Bijlage 2 Overzicht inbreng en reacties bij concept Agenda voor de Toekomst.pdf

Overzicht inbreng en reacties Bijlage bij concept Agenda voor de Toekomst plangebied Meerstad 2050

Bureau Meerstad - Juli 2022

Inhoudsopgave 1.

Inleiding ................................................................................................................................................. 3

2.

Terugkoppeling Werksessies ................................................................................................................ 6 2.1 Inwoners ........................................................................................................................................ 6 2.2 Jongeren ..................................................................................................................................... 70

3.

Overlegtafels ....................................................................................................................................... 84 3.1 Natuur & Landschapstafel ........................................................................................................... 84 3.2 Ondernemerstafel ....................................................................................................................... 88 3.3 Recreatie & Toerisme ................................................................................................................. 93 3.4 Fietsersbond ............................................................................................................................... 96 3.5 Toegankelijk Groningen .............................................................................................................. 98

4.

Enquêtes ............................................................................................................................................. 99 4.4 Dorpsbelangen Harkstede .......................................................................................................... 99 4.5 Dorpsbelangen Meerstad .......................................................................................................... 117 4.3 Jongeren ................................................................................................................................... 126

5.

Opgestuurde reacties ........................................................................................................................ 155 5.1 Individueel ................................................................................................................................. 155 5.2 Belangenverenigingen en werkgroepen ................................................................................... 202

2

1.

Inleiding

Dit rapport is een bijlage bij de Agenda voor de Toekomst voor plangebied Meerstad 2050. Het rapport bevat een overzicht van alle reacties die we hebben ontvangen tijdens het doorlopen van het openplanproces dat we hebben georganiseerd om het masterplan Meerstad uit 2005 te actualiseren.

Activiteiten Het openplanproces is gestart in oktober 2021, met de huis-aan-huis verspreide Toekomst Meerstad krant en de lancering van de speciale hiervoor ingerichte toekomstwebsite meerstad.eu/toekomst. Alle inwoners, ondernemers en andere betrokken bij het plangebied Meerstad hebben we uitgenodigd met ons mee te doen. We hebben een open en iteratief proces georganiseerd met de verschillende betrokkenen. Concreet betekent dit dat we in drie ronden met betrokken hebben gewerkt aan ontwikkelrichtingen aan de hand van kaartbeelden en dat we die op basis van reacties steeds hebben aangepast en verfijnd. Vanaf de start in oktober 2021 zijn er elke maand verschillende activiteiten geweest op het gebied van participatie. Deze aanpak hebben we vooraf afgestemd met de bewonersklankbordgroep. Hierin zitten vertegenwoordigers van alle bewonersverenigingen in en nabij plangebied Meerstad. De maatregelen rond het COVID-19-virus hadden een stevige greep op het proces, met name in de maanden december tot en met maart. Hierdoor waren we noodgedwongen om enkele bijeenkomsten uit te stellen en/of online te houden in plaats van fysiek. Om grote vertraging te voorkomen, hebben we in overleg met de bewonersklankbordgroep besloten de eerste werksessies met bewoners digitaal te organiseren en daarna te evalueren. Bijna iedereen die zich had opgegeven voor de werksessies, deed digitaal mee.

Hoewel de voorkeur uitging naar fysieke bijeenkomsten, lieten deelnemers ons weten dat de digitale werksessies met een deel in kleinere groepen in ‘break-out rooms’ goed is gegaan. Om het de werksessie voor iedereen relevant te maken en de groepen hanteerbaar te houden, hebben we het gebied in twee groepen opgeknipt. De ene groep was met inwoners van het gebied Middelbert, Engelbert en Meerstad en omgeving; in de andere groep zaten inwoners van het gebied Harkstede, Harkstede GN, Scharmer, Lageland en Meerstad en omgeving. Een overzicht van de georganiseerde activiteiten per maand: Maand Continu Oktober 2021 November 2021

December 2021

Januari 2022

Februari 2022 Maart 2022

Activiteit Overleg (individuele) bewoners Meerstad Nieuws – Speciale Editie naar alle meer dan 3.500 inwoners in het plangebied Meerstad (uitnodiging startbijeenkomst) 2/11 Startbijeenkomst Meerstad | Engelbert | Middelbert in Multifunctioneel Centrum Engelbert – ongeveer 150 inwoners aanwezig (offline en online) 3/11 Startbijeenkomst Meerstad | Harkstede | Scharmer | Lageland in ’t Hof van Scharmer – ongeveer 200 inwoners aanwezig (offline en online) 22/11 Overleg Toegankelijk Groningen 7 en 9/12 Overlegtafel 1 Ondernemers 14/12 Werksessie 1 Meerstad | Harkstede | Scharmer | Lageland (online) – tijdens de werksessies deden er telkens zo’n 50 inwoners mee. 15/12 Werksessie 1 Meerstad | Engelbert | Middelbert (online) – tijdens de werksessies deden er telkens zo’n 50 inwoners mee. 21/12 Overlegtafel 1 Recreatie & Toerisme 11/1 Overleg 1 Fietsersbond 18/1 Overlegtafel 1 Natuur & Landschap 25/1 Werksessie 2 Meerstad | Harkstede | Scharmer | Lageland (online) ) – tijdens de werksessies deden er telkens zo’n 50 inwoners mee. 26/1 Werksessie 2 Meerstad | Engelbert | Middelbert (online) ) – tijdens de werksessies deden er telkens zo’n 50 inwoners mee.

31/1 Werksessie 1 met zo’n 30 jongeren uit plangebied Meerstad (online) 1/2 Overlegtafel 2 Ondernemers 1/3 Overlegtafel 2 Natuur & Landschap 1/3 Werksessie 3 Meerstad | Harkstede | Scharmer | Lageland (fysiek) ) – tijdens de werksessies deden er telkens zo’n 50 inwoners mee. 3

April 2022 Mei 2022

Juni 2022

2/3 Werksessie 3 Meerstad | Engelbert | Middelbert (fysiek) ) – tijdens de werksessies deden er telkens zo’n 50 inwoners mee. 8/3 Overlegtafel 2 Recreatie & Toerisme 28/3 Ansichtkaart naar alle meer dan 3.500 inwoners in het plangebied Meerstad om ze nogmaals te wijzen op de website meerstad.eu/toekomst, alle informatie die daar al te vinden is en de mogelijkheden te reageren 11/4 Werksessie 2 Jongeren uit plangebied Meerstad (fysiek) 3/5 Ansichtkaart naar alle meer dan 3.500 inwoners in het plangebied Meerstad om ze uit te nodigen voor de Presentatie van de Agenda voor de Toekomst 16/5 Inloopavond bewonersklankbordgroep over het wensbeeld 17/5 Overlegtafel 3 Natuur & Landschap 18/5 Overleg 2 Fietsersbond 19/5 Overlegtafel 3 Recreatie & Toerisme 20/5 Overlegtafel 3 Ondernemers 25/5 Presentatie Agenda voor de Toekomst. Tijdens de middag presentatie waren er ongeveer 120 inwoners aanwezig (zowel online als offline) en tijdens de avond presentatie ongeveer 130 inwoners (zowel online als offline) 31/5 Inloopmarkt (middag) 1/6 Inloopmarkt (middag en avond)

Via de speciale toekomstwebsite meerstad.eu/toekomst zijn alle belangstellenden steeds geïnformeerd over de laatste ontwikkelingen. We hebben na publicatie van nieuwe verslagen/presentaties steeds een digitale nieuwsbrief verzonden. De website bood ook de mogelijkheid om een reactie achter te laten. Ongeveer 160 inwoners hebben hier één of meermaals gebruik van gemaakt. Ingediende reacties zijn beantwoord. Tijdens het openplanproces zijn er drie enquêtes gehouden onder de inwoners. Twee daarvan zijn uitgevoerd door dorpsbelangen onder de inwoners van het betreffende dorp; dorpsbelangen Harkstede en dorpsbelangen Meerstad. De derde enquête is uitgevoerd in opdracht van Bureau Meerstad, specifiek onder jongeren tussen 10 en 18 jaar in het plangebied Meerstad. De resultaten van alle enquêtes zijn in dit rapport opgenomen. Belangenvereniging MEER-dorpen heeft in de zomer van 2021 de dorpsvisie MEER-dorpen afgerond. Ook dit document als input gebruikt voor de totstandkoming van de Agenda voor de Toekomst. De dorpsvisie is te vinden op de website van MEER-dorpen. Behalve met inwoners en belangenverenigingen is er ook intensief samengewerkt met de gemeente Groningen en de gemeente Midden-Groningen, zowel met bestuurders als met inhoudelijke programmaleiders en specialisten.

