier mee komen. Lachwekkend en tranentrekkend! 29. Mooi idee, een bomenplan. Vooral als daarbij ook de eigen groenbeheerders en ingehuurde boomverzorgers betrokken worden. Ik zie namelijk zeer regelma g dat gezonde bomen op onnodig groﬀe en ingrijpende wijze gesnoeid worden. Óók wanneer er totaal geen sprake is van een (toekoms ge) onveilige situa e worden zijtakken -hoog of laag vaak rücksichtslos geamputeerd. De indruk ontstaat daardoor dat het ‘oogsten’ van biomassa belangrijker wordt gevonden dan een mooie volle boomkruin. Voor mijn huis staat een triest voorbeeld van een geamputeerde jonge kastanjeboom.

Na ‘deskundig’ snoeien is deze volledig uit balans. En dat nota bene ondanks mijn beleefde gesprekje vooraf met de uitvoerende boomverzorger. Mijn voorstel is daarom alle groenmedewerkers (in- en extern) een bijscholing snoeien met beleid aan te bieden. Wanneer niet strikt noodzakelijk, niet doen ! 30. Bij het plannen van nieuwe wijken, wegen, of gebouwen uitgaan van de bestaande toestand en daarop de vernieuwing op aanpassen. Dus bomen sparen. Indien niet mogelijk de bomen op jd voorbereiden om te verplaatsen. Ook een poging doen, ondanks nega ef advies van een 'deskundig, ona ankelijk' bedrijf/instan e. Een second opinion is een goed alterna ef. (Haderaplein) Grote struiken, zoals hazelaars en meidoorns, hebben ook een groot kroonoppervlakte en vervullen een net zo grote bijdrage aan de ecologische waarde als bomen van b.v. de tweede/derde 12

Juist situa es zoals deze benadrukken waarom het Bomenplan nodig is: om de waarde van bestaand groen beter te borgen en bomen vroeg jdig mee te nemen in ruimtelijke afwegingen. Met de maatregelen in het plan willen we ervoor zorgen dat bomen een vanzelfsprekend onderdeel worden van stedelijke ontwikkeling.

Zie reac e op #27 Bij jonge bomen is het nodig om zijtakken te verwijderen, omdat deze niet mee omhoog groeien. Een tak op één meter hoogte blij daar ook na jaren zi en. Snoeien is daarom noodzakelijk om een goed ontwikkelde boom met een takvrije stam te krijgen. Hoe ver takken moeten worden verwijderd, hangt af van de loca e. De Amerikaanse paardenkastanjes aan de Kastanjelaan kunnen 15 tot 18 meter hoog worden en 10 tot 15 meter breed. Omdat hier auto’s parkeren, is een takvrije stam van 4,2 meter gewenst. Daar houden we nu al rekening mee bij het snoeien. Hierdoor lijkt de boom jdelijk uit balans, maar dit herstelt zich naarmate de boom verder groeit. Voor meer informa e verwijzen we naar h ps://gemeente.groningen.nl/bomenbeleid We delen het uitgangspunt om bestaande bomen en struiken zoveel mogelijk te behouden. Het Bomenplan werkt vanuit dat principe: gezonde en toekomstbestendige bomen blijven waar mogelijk staan. Bij ruimtelijke ingrepen maken we een integrale afweging van belangen, zoals veiligheid, ondergrondse ruimte en klimaatadapta e. Verplaatsen van bomen is een op e, mits technisch haalbaar en verantwoord. Een second opinion kan in speciﬁeke gevallen worden overwogen.

groo e en dienen daarom als bomen behandeld te worden en dus ook gespaard te worden. Op het terrein ten noorden van de Gerrit Krolbrug staan honderden bomen en struiken. (Geïnventariseerd door de Bomenridders) Pas het nieuwe plan hierop aan, inclusief de oneﬀenheden in het terrein. Zoveelx 2 bomen vervangen is haast niet mogelijk en onzinnig. Wat je hebt moet je beschermen, koesteren en goed verzorgen. Bij alle plannen de bevolking en diverse groepen ac ef mee laten denken en inspraak bij de uitwerking laten hebben. 31. Het is een enorm uitgebreid document, dus alleen nog maar heel globaal kunnen bekijken. Met het doen ben ik het wel eens, maar ik zou wel meer info willen over het hoe en waarom van het planten van extra bomen in bepaalde buurten. Waar ligt de prioriteit en hoe verhoudt de loca e waar woningen worden gebouwd zich tot de loca e waar bomen komen. Waar wringt het regelma g of vaak bij deze afweging?

