Document · PDF

Bijlage 1 Voortgangsrapportage 2024-I.pdf

gemeenteraad 17 juli 2024, gemeente GroningenBij agendapunt: *: BEGROTINGSWIJZIGINGEN 1e KWARTAAL 2024 VGR I15.690 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Voortgangsrapportage I 2024 Gemeente Groningen

Inhoudsopgave Inleiding ........................................................................................................................................................................... 3 Stand van zaken ............................................................................................................................................................... 3 Programma's .................................................................................................................................................................... 7 Programma 1: Economie en Ruimte ................................................................................................................................. 7 Deelprogramma 1.1: Economie en werkgelegenheid ........................................................................................................... 9 Deelprogramma 1.2: Mobiliteit........................................................................................................................................... 10 Deelprogramma 1.3: Wonen ............................................................................................................................................... 13 Programma 2: Leefomgeving en Veiligheid ....................................................................................................................

16 Deelprogramma 2.1: Kwaliteit van de leefomgeving .......................................................................................................... 17 Deelprogramma 2.2: Veiligheid........................................................................................................................................... 18 Programma 3: Vitaal en Sociaal ...................................................................................................................................... 20 Deelprogramma 3.1: Werk en inkomen .............................................................................................................................. 21 Deelprogramma 3.2: Onderwijs .......................................................................................................................................... 26 Deelprogramma 3.3: Welzijn, gezondheid en zorg ............................................................................................................. 28 Deelprogramma 3.4: Sport en bewegen ............................................................................................................................. 31 Deelprogramma 3.5: Cultuur ..............................................................................................................................................

33 Programma 4: Dienstverlening en bestuur ..................................................................................................................... 35 Deelprogramma 4.1: Dienstverlening ................................................................................................................................. 35 Deelprogramma 4.2: College, raad, wijkontwikkeling en wijkvernieuwing ........................................................................ 37 Deelprogramma 4.3: Algemene inkomsten en post onvoorzien ........................................................................................ 39 Deelprogramma 4.4: Overhead en ondersteuning organisatie .......................................................................................... 40 Paragrafen ..................................................................................................................................................................... 42 Paragraaf 1: Wijkontwikkeling en wijkvernieuwing ............................................................................................................ 42 Paragraaf 2: Duurzaamheid .................................................................................................................................................

42 Paragraaf 9: Bedrijfsvoering ................................................................................................................................................ 42 Strategische HR-agenda ................................................................................................................................................. 42 Slot en nacalculaties ....................................................................................................................................................... 43 Voortgang van onderzoeken doeltreffendheid en doelmatigheid .................................................................................. 43 Hervormingen ................................................................................................................................................................ 44

Inleiding In deze eerste voortgangsrapportage 2024 van de gemeente Groningen informeren wij u over de voortgang van de begroting en geven wij een prognose van het resultaat over 2024. De voortgangsrapportage heeft de functie van het verstrekken van actuele informatie over de stand van zaken en voortgang van de begroting. Leeswijzer De voortgangsrapportage begint met een stand van zaken. In de programma’s geven we de verwachte afwijkingen per programma weer zowel op de uitvoering van beleidsdoelen als op de financiën. Daarna gaan we in op de stand van zaken rondom de paragrafen Integraal Gebiedsgericht Werken, Duurzaamheid en Bedrijfsvoering. De afwijkingen in de uitvoering van beleidsdoelen lichten we toe en geven we aan door gekleurde icoontjes (stoplichtenrapportage). Groen- betekent dat we de doelstelling naar verwachting gaan halen. Oranje betekent dat voor het behalen van de doelstelling bijsturing noodzakelijk is. Rood-- betekent dat het halen van de doelstelling vermoedelijk niet mogelijk is. De doelstellingen die we verwachten te behalen melden we hier niet. Daarnaast geven we een toelichting op de verwachte financiële afwijkingen vanaf 500 duizend euro ten opzichte van de begroting en op bestuurlijk relevante afwijkingen. Dit betekent dat niet bij alle beleidsvelden toelichtingen zijn opgenomen.

Stand van zaken In dit hoofdstuk geven we een samenvatting van de financiële prognose 2024 op basis van de gegevens die we presenteren in de programma’s. Vervolgens geven we een toelichting op de grootste beleidsmatige ontwikkelingen en een toelichting bij de belangrijkste financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting.

Hoofdlijnen prognose resultaat Verwacht resultaat 2024 Onze inschatting voor dit jaar is een plus van 45,6 miljoen euro bruto resultaat, op een begroting van 1,3 miljard euro. Ons ambitieniveau is hoog en zien ook dat de krapte op de arbeidsmarkt, prijsstijgingen en schaarste van materialen een flinke impact hebben op de uitvoerbaarheid en doorlooptijd van zowel onze geplande projecten alsook (bouw- en ontwikkelprojecten) van andere Groningse organisaties en particulieren. Hierdoor verwachten we op een aantal fronten vertraging in de uitvoering, waardoor budgetten niet volledig worden ingezet. Dit zien we bijvoorbeeld bij samenwerkingsverbanden en projecten. Ook zien we op dit moment een aantal nadelen, waaronder nog steeds hogere structurele lasten voor Jeugdhulp. Op dit moment is het nog te vroeg om bij alle budgetten een gedegen prognose af te geven. Bij de tweede voortgangsrapportage geven we hierover een scherper beeld af. Na de zomer komen we met een voorstel om niet beïnvloedbare zaken het jaarrekeningresultaat niet onnodig te laten beïnvloeden. Dit gaat bijvoorbeeld over resultaat op gemeentefonds of samenwerkingsverbanden. Grootste afwijkingen Het resultaat na aftrek van de met uw raad afgesproken toegestane bestemmingen wordt ingeschat op een plus van 37,8 miljoen euro. Het grootste voordeel hierin is 21,6 miljoen euro op het gemeentefonds.

Dit wordt veroorzaakt door effecten september circulaire 2023 en mei circulaire 2024. Deze ontstaan hoofdzakelijk door de accresbijstelling van het rijk en door een bijstelling van de maatstaven, met name een hoger aantal huishoudens met een laag inkomen en een hoger inwoner aantal. Ook is de verwachte onderuitputting van het BTW-compensatiefonds 2,4 miljoen euro hoger dan geraamd. Een uitgebreidere toelichting op de bijstelling van het gemeentefonds is opgenomen in het raadsvoorstel Meicirculaire 2024 (177018-2024)

Enkele andere voordelen die we voorzien zijn de nacalculatie loon- en prijscompensatie 2 miljoen euro, maatschappelijke opvang 4,8 miljoen euro, vrouwenopvang 1 miljoen euro, BUIG 4,5 miljoen euro, parkeerbedrijf 4,7 miljoen euro en 2,4 miljoen op de WMO. Enkele nadelen die we voorzien zijn 3,2 miljoen euro bij de jeugdzorg en 1,5 miljoen op de bijzondere bijstand, Studietoeslag en Individuele inkomens toeslag. Afwijkingen in relatie tot de begroting 2025 Er zijn een aantal grote afwijkingen die invloed hebben op de begroting voor de komende jaren, zoals de kosten bijzondere bijstand, basisbanen, diverse toeslagen en jeugdzorg, maar ook het structurele voordeel bij het gemeentefonds. Daarom hebben we de structurele afwijkingen betrokken bij het opstellen van de ontwerpbegroting 2025. Financiële situatie op langere termijn De prognose van het resultaat over 2024 geeft net als bij de jaarrekening 2023 een vertekend beeld van de werkelijke gemeentefinanciën voor de komende jaren. Vanaf 2026 is namelijk sprake van een structureel tekort in de gemeentefinanciën, onder andere veroorzaakt door landelijke kortingen op het gemeentefonds. De opgaven voor de gemeente zijn groot waarbij de financiën van de gemeente onder zware druk staan. Daarbovenop komt nog dat gemeenten wettelijke taken krijgen opgelegd van het Rijk, zonder dat daar voldoende budget tegenover staat.