Vervolg Alle ontvangen reacties, opmerkingen, tips en resultaten zijn meegenomen als input in het proces van de totstandkoming van de Agenda voor de Toekomst en het bijbehorende wensbeeld. De colleges van B&W van de gemeente Groningen en de gemeente Midden-Groningen stellen de Agenda voor de Toekomst vast voor verdere uitwerking in planologie, financiën en fasering. Daarna wordt de gemeenteraden van beide gemeenten gevraagd datzelfde te doen. Voor college en gemeenteraad van Midden-Groningen geldt dat besluitvorming en uitwerking zich concentreren op Harkstede en directe omgeving. Na vaststelling in beide colleges van B&W wordt er een speciale editie van Meerstad Nieuws verspreid naar alle meer dan 3.500 inwoners in plangebied Meerstad. In de krant wordt het wensbeeld gepresenteerd en toegelicht. Na vaststelling door de raad worden de planologische procedures opgestart en wordt gestart met de uitwerking van deelplannen op basis van de Agenda voor de Toekomst. Veel opmerkingen en suggesties die we nu al hebben ontvangen zijn relevant voor de uitwerkingen. Die zullen we daar bij betrekken, evenals de eerder ontvangen reacties op bijvoorbeeld het Stedenbouwkundige Programma van Eisen voor de Eemskanaalzone. Bij de uitwerking van deelplannen en projecten zullen we ook de omgeving actief betrekken.

4

Leeswijzer In dit document is een overzicht te vinden van alle ontvangen reacties, opmerkingen, tips en resultaten die we hebben mogen ontvangen tijdens het doorlopen openplanproces. In hoofdstuk 2 is de terugkoppeling te vinden van de gehouden werksessies, zowel de werksessies met inwoners als die met jongeren. Hoofdstuk 3 bevat de impressies van de verschillende overlegtafels: Natuur & Landschap, Ondernemers en Recreatie & Toerisme. Ook een impressie van de gesprekken met de Fietsersbond en Toegankelijkheid 050 zijn opgenomen. Hoofdstuk 4 bevat de resultaten van de drie enquêtes die tijdens het openplanproces zijn gehouden en hoofdstuk 5 de ingestuurde reacties van individuele inwoners/belanghebbenden en de reacties namens belangenverenigingen en werkgroepen.

5

2.

Terugkoppeling Werksessies

Via werksessies zijn we in gesprek gegaan met de inwoners van het Meerstad plangebied. De huidige inwoners hebben veel kennis van het gebied die we goed kunnen gebruiken. Ook hebben ze zelf nagedacht over hun toekomstige woon- en leefomgeving. We hebben ook werksessies georganiseerd voor jongeren in de leeftijd van 10 tot 18 jaar om ook hun wensen en ideeën mee te kunnen nemen.

2.1 Inwoners Om de werksessies voor de inwoners relevant te houden, zijn ze opgeknipt in twee groepen, voor twee gebieden. De ene groep was met inwoners van het gebied Middelbert, Engelbert en Meerstad en omgeving; in de andere groep zaten inwoners van het gebied Harkstede, Scharmer, Lageland en Meerstad en omgeving. Per gebied hebben we drie werksessies gehouden. Per groep hebben zo’n 50 mensen intensief meegedacht over de nieuwe opgave. Op basis van kaartmateriaal en referentiebeelden hebben we met verschillende invalshoeken laten zien hoe het gebied zich zou kunnen ontwikkelen. We begonnen iedere gespreksronde met een of meerdere conceptplankaarten. Op basis van de reacties hierop hebben we een nieuwe concept-kaart gemaakt voor de volgende gespreksronde. Dit heeft na drie werksessies per groep geleid tot het wensbeeld. Het wensbeeld is teruggekoppeld aan de inwoners in een presentatie van de Agenda voor de Toekomst. Meerstad | Harkstede | Scharmer | Lageland Werksessie 1: 14 december 2021 (online) Werksessie 2: 25 januari 2022 (online) Werksessie 3: 1 maart 2022 (fysiek) Meerstad | Engelbert | Middelbert Werksessie 1: 15 december 2021 (online) Werksessie 2: 26 januari 2022 (online) Werksessie 3: 2 maart 2022 (fysiek)

6

Invalshoeken Meerstad Masterplan 1.1. Werksessie Meerstad | Harkstede | Scharmer | Lageland – 14 december 2021 Op 14 en 15 december 2021 zijn tijdens de eerste online werksessies met de deelnemers van het totale plangebied drie mogelijke invalshoeken/kaarten besproken. Tijdens de werksessies heeft Martin Biewenga van West8 een uitgebreide toelichting gegeven op de diverse invalshoeken. Dit is opgenomen en terug te kijken op de website meerstad.eu/toekomst. De inbreng van inwoners op de avonden hebben wij samengevat in de onderstaande PDF. Het is aan te bevelen om de toelichting van Martin Biewenga voorafgaand aan het doornemen van deze PDF te bekijken. We hebben ervoor gekozen om tijdens de werksessies met invalshoeken aan de slag te gaan. Dat betekent niet dat er tussen die invalshoeken een keuze gemaakt moet worden. Het kan heel goed zijn dat onderdelen uit de verschillende invalshoeken uiteindelijk een plek krijgen in de voorkeursvariant, die het resultaat is van het hele participatieproces. De inbreng uit de werksessies (zie verderop) draagt dan ook bij aan de ontwikkeling van de voorkeursvariant. In de eerste sessie ging het in het gesprek met name over de woningbouw en voorzieningen en de manier waarop deze nieuwe ontwikkeling aansluiting kan vinden bij de bestaande dorpen en hoe ze hier de vruchten van kunnen plukken.

We hebben de kaarten ook met dit doel voor ogen getekend. Onderwerpen zoals bijvoorbeeld verkeer en groen komen in de volgende sessie aan de orde en zijn op deze kaarten grofmazig en schematisch weergegeven. De kaarten zullen dan ook door nieuwe inzichten en inbreng doorlopend wijzigen en in de eerst volgende werksessie besproken worden. Het goed doorgronden van de kaarten is niet eenvoudig, daarom zullen wij de tekeningen voor de volgende werksessies verrijken met meer voorbeelden en een toelichting. Naast inwoners praten we ook nog met verschillende groepen zoals ondernemers en natuur- en landschapsorganisaties. Alle input die we ontvangen, gaan we combineren in de uiteindelijke voorkeursvariant. In het proces gaan we met alle partijen kijken naar de best mogelijke oplossing voor de ontwikkeling van het totale plangebied. Goed om te weten is dat we - om te komen tot de voorkeursvariant voor Masterplan Meerstad 1.1. – moeten rekenen en tekenen. Er moet getoetst worden of plannen haalbaar, uitvoerbaar en betaalbaar zijn. Daarnaast wordt er (net als in 2005) getekend in en over het totale grondgebied (los van eigendommen). Vanwege het lopende gebiedsproces van de gemeente Groningen voor Lageland, hebben wij een aparte PDF met opmerkingen voor Lageland gemaakt.

Benieuwd naar de plannen van Meerstad | Middelbert | Engelbert? Op de website meerstad.eu/toekomst zijn deze te vinden en in te zien.

INVALSHOEK 1- GROENE BUFFER

1 LEGENDA: woonvlek landschapsvlek

Opmerkingen invalshoek 1

VOORDELEN - Je houdt het historisch lint intact. - Draagt bij aan een aantrekkelijke (woon)omgeving. - Groene zone stimuleert wandelen/bewegen/sport/recreatie. - Groene buffer geeft een landelijk gevoel. - Werken met buffers is een goed idee, zoals ook in het masterplan was afgesproken. - Mooi plan, invloed van Meerstad op centrum en kruispunt (verkeer) moet niet te groot worden. Dorps karakter behouden. - Verbinding Zuidlaardermeer positief. - Positief gevoel voor wat betreft de buffer. Laat ook het ‘plasdras-idee’ terug komen.

