Document · PDF

Bijlage 1 Voortgangsrapportage 2023-I.pdf

gemeenteraad 19 juli 2023, gemeente GroningenBij agendapunt: *: BEGROTINGSWIJZIGINGEN 1e KWARTAAL 2023 VGR I17.149 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Voortgangsrapportage I 2023 Gemeente Groningen

Inhoudsopgave Inleiding ......................................................................................................................................................................................... 3 Stand vanzZaken ............................................................................................................................................................................ 3 Programma's .................................................................................................................................................................................. 8 Programma 1: Economie en Ruimte ............................................................................................................................................... 8 Deelprogramma 1.1: Economie en werkgelegenheid ................................................................................................................ 9 Deelprogramma 1.2: Mobiliteit ................................................................................................................................................ 11 Deelprogramma 1.3: Wonen ....................................................................................................................................................

13 Programma 2: Leefomgeving en Veiligheid .................................................................................................................................. 15 Deelprogramma 2.1: Kwaliteit van de leefomgeving ............................................................................................................... 16 Deelprogramma 2.2: Veiligheid ................................................................................................................................................ 19 Programma 3: Vitaal en Sociaal .................................................................................................................................................... 20 Deelprogramma 3.1: Werk en inkomen ................................................................................................................................... 21 Deelprogramma 3.2: Onderwijs................................................................................................................................................ 25 Deelprogramma 3.3: Welzijn, gezondheid en zorg ................................................................................................................... 26 Deelprogramma 3.4: Sport en bewegen ...................................................................................................................................

29 Deelprogramma 3.5: Cultuur .................................................................................................................................................... 31 Programma 4: Dienstverlening en bestuur ................................................................................................................................... 33 Deelprogramma 4.1: Dienstverlening ....................................................................................................................................... 33 Deelprogramma 4.2: College, raad, wijkontwikkeling en wijkvernieuwing .............................................................................. 34 Deelprogramma 4.3: Algemene inkomsten en post onvoorzien .............................................................................................. 35 Deelprogramma 4.4: Overhead en ondersteuning organisatie ................................................................................................ 36 Paragrafen .................................................................................................................................................................................... 37 Paragraaf 1: Wijkontwikkeling en wijkvernieuwing ..................................................................................................................

37 Paragraaf 2: Duurzaamheid ...................................................................................................................................................... 37 Paragraaf 9: Bedrijfsvoering ...................................................................................................................................................... 37 Slot en nacalculaties.................................................................................................................................................................. 38 Voortgang van onderzoeken doeltreffendheid en doelmatigheid .............................................................................................. 38 Hervormingen .............................................................................................................................................................................. 39

Inleiding In deze eerste voortgangsrapportage 2023 van de gemeente Groningen informeren wij u over de voortgang van de begroting en geven wij een prognose van het resultaat over 2023. De voortgangsrapportage heeft de functie van het verstrekken van actuele informatie over de stand van zaken en voortgang van de begroting. Leeswijzer De voortgangsrapportage begint met een stand van zaken. In de programma’s geven we de verwachte afwijkingen per programma weer zowel op de uitvoering van beleidsdoelen als op de financiën. Daarna gaan we in op de stand van zaken rondom de paragrafen Integraal Gebiedsgericht Werken, Duurzaamheid en Bedrijfsvoering. De afwijkingen in de uitvoering van beleidsdoelen lichten we toe en geven we aan door gekleurde icoontjes (stoplichtenrapportage). Groen- betekent dat we de doelstelling naar verwachting gaan halen. Oranje betekent dat voor het behalen van de doelstelling bijsturing noodzakelijk is. Rood-- betekent dat het halen van de doelstelling vermoedelijk niet mogelijk is. De doelstellingen die we verwachten te behalen melden we hier niet. Daarnaast geven we een toelichting op de verwachte financiële afwijkingen vanaf 500 duizend euro ten opzichte van de begroting en op bestuurlijk relevante afwijkingen. Dit betekent dat niet bij alle beleidsvelden toelichtingen zijn opgenomen.

Stand van zaken In dit hoofdstuk geven we een samenvatting van de financiële prognose 2023 op basis van de gegevens die we presenteren in de programma’s. Vervolgens geven we een toelichting op de grootste beleidsmatige ontwikkelingen en een toelichting bij de belangrijkste financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting.

Hoofdlijnen prognose resultaat Verwacht resultaat 2023 Onze prognose van het resultaat voor 2023 komt uit op 0,0 miljoen euro. Ons ambitieniveau is hoog en veel van onze plannen en projecten staan op het punt van beleidsontwikkeling naar uitvoering te schuiven. De krapte op de arbeidsmarkt, prijsstijgingen en schaarste van materialen hebben een flinke impact op de uitvoerbaarheid en doorlooptijd van zowel onze geplande projecten alsook (bouw- en ontwikkelprojecten) van andere Groningse organisaties en particulieren. Deze onzekerheid maakt het onmogelijk om alle plannen tegelijkertijd uit te kunnen voeren en dit ziet u in deze voortgangsrapportage terug in meerdere activiteitentabellen waarin afwijkingen weergegeven staan. Op dit moment is het nog te vroeg om deze effecten te vertalen naar een gedegen prognose. Bij de tweede voortgangsrapportage geven we hierover een scherper beeld af Grootste afwijkingen Het resultaat na aftrek van de met uw raad afgesproken toegestane bestemmingen wordt ingeschat op 8,4 miljoen euro nadelig. Enkele voordelen die we voorzien zijn 3,3 miljoen euro bij Programma Nieuwkomers (opvang vluchtelingen Oekraïne) en 2,7 miljoen euro bij de Wmo.

Enkele nadelen die we voorzien zijn 7,9 miljoen euro bij de jeugdhulp, 4,0 miljoen euro nadeel op het budget voor nominale compensatie, 2,6 miljoen euro op de Businesscase outsourcing ICT en 2,2 miljoen euro voor de bijdrage aan de Veiligheidsregio. Afwijkingen in relatie tot de begroting 2024. Er zijn een aantal grote afwijkingen die invloed hebben op de begroting voor de komende jaren, zoals de kosten voor de jeugdzorg, de bijdrage aan de Veiligheidsregio en kosten voor leerlingenvervoer. Daarom betrekken we structurele afwijkingen bij het opstellen van de ontwerpbegroting 2024. De begroting komt daarmee verder onder druk te staan.

Prognose resultaat 2023 voor bestemming per programma Onderstaande grafiek en de tabel daaronder laat per programma het resultaat voor bestemming zien. (5.000)(4.000)(3.000)(2.000)(1.000) 0

1.000 2.000 3.000 4.000

01. Economie en Ruimte

02. Leefomgeving en Veiligheid

03. Vitaal en Sociaal

04. Dienstverlening en ondersteuning organisatie

Het resultaat voor bestemming is per deelprogramma als volgt verdeeld: Programma (bedragen x 1.000 euro) 01. Economie en Ruimte 01.1 Economie en werkgelegenheid

Prognose resultaat 2.217 1.037

01.2 Mobiliteit

180

01.3 Wonen

1.000

02. Leefomgeving en Veiligheid 02.1 Kwaliteit van de leefomgeving

-1.527 -405

02.2 Veiligheid

-1.122

03. Vitaal en Sociaal

3.433

03.1 Werk en inkomen

-3.786

03.2 Onderwijs

922

03.3 Welzijn, gezondheid en zorg

5.274

03.4 Sport en bewegen

1.468

03.5 Cultuur

-445

04. Dienstverlening en ondersteuning organisatie

-4.123

04.1 Dienstverlening

-1.220

04.2 College, raad, wijkontwikkeling en wijkvernieuwing

-2.773

04.3 Algemene inkomsten en post onvoorzien

2.259

04.4 Overhead en ondersteuning organisatie

-2.389

Resultaat voor bestemming

De prognoses lichten we toe in de hoofdstukken per programma verderop in dit document, daarom beperken wij ons hier tot de prognose van de resultaten in grafiek- en tabelvorm.

