Document · PDF

Bijlage 4 Bomenplan Groningen participatiebijlage.pdf

gemeenteraad 28 januari 2026, gemeente GroningenBij agendapunt: 6a: Bomenplan Groningen (raadsvoorstel 10-12-2025)25.071 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Het herplanten van dezelfde boomsoort op dezelfde plek is geen uitgangspunt in het bomenbeleid. Biodiversiteit en een robuust bomenbestand is het uitgangspunt. Daar waar de situatie het toestaat kan voor dezelfde soort gekozen worden. We onderkennen het belang van bomen ouder laten worden. Behoud en bescherming staan centraal in dit plan evenals de verbetering van groeiplaatsen. Waterafvoer, verdichting en groeiplaatskwaliteit zijn daarbij expliciet aandachtspunten in zowel onderzoek als beheer. Het bomenplan is breed gedeeld en besproken met een groot aantal betrokkenen. Vanuit verschillende perspectieven hebben we waardevolle input ontvangen. Hoewel we niet aan alle wensen kunnen voldoen, is alle inbreng zorgvuldig gewogen en heeft deze bijgedragen aan de uiteindelijke keuzes in het plan. 3. Waar mogelijk en nodig betrekken we bewoners bij de keuzes en uitvoering. 4. De 10-20-30 regel zorgt voor een goede spreiding van verschillende boomsoorten. Dat is in het buitengebied ook van belang. Niet alleen om de risico’s als gevolg van boomziekten te verminderen, maar ook om de biodiversiteit te verhogen. Door diversiteit aan te brengen, wordt gezorgd voor genoeg voedsel op ieder moment in het jaar. Het advies van 18 maart 2025 is opgenomen in dit document. 2.

die wij al jaren aankaarten zien we terug in het Bomenplan. Dit gee ook aan dat wij een rol spelen. (Boomwachters Groningen)

Reacties op hoofdstuk 4, binnengekomen via de mailbox bomenplan@groningen.nl REACTIE

ANTWOORD

Financiële gevolgen: Het plan stelt de ontwikkeling van bomen boven andere ruimtelijke invulling, wat leidt tot reconstruc es van waterleidingen. In 4.4 Financiële verantwoording wordt niet ingegaan op de verdeling van deze kosten. Volgens de Beleidsregel nadeelcompensa e verleggen kabels & leidingen gemeente Groningen 2021 worden de kosten voor verplaatsing nauwelijks vergoed, wat een forse kostens jging voor het Waterbedrijf betekent. Ze verzoeken de gemeente om mee te betalen aan deze maatschappelijke kosten en duidelijkheid te verschaﬀen over de ﬁnanciële impact. (Waterbedrijf Groningen)

Bomen dragen bij aan verkoeling, schone lucht, biodiversiteit, gezondheid en aantrekkelijkheid van buurten. We weten dat de huidige aanpak nog onvoldoende hee geleid tot de groene, gezonde en biodiverse stad die we willen zijn. Bomen verdienen daarin een stevigere posi e; niet om andere opgaven te blokkeren, maar om structureel mee te wegen. We erkennen dat deze inpassing ﬁnanciële impact kan hebben voor partners. In vervolg overleggen met netbeheerders, waaronder het Waterbedrijf, wordt afgestemd hoe om te gaan met de ﬁnanciële lasten (en baten). De sugges e om hierover bestuurlijke duidelijkheid te geven nemen we mee rich ng de uitvoering (zie aanpassingen in paragraaf 4.3.2). Dit bomenplan is opgesteld voor al onze inwoners en we stellen een gezonde klimaatrobuuste leefomgeving voorop. Wel erkennen we dat er ook andere belangen spelen. Dit hebben we dan ook verduidelijkt in de aangepaste versie.

Gebrek aan afstemming met belanghebbenden: Het plan is voornamelijk opgesteld vanuit gemeentelijk belang en benoemt andere belanghebbenden slechts beperkt. Het Waterbedrijf vraagt om verdere afstemming over knelpunten en risico’s. (Waterbedrijf Groningen) 4.3 Nutsvoorzieningen onvoldoende meegenomen: Pas in deze paragraaf worden kabels en leidingen benoemd, maar er wordt niet ingegaan op de gevolgen voor het Waterbedrijf en andere nutsvoorzieningen. (Waterbedrijf Groningen) 4.2.2 Aanplant boven kabels en leidingen: Bomen worden teruggeplant boven bestaande leidingen, wat volgens de huidige werkwijze niet mogelijk is. Er moet rekening worden gehouden met de zakelijke rechten op waterleidingen en beheerrichtlijnen. Nu al wordt regelma g aanplant gedaan zonder overleg met het Waterbedrijf. (Waterbedrijf Groningen)

Terecht opgemerkt. We hebben aanvullingen gedaan in hoofdstuk 1.

We hebben aanpassingen gedaan in de vernieuwde versie waarin we aangeven dat we rekening houden met reeds gemaakte afspraken (paragraaf 4.2.3).

4.3.2 Prioriteit van bomen boven ondergrondse infrastructuur: In deze paragraaf wordt de prioriteit van bomen boven de rechten van andere par jen in de ondergrond vastgelegd, wat tot problemen kan leiden. Voorgestelde toevoegingen:  1.1.4: Naast de uitdagingen voor het elektriciteitsnet moet ook de opwarming van drinkwaterleidingen worden benoemd.  4.2.2 Ac e 13: Bij het bepalen van groeiplaatsen voor bomen moet rekening worden gehouden met bestaande en toekoms ge ondergrondse infrastructuur. (Waterbedrijf Groningen) P36 Grootgrondbezi ers vinden we een merkwaardige benaming voor waterschappen, woningcorpora es en andere terrein beherende organisa es, netbeheerders en projectontwikkelaars. (S ch ng Landelijk Gebied Haren)

Reacties op hoofdstuk 5 (is gewijzigd in actieplan als aparte bijlage) Reac es op de onderstaande vragen mbt hoofdstuk 5 in Google Forms: Wat is je indruk van dit hoofdstuk uitgedrukt in een cijfer van 1 tot 10? Heb je aanvullingen of vragen over hoofdstuk 5?

