Bijlage 1 visie stadslogistiek inspraakverslag.pdf

Voor het vervoer van dit type boten hebben Aegir en Gyas de beschikking over speciaal geconstrueerde opleggers en aanhangers om op een zo efficiënt mogelijke wijze zoveel mogelijk boten te vervoeren. Daarvoor is er een al lang bestaand samenwerkingsverband tussen de roeiverenigingen Aegir, Gyas en De Hunze. Aegir en Gyas hebben hun botenhuis niet in de binnenstad, maar De Hunze wel. Het is voor De Hunze van groot belang dat het botenhuis wel bereikbaar blijft voor het botenvervoer naar de wedstrijden en evenementen. Daarbij willen we erop wijzen dat Hunzeleden op nationale en internationale wedstrijden en evenementen uitkomen met in de afgelopen jaren aansprekende resultaten van onze roeitalenten. De gemeentelijke sportvisie, onder andere beschreven in het document “Meer ruimte voor sport & bewegen - Sportvisie 2010 – 2020”, beschrijft o.a. dat: • het faciliteren van sporters en hun bestuurders door de gemeente op een manier die meer op de gebruiker is gericht; • ondersteunen van sporttalenten door de gemeente in hun ontwikkeling om topsporter te worden. Voor het ontwikkelen van sporttalent om topsporter te worden, is regelmatige deelname van de talenten aan wedstrijden en evenementen noodzakelijk. Daarvoor is botentransport naar die wedstrijden en evenementen essentieel.

Het op- en afladen van de roeiboten bij De Hunze vindt voornamelijk buiten de spits plaats, zowel doordeweeks als in de weekeinden, afhankelijk van wanneer een evenement of wedstrijd plaatsvindt. Het transport van de roeiboten wordt uitgevoerd door Aegir, Gyas of door leden van De Hunze zelf. Tevens zijn er jaarlijks meerdere wedstrijden en evenementen die plaatsvinden bij of vanaf roeivereniging De Hunze, waarbij deelnemers aan deze wedstrijden en evenementen met hun botenwagens naar De Hunze komen om daar boten af- en op te laden. De organisatie van deze 22

wedstrijden en evenementen wordt er niet eenvoudiger op, indien er beperkingen ten aanzien van het botentransport gaan gelden. Daarom zouden wij graag tot een maatwerkoplossing willen komen voor het botenvervoer door Aegir, Gyas en De Hunze om het botenhuis van De Hunze te kunnen bereiken. Aangezien de data van de roeiwedstrijden en evenementen per jaar sterk wisselen, zouden we graag willen voorstellen dat elke vereniging, Aegir, Gyas en De Hunze, een categorale ontheffing voor het botenvervoer ontvangt.” Antwoord gemeente Groningen In 2021 zal het ontheffingenbeleid voor het venstertijdengebied worden herzien. We kijken hierbij ook naar welke maatwerkoplossingen voor de roeiverenigingen een werkbare oplossing gaan bieden.

Reactie 10 “In reactie op uw plan 'Ruimte voor Zero Stadslogistiek' zou ik als bewoner graag zien dat de volgende punten meegenomen worden in het plan. 1. Laden en Lossen pas vanaf 7:00 in de ochtend. Binnenstadsbewoners worden aan veel ‘geluiden’ blootgesteld. Maar ook voor hen geldt dat een gezonde nachtrust van belang is voor hun gezondheid, welbevinden en goed functioneren. In combinatie met het uitgaansleven en festivals (en studenten als buren) gaat de nachtrust vaak verloren. Het laden en lossen brengt ook veel geluiden met zich mee: een rijdende vrachtwagens, en dan vooral die aangedreven door dieselmotoren, maken een ronkend geluid dat ver draagt, ook als ze niet in de straat van de bewoner moeten zijn. De airco’s van de koelwagen maken een enorm lawaai; dat is zo luid dat ieder ander geluid overstemt, zelfs met dubbelglas. Achteruitrijden gaat vrijwel altijd gepaard met zeer irritante piepjes (dit is geloof ik wettelijk zo geregeld; maar is toch wel een beetje ouderwets, nu veel moderne auto’s zijn voorzien van camera’s aan de achterzijde). De laad-en-los karretjes met de goederen maken een rammelend geluid. In andere steden als Amsterdam geldt een venstertijd die begint om 7:00 uur ‘s ochtends; volg dit goede voorbeeld. 2. Op zondagochtend geen laden en lossen: Zoals hierboven reeds gesteld worden de binnenstadsbewoners aan veel geluiden blootgesteld.

Het zou de bewoonbaarheid van het centrum zeer ten goede komen als er een vaste rustdag is, en hier is de zondagochtend de aangewezen dag voor. 3. Verbied de zeer lange vrachtwagen die niet door de nauwe straten van het centrum kunnen. Er zijn veel hekjes stuk gereden. Dit ‘experiment’ van M. Schulz-Van Haegen is voor het centrum van Groningen geen succes. 4. Zoals u zelf al geconstateerd heeft, is het schipperen met de ruimte in het centrum: daarom: terrassen (en de reclameborden) mogen pas uitgestald worden na het sluiten van de venstertijd. 5. Handhaving blijft ook een dingetje: er wordt nu niet gehandhaafd; regelmatig rijden vrachtwagens tegen de verplichte rijrichting in, of ze gaan mijn hele straat in de achteruit (met dus die akelige piepjes): u kunt rijk worden als u hier eens gaat handhaven. Handhaven is ook belangrijk waar terrassen niet genoeg ruimte overlaten om te lopen/fietsen etc. Dat u de reclameborden überhaupt toestaat is mij een raadsel: als elke winkelier een bord buiten zet, wordt het speelveld niet anders als niemand een bord buiten zet. Ruimte voor mij? Nee, voor de winkelier/grootwinkelbedrijf! 23