32. Wat ﬁjn dat er gewerkt wordt aan meer bomen in de stad! Ik heb een sugges e voor de wijk van de Hoornse Meer. Er zijn daar veel brede stoepen. Er zouden daar meer bomen geplant kunnen worden, op de (vaak ongebruikte) stukken stoep en ook in de grasvelden. Verder zouden we van de straten een 'ﬁetsstraat - auto te gast' kunnen maken, zodat er meer ruimte is voor bomen. De parkeerplaatsen kunnen vergroend worden door open tegels te gebruiken waar gras doorheen kan groeien. Verder zou er in straten als de Morostraat, Schumanstraat, Truman-, Churchill- en Adenauerstraat ook een kleine rotonde met bomen in het midden van de straat (waar het voetpad de straten kruist) gemaakt kunnen worden, al dan niet met doorgang voor gemotoriseerd verkeer. Dat is namelijk niet per sé nodig, omdat men van beide kanten de straat in zou kunnen rijden. Verder denk ik dat aan het voetpad vanaf de Morostraat tot aan de Hoornsedijk ook veel meer bomen kunnen komen, bijvoorbeeld elke tweede lantaarnpaal vervangen door een boom. Verder voor in het centrum een p: 13

Het Bomenplan richt zich primair op bomen vanwege hun bijdrage aan kroonbedekking/verkoeling. Maar we zijn het eens met de steller dat sommige grote struiken ook een enorme meerwaarde kunnen hebben voor de beleving, klimaatadapta e en biodiversiteit. Par cipa e blij een belangrijk uitgangspunt; bewoners en organisa es worden zoveel mogelijk betrokken bij herinrich ngsprojecten. Dit wil echter niet zeggen dat we al jd alle wensen kunnen honoreren. Als gemeente maak je een integrale afweging tussen alle belangen in ene gebied, zowel voor huidige én toekoms ge genera es. In het Bomenplan ligt de prioriteit bij buurten met een lage kroonbedekking en weinig groen omdat daar de grootste winst te behalen is voor gezondheid, verkoeling en biodiversiteit. Bij nieuwe woningbouwprojecten kijken we integraal naar ruimte voor bomen en andere func es. Soms wringt het door beperkte ondergrondse ruimte of concurrerende belangen zoals parkeren en kabels/leidingen. Juist daarom nemen we bomen vroeg jdig mee in de planvorming en werken we met koppelkansen om groen en bebouwing beter te combineren. Dit plantseizoen (oktober 2025 tot april 2026) worden ruim 200 bomen geplant in de wijk Hoornsemeer, onder andere op de genoemde loca es.

De loca es worden gedeeld via de bomenkaart van de gemeente Groningen, ‘Aanplant extra bomen – Groenplan’ Bomenkaart | Gemeente Groningen Er is nadrukkelijk gekeken naar mogelijkheden voor bomen in de verharding, maar dit was om verschillende redenen op veel plekken niet mogelijk, vanwege ruimte onder- en/of bovengronds.

nog véél minder steen en véél meer bomen. Waarom niet een aantal bomen per elke vijf meter, in plaats van enkel één of twee bomen op een heel plein? Of een aantal bomen bij elkaar? Ik ben benieuwd - op naar de 30%! 33. Uitstekend plan, woon zelf aan de groene long in Beijum op zich heel mooi. Maar wat ik mis is kleur. Er zijn prach ge bomen zoals de Japanse esdoorn, Acer rubrum, Amber bomen. Enz. Ook mis ik bomen zoal de prunus met een schat aan bloemen in het voorjaar. Het park staat ook helemaal vol met kornoeljes heel saai. Er zijn toch veel mooiere heesters dat hoef ik u natuurlijk niet te vertellen denk ik. Ga grote groepen vervangen a.u.b. ik wens heel veel succes met de uitvoering. 34. Er worden bij ons in de buurt nu nog steeds bomen gekapt. Bij navraag bij de gemeente wordt aangegeven dat de kap plaats vindt omdat de boom niet door de gemeente is aangeplant maar spontaan op die plek is gaan groeien. Zo worden mooie gezonde bomen verwijderd zonder dat zij zorgen voor gevaarlijke situa es of overlast. Ook zie ik dat er weinig groenblijvende bomen worden geplant. Ik zou graag zien dat er meer groenblijvende bomen zouden komen. Verder zijn er in onze buurt veel berken geplant. Op zich mooie bomen maar wat mij betre zou ik liever meer bomen zien met mooie brede kronen. Dan is er ook meer schaduw 35. Goed idee, er is immers ruimte genoeg vooral in nieuw bouw wijken.