Beïnvloedbaarheid verwachte resultaat Het verwachte resultaat van 0,0 miljoen euro bestaat voor een deel uit resultaten die niet (direct) beïnvloedbaar of niet te voorzien waren bij het opstellen van de begroting 2023. Een grote factor betreft de resultaten op samenwerkingsverbanden, waaronder Maatschappelijke Opvang van 8,3 miljoen euro. In de samenwerking wordt bepaald waaraan en wanneer het budget wordt besteed. Dit kunnen wij als gemeente Groningen niet zelfstandig bepalen.

Besteedbaar resultaat Het resultaat wordt onderverdeeld in een zestal resultaat categorieën. Per categorie gelden regels voor de besteedbaarheid hiervan. Dit is vastgelegd in het kader voor resultaatbepaling en resultaat bestemming. In onderstaande tabel ziet u het resultaat voor bestemming, het niet-besteedbare deel en het resultaat na bestemming. Resultaat voor bestemming

Besteedbaar

Niet besteedbaar

9.101

220

Meerjarige projecten

-3.004

Bijzonder resultaat

2.130

Intensiveringen

1.970

Regulier/overig

-10.417

Totaal resultaat

-8.447

8.447

Resultaatcategorie (bedragen x 1.000 euro) Samenwerkingsverbanden Inc. middelen Gemeentefonds

Hieronder volgt een toelichting per resultaatcategorie. Samenwerkingsverbanden. De resultaten die binnen (regionale) samenwerkingsverbanden ontstaan zijn niet eenzijdig beschikbaar voor de gemeente Groningen, maar zullen in 2023 bestemd blijven voor de samenwerkingsverbanden. Het resultaat heeft met name betrekking op Maatschappelijke Opvang, Incidentele middelen gemeentefonds Dit betreffen resultaten op de via het gemeentefonds beschikbaar gestelde incidentele middelen via de circulaires voor een specifiek doel. Voor deze middelen is een tweejarige bestedingstermijn afgesproken met de raad. Binnen deze categorie is nu een beperkt voordelig resultaat opgenomen van 220 duizend euro voor het onderdeel Inburgering. Meerjarige projecten. Dit betreffen resultaten op door de raad vastgestelde meerjarige projecten. Resultaten hierop blijven gedurende de looptijd van deze projecten beschikbaar, tenzij deze resultaten niet meer nodig zijn voor het vervolg van het project. De budgetten voor deze meerjarig projecten worden veelal in één keer ter beschikking gesteld. De besteding van deze middelen is echter gedurende de looptijd van de projecten. Er zijn meerjarige projecten waarbij het de intentie is dat deze zich gedurende de looptijd terugverdienen. Bij aanvang wordt voor deze projecten daarom geen budget beschikbaar gesteld.

Daarom laten deze in het begin van de looptijd nadelige resultaten zien welke gedurende de rest van de looptijd zullen worden terugverdiend. Bij de tweede voortgangsrapportage van dit jaar komen we hier, ook in het kader van begrotingsrechtmatigheid, op terug. Een nadere toelichting treft u in het vervolg van deze voortgangsrapportage aan. Bijzondere resultaten Dit betreffen resultaten waar separaat een door de raad vastgesteld kader onder ligt, of waar het gaat om resultaten binnen een gesloten systeem (bij kostendekkende tarieven). Voorbeelden hiervan zijn SIF-middelen (Stedelijk

InvesteringsFonds) en resultaten op grondzaken. Op dit moment is er een resultaat van 130 duizend euro te verwachten op het co-investeringsfonds Sport en een resultaat van 2,0 miljoen euro op SIF-middelen. Intensiveringen Dit betreffen resultaten op bij de begroting beschikbaar gestelde middelen voor het oplossen van knelpunten. Resultaten op intensiveringsmiddelen vloeien in basis terug naar de algemene middelen. Reguliere resultaten Tekorten of overschotten op reguliere budgetten worden bij de jaarrekening verrekend met de algemene middelen. Deze middelen kunnen vervolgens via een integrale afweging worden ingezet voor de komende begroting of ter versterking van ons weerstandsvermogen. Een aantal grotere posten binnen deze categorie lichten we hieronder kort toe. • De prognose van de zorgkosten jeugdhulp komt uit op 7,9 miljoen euro nadelig. Dit kent o.a. de volgende oorzaken: doorloop van hogere realisatie vanuit 2022, stijging van het aantal cliënten in de dagbehandeling / dagbesteding. Daarnaast blijkt dat een deel van de cliënten die voor Basis Jeugdhulp in aanmerking komt, nog via de specialistische hulp binnenkomt. • Door met name de sterke prijsontwikkeling verwachten we een nadeel van 4,0 miljoen euro op de nacalculatie loonen prijsstijgingen.

• Door uitloop van de transitie naar Fujitsu, de moeizame overgang naar de nieuwe ICT-omgeving en het achterblijvend niveau van de dienstverlening verwachten we een nadeel voor 2023 op de businesscase outsourcing ICT. Hierdoor lukt het ook niet om invulling te geven aan opgenomen taakstellingen. Per saldo verwachten we een nadeel van 2,6 miljoen euro. • De Veiligheidsregio heeft aangekondigd de begroting 2023 bij te stellen en een verhoogde bijdrage te vragen aan gemeenten. Voor Groningen betekent dit een verhoging van 2,2 miljoen euro, wat in 2023 leidt tot een nadeel van hetzelfde bedrag. • Van de vergoeding van het Rijk op basis van normbedragen voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen houden we naar verwachting 3,3 miljoen euro over. • Bij de Wmo verwachten we een voordeel van 2,7 miljoen euro doordat de begrote prijsstijgingen voor hulpmiddelen bij de nieuwe aanbesteding mee vielen en de verzilvering (uitnutting van de indicaties) bij huishoudelijke hulp lager was dan vooraf verondersteld.

Begrotingsrechtmatigheid Met ingang van boekjaar 2023 is de rechtmatigheidsverantwoording ingevoerd. Het college neemt deze verantwoording voor het eerst in de jaarrekening 2023 op. Hierin verklaart het college wel of niet rechtmatig te hebben gehandeld binnen de door de raad vastgestelde verantwoordingsgrens (0-3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves). Deze verantwoordingsgrens wordt later dit jaar vastgesteld via de financiële verordening. Daarin worden ook de randvoorwaarden voor de rechtmatigheidsverantwoording afgesproken. Onlangs hebben we hierover met het Audit Committee van gedachten gewisseld. Om rechtmatig te kunnen handelen moeten we bij de uitvoering van onze activiteiten binnen de door de raad vastgestelde begroting blijven. Dit bekijken we per deelprogramma. Soms lukt het niet om bij een deelprogramma binnen de vastgestelde begroting te blijven en leggen we voorstellen tot aanpassing van de begroting voor aan de raad. In deze voortgangsrapportage verwachten we bij een aantal deelprogramma’s dat de geautoriseerde lasten of baten worden overschreden. Bij de tweede voortgangsrapportage geven we een actueler beeld en leggen we, indien noodzakelijk, begrotingswijzigingen voor aan de raad.

Onzekerheden in de prognose Energietoeslag Het Rijk heeft in december via de decembercirculaire 2022 500 miljoen beschikbaar gesteld. Het aandeel van de gemeente Groningen daarin was 2,24% (11,22 miljoen euro). Het restant van de middelen (900 miljoen euro) wordt verdeeld op basis van het aandeel van de gemeenten in het totaal aantal huishoudens met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. Ons aandeel bedraagt daarin 2,09% (18,8 miljoen euro). Dit is 1,4 miljoen euro minder dan dat we op basis van het oude aandeel zouden krijgen. We verwachten dat bij de septembercirculaire 2023 het exacte bedrag bekend wordt gemaakt. Onderhoud Papiermolen We hebben in de tribune en in en rondom het bad van de Papiermolen diverse scheuren en verzakkingen geconstateerd. Bij de renovatie in 2019 is veel herstelwerk gedaan. Er moet nog onderzocht worden of de schade een gevolg is van de werkzaamheden aan de nabijgelegen ringweg. Daarnaast laat de coating in verschillende bassins van de Papiermolen los. De financiële gevolgen zijn momenteel nog niet in te schatten. Grondexploitaties De herziening van de grondexploitaties zal naar verwachting leiden tot een fors nadeel. De afgelopen periode is al rekening gehouden met hogere kostenstijging. We verwachten dat we nu ook de opbrengstijging moeten aanpassen door de marktomstandigheden. We informeren u later dit jaar over de effecten hiervan.