NADELEN - Geen vaarverbinding met ‘stadshart’ Harkstede, jammer! - In dit model heb je vanuit het dorp niet plezier van het Woldmeer hoe kunnen we het Woldmeer meer laten aansluiten bij het dorp? - Lintbebouwing valt verderop aan de Hoofdweg weg. - Er komen veel woningen, dat overvalt ons. - Erg grote concentratie woningen in het Grunopark/ De Wierden. - Fiets- en wandelroutes ontbreken door de aanleg van de vaarverbinding? SUGGESTIES/IDEEEN - 1 of 2 havens in Harkstede maken (zie de sterren op de kaart). - Graag een haven toevoegen zoals in model 3. - Komt er een sluis? Is deze afsluitbaar en alleen te gebruiken door bewoners Harkstede? (= een wens) - Wat betekent een vaarverbinding voor de overige verbindingen? Hoe gaat de vaarverbinding de overige verbindingen kruizen? - Idee: Waterverbinding en haventje door groen richting Harkstede.- Idee: Waterverbinding van Woldmeer naar Borgmeren. - Historisch lint in takt houden zonder dat je elkaar de rug toekeert. - Waarom alle woningen bij Harkstede en niet hier bijvoorbeeld (zie nummer 1 op de kaart). - Zorgen dat het lint in takt blijft! - Waar komt precies de Zuidelijke ontsluitingsweg? Dat is relevant voor velen. - Hoe komen deze mensen (in de nieuwe woningen aan de andere kant van de groenstrook) bij voorzieningen zo? - Verkeer temperen op huidige wegen.

- Wordt Grunostrand onderdeel van water? - Groene zone meer doortrekken naar Gruno/De Wieren? - Wat is het perspectief van het Grunopark? - Hoe ziet de groene buffer er uit? Open of bos? Afwisselend? - Hoe groot/breed is de buffer? - Liever een bosrand dan woningen in het zicht, maar een buffer zou ook kunnen ontstaan in de vorm van een haventje (of 2 haventjes) een afwisseling van bos met schapenweitje of een watergang of iets dergelijks. - Liever bomen dan woningen aan de horizon. - Boerenlandschap behouden, afgewisseld met coulissen, combi oud & nieuw. - Authentiek dorp behouden. Natuurlijke buffer biedt ook kansen. - Bebossing, vrij liggende fietspaden in groene buffer en richting de stad. Niet langs drukke wegen. - Wordt het natuurgebied Harksteder Broeklanden ook verder uitgebreid naar de Hamweg? - Aandacht blijven houden voor wijds uitzicht en groen vanaf Hoofdweg. Geen muren van bebouwing creëren. - Waarom is het piloteneiland weg? Zeilboten kunnen er wel omheen zeilen. - Belangrijk dat de Gemeente Groningen wel goed aangehaakt blijft.

INVALSHOEK 2 NIEUW HARKSTEDE AAN HET WOLDMEER

1 LEGENDA: woonvlek landschapsvlek

Opmerkingen invalshoek 2 VOORDELEN - Dorp wordt betrokken bij het meer. - Er is een waterverbinding met het dorp en Borgmeren. - Groot oppervlakte om te zeilen. - Haventje of verbinding (door groen) met Woldmeer positief, maar geen verbinding naar Borgmeren (want daar is het te schoon water). NADELEN - Woningen komen heel dichtbij Harkstede. - Wel erg veel bebouwing erbij ten opzichte van huidig Harkstede. - Bewoners die in Noord wonen komen vol in de bebouwing. - Lint blijft niet in stand. - De nieuwe woningen liggen wel aan het water maar de watergangen zien niet heel breed. Ligging aan het water stelt dus niet veel voor. - Groot nadeel: veel minder groen hier dan in model 1 lijkt het. - Geen groene buffer en haven. SUGGESTIES/IDEEEN - Dit plan heeft kansen (haven) maar ook risico’s (bebouwing in de ‘achtertuin’). - Wat voor woningtypes horen bij verdichting? - Hoe verhouden dichtheid zich tot voorzieningen en waar maak je deze voorzieningen? Harkstede en/of in de wierden? Verbindingen/identiteit tussen de gebieden wordt steeds ingewikkelder. - Behoud openheid en weidsheid. - Kunnen de woningen niet op andere plekken gebouwd worden en niet bij/in Harkstede? - Meer woningen bouwen bij de sportvelden of achter de discotheek. - Woningen bouwen achter Harkstede en niet aan het meer.

- Komt er hoog of laagbouw ten noorden van Harkstede? - Waarom alle woningen bij Harkstede en niet hier bijvoorbeeld (richting Lageland)? (Zie 1 op de kaart). - Zie voor mooi voorbeeld van nieuwbouw structuurvisie Harkstede 2002. Dit kan als voorbeeld dienen voor de nieuwbouw die straks komt. - Nieuwbouw moet wel aansluiten bij bebouwing Harkstede (architectuur en schaal). - Verder het meer in woningen bouwen, zodat het geheel ruimtelijker wordt. Eilanden in meer? - Meer werken met ‘tongen’ (eilanden zoals in Meerstad) en water. Water nog meer richting het dorp brengen. - Jammer dat het piloteneiland niet meer kan, waarom niet? - Wat is de groenstrook van Harkstede naar het Woldmeer? - Toezegging 800 meter groene buffer tussen Harkstede en Woldmeer? - Hoe zit het met fasering ontsluitingsweg? In relatie tot Skaeve Huse. - in de ‘kanalen’: Zorg dat je met klein bootje doorgang vindt, rondje kunt varen. Niet alleen schiereilanden. Plus denk aan beschutting om in te varen. - Evenwicht in recreatie, geen ‘massa toerisme’ leefbaar houden en maken. - Zijn dit alle opties die er zijn, geen andere opties?

INVALSHOEK 3 – HARKSTEDE AAN HET WOLDMEER

1 LEGENDA: woonvlek landschapsvlek

Opmerkingen invalshoek 3 VOORDELEN - Water tot bijna aan de dorpskern. - Aantrekkelijk, want het water is dichtbij het dorp. - Groot voorstander van de haven. - Meer levendigheid, doordat de haven dichtbij het hart van het dorp ligt. - Haven is positief, maar iets meer naar west/links. Aansluiting is dan beter bij bestaande nieuwbouw. NADELEN - Landelijk karakter verandert. Bewoners profiteren hier weinig van. - Lintbebouwing en zichtlijnen veranderen. - Direct achter de huizen aan het lint komt nu een weg. - We zien bijna geen meer en we zien huizen, geen uitzicht meer. - Huizen dichtbij het bestaande lint. - Te massief. - Slecht plan > de woningen zijn nu ingeklemd tussen 2 wegen. - Zorgen over verdichting, evenwicht in het type woningen. Huidig Meerstad is elite aan het water. - Groene zone mist in dit scenario. SUGGESTIES/IDEEEN - Behoud openheid en weidsheid. - Idee: Groenstrook ook hier tussen Hamweg en nieuwe woningen (zie pijl op de kaart bij ‘Aan meer’). - Waarom hier geen woningen? (zie nummer 1 op de kaart) - Kunnen de woningen niet meer het Woldmeer in? - Idee: Hier (verder ten noorden van Harkstede) meer woningen om aantallen te halen/ verspreiden. - Nieuwbouw moet wel aansluiten bij bebouwing Harkstede (architectuur en schaal). - Model 1 heeft de voorkeur, maar dan met de haven van dit model.

- Is er wel zicht vanuit het dorp naar het water? - Haven is wel positief, maar teveel woningen in het gebied. - We zijn niet tegen een haven, maar hoe komt dit er ruimtelijk uit te zien en wat betekent dit voor Harkstede? - Mooi dat het water naar het dorp komt, maar het dorp is wel ingesloten door huizen en wegen. - Wat betekent het verschil in waterpeilen? Zorgen over vernatting. - Graag mogelijk maken dat je een rondje Meerstad kunt (blijven) maken (wandelen en fietsen). Auto te gast. - Benieuwd naar wat er in gebied rond Middelbert, Engelbert gaat gebeuren en de relatie daarmee.

Heeft u zelf nog opmerkingen, ideeën of vragen over de getoonde invalshoeken? Dan horen we dat natuurlijk graag. U kunt hiervoor terecht op onze website meerstad.eu/toekomst. Daar vindt u een formulier dat u in kunt vullen en naar ons toe kunt sturen. Liever via e-mail? Ook dat kan. Stuur uw opmerking, vraag of idee dan naar info@meerstad.eu Alvast bedankt!