Tot slot wil ik nog opgemerkt hebben dat het streven naar zero-emissie en elektrificatie loffelijk is en het hart van de stad ten goede zal komen, als het lukt.“ Antwoord gemeente Groningen Laden en lossen tussen 05:00 en 07:00 De tijden van het bevoorradingsvenster veranderen niet met de voorgestelde maatregelen in de visie. In de huidige situatie geldt ook al het tijdsvenster van 05.00 tot 12.00 uur. Vanwege milieuwetgeving mag er door het laden en lossen geen geluidsoverlast veroorzaakt worden vóór 7.00 uur in de ochtend. Wij willen ook dat de binnenstad een fijne plek is om te wonen, en daar hoort een goede nachtrust bij. Dit betekent dat er tussen 05.00 en 07.00 uur alleen stille activiteiten mogen plaatsvinden. Hoewel er weinig stille laad- en losconcepten beschikbaar zijn, willen we leveranciers deze mogelijkheid niet ontnemen. Zondag Zondag is een relatief rustige dag voor wat betreft verkeersintensiteiten in de binnenstad van Groningen. De overlast is daardoor beperkt. Er zijn bedrijven in de binnenstad die de bevoorradingsmogelijkheden op zondag hebben geïmplementeerd in hun bedrijfsvoering. We zien onvoldoende aanleiding om deze mogelijkheid weg te nemen. Grote vrachtwagens De inzet van een grote vrachtwagen is efficiënter dan de inzet van meerdere kleine. Wij zijn daarom in veel gevallen niet tegen de inzet van grote vrachtwagens.

Grote vrachtwagens gaan regelmatig gepaard met veel overlast voor de omgeving. Dat willen wij zoveel mogelijk voorkomen en spreken de gebruikers hier daar waar mogelijk op aan. De geluidsoverlast door de koelingen zal in de toekomst verdwijnen. Bij het aanwijzen van nieuwe laad- en losplekken gaan we rekening houden met de ligging van woningen. Zo proberen we doe overlast zoveel mogelijk in te perken. Uitzetten terrassen en reclameborden De gemeente Groningen heeft voor het uitzetten van horecaterrassen beleidsregels opgesteld met inachtneming van verkeersveiligheid en toegankelijkheid. De gemeente heeft als eerste prioriteit een goed functionerende openbare ruimte waarin gastvrijheid en veiligheid, aantrekkelijkheid en vrije loopruimte gewaarborgd zijn. Voetgangers en minder- validen moeten altijd voldoende ruimte hebben om het trottoir te gebruiken en moeten elkaar daarbij kunnen passeren. Handhaving Vanuit de handhavingstaak wil de gemeente samen met de burgers aan een leefbare omgeving werken. Dit betekent dat wij handhaven in de gebieden waar het nodig is, dit kan zijn op klachten, maar ook doordat wij er op dat moment onze surveillance doen en het dan constateren. Meer informatie over handhaving in paragraaf 2.8.

Reactie 11 “Naar aanleiding van het voorstel over een emissieloze bevoorrading van de binnenstad wil ik als bewoner van die binnenstad met een visuele beperking, maar ook in mijn functie als voorzitter van de Oogvereniging regio Groningen aandacht vragen voor het volgende. Mijn achterban en ik maken ons zorgen over het steeds stiller wordende verkeer. Als je minder of niets ziet, probeer je dit te compenseren met je gehoor. En daar wringt het met de stille(re) voertuigen, zoals e-scooters, waterstofbussen en toekomstige elektrische bestelbusjes: je hoort deze voertuigen vaak (te) laat en kunt ook heel moeilijk de snelheid ervan inschatten. Als ik bijvoorbeeld een luide 24

vrachtwagen hoor, weet ik dat ik alert moet zijn – zeker als die achteruitrijdt en mij dus moeilijk kan zien. Die akoestische informatie kan ik missen bij stille voertuigen. En dit geldt des te meer voor mensen die niet alleen visueel beperkt zijn, maar daarnaast ook nog gehoorproblemen hebben – een groep die, gelet op de vergrijzing, naar verwachting de komende jaren in aantal zal toenemen. Op zich kan ik natuurlijk niet tegen een schonere binnenstad zijn, maar ik hoop dat de onbedoelde neveneffecten van stiller vervoer worden meegenomen.” Antwoord gemeente Groningen Geluid is een belangrijke factor in veiligheid op de weg voor alle voetgangers. Ook elektrische en hybride voertuigen moeten aan een minimum vereisten voldoen qua geluid ter bescherming van kwetsbare weggebruikers. Vanaf 1 juli 2019 moeten nieuwe EV’s en hybrides voorzien zijn van een akoestisch waarschuwingsgeluid, zodat voetgangers en fietsers deze voertuigen goed horen aankomen. De Europese Commissie heeft dit Acoustic Vehicle Alerting System (AVAS) verplicht gesteld. Het systeem moet bij snelheden tot 20 km per uur in werking treden. Meer over veiligheid op pagina in paragraaf 2.6.

Reactie 12 “De stad Groningen is voornemens om in 2022 het venstertijdengebied te verruimen. Dat wil zeggen: de routes die binnen het aangewezen gebied liggen en die momenteel ten behoeve van logistiek zijn vrijgesteld van venstertijden, zullen dat vanaf dat moment niet meer zijn. Vanaf dat moment geldt in het gehele gebied, op alle wegen een venstertijden-regime van 05.00-12.00 uur. (Nadat de werkzaamheden op de Ring Groningen zijn afgerond, zal dit wijzigen naar 05:00-11:00 uur) Albert Heijn heeft op dit moment 4 supermarkten in het aangewezen gebied gevestigd waar forse impact te verwachten valt indien levering enkel tussen 05.00-12.00 uur kan plaatsvinden. Deze supermarkten bevinden zich aan de Brugstraat, Akerkhof, Oude Ebbingestraat en Gedempte Zuiderdiep. Dit najaar opent Albert Heijn een nieuwe winkel aan de Westerkade waar in de huidige situatie al venstertijden gelden. De winkel aan het Gedempte Zuiderdiep heeft een ontheffing om buiten de venstertijden te mogen lossen. Deze ontheffing wordt op adres afgegeven en kan door de chauffeur middels een smartphone worden getoond. Door middel van de vrachtbrief kan worden aangetoond dat de betreffende chauffeur Gedempte Zuiderdiep als bestemming heeft. Impact van uitbreiding venstertijden voor AH-supermarkten: De genoemde winkels worden dagelijks tenminste 4 keer beleverd.