Regeren is vooruit kijken. 36. Op zich een mooi plan. De vraag is echter wat het waard is. Recente gebeurtenissen: - vernieling van de boomwortels door de aanleg van rechte paden in het Sterrebos - moedwillige kap van bomen in het betonbos - het laten staan van ringweg onderdelen (geheugenpaviljoen): een mooie betonnen boomkroon! Dit alles ondanks bezwaar van de inwoners. Steeds is het: - er ligt een "mooi" plan - we raadplegen het volk - we voeren toch het plan uit. Dit gee geen vertrouwen! 37. Geen bomen meer kappen vooral niet in Haren.

Als onderdeel van het Handboek De Groninger Boom is de Groninger Boomsoortenlijst opgesteld. Deze lijst biedt een prak sche handreiking om per loca e de meest geschikte boomsoort te kiezen. Daarbij kan niet alleen worden geﬁlterd op groeiplaats en func e, maar ook op kenmerken zoals bladkleur (zomer en herfst) en bloei. Door deze criteria mee te nemen bij de soortkeuze, vergroten we de varia e in het bomenbestand. De gemeente kapt geen (gezonde) bomen zonder goede reden. In bosplantsoenen wordt periodiek gedund om ruimte te geven aan langzame groeiers. Dode bomen blijven staan als dat veilig is. Groenblijvende bomen zijn in het algemeen minder geschikt voor stedelijke verharding en gevoelig voor strooizout, maar worden wel toegepast op geschikte loca es zoals parken. In de Groninger Boomsoortenlijst kan op ‘groenblijvend’ worden geselecteerd. Bij aanplant sturen we ac ef op diversiteit volgens de 10-20-30-regel om het bomenbestand weerbaar en toekomstbestendig te houden. Dit moet voorkomen dat in een buurt veel bomen van dezelfde soort worden geplant. We zijn blij met deze instemmende reac e op ons concept bomenplan. We begrijpen dat vertrouwen belangrijk is. Het Bomenplan is een langetermijnkader en geen uitvoeringsplan voor speciﬁeke projecten. Bij ruimtelijke ingrepen moeten we meerdere belangen afwegen, zoals veiligheid, bereikbaarheid en klimaatadapta e.

We blijven inze en op transparan e en par cipa e, maar kunnen niet al jd alle wensen honoreren. Het doel is een robuust bomenbestand en een gezonde leefomgeving voor huidige én toekoms ge genera es. We begrijpen de zorgen over het behoud van bomen, zeker in een groen dorp als Haren. De gemeente kapt alleen bomen als dit echt noodzakelijk is, bijvoorbeeld bij ziekte, gevaar voor de omgeving of bij ruimtelijke

38. Vergeet niet dat ,naast bomen, licht, lucht, zon(energie) ook van groot belang zijn voor mens , dier en planten en bloemen in lagere regionen. Dit is voor veel soorten van levensbelang. Balans is belangrijk. Grote bomen zorgen voor een enorme oppervlakte aan schaduw als de zon in voor en najaar zakt. 39. Uitstekend dat de gemeente veel aandacht aan een goed beleid t.a.v. bomen besteed en ik vind het goed dat projectontwikkelaars en corpora es verplicht worden om bomen in hun plannen op te nemen. En niet alleen de hoeveelheid, maar ook de soort en kwaliteit. Afstemming is belangrijk. Graag zou ik meer fruit- en notenbomen in mijn omgeving zien. In het voorjaar mooi en in de herfst plukken