Programma's Programma 1: Economie en Ruimte Economie en werkgelegenheid De onzekerheid over de richting van de economische conjunctuur blijft substantieel. De economie doorloopt meerdere aanpassingsprocessen onder invloed van inflatie, mondiale afkoeling, hogere rentes en correctie op de woningmarkt. Per saldo is het Bruto Binnenlands Product (BBP) In de eerste drie maanden van 2023 gekrompen met 0,7 procent (CBS, 16 mei 2023) waar in het laatste kwartaal van 2022 nog een enigszins verrassende groei van 0,4 procent plaatvond. Daartegenover staat dat de werkloosheid nog lager is dat in het vierde kwartaal van 2022 en het aantal vacatures stabiel op een hoog niveau staat, waarbij de spanningsindicator voor Groningen wijst op een krappe arbeidsmarkt. In april nam het aantal mensen met een WW-uitkering in de provincie Groningen weer af na een toename in de afgelopen maanden. Ook ten opzichte van vorig jaar ligt de WW lager. Net als in de rest van Nederland komen er wel signalen dat een aantal kleinere en middelgrote bedrijven in de problemen komt door de terugbetaling van coronasteun en opgebouwde belastingschulden. De sectoren kappers, horecazaken en winkeliers zijn naar verwachting het meest kwetsbaar. Deze sectoren hebben bovenmatig te lijden gehad van de beperkende maatregelen t.g.v.

de Covid-19 en hebben (relatief) veel gebruik gemaakt van steunmaatregelen, uitstel van belastingbetalingen, externe financiering (banken, bekenden, etc). In het eerste kwartaal van 2023 nam het aantal stoppers en faillissementen in de gemeente Groningen toe. Dit is een landelijk beeld. (Regiodata KVK, mei 2023). Afgelopen kwartaal zijn er ongeveer 25 faillissementen gemeld. We bewegen ons daarmee rond het Nederlands gemiddelde. Mobiliteit Sinds de coronacrisis zien we dat het aantal verplaatsingen weer is toegenomen tot het niveau van voor de coronacrisis, ondanks dat we vaker thuiswerken. Het aantal dagen dat er sprake is van een drukke spits is afgenomen. Vooral het individueel vervoer is tijdens en na de coronacrisis gegroeid ten koste van het openbaar vervoer. De reizigersaantallen in het openbaar busvervoer liggen momenteel op zo'n 80-85% ten opzichte van 2019, terwijl reizigers gemiddeld juist langer reizen. Met name voor de korte reisafstand hebben mensen een reisalternatief gevonden. Het OV-bureau Groningen Drenthe speelt in op dit 'nieuwe normaal’ door het aanbod beter af te stemmen op de vraag. Dit betekent dat het openbaar busvervoer op sommige plekken minder frequent of niet langer gaat rijden.

Ondanks een ander reispatroon blijft de druk op het verkeer- en vervoerssysteem in en rond Groningen onverminderd hoog, onder meer als gevolg van het groeiend aantal inwoners en arbeidsplaatsen. Om de negatieve gevolgen van mobiliteit zoveel mogelijk te beperken, nemen we op steeds meer plekken afscheid van het uitgangspunt dat de auto centraal staat in de manier waarop we onze openbare ruimte inrichten. Daarbij hebben we expliciet gekozen voor mobiliteit die weinig ruimte inneemt, schoon en gezond is. Zodoende ontstaat meer ruimte voor andere functies en maken we de straat weer aantrekkelijk en leefbaar. Onze Mobiliteitsvisie wordt uitgewerkt in vijf uitvoeringsprogramma's waarvan er inmiddels drie gereed zijn; de overige twee volgen in de loop van dit jaar/begin volgend jaar. Met deze uitvoeringsprogramma's in de hand gaan we concreet aan de slag met het verbeteren van de bereikbaarheid van en de leefbaarheid in onze gemeente. Vanuit onze ambitie om in 2035 CO2-neutraal te zijn en in het kader van het Klimaatakkoord werken wij voortvarend samen met het Rijk aan maatregelen om de klimaatverandering aan te pakken. Zo maken we onze gemeente klaar voor de toekomst: klimaatneutraal, fossiel vrij en circulair. Mobiliteit is één van de vijf pijlers om CO2 te reduceren.

De aanleg van elektrische laadinfrastructuur, de realisatie van zero-emissiezones en meer deelmobiliteit neemt de komende jaren een steeds grotere vlucht. In de komende jaren wordt in zes regio's in Nederland het woningtekort versneld aangepakt. De Regio Groningen-Assen is daar één van. Tot 2040 moeten in onze gemeente en in de omliggende regio minimaal 35.000 woningen worden gebouwd. De bereikbaarheidsopgave, die hier ook uit voortvloeit, is gekoppeld aan de verduurzamingsdoelstellingen voor mobiliteit. Dit betekent dat naast de direct aan woon- en werklocaties gerelateerde mobiliteitsopgaven (zoals fietsinfrastructuur) ook sprake is van een systeemopgave voor mobiliteit waarin hubs, openbaar vervoer, stations en de aanpak van de Westelijke Ringweg passen. Met de Verstedelijkingsstrategie van de Regio Groningen-Assen werken we toe naar een overeenkomst met het Rijk over de gezamenlijke opgave die regio en Rijk in de regio Groningen-Assen hebben. Wonen Volgens de prognoses stijgt het aantal inwoners van gemeente Groningen de komende jaren aanzienlijk. De vraag naar woningen, en daarmee de urgentie om woningen te bouwen, blijft groot. Deze bouwopgave én het toevoegen van kwaliteit staan ook omschreven in onze Woonvisie 2020-2025. De gestegen rentes, bouwkosten en schaarse aan bouwmaterialen, personeel en locaties zorgen hierbij wel voor een stevige uitdaging.

Ondanks de huidige afkoeling van 8

de woningmarkt blijft het onze prioriteit om voldoende woningen toe te voegen. Samen met corporaties en ontwikkelaars zetten we ons hier ten volle voor in. We gaan voor woningen in verschillende segmenten (grondgebonden, appartement) en categorieën (koop, huur, sociale huur), zodat we alle doelgroepen kunnen bedienen. Hierbij is ook aandacht voor middenhuur. Het grootste deel van de nieuwbouwwoningen moet landen in onze grote ontwikkelzones Suikerzijde, Stadshavens, Reitdiepzone en Meerstad, maar er worden ook woningen toegevoegd op andere ontwikkellocaties en in de dorpen. We hebben eveneens veel aandacht voor voldoende sociale huurwoningen, voor betaalbaarheid en voor een goede prijs/kwaliteit verhouding. Er zijn afspraken met de corporaties over huurbeleid en over het woonruimteverdeelsysteem om te zorgen voor een eerlijke en evenwichtige verdeling van de aanwezige sociale huurwoningen. Daarnaast focussen we ons op de groeiende groep ouderen en kwetsbare bewoners en hun woonbehoefte in combinatie met passende zorg. In de uitvoeringsagenda bij de woonzorgvisie gaan we hier – samen met de corporaties en zorgpartijen – nader op in. Ook hebben we aandacht voor groepen die anders willen wonen, bijvoorbeeld coöperatief. Daarnaast blijven jongeren en (internationale) studenten een belangrijke doelgroep in de stad.

Naast zorgen voor voldoende woningen in diverse segmenten hebben we ook aandacht voor de energetische kwaliteit van woningen en voor een goede leefomgeving. Alle nieuwbouwwoningen zijn aardgasvrij en ook steeds meer bestaande woningen worden aardgasvrij gemaakt, met name via de uitrol van het warmtenet. We maken prestatieafspraken met de woningcorporaties over onder meer de verduurzaming van de huurwoningvoorraad en een klimaatadaptieve woonomgeving. Deelprogramma 1.1: Economie en werkgelegenheid

Resultaten Wat willen we bereiken (resultaten) Economische ontwikkeling Het behouden en creëren van duurzame en innovatieve werkgelegenheid.