REACTIE

ANTWOORD

5 – (DC Klinieken (allergieën) 7 (Fietsersbond afdeling Groningen) 8 Nee (Buurtvereniging Het A-Kwar er) 5 Wat meet je echt? Is het alleen 30% van de boom of de boom in rela e tot biodiversiteit? En hoe heb je dat vastgesteld? Het is belangrijk om te

Aanpassingen n.v.t. Aanpassingen n.v.t. Aanpassingen n.v.t. 30% boomkroonbedekking zegt niets over de bijdrage van het bomenbestand aan de biodiversiteit. De wijze van monitoring van de boomkroonbedekking is terug te vinden in de Terra Nostra rapportage (op 48

verduidelijken hoe deze 30% precies wordt gemeten en welke methoden of criteria zijn gebruikt om de rela e tussen de bomen en biodiversiteit te bepalen. Alleen door een duidelijke en transparante meetmethode kun je de eﬀec viteit en impact van je aanpak goed onderbouwen. (IVN Groningen Haren Werkgroep Stadsecologie) 8 Nee (Boomgroep XR) 5 (Dorpsbelangen Noordlaren en Groene Ondernemers Haren) 6 Wij verwijzen naar ons advies van 18 maart 2025 inzake het Bomenplan, dat we u separaat hebben toegezonden. (Boomwachters Groningen)

verzoek in te zien). Daarnaast meten we iedere vier jaar ook de soortdiversiteit (zie dashboard 3). Diverse aanplant van bomen is één van de uitgangspunten in het bomenplan. Naast de me ngen ten aanzien van de boomkroonbedekking en de (boom)soortendiversiteit meten we de stand van de biodiversiteit via het doelsoortenbeleid. Als deze indicatoren samen zeggen ‘iets’ (niet alles) over de stand van zaken. Aanpassingen n.v.t. Aanpassingen n.v.t. Het advies van 18 maart 2025 is opgenomen in dit document.

Reacties op de dashboards Reac es op de onderstaande vraag mbt de dashboards in Google Forms: Heb je vragen of aanvullingen of de dashboards?

REACTIE

ANTWOORD

Gezondheidsimpact beter integreren Ontwikkelen van een “pollenkaart” van de stad om te iden ﬁceren waar problema sche bomen staan en welke loca es prioriteit hebben voor vervanging. Beter kwan ﬁceren hoeveel inwoners klachten ervaren door boomsoorten. Allergieklachten als meetbare factor in het beleid meenemen. 2. Betere koppeling met inwonerservaringen Mogelijkheid om via de gemeentelijke website of een app klachten te melden over pollenoverlast van speciﬁeke bomen. Regelma ge evalua e met artsen en pa ëntenorganisa es. (DC Klinieken (allergieën)

We erkennen dat bomen niet alleen baten opleveren voor gezondheid en klimaat, maar dat sommige soorten ook nadelige effecten kunnen hebben – met name voor mensen met hooikoorts of andere pollenallergieën. In de beleidsregels APVG behoud van groen is opgenomen dat overlast door allergieën geen reden is om een boom te vervangen. Pollen verspreiden zich namelijk vaak over vele kilometers waardoor het lastig aan te tonen is welke boom de allergie veroorzaakt. Alleen in extreme gevallen kan vervanging een optie zijn. 49

Staar je niet blind op het dashboard." Het is belangrijk om niet alleen naar de cijfers of sta s eken te kijken, zoals de 30%, maar om ook de bredere context en de onderliggende factoren te begrijpen. Het dashboard kan nu g zijn, maar het mag je niet aﬂeiden van de complexiteit van biodiversiteit en de dynamiek van het ecosysteem. Het is essen eel om verder te kijken dan de data en het grotere plaatje in overweging te nemen. (IVN Groningen Haren Werkgroep Stadsecologie) het Paterswoldse meer en het Zuidlaardermeer moeten juist meer open. (Dorpsbelangen Noordlaren en Groene Ondernemers Haren) Wij zouden willen dat deze plannen veel sneller worden uitgevoerd. Zie hiervoor ook ons advies van 18 maart 2025 inzake het Bomenplan, dat we u separaat hebben toegezonden en waarin wij een snellere planning weergeven. (Boomwachters Groningen)

We zien de meerwaarde niet in van een meldpunt via de gemeentelijke website voor pollenoverlast omdat we pollendragende bomen niet gaan vervangen. Het doen van een melding draagt dan niet bij aan een oplossing. Wel hebben we in dit bomenplan opgenomen dat aanplant van hoog-allergene boomsoorten op drukke plekken vermeden moet worden. En dat de Groninger bomenlijst en het Bomenkompas van het LUMC als hulpmiddel dient voor het kiezen van boomsoorten.

Een indicator is nodig om te meten hoe het ervoor staat met het vergroten van de boomkroonbedekking. We bekijken dit in samenhang met andere indicatoren (biodiversiteit, groen, lee aarheid etc.).

Dit onderschrijven wij. Voor parken en buitengebied geldt de 30% boomkroonbedekking niet als doelstelling. Het advies van 18 maart 2025 is opgenomen in dit document.

5. Reacties op conceptvisie - juni 2024 In maart 2024 is een groot aantal betrokken organisaties benaderd om mee te denken over het nieuw op te stellen bomenplan van de gemeente Groningen. Mede op basis van de opgehaalde input hebben we de conceptvisie en bijbehorende thema’s opgesteld. De visie hebben we in juni 2024 voorgelegd aan de betrokkenen waarna deze is aangepast en vastgesteld door het college van B&W in juli van hetzelfde jaar. Alle reacties zijn gebundeld en beantwoord in een tabel, zie de volgende bladzijden, en na vaststelling door het college van B&W gedeeld met alle betrokkenen.