40. Ik zie dat de bijlages al beter zijn dat het concept de dag na de behandeling in de gemeente raad. 1) Ook zie ik al iets terug wat ik die zaterdag met wethouder Wijnja had besproken. Zo zie ik op pagina 34 dat er rekening gehouden wordt met mensen met allergie voor sommige loo omen. In de zin " Daarbij vermindert een diverse aanplant ook de kans op hoge concentra es pollen en daarmee overlast voor mensen met een allergie" In de stad wonen is ﬁjn als er minder pollen zijn van bomen die hooikoorts veroorzaken. Wat ik daarbij nog mis is hars. Dat herkende Wijnja ook in ons gesprek. Bomen die hars afgeven. Ze ruiken heerlijk maar zet dat soort bomen boven een veldje en niet boven bankjes, parkeerplaatsen, ﬁetsenrekken, boten. Je hebt het schoongemaakt en de volgende ochtend zit het weer onder in de periodes dat die bomen hars af geven. Volgens mij is het een Lindeboom. Kort: Bij bomen als Lindebomen die hars afgeven is de plaatsing belangrijk. Niet boven dingen die je schoon wilt houden.

ontwikkelingen. Waar mogelijk kiezen we voor behoud, snoei of aanpassing van de omgeving. Bij werkzaamheden proberen we bomen zoveel mogelijk te sparen. Veiligheid, gezondheid van de boom en ruimtelijke kwaliteit worden al jd zorgvuldig afgewogen. Wij erkennen het belang van licht, lucht en zon(energie) als belangrijke waarde voor mens, dier en vegeta e. Tegelijker jd dragen grote bomen juist bij aan een gezonde leefomgeving, onder andere door verkoeling, waterberging en luchtzuivering. Bij inrich ng zoeken we al jd naar een goede balans tussen noodzakelijk groen en zonlicht. We zijn blij met deze instemmende reac e op ons concept Bomenplan. Binnen het Omgevingsprogramma Groennormen hanteren we kwan ta eve normen voor de hoeveelheid groen en bomen bij gemeentelijke ontwikkelingen én bij buitenplanse omgevingsplanac viteiten (BOPA). Een BOPA is een ac viteit die niet past binnen het geldende omgevingsplan, maar waarvoor een vergunning kan worden aangevraagd. Via deze route moeten ook externe ini a even bijdragen aan een groene, gezonde leefomgeving. Het Bomenplan gee rich ng en uitgangspunten voor een groenere en klimaatbestendige leefomgeving, maar legt geen verplich ngen op voor individuele situa es.

Bij de uitwerking houden we rekening met prak sche aspecten zoals soortkeuze, loca e van bomen en onderhoud, om overlast door pollen, hars en stormschade zoveel mogelijk te beperken. Ook blijven we inze en op een goede balans tussen groen, bereikbaarheid en andere func es in de stad. Het plan is ﬂexibel en wordt periodiek herijkt op basis van nieuwe inzichten en ontwikkelingen. Bomen zijn beschermd, maar niet ‘heilig’ verklaard. We sturen op kroonbedekking als doel, niet op behoud van elke individuele boom. Zo blij ruimte voor ruimtelijke ontwikkelingen, terwijl we vergroening waarborgen. We begrijpen dat langdurige procedures ongewenst zijn. Daarom werken we met duidelijke kaders en belangenafwegingen in APVG en bijbehorende beleidsregels. Dit zorgt voor transparan e en beperkt juridische procedures.

2) Storm, ik zie daar op pagina 57 iets over terug. Als het echt stormt 8b +, dan verzet ik mijn auto. Als een grote tak op je dak valt. Dat kost je 600 euro eigenrisico met all risk, maar kan je wel een paar duizend euro kosten met alleen een WA verzekering. Ik heb dan een All Risk omdat ik in de binnenstad woon. Vorig jaar een onhandige ﬁetser in m'n geparkeerde auto met als gevolg 2 paneeltjes uitdeuken en spuiten dat kos e bijna 2000 euro. Voor het storm scenario. Is onderhoud van bomen en de loca e van bomen in combina e met parkeerplaatsen en wegen belangrijk. Veel schade maakt verzekeringen duurder. Voor iedereen is het beter om de schades laag te houden. 3) Pagina 22: minder vergunningen en deelmobiliteit. Deelmobiliteit is te duur. Leuk voor een ritje naar de woonboulevard in de stad. Maar voor werk, bijv. schipper in Harlingen dan door naar Monnickedam, dan door naar Muiden, dan door naar Harlingen, dan terug naar Groningen. Al die dagen dat die auto in die plaatsen laten staan kt dat uurtarief door. Dat is veel te duur. Neem de deelauto in de Drielanden Groningen die laatst op OogTV stond. 3 euro per uur en 0,30 per kilometer. Werkgevers vergoeden maar 0,23 per kilometer inclusief jd.