Vergroten van de aantrekkelijkheid van onze stad, wijken en dorpen voor bewoners en bezoekers ter versterking van de economie

De aantrekkelijkheid van de binnenstad vergroten

Wat gaan we daarvoor doen (activiteiten)

Behalen we onze doelen

We werken aan de opschaling van de regionale start-up- en scale-up communities in het Noorden om het Noordelijke start-up- en scale-up klimaat te versterken (nieuwe Noordelijke programmavorm).

Oranje Toelichting: De aanvraag van financiering en de Just Transition Fund (JTF) en Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) aanvragen zijn tijdrovender dan verwacht. Hierdoor duurt de realisatie langer We zijn trots op onze mogelijkheden voor waterrecreatie in Groningen. We zien de recreatie op het water toenemen en daarom intensiveren we de handhaving op het water (aansluitend op de watervisie) in een groter areaal (onder andere met de toekomstige ontwikkeling Meerstad, Dudok aan het diep en de Stadshavens). Op deze manier neemt de veiligheid op het water toe en kan iedereen op een aangename manier recreëren op de verschillende wateren in Groningen. Oranje Toelichting: Op dit moment is er onvoldoende capaciteit om de handhaving op het water te intensiveren. We investeren in de randvoorwaarden voor het nieuwe handelsplein (contouren Vismarkt/Akerk), zodat deze optimaal zijn voor een goed florerende warenmarkt. Rood-Toelichting: De Grote markt wordt in 2024 opgeleverd. Daarna zal er (niet direct) gestart worden met de Vismarkt. Dit om de binnenstad ook een kleine periode ‘rust’ te gunnen. Daarom worden in 2023 nog geen investeringen gedaan voor de warenmarkt op de Vismarkt.

Financiële toelichting Deelprogramma 1.1 Economie en werkgelegenheid Beleidsveld

Primitieve begroting 2023

Actuele begroting 2023

Verwachte afwijking VGR 2023

Prognose VGR 23-1

Lasten 01.1.1.Economische Ontwikkeling

7.041

6.966

6.929

01.1.2.Ruimtelijke econ. ontwikkeling

4.661

4.011

01.1.3.Grondzaken

10.998

01.1.4.Overige Economie

13.791

12.791

1.000

Totaal lasten

36.491

35.766

34.729

1.037

Baten 01.1.1.Economische Ontwikkeling

961

01.1.2.Ruimtelijke econ. ontwikkeling

1.089

01.1.3.Grondzaken

4.544

243

6.837

Totaal toevoegingen

608

Totaal onttrekkingen

-30.262

-29.537

-28.500

1.037

01.1.4.Overige Economie Totaal baten

Reserve mutaties

Totaal deelprogramma 1.1

Toelichting van het verschil tussen de actuele begroting 2023 en de prognose 2023 (alleen bij verschillen in baten en lasten > 500 duizend euro). 1.1.4 Overig economie

Lasten

Baten

Saldo

Afwijking (bedragen x 1.000 euro)

1.450

Vrijval kapitaallasten bovenwijkse voorziening Westpoort (V 450 duizend euro) In 2022 hebben we volgens BBV-voorschriften een afwaardering van 8,5 miljoen euro verwerkt op onze investering in het viaduct dat het bedrijventerrein Westpoort ontsluit naar de A7. Deze afwaardering leidt tot een structurele vrijval van het begrote kapitaallastenbudget verbonden met de investering in het viaduct. Voor 2023 verwachten wij dat deze vrijval 450 duizend euro zal bedragen. Suikerzijde (V 1,0 miljoen euro) Op 21 december 2022 heeft de raad de gebiedsbegroting De Suikerzijde vastgesteld. Gedurende de exploitatieperiode van de gebiedsbegroting kan incidenteel vrijval van financiële middelen plaatsvinden. Deze incidentele vrijval zal eind 2023 naar verwachting 1,0 miljoen euro bedragen.

Deelprogramma 1.2: Mobiliteit Resultaten Wat gaan we daarvoor doen (activiteiten) Wat willen we bereiken (resultaten)

Behalen we onze doelen

Vervoerswijzen Toename van ruimte-efficiënte, schone en gezonde In 2023 gaan de werkzaamheden aan de ombouw van het Oranje vervoerswijzen door groei van het aandeel voetgangers, Hoofdstation in het kader van Groningen Spoorzone door en gaan fiets en openbaar vervoer en afname van het aandeel we verder met de voorbereidende werkzaamheden voor de auto's zowel binnen gemeente Groningen als van en naar insnijding van het Emmaviaduct; Groningen met als doel: herwinnen openbare ruimte, verminderen CO2 uitstoot en realiseren van een gezondere leefomgeving. Toelichting: In maart 2022 werd bekend dat de aannemer meer ruimte in de planning nodig had voor de werkzaamheden op het Hoofdstation. Daardoor kon de eerder geplande treinvrije periode in de zomer van 2023 niet doorgaan. De verwachting is dat het project Groningen Spoorzone in de zomer van 2026 gereed zal zijn. Effect op de directe omgeving Oranje

Herwinnen van de openbare ruimte en zorgen voor voldoende goede fietsparkeervoorzieningen

In 2023 gaan we verder met het realiseren van extra fietsenstallingen op het Hoofdstation.

Minder verkeersslachtoffers

Toelichting: In maart 2022 werd bekend dat de aannemer meer ruimte in de planning nodig had voor de werkzaamheden op het Hoofdstation. Daardoor kon de eerder geplande treinvrije periode in de zomer van 2023 niet doorgaan en loopt de realisatie van extra fietsenstallingen vertraging op. De verwachting is dat het project Groningen Spoorzone in de zomer van 2026 gereed zal zijn In 2023 pakken we het kruispunt Boterdiep-Bloemsingel aan Oranje conform onze Aanpak Verkeersveiligheid; Toelichting: Het verbeteren van de verkeersveiligheid op het kruispunt Boterdiep-Bloemsingel is onderdeel geworden van het vastgestelde Uitvoeringsprogramma Doorwaadbare Stad. Het kruispunt wordt daarom opgepakt in het kader van de Belevingsplek Korreweg/Rodeweg/Nieuwe Ebbingestraat. Dit betekent dat de herinrichting van dit kruispunt grootschaliger wordt opgepakt en daarmee iets langer gaat duren.

Slim en Duurzaam Voorrang geven aan innovatie en schone vormen van personen- en goederenvervoer

In 2023 plaatsen we niet alleen laadpalen op aanvraag, maar ook Oranje op plekken waar vraag verwacht wordt (datagestuurd); Toelichting: Vanaf 1 september 2023 verwachten wij een nieuwe partij te hebben gecontracteerd voor de plaatsing van laadpalen. Het is daarom nog niet duidelijk of we dit jaar ook al datagestuurd laadpalen kunnen plaatsen. Bovendien liggen er nog voldoende aanvragen die zijn 'overgedragen' vanuit Allego, de huidige aanbieder, en vanuit laadpaalnodig.nl. In 2023 stellen we een visie op snelladen vast en maken we met Oranje netbeheerder Enexis afspraken om plaatsing van laadinfrastructuur vlot te laten verlopen; Toelichting: Op basis van de regionale visie op snelladen wordt een vervolgonderzoek opgestart. Samen met de netbeheerder en de markt onderzoeken we welke locaties op gemeentelijke grond geschikt zijn voor het aanbieden van snellaadinfrastructuur. De uitslag van het onderzoek gebruiken we om een uitvoeringsagenda snellaadinfrastrctuur te schrijven. Deze wordt in 2024 aan de raad voorgelegd.

Prestatie indicatoren Met de prestatie-indicatoren wordt de prognose van de uitvoering van ons beleid in dit beleidsveld weergegeven. De gerealiseerde doelstellingen worden hier niet gemeld. Wij geven alleen een toelichting op verwachte afwijkingen in de uitvoering. Met de volgende indicator(en) wordt de voortgang van de uitvoering van ons beleid gemeten. Prestatie indicator(en) Aantal kilometers 50 km/uur-weg gewijzigd in 30 km/uur Toelichting: Vanaf eind 2022 zijn we voortvarend aan de slag gegaan met het Uitvoeringsprogramma Doorwaadbare Stad. In 2023 wilden we op ongeveer 2 kilometer 50 km/uur-weg de snelheid terugdringen naar 30 km/uur. Hoewel we op koers liggen, vergt het proces inclusief bijbehorende participatie de nodige tijd en aandacht. We houden er rekening mee dat we dit jaar op een gedeelte van de Peizerweg en de Vestdijklaan de maximumsnelheid kunnen terugdringen (in totaal ongeveer 1,5 kilometer).