Voorbeeld hiervan is de jeugdzorg, maar ook de invoering van de Omgevingswet. Dit zien we ook terug in de knelpunten voor de begroting 2025. We zien we ook kosten op andere gebieden toenemen zoals bestaanszekerheid, veiligheid, beheer en onderhoud, energietransitie, maatschappelijk vastgoed en organisatie. Tegelijk hebben we de komende jaren een grote investeringsopgave. In de voorjaarsbrief wordt de raad geïnformeerd over de ontwikkelingen in het meerjarenbeeld.

Prognose resultaat 2024 voor bestemming per programma Onderstaande grafiek en de tabel daaronder laat per programma het resultaat voor bestemming zien.

Programma (bedragen x 1.000 euro)

Prognose resultaat

01 Economie en Ruimte

5.100

01.1 Economie en werkgelegenheid

01.2 Mobiliteit

4.900

01.3 Wonen

200

02 Leefomgeving en Veiligheid

249

02.1 Kwaliteit van de leefomgeving

02.2 Veiligheid

249

03 Vitaal en Sociaal

13.085

03.1 Werk en inkomen

3968

03.2 Onderwijs

1.010

03.3 Welzijn, gezondheid en zorg

6.794

03.4 Sport en bewegen

1.352

03.5 Cultuur

-39

04 Dienstverlening en bestuur

27.150

04.1 Dienstverlening

932

04.2 College, raad, wijkvernieuwing en gebiedsgericht werken

24.166

04.3 Algemene inkomsten en post onvoorzien

1.327

04.4 Overhead en ondersteuning organisatie

725

Eindtotaal

45.584

De prognoses lichten we toe in de hoofdstukken per programma verderop in dit document, daarom beperken wij ons hier tot de prognose van de resultaten in grafiek- en tabelvorm.

Beïnvloedbaarheid resultaat Het verwachte resultaat van 45,6 miljoen euro bestaat voor een deel uit resultaten die niet (direct) beïnvloedbaar zijn, waaronder resultaten op het gemeentefonds. Nog een grote factor betreft de resultaten op samenwerkingsverbanden, waaronder Maatschappelijke Opvang van 4,8 miljoen euro. In de samenwerking wordt bepaald waaraan en wanneer het budget wordt besteed. Dit kunnen wij als gemeente Groningen niet zelfstandig bepalen. Onze verwachting is dat de voordelen voor Maatschappelijke Opvang vanaf 2025 sterk verminderen.

Besteedbaar resultaat Het resultaat wordt onderverdeeld in een vijftal resultaat categorieën. Per categorie gelden regels voor de besteedbaarheid hiervan. Dit is vastgelegd in het kader voor resultaatbepaling en resultaat bestemming. In onderstaande tabel ziet u het resultaat voor bestemming, het niet-besteedbare deel en het resultaat na bestemming.

Resultaatcategorie (bedragen x 1.000 euro)

Resultaat voor Niet Besteedbaar bestemming besteedbaar

Samenwerkingsverband

5.866

Inc middelen Gemeentefonds

1.228

Meerjarig project

380

Bijzonder resultaat

264

Regulier/overig resultaat*

37.846

Totaal resultaat

45.584

37.846

7.738

*Inclusief voordeel gemeentefonds

Hieronder volgt een toelichting per resultaatcategorie. Samenwerkingsverbanden De resultaten die binnen (regionale) samenwerkingsverbanden ontstaan zijn niet eenzijdig beschikbaar voor de gemeente Groningen, maar zullen in 2025 bestemd blijven voor de samenwerkingsverbanden. Het resultaat heeft met name betrekking op Maatschappelijke Opvang. Incidentele middelen gemeentefonds Dit betreffen resultaten op de via het gemeentefonds beschikbaar gestelde incidentele middelen via de circulaires voor een specifiek doel. Voor deze middelen is een tweejarige bestedingstermijn afgesproken met de raad. Het resultaat bestaat voornamelijk uit middelen voor de uitvoeringsplannen intensivering Schuldhulpverlening. Meerjarige projecten Dit betreffen resultaten op door de raad vastgestelde meerjarige projecten. Resultaten hierop blijven gedurende de looptijd van deze projecten beschikbaar, tenzij deze resultaten niet meer nodig zijn voor het vervolg van het project. De budgetten voor deze meerjarig projecten worden veelal in één keer ter beschikking gesteld. De besteding van deze middelen is echter gedurende de looptijd van de projecten. Het betreft hier voornamelijk het project ‘Opruimen SBR korrels kunstgrasvelden’.

Bijzondere resultaten Dit betreffen resultaten waar separaat een door de raad vastgesteld kader onder ligt, of waar het gaat om resultaten binnen een gesloten systeem (bij kostendekkende tarieven). Voorbeelden hiervan zijn SIF-middelen (Stedelijk Investerings Fonds) en resultaten op grondzaken. Reguliere resultaten Tekorten of overschotten op reguliere budgetten worden bij de jaarrekening verrekend met de algemene middelen. Deze middelen kunnen vervolgens via een integrale afweging worden ingezet voor de komende begroting of ter versterking van ons weerstandsvermogen. De resultaten worden nader toegelicht bij de deelprogramma’s en samengevat in de VGR in ’t kort.

Begrotingsrechtmatigheid Met ingang van boekjaar 2023 is de rechtmatigheidsverantwoording ingevoerd. Het college neemt deze verantwoording voor het eerst in de jaarrekening 2023 op. Hierin verklaart het college wel of niet rechtmatig te hebben gehandeld binnen de door de raad vastgestelde verantwoordingsgrens (3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves). In de financiële verordening is opgenomen dat, indien een lastenoverschrijding tijdig gemeld wordt aan de raad, deze niet als onrechtmatig wordt beschouwd. Tijdig melden kan zijn bij de voortgangsrapportages of bij de jaarrekening. In deze voortgangsrapportage verwachten we bij een aantal deelprogramma’s dat de geautoriseerde lasten worden overschreden. We komen hier bij de VGR 2024-II op terug, wanneer we een actuelere prognose kunnen voorleggen.

Onzekerheden in de prognose Claim vertragingsschade In het verleden is bij de aanleg van het warmtenet-tracé Plutolaan-Antaresstraat-Pleiadenlaan vertraging opgelopen. Als gevolg van deze vertraging en opgelegde boetes wegens niet tijdige oplevering claimt de betrokken aannemer schade bij WarmteStad en is tussen deze partijen een juridisch geschil ontstaan. Hierbij heeft de gemeente Groningen ook een aandeel in de aanneemsom. Daarom zal in het geval van een eventuele toekenning van de schadeclaim ook een deel ten laste van de gemeente Groningen worden gebracht. Hoewel de gemeente Groningen en WarmteStad van mening zijn dat de opdracht financieel is afgewikkeld, ligt dit geschil nu voor bij de rechter en is het aandeel van de gemeente Groningen hierin als risico opgenomen in deze voortgangsrapportage. Niet planmatig onderhoud Oosterpoort Sinds 2017 is het onderhoud van de Oosterpoort afgeschaald tot 'sterfhuisconstructie'. Alleen strikt noodzakelijke investeringen, samenhangend met veiligheid en bedrijfskritische processen worden uitgevoerd. Dat leidt tot meer storingen en daarmee tot meer onvoorzien onderhoud. Meerjaren onderhoudsprogramma (MJOP) Sport De actualisatie van het meerjaren onderhoudsprogramma is in volle gang. Naast het reguliere onderhoud constateren we ook "uitgesteld" onderhoud.