Rekenvoorbeeld 50uurx 3,00 + 118uur x 1,00 (168 uur in 1 week) = 268euro + (389km*0,30=116,7) = 384,70 + de laadkosten (0,13 per kilometer bij laadpaal volgens de ANWB) dat is dus 389x 0,13 = 50,57. Terwijl de vergoeding van werkgevers is maar 0,23x389km=89,47 euro. Een deelauto is dan 350 euro te duur. Ook is niet alles met het OV goed te bereiken. Er moet gewoon voldoende parkeerplekken zijn of meer parkeerplekken onder gebouwen worden gerealiseerd bij nieuwbouw. Als auto's mogen rijden zonder bestuurder zodat ze zichzelf kunnen parkeren en voorkomen rijden op verzoek van de bestuurder. Dan veranderd de wereld met hoe je parkeren inricht. Tot die jd zijn parkeerplaatsen nodig. En anders eerst meer spoorverbindingen gerealiseerd moeten worden. Bijvoorbeeld de spoorbocht van HarenKropswolde door trekken naar Meerstad. De Lelylijn via Leegkerk - Zernike Noord laten gaan. Een sta on op de Sta onstraat in Tynaarlo. Op al die plekken doe je 2 uur over je reis naar Zwolle met het OV terwijl dat vanuit de oude wijken in Groningen maar +-1 uur is. En in de visie van de 7 grote 16

woningbouwgebieden van de minister Volkshuisves ng. Dan zou het gebied rond Gravenburg aan alle kanten, Tynaarlo, Meerstad verder benut kunnen worden zodat er 100.000 tot 500.000 extra inwoners kunnen wonen. Daar hoort dus ook extra infra bij zoals spoor. Volgens de Gema gde groei rapport van de Staatscommissie Demograﬁsche Ontwikkelingen 2050 zouden er in Nederland 2 tot 4 miljoen mensen bij komen tot 2055. Als je die verdeelt in de 7 grote woningbouwgebieden van de minister Volkshuisves ng. Dan komen er rond Groningen 250.000 tot 500.000 extra inwoners bij. 4) Als laatste punt. Kapvergunningen. Soms moeten stukjes van de stad opnieuw ingericht worden. Bomen zijn op zich mooi. Stel dat we de gemeente vol planten met 30% bomen. Hierbij moet de gemeente voldoende weerstand kunnen bieden tegen bezwaren om niet vast te lopen bij toekoms ge stadsvernieuwing. Het is gewoon mogelijk nieuwe bomen te kweken en te planten. De stad moet zich kunnen aanpassen aan de toekomst en niet vast lopen op een paar juristen die elke boom heilig verklaren en vervolgens eindeloos gaan procederen. En geld willen verdienen uit planschade en nadeelcompensa e. 41. Veel bomen en groen is erg mooi, maar haalt ook het licht weg uit huizen. De bomen in de S.O.J. Palmelaan zijn ondertussen te hoog en te wijd. Wij kunnen in de zomer niet meer de overkant zien, we hadden een mooi uitzicht, nu niet meer.

Hoe hoog mogen ze worden. Als er bladeren aanzi en is in een groot gedeelte van de straat geen zon. Er zit ook totaal geen model meer in. Dus leuke plannen, maar als er geen onderhoud gepleegd wordt is het ons inziens niets waard.

Hoe groter de boom, hoe groter de bijdrage aan verkoeling, biodiversiteit, wateropvang en een gezonde leefomgeving. Daarom zijn we zuinig op onze grote bomen. We kiezen niet standaard voor hoge bomen, maar stemmen de soortkeuze af op de omgeving en de func e van het groen. De meeste bomen snoeien we eens per vier jaar. Dit doen we om schade te voorkomen en de boom gezond te houden, niet om bomen kleiner te maken.

42. Allereerst: complimenten voor de verzorgde en uitgebreide presenta e van het bomenplan.

Bewonerspar cipa e is een belangrijk uitgangspunt van het Bomenplan. Het plan benoemt dit op meerdere plekken. In paragraaf 2.3 benoemen we de dat het belangrijk is om aan te sluiten bij de wensen van omwonenden. Hoewel we rekening houden met de wensen van inwoners kunnen deze niet al jd betrokken worden bij de loca ekeuze van alle te planten bomen. Als gemeente staan we voor het algemeen belang en

In deze reac e zal ik niet ingaan op de gestelde doelen en de mo va e ervan. Daarover kan men natuurlijk van mening verschillen. 17