Beoogd 2023 2

Prognose 2023 Oranje

Financiële toelichting Deelprogramma 1.2 Mobiliteit

Verwachte afwijking VGR 2023

Primitieve begroting 2023

Actuele begroting 2023

01.2.1.Vervoerswijzen

3.076

3.046

01.2.2.Impact op de directe omgeving

20.632

01.2.3.Slim en duurzaam

12.760

12.761

12.762

Totaal lasten

36.468

36.440

27.138

27.318

180

300

27.438

27.618

180

460

Beleidsveld

Prognose VGR 23-1

Lasten

Baten 01.2.1.Vervoerswijzen 01.2.2.Impact op de directe omgeving 01.2.3.Slim en duurzaam Totaal baten

Reserve mutaties Totaal toevoegingen Totaal onttrekkingen

Totaal deelprogramma 1.2

-9.490

-9.462

-9.282

180

Toelichting van het verschil tussen de actuele begroting 2023 en de prognose 2023 (alleen bij verschillen in baten en lasten > 500 duizend euro). Wij verwachten geen financiële afwijkingen groter dan 500 duizend euro binnen dit deelprogramma.

Deelprogramma 1.3: Wonen Resultaten Wat willen we bereiken (resultaten) Stimuleren woningmarkt

Wat gaan we daarvoor doen (activiteiten)

Behalen we onze doelen

Toevoegen van voldoende woningen (gemiddeld 1.500 per jaar tot en met 2030). In 2022 verwachten we circa 1.600 nieuwbouw woningen op te leveren

We verwachten in 2023 tussen de 1.450 tot 1.650 woningen op te leveren. Rood-Het precieze aantal nieuwbouwwoningen dat in 2023 wordt gerealiseerd is echter nog niet duidelijk. Mogelijk verschuiven een aantal plannen Dit komt enerzijds door problemen op de markt (de aanzienlijk gestegen bouwkosten en tekorten aan materialen en personeel) en anderzijds zijn er procedurele vertragingen. Dit is bijvoorbeeld het geval bij Suikerzijde. Daar zorgen procedures rondom natuurwetgeving voor vertraging. Toelichting: Het aantal op te leveren woningen in 2023 komt aanzienlijk lager te liggen dan eerder verwacht. Dit heeft met name te maken met recente jurisprudentie rondom flexwoningen. Eerder mochten deze vergund worden via een zogenaamde kruimelprocedure (van 6 weken) maar ondertussen gelden de gebruikelijke planologische termijnen. Verder is een project voor studentenhuisvesting op Zernike een jaar uitgesteld, naar 2024. Ook merken we dat door de combinatie van gestegen bouwkosten en een onzekere markt enkele projecten worden aangepast en/of uitgesteld. In de Lokale Stuurgroep zien we toe op een voortvarende uitvoering van het Oranje Lokaal Plan van Aanpak door de Nationaal Coördinator Groningen. We bewaken de voortgang en sturen waar nodig bij;

We willen dat er voortgang geboekt wordt in de versterkingsoperatie, waarbij de bewoner centraal staat en waarbij de bewoner, dorpen en buurten Toelichting: Er wordt hard gewerkt aan de versterkingsadviezen voor Ten Post en er ligt voor dat dorp een plan voor verduurzaming dat waar mogelijk sterker uit de versterking komen. samen met Bedrijfsbureau Bouwimpuls wordt opgepakt. Voldoende huisvesting voor (internationale) studenten en jongeren.

Voor de lange termijn huisvesting werken we aan het Wonen op de Zernike Campus. We werken aan de herijking van de gebiedsvisie en stellen parallel een realisatieovereenkomst op voor de ontwikkeling van de eerste locatie voor woningbouw, de Kapteynborg. Daarnaast werken we aan de realisatie van 400 tijdelijke eenheden op het Zernike. Vooruitlopend op de ontwikkeling van Zernike Campus (permanente huisvesting) voorzien deze eenheden in extra huisvesting voor internationale studenten en fungeren tevens als oplossing voor de piekperiode.

Oranje

Toelichting: De realisatie van de tijdelijke eenheden is verschoven naar 1 augustus 2024. Hiervoor liggen we op schema. Voor de realisatie van de permanente woningbouw moeten in 2023 wel concrete stappen worden gezet door ons en onze partners op Zernike Campus om vanaf 2025 met de ontwikkeling te kunnen starten. Kwaliteit en duurzaamheid We willen duurzame, energieneutrale woningen

Groen Om de energielasten direct naar beneden te brengen, worden energiecoaches ingezet en hebben we extra aandacht voor inwoners met een smalle beurs. Toelichting: De energiecoaches worden actief ingezet op afroep en bij Toelichting bijeenkomsten in de wijken. Hierin vindt een samenwerking plaats met de laten staan vrijwillige energiecoaches in de wijken. In de afgelopen winter zijn bijna 900 adviezen gegeven en 500 door een extern fixteam. Ook zijn bij 300 woningen direct kleine energiebesparende maatregelen geplaatst.

Financiële toelichting Deelprogramma 1.3 Wonen Beleidsveld

Primitieve begroting 2023

Actuele begroting 2023

Verwachte afwijking VGR 2023

Prognose VGR 23-1

Lasten 01.3.1.Stimuleren/reguleren woningmarkt

3.509

4.117

3.117

1.000

01.3.2.Doelgroepen

1.844

1.816

01.3.3.Kwaliteit en duurzaamheid

8.244

12.393

01.3.4.Overig Wonen

17.255

16.945

Totaal lasten

30.852

35.271

34.270

1.000

Baten 01.3.1.Stimuleren/reguleren woningmarkt

727

01.3.2.Doelgroepen

668

673

01.3.3.Kwaliteit en duurzaamheid

500

4.650

01.3.4.Overig Wonen

16.329

15.694

Totaal baten

17.550

21.744

21.743

Totaal toevoegingen

1.100

Totaal onttrekkingen

-13.627

1.000

Reserve mutaties

Totaal deelprogramma 1.3

-14.402

-14.627

Toelichting van het verschil tussen de actuele begroting 2023 en de prognose 2023 (alleen bij verschillen in baten en lasten > 500 duizend euro). 1.3.1 Stimuleren en reguleren woningmarkt Afwijking (bedragen x 1.000 euro)

Lasten

Baten

Saldo

1.000

Stadshavens (V 1,0 miljoen euro) Voor de gebiedsontwikkeling van Stadshavens zijn gefaseerd middelen beschikbaar gesteld. De (kapitaal)lasten die hier op drukken zijn nog beperkt omdat het project zich nog in de opstartfase bevindt. Daarom verwachten wij eind 2023 een incidentele vrijval van 1,0 miljoen euro. 1.3.4 Overig wonen

Lasten

Baten

Saldo

Afwijking (bedragen x 1.000 0 0 0 euro) Bouwleges (PM) Gezien de huidige onzekere marktomstandigheden en procedurele vertragingen verwachten we een mogelijk tekort in de opbrengsten bouwleges, waarvan de omvang op dit moment nog niet te bepalen is. De onzekere marktomstandigheden hebben onder meer te maken met de aanzienlijk gestegen bouwkosten en de tekorten aan materialen en personeel. De procedurele vertragingen treden bijvoorbeeld op bij de Suikerzijde. Daar zorgen procedures rondom natuurwetgeving voor vertraging.