De omvang (€) is nog niet nader bepaald, maar zal naar verwachting substantieel zijn. Een deel zal kunnen worden ondergebracht in het MJOP en een deel niet. We verwachten in de loop van het 2e kwartaal 2024 hier meer duidelijkheid over te hebben. Voorziening wachtgelden en pensioenen ex-wethouders (APPA) Voor de dekking van wachtgeldverplichtingen van voormalig wethouders hebben wij een voorziening getroffen. Ook voor de dekking van pensioenlasten van (oud-)wethouders hebben we een voorziening. De hoogte van de pensioenvoorziening kan pas bepaald worden na het verschijnen van de decembercirculaire, op basis van de op dat moment geldende rentestand. Voor de wachtgeld voorziening is dit afhankelijk van het beroep dat per einde jaar nog op de voorziening wordt gedaan.

Programma's Programma 1: Economie en Ruimte Economie en werkgelegenheid Contouren van groei in 2024 tekenen zich af. De (economische) groei zal naar verwachting aantrekken van 0,1% in 2023 tot 0,7% in 2024 en 1,2% in 2025, vooral dankzij de particuliere consumptie en het herstel van koopkracht . In de loop van 2024 zal de groei verder aantrekken naarmate de financiële condities versoepelen en de buitenlandse vraag toeneemt. Uit een onderzoek van ABN AMRO*2 blijkt dat de geconcentreerde uitbetaling van de energietoeslag aan minima heeft bijgedragen aan de groei in het vierde kwartaal in 2023. Omdat dit effect wegvalt, valt de consumptie in het eerste kwartaal van 2024 mogelijk wat terug. Binnen de provincie Groningen ontving 1,9% van de Groningse beroepsbevolking in april een uitkering. In de gemeente Groningen daalde het aantal uitkeringen met 0,3 procent. Landelijk nam het aantal WW-uitkeringen toe in de afgelopen maand met 0,5%. Ten opzichte van vorig jaar steeg de WW zowel in Groningen (+7,9%) als landelijk (+10,3%). Het aantal faillissementen in de gemeente Groningen was met 15 in het 1e kwartaal 2024 hoger dan het laatste kwartaal 2023 en het gemiddelde van de afgelopen jaren. Corona (en coronasteun) kan daarvoor mogelijk een verklaring zijn.

Mobiliteit Het aantal verplaatsingen van, naar en in onze gemeente neemt de komende jaren fors toe als gevolg van een toename van het aantal inwoners en arbeidsplaatsen. Als we niets doen heeft dit negatieve gevolgen voor de leefbaarheid in onze 7

woonwijken en dorpen. Daarom nemen we in Groningen op steeds meer plekken afscheid van het uitgangspunt dat de auto centraal staat in de manier waarop we onze openbare ruimte inrichten. We verlagen de maximumsnelheid van 50 km/uur naar 30 km/uur. Bovendien staan lopen, fietsen en het openbaar vervoer in onze gemeente op de eerste plaats. Vanuit onze uitvoeringsprogramma’s werken we aan het verbeteren van de bereikbaarheid van en de leefbaarheid in onze gemeente. Maar ook aan maatregelen om de klimaatverandering aan te pakken, zodat we in 2035 als gemeente CO2-neutraal zijn. De realisatie van elektrische laadinfrastructuur, het instellen van zero-emissiezones en het stimuleren van deelmobiliteit worden daarom voortvarend door ons opgepakt. Dit voorjaar en deze zomer werken we hard om de nieuwe, verdiepte ligging van de Zuidelijke Ringweg en het nieuwe Julianaplein aan te sluiten op de bestaande wegen. Om te voorkomen dat het verkeer in en rond Groningen vast komt te staan, wordt alles uit de kast gehaald onder het motto ‘vaststaan of meebewegen’. Doel is om dagelijks 80.000 auto’s (20%) minder op de weg te hebben. Als alles volgens planning verloopt, kan het autoverkeer vanaf maandag 2 september gebruik maken van de nieuwe Zuidelijke Ringweg.

Wonen De druk op de woningmarkt in gemeente Groningen is groot. Er is veel vraag naar woningen en we voelen de urgentie om voldoende woningen toe te voegen. De gestegen rentes, bouwkosten en schaarste aan bouwmaterialen, personeel en locaties zorgen hierbij wel voor een stevige uitdaging. De realisatie van nieuwe woningen blijft hierdoor achter bij de planning. Samen met corporaties en ontwikkelaars zetten we ons er ten volle voor in om toch meer woningen te realiseren. We gaan voor woningen in verschillende segmenten (grondgebonden, appartement) en categorieën (koop, huur, sociale huur), zodat we alle doelgroepen kunnen bedienen. Het grootste deel van de nieuwbouwwoningen zal landen in Suikerzijde, Stadshavens, Reitdiepzone, De Held III en Meerstad, maar er worden ook woningen toegevoegd op andere ontwikkellocaties en in de dorpen. We hebben eveneens veel aandacht voor voldoende sociale huurwoningen, voor betaalbaarheid en voor een goede prijs/kwaliteit verhouding. Er zijn afspraken met de corporaties over huurbeleid en over het woonruimteverdeelsysteem om te zorgen voor een eerlijke en evenwichtige verdeling van de aanwezige sociale huurwoningen. Daarnaast focussen we ons op de groeiende groep ouderen en kwetsbare bewoners en hun woonbehoefte in combinatie met passende zorg.

In de uitvoeringsagenda bij de woonzorgvisie gaan we hier – samen met de corporaties en zorgpartijen – nader op in. Ook hebben we aandacht voor groepen die anders willen wonen, bijvoorbeeld coöperatief. Daarnaast blijven jongeren en (internationale) studenten een belangrijke doelgroep in de stad. Naast zorgen voor voldoende woningen in diverse segmenten hebben we ook aandacht voor de energetische kwaliteit van woningen en voor een goede leefomgeving. Alle nieuwbouwwoningen zijn aardgasvrij en ook steeds meer bestaande woningen worden aardgasvrij gemaakt, met name via de uitrol van het warmtenet. We maken prestatieafspraken met de woningcorporaties over onder meer de verduurzaming van de huurwoningvoorraad en een klimaatadaptieve woonomgeving. Netcongestie Netcongestie zal gebiedsontwikkelingen(woningbouw) en gronduitgifte (bedrijven) frustreren. De precieze impact is nog onbekend. Daarom is binnen de gemeente een taskforce Netcongestie opgericht. Deze taskforce gaat inventariseren welke mogelijke problemen op de gemeente afkomen en of en hoe inwoners en bedrijven het beste kunnen inspelen op de nu ontstane situatie. Mogelijke oplossingen bestaan uit: prioritering, reservering van netcapaciteit voor gebiedsontwikkeling, korte termijn netverzwaring en netcongestiemanagement (o.a. batterijen, sturen op bedrijvigheid met een vestigingskader, verduurzamen van mobiliteit).

Op die manier kan de impact op onze gebiedsontwikkelingen en gronduitgifte worden bepaald. Ook ten aanzien van de ondergrond moeten we steeds intensiever samenwerken en integraal afstemmen om de openbare ruimte te kunnen blijven vergroenen. Door o.a. de verzwaring van het elektriciteitsnet en de aanleg van warmtenetten, wordt het steeds drukker in de ondergrond. De ondergrondse infrastructuur is sturend voor de bovengrondse inrichting. Dit vraagt om een goede integrale afstemming en een betere samenwerking met als doel zoveel mogelijk eenmalig de grond te vergraven voor verschillende opgaven. De bovengrondse vertaling van netverzwaring en aanleg warmtenetten etc., in netkasten en transformatorhuisjes is hier tevens van belang en we proberen qua planning en ontwerp zoveel mogelijk te sturen op een optimale inrichting van de openbare ruimte, aangelegd volgens de leidraad Nieuwe Ruimte. 8

Deelprogramma 1.1: Economie en werkgelegenheid Resultaten Wat willen we bereiken (resultaten)

Behalen we onze doelen

Wat gaan we daarvoor doen (activiteiten)

Economische ontwikkeling Het behouden en creëren van duurzame en innovatieve werkgelegenheid.