Invalshoeken Meerstad Masterplan 1.1. - Werksessie Lageland – 14 december 2021 Op 14 en 15 december 2021 zijn tijdens de eerste online werksessies met de deelnemers van het totale plangebied drie mogelijke invalshoeken/kaarten besproken. Tijdens de werksessies heeft Martin Biewenga van West8 een uitgebreide toelichting gegeven op de diverse invalshoeken. Dit is opgenomen en terug te kijken op de website meerstad.eu/toekomst. De inbreng van inwoners op de avonden hebben wij samengevat in de onderstaande PDF. Het is aan te bevelen om de toelichting van Martin Biewenga voorafgaand aan het doornemen van deze PDF te bekijken. We hebben ervoor gekozen om tijdens de werksessies met invalshoeken aan de slag te gaan. Dat betekent niet dat er tussen die invalshoeken een keuze gemaakt moet worden. Het kan heel goed zijn dat onderdelen uit de verschillende invalshoeken uiteindelijk een plek krijgen in de voorkeursvariant, die het resultaat is van het hele participatieproces. De inbreng uit de werksessies (zie verderop) draagt dan ook bij aan de ontwikkeling van de voorkeursvariant. In de eerste sessie ging het in het gesprek met name over de woningbouw en voorzieningen en de manier waarop deze nieuwe ontwikkeling aansluiting kan vinden bij de bestaande dorpen en hoe ze hier de vruchten van kunnen plukken. We hebben de kaarten ook met dit doel voor ogen getekend.

Onderwerpen zoals bijvoorbeeld verkeer en groen komen in de volgende sessie aan de orde en zijn op deze kaarten grofmazig en schematisch weergegeven. De kaarten zullen dan ook door nieuwe inzichten en inbreng doorlopend wijzigen en in de eerst volgende werksessie besproken worden. Het goed doorgronden van de kaarten is niet eenvoudig, daarom zullen wij de tekeningen voor de volgende werksessies verrijken met meer voorbeelden en een toelichting. Naast inwoners praten we ook nog met verschillende groepen zoals ondernemers en natuur- en landschapsorganisaties. Alle input die we ontvangen, gaan we combineren in de uiteindelijke voorkeursvariant. In het proces gaan we met alle partijen kijken naar de best mogelijke oplossing voor de ontwikkeling van het totale plangebied. Goed om te weten is dat we - om te komen tot de voorkeursvariant voor Masterplan Meerstad 1.1. – moeten rekenen en tekenen. Er moet getoetst worden of plannen haalbaar, uitvoerbaar en betaalbaar zijn. Daarnaast wordt er (net als in 2005) getekend in en over het totale grondgebied (los van eigendommen). Vanwege het lopende gebiedsproces van de gemeente Groningen voor Lageland, hebben wij deze aparte PDF met opmerkingen voor Lageland gemaakt. We hebben in de eerste sessie Lageland de bijgaande invalshoek besproken. De PDF met de opbrengst van Meerstad | Harkstede | Scharmer is ook te vinden op de website.

Benieuwd naar de plannen van Meerstad | Middelbert | Engelbert? Op de website meerstad.eu/toekomst zijn deze te vinden en in te zien.

Invalshoek Lageland 4 3

5 2 1

LEGENDA: woonvlek

landschapsvlek

VOORDELEN

Opmerkingen Lageland

- Ruimte voor natuur (zie nummer 1 op de kaart). - Brug over het Slochterdiep (geen autoverkeer). - Groenzone langs het Slochterdiep, beperkt recreatie. - Bouwen op de historische locaties langs het Slochterdiep, daarmee ruimte voor groene zone. NADELEN - Groen zone als recreatiegebied kan aantrekkende werking hebben waardoor het te druk wordt. - Teveel woningen in het gebied (100-300 is niet ‘weinig’). SUGGESTIES/IDEEEN Het proces overvalt ons, gaan we nu alles opnieuw bedenken? We snappen dat er eventueel nieuw wordt gebouwd op plekken waar gesloopt is. Dat het programma wijzigt, snappen we ook, maar we verwachten wel dat de gesprekspartner zeggenschap heeft. Het gevoel hebben dat je met een volwaardig gesprekspartner spreekt, daar steek je je tijd en moeite in. Waar komen die woning precies en hoeveel? (nummer 4 op de kaart). Er is ooit aangegeven dat bouwen hier niet kan – geen ontsluiting, geen internetverbinding, geen voorzieningen. Hoezo kan dat nu ineens wel? (zie ster op de kaart). Kan er een verbinding komen met het Slochterdiep? Het meer lag er in eerdere tekening tegenaan. Woldmeer – Lageland is door verschillen in waterpeil niet mogelijk. Wat zijn de mogelijkheden in de vorm van een sluis? (zie pijl op de kaart). Afwateringssluis is een bottlenek. De afwateringssluis die er nu zit zorgt ervoor dat deze groenstrook niet helemaal door kan lopen.

Geen ommetje over de dijk – dit is privéterrein (zie nummer 2 op de kaart). Eerder vanuit Slochterdiep het meer op kunnen (zie pijl op de kaart). De groenzone moet niet dienen als recreatief gebied voor inwoners van Meerstad (zie nummer 4 op de kaart). Groenzone langs slochterdiep zo groen mogelijk, geen voorzieningen die mensen aantrekken voor recreatie (zie nummer 4 op de kaart). Fiets- of autoroute? – geen autoverkeer. Brug over Slochterdiep lang gekoesterde wens (zie nummer 3 op de kaart).

Heeft u zelf nog opmerkingen, ideeën of vragen over de getoonde invalshoeken? Dan horen we dat natuurlijk graag. U kunt hiervoor terecht op onze website meerstad.eu/toekomst. Daar vindt u een formulier dat u in kunt vullen en naar ons toe kunt sturen. Liever via e-mail? Ook dat kan. Stuur uw opmerking, vraag of idee dan naar info@meerstad.eu Alvast bedankt!

Invalshoeken Meerstad Masterplan 1.1. – werksessie Meerstad | Middelbert | Engelbert – 15 december 2021 Op 14 en 15 december 2021 zijn tijdens de eerste online werksessies met de deelnemers van het totale plangebied drie mogelijke invalshoeken/kaarten besproken. Tijdens de werksessies heeft Martin Biewenga van West8 een uitgebreide toelichting gegeven op de diverse invalshoeken. Dit is opgenomen en terug te kijken op de website meerstad.eu/toekomst. De inbreng van inwoners op de avonden hebben wij samengevat in de onderstaande PDF. Het is aan te bevelen om de toelichting van Martin Biewenga voorafgaand aan het doornemen van deze PDF te bekijken. We hebben ervoor gekozen om tijdens de werksessies met invalshoeken aan de slag te gaan. Dat betekent niet dat er tussen die invalshoeken een keuze gemaakt moet worden. Het kan heel goed zijn dat onderdelen uit de verschillende invalshoeken uiteindelijk een plek krijgen in de voorkeursvariant, die het resultaat is van het hele participatieproces. De inbreng uit de werksessies (zie verderop) draagt dan ook bij aan de ontwikkeling van de voorkeursvariant. In de eerste sessie ging het in het gesprek met name over de woningbouw en voorzieningen en de manier waarop deze nieuwe ontwikkeling aansluiting kan vinden bij de bestaande dorpen en hoe ze hier de vruchten van kunnen plukken. We hebben de kaarten ook met dit doel voor ogen getekend.

Onderwerpen zoals bijvoorbeeld verkeer en groen komen in de volgende sessie aan de orde en zijn op deze kaarten grofmazig en schematisch weergegeven. De kaarten zullen dan ook door nieuwe inzichten en inbreng doorlopend wijzigen en in de eerst volgende werksessie besproken worden. Het goed doorgronden van de kaarten is niet eenvoudig, daarom zullen wij de tekeningen voor de volgende werksessies verrijken met meer voorbeelden en een toelichting. Naast inwoners praten we ook nog met verschillende groepen zoals ondernemers en natuur- en landschapsorganisaties. Alle input die we ontvangen, gaan we combineren in de uiteindelijke voorkeursvariant. In het proces gaan we met alle partijen kijken naar de best mogelijke oplossing voor de ontwikkeling van het totale plangebied. Goed om te weten is dat we - om te komen tot de voorkeursvariant voor Masterplan Meerstad 1.1. – moeten rekenen en tekenen. Er moet getoetst worden of plannen haalbaar, uitvoerbaar en betaalbaar zijn. Daarnaast wordt er (net als in 2005) getekend in en over het totale grondgebied (los van eigendommen). Benieuwd naar de plannen van Meerstad | Harkstede | Scharmer | Lageland? Op de website meerstad.eu/toekomst zijn deze te vinden en in te zien.