Reactie

Beantwoording

Het bomenbeleid gaat over een duur van 30+ jaar. Bomen worden ouder, maar zij hebben ook niet het eeuwige leven. Daarnaast kan klimaatverandering op die termijn best wel weer een impact gemaakt hebben. Wordt hier ook rekening mee gehouden?

Het bomenplan is geen statisch plan maar wordt steeds aangepast aan de actualiteiten. Deze tekst hebben we toegevoegd aan de inleiding van de visie.

Waarderen. In de tekst staat een waarde van bomen het opvangen van CO2 is. Bedoelt men hiermee het vastleggen van CO2? Wat hier relevant is, is wat er gebeurt met de boom wanneer deze dood gaat of gekapt wordt. Als een boom namelijk verbrand wordt, ben je al je opvang van CO2 kwijt, terwijl de waarde op vlak van klimaatverandering juist in het vastleggen zit. Dus: ga je er meubels van maken of gebruiken in de bouw, dan blijft je koolstof langer vastgelegd. Laat je het natuurlijk vergaan, dan vervliegt op termijn door de vertering van de boom een op termijn deel van je koolstof ook weer.

Eens met de opmerking. In de tekst onder het thema waarderen is ‘opvangen van CO2’ gewijzigd in ‘vastleggen van CO2’.

Verbinden. Er staat heel mooi dat het ook gaat om de beleving die we met bomen hebben, en de plek die bomen innemen in gemeenschappen. Wij missen hier eigenlijk ook hoe bomen hun plek innemen in het landschap. En dan niet het fysieke netwerk of structuur, maar qua cultuurhistorie, beeldvorming, beleving, zichtlijnen, bijdrage aan identiteit van het landschap of markant punt in het algemeen.

De genoemde aspecten hebben wij geplaatst onder het thema waarderen. ‘Identiteit van het landschap’ hebben we toegevoegd aan de woordenwolk waarderen. Om het wat duidelijker te maken, hebben we het themawoord verbinden vervangen voor samenwerken.

Er zijn hier heel vele mogelijkheden voor aanplant/onderhoud van karakteristieke bomen, boomgaarden, maar bijvoorbeeld ook voor klimbomen. Dit kan zowel in buitengebied, als binnen de bebouwde kom. Investeren. Boomkroonvolume is een lastige. Voor solitaire bomen wil je dat zo groot mogelijk hebben. Dat werkt voor laanbomen ook. Maar zodra je een bosje hebt, kan het boomkroonvolume per oppervlak groter zijn,

Onder het thema investeren geven we aan dat we streven naar een groeiend boomkroonvolume op wijkniveau. Hiermee bedoelen we dat we investeren in het totale boomkroonvolume daar waar het 52

wanneer er meer verschillende soorten bomen staan. Per boom heb je dan een kleiner boomkroonvolume. Of juist minder boomkroonvolume per oppervlak (en per boom) wat weer mogelijkheden geeft voor biodiversiteit in de ondergroei om zich te ontwikkelen… Wat wordt hier gedefinieerd als "juiste" of gewenste boom en kwaliteit van bomen en groeiplaatsen? Is de juiste boom cultuurhistorisch juist, ecologisch (autochtoon?) juist, of juist omdat het op de toekomst (klimaatverandering) is gericht? Beheren. Algemene vraag: wíl je alle bomen oud laten worden? Variatie in leeftijd is ook waardevol voor bijvoorbeeld de biodiversiteit. En minder vitale bomen dragen ook bij, doordat er voedsel in zit, of er meer beschikbare holtes in zitten. Andere vraag: verschilt dit echt met het huidige beheer? Zo ja, wat verandert er? En nog een toevoeging die bij beheren hoort: hoe zorgt men voor voldoende ruimte voor de wortelstelsels?

noodzakelijk is. De term ‘de juiste boom op de juiste plek’ betekent dat we het type boom (boomsoort, grootte, groei eigenschappen) afstemmen met de beschikbare groeiplaats (onder- en bovengronds) en wat er op die plek nodig is. We hebben de tekst aangepast om dat te verduidelijken.

Ons streven is om alle bomen oud te laten worden. Dat doen we o.a. door de juiste boom op de juiste plek te planten (zie onze beantwoording van reactie 4) en door zorgvuldig beheer. De leeftijdsopbouw van de gemeentelijke bomen is al gevarieerd. Dit houden we in stand door de zieke en dode bomen te vervangen door nieuwe bomen. Verschil met het huidige beheer is dat we dode en afstervende bomen zo lang mogelijk laten staan omdat deze bomen ecologisch gezien het meest waardevol zijn. De afweging hiervoor wordt gebaseerd op de locatie van de boom (gevaarzetting), de mate van afsterven en de potentiële ecologische waarde.

Hoe verhoudt dit Bomenplan zich tot de Gemeentelijke Ecologische Structuur?

Bij het bepalen van de doelstellingen en indicatoren zullen we de GES kaart als onderlegger gebruiken om te bepalen waar bomen geplant kunnen worden en waar dit juist niet gewenst is.

Let bij het planten van bomen op de doorgankelijkheid voor langzame wielen: rolstoel, kinderwagen, rollator, scootmobiel etc.

Dit is uitwerking. In het Handboek de Groninger boom en/of Beheergids openbare ruimte gaan we in op de afstand tussen object en boom in verband met de doorgankelijkheid.