Programma 2: Leefomgeving en Veiligheid Leefomgeving Een schone en aantrekkelijke leefomgeving staat centraal in ons streven naar een hoge leefkwaliteit. We willen een groene en klimaatbestendige omgeving creëren waar het prettig is om te verblijven en waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en actief kunnen bewegen. Steeds meer inwoners doen gezamenlijk mee aan deze inspanningen. We werken hierin samen om onze buurten en dorpen vorm te geven en te beheren. Juist vanuit de gedachte van maatschappelijk gedreven beheer, zijn we in 2022 gestart met het ontwikkelen van de nieuwe beheerstrategie. We zetten in op de maatschappelijke opgaven (waardegestuurd beheer) en beleving van bewoners (belevingsgestuurd beheer). Deze twee componenten samen zullen de nieuwe beheerstrategie vormen, waarmee we naar verwachting in Q2 van 2024 zullen starten. Tevens realiseren we samen onze ambitie om een afvalloze samenleving te worden. We hechten veel waarde aan het scheiden en hergebruiken van afval en grondstoffen. Zowel de openbare als de particuliere buitenruimte passen we aan om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen. Door groene openbare ruimtes te creëren met voldoende ruimte om te spelen, te wandelen en te fietsen, dragen we bij aan de gezondheid en het welzijn van onze inwoners.

Daarnaast bevorderen we sociale samenhang doordat de inrichting van deze ruimtes uitnodigt tot beweging, ontmoeting en deelname aan activiteiten. We hechten ook veel waarde aan de kwaliteit van het verblijf. Dit omvat onder andere de toegankelijkheid van de ruimtes en het integreren van het culturele en historische verhaal van onze openbare ruimtes. We blijven werken aan de weg die we al zijn ingeslagen, en we leggen extra nadruk op de eiwittransitie. Dit betekent dat we ons inzetten om een routekaart te ontwikkelen die de overstap naar duurzame eiwitbronnen bevordert. Daarnaast werken we aan een overkoepelende agenda voor het landelijk gebied. Deze agenda biedt een leidraad voor alle specifieke uitdagingen en kansen die daar aanwezig zijn. Een onderdeel van deze agenda is de aanpak van (ondermijnende) criminaliteit in het landelijke gebied. Veiligheid We investeren flink in de bestrijding van ondermijnende criminaliteit. Denk aan thema’s als witwassen, mensenhandel en arbeidsuitbuiting. We versterken onze de aanpak van (ondermijnende) criminaliteit op meerdere fronten. We onderzoeken bijvoorbeeld de mogelijkheden om de wet BIBOB breder toe te passen op bijvoorbeeld aanbestedingen, subsidieverlening en milieuvergunningen).

Daarbij is bewustwording van de gevaren van ondermijnende criminaliteit en het herkennen van signalen inmiddels een thema dat we breder oppakken dan alleen met de professionals van onze eigen organisatie. We richten ons tevens op bewoners van wijken en dorpen omdat juist zij vaak heel goed weten wat er in hun buurt speelt. We bouwen een netwerk op met ondernemers- en brancheorganisaties, woningcorporaties en andere relevante partijen. Dit doen we omdat we samen sterker staan tegen ondermijnende criminaliteit. Ook zien we een verjonging en verharding van de jeugdcriminaliteit met steeds ernstigere incidenten. De urgentie voor een wijkenaanpak groeit daarom steeds sneller. Met het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid, waar Preventie met Gezag onderdeel van uitmaakt, leggen we het accent van onze inzet in de noordelijke wijken. Met de aanpak Preventie met Gezag versterken we onze bestaande aanpak van jeugd en veiligheid vanuit zowel het sociale- als het veiligheidsdomein. Dit doen we via een breed aanbod van preventieve en repressieve interventies, bedoeld om risicojongeren en hun ouder(s) te bewegen om andere, positievere keuzes in het leven te maken en daar waar nodig jongeren die hebben gekozen voor een criminele carrière stevig aan te pakken binnen de repressieve mogelijkheden van ons justitiële systeem.

Het thema voetbal vraagt veel van onze inzet, maar ook van de inzet van de politie. We zijn constant in gesprek om te zorgen dat wedstrijden nu en in de toekomst veilig verlopen. We nemen maatregelen die passen bij het moment en de ernst van incidenten, maar zetten ons ook in om lange(re) termijn oplossing te bewerkstelligen.

Deelprogramma 2.1: Kwaliteit van de leefomgeving Resultaten Wat willen we bereiken (resultaten)

Afval Preventie, het voorkomen van (zwerf)afval, stimuleren van hergebruik en bewustwording

Wat gaan we daarvoor doen (activiteiten)

Behalen we onze doelen

Afvalscheiding bij studenten; plaatsen extra voorzieningen, campagne tegen gebruik single use plastics, communicatie gericht op afvalscheiding, ook voor buitenlandse studenten;

Oranje

Toelichting: Nog niet gestart wegens wisseling van beheerders van de panden. Plan ligt al wel klaar; pilot start naar verwachting in juni. In gesprek gaan met relevante partijen over het voorkomen van verpakkingen. Oranje Toelichting: Overleg volgt nog Inzameling, meer afvalstromen zuiver gescheiden inzamelen. Onderzoeken of aanbieden tweede GFT container gratis leidt tot meer scheiding in bij Minder vervuiling in het laagbouw. huishoudelijk afval Toelichting: Dit gaan we voorlopig niet doen, o.a. vanwege ontbrekende inzamelcapaciteit voor extra GFT containers. Verwerking, meer Realisatie circulariteitshub; mogelijkheden voor een Toelichting: Vooronderzoek gestart, locatieonderzoek is als onderdeel uitgelopen. circulaire economie Realisatie 2025/2026.. onderzoeken en realiseren Ontwikkelen digitale grondstoffencatalogus;

Communicatie, inwoners informeren en motiveren irt afval scheiden, grondstofhergebruik en circulariteit Data en sturing

Toelichting: We bevinden ons op dit moment in de fase van het vooronderzoek dat door de Hanzehogeschool wordt uitgevoerd.. Afval app promoten en onderzoek doen naar bereik;

Rood--

Oranje

Toelichting: We monitoren en ontwikkelen de app. Besparing CO2 in beeld brengen als gevolg van scheiding en hergebruik;

Rood--

Toelichting: Moet nog worden gestart. Leefkwaliteit Onze leefomgeving is voor mens en dier robuust en veerkrachtig. We stellen een landschapsbiografie vast; Toelichting: Eind 2023 wordt de landschapsbiografie opgeleverd. Vaststelling vindt begin 2024 plaats. We stellen een geactualiseerd bomenstructuurplan vast;

Oranje

Toelichting: Vanwege beperkte capaciteit is vaststelling door de raad doorgeschoven naar Q4 2024. Q4 2023 volgt het plan van aanpak. We stellen de Gemeentelijke Ecologische Structuur vast; Oranje Toelichting: Eind 2023 is de concept GES gereed voor inspraak We gaan de leefkwaliteit in het Hunzeboordpark vergoten en geven hier meer ruimte aan Oranje de Hunze. Toelichting: De uitvoering van Hunzeboordpark kan pas plaatsvinden als er een gedragen definitief ontwerp ligt voor het Hunzeboordpark. Hiervoor is afstemming nodig met de plannen voor de Gerrit Krol brug. Dat kost meer tijd dan gedacht. We zijn hierbij afhankelijk van Rijkswaterstaat. Daarnaast is het nodig om onderzoek te doen naar de effecten van waterpeilverhoging van de Hunze op de wijken Van Starkenborgh en de Hunze. Inwoners ervaren veel wateroverlast in de wijk en daarom is onderzocht of meer ruimte voor de Hunze effect heeft op de waterhuishouding in beide wijken. Inmiddels is dit onderzocht

en blijkt dit niet het geval te zijn. Door dit onderzoek is de uitvoering vertraagd. Een deel van de uitvoering zal naar verwachting in 2023 plaatsvinden, een deel later. In onze leefomgeving vinden wij In de binnenstad starten we met de herinrichting van het Damsterplein; Oranje verblijfskwaliteit belangrijk Toelichting: Het planproces voor de herinrichting Damsterplein had vanwege de pandemie vertraging opgelopen. Inmiddels is een klankbordgroep ingericht en actief. De verkeersituatie is complexer dan gedacht. Dit kost meer tijd in de uitwerking. Eind dit jaar verwachten we een voorlopig ontwerp gereed te hebben. Uitvoering project wordt begin 2025 verwacht. Bij ruimtelijke ontwikkelingen zetten we onze monumenten, karakteristieke gebouwen en Oranje archeologisch/cultuurhistorisch landschap in als identiteitsdragers; Toelichting: Door personele wisselingen en capaciteitstekort in de eerste helft van dit jaar kon niet in alle projecten dit aspect naar behoren worden meegenomen. Met name de cultuurhistorische waarden verdienen meer aandacht. De tweede helft van dit jaar pakken we dit weer op. We ronden de bouwhistorische verwachtingenkaart van de 17e eeuwse stad af; Oranje Toelichting: Door capaciteitsgebrek kan dit jaar de bouwhistorische verwachtingenkaart binnen de 17de eeuwse stadsomwalling dit jaar niet worden afgemaakt. Naar verwachting zal deze in 2024 worden afgemaakt