Deze leveringen kennen verschillende stromen en conditionering (Houdbaar, Vers, Diepvries en Brood). Waarbij de grootste volumes de stroom Houdbaar en de stroom Vers betreft. De genoemde winkels kenmerken zich door een hoge vloerdruk (omzet/m2) en een lean-proces. Het eerste betekent dat deze winkels bijzonder geliefd zijn bij de inwoners van Groningen, het tweede houdt in dat de winkels beleverd worden volgens een spoorboek dat rekening houdt met enerzijds klantengedrag (tijd en volume) en anderzijds rekening houdt met de fysieke kenmerken van de winkels. Hieronder een schets van de impact. • Deze winkels beschikken over zeer beperkte magazijnen om spullen op te slaan. In het geval van Akerkhof is er überhaupt geen sprake van een magazijn. De magazijnen van de andere winkels 25

worden gebruikt om containers klaar te maken (het zogenaamde splitsen) voor het vullen van de schappen en het opslaan van retouren. Denk hierbij aan lege containers, afval en emballage. • De volumes van de leveringen zijn dermate groot dat er absoluut geen mogelijkheid is om meerdere leveringen tegelijkertijd in de magazijnen op te slaan. • Ook is het niet mogelijk om de retouren van 2 verschillende leveringen tegelijkertijd in het magazijn te plaatsen. • In de huidige systematiek wordt stroom 1 geleverd op moment x, vervolgens wordt gedurende een aantal uren de geleverde stroom verwerkt en ontstaat er ruimte in het magazijn. Vervolgens wordt later op de dag stroom 2 geleverd en herhaalt dit proces zich. De retouren van stroom 1 worden meegegeven met vertrekkende vrachtwagen van stroom 2 etc. Dit proces is niet mogelijk binnen een beperkte tijd van een paar uur. Hiervoor zou bijna een verdubbeling aan magazijnruimte nodig zijn. Die ruimte is er simpelweg niet. Het gevolg van bovenstaande is dat er minder volume kan worden verwerkt en het reëel is dat er lege schappen zullen ontstaan. De impact van uitbreiding venstertijden voor AH-Transport: Albert Heijn is koploper in verduurzaming van heavy-duty transport. Vanuit onze DC’s beleveren wij meer dan 1000 supermarkten een aantal keer per dag. Hierbij staan een aantal doelstellingen centraal.

In de eerste plaats moeten al onze winkels op een veilige en uiterst efficiënte manier beleverd worden zodat er zo min mogelijk met lege wagens gereden wordt. Voor de omgeving, de buurt en Albert Heijn is het belangrijk dat er zo weinig mogelijk kilometers gereden wordt. Daarbij hebben wij als doelstelling onze CO2 footprint te verkleinen en de impact op de lokale luchtkwaliteit te verminderen. In 2014 ondertekende Albert Heijn de Greendeal Zero Emission Stadslogistiek. Doelstelling is het leren en onderzoeken op welke manier er in 2025 emissieloos kan worden bevoorraad. In ons geval in het heavy duty segment. (De stad Groningen neemt deel aan de klankbordgroep waarmee de resultaten van deze inspanningen, periodiek worden besproken). Albert Heijn probeert de doelstellingen op de volgende wijzen in te vullen: • Albert Heijn belevert in het grootst mogelijke wagentype de betreffende winkel. Alle winkels in Groningen worden beleverd met een trekker-oplegger. In sommige gevallen is dat een Euro-trailer, maar in het centrum van Groningen zijn dat ook kortere City trailers. • De beladingsgraad van deze vrachtwagens is erg hoog (om en nabij de 90%). Hoe meer in één keer naar de winkel kan worden gereden, hoe minder verkeersbewegingen er zullen zijn. Ter vergelijking: Eén volle Eurotrailer staat tot 16 bezorgwagens.

Het is dus van belang om in te zien dat de bereikbaarheid met grote vrachtwagens essentieel is om de verschillende doelstellingen te kunnen verwezenlijken. • Albert Heijn plant geen vaste routes met vaste vrachtwagens. Door dit proces dynamisch in te richten, kan op het laatste moment het voertuig maximaal vol worden gepland. • Albert Heijn werkt al jaren samen met haar strategische transport-partners. Dit zijn regionale vervoerders die het transport uitvoeren. Deze transporteurs zijn actief betrokken bij alle ontwikkeltrajecten op gebied van verduurzaming van heavy-duty transport.

26

• Albert Heijn test sinds enkele jaren met volledig elektrische bakwagens en prototypen trekkeroplegger combinaties. Daarnaast test Albert Heijn een tweetal plug-in hybride trekker-opleggers. Deze zijn uniek in Europa. De resultaten van deze tests worden actief met steden in de klankbordgroep gedeeld. Het beeld is dat Elektrische voertuigen in het heavy-duty segment de komende jaren slechts in zeer beperkte mate beschikbaar zullen zijn. • Omdat 70% van al het transport op de autosnelwegen plaatsvindt, en de actieradius van elektrische voertuigen niet toereikend is, zet Albert Heijn ook maximaal in op de beschikbare low-emission voertuigen die rijden op Euro-6 LNG of de brandstof met de laagst mogelijke emissie op dit moment: bio-LNG. • Albert Heijn is al meer dan 10 jaar geleden, gestart met de inzet van LZV’s in de winkeldistributie. LZV’s zijn extra lange voertuigen waarmee over langere afstanden meer volume kan worden vervoerd. Op deze manier wordt er fors minder brandstof verbruikt, een grote besparing op CO2 bewerkstelligt en heeft dit een zeer positief effect op andere emissies zoals fijnstof. Al langere tijd rijden er dagelijks vanaf het DC in Zwolle meerdere LZV’s richting Groningen. Deze LZV’s rijden richting de locatie van Flora Holland in Eelde om daar te ontkoppelen.