Bij het verdiept aanleggen van de boomspiegel, om de waterafvoer te vereenvoudigen, bestaat het risico dat mensen door visuele beperking of onhandigheid onbedoeld hierin terecht komen. Het is daarom belangrijk dat de boomspiegel goed zichtbaar en goed voelbaar is voor stoklopers. Een opstaande rand om de boomspiegel helpt daarbij.

In de Beheergids openbare ruimte is opgenomen dat boomspiegels bij voorkeur worden voorzien van iets verzonken opsluitbanden of gazonbanden voor het opvangen van hemelwater. Een opstaande rand belemmert de wateropvang. Deze twee verschillende uitgangspunten hebben onze aandacht en wordt ook meegegeven bij de totstandkoming van de Handleiding Toegankelijkheid Openbare Ruimte Binnenstad Groningen (TOR).

Denk ook na over de lange termijn, zorgen dat bomen diep wortelen, zodat wordt voorkomen dat de bestrating na verloop van tijd wordt beschadigd door boomwortels

Dit is opgenomen in het Handboek de Groninger boom. Hierin staan eisen voor doorwortelbaar volume (beschikbare groeiplaats ondergronds) en eisen aan de boomsoort.

Iedereen wil graag in de schaduw kunnen zitten, dus toegankelijkheid van groen is uitgangspunt.

Hier zijn we het mee eens.

Aandacht voor het positieve effect van bomen en beplanting m.b.t. galmopvang op versteende binnenpleinen en straten Voor slechthorenden is weerkaatsing van het geluid (nagalm) een probleem m.b.t. het verstaan van wat er gezegd wordt. Omgevingsgeluiden zijn voor veel slechthorenden een probleem voor het spraak verstaan. De echo doet daar nog een schepje bovenop.

We hebben ‘Galm verminderen’ opgenomen in de woordenwolk van waarderen.

Wat wij missen is een degelijke objectieve evaluatie van uw Groenplan en uitvoering als ook nog grondiger onderzoek zoals de Bomenstructuurvisie 2014 (in voorbereiding vanaf 2011 en van kracht vanaf datum invoering voor Groningen (met de toevoegingen grondgebeden Haren, Ten Boer/ Ten Post. De evaluatie van de Bomenstructuurvisie en Groenplan, incl. kosten, kostenramingen begrotingen, in beheer en uitvoering, korte en langere termijnen ontbreken. Helaas.

Een vast onderdeel van de Urban Forest Masterplan methodiek is een beoordeling van de huidige situatie, dus een beoordeling van het huidige bomenbeleid en de verschillende beleidsplannen die aan het bomenbeleid raken plus de inventarisatie van ons huidige bomenbestand. Monitoring is tevens een belangrijk onderdeel van het nieuwe plan, dit was geen onderdeel van Sterke Stammen. De beleidsanalyse volgt in het kort in het bomenbeleidsplan.

Wat nog niet zichtbaar is, is de verwerking van een nieuwplan Bomenplan in de noodzakelijke Omgevingsvisie (en plan). Next City gaat veel over bouwen en groeien in aantallen maar niet over de feiten van de noodzakelijke in alle opzichten vergroening van deze stad (hittestress en waterstress/ klimaat adaptatie). Zoals bekend en nu weer ingebracht zijn wij voorstander van het onverkort en direct invoeren (begroten van I Tree Tools. Van onze inbreng tijdens de bijeenkomst van 10 april, vooral dat er in het nieuwe bomenbeleid ruimte zou moeten zijn voor maatwerk en flexibiliteit, zien wij niets terug.

Wij hebben deze behoefte wel scherp, maar kunnen hier nu nog geen uitspraken over doen. We hebben de behoefte aan maatwerk en flexibiliteit toegevoegd aan de inleiding van het thema samenwerken.

De visie is eendimensionaal, in de zin dat die alleen gericht is op “meer bomen”. Afgezien van een vermelding van de zorg(plicht) voor een veilige woonomgeving ontbreken een analyse en afweging van de effecten op andere functies, taken, doestellingen en op ander beleid binnen de stad.

Een vast onderdeel van de Urban Forest Masterplan methodiek is een beoordeling van de huidige situatie. Hierbij nemen we ook ander beleid mee dat aan het bomenbeleid raakt. We maken gebruik van de methode UFMP. Deze richt zich primair op de bomen. Bij de uitwerking van de indicatoren en doelstellingen maken we wel een koppeling tussen de bomen en ander groen.

De visie is ook eendimensionaal “bomengericht” omdat het idee van “een vitaal en groeiend netwerk van bomen en groen” alleen uitgewerkt wordt voor bomen. Al mis ik een beetje in de visie hoe de gemeente staat tegenover particulier groen. En het stimuleren daarvan. Veel bomen in Groningen staan op particulier terrein. Volgens mij moet er meer worden ingezet op hulp,

De visie gaat niet alleen over het gemeentelijk groen, maar over de gehele gemeente. In de volgende fase, bij het vaststellen van indicatoren, doelstellingen en activiteiten gaan we uitwerken hoe we de 55

advies en vooral voorlichting aan inwoners, bedrijven en instellingen. En ook meer op bescherming van bestaande bomen. We hadden al geconcludeerd dat de meesten niet eens de kans krijgen tot volle wasdom te komen.

inwoners, organisaties en ondernemers willen betrekken en stimuleren bij het bomenbeleid.

Het is natuurlijk een bomenplan maar ik blijf er wat moeite mee hebben dat Bij de uitwerking van de indicatoren en doelstellingen gaan we in op de alles aan bomen lijkt te worden opgehangen. Er is in de openbare ruimte verbinding met ander groen, zie onze beantwoording van reactie 21. veel meer mogelijk qua heggen, heesters, klimplanten en ander groen. Zeker op plekken waar boven- of ondergronds onvoldoende ruimte voor een boom is. Alleen focussen op bomen beperkt dan, ook in het kader van het verbinden van groen.