Het is aan de raad deze wel of niet te omarmen. Wel een belangrijk punt vanuit mijn posi e als betrokken burger. Ik verwijs naar hoofdstuk 4.3. uit het bomenplan: “Samen en integraal werken”. Een uitgebreid overzicht van (met name professionele) par jen en stakeholders die de gemeente wil betrekken bij de voortgang/planvorming en uitvoering van het bomenplan. Inclusief de wijze waarop. Wat ik echter mis in dit belangrijke hoofdstuk is een wel heel belangrijke (zo niet de allerbelangrijkste) stakeholder: de burger! Of nog meer speciﬁek: de “omwonenden”. Let wel: de gemeente stelt immers bij herhaling dat het bomenplan is bedacht en opgesteld om juist de burger te behoeden voor mogelijke nadelige eﬀecten van klimaatverandering. Kortom: de gemeente doet dit voor de burgers. Het lijkt me dan ook uiterst belangrijk (essen eel) deze stakeholder (de burger) de ruimte in dit hoofdstuk te geven die het verdient. In de algemene zin, maar zeker ook lokaal gericht. Bij voorkeur dus een passage waarbij de “omwonenden”, respec evelijk de “direct betrokkenen”, als stakeholder worden benoemd en beschreven wordt dat deze burger bij planvorming in hun directe omgeving zullen worden betrokken. Niet vreemd dat hier expliciet te vermelden lijkt me. En in Hoofdstuk 4.3. daar een extra hoofdstuk aan te besteden. Bijvoorbeeld: “4.3...

Samenwerken met burgers en omwonenden.” Elders in het plan worden namelijk wel degelijk opmerkingen in deze rich ng gemaakt.

werken we aan een gezonde, klimaatbestendige leefomgeving voor huidige én toekoms ge genera es. Dat betekent dat we soms keuzes moeten maken die niet iedereen op korte termijn als wenselijk ervaart. Deze afwegingen zijn nodig om maatschappelijke baten zoals verkoeling, biodiversiteit en lee aarheid te realiseren en om Groningen toekomstbestendig te maken. We voegen geen extra hoofdstuk toe, omdat par cipa e al verankerd is in de uitgangspunten en ac elijnen, zoals bij de ac es 13 t/m 17 en 24. De genoemde typefouten en redac onele opmerkingen passen we aan in de deﬁni eve versie

Ik verwijs naar pagina 36 (eerste paragraaf, onderaan): “Tot slot moet rekening gehouden worden met lokale wensen en ini a even van inwoners en ondernemers.” Een belangrijk en essen eel uitgangspunt! Persoonlijk zou ik dan ook nog graag hier een (kleine) aanpassing zien: “Tot slot..” zou vervangen kunnen/moeten worden door: “Niet op de laatste plaats moet rekening... “. Tot zover. Ik hoop dat u deze sugges es kunt meenemen in het plan. Ter afslui ng nog een paar kleine typefouten die ik tegenkwam:     

Pagina 18. Tekst onder de a eelding 1: “Hoe rode, des te hoge..” moet zijn “Hoe roder, des te ...” Pagina 60, in 4.3.4. “Zo blij het nieuwe bomenplan bekend is en..”: “is” mag weg. Document Bijlagen Bomenplan. Inhoudsopgave: “Bijlage V-19. Daar staat nu Boomkroonbedekking per ...”. Dat moet echter zijn: Literatuurlijst”.

Ik kijk uit naar het uiteindelijke Bomenplan. 43. Ik ben erg blij met een goed bomenplan omdat dat noodzakelijk is voor de planeet en grote voordelen hee voor mens en biodiversiteit en daarmee bijdraagt aan welzijn voor alle levensvormen. Wel denk ik dat het van zeer groot belang is om voornamelijk inheemse boom soorten aan te planten en ook w.b andere beplan ng vooral voor inheemse soorten te kiezen. Veel van onze inheemse diersoorten kunnen daarvan proﬁteren terwijl zij meestal niet welvaren bij exo sche bomen en planten. Onze bestuivers zijn zeer belangrijk in de ecologische keten en ook voor boeren en tuinders.