Prestatie indicator(en)

Beoogd Prognose 2023 2023

Leefkwaliteit % urgente wateroverlast- en hittestresslocaties aangepakt 20% Toelichting: Vanuit onze stresstestanalyses en prioritering zijn een groot aantal urgente locaties in onze gemeente gedetecteerd. Na een nadere beoordeling valt een deel hiervan niet meer onder de urgente locaties. Voor een deel van de overgebleven locaties is het de verantwoordelijkheid van derden, zoals grond- en vastgoedeigenaren, om risicovolle situaties te voorkomen. Hiervoor nemen we communicatie- en informatieve maatregelen. Ten slotte heeft nadere analyses uitgewezen dat oplossingen niet altijd op de potentiële risicovolle locatie zelf kan worden opgelost. Een gebiedsgerichte aanpak, waarbij een mix van maatregelen in het hele gebied wordt toegepast, is nodig om de risico's te verlagen. Dit heeft geleid tot een grote complexiteit in de uitvoering en voorbereiding van deze gebieden. Het opstellen van plannen voor deze gebiedsgerichte aanpak vergt meer tijd en voorbereiding. Hierdoor komt de planning voor de aanpak van urgente wateroverlastlocaties onder druk te staan

Oranje

Financiële toelichting Deelprogramma 2.1 Kwaliteit van de leefomgeving Beleidsveld

Primitieve begroting 2023

Actuele begroting 2023

Verwachte afwijking VGR 2023

Prognose VGR 23-1

Lasten 02.1.1.Beheer & Onderh Openb. Ruimte

81.472

80.997

80.998

-1

02.1.2.Afval en grondstoffen

34.467

34.566

-1

02.1.3.Leefkwaliteit

5.177

6.131

6.535

-404

Totaal lasten

121.116

121.693

122.098

-406

Baten 02.1.1.Beheer & Onderh Openb. Ruimte

37.101

36.547

02.1.3.Leefkwaliteit

39.555

02.1.3.Leefkwaliteit Totaal baten

265

76.664

76.367

Reserve mutaties Totaal toevoegingen

Totaal onttrekkingen

182

-44.300

-45.219

-45.624

-406

Totaal deelprogramma 2.1

Toelichting van het verschil tussen de actuele begroting 2023 en de prognose 2023 (alleen bij verschillen in baten en lasten > 500 duizend euro). 2.1.2 Afval en grondstoffen Afwijking (bedragen x 1.000 euro)

Lasten

Baten

Saldo

Afvalstoffenheffing (geen afwijking) Lagere lasten verwachten we voor de jaarlijkse bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling Afvalbeheer Regio Centraal Groningen (650 duizend euro). Deze lagere bijdrage wordt enerzijds veroorzaakt door gunstige verwerkingstarieven van huishoudelijk afval, hout, puin en matrassen. Anderzijds zien wij een daling van het aantal bezoekers aan de afvalbrengstations en minder gestort huishoudelijk afval en bouw-/sloopafval. De daling heeft onder andere te maken met de strengere regels voor het gebruik van de afvalbrengstations. Ook heeft de daling van het aantal bezoekers waarschijnlijk te maken met de matige tot slechte weersomstandigheden waardoor het 'afvalseizoen' met snoeiafval en het afval dat vrij komt bij klussen, later op gang komt. Het is mogelijk dat daardoor juist in de komende maanden meer bezoekers komen. Ook weten we dat we aan de batenkant een voordeel van 174 duizend euro hebben als gevolg van een vastgestelde dividenduitkering van de afvalverwerker Omrin. Dit betekent dat het verwachte positieve resultaat van ruim 800 duizend euro aan het einde van het jaar gedoteerd wordt aan de voorziening Afvalstoffenheffing, waarmee het verwachte resultaat uitkomt op 0 euro

2.1.3 Leefkwaliteit Afwijking (bedragen x 1.000 euro)

Lasten

Baten

Saldo

-405

Deelnemersbijdrage Omgevingsdienst (N 405 duizend euro) Onze deelnemersbijdrage aan de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Groningen (ODG) bedraagt dit jaar 1,179 miljoen euro. Echter in de begroting hebben we hier slechts 774 duizend euro voor opgenomen. Dit betekent een dekkingstekort van 405 duizend euro. De belangrijkste oorzaak voor dit tekort is het gedeeltelijk wegvallen van rijksmiddelen voor de uitvoering van de wettelijke taken voortkomend uit de Wet bodembescherming (355 duizend euro).

Daarnaast hebben wij de raad per brief geïnformeerd over een stijging van de deelnemersbijdrage in 2023 met 50 duizend euro. Hiervoor is geen dekking. We betrekken dit bij het opstellen van de ontwerpbegroting 2024.

Deelprogramma 2.2: Veiligheid Financiële toelichting Deelprogramma 2.2 Veiligheid Beleidsveld

Primitieve begroting 2023

Actuele begroting 2023

Verwachte afwijking VGR 2023

Prognose VGR 23-1

Lasten 02.2.1.Ondermijning 02.2.3.Maatschappelijke onrust en pol 02.2.4.Veiligheid en Zorg

1.269

683

586

382

2.694

3.184

3.054

130

02.2.5.Veilige leefomgeving

8.985

9.485

9.170

315

02.2.6.Crisisbeheersing en brandweer

21.705

23.858

-2.153

Totaal lasten

35.035

36.025

37.147

-1.122

02.2.1.Ondermijning

02.2.3.Maatschappelijke onrust en pol

02.2.4.Veiligheid en Zorg

791

1.138

02.2.5.Veilige leefomgeving

2.954

Baten

02.2.6.Crisisbeheersing en brandweer

3.762

4.109

Totaal toevoegingen

Totaal onttrekkingen

-31.273

-31.916

-33.038

-1.122

Totaal baten

Reserve mutaties

Totaal deelprogramma 2.2

Toelichting van het verschil tussen de actuele begroting 2023 en de prognose 2023 (alleen bij verschillen in baten en lasten > 500 duizend euro). 2.2.1 Ondermijning

Lasten

Baten

Saldo

Afwijking (bedragen x 1.000 586 0 586 euro) Meerjarig project Wietexperiment (V 586 duizend euro) Het experiment gesloten coffeeshopketen is een meerjarig project dat bestaat uit een voorbereidingsfase en een vierjarige experimenteerfase. De bekostiging voor dit project loopt al vanaf 2020. Op dit moment zitten we nog steeds in de voorbereidingsfase. Door vertraging op landelijk niveau duurt deze voorbereidingsfase langer dan gepland. De huidige planning is dat de experimenteerfase op zijn vroegst in 2024 van start gaat. Hierdoor zijn de bestedingen achtergebleven en is nog 686 duizend euro beschikbaar. Van deze middelen verwachten we 100 duizend euro dit jaar te besteden. Het restant van de middelen blijft beschikbaar voor het meerjarig project.

2.2.6 Crisisbeheersing en brandweer

Lasten

Baten

Saldo

Afwijking (bedragen x 1.000 euro)

-2.153

Bijdrage Veiligheidsregio (N 2,2 miljoen euro) Het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Groningen (VRG) heeft de actualisatie van de begroting 2023 ter zienswijze voorgelegd aan de raden van de deelnemende gemeenten. Op basis van de geactualiseerde begroting 2023 wordt de bijdrage van de gemeente Groningen 23,8 miljoen euro. In onze begroting is hiervoor 21,7 miljoen euro opgenomen, een stijging derhalve van afgerond 2,2 miljoen euro.