Invalshoek 1 • CONSOLIDATIE LANDSCHAP • GROEI VAN DE DORPEN • OPEN ZICHTEN

1 LEGENDA: woonvlek landschapsvlek vlek bedrijventerrein

2 3

4

Opmerkingen invalshoek 1 VOORDELEN In de basis verandert de opzet van het gebied niet Groene zone om huidige bebouwing is positief Af en toe is er een vergezicht, wel vooral voor nieuwe bewoners. Beetje groei van lint kan, maar niet te hoge dichtheid voor bijvoorbeeld ouderen en jongeren. NADELEN Instandhouding lint kan op deze manier niet, het lint verdwijnt door dit plan Verdikking lint, lint slibt dicht Op paar plekken linten verdichten is oké (10 is al veel voor Middelbert), maar niet zoveel als hier. Zolang de ontwikkeling het lint versterkt, zou het kunnen Behoefte aan woningen voor ouderen past niet in dit model. Uitbreidingen dorpen met 900 woningen is te fors. Dorpse karakter verdwijnt. Gevoelsmatig nu dat hier nu vooral hoogbouw komt Bebouwing achter Klein Harkstede? Dit zou open blijven. Uitbreiding liever aan Meerstad kant.

Bestaande bewoners hebben geen open zicht. Geen doorzichten, als er bossen komen dan belemmeren die het zicht Consolidatie is niet mogelijk, geen doorzichten linten Verkeersdruk aan de Hoofdweg neemt toe, hoe gaan we hiermee om? Deze groei zorgt voor teveel verkeer op de linten Weinig verbinding, daarom geen meerwaarde in dit plan.

Niet mooi om hier (Grunopark/De Wieren) helemaal dicht/vol te bouwen.

Opmerkingen invalshoek 1 OPMERKINGEN EN IDEEEN Verdichting in Eemskanaalzone, nog meer woningen zou kunnen. Let dan wel op dat het geen blok in het landschap wordt. Zoek dan verbinding naar de stad. Kan deze grens evt. opschuiven in het groen? Dan kunnen er meer woningen in de Eemskanaalzone (zie nummer 2 in de kaart) Dit was toch boswonen? Zou open blijven op natuurlijke manier (zie nummer 1 op de kaart). Hoe zien de woningen achter en om de linten er dan uit? Zone rond nieuwe ontsluitingsweg is vrij massief. De oplossing wordt niet verspreid.

Waarom hier open gedeelte? Hier hebben huidige bewoners geen profijt van. Betere optie: doorzicht Eemskanaalzone (zie nummer 3 in de kaart) De nieuwe woningen met name buiten de bestaande linten clusteren. Wel beperkte uitbrieding dorpen maar voor specifieker doelgroepen zoals ouderen, starters uit het dorp. Uitzicht Engelmeerpad handhaven. Er ligt een kans om iets toe te voegen aan het huidige landschap. Bijv. extra natuurelementen, fietspaden of wandelpaden Maak een mooi ommetje om de Middelberterplas Let op verkeer! Dat kan de weg nu niet aan (zie nummer 4 in de kaart) Let op toename verkeer door toename woningen. Lintdorpen ontzien qua verkeersdruk, Bedrijven: meer concentreren langs de A7. Afschermen van de A7. Niet midden in de woonwijken. Bijvoorbeeld kantorenpark hoeft niet in de woonwijk. Bedrijventerreinen zijn teveel verbonden met de linten en toekomstige woningen. Tip: bedrijven die zich vestigen moeten bijvoorbeeld volledig uit hout bestaan. En/of met energie te maken hebben Bedrijven positioneren richting de A7. Bedrijven langs de A7 met geluidsschermen tussen de dorpen of met bomen. Bedrijven direct aan de A7 direct onder tunnel bij Roode Haan. A7: geluidsoverlast, wordt dit meegenomen in ontwerp (normen)? Langs Borgsloot ligt gasleiding, moet daar niet iets mee gebeuren?. Wat gebeurt er met de hoogspanningsleidingen? Idee: Landmark/ hoogbouw bij P+R

INVALSHOEK 2 • VERBOSSEN LANDSCHAP • GROEI LANGS HOOFDWEG • CONSOLIDATIE DORPEN

LEGENDA: woonvlek landschapsvlek vlek bedrijventerrein

Opmerkingen invalshoek 2 VOORDELEN Combinatie bewoning + groen en de plassen zijn verbindend. Afwisselend groen landschap, veel groen Positief is dat het groen de Middelberterplas en Engelberterplas verbindt. Je kunt er een mooi afwisselend groen landschap van maken Verbossen, ecologische verbinding Kardinge en de overige gebieden om Groningen. Behoud Driebondsbos. Groen is tussen bestaand en nieuw. Bos langs de A7. Enthousiast over deze invalshoek. Bestaande woningen worden op een fraaie manier geïsoleerd. Interessante invalshoek, groene buffer tussen stad en Meerstad en linten vergroenen. Deze invalshoek sluit mooi aan bij wensen van bewoners Woonclusters (huidig en nieuw) krijgen meer kwaliteit door groene omzoming. Mooi dat de woningen meer verdeeld worden over het gebied. Toekomstige woningen in oase van groen Toekomstige woningen profiteren. Bewoning richting Meerstad Enthousiast over locatie woningen, ook vanwege meer aansluiting met Harkstede Interessant hoe het water wordt toegevoegd. Hoofdweg gaat meer op in het totaal Nieuwe waterloop

Ruimte voor uitbreiding sportvereniging. Locatie bedrijventerrein is goed NADELEN Lintbebouwing van de Hoofdweg is weg. Beloftes worden op deze manier niet nagekomen. Woningenblok tegenover Hoofdweg lijkt massief, verandert open karakter. Dichtheid wordt hoger. Verstevigen (inbreeding) van de linten, maar niet volbouwen! Het is hier geen bosrijk gebied, waarom bos? Dubbel gevoel.

Opmerkingen invalshoek 2 OPMERKINGEN/IDEEEN Nat laagveenbos is aantrekkelijk. Gestrooide bomen is fraai. Geen eikenbos of massief bos. Groen is goed als speci tussen bestaand en nieuw. Groene verbinder met veel kwaliteit. Bos positief, maar let op evt. geluidsoverlast door productiebos. Bebossing mooi, maar zorg dat je de weidsheid niet kwijtraakt rondom Woldmeer. Dit moet beiden een plek hebben Kans voor bos als geluidsbarrière vanaf A7 Geluidniveau hier al gedempt + CO2 probleem opgelost door bebossing. Driebondsbos verbinden met ander groen. Verbossen, ecologische verbinding Kardinge en de overige gebieden om Groningen. Behoud Driebondsbos. Kan er een stuk groen bij Borgsloot langs? Wat gebeurt er met de andere kant van de Borgsloot (kant van de Hoofdweg)? Komen er nog stukken gras? Let op huidige open landschap, langs linten geen bomen/ open houden. Let op biodiversiteit bij de aanplant van het bos, plant verschillende soorten bomen en kies voor inheemse boomsoorten. In Euvelgunne ligt de Hunzezone. Deze natuur graag koppelen met de natuur in dit gebied waaronder koppeling met de waterloop en de overige natuur daar (zie pijl op de kaart). Randen Borgsloot was wonen in het bos. Kan dat nog? Langs de A7 nog ruimte voor woningen? Zuidkant Olgerweg nog ruimte voor meer woningen? Zorg dat je linten behoud met groen er omheen.

Bij Gruno/ De Wierden wel de hoogte in met bouwen, om juist dan daarnaast groen in stand te houden. Eigenheid van de dorpen behouden Let op verkeersafwikkeling Hoofdweg. Meer vaarten positief, maar let op bij nieuw water op waterstanden! Kan het wel zonder heel veel sluizen en heel veel geld? En kan het wel een vaarverbinding worden naar omliggende meren? Of is het geen recreatie maar natuurontwikkeling? Varen heeft voorkeur. Wat is de gedachte achter de kanaaltjes? Varen in het gebied? Hoe zit het met vernatten (gedeeltelijk verhogen waterpeil) irt global warming en risico op insecten? Bij koppeling meren denk aan behoud waterkwaliteit Woldmeer. Waarom komen de bedrijventerreinen zo dicht naar linten? Zou het geen combi wonen/werken worden in de toekomst ipv aparte terreinen? Nee: 40 ha is puur bedrijventerrein, daarnaast combi wonen/werken/ voorzieningen in woongebieden.