Inheems hee onze voorkeur waar dat ecologisch en ruimtelijk passend is, maar we kiezen niet uitsluitend voor inheemse soorten. Door klimaatverandering en stedelijke opwarming is een deel van de inheemse soorten minder geschikt voor de bebouwde omgeving. Het beperkte assor ment verhoogt bovendien het risico op monoculturen. Daarom hanteren we een brede benadering: een mix van inheemse soorten en soorten uit nabijgelegen klimaatzones, afgestemd op biodiversiteit, klimaatbestendigheid, onderhoud en overlast door allergieën en beleving.

We ontwikkelen een handreiking voor het biodivers inrichten van groeiplaatsen (ac e 11) in het concept ac eplan). Daarbij kijken we naar het grotere geheel: niet elk plantvak hoe alle func es te vervullen, zolang het totaalbeeld bijdraagt aan een robuust ecosysteem. 44. ‘Voorkeur biodivers en inheems..’ plus 27 varia es hierop

45. Ik wil graag het belang voor de biodiversiteit onderstrepen om, bij nieuwe aanplant, te kiezen voor inheemse bomen (en struiken en planten). De visie van Streektuinen.nl is hierin denk ik ook Als stad goed te gebruiken. We kunnen daarin echt verschil maken. En waarom zouden we niet voor inheems kiezen? 46. Graag inheemse bomen en biodivers. Grote groene kruinen. Meer bomen in de Held (Ellenbergerstraat-oscar wildestraat), bijvoorbeeld door in de Ellenbergerstraat aan één kant schuine parkeerhavens te maken en zo ruimte te creëren voor meer bomen. 20

Wij erkennen het belang van het toepassen van inheemse soorten. De gemeenteraad hee hierover op 24 september 2025 de mo e ‘Bloemen Top en Flop’ aangenomen, waarin het college wordt verzocht een ‘groene keuzelijst’ met inheemse soorten op te stellen en een uitslui ngslijst met invasieve exoten en ongewenste soorten. Voor bomen werken we al met de Groninger Bomenlijst, waarin verschillende waarden zijn opgenomen, zoals ‘inheems’, ‘drachtplant’ en ‘nectarboom’. Inheemse soorten hebben onze voorkeur waar dit ecologisch en ruimtelijk passend is, maar we kiezen niet uitsluitend voor inheems. Door klimaatverandering en stedelijke opwarming zijn sommige inheemse soorten minder geschikt voor de bebouwde omgeving. Een beperkt assor ment vergroot bovendien het risico op monoculturen. Daarom hanteren we een brede benadering: een mix van inheemse soorten en soorten uit nabijgelegen klimaatzones, afgestemd op biodiversiteit, klimaatbestendigheid, onderhoud, allergieën en beleving. Van de Groninger Bomenlijst wordt in het kader van dit bomenplan een publieksversie gemaakt. Daarnaast ontwikkelen we naar Eindhovens voorbeeld de ‘50 van 050’: een lijst van Groningse planten die bijdragen aan hoge biodiversiteit, variërend van vaste planten tot bomen. Zie reac e op #44

Zie reac e op #44 ten aanzien van inheems en biodivers. We zijn blij met de sugges e voor meer bomen in De Held. Bij herinrich ng kijken we al jd naar koppelkansen: als een straat wordt

47. Via een vriend werd ik op dit plan gewezen. Wat een goed ini a ef om proac ef met vergroening aan de slag te gaan (bij deze ook een compliment voor het vervangen van stenen door bloemen in de vluchtheuvels bij ons in de buurt)! We hebben het voorrecht om zelf in een groene buurt te wonen en merken duidelijk het verschil met meer versteende wijken. 48. Wat zijn de plannen voor de Weg voor de Jagerskampen tussen de kruising met de Hertenlaan en de kruising met de Fazantenlaan? Dit gedeelte van de Weg voor de Jagerskampen bestaat volledig uit asfalt. Zowel de straat als de tro oirs aan beide kanten van de straat. 49. Geachte gemeenteraad, Betre : Bomenplan Noorderplantsoen buurt In het overzicht boomkroonbedekking staat dat de Noorderplantsoen buurt (NP buurt) slechts 3,9 % boomkroonbedekking openbare ruimte hee (terwijl de Oranjebuurt, waarmee de NP buurt een wijk vormt, 9.24% hee !) Dit percentage is nagenoeg het laagst van alle wijken van Groningen. Reden om deze NP buurt, m.n. de Moesstraat, waar geen enkele boom is, met voorrang te vergroenen. In het verleden was de NP buurt een van origine groengebied waar “moeskers” woonden (de straatnamen verwijzen hier ook naar). Jaren geleden is door de werkgroep GROEN NP buurt al een herinrich ngsplan en vergroeningsplan Moesstraat /NP buurt (m.n.