We starten een pilot in grensoverschrijdende samenwerking binnen de gezondheidseconomie.

Faciliteren van toekomstbestendige economische groei

We verkennen de kansen en behoeften die er zijn in de cross-over creativiteit en gezondheidseconomie door brainstormsessies te organiseren, en formuleren daar mogelijke projecten op.

Oranje

Toelichting: We onderzoeken of een pilot kan worden opgenomen in de nieuwe samenwerkingsovereenkomst met Hamburg of beter hoort bij de samenwerking met Oldenburg. Momenteel wordt er gewerkt aan de contouren van de pilot. Oranje

Toelichting: Op dit moment ligt er geen acute behoefte vanuit de zorg voor creativiteit binnen bedrijfsvoering, zodra die wel ontstaat spelen we hierop in. Ruimtelijk-economische ontwikkeling Ruimtelijke economie Opgave 2: economische voorzieningen groeien mee met de groei van de gemeente In Groningen is volop ruimte We werken de komende jaren aan het vernieuwen of versterken van oranje een aantal belangrijke voorzieningen in onze gemeente. voor ontspanning Toelichting: de raad moet nog beslissen over nieuwe huisvesting van de Oosterpoort, vernieuwing sportcentrum Kardinge en Martiniplaza. Nieuwbouw hangt mede af van beschikbaarheid van de benodigde investeringslasten. Grondzaken: Zie Paragraaf 7: Grondbeleid.

Financiële toelichting

Deelprogramma 1.1 Economie en werkgelegenheid Beleidsveld

Primitieve Actuele begroting 2024 begroting 2024

Prognose VGR 24-1

Verwachte afwijking VGR 2024

Lasten 01.1.1 Economische Ontwikkeling

7.227

8.141

01.1.2 Ruimtelijke econ. ontwikkeling

4.542

4.514

4.515

01.1.3 Grondzaken

14.888

14.830

01.1.4 Overige Economie

13.158

Totaal lasten

39.815

40.644

Baten 01.1.1 Economische Ontwikkeling 01.1.2 Ruimtelijke econ. ontwikkeling

896

1.307

1.301

1.300

01.1.3 Grondzaken

5.158

250

7.611

7.604

Totaal toevoegingen

371

Totaal onttrekkingen

-32.204

-33.410

01.1.4 Overige Economie Totaal baten

Reserve mutaties

Totaal deelprogramma 1.1

Toelichting van het verschil tussen de actuele begroting 2024 en de prognose 2024 (alleen bij verschillen in baten en lasten > 500 duizend euro). Is de totale afwijking op het deelprogramma niveau > 500 duizend euro, dan worden de afwijkingen op beleidsveldniveau die hieraan ten grondslag liggen toegelicht. Het kan dus zijn dat de onderliggende afwijkingen per beleidsveld lager zijn dan 500 duizend euro, maar per deelprogramma optellen tot > 500 duizend euro. Wij verwachten geen financiële afwijkingen groter dan 500 duizend euro binnen dit deelprogramma.

Deelprogramma 1.2: Mobiliteit Resultaten Wat willen we bereiken (resultaten)

Wat gaan we daarvoor doen (activiteiten)

Behalen we onze doelen

Vervoerswijzen Toename van ruimteConform ons Uitvoeringsprogramma Lopen, Fietsen en Oranje efficiënte, schone en Verkeersveiligheid verbeteren we in 2024 looproutes naar gezonde vervoerswijzen wijkvoorzieningen (zoals Winkelcentrum Paddepoel), openbaar door groei van het aandeel vervoerhaltes en stations. voetgangers, fiets en Toelichting: De projecten zijn in gang gezet, maar vragen meer openbaar vervoer en afname capaciteit dan aanvankelijk gedacht. De daadwerkelijke realisatie van het aandeel auto's zowel ervan in 2024 gaat waarschijnlijk niet lukken. Waar mogelijk huren binnen gemeente Groningen we extra capaciteit in. als van en naar Groningen met als doel: herwinnen Begin 2024 stellen we, als uitwerking van onze Mobiliteitsvisie, een Oranje openbare ruimte, Routekaart OV 2040 vast waarin we aangeven hoe het openbaar verminderen CO2 uitstoot en vervoer in Groningen er op de langere termijn uit moet gaan zien en realiseren van een welke stappen we de komende 20 jaar gaan zetten om ons doel gezondere leefomgeving. waar te maken;

Toelichting: Diverse oorzaken hebben ertoe geleid dat de Routekaart OV 2040 in het vierde kwartaal van 2024 ter vaststelling wordt voorgelegd aan de raad. In 2024 introduceren we een nieuwe bezoekersvergunning. Op dit Oranje moment heroverwegen we de systematiek hiervan. Toelichting: In juli 2024 leggen we een raadsvoorstel over de nieuwe bezoekersvergunning ter besluitvorming aan de raad voor. Dat

betekent dat de invoering met ingang van het kalenderjaar 2025 plaatsvindt. Effect op de directe omgeving Herwinnen van de openbare We werken toe naar opening van de nieuwe Fietsenstalling Oranje ruimte en zorgen voor Herestraat (onder de C&A) in 2024. Met deze kwalitatief voldoende goede hoogwaardige fietsenstalling, die plaats biedt aan circa 600 fietsen, fietsparkeervoorzieningen bieden we fietsers een aantrekkelijk alternatief voor het stallen van hun rijwiel en creëren we tevens een aantrekkelijkere openbare ruimte;

Toelichting: Doordat de voorbereidingen meer tijd vragen dan vooraf gedacht, heeft de pandeigenaar/externe initiatiefnemer de start van de verbouwingswerkzaamheden van het gehele C&A-pand - daarmee ook de realisatie van een fietsenstalling - moeten uitstellen. Naar verwachting kunnen de werkzaamheden eind 2024 beginnen. Herwinnen van de openbare In 2024 willen we met promotie en speciale acties mensen verleiden Oranje ruimte door terugbrengen vaker gebruik te maken van deelauto's en voeren we nieuwe dominantie van geparkeerde vergunningen in voor commerciële deelauto-aanbieders. auto’s in het straatbeeld Toelichting: Onder meer via mobiliteitsmarkten , bijeenkomsten en flyers promoten we deelmobiliteit zoveel mogelijk. De invoering van nieuwe vergunningen voor commerciële deelauto-aanbieders stellen w vooralsnog uit, omdat er op dit moment landelijke afspraken worden gemaakt over bijvoorbeeld datadeling. Vanuit het landelijk samenwerkingsprogramma deelmobiliteit (Natuurlijk!Deelmobiliteit) zijn wij daarbij aangehaakt. Deze afspraken willen we onderdeel maken van de nieuwe vergunning. Slim en Duurzaam Het op orde hebben van de Groningen is één van de honderd Europese steden die deel uit maken van de EU mission on Climate-Neutral and Smart Cities datastromen (2030).

In 2024 fungeert Groningen als koploper bij de implementatie van nieuwe Europese indicatoren voor duurzame mobiliteit (SUMI). Toelichting: De ontwikkeling van nieuwe Europese indicatoren verloopt langzamer dan eerst was voorzien waardoor de implementatie daarvan in Groningen ook later wordt.

Oranje

Een leefbare en Samen met de bouwsector en andere relevante stakeholders Oranje aantrekkelijke binnenstad ontwikkelen we in 2024 een visie en uitvoeringsprogramma voor de door alleen nog maar schone verduurzaming van de bouwlogistiek. voertuigen toe te staan Toelichting: Het opstellen van een visie en uitvoeringsprogramma voor verduurzaming van bouwlogistiek vraagt meer tijd, omdat we hierin ook de woningbouwopgave willen meenemen. Diverse gesprekken vinden plaats en bovendien is het plan een Congres Bouwlogistiek te gaan organiseren.