INVALSHOEK 3 • • • •

VERNATTEN LANDSCHAP STADSLANDSCHAP GROEI LANGS HOOFDWEG CONSOLIDATIE DORPEN

LEGENDA: woonvlek landschapsvlek

1

bedrijvenvlek

2

Opmerkingen invalshoek 3 VOORDELEN 1/3 wonen, 1/3 water, 1/3 natuur. Principe lijkt in dit model het best gehandhaafd. Clusteren van woningen, veel groen. Wonen clusteren en groen/blauw omzomen goede oplossing. Net als invalshoek 2. Bebouwing is minder indringend, komt minder op de linten af. Bebouwing is een voordeel. Lintvorm positief. Open plekken en zichtlijnen. Weidsheid wel mooi hier. Hier liggen de bedrijventerreinen goed. Integreren met landschap. Voor ecologie is dit model meest interessant. Geweldig om te vernatten - vanuit klimaat opzicht. Bosstrook als ecologische verbinding positief.

NADELEN Woningen zijn steeds meer over eilanden verspreid. Bebouwing begint in lint Middelbert, blijft niks over. Linkerkant. Waarom tunnel als lint sowieso niet zichtbaar is. Zelfde opmerking als hierboven voor lint aan Hoofdweg, blijft ook niet intact. Woningbouw naast A7 lijkt ons ongewenst voor bewoners Maak mij zorgen over de huizen die er staan. Is erg nat, hoef je niet meer voor te doen. Hoog risico bestaande woningen. Kwetsbaar i.v.m. water. Verhogen van waterpeil is vrij kwetsbaar. Water is meer scheidend dan verbindend. Groen is meer verbindend en scheidend. Nu versplintert landschap. Dit model is vanuit geluidswering minder aantrekkelijk. Water draagt geluid. Wordt geluid A7 niet extra versterkt door water?

Opmerkingen invalshoek 3 OPMERKINGEN Landschap van Roegwold is aantrekkelijk, maar dat past hier toch niet bij dit uitloopgebied van de stad? Is dit haalbaar? Is dit realistisch? Is nu al bijzonder nat op verschillende terreinen. Liever niet nog meer water. Indruk dat dit zal gaan lijken op Onlanden > klopt dit? Dit heeft ook weer een nadeel/zorgen (muggen, fundering etc). Grote zorg: Is vernatting wel verstandig? Mogelijke risico’s irt huidige woningen te groot. Bezint eer gij begint. Algemeen: waterstanden zijn spannend en vergen veel studie. Is dit realistisch?

Bedrijvigheid prima hier, als het er dan toch moet komen. Maar dan wel groen ingepakt (zie nummer 1 op de kaart) Hebben we deze extra bedrijventerreinen wel nodig? Idee: locatie voor bedrijven hier? Je wilt daar toch niet wonen (zie nummer 2 op de kaart). Plak Eemskanaalzone niet aan het lint. Dus combineer dit model met model 2, dat lint wel zelfstandig blijft. Aan de A7 is meer plek om solitair te bouwen en daardoor kun je andere bouwvlekken verdunnen Plaatje ziet er goed uit, maar als je het als stadslandschap typeert > hoe stedelijk is dit plaatje dan nu? Wordt dit nu een verpakt gebied? Liefst een combinatie tussen invalshoek 2 en 3. Hier ligt massief gedeelte heel mooi. Goed organisch is opgelost (woningen in het midden). Qua woningen en bedrijven mooie verdeling, alleen dan in invalshoek 2. Dit ontwerp is minder mooi dan het 2e model - Weidsheid wel mooi hier. Combinatie invalshoek 2 en 3 lijkt goed alternatief, open, water én bos. Waarom een zuidelijke ontsluitingsweg? Vanuit belangenvereniging om gevraagd i.v.m. sluipverkeer en nodig om Hoofdweg te ontlasten Maak ontsluitingen naar Harkstede beter zodat de voorzieningen versterkt worden i.p.v. nieuwe voorzieningen toevoegen. Nieuwe voorzieningen mogen niet ten koste gaan van bestaande.

Opmerkingen van toepassing op alle invalshoeken Voorop lopen bij duurzaam woningbouw zowel qua energieverbruik als bouwmaterialen. Laat dit bijv. het eerste betonvrije woningbouw project in NL worden? Natuurinclusief bouwen. Bouw met natuurlijke spaces en niet hoger dan 4 verdiepingen om de binding met elkaar te houden. Vanaf industrieterrein, deze kunnen dan vanaf water een dijk beginnen (Art wall woning).

Aandacht voor infrastructuur. Middelbert en Engelbert moeten ontzien worden qua verkeersdruk als gevolg van de extra woningen. Moeilijk om direct een oordeel over te geven (aan de 3 modellen) als leek zijnde. Behoefte aan sfeerbeelden. Sportrecreatie: mensen uit de stad willen graag bij Meerstad omgeving sporten. Waarom, terwijl Kardinge dichtbij is? > waar worden deze kleinschalige verenigingen gesitueerd bij groei van dit gebied (dorpse samenhang, kleinere settings)? Hubs spreiden. Voorzieningen ook gewenst op de hoek van de straat (bakker, slager etc.).

Hoe pakt deze groei uit voor de huidige bewoners (impact). Je gunt nieuwe bewoners zelfde kansen als huidige bewoners om elkaar te ontmoeten/ontwikkelen (diversiteit) / gemixt bouwen. Maak een mix van bewoners (ouderen, jongeren, mensen met beperking, gezinnen, alleenstaanden etc.). Dat mensen zich veilig voelen. Bouw ook meer sociale woningen aan het Woldmeer. Meer variatie in woningsementen, o.a. levensloopsbestendig, familiewoningen, starters. Bestaande karakteristieke boerderijen passen nu heel erg bij huidige beeld/sfeer van dorpen (karakter). Mooi om hier ontmoetingsplekken (dat wordt nu gemist) van te maken en deze sferen te behouden. Ontmoeting in Middelbert > hangt er vanaf wat er met het lint gebeurt. Volume wat een dorpskern kan hebben, dorp heeft daar zelf geen baat bij. Trots op cultuurhistorie (Middelbert). Boerderijen in stand houden. Eigenheid van de dorpen behouden/ in stand houden van de lintdorpen Concentraties natuur en concentraties bebouwing = robuuster Natuur en groen heel belangrijk in dit gebied (kijk bv naar Lewenborg als inspiratie) > goede structuur van groene leefomgeving. Natte veen natuurlijk laten ontwikkelen. Dus geen kunstmatig stuk natuur. Dat is de mooiste natuur. Pas op dat je het lint niet kwijtraak door er direct nieuwbouw tegenaan te bouwen (zet er groen tussen). Wordt groot meer, denk goed over inrichting meer na.

Zorg dat er geen kans is voor golfslag, let op oeverbescherming. Toevoegen van recreatieve voorzieningen, eenvoudige wandelroutes, spannende/ uitdagende ommetjes (niet alles hoeft bestraat) en bankjes op mooie plekken. Idee: breng vee in het landschap. Bij bedrijventerreinen ook zorgen voor veel groen.

Heeft u zelf nog opmerkingen, ideeën of vragen over de getoonde invalshoeken? Dan horen we dat natuurlijk graag. U kunt hiervoor terecht op onze website meerstad.eu/toekomst. Daar vindt u een formulier dat u in kunt vullen en naar ons toe kunt sturen. Liever via e-mail? Ook dat kan. Stuur uw opmerking, vraag of idee dan naar info@meerstad.eu Alvast bedankt!

Invalshoeken Meerstad Masterplan 1.1. Tweede werksessie Meerstad | Harkstede| Scharmer – 25 januari 2022 Op dinsdag 25 en woensdag 26 januari zijn tijdens de tweede serie werksessies nieuwe concept-kaartbeelden van het totale plangebied gepresenteerd. De inbreng van de eerste werksessies is hierin zo goed mogelijk verwerkt. Martin Biewenga van West8 heeft een toelichting gegeven op de nieuwe concept-kaartbeelden. Deze is opgenomen en terug te kijken op de website meerstad.eu/toekomst. Na de toelichting hebben de deelnemers in kleinere groepen aan de hand van vragen de kaartbeelden besproken. De inbreng de deelnemers aan de tweede werksessie hebben wij samengevat in de onderstaande PDF. Het is aan te bevelen om de toelichting van Martin Biewenga voorafgaand aan het doornemen van deze PDF te bekijken. In deze tweede sessie ging het in het gesprek met name over de groenstrook tussen de huidige en nieuwe bebouwing bij Harkstede, de nieuwe woonvlekken en de zuidelijke ontsluitingsweg. We hebben de concept-kaartenbeelden ook met dit doel voor ogen getekend. De vlekken voor deze gebieden zijn op de kaarten grofmazig en schematisch weergegeven. De kaarten zullen dan ook door nieuwe inzichten en inbreng doorlopend wijzigen en in de eerst volgende werksessie besproken worden.