eerste deel Moesstraat, vanaf Noorderplantsoen tot Tuinbouwstraat) gepresenteerd aan de Gemeente Groningen. Medewerkers namen er ook foto’s van! Een reac e van de Gemeente Groningen bleef tot op heden uit. Er zijn des jds wel 4 plantgaten voor Leilinden aangelegd. (Foto’s hiervan zijn nog beschikbaar!) Helaas is niets gerealiseerd. Vandaar een dringende oproep omdat plan met voorrang alsnog te realiseren, opdat bewoners in deze straat ook gezond kunnen leven (nu de enige staat die grijs is). Ik ben bereid dit voorstel nader mondeling toe te lichten.

aangepakt, onderzoeken we of een andere inrich ng mogelijk is om ruimte te creëren voor meer groen en bomen. We zijn blij met deze instemmende reac e op ons concept bomenplan.

Op korte termijn zijn er geen plannen voor het vergroenen van de Weg voor de Jagerskampen. Bij de uitwerking van de bomenstructuurkaart op buurtniveau of bij groeiplaatsverbetering komt dit mogelijk aan de orde. Daarnaast kijken we al jd naar koppelkansen: zodra zich een herinrich ngsmoment voordoet, haken we aan. Uw sugges e nemen we mee in dat proces. We zijn in gesprek met bewonersini a even over vergroening van de Moesstraat. De uitdaging is dat er ondergronds weinig ruimte beschikbaar is, waardoor maatwerk nodig is. Bij herinrich ng kijken we naar koppelkansen om vergroening mogelijk te maken. Uw sugges e nemen we mee in dat proces.

50. Het bomenplan LIJKT een goed idee, maar hoofdprobleem HERSTEL ECOSYSTEMEN ook voor water, hi estress ed. Zet in op BASISNATUUR en VERBINDINGEN. Bomen omgeven met struiken. BOMEN EN STRUIKEN LATEN STAAN (35 jaar nodig voordat boom CO2 opslaat) Leidse biodiversiteitslijst gebruiken!!!! is namelijk breder dan alleen insecten. INHEEMS. Wageningen hee lijst met boomeigenschappen klimaat, water etc.

Zie reac e op #44

51. Allereerst mijn complimenten, wat een mooi en gedegen plan. Hier heb ik weinig aan toe te voegen. Nou ja, twee puntjes Op blz. 19 “Nu al is te merken dat sommige boomsoorten, zoals de beuk, op sommige plekken niet meer goed gedijen in het veranderende klimaat van Nederland. De verwach ng is dat een deel van de bomen die we als ‘inheems’ beschouwen, hier uiteindelijk zal uitsterven en zich noordelijker zal verspreiden. Ons land wordt daarentegen steeds geschikter voor boomsoorten die tot enkele decennia geleden alleen in zuidelijke delen van Europa groeiden” Graag zou ik hier ook een verwijzing van het geraadpleegde onderzoek zien. Volgens mij spreken de onderzoeken zich soms tegen. Mijn inziens moeten we voorzich g zijn om te snel over te stappen op “zuidelijker” bomen. Dit kan de biodiversiteit ook schaden. (Geen natuurlijke vijanden of vrinden)

1) Het citaat is gebaseerd op een (niet gepubliceerd) onderzoek dat dendroloog en adviseur Jaap Smit van het bureau Plantkundig voor de gemeente Groningen hee opgesteld. Deze bron nemen we op in het bomenplan. Echter verschillende bronnen onderbouwen ook deze gestelde verwach ng: IPCC AR6 WG2 – Ecosystems & Shi s: In beheerde bossen moet je ac ef ingrijpen om klimaatverandering op te vangen: meer soorten mengen, klimaatgeschikte soorten gebruiken, risico’s monitoren en duurzaam beheer toepassen. EEA - How are droughts impac ng Europe's forest biodiversity?: droogte in Europa leidt tot verminderde vitaliteit, verhoogde ster e en verschuiving in soortensamenstelling. klimaatstress leidt tot afname van bepaalde soorten en kansen voor andere. S ch ng Probos, Staatsbosbeheer, WUR & Bosgroep Midden Nederland - Poten eel klimaatslimme boomsoorten

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeenteraad.groningen.nl/api/v1/meetings/5414/documents/91556