Prestatie indicatoren Met de prestatie-indicatoren wordt de prognose van de uitvoering van ons beleid in dit beleidsveld weergegeven. De gerealiseerde doelstellingen worden hier niet gemeld. Wij geven alleen een toelichting op verwachte afwijkingen in de uitvoering. 11

Beoogd 2024

Prestatie indicator(en)

Prognose 2024

Slim en Duurzaam CO2-uitstoot per reizigerskilometer bus in gram per reizigerskilometer

Oranje

Toelichting: per abuis in de begroting 2024 een 1 ingevuld, in plaats van 8.

Financiële toelichting

Deelprogramma 1.2 Mobiliteit Beleidsveld

Primitieve Actuele begroting 2024 begroting 2024

Prognose VGR 24-1

Verwachte afwijking VGR 2024

Lasten 01.2.1 Vervoerswijzen

7.156

7.056

01.2.2 Impact op de directe omgeving

23.929

23.906

21.406

2.500

01.2.3 Slim en duurzaam

14.526

14.338

Totaal lasten

45.611

45.300

42.800

2.500

Baten 01.2.1 Vervoerswijzen

31.163

33.562

2.400

790

1.177

31.953

32.340

34.739

2.400

Totaal toevoegingen

110

991

Totaal onttrekkingen

326

-13.769

-13.625

-8.725

4.900

01.2.2 Impact op de directe omgeving 01.2.3 Slim en duurzaam Totaal baten

Reserve mutaties

Totaal deelprogramma 1.2

1.2.2 Impact op de directie omgeving

Lasten

Baten

Parkeerbedrijf

2.700

2.000

Bij het Parkeerbedrijf verwachten we een voordeel van 4,7 miljoen euro. Dit komt enerzijds door een structurele omzetstijging van 2 miljoen euro (onder andere vanwege een hoger tarief voor het belparkeren) dan was voorzien bij het opstellen van de begroting. Daarnaast is aan de lastenkant bij het opstellen van de begroting rekening gehouden met een incidenteel positief resultaat van 2,7 miljoen euro. Parkeerhandhaving

-200

Deelprogramma 1.3: Wonen Resultaten Wat willen we bereiken (resultaten)

Wat gaan we daarvoor doen (activiteiten)

Behalen we onze doelen

Stimuleren woningmarkt Toevoegen van voldoende woningen (gemiddeld 1.500 per jaar tot en met 2030). In 2024 verwachten we circa 1.400 nieuwbouw woningen op te leveren

Het aantal op te leveren woningen in 2024 komt lager te liggen Oranje dan eerder verwacht. Door de combinatie van gestegen bouwkosten en een onzekere markt worden projecten aangepast en/of uitgesteld door ontwikkelaars. In de wijkvernieuwing geldt dat sloop voor de nieuwbouw, en verdichting, uit gaat waardoor ook in de sociale woningbouw de aantallen in 2024 lager zijn, maar daarna weer oplopen. We zoeken met marktpartijen en corporaties naar instrumenten om de woningbouw op gang te houden. Dit doen we onder andere via de Boumakring en via de versnellingstafel, maar ook nauwere samenwerking met corporaties. Het gaat hierbij zowel om woningbouw in de stad als in de dorpen. Toelichting: Het aantal op te leveren woningen in 2024 komt lager te liggen dan eerder verwacht. Volgens de huidige prognoses betreft het 1250 woningen bruto. We merken dat door de combinatie van gestegen bouwkosten en een onzekere markt enkele projecten worden aangepast en/of uitgesteld.

We willen dat er voortgang Er wordt hard gewerkt aan de versterkingsadviezen voor Ten Post. Oranje geboekt wordt in de Ook ligt er voor Ten Post een plan voor verduurzaming. versterkingsoperatie, waarbij de bewoner centraal staat en waarbij de bewoner, dorpen Toelichting: de vertraging in het leveren van de en buurten sterker uit de versterkingsadviezen betekent dat sommige projecten langer stil versterking komen. liggen. De verwachting is wel dat na 1 juli 2024 deze projecten ook snel kunnen opstarten.

400

In de oostelijke stadswijken blijven wij doorgaan met de Oranje typologie-aanpak. De typologieaanpak houdt in dat gebouwen niet individueel worden beoordeeld, maar in een typologie ingedeeld worden waarvoor vooraf is bepaald of versterking nodig is. Toelichting: ook in de oostelijke stadswijken heeft de vertraging in het leveren van de versterkingsadviezen effect. Het is nog niet te voorspellen hoeveel van de adressen met een missend versterkingsadvies uiteindelijk versterkt moeten worden.

Toevoegen van netto gemiddeld 200 - 240 sociale huurwoningen.

In de Woonvisie 2020-2025 is het toevoegen van 200 - 240 sociale Oranje huurwoningen per jaar opgenomen. Dit betreft de netto toevoeging van nieuwbouw minus sloop en verkoop. We maken prestatieafspraken met de corporaties en huurdersorganisaties over aantallen te bouwen, te verkopen en te slopen sociale huurwoningen. Vanuit de woondeals die begin 2023 zijn afgesloten met het rijk streven we naar het toevoegen van meer sociale huur dan opgenomen in de woonvisie. Dit in overleg met de woningcorporaties. Tevens sturen we bij private ontwikkelingen op het toevoegen van sociale- en middenhuur woningen, op locaties waar dit mogelijk en wenselijk is. Dit conform de (doelen in de) Strategische Woningbouwprogrammering. Toelichting: Conform de huidige planning worden er dit jaar 200 huurwoningen toegevoegd door de corporaties. Het gaat om 6 projecten, waarvan bij 5 de geplande oplevering in december is. Hierdoor is de verwachting dat er ook wat door zal schuiven naar begin volgend jaar. Verder is de oplevering voorzien van 400 semizelfstandige sociale huurwoningen voor studenten in het project Proxima. Daarnaast worden er door ontwikkelaars middenhuurwoningen gerealiseerd.

Financiële toelichting

Deelprogramma 1.3 Wonen Beleidsveld

Primitieve Actuele begroting 2024 begroting 2024

Prognose VGR 24-1

Verwachte afwijking VGR 2024

Lasten 01.3.1 Stimuleren/reguleren woningmrk

4.949

6.732

01.3.2 Doelgroepen

6.428

8.433

8.434

-1

01.3.3 Kwaliteit en duurzaamheid

15.998

20.237

20.037

200

01.3.4 Overig Wonen

19.177

19.212

Totaal lasten

46.552

54.615

54.415

200

01.3.1 Stimuleren/reguleren woningmrk

500

2.239

01.3.2 Doelgroepen

609

2.616

Baten

01.3.3 Kwaliteit en duurzaamheid

8.007

12.266

01.3.4 Overig Wonen

17.987

Totaal baten

27.103

35.107

Totaal toevoegingen

600

Totaal onttrekkingen

221

-20.049

-19.887

-19.687

200

Reserve mutaties

Totaal deelprogramma 1.3

1.3.1 Stimuleren/reguleren woningmarkt

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Woontoezicht (PM) Op 21 december 2022 heeft de raad besloten de bestuurlijke boete voor de Huisvestingsverordening in te voeren. Het doel van het invoeren van deze bestuurlijke boete is het tegengaan van ongewenste effecten op de woningmarkt in Groningen. Inmiddels is de bestuurlijke boete een volledig kalenderjaar toegepast en heeft een evaluatie plaatsgevonden. Uit deze evaluatie volgde onder meer de aanbeveling om een apart en lager boetetarief (250 euro) in te stellen bij snel gelegaliseerde situaties waarbij er geen verstoring van de woningmarkt is. Door effectuering van deze maatregel verwachten wij dit jaar de oorspronkelijk begrote opbrengst uit de bestuurlijke boetes (500 duizend euro) niet te gaan halen. Het is momenteel nog niet mogelijk om het financiële effect hiervan in te schatten. Dus is dit op PM gezet.