Het eerste deel van de combinatie belevert de eerste winkel, rijdt daarna terug naar Eelde en koppelt het andere deel aan. Albert Heijn maakt dus al sinds 2010 voor de stad Groningen gebruik van een Logistiek Ontkoppelpunt aan de rand van de stad. De instelling van venstertijden maakt deze operatie zeer ingewikkeld. Het is zelfs zeer de vraag of dit op deze manier überhaupt voor te zetten is. Het uitbreiden van het venstertijdengebied zal ervoor zorgen dat er meer vrachtwagens door Albert Heijn moeten worden ingezet. Simpelweg omdat er meer volume in een kleiner tijdsbestek naar de stad moet worden gebracht. Dit zal zorgen voor meer traffic op hetzelfde moment. Gevolg hiervan is dat de congestie in de stad zal toenemen en daardoor meer emissie zal plaatsvinden. Bovendien zal dit in de drukke ochtendspits moeten plaatsvinden. Hoe verder? De kleine buurtsuper in de binnensteden wordt door veel bewoners van de Groningse binnenstad gezien als de koelkast op de hoek van de straat. Dat betekent dat de beschikbaarheid van onze producten enorm belangrijk is. Deze beschikbaarheid komt in het gedrang voor de winkels in het voorgenomen venstertijdengebied die hier nu nog geen hinder van ondervinden. Om de efficiënte logistiek binnen de betreffende supermarkten te kunnen blijven handhaven is een venster in de ochtend én een venster in de late middag/avond noodzakelijk.

Door de stad wordt het venster 12:00-18:00 omschreven als “druk moment”, dat is dus een tijdsvenster dat bij voorkeur moet worden ontzien. Wanneer het venster 05:00-12:00 uur ook daadwerkelijk in zijn geheel te gebruiken is, en er tussen 05:00-07:00 uur een vrijstelling geldt van de maximale geluidsnorm van 60dbA piekgeluid voor laden en lossen, zou Albert Heijn met een aanvullend venster van 18:00-20:00 uur uit de voeten kunnen. Om de winkels buiten het (ochtend)venster te kunnen blijven bevoorraden, zou de stad Groningen kunnen overwegen om een duurzaamheids-voorwaarde aan betreffende voertuigen op te leggen Te denken valt aan de inzet van de meest duurzame voertuigen die momenteel in de markt verkrijgbaar zijn. We spreken dan over Low Emission voertuigen.

27

Zero Emission in het heavy duty segment is op dit moment niet in voldoende massa vanuit de fabrikanten beschikbaar. Alle initiatieven die momenteel in Nederland lopen, zijn zogenaamde livinglabs/proeftuinen. De verwachting is dat dit ook in 2022 nog niet voldoende massa heeft. Low Emission voertuigen die ingezet kunnen worden, zijn onder andere vrachtwagens met aandrijving op Euro 6 LNG of Bio-LNG. Aan deze voorwaarde zou Albert Heijn kunnen voldoen. Dit zou dan kunnen worden gezien als privilege om buiten de venstertijden te kunnen aanleveren en de beschikbaarheid van de producten in de winkels niet in gevaar te brengen.” Antwoord gemeente Groningen In het eerste kwartaal van 2021 maken wij een logistieke scan die specifiek gericht is op de supermarktbranche. Op basis daarvan kijken we ook naar het nieuwe op te stellen ontheffingenbeleid voor het venstertijdengebied en onderzoeken we ook de mogelijkheden van een avondvenster tussen 18.00 en 20.00 uur op basis van een ontheffing. Bij de vormgeving van het nieuwe ontheffingenbeleid betrekken we de verschillende supermarktketens.

Reactie 13 Mevrouw benadrukt in een telefonische inspraakreactie het belang van bewoners in de binnenstad. En ook dat het met name belangrijk is dat er gezinnen in de binnenstad wonen. Voor die gezinnen is het ook belangrijk dat ze met hun auto voor de deur kunnen komen, bijvoorbeeld voor boodschappen en om de kinderen in te laden om ze bijvoorbeeld naar sport te brengen of als ze op vakantie gaan. Mevrouw is geschrokken van de regel dat bedrijven/winkels met elektrische wagens de hele dag de binnenstad in mogen. Dan vergroten we toch juist weer het probleem met verkeersdrukte in de binnenstad. De zone wordt toch wel heel groot vindt mevrouw. Hoe groter de zone, hoe meer bewoners/gezinnen in de zone vallen. Antwoord gemeente Groningen De conceptvisie Stadslogistiek gaat over maatregelen voor bestel- en vrachtverkeer. Er zijn daarom geen maatregelen voor personenauto’s, taxi’s, brommers en scooter in opgenomen. We willen ondernemers stimuleren om duurzaam te investeren in uitstootvrij vervoer en deze ‘koplopers’ tot uiterlijk 1 januari 2025 extra voordelen bieden, zoals ruimere ontheffingsmogelijkheden buiten de venstertijden. Dit is nu ook al onderdeel van beleid is en nemen we mee in de herziening van het ontheffingendossier in 2021.

Reactie 14 “Met belangstelling heb ik de Conceptvisie Stadslogistiek gelezen. Ook ik sta uiteraard achter de maatregelen om de emissie in de stad zo laag mogelijk te krijgen. Wel heb ik hierbij een voor mijn branche belangrijke opmerking. Wij ontvangen onze pakketten en versturen onze pakketten met beveiligd anoniem vervoer. Dit houdt onder meer in dat de pakketjes van deur tot deur te volgen zijn en de anonieme bussen uitgerust zijn 28

met kluis en GPÏ trackers. De overslag van deze pakketten vindt plaats op een beveiligde locatie in het midden des lands. De afstand die deze vervoerder aflegt, vanaf zeg maar Utrecht via Groningen en Delfzijl weer terug naar Utrecht is op dit moment nog onhaalbaar zonder fossiele brandstoffen. Het tussentijds opladen van een auto met een dergelijke lading wordt op dit moment door de verzekeraars ontraden. Een overslag van deze pakketten is, om dezelfde reden, dus niet mogelijk. De waarde van de pakketjes ( zowel intrinsiek als emotioneel) is vaak erg hoog. Mijn verzekeraar staat overslag dan ook niet toe. Kortom, zolang er geen Zero Emissie oplossing is voor de transportondernemer zal het erop neer komen dat wij een ontheffing moeten aanvragen voor de vervoerder. Ik denk dat dit bijvoorbeeld ook gaat gelden voor de vervoerders van geld, zoals G4S en Geldnet. Zolang er geen geschikt elektrisch vervoer is voor deze branches zal het in mijn visie noodzakelijk zijn om een ontheffïngsregeling te creëren. Mocht u volharden in overslag, zal dit een aansprakelijkheidsprobleem opleveren. U beslist dan immers over waardevolle eigendommen van een ander.