Wel valt me op dat het tekstgebruik hier en daar behoorlijk abstract en wollig is. Bv 'Het ontbreken van kennis kan leiden tot een minder goed renderend bomenbestand.' of 'Daarnaast is het van groot belang dat bomen (en ander groen) een goede positie innemen in ruimtelijke planprocessen'. Schrijf het minder formeel, dan leest dit overigens prima stuk ook een stuk beter. Ik adviseer tekstschrijver….

We hebben de teksten aangepast en geconcretiseerd. Voor het eindrapport zullen we een tekstschrijver inzetten.

Ik vraag mij af of dit plan voor de gemiddelde Groninger is geschreven of de uitwerking is van een politieke voorkeur.

De geschreven visie is een uitwerking van de huidige politieke kleur, gekozen door de inwoners van de gemeente Groningen.

Ik vind de visie namelijk niet concreet genoeg en het rijk voelen heeft bij onze doelgroep een andere betekenis.

Een visie moet kernachtig zijn die een soort wensbeeld voor over 30 jaar uitspreekt. Niet te verwarren met doelstellingen die specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdsgebonden moet zijn. We hebben de visie aangepast aan de hand van de reacties en daarbij de uitdrukking ‘je rijk voelen’ verwijderd.

Wat willen we bereiken als stad met deze visie, dit is veel te algemeen.

Ook in de toelichting staat een zin waar ik niet veel mee kan. “Het netwerk tussen bomen aan de ene kant en mensen en dieren aan de andere kant. Het symboliseert dat we allen onderdeel zijn van een samenhangend systeem dat bijdraagt aan een prettige en gezonde manier van leven”

Deze zin hebben we niet aangepast.

Het gaat namelijk erg veel over het in mijn optiek toevoegen van bomen. Het gaat niet over andere zaken die hiermee in conflict kunnen komen (of dit moet samengevat zijn in de integrale benadering van processen en projecten). Zoals: -

Verduurzaming

Onderhoud van gebouwen

Sloop en nieuwbouw

Het bomenbeleidsplan gaat over bomen en hoe bomen kunnen bijdragen aan klimaatadaptatie, een gezondere leefomgeving en het versterken van de biodiversiteit. Bij de uitwerking van de indicatoren nemen we alle conflicterende belangen onder de loep en daar worden pas de keuzes gemaakt.

Door de toevoeging van dit bomenbeleidsplan boven op de andere onderwerpen wordt het bijna onwerkbaar om in de stad nog iets uit te voeren: -

Klimaatadaptatie

VVE s

Circulariteit

Verduurzaming (boem zitten soms in de weg)

We zijn ons ervan bewust dat er naast de biodiversiteit- en klimaatcrisis nog meer (conflicterende) belangen spelen binnen de gemeente. Echter soms kan het één ook niet zonder de ander (zonder bomen geen klimaatadaptatie, flora en fauna, natuurinclusief bouwen). Bij de uitwerking van de thema’s tot indicatoren en doelstellingen gaan we deze afwegingen maken. 57

Erfgoed en cultuur

Stedenbouwkundig (bomen zitten soms in de weg)

Aansluiting op het warmtenet (bomen zitten soms in de weg)

Netcongestie (bomen zitten soms in de weg)

Emissieloze binnenstad

Flora en fauna

Natuurinclusief bouwen

Met name omdat elke beleid bijna een 10 moet scoren op elk onderdeel afzonderlijk. En dat er niet integraal kan worden gekeken naar het gebied waar een uitdaging plaats vindt. De stad leeft namelijk en is in beweging, hoe krijgen bomen hier dan een plaats in en hoe bewegen die mee.

Wat er nu ligt is geen beleid, het is een visie met bijbehorende thema’s. Dit is een stap om te komen tot het bomenbeleidsplan waarin de indicatoren, bijbehorende doelstellingen en maatregelen zijn uitgewerkt. Daar gaan we in op de gestelde vragen.

Soms zal een boom verwijderd moeten worden om op een andere plaats een nieuwe te planten. Daar is in dit beleid volgens mij geen plaats. “Juist de oude vitale bomen voegen de meeste waarde toe op tal van aspecten.’ Op sommige plekken zorgen bomen er namelijk voor dat het onderhoud van het gebouw in het gedrang komt. Tips ten aanzien van de visie In dit stadium, waarin alles nog zo globaal is, vind ik het moeilijk om er iets over te zeggen. Veel hangt natuurlijk af van de uitwerking. Bovendien is de formulering van bijvoorbeeld de thema's zodanig dat je er moeilijk tegen kunt zijn: 'waarderen', 'beheren', 'verbinden' en zelfs 'investeren' zijn 'positieve' termen waarvan je moeilijk kunt zeggen dat je daartegen bent.

Akkoord

Ja, probeer nog concreter te zijn

We hebben de teksten wat concreter gemaakt. 58

Bij de volgende stap, de doelstellingen opstellen en uitwerken, zal het nog concreter worden. Van onze input herken ik alleen "Toegankelijk", dat is wel de kern maar is niet genoeg om bij de uitwerking de goede keuzes te maken

Bij de uitwerking is toegankelijkheid een onderdeel. We hebben ‘galm verminderen’ toegevoegd aan de woordenwolk van waarderen. Zie tevens onze beantwoording op reactie 18.

1) Beperk de visie Urban Forest(ry) tot: In Groningen hebben we een vitaal en groeiend netwerk van bomen en groen. Voeg daaraan toe: In integrale samenhang met bodem, het landschap, landschapsplannen en het veranderende klimaat (verdroging). Onderscheid de stad, Ten Boer en landelijk gebied Haren. 2) Laat het beleid van gemeente Groningen zijn: Plannen aanpassen om bomen te behouden.