Naast inwoners praten we ook nog met verschillende groepen zoals ondernemers en natuur- en landschapsorganisaties. Alle input die we ontvangen, gaan we combineren in de uiteindelijke voorkeursvariant. In het proces gaan we met alle partijen kijken naar de best mogelijke oplossing voor de ontwikkeling van het totale plangebied. De verslagen van deze sessies zijn ook terug te vinden op de website meerstad.eu/toekomst . Goed om te weten is dat we - om te komen tot de voorkeursvariant voor Masterplan Meerstad 1.1. – moeten rekenen en tekenen. Er moet getoetst worden of plannen haalbaar, uitvoerbaar en betaalbaar zijn. Daarnaast wordt er (net als in 2005) getekend in en over het totale grondgebied (los van eigendommen). Vanwege het lopende gebiedsproces van de gemeente Groningen voor Lageland, hebben wij een aparte PDF met opmerkingen voor Lageland gemaakt. De PDF met de opbrengst van Lageland is ook te vinden op de website. Benieuwd naar de plannen van Meerstad | Middelbert | Engelbert? Op de website meerstad.eu/toekomst zijn deze te vinden en in te zien.

Invalshoeken Meerstad Masterplan 1.1. – Tweede werksessie Meerstad | Harkstede | Scharmer – 25 januari 2022

1

Korte samenvatting Groen Deelnemers zien bij Harkstede graag een bredere groenstrook tussen huidige en nieuwe bebouwing. De nieuwe tekening komt onvoldoende tegemoet aan die wens. De groenstrook kan met name bij het centrum van Harkstede een plek voor ontmoeting, cultuur of sport worden. Hoe verder van het centrum, hoe meer ruimte voor rust en natuur. De groenstrook kent een variatie in beplanting en loopt bij voorkeur door tot aan de Hamweg. Begin liefst zo snel mogelijk met het aanplanten van het groen. Kansen Meer inwoners biedt de kans het centrum te verlevendigen, het winkel- en horeca aanbod te vergroten en een aanvullend aanbod (sport-) voorzieningen te maken. Het aanbod moet bij het dorp passen en er moet voldoende parkeergelegenheid zijn. Deelnemers vragen of de waterskibaan terug kan komen als deze bij Grunopark niet kan blijven. Op het Haventje bij Harkstede werd enthousiast gereageerd. Dat kan een mooie aanvulling op het dorp worden en het centrum aantrekkelijker maken. Sommige deelnemers vragen zich af of de Haven niet beter op een andere plek kan komen te liggen. Woningen Wat woningaanbod betreft is de wens te variëren. Woningen voor starters, senioren en sociale huurwoningen worden veel genoemd. De woningen zouden ook wel wat meer verspreid mogen worden. Houd ook bij de plannen voor Grunopark/De Wierden rekening met de bestaande bebouwing.

Verkeer De nieuwe ontsluitingsweg die nodig voor verkeer uit de nieuwbouw bij Harkstede en uit toekomstig Grunopark/De Wierden roept veel vragen op. Omwonenden willen erg graag snel meer duidelijkheid over het soort weg en de ligging ervan. Er worden ook alternatieve routes aangedragen. Grijp de ontwikkeling aan om een mooi fietsnetwerk te maken met een rondje meer en pak bestaande onveilige of onprettige fietspaden dan ook meteen aan. Water De nieuwe watergangen in het gebied spreken aan. De meningen over een vaarverbinding tussen Woldmeer en Zuidlaardermeer via de Borgmeren zijn verdeeld.

Invalshoeken Meerstad Masterplan 1.1. – Tweede werksessie Meerstad | Harkstede | Scharmer – 25 januari 2022

2

Gedetailleerde uitwerking >> Groenstrook tussen huidige en nieuwe bebouwing bij Harkstede Suggesties/ideeën/vragen • • • • • • • • • • • • • • • • • •

De groenstrook zoals die nu in de tekening staat, herkennen we niet uit de vorige werksessie Er is teleurstelling over de nieuwe tekening t.a.v. de eerste werksessie die we hebben gehad. Het gevoel leeft dat er niks is gedaan met de opmerkingen die toen zijn gemaakt. Worden we wel serieus worden genomen en geldt onze stem wel echt? Het gaat daarbij met name om de groenstrook en hoe die nu op de tekening staat. Die is te smal en te weinig groen. De groenbuffer wordt gemist op de kaart. Teleurstellend dat dit een smalle groene streep is geworden, daarmee komt de groenbuffer niet tot z’n recht. Het kaartje van de vorige sessie gaf een beter beeld van de groenbuffer Positief over de nieuwe tekening, want het lint wordt bewaard en het nieuwe en oude gedeelte van Harkstede keren elkaar de rug niet toe. We vinden de tekening die nu voorligt te ver weg van de kaart van het Masterplan uit 2005. We zien onze input van de vorige keer niet terug. Maak er een stevige strook van. Veel tuinen zijn al 200 meter. Denk aan 800-1200 meter De groenstrook zou wat ons betreft minimaal 1.000 meter moeten zijn en ook achter de Hamweg moeten liggen. Vanaf de rooilijn van de Hoofdweg met veel recreatie en groen waardoor herten en dieren veel ruimte krijgen. Geef ook water de ruimte. Groene buffer moet een ondergrens van minimaal 300 meter hebben.

De buffer zou 600 tot 800 meter breed moeten zijn, misschien zelfs 1000 m. De groenstrook moet doorlopen tot langs de Hamweg en tot aan het Slochterdiep Ook zou volgens sommigen de groenbuffer door moeten lopen ter hoogte van de kern van Harkstede. De groenstrook moet voldoende body hebben om een groenstrook te zijn. Mooi als er wel hier en daar doorzichten zijn Zichtlijnen en weidsheid behouden. Ook zicht op het Woldmeer Graag afwisselende beplanting/bebossing Struwelen toevoegen aan de groenstrook. Ruimte voor de natuur/dieren. Maak er een groene ecologische zone van Er is veel wild in de omgeving (reeën, hazen etc.) die ook door de buffer moeten kunnen bewegen.

Invalshoeken Meerstad Masterplan 1.1. – Tweede werksessie Meerstad | Harkstede | Scharmer – 25 januari 2022

3

• • • • • • • • • • • • • • • •

• •

Kunnen we in de groenstrook wandelpaden toevoegen met wilde bloemen en natuur? Wandelroutes door groenzone moeten spannend en afwisselend. Geen betonpaden maar mag ook een pad door het gras zijn. Maak een charmant gedifferentieerd gebied. Onderzoek of er wandelpaden over privélanderijen gemaakt kunnen worden (Zie voorbeeld Ommelanden). De groene buffer moet autovrij blijven. Mogelijk een waterloopje in de groenstrook, met mogelijkheden om te kanoën. Er is behoefte aan ruiterpaden. Speelplekken voor de jeugd wordt ook genoemd als mogelijke invulling. De strook hoeft niet overal even breed te zijn, dat mag wel wat speelser en natuurlijker Kan Midden-Groningen niet een groenstrook aanleggen op eigen grondgebied? De groenstrook moet de ontmoeting bevorderen tussen inwoners van ‘Nieuw Harkstede’ en de oorspronkelijke bewoners van het dorp. Nabij het centrum is in de groenstrook ruimte voor meer activiteiten, recreatie, sporten en cultuur. Hoe verder van het centrum, hoe meer natuur Kunnen we het groen al laten beginnen in het centrum van Harkstede als cultureel begin, dus met terrassen en mogelijkheden voor kleinschalige evenementen en dat uit laten monden in een brede groenstrook met meer recreatie en natuur? Beeld van de groenstrook is een afwisseling van open en bosrijk gebied met daarin sportaanleidingen, ruiterpaden, kinderboerderij/ hertenkamp.