Graag hoop ik dat u mijn opmerking meeneemt in uw beslissingstraject en hier op een positieve manier een oplossing voor kunt vinden.” Antwoord gemeente Groningen Het transport van goederen van hoge waarde vraagt soms om een specifieke aanpak. Deze goederen moeten vanwege veiligheid en verzekering zonder tussenstop naar een landelijk verzamelpunt vervoerd worden. Momenteel zijn er zeer beperkt elektrische voertuigen beschikbaar die deze afstanden kunnen afleggen. We verwachten dat met de overgangsregeling voor bestelbussen (met Emissieklasse 6 tot 1 januari 2028) er wel tijdig mogelijkheden voor het juiste transport zijn. Mocht tegen die tijd blijken dat dat redelijkerwijs niet mogelijk is, dan kunnen wij alsnog overwegen hiervoor een regel op te nemen in het ontheffingenbeleid.

Reactie 15 “Hoewel wij van mening zijn dat het streven naar zero-emissie lovenswaardig is, hebben wij bij het plan dat ook uitbreiding van het venstertijdengebied behelst een paar aantekeningen. 1. pleiten wij voor een ontheffingsregeling voor verhuizers, aannemers die bij particulieren moeten zijn om ook buiten de venstertijden aanwezig te mogen zijn 2. al in de wijk gevestigde ondernemers met bedrijfswagen(s) van het plan uitgesloten worden wat betreft en venstertijden en verplichte zero-emissie per 2025 3. kleine zzp'ers en leveranciers van grotere vrachten zoals bijvoorbeeld koelkasten, warmtepompen en bouwmateriaal en ook de zelfstandige onderaannemers met eigen auto voor bijvoorbeeld PostNL, vrij te stellen van de verplichte zero-emissie per 2025 omdat we dat een te zware belasting achten voor deze leveranciers en zzp'ers die toch al een uitgeperste groep vormen.” Antwoord gemeente Groningen Met het invoeren van de ZE-zone vragen van onze ondernemers om duurzaam te investeren. Pas over een aantal jaar zullen we uitwerken welke categorieën/bedrijven in aanmerking kunnen komen

29

voor een ontheffing van de Zero Emissie regels. Daarvoor is eerst meer duidelijkheid nodig over de beschikbaarheid en kosten van elektrische voertuigen. Er is een landelijke overgangsregeling voor vrachtwagens en bestelwagens die ondernemers wat meer tijd geeft om te investeren in een emissievrij voertuig. Hieronder hebben wij de basisregels en de overgangsregels van de Uitvoeringsagenda Stadslogistiek samengevat. Deze afspraken bieden bewoners, ondernemers en bedrijven duidelijkheid en tijd om investeringen te plannen. Met het invoeren van de ZE-zone vragen van onze ondernemers om duurzaam te investeren. Pas over een aantal jaar zullen we uitwerken welke categorieën/bedrijven in aanmerking kunnen komen voor een ontheffing van de Zero Emissie regels. Daarvoor is eerst meer duidelijkheid nodig over de beschikbaarheid en kosten van elektrische voertuigen. Er is een landelijke overgangsregeling voor vrachtwagens en bestelwagens die ondernemers wat meer tijd geeft om te investeren in een emissievrij voertuig. Hieronder hebben wij de basisregels en de overgangsregels van de Uitvoeringsagenda Stadslogistiek samengevat. Deze afspraken bieden bewoners, ondernemers en bedrijven duidelijkheid en tijd om investeringen te plannen. Door de (lokale) wegbeheerder kan (tijdelijk) ontheffing van bovenstaande landelijke kaders worden verleend.

Hierbij kan gedacht worden aan: • Vanwege financiële redenen meer tijd gunnen om de overstap naar zero-emissie bestel- en vrachtauto’s te maken (hardheidsclausule). • Voor een specifiek gebruik, waarvoor nog geen zero-emissie voertuig beschikbaar is • Voor bijzondere voertuigen, zoals invalidevoertuigen e.d. • Voor particulieren die een bestel- of vrachtauto niet bedrijfsmatig gebruiken. • Onvoorzienbare omstandigheden met onevenredige gevolgen voor een bedrijf (hardheidsclausule)

Reactie 16 “Afgelopen week heb ik van u een uitnodiging ontvangen voor het bijwonen van de online toelichting veranderingen laden en lossen in de binnenstad. Helaas zijn de twee sessies gepland gedurende werktijd waardoor ik deze niet kan bijwonen op 26 november. Uit de plannen die u heeft meegezonden, maak ik op dat nu plotseling wordt voorgesteld ook mijn straat de Steenhouwerskade onder het nieuwe regime te laten vallen, hoewel de Steenhouwerskade en Sluiskade zich buiten het winkelgebied bevinden. Echt problemen met laden en lossen heb ik dan ook niet kunnen ondervinden: voor het laden en lossen achter de Mediamarkt is op dit moment speciaal ruimte gereserveerd. Problematisch zijn echter uw kennelijke plannen om bezorging van bestellingen alleen in de ochtend te laten plaatsvinden. Een praktijkvoorbeeld: ik maak gebruik van de landelijk opererende HelloFresh voor het elke week afleveren van maaltijdpakketten. Onder de nieuwe maatregelen zou dit niet meer doordeweeks plaats kunnen vinden. HelloFresh bezorgt doordeweeks niet in de ochtend en ook al zou dat mogelijk zijn, dan nog laten de vrij gebruikelijke werktijden die ook voor mij gelden (09:0017:00) niet goed toe om 's ochtends thuis pakketten in ontvangst te nemen.