1.3.4 Overig wonen Bouwleges (PM) In 2024 verwachten we een daling in het aantal vergunningsaanvragen, met name voor de grote bouwprojecten. Dit zal leiden tot lagere legesopbrengsten, waarvan op dit moment de omvang nog niet te bepalen is. De daling van het aantal vergunningsaanvragen wordt vooral veroorzaakt door de huidige onzekere marktomstandigheden in de bouwsector. Het is momenteel nog niet mogelijk om het financiële effect hiervan in te schatten. Dus is dit op PM gezet.

Programma 2: Leefomgeving en Veiligheid Veiligheid Het aantal demonstraties neemt toe, denk aan de recente demonstratie bij de Rijksuniversiteit Groningen. Daarbij hebben calamiteiten, bijvoorbeeld rond de meikermis, veel van onze inzet en de inzet van de politie gevraagd. In de Groningse binnenstad hebben we de handhaving op horecaondernemingen die aanhoudende problemen veroorzaken voor de openbare orde, aangescherpt. Er zijn inmiddels meerdere vergunningen ingetrokken. Ook zijn we op een aantal bedrijventerreinen gestart met een pilot om ondernemers op via publiek private samenwerking weerbaarder te maken tegen ondermijning. Vanuit onze regionale aanpak ondermijning versterken we het totale systeem en pakken we gelegenheidsstructuren regionaal aan. Bijvoorbeeld door een actiematige campagne op jeugd en drugs te ontwikkelen. Het aantal incidenten met personen met onbegrepen gedrag blijft stijgen. Bij mensen met multiproblematiek is een domeinoverstijgendeaanpak een voorwaarde: veiligheid en zorg zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. We zijn daarom gestart met een provinciaal project vanuit het programma Grip op Onbegrip. Met de pilot bestuurlijk toezicht richten we ons op ernstige overlastgevers door bestuursrechtelijke maatregelen in te zetten om mensen richting hulpverlening te bewegen. We spannen ons in om overlast in wijken te verminderen.

We zijn zichtbaar op straat en bevorderen de leefbaarheid en veiligheid. Tot slot zijn er flinke stappen gezet in de realisatie van het plan van aanpak FC Groningen. Toch zien we dat concrete realisatie op een aantal onderdelen weerbarstig en ingewikkeld blijft. Kwaliteit van de leefomgeving Binnen het beleidsveld Leefkwaliteit van de buitenruimte hebben zich enkele ontwikkelingen voorgedaan die onze aandacht vragen, naast de in de begroting vermelde activiteiten. Om invulling te geven aan het principe ‘Water en Bodem sturend’ hebben we de afgelopen periode intensievere samenwerking gezocht met waterschappen en waterbedrijf om meer grip te krijgen op ons watersysteem. De gemeente zet zich in voor de transitie van het landelijk gebied. Samen met de gehele voedselketen en andere overheden werken we aan duurzaam, gezond, eerlijk en betaalbaar voedsel met perspectief voor de landbouw. Het door het Rijk ingestelde transitiefonds, o.a. bedoeld om maatregelen te bekostigen die nodig zijn om de stikstofbelasting van de natuur terug te dringen, is uit het hoofdlijnenakkoord gehaald. Ook in Europa zijn onderdelen uit de Green deal tbv landbouw afgezwakt, zoals bijvoorbeeld het klimaatdoel voor de landbouw en een voorstel voor het halveren van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Dit maakt de toekomstplannen voor het verduurzamen van de landbouw onzeker.

De versterkingsproblematiek zorgt voor een grotere opgave voor monumenten, karakteristiek en archeologie in voormalige gemeente Ten Boer. Beheer en onderhoud en afval en grondstoffen Een schone en aantrekkelijke leefomgeving staat centraal in ons streven naar een hoge leefkwaliteit. Steeds meer inwoners doen gezamenlijk mee aan deze inspanningen. We werken hierin samen om onze buurten en dorpen vorm te geven en te beheren. Juist vanuit de gedachte van maatschappelijk gedreven beheer, zijn we in 2022 gestart met het ontwikkelen van de nieuwe beheerstrategie. We zetten in op de maatschappelijke opgaven (waardengestuurd beheer) en beleving van bewoners (belevingsgestuurd beheer). Deze twee componenten samen zullen de nieuwe beheerstrategie vormen. In 2023 zijn we gestart met een uitgebreid participatietraject waarin we inwoners hebben gevraagd wat zij belangrijk vinden in het beheer van de openbare ruimte. Mede op basis daarvan zijn we aan de slag gegaan met uitwerking van de nieuwe beheerstrategie die ter inspraak is gelegd. Tevens realiseren we samen onze ambitie om in 2030 afvalvrij te zijn. We hechten veel waarde aan het scheiden en hergebruiken van afval en grondstoffen. We zijn op dit moment bezig met het opstellen van een startnotitie voor de 16

organisatie van een burgerberaad met als thema Groningen afvalvrij 2030 te organiseren. Daarnaast heeft uw raad een krediet beschikbaar gesteld voor het realiseren van een circulariteitshub. Tot slot zijn we in het voorjaar gestart met twee pilots om de inzameling van groente- fruit- en tuinafval in onze gemeente uit te breiden, met name bij hoogbouw.

Deelprogramma 2.1: Kwaliteit van de leefomgeving Resultaten Wat willen we bereiken (resultaten)

Wat gaan we daarvoor doen (activiteiten)

Behalen we onze doelen

Onderhoud en beheer van de openbare ruimte Communicatie, inwoners Kantoorruimte voor Duurzaam Groningen en energiecoaches Oranje informeren en motiveren irt afval scheiden, grondstofhergebruik en Toelichting: We wachten op Duurzaam Groningen circulariteit. Data en sturing

Deelnemen aan de landelijke Benchmark huishoudelijk afval. Oranje

Toelichting: In 2024 doen wij niet mee aan de landelijke Benchmark. Dit doen wij 1x per 2 jaar en de eerst volgende keer is 2025 en gaat dan over het jaar 2024.

Leefkwaliteit

Een openbare ruimte Starten met de werkzaamheden voor de herinrichting van het Oranje waar meer ruimte is Damsterplein. voor groen, sporten, Toelichting: Herinrichting vindt plaats vanaf 2025, nu al spelen en ontmoeten tijdelijke maatregelen en verwijderen van plantenbakken.

Erfgoed draagt bij aan De bouwhistorische verwachtingenkaart van de 17e-eeuwse Oranje stad afronden. de kwaliteit en leefbaarheid van onze Toelichting: Capaciteitsproblemen zorgen voor vertraging gemeente, nu en straks Cultuurhistorische waarden ook verbinden aan Oranje landschappelijke waarden en maatwerk leveren om deze in het omgevingsplan te borgen. Toelichting: voorbereidend werk is opgestart, maar de weerbarstigheid van implementatie met omgevingswet zorgt ervoor dat het dit jaar niet kan worden afgerond.