De groen buffer moet een vibe á la Vondelpark/ Noorderplantsoen krijgen. Ruimte voor groen maar ook sport, cultuur (muziekkoepel). Functionaliteiten combineren. De voorgestelde invulling van de buffer in de presentatie (bomen, recreatief landschap, dorpstuinen) zijn allemaal aantrekkelijke opties, maar dit is meer een punt van uitwerking en in deze fase niet zo relevant. Ga snel met het ontwikkelen van het groene deel bezig. Bomen hebben tijd nodig om te groeien. Doe dit nog voor de andere ontwikkelingen aan. We willen niet lang in een bouwput zitten. Dus start met de groenontwikkeling. Dan zijn de eerste contouren al duidelijk en weten we wat er gaat komen. Ontwikkel de groenstrook voor dat de huizen er staan/ er mensen wonen. Het duurt even voordat het groen ook echt wat is. Gepleit wordt voor snelle start van de aanleg van de groenbuffer, zodat bomen al volwassen zijn voordat met de bouw wordt begonnen.

Invalshoeken Meerstad Masterplan 1.1. – Tweede werksessie Meerstad | Harkstede | Scharmer – 25 januari 2022

4

Kansen voor Harkstede en Meerstad Suggesties/ideeën/vragen • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Kunnen we het hertenkamp uit het centrum van Harkstede halen? Dan een nieuwe invulling geven aan die plek en het hertenkamp vestigen in de nog aan te leggen groenstrook. De komst van nieuwe woningen zorgt voor meer draagvlak voor voorzieningen. Mooi als er bijvoorbeeld een leuke winkelstraat zou komen. Pak de kern van Harkstede aan zodat het een echte en aantrekkelijke kern wordt met meer winkels en horeca Het gebied maakt een positieve waardeontwikkeling door en het biedt kansen om het centrum van Harkstede te versterken. Zou mooi zijn als er een nieuwe plek komt voor de markt zodat die kan groeien. Maak dan wel een goede verbinding met het centrum zodat je elkaar versterkt Winkels, sportvoorzieningen en scholen kunnen profiteren van de komst van nieuwe inwoners, maar door sommigen wordt dit niet als wenselijk gezien; het dorpskarakter moet behouden blijven. Laat bijvoorbeeld de Kamer van Koophandel onderzoek doen naar kansen en mogelijkheden voor mkb Kansen voor nieuw aanbod, bijvoorbeeld een sportschool Er mist een basketbalvereniging in Meerstad. Veel kinderen uit Meerstad bij de basketbalvereniging in Haren omdat dit niet in Meerstad is. Versterk waar het kan huidige (sport)voorzieningen en hol ze niet uit. Ondersteun waar nodig financieel zodat ze de groei op kunnen vangen. Zorg dat gymzalen en sportvelden voldoen aan eisen om er ook wedstrijden te kunnen spelen.

Voor wat betreft voorzieningen probeer elkaar (Meerstad-Harkstede) aan te vullen en niet te beconcurreren. Zorg voor tijdige realisatie van speeltuintjes en kinderopvang. In Meerstad worden speeltuintjes te laat aangelegd en is er te weinig ruimte voor kinderopvang. Kinderen moeten nu naar Beijum omdat er in Meerstad geen plek is. Mist een bedrijf dat elektrische bootjes verhuurd. Niet iedereen heeft een bootje maar wil misschien wel een keer varen. Is een mooie aanvulling op de voorzieningen. Een natuurkamping is een leuke toevoeging aan de voorzieningen. Verder biedt Meerstad kansen voor snel internet in het buitengebied, de veiligheid van de Hoofdstraat kan verbeterd worden en er komen wellicht dan meer speelplekken voor de jeugd. Harkstede kan zeker profiteren van de recreatieve ontwikkeling in Meerstad. Maar er wordt ook bij gezegd dat niet onderschat moet worden dat er recreatieve druk gaat ontstaan, vergelijkbaar als het Paterswoldsemeer. Nagezonden door een deelnemer: Wat is de recreatieve verwachting van de Stad van het Woldmeer? Paterswolde meer heeft veel meer horeca. Het lijkt dat Woldmeer een meer sportievere recreatieve bestemming krijgt. Strandjes maximale capaciteit was afgelopen jaar op sommige dagen al bijna gehaald en moet wel rekening mee gehouden worden.

Invalshoeken Meerstad Masterplan 1.1. – Tweede werksessie Meerstad | Harkstede | Scharmer – 25 januari 2022

5

• • •

Zorg voor een strand van voldoende maat in de omgeving van Harkstede Er zou een strand bij Borgmeren komen maar dat is niet gebeurd. Strand hoeft niet perse zand te zijn, zolang er maar voldoende ruimte is om het water in te gaan en te verblijven. Let op: leuke dingen trekken mensen aan die mogelijk ook met de auto komen. Zorg dus voor voldoende parkeergelegenheid. Let op voldoende parkeerplaatsen in het nieuwe centrum van Harkstede

Het haventje bij Harkstede Suggesties/ideeën/vragen • • •

•

Het haventje biedt kansen voor levendigheid, winkeltjes en horeca Het haventje moet wel een rechtstreekse verbinding hebben met het dorp. Het haventje zou vanaf het meer zonder sluis toegankelijk moeten zijn. Een haven aan het uiteinde van een sloot (kwelsloot) is geen optie. Wellicht dat de haven juist meer naar het westen bij Grunopark moet komen, maar sommigen zeggen dat een haven in open verbinding met het meer en bij het centrum juist kansen biedt voor versterking van het centrum. Men begrijpt dat een open haven aan het meer zonder sluis buiten de kwelsloot moeten komen te liggen tenzij er stevige kades worden gemaakt. Nagezonden door een deelnemer: Bij het haventje waren er vragen of mensen dat echt gaan bezoeken als ze door een sluis moeten vanwege de kwelsloot. Ook werden vragen gesteld bij de grote ingreep in het dorp met verkeer. Alternatief ter overweging is verplaatsing richting Gruno buurtschap hetgeen ook veel meer mogelijkheden geeft om een watersportzaak en aanvullende voorzieningen te verzorgen. Ook lijkt er in het onderzoeksrapport "Vaarverbinding Woldmeer-Zuidlaardermeer" (zie naslag op toekomstmeerstad.eu) water langs te lopen.

Woningbouw/bebouwing Suggesties/ideeën/vragen • • • • • •

Bebouwing tegen dorp moet aanvullend zijn op de woningen in Harkstede denk aan seniorenwoningen (bijv. appartementen). Graag seniorenwoningen bouwen die passen bij de omgeving, dus ruim en groen. Dan is het voor senioren uit de omgeving aantrekkelijk om door te stromen Wat betreft woningbouw, richt je op diverse doelgroepen, bouw ook (betaalbare) woningen voor senioren en starters Meerstad kan ook voorzien in de behoefte aan senioren en starterswoningen. Ook sociale huur is een enorm tekort aan omdat wat sociale huur was verkocht wordt. Daarnaast is betaalbaar wonen een aandachtspunt. Jongeren trekken weg omdat ze niks in Harkstede kunnen kopen.

Invalshoeken Meerstad Masterplan 1.1. – Tweede werksessie Meerstad | Harkstede | Scharmer – 25 januari 2022

6

• • • • • • •

•

Denk ook aan ook vrijstaande en halfvrijstaande woningen. Harkstede is gemêleerd qua soort woningen en bewoners. Dit moet ook zo blijven er moet voor iedereen wat zijn dus niet alleen vrijstaande woningen. Waarom geen bosrandwoningen in het groen? Daar kan ook veel geld voor worden gevraagd. Liever geen flats/hoogbouw in plangebied. De past niet bij de omgeving Inwoners hebben voor deze omgeving gekozen vanwege het groen, de wandelpaden en de ruime opzet Kan er niet een extra lint naar het Noorden worden gemaakt en de bebouwing daaraan ontwikkelen. Dus vanuit de haven naar boven toe? Kunnen we niet huizen bouwen bij het terrein van voormalig Skopje? Dat stond ook oorspronkelijk in de plannen van het oude Masterplan. Dat je daar nog meer woningen bouwt? Officieel waren het er 500. Dat is misschien wat veel. Maar woningbouw op die plek kan wel. Mooie plek voor seniorenwoningen. Een vraag die wordt gesteld: Waarom moeten alle woningen aan het meer worden gesitueerd? Waarom niet ook bijvoorbeeld in de omgeving van de Bielefeldslaan of in woonvlekken ten oosten van de Hamweg. Sommigen zeggen juist dat de rest van de omgeving van Harkstede groen moet blijven en dat met de overname van Meerstad door gem. Groningen de woonvlekken langs de Hamweg uit beeld zijn.