De uitbreiding van het venstertijdengebied lijkt de dienstverlening aan de bewoners van de woongebieden Steenhouwerksade en Sluiskade onnodig zwaar te treffen ten opzichte van de 30

logistieke winst die daarmee kennelijk verwacht wordt. Bewoners die regulier overdag werken zouden in de huidige plannen alleen de mogelijkheid ter beschikking hebben om op zaterdag en zondag nog pakjes in ontvangst te nemen. Te meer ook door de zeer beperkte mogelijkheden om na 18:00 leveringen in ontvangst te nemen. Ik zou u dan ook vriendelijk willen vragen de Steenhouwerskade en Sluiskade niet aan het venstertijdengebied toe te voegen, en mocht dit geen optie zijn, dan op zijn minst geen restricties voor leveringen na 18:00 in te voeren.” Antwoord gemeente Groningen In de definitieve visie is het venstertijdengebied en de zero-emissiezone uitgebreid met de Sledemennerbuurt, de Sluiskade en de Steenhouwerskade. In de conceptvisie lag bij De Westerhaven de grens op de Aweg en de Museumbrug/Praediniussingel. Uit de nadere analyse bleek dat voor een ‘fuik’ te zorgen vanwege het eenrichtingsverkeer van de aangrenzende straten. Door het eenrichtingsverkeer zou het inrijdende verkeer uiteindelijk geen andere keuze hebben dan door het venstertijdengebied en de zero-emissiezone heen te rijden. Om deze ‘fuik’ tegen te gaan is een aantal straten toegevoegd aan het venstertijdengebied en de zeroemissiezone. Het gaat hierbij om de Steenhouwerskade, Sluiskade, Westerbinnensingel, Sledemennerstraat, Dwarsstraat en Lage der A.

Het is aan de leveranciers om een oplossing te bedenken voor hun services die ze wel of niet in de ochtend willen aanbieden.

31

Hoofdstuk 4.

Inspraakverslag Klankbordgroep

Buck Consultants heeft in opdracht van de gemeente Groningen de reacties op de conceptvisie ‘Ruimte voor ZES’ Stadslogistiek Groningen van de Klankbordgroep verzameld in een verslag dat in oktober 2020 met de leden is vastgesteld. Als vervolg op dit inspraakverslag is ook met de achterban van de verschillende klankbordgroep leden gesproken. De verslagen hiervan zijn terug te vinden in hoofdstuk 5. Wij nemen het doorn Buck Consultants opgestelde verslag hieronder integraal over:

4.1

Introductie

Samen met vervoerders, ondernemers en belangenorganisaties werkt de gemeente Groningen aan een plan om het vracht- en bestelverkeer in de binnenstad te verschonen en op bepaalde momenten van de dag te verminderen. Dit plan heet ‘Ruimte voor Zero Emissie Stadslogistiek’. Het doel is dat er in 2022 venstertijden gelden binnen de gehele Diepenring en bij winkelgebied De Westerhaven en dat bevoorrading in 2025 alleen nog maar emissievrij (elektrisch, met waterstof, op de fiets) gebeurt. In een conceptvisie van de gemeente Groningen uit februari 2020 staan twee hoofddoelstellingen centraal om stadslogistiek op de toekomst voor te bereiden: 1. Uitstootvrije bevoorrading in de binnenstad in 2025. 2. Stadslogistiek die past bij de maat, schaal en het gebruik van onze straten en pleinen in de binnenstad met zo min mogelijk verkeersbewegingen en een zo’n kort mogelijke verblijfsduur. Het concept visiedocument is besproken in de gemeenteraad van Groningen op 25 maart 2020. In de afgelopen maanden is met acht belangenorganisaties gesproken over de conceptvisie voor een reactie. Deze partijen zijn allen al geruime tijd vertegenwoordigd in de klankbordgroep stadslogistiek van de gemeente Groningen.

Deze partijen zijn: - Transport en Logistiek Nederland (TLN) - Evofenedex - VNO-NCW Noord - MKB-Noord - Koninklijke Horeca Nederland (KHN) - Groningen City Club (GCC) - Centrale Vereniging voor de Ambulante Handel (CVAH) - Stichting Energy Expo De reacties zijn gebundeld in dit document en worden als bijlage toegevoegd bij de besluitvorming door B&W en de gemeenteraad.

32

4.2

Transport en Logistiek Nederland (TLN) en evofenedex

Naar aanleiding van gezamenlijk gesprek op 1 april 2020 met Marcel Ubels, TLN en Robert Schasfoort, evofenedex Algemeen TLN en evofenedex staan als medeondertekenaars van de Green Deal Zero Emissie Stadslogistiek, gesprekspartners van de Klimaattafel Mobiliteit en medeopstellers van de Uitvoeringsagenda Stadslogistiek - Op weg naar nul-emissie, achter de invoering van zero emissie stadslogistiek in 2025. Wel wordt benadrukt dat door de covid-19-crisis momenteel lastige marktomstandigheden ontstaan. Een bijeenkomst voor vervoerders en horeca in de lente van 2020 over de Visie Stadslogistiek is afgelast. Dit heeft invloed op de planning van de informatievoorziening en dus ook op invoering van maatregelen. TLN en evofenedex pleiten voor onderzoek naar de (lokale) effecten van uitbreiding van het venstertijdengebied en de invoering van de zero emissie zone. Wat is de invloed op vervoersbewegingen (worden bijvoorbeeld verplaatsingseffecten verwacht) en welke oplossingen zijn hiervoor? Wat zijn de (praktische) effecten van zero emissie eisen op kleine ondernemers? Uitbreiden venstertijdengebied Vragen waarop een antwoord belangrijk is voor TLN en evofenedex: - Wat is de noodzakelijkheid van de uitbreiding van het huidige venstertijdengebied? - Wat betekent dit t.a.v.

middagbevoorrading, ook voor bijvoorbeeld hotels aan de randen van het centrum waar het rustig is bijvoorbeeld aan de Diepenring? - Venstertijden en een uitbreiding van het gebied waarvoor dit geldt, zorgt voor extra clustering van verkeer in de ochtenduren. Wat zijn de effecten ten aanzien van congestie, maar ook veiligheid, bijvoorbeeld conflicten met fietsers? Gedurende de covid-19-crisis zijn de venstertijden in het centrum van Groningen losgelaten, er kan tot 18.00 uur bevoorraad worden. TLN en evofenedex zijn benieuwd welke partijen hier gebruik van maken en wat dit betekent voor de situatie in het centrum. Venstertijden zijn op zich begrijpelijk vanuit het oogpunt van een aantrekkelijke binnenstad in de drukkere middaguren. Wel is het belangrijk om alternatieven voorhanden te hebben, bijvoorbeeld door aan de rand van het gebied, goede laad- en losplekken te realiseren. TLN en evofenedex maken zich zorgen omdat ze verwachten dat extra voertuigen ingezet moeten worden, omdat een groter gebied binnen de venstertijden moet worden bevoorraad. De noodzaak om hiervoor extra voertuigen in te zetten, staat optimale logistiek in de weg. Het inzetten van meer auto’s werkt door in de prijzen. Er zijn twijfels of het hele logistieke systeem wel efficiënter wordt door de wijziging. Onderzoek hiernaar is wenselijk.