1) We hebben de visie aangepast. Biodiversiteit, klimaat en gezondheid zijn de belangrijkste uitgangspunten. In de toelichting van de thema’s gaan we ook in op de samenhang met het landschap en onderscheid tussen het stedelijk en landelijk gebied.

In algemene zin vind ik de visie vrij abstract. Is de visie voldoende sturend is om de volgende processtappen te zetten en echt richting te geven aan het bomenbeleid? Wij zijn erg benieuwd naar de verdere uitwerking. Vooral de uitwerking van “normen en regels” is erg belangrijk om te doorgronden en op (financiële) consequenties te beoordelen (pag. 6). Denk aan ruimte, ondergrond, effect op bouwen, etc.

De volgende stap is uitwerken van de thema’s naar indicatoren en bijbehorende doelstellingen. Met de thema’s hebben we in kaart gebracht wat we allemaal bij de kop moeten pakken.

1) Zorg ervoor dat het beleid goed aansluit bij ander beleid van de gemeente dat hier thematisch bij aansluit (zoals beleid Vitamine G, GES en Leidraad Openbare Ruimte). 2) Ook een deel van het plan moet uiteindelijk goed landen in het Omgevingsplan (met duidelijke regels die helder en verdedigbaar zijn). 3) Daarvoor is bewustwording belangrijk om het belang van bomen, zeker

1) De aansluiting bij ander beleid is er.

2) We nemen deze reactie mee bij de uitwerking van de indicatoren en bijbehorende doelstellingen.

Bij opstellen van eventuele normen gaan we eerst de conceptnormen doorrekenen. Dit doen we samen met projecten en gebiedsontwikkelingen.

2) Samen met onze collega’s die zich bezighouden met de omgevingsplannen kijken we hoe het bomenbeleid moet landen in de omgevingsplannen en -programma.

monumentale oude bomen, volwaardig mee te nemen in de afweging over nieuwe ontwikkelingen. Kwestie van opvoeden ambtenaren en inwoners. Nu zijn bomen vaak nog een obstakel, vervangbaar (dan planten we toch een nieuwe!) of sluitpost.

3) Deze aspecten nemen we mee bij de uitwerking van de indicatoren en doelstellingen.

De laatste woorden "zich rijk voelt en gezond is" heb ik moeite mee omdat dit van meer factoren afhankelijk is dan leefomgeving. Ik zou het veranderen in...met elkaar in verbinding staat en er vanuit wederzijds respect met al wat leeft elkaar omgegaan wordt. (Ook wat niet spreekt wordt gezien en gehoord. Respect mis ik vaak in hoe er met "groen" omgegaan wordt. Ook het bewustzijn dat een boom verwijderen heel veel betekent voeding/schulplek/bodemleven etc.

We hebben gemerkt dat de uitdrukking ‘je rijk voelen’ op verschillende manieren wordt geïnterpreteerd. Om deze reden hebben we dit uit de visie gehaald.

Deze visie is niet echt specifiek op de gemeente Groningen gericht. Hij zou net zo goed kunnen gelden voor elke andere gemeente in Nederland. Met andere woorden, ik mis maatwerk.

De thema’s geven al iets meer maatwerk, maar het echte maatwerk vindt pas plaats in het uitwerken van de indicatoren en bijbehorende doelstellingen.

Een groene omgeving draagt bij aan de mentale en fysieke gezondheid van mensen. Ons wensbeeld is dat mensen gezond zijn, hiermee sluit de visie ook aan op het coalitieakkoord.

1) Een visie is een toekomstbeeld. Dit willen we bereiken. 1) “In Groningen hebben we een vitaal en groeiend netwerk van bomen en groen (dit hebben we niet, het merendeel van de bomen is niet vitaal; we hopen dat de gemeente hier wel naartoe gaat werken). 2) als een belangrijke drager van het karakter van stad en ommeland, waarin alles en iedereen, nu en in de toekomst, met elkaar in verbinding staat, zich rijk voelt en gezond is.” (vaag - wat wordt verstaan onder 'alles en iedereen'? De mensen wordt hier opeens in betrokken? We vinden het een rare zin. Bomen en natuur vormen wel een belangrijke dragen van het karakter van stad e.o., maar zo wordt er niet mee omgegaan)

2) ‘Alles en iedereen’ hebben we aangepast naar ‘mensen en dieren’

3) De visie is tekstueel aangepast. Hiermee is met de term ‘groen’ wel duidelijk dat we het niet over duurzaamheid hebben.

3) Verder vinden wij 'groen' een containerbegrip. Windenergie en 60

zonnepanelen vallen ook onder groen, maar dit bedoelen jullie niet. We zouden liever zien dat de gemeente toewerkt naar meer natuur ipv 'groen'.

Ik stel voor niet 'stad en ommeland' gebruiken in de visie en in de rest van het document omdat Stad en Ommeland duidt op alle plaatsen rondom de stad Groningen van oorsprong ging het zelfs om de districten die nu buiten de gemeente Groningen liggen. Tegenwoordig wordt het gebruikt om de tegenstelling tussen stad en platteland aan te duiden. Omdat het nog steeds die benaming nog steeds die gevoelens opwekt stel ik voor om niet die benaming te gebruiken

We hebben ‘stad en ommeland’ vervangen voor gemeente Groningen.

Ik mis deze woorden in de woordenwolk bij het thema waarderen Locatie

Wij weten niet wat hier exact mee wordt bedoeld en hebben het daarom niet toegevoegd aan de woordenwolk.

Ik mis het woord 'binnentuin'. Is vooral belangrijk in de Groningse binnenstad, waar de binnentuinen in de loop van de tijd veelal zijn volgebouwd. Misschien hoort dit woord bij een ander thema, dat kan ik niet beoordelen.

Binnentuinen zijn inderdaad belangrijk in de binnenstad. We zien binnentuinen als een categorisering van het groen, net als parken, buurtgroen of begraafplaatsen. Dit is te specifiek om op te nemen in de woordenwolken.