Deze stijging wordt veroorzaakt door een wijziging van de verdeelsleutel Brandweer en Rampenbestrijding in het gemeentefonds (1,1 miljoen euro) en loon- en prijsindexatie (1,1 miljoen euro). Voor de wijziging van de verdeelsleutel ziet het college aanleiding om een concept-zienswijze in te dienen. Deze is op 21 juni jl. door de raad vastgesteld. Voor een toelichting hierop verwijzen wij naar het raadsvoorstel Financiële stukken VRG 2023.

Programma 3: Vitaal en Sociaal Werk en Inkomen Dit voorjaar is het nieuwe programmaplan 2023 - 2027 van Werk in Zicht vastgesteld. Met dit programma willen we een dienstverleningsaanbod doen voor alle inwoners die zonder hulp van de overheid niet tot ontwikkeling of arbeidsparticipatie komen. De ambitie is om 20.000 inwoners in onze regio zich te laten ontwikkelen. Zo willen we een bijdrage leveren aan de arbeidsmarktopgaves, zoals de personeelstekorten en de mismatch. Het aantal bijstandsgerechtigden dat in het eerste kwartaal uitstroomde naar werk is 137. Daarmee gaan we het doel van 900 niet halen. Door het lage aantal bijstandsgerechtigden en de lage instroom in de bijstand zijn er minder mensen om te bemiddelen naar werk. De groep die overblijft is moeilijker naar werk te bemiddelen. Vaak zijn er nog eerst nog belemmeringen weggenomen dienen te worden en/of is nog ontwikkeling nodig om de vervolgstap naar werk te kunnen maken. Met de nieuwe gebiedsgerichte aanpak willen we dichterbij en toegankelijker zijn voor deze groep. Met het Werk en Ontwikkelprogramma doen we investeringen om deze inwoners extra te begeleiden in hun ontwikkeling naar werk of participatie. In april 2023 hebben we nog eens 500 euro energietoeslag uitgekeerd aan de doelgroep die energietoeslag heeft ontvangen in 2022. Daarvoor zijn middelen ontvangen vanuit het Rijk.

Het overige deel wordt naar verwachting eind 2023 uitgekeerd naar aanleiding van nieuwe wetgeving. Op 1 juli 2023 is de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP) gewijzigd en wordt door een onverwacht amendement de looptijd van een wettelijke schuldsanering teruggebracht van 36 naar 18 maanden. Door Minister Schouten voor Armoedebeleid, en daarna ook door de NVVK en VNG, zijn gemeenten opgeroepen per 1 juli 2023 ook de aflostermijn van de minnelijke schuldregeling te verkorten naar 18 maanden. Wat hiervan en van een eventuele overgangsregeling precies de gevolgen zullen zijn voor onder andere de uitvoeringscapaciteit is nog niet aan te geven. Helder is dat doorgaans inwoners na 18 maanden nog niet financieel zelfredzaam zullen zijn. Daardoor komt de nadruk bij schuldhulpverlening nog meer te liggen op financiële begeleiding van inwoners tijdens het traject en op de nazorg, teneinde duurzame financiële gezondheid en uitstroom te bevorderen. Onderwijs In het nieuwkomersonderwijs worden de maatregelen voor Oekraïense ontheemde kinderen en de bestaande voorzieningen voor nieuwkomerskinderen steeds meer geïntegreerd. De onregelmatige instroom van nieuwkomers stelt gemeente en onderwijs gezamenlijk wel voor tal van praktische vraagstukken (huisvesting, personeel, financiering).

Door structureel intensief overleg lukt het om alle kinderen een passende vorm van onderwijs te bieden. Welzijn Gezondheid en Zorg We zien dat de zorgkosten in Nederland jaar na jaar toenemen, terwijl gemeenten vanaf 2026 waarschijnlijk te maken krijgen met een forse daling in de inkomsten van het Rijk via het gemeentefonds. Als gevolg van de vergrijzing zal de zorgconsumptie toenemen en de beschikbaarheid van arbeidskrachten afnemen. In 2020 werkten er 1,4 miljoen mensen in de zorg. Dat betekende 1 op de 7 werkenden. Bij niet ingrijpen zullen er in 2040 volgens berekeningen van de Sociaal Economische Raad meer dan 2 miljoen mensen nodig zijn in de zorg. Dat is dan 1 op de 4 werkenden. Via preventie en samenwerking tussen het gemeentelijk sociaal domein en de eerstelijnszorg verwachten we op termijn de stijging van de totale zorgkosten om te kunnen buigen. Maar de eerstvolgende jaren krijgen we nog steeds te maken met stijgende zorgkosten. We moeten dus vol inzetten op preventie en de reeds ingezette transformatie om de zorgkosten nu en in de toekomst betaalbaar te houden.

Dit doen we onder andere door ons Preventieplan mentale gezondheid jeugd/jongeren te ontwikkelen, Herstelacademies en Welzijn op recept op te schalen, de werkwijze van het project ‘Stapeling sociaal domein’ te versterken, een meerjarige integrale aanpak van jeugdproblematiek in het kader van Preventie en Gezag te implementeren en de aanpak Kansrijke Start voort te zetten. In navolging op de Wmo begeleiding is ook de huishoudelijke hulp per 2023 gebiedsgericht georganiseerd. De nieuwe opzet bevordert de kennis van de aanbieders van hun gebied en de samenwerking met andere partijen. Dit is van belang bij het signaleren door de huishoudelijke hulpen van (over)belasting van mantelzorgers en kwetsbaarheid van ouderen. 20

Tevens wordt in 2023 stapsgewijs uitvoering gegeven aan het ‘uitvoeringsprogramma wonen en zorg’. Gemeente, Menzis, zorgaanbieders en woningcorporaties werken hier intensief in samen. Met de nieuwe werkwijze Inkoop Beschermd Wonen geven we de transformatie Beschermd Wonen een extra impuls door meer grip te organiseren op (beperking van) instroom en (bevordering van) uitstroom uit intramurale zorg. Sport en Bewegen In 2022 zijn we gestart met het Volwassenfonds voor Sport en Cultuur. Vanaf de start is er door veel mensen een beroep gedaan op dit fonds. We zien dat deze lijn zich doorzet in het eerste kwartaal van 2023. Bij de bezoekersaantallen in de zwembaden zien we nog niet het oude niveau van voor de coronaperiode. Factor van betekenis hierbij is dat er vanwege het personeelstekort doelgroeplessen geschrapt moesten worden. Cultuur In december 2022 hebben we een herstelpakket ingezet voor 2022 en 2023. Hiermee ondersteunen we de culturele infrastructuur na de coronaperiode. We zien echter dat de financiële situatie van de instellingen nog lang niet op orde is. Door de sterke kostenstijgingen vanwege inflatie en hoge energieprijzen zien de instellingen hun financiële buffers krimpen. Dit heeft gevolgen voor het proces naar de nieuwe cultuurnota 2025-2028.

In de kadernota 2021-2028 hebben wij aangegeven dat Fair Practice vanaf 2025 een voorwaarde is om subsidie te kunnen verkrijgen. Dit heeft een financiële consequentie, als werknemers beter betaald dienen te worden blijft er minder over voor het aanbod. Dit in combinatie met de prijsstijgingen zorgt ervoor dat de budgetten voor de cultuurnota 2025-2028 onder druk komen te staan. Instellingen zullen namelijk hogere subsidieaanvragen doen om het culturele aanbod op niveau te kunnen houden. Evenementen (in de openbare ruimte) zijn ondergebracht in het onderdeel cultuur en hebben raakvlak met de andere onderwerpen in dit programma. Jaarlijks vinden ruim 500 evenementen plaats in alle soorten en maten. Als gemeente blijven we een podium bieden aan deze mooie evenementen. Tegelijkertijd vinden we het belangrijk om de overlast zoveel mogelijk te beperken voor mens, dier en milieu. In onze Toekomstvisie Evenementen 2023 leggen we deze ambities voor aan uw raad. Evenemententerrein Stadpark blijven we doorontwikkelen tot een toplocatie voor evenementen. We stimuleren samenwerking tussen onderwijs, ondernemers en de sector.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeenteraad.groningen.nl/api/v1/meetings/4689/documents/76159