Instellen ZE-Zone TLN en evofenedex onderschrijven de voorgestelde instelling van een zero emissie zone in 2025 als dit aansluit bij de landelijke afspraken. De voorgestelde omvang en contouren van de zone is realistisch. Het is belangrijk dat de randvoorwaarden in orde zijn, bijvoorbeeld voldoende laadinfrastructuur op relevante locaties. Kleine goederenstromen kunnen goed door een logistieke hub worden afgehandeld en met een klein en efficiënt voertuig worden gedistribueerd, mits de voorzieningen hiervoor aanwezig zijn. Wel vragen TLN en evofenedex zich af of het noodzakelijk is dat de ZE-Zone ruimtelijk samenvalt met het venstertijdengebied, of dat het venstertijdengebied kleiner van oppervlakte kan zijn (zie ‘Uitbreiden venstertijdengebied’).

33

Handhaven Om een gelijk speelveld voor iedereen te creëren, is het belangrijk dat handhaving op een uniforme en gelijkwaardige manier wordt uitgevoerd. De handhaving zoals beschreven in de Visie Stadslogistiek met inbegrip van ANPR, past hierbij. Intelligente en strikte ontheffing verlening TLN en evofenedex vinden het belangrijk dat niet iedere gemeente zelf een ontheffing systeem ontwikkelt, waar bedrijven afzonderlijk voor iedere stad een ontheffing moeten aanvragen. Ze pleiten daarom voor een landelijk loket voor ontheffingen. Noord-Nederland zou hiervoor een aanzet kunnen leveren, bijvoorbeeld met de ontwikkeling van een ontheffingsloket voor de steden Leeuwarden, Assen, Emmen, Groningen. Het is belangrijk dat de regels voor het verkrijgen van een ontheffing gelijk zijn. Het wordt door TLN en evofenedex wenselijk geacht dat een ontheffingbeleid wordt ingezet om de negatieve effecten van beleid te mitigeren. Bijvoorbeeld ter ondersteuning van doelgroepen waarvoor het aanschaffen van een zero emissie voertuig in de beginfase nog zeer lastig is, doordat deze niet economisch rendabel zijn in te zetten (bijvoorbeeld voor marktkooplui). Hiervoor kan ook gedacht worden aan een stimuleringsregeling.

Bij de verlening is het raadzaam om ontheffingen per logistieke stroom te segmenteren, bijvoorbeeld bouw, supermarkten, horeca, facilitair, afval, hangend vervoer en om ook te kijken naar de beladingsgraad van de voertuigen. Communicatie en participatie TLN en evofenedex benadrukt nogmaals dat het belangrijk is eerst onderzoek te doen naar de effecten van de voorgestelde uitbreiding van het venstertijdengebied. De voorgestelde wijzigingen zijn behoorlijk ingrijpend, niet alleen voor de leden, maar ook voor winkeliers en horecaondernemers. De inzichten uit het onderzoek zullen onderdeel zijn van de uiteindelijke zienswijze van TLN en evofenedex. Aangeboden wordt om tijdens bijeenkomsten met leden van beide brancheorganisaties de effecten van de voorstellen in de Visie Stadslogistiek, door te nemen. Benadrukt wordt dat het belangrijk is voldoende tijd te nemen voor het opstellen van de formele reactie en het betrekken van relevante belanghebbenden, juist tijdens de covid-19-cri-sis.

34

4.3

VNO-NCW en MKB Noord

Naar aanleiding van gezamenlijk gesprek op 16 april 2020 met Wytze Rijke en Mirjam Kramer, namens VNO-NCW Noord en MKB Noord Algemeen Vooraf wordt benadrukt dat de conceptvisie van de gemeente Groningen een ambitieuze visie is en dat mede door de covid-19-crisis momenteel lastige marktomstandigheden ontstaan. Hier is in de conceptvisie geen aandacht voor. Daarnaast heeft dit invloed op de planning van de informatievoorziening en dus ook op invoering van maatregelen. VNO-NCW Noord en MKB Noord pleiten voor onderzoek naar de (lokale) effecten van uitbreiding van het venstertijdengebied en de invoering van de zero emissie zone. Wat is de invloed op vervoersbewegingen (worden bijvoorbeeld verplaatsingseffecten verwacht) en welke oplossingen zijn hiervoor? Wat zijn de (praktische) effecten van zero emissie eisen op (MKB-) ondernemers? VNO-NCW Noord en MKB Noord stellen vast dat de plannen in Groningen vergaand zijn voor het bedrijfsleven, verdergaand dan de plannen in andere steden in Noord-Nederland zoals Leeuwarden, Assen en Emmen. In die steden stelt men vast dat er een duidelijke (bestuurlijke) wens is dat de transitie haalbaar en betaalbaar moet zijn, iets wat men in Groningen mist.