Schaduw en koelte: ook voor mensen met een handicap

Schaduw en koelte staat in de woordenwolk waarderen.

Biodiversiteit

Het woord ‘biodiversiteit’ was weggevallen in de woordenwolk van het thema waarderen en hebben we weer toegevoegd.

Integraal afwegen

Deze vinden wij meer passen bij het thema samenwerken. 61

Meerwaarde, biodiversiteit

De meerwaarde van bomen geven we weer als ‘baten van de boom’. Het woord ‘biodiversiteit’ was weggevallen in de woordenwolk van het thema waarderen en hebben we weer toegevoegd.

Bewustzijn van derden. Toezien of zorg dragen dat er bij bouw respectvol omgegaan wordt met "groen". Direct meenemen als volwaardig onderdeel gaat verder dan dit plan. Ook derden meenemen in bewustzijn van belang van "groen", planmakers (woning/water/wegen bouw), planuitzettersprojectleiders en uitvoerders (aannemers/doeners).

Bewustwording hebben we toegevoegd bij het thema samenwerken.

Zorgdragen voor dat dit goed gebeurt! Groen

Wij zijn van mening dat dit woord niet meer toevoegt bovenop biodiversiteit, landschap etc.

Biodiversiteit, (geestelijk) welzijn, vogels

Biodiversiteit en welzijn hebben we toegevoegd bij het thema waarderen. Vogels en alle andere flora en fauna benoemen we in de visie met het woord ‘dieren’. Binnen het thema waarderen valt het onder biodiversiteit.

Soortendiversiteit, dode bomen

We hebben ‘biodiversiteit’ toegevoegd. Dode bomen noemen we ook wel veteranen bomen. We hebben ‘veteranen’ aangepast in ‘veteranen bomen’

Inheems en waardbomen, als kan altijd de voorkeur voor inheems

We hebben ‘Inheems vs uitheems’ toegevoegd. ‘Waardbomen’ valt onder biodiversiteit.

Welke woorden vind je niet passen in de woordenwolk bij het thema waarderen? Geef aan waarom je dat vindt. Veteranen

Veteranen is een ander woord voor oude, karaktervolle bomen met aantal gebreken die de bomen bijzonder maken. We hebben ‘veteranen’ veranderd in ‘veteranen bomen’

Nabijheid

Deze is per ongeluk verkeerd terecht gekomen. Hij hoort bij samenwerken. We hebben het woord verwijderd.

Cultuurhistorie, kijk vooral wat er nu is en beweeg mee met wat het "groen" vraagt. Leg geen belegen menselijke denkbeelden op aan leven.

Met cultuurhistorie bedoelen we het groene erfgoed. Dit bestaat grotendeels uit levend materiaal en is daardoor onderhevig aan veranderingen. Bij het beheer van het groene erfgoed stemmen we duurzaam behoud, herstel en eventueel nieuw gebruik op elkaar af.

Veteranen (wat heeft dit met waarderen te maken)

Zie de beantwoording van reactie 48.

Ecosysteemdiensten, niet te begrijpen. Vervangen door ecosystemen

We hebben ‘ecosysteemdiensten’ veranderd in ‘baten van de boom’

Ik mis deze woorden in de woordenwolk bij het thema verbinden (in de nieuwe versie is verbinden aangepast in samenwerken) Toegankelijk is te veel een container begrip, doorgankelijk mist

Bij de uitwerking gaan we verder in op de doorgankelijkheid. Zie ook onze beantwoording op reactie 14.

Zweverig

Aard van het document

Wederzijds afhankelijkheid, eenheidsprincipe, circulair systeem. Het wederzijds belang dat bomen hebben voor al het leven, zonder bijv. schimmels geen vitale boom en vice versa.

Deze woorden horen bij het thema waarderen en zijn samengevoegd tot ‘samenhang'.

Participatie, verwachtingenmanagement

We hebben ‘participatie’ toegevoegd aan de woordenwolk. ‘Verwachtingsmanagement’ is onderdeel van participatie, daarom niet apart toegevoegd.

Mensenrecht (bewoners hebben recht op bomen en natuur)

We hebben ‘recht op groen’ toegevoegd aan de woordenwolk.

Water- en bodem sturend (zonder voldoende bodem en water geen bomen). Overheids en particulier groen.

We hebben ‘water- en bodem sturend’ toegevoegd aan het thema waarderen. ‘Particulier groen’ hebben we weergegeven met ‘inwoners’. Bij het thema beheer hebben we ‘behouden particuliere bomen’ en ‘behouden openbare bomen’ toegevoegd.

Welke woorden vind je niet passen in de woordenwolk bij het thema verbinden? Geef aan waarom je dat vindt. Nabijheid staat er twee keer

Dit hebben we aangepast.

Inspireren (i.p.v. verbinden?)

We hebben het thema aangepast in samenwerken. ‘Inspireren’ hebben we toegevoegd aan de woordenwolk.

Nabijheid

Staat er twee keer in. We hebben dit aangepast.

Koppelkansen partners, interne bekendheid beleid -> nietszeggende woorden

We hebben deze woorden aangepast in ‘werkzaamheden koppelen’ en ‘interne afstemming’.

Ik mis deze woorden in de woordenwolk bij het thema investeren Budget

We hebben het woord ‘geld’ vervangen door ‘budget’.

Zorgvuldigheid

We hebben dit woord toegevoegd.

Ook scholing, bovenaan en onderop. Bovenaan mag leren van onderop, beleidsmakers ook de praktijk zien en daarvan leren. Onderop leert wat

‘Scholing’ staat in de woordenwolk.

goed onderhoud is. En scholing voor kinderen, jeugd, opvoeders en onderwijzers. Het belang van "groen". Beleid

We hebben dit woord niet toegevoegd.