Financiële toelichting Deelprogramma 2.1 Kwaliteit van de leefomgeving Beleidsveld

Primitieve Actuele begroting 2024 begroting 2024

Prognose VGR 24-1

Verwachte afwijking VGR 2024

Lasten 02.1.1 Beheer & Onderh Openb. Ruimte

89.569

88.228

02.1.2 Afval en grondstoffen

32.860

30.971

31.722

-751

02.1.3 Leefkwaliteit

6.545

6.169

6.170

-1

128.974

125.368

126.120

-752

02.1.1 Beheer & Onderh Openb. Ruimte

37.883

02.1.3 Leefkwaliteit

39.569

37.596

38.346

750

02.1.3 Leefkwaliteit

265

77.717

75.744

76.494

750

Totaal toevoegingen

Totaal onttrekkingen

182

-51.105

-49.472

-49.474

-2

Totaal lasten

Baten

Totaal baten

Reserve mutaties

Totaal deelprogramma 2.1

2.1.2 Afval en grondstoffen Afvalstoffenheffing (geen afwijking) Op de afvalstoffenheffing wordt zowel aan de baten- als aan de lastenkant een afwijking verwacht. Aan de batenkant verwachten we een voordeel van 750 duizend euro door de vastgestelde dividenduitkering van de afvalverwerker Omrin (200 duizend euro) en een hogere verwachte opbrengst voor de inzameling van Plastic, Metaal en Drankkartons (550 duizend euro). Er worden lagere lasten verwacht van 470 duizend euro, door een lagere jaarlijkse bijdrage aan de ARCG (180 duizend euro) en een achterloop van investeringen (290 duizend euro). Het voordelige saldo op de baten en de lasten van 1,2 miljoen euro (470 duizend euro + 750 duizend euro) wordt aan de lastenkant verrekend met de voorziening afvalstoffenheffing, waardoor er per saldo geen resultaat is.

Deelprogramma 2.2: Veiligheid 18

Lasten

Baten

-750

750

Resultaten Wat willen we bereiken (resultaten)

Behalen we onze doelen

Wat gaan we daarvoor doen (activiteiten)

Effectieve verbinding tussen veiligheid en zorg Minder jeugdoverlast en meer perspectief voor jongeren met problematisch gedrag.

In de noordelijke wijken zetten we extra jeugdboa’s in en continueren we het extra jongerenwerk in de avonduren en weekenden.;

Oranje

Toelichting: Er wordt al geruime tijd gewerkt met extra jongerenwerk in de avonduren en er zijn extra jeugdboa's aangesteld. T.a.v. de jeugdboa's geldt dat door personeelsverloop de inzet niet continu op volle sterkte is Meer aansluiting tussen veiligheid- en zorgprofessionals op het gebied van personen met onbegrepen of verward gedrag én een gevaarrisico.

We onderzoeken hoe we de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek Meldpunt Overlast en Zorg (organisatorisch) inbedden en opvolgen;

Oranje

Toelichting: In de opvolging van de aanbevelingen hebben we prioriteit gegeven aan die aspecten die direct de dienstverlening aan onze inwoners raakt. De komende periode zullen we verder opvolging geven aan de verbeterpunten en de aanbevelingen.

Veilige en leefbare omgeving Goede balans in levendigheid en leefbaarheid door evenementen

We gaan op zoek naar nieuwe (tijdelijke) evenementenlocaties, om betere Oranje spreiding van evenementen te kunnen realiseren; Toelichting: Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen kijken we naar de mogelijkheden voor evenementen. Er is geen specifiek project op uitbreiding van het aantal evenemententerreinen.

Prestatie indicator(en)

Beoogd 2024

Prognose 2024

Integrale controles ondermijning 8 Groen-

Aantal integrale controles i.s.m. onze veiligheidspartners

Financiële toelichting

Deelprogramma 2.2 Veiligheid Beleidsveld

Primitieve Actuele begroting 2024 begroting 2024

Prognose VGR 24-1

Verwachte afwijking VGR 2024

Lasten 02.2.1 Ondermijning

1.395

02.2.3 Maatschappelijke onrust en pol

491

02.2.4 Veiligheid en Zorg

5.100

02.2.5 Veilige leefomgeving

10.955

10.925

10.724

201

02.2.6 Crisisbeheersing en brandweer

24.727

24.878

-151

Totaal lasten

42.668

42.637

42.587

Baten 02.2.1 Ondermijning 02.2.3 Maatschappelijke onrust en pol

02.2.4 Veiligheid en Zorg

2.301

02.2.5 Veilige leefomgeving

3.129

3.329

200

5.447

5.647

200

Totaal toevoegingen

Totaal onttrekkingen

-37.221

-37.189

-36.940

249

02.2.6 Crisisbeheersing en brandweer Totaal baten

Reserve mutaties

Totaal deelprogramma 2.2

Programma 3: Vitaal en Sociaal Werk en Inkomen De instroom in bijstand is licht toegenomen in de eerste maanden van het jaar. De uitstroom naar werk blijft iets achter op de doelstelling. De arbeidsmarkt is minder krap geworden. Dat geldt niet voor alle sectoren, zoals zorg, ict en techniek. Inwoners die recent in de bijstand zijn gekomen, helpen we op weg terug naar werk. Daarnaast hebben we te maken met een grote groep inwoners die nog niet direct aan het werk kunnen. Daar werken we aan het verminderen van belemmeringen en aan ontwikkeling. Dat doen we vanuit vertrouwen. We gaan met inwoners in gesprek en stellen we een plan van aanpak op waarin staat wat nodig is voor om een stap te maken richting sociale activering, maatschappelijke participatie of richting een betaalde (basis) baan. Ook gaan meer mensen aan het werk met een loonkostensubsidie en lopen we op koers met het aantal nieuwe basisbanen. Het totale aantal basisbanen zal aan het einde van 2024 iets lager uitvallen dan beoogd. Dit wordt verklaard doordat mensen met pensioen gaan. Via onze gebiedsgerichte aanpak zijn we toegankelijker voor onze inwoners en kunnen we meer maatwerk bieden door de aanwezigheid van expertise rondom inkomensdienstverlening en GKB. We zetten ons in om iedereen met een uitkering te spreken.

Verder geven we uitvoering aan ons programma brede aanpak armoede en schulden waar we inzetten op het verbeteren van onze dienstverlening bij het helpen en doorbreken van (intergenerationele) problemen bij armoede en schulden. 20

We voeren het beleidsplan Schuldhulpverlening 2024-2028 uit zodat onze inwoners met schulden eerder, beter en sneller kunnen helpen. Onderwijs In mei 2024 heeft de raad de geactualiseerde versie van het Scholenplan Gro Up vastgesteld. Gro Up 2024-2039 is het vervolg op het Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2020-2039 ‘Investeren in onderwijs’. Gro Up stuurt op zowel de fysieke kant van de onderwijshuisvesting, zoals de capaciteit en kwaliteit van de gebouwen, als op het vergroten van de kansengelijkheid, het tegengaan van de (onderwijs)segregatie en het behalen van de doelstellingen uit de onderwijsagenda. Zorgen zijn er om de complexiteit en heftigheid van de problemen van kinderen en jongeren. We zien dit momenteel vooral terug bij de enorm hoge werkdruk bij leerplicht. Maar het uit zich bijvoorbeeld ook in volle scholen voor speciaal onderwijs en krapte in de hulpverlening. Daarnaast is er sprake van veel schoolverzuim van nieuwkomers die naar de ISK gaan. We zien ook grote problematiek bij de voortijdig schoolverlaters. Door persoonlijke en psychische problematiek stoppen jongeren met school. Ook een verkeerde schoolkeuze en de gunstige arbeidsmarktsituatie maken dat momenteel meer jongeren kiezen voor werk boven onderwijs.