Luisteren en open houding

Dit hoort wat ons betreft bij het thema samenwerken. We hebben ‘open houding’ daar toegevoegd aan de woordenwolk.

Asset management (investeren in combinatie met andere assets)

Bij het thema samenwerken gaan we in op het integraal afwegen en werkzaamheden koppelen.

Welke woorden vind je niet passen in de woordenwolk bij het thema investeren? Geef aan waarom je dat vindt.

Ruimte, want meer ruimte voor bomen gaat ten koste van... (parkeren, gebouwen, woningen, kantoren, etc)

Het gaat hierbij om bovengrondse en ondergrondse ruimte. Bij de uitwerking van de indicatoren en doelstellingen gaat het juist ook hier over.

Planten

We hebben het woord aangepast in ‘aanplanten’.

Duurzaamheid

Duurzaamheid hebben we geduid met meer groen, biodiversiteit, klimaatadaptatie (verkoeling en schaduw) etc. We hebben dit woord niet toegevoegd.

Ik mis deze woorden in de woordenwolk bij het thema beheren Boomwortels, bestrating

We hebben ‘boomwortels’ toegevoegd.

Integraal beheer met aanspreekbare regisseur.

Dit hoort bij de verdere uitwerking van de indicatoren en doelstellingen. We gaan er dan naar kijken.

Het in dienst staan van of zorgdragen van de mens voor al wat leeft. Ook het trachten aan te sluiten bij wat er al is. i.p.v. wat de mens wil.

Met de herziene visie geven we dit aan.

Nederigheid van de mens, beheer als goed kijken, luisteren in belang van toekomst voor het "groen" en toekomstige generaties mensen. Belangenafweging

We hebben ‘veiligheid vs. boomwaarde’ toegevoegd bij het thema beheren. ‘Belangenafweging’ voegen we toe bij samenwerken.

Inheemse soorten, boomvriendelijk of beter beheer

We hebben ‘Inheems vs. uitheems’ toegevoegd bij het thema waarderen en ‘respectvol beheer’ opgenomen bij het thema beheren.

Ecologisch beheren (ecologie)

We hebben ‘veiligheid vs. boomwaarde’ toegevoegd bij het thema beheren.

Welke woorden vind je niet passen in de woordenwolk bij het thema beheren? Geef aan waarom je dat vindt.

Intensief vs. extensief - dit begrijpen veel mensen niet

We hebben het aangepast naar ‘veiligheid vs. boomwaarde’.

Heb je nog tips ten aanzien van de thema’s? Verbinden is beperkt gedefinieerd als menselijke verbindingen, waardoor je nu moet uitleggen dat investeren in fysieke verbindingen er niet onder valt. Is dat wel handig?

We hebben het thema verbinden vervangen door samenwerken. Hiermee verwachten we dat het duidelijker wordt waar het om gaat.

Ik mis een doorvertaling naar de koppeling tussen bomen (het 'dak') en ander groen (verticaal/struiken; 'wanden' en lage groengebieden zoals ecologisch groen, parken en groenvakken met vaste planten; ' vloer'); waar leggen jullie daar de focus op? (koppelkansen, integratie, biodiversiteit etc.)

Bij de uitwerking van indicatoren en bijbehorende doelstellingen gaan we ook in op de verbinding met ander groen.

Graag nog iets meer nadruk op: grotere biodiversiteit door keuze bepaalde bomensoorten - gelukkiger en gezondere inwoners door toepassen van de 3-30-300 regel (zo was t toch?) - minder mensen met allergieën door keuze bepaalde bomensoorten - verbeteren klimaatadaptatie: versteende parkeerplaatsen opgeven voor bomen

Bij de uitwerking van de indicatoren en bijbehorende doelstellingen gaan we hierop in en wordt het concreter.

Uitgaan van integrale samenhang met bodem, het landschap, klimaatverandering en landschapsplannen. M.a.w.: Aansluiten bij de natuurlijke eigenschappen, bodem, structuren en verbindingen van het landelijk gebied van Haren. Zorgen voor levensvatbaarheid bestaande en nieuwe bomen (kronen van bomen op de Hondsrug zijn in zeer slechte staat door klimaatverandering, verdroging Hondsrug).

Aansluiten bij andere plannen als NPLG - opgave bodem en water sturend; Aanvalsplan Landschapselementen; LOP; Landschapswerkplaats (Schetsboek Gorecht); Beheerplan Ecologisch Bermbeheerplan Groningen, e.a.). Ik snap het principe van de thema's maar het blijft (in combinatie met de woordenwolken) in deze vorm abstract. Uiteindelijk is de uitwerking van het beleid en uitvoering het belangrijkst.

Akkoord, de abstractheid van het visiedocument is inherent aan de aard. Het uiteindelijke plan wordt concreet.

Al met al is het goed en ben ik heel blij dat ik mee kan denken. Ga vooral zo door!

Dank!

Ik mis een relatie met andere beleidsstukken mbt groen. Ik mis ook de koppeling tussen dit document en de huidige APVG. Het zou mooi zijn als beide documenten elkaar ondersteunen.

doelstellingen gaan we ook in op de verbinding met ander groen en zal de relatie met andere beleidsstukken, o.a. APVG, duidelijk worden. We vinden dat over het algemeen dat binnen de thema's het thema natuur niet sterk is vertegenwoordigd. Het is vooral vanuit de mens ingestoken, terwijl bomen ook vooral een plek zijn voor insecten, vogels en andere dieren. Misschien is het goed, de bewoners hierin ook mee te nemen.

We hebben dit wat aangescherpt door onder andere ‘biodiversiteit’ toe te voegen aan de woordenwolk (deze was weggevallen). In de visie hebben we de nadruk gelegd op mensen en dieren.

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeenteraad.groningen.nl/api/v1/meetings/5414/documents/91555