Welzijn, gezondheid, zorg en diversiteit De regionale voorzieningen MO/VO worden gefinancierd vanuit het Rijk via de DUMO en DUVO. De centrumgemeente wordt niet voor indexatie gecompenseerd: dit landt bij de regiogemeenten in het Gemeentefonds. Vanaf 2025 zijn we vanuit het regionale programma genoodzaakt om bij alle gemeenten (naar rato) geld te vragen om de MO/VO voorzieningen in stand te houden. Het regionale programma BW&O komt uiterlijk eind 2024 met een aantal scenario’s rondom de financiële houdbaarheid van de MO/VO voorzieningen. Sport en bewegen In mei 2024 heeft de raad het Ambitiedocument van het Masterplan (door)ontwikkeling sportaccommodaties 2037 vastgesteld. In dit ambitiedocument geven we aan dat we aan de hand van de beleidsuitgangspunten dat sport- en beweegvoorzieningen nabij, toegankelijk en uitnodigend voor iedereen zijn, duurzaam en functioneel en dat sport en bewegen nadrukkelijk onderdeel is van een gezonde leefomgeving. Het in maart 2024 geactualiseerde Capaciteitsonderzoek sportaccommodaties is een van de richtinggevende stukken bij de verdere uitwerking in een Uitvoeringsagenda Masterplan. Cultuur Eind januari van dit jaar hebben de instellingen die in aanmerking willen komen voor een meerjarige subsidie in onze nieuwe cultuurnota 2025-2028 een aanvraag ingediend bij de Kunstraad. Alle aanvragen worden o.a.

beoordeeld op artistieke kwaliteit, op impact en op het wel of niet zijn van een toevoeging aan onze culturele infrastructuur. Tegelijkertijd zijn wij bezig met het vorm en inhoud geven aan de beleidsambities in de nieuwe cultuurnota 2025-2028. Onze kadernota ‘Kunst en cultuur voor iedereen’ 2021-2028 is voor 8 jaren vastgesteld, dat betekent dat deze ambities en kaders blijven staan maar dat we in de nieuwe cultuurnota nieuwe accenten aanbrengen waar mogelijk. We merken nog steeds dat de culturele instellingen het financieel zwaar hebben, door alle kostenstijgingen van de afgelopen jaren en omdat de reserves zijn uitgeput. Het is voor sommige instellingen moeilijk het hoofd boven water te houden. Met deze instellingen voeren wij gesprekken over de bedrijfsvoering en de programmering.

Deelprogramma 3.1: Werk en inkomen Resultaten

Wat willen we bereiken (resultaten)

Behalen we onze doelen

Wat gaan we daarvoor doen (activiteiten)

Werk en activering Werk in Zicht (Regionaal arbeidsmarktbeleid) Werk Meer inwoners in een uitkeringssituatie weten Realiseren van 65 extra basisbanen. Zo komen we op Oranje met behulp van passende ondersteuning hun een totaal van 185 in 2024; kansen op de arbeidsmarkt te vergroten en succesvol uit te stromen naar een (reguliere) Toelichting: betaalde baan of als ondernemer, al dan niet via een scholingstraject. Hierin gaan we kennis Hoewel de instroom van mensen op een basisbaan volgens planning loopt, gaan we het totaal eind 2024 en vakmanschap stimuleren. niet helemaal halen omdat er mensen met pensioen zijn gegaan. Inkomensondersteuning en schuldhulpverlening Schuldhulpverlening Minder huishoudens raken in een financieel kwetsbare - of zelfs (problematische) schuldensituatie;

We zetten in op het bieden van een adempauze voor mensen die al schulden hebben door een pauzeknop te introduceren.

Daar waar dit wel gebeurt willen we de financiële situatie door tijdige en gerichte ondersteuning eerder stabiliseren en - daar waar mogelijk -laten leiden tot (financieel) herstel en een hogere uitstroom naar een financieel gezonde, zelfstandige, situatie.

Toelichting: Op basis van het Plan schuldhulpverlening vindt momenteel een onderzoek plaats naar de mogelijkheden hiervan. We sluiten aan bij de landelijke aanpak.

Oranje

Prestatie indicator(en)

Prognose 2024

1. Werk en activering Aantal personen met een bijstandsuitkering dat uitstroomt naar: •

700

Een regulier betaalde baan

Oranje

2. Inkomensondersteuning en schuldhulpverlening Aantal personen met een uitkering levensonderhoud in het kader van de Participatiewet (bijstand): •

Afname

Totaal aantal uitkeringen levensonderhoud

Toelichting: het aantal mensen in de bijstand neemt

langzaam weer wat toe. Hoewel er nog sprak is van een krappe arbeidsmarkt, wordt de krapte wel minder. Het 22

Oranje

aantal personen dat 3 jaar of langer in een financieel afhankelijke situatie verkeert neemt weer wat toe. •

Waarvan aantal (of %) personen met bijstand dat parttime inkomsten heeft uit arbeid

Toename

Oranje

Afname

Oranje

Toelichting: Het aantal personen met parttime inkomsten blijft de laatste periode stabiel. De mensen die nu in de bijstand zitten hebben meer ondersteuning nodig om stappen richting werk te maken. Door de gebiedsgerichte aanpak stimuleren een vervolgstap te maken bijv. via parttime werk. •

Waarvan aantal (of %) uitkeringen levensonderhoud dat behoort tot de groep verkerend in een langdurig financieel afhankelijke situatie (>=3 jaar)

Toelichting: We zien nog geen afname. Via het project intensief begeleiden ondersteunen we mensen gedurende 9-12 weken met intensieve coaching gericht op ontwikkeling en uiteindelijk werk.

Financiële toelichting

Deelprogramma 3.1 Werk en inkomen Beleidsveld

Primitieve Actuele begroting 2024 begroting 2024

Prognose VGR 24-1

Verwachte afwijking VGR 2024

Lasten 03.1.1 Werk en activering

79.591

81.056

81.577

-521

03.1.2 Inkomen en armoedeverlichting

217.650

217.115

216.703

413

Totaal lasten

297.241

298.172

298.280

-108

03.1.1 Werk en activering

19.291

19.457

19.130

-327

03.1.2 Inkomen en armoedeverlichting

170.184

174.588

4.404

Totaal baten

189.475

189.641

193.718

4.077

Totaal toevoegingen

Totaal onttrekkingen

5.535

-102.231

-102.995

-99.027

3.968

Baten

Reserve mutaties

Totaal deelprogramma 3.1

Toelichting van het verschil tussen de actuele begroting 2024 en de prognose 2024 (alleen bij verschillen in baten en lasten > 500 duizend euro).

Is de totale afwijking op het deelprogramma niveau > 500 duizend euro, dan worden de afwijkingen op beleidsveldniveau die hieraan ten grondslag liggen toegelicht. Het kan dus zijn dat de onderliggende afwijkingen per beleidsveld lager zijn dan 500 duizend euro, maar per deelprogramma optellen tot > 500 duizend euro.

03.1.1 Werk en activering

Lasten

Baten

Sociale werkvoorziening

144

246

Op de Sociale Werkvoorziening (SW) verwachten we een voordeel van 390 duizend euro. Dit is als volgt opgebouwd: Loonkosten SW en Nieuw Beschut (N 365 duizend euro) We hebben een nadeel van 125 duizend euro op loonkosten SW. Enerzijds hebben we 567 duizend euro hogere kosten door een loonstijging van 2,25% per 1 juli en door nieuwe CAO afspraken die onder andere hogere reiskostenvergoedingen tot gevolg hebben. (De effecten van de meicirculaire 2024 zijn verwerkt in deze prognose). Anderzijds hebben we een voordeel van 442 duizend euro door een lager aantal fte's en doordat de RVU minder wordt gebruikt. Op loonkosten Nieuw Beschut hebben we een nadeel van 240 duizend euro. Dit komt doordat de stijging van het WML groter is dan verwacht (nadeel 161 duizend euro), door een hoger aantal fte's als gevolg van een hogere instroom eind 2023 (nadeel 66 duizend euro) en door overige verschillen (13 duizend euro). Omzet en materiaalkosten SW (N 311 duizend euro) We hebben een lagere omzet uit detachering (nadeel 164 duizend euro), met name doordat de uitstroom hoger is dan verwacht. Daarnaast hebben we een nadeel van 147 duizend euro op iederz. Weliswaar is de omzet iederz 264 duizend euro hoger dan begroot maar daar tegenover staan ook hogere kosten voor inkoop en materialen (nadeel 411 duizend euro).

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeenteraad.groningen.nl/api/v1/meetings/4906/documents/82968