VNO-NCW en MKB Noord benadrukken dat de in de conceptvisie Stadslogistiek genoemde maatregelen forse investeringen vergen voor een aantal sectoren, investeringen in materieel die bedrijfseconomisch in sommige gevallen niet rendabel zijn. De investeringsbereidheid en -armslag is het laatste half jaar substantieel gedaald. Financiële ondersteuning door de gemeente lijkt uit te blijven. Hier zit een knelpunt. Op een aantal punten is de Visie nog niet concreet en uitgewerkt genoeg, op andere punten juist te gedetailleerd. Als het gaat om logistieke hubs die ‘ontstaan aan de randen van de stad’, vragen VNONCW en MKB Noord zich af hoe deze gefaciliteerd worden en wat hiervan de doelgroep is. Ook bij bouwverkeer via een bouwhub, ontstaat de vraag hoe dit mogelijk gemaakt wordt. De rol van de gemeente Groningen is niet altijd duidelijk. In hoofdstuk 4 formuleert de Visie juist concrete oplossingen om de ambities in te vullen, waarvoor in sommige gevallen onderbouwing ontbreekt. Het is wenselijk dat in de Visie situaties worden beschreven, dat wordt gereflecteerd op eventuele overlast, en om hier vervolgens de ambities aan te koppelen. Oplossingen kunnen in dialoog samen met belanghebbenden geformuleerd worden.

Participatiebijeenkomsten kunnen worden gebruikt om vragen en opgaven te toetsen, te vertalen in problemen en ambities en met partijen te bepalen wat zij kunnen bijdragen aan de oplossing. De oplossingen zijn geen onderdeel van een Visie en hoeven derhalve niet worden opgenomen. Wenselijk is wel om de visie aan te vullen met een einddoel of - beeld. Wanneer is de gemeente tevreden, met hoeveel procent minder voertuigen, hoeveel minder vervoersbewegingen, hoeveel CO2-reductie bijvoorbeeld? Hoe vindt evaluatie plaats? Uitbreiden venstertijdengebied VNO-NCW Noord en MKB Noord zien een logische geografische afbakening van het uitgebreide venstertijdengebied, maar de (functionele) uitbreiding naar precies deze begrenzing wordt onvoldoende onderbouwd. Daarnaast is onvoldoende inzicht in de consequenties van de uitbreiding van het gebied. Daarom zouden VNO-NCW Noord en MKB Noord graag antwoord zien op de volgende vragen: - Hoe gaan vervoersstromen lopen na uitbreiding van het venstertijdengebied? - Waar worden de logistieke hubs geplaatst en van wie zijn de hubs? - Wat zijn de alternatieven voor voertuigen die het uitgebreide venstertijdengebied c.q. de zero emissie zone niet kunnen betreden? - Wat is de definitie van goederenvervoer (waar de maatregelen voor gaan gelden)? Denk bijvoorbeeld aan een cateraar of een glazenwasser.

35

Instellen ZE-Zone VNO-NCW Noord en MKB-Noord onderschrijven de voorgestelde instelling van een zero emissie zone in 2025 als dit aansluit bij de landelijke afspraken. De voorgestelde contouren van de zone zijn een geografisch logische afbakening, maar verdere onderbouwing is onvoldoende. Handhaven Om een gelijk speelveld voor iedereen te creëren, is het belangrijk dat handhaving op een uniforme en gelijkwaardige manier wordt uitgevoerd. De vraag is of ANPR-handhaving met camera’s de enige manier is. Invoering van het handhavingssysteem gaat geld kosten, waarvoor geen onderbouwing is gegeven. Intelligente en strikte ontheffingverlening VNO-NCW Noord en MKB Noord vinden het belangrijk dat niet iedere gemeente zelf een ontheffingsysteem ontwikkelt, waar bedrijven afzonderlijk voor iedere stad een ontheffing moeten aanvragen. Daarnaast moet duidelijk zijn wat de leges voor een ontheffing worden. Uit de conceptvisie blijkt niet waar precies de ruimte zit voor het aanvragen van een ontheffing, opnieuw bijvoorbeeld voor de cateraar en de glazenwasser. Kunnen zij de zones betreden? Het is belangrijk een tijdspad te schetsen en goed na te denken over mogelijke knelpunten bij verschillende doelgroepen. Communicatie en participatie Zeker in de huidige crisistijd is het belangrijk reëel te kijken naar de planning van vaststelling van de Visie.

VNO-NCW en MKB Noord vinden het belangrijk dat uiteindelijk een concreet pakket gecommuniceerd kan worden, met duidelijke planning en eisen. Aangeboden wordt om tijdens bijeenkomsten met leden van beide organisaties de effecten van de voorstellen in de Visie Stadslogistiek, door te nemen. De gemeente kan een visie neerleggen, maar de sectorale uitwerking is de volgende stap. Er kan een aantal bijeenkomsten worden georganiseerd door VNO-NCW in samenwerking met gemeente Groningen waarin concrete vragen aan verschillende doelgroepen worden doorgenomen. Het formuleren van de concrete uitdagingen per sector is erg belangrijk. Hierna kan met de doelgroepen een vertaalslag van ambitie naar uitwerking worden gemaakt, waarmee de visie en ambitie vertaald worden richting een uitvoeringsprogramma. Benadrukt wordt dat het belangrijk is voldoende tijd te nemen voor het opstellen van de formele reactie en het betrekken van relevante belanghebbenden, juist tijdens de covid-19-crisis.

36

4.4

Koninklijke Horeca Nederland (KHN)

Naar aanleiding van gesprek op 15 oktober 2020 met Hans Singelenberg, KHN Algemeen De horecasector heeft het erg moeilijk door de huidige covid-situatie en -maatregelen. Hierdoor is het lastig prioriteit te geven aan dit onderwerp. Wel wordt onderkend dat de horecasector gebaat is bij een zo prettig mogelijk verblijfsklimaat in binnensteden. Zo weinig mogelijk overlast door logistiek in de stad komt daarom ook ten goede aan de horeca. Ook tegenover het instellen van een zeroemissiezone staat KHN in eerste instantie niet onwelwillend. Wel zijn er een aantal praktische uitdagingen. Bepaalde segmenten van de horeca laten vaak een ander logistiek patroon dan bijvoorbeeld de detailhandel. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door de openingstijden (en daardoor aanwezigheid van personeel), bijvoorbeeld van de avond- en nachthoreca. Bevoorrading van horecapanden in deze segmenten in tijdsvensters in de ochtend, is daarom lastig. Daarnaast zijn bijvoorbeeld bij de levering van versproducten aan de horeca, speciale hygiëne-eisen van kracht. Ook vinden vaak spoedleveringen aan restaurants in de avond plaats, van bijvoorbeeld vlees, vis of groente. KHN wil deze bijzondere positie van de horeca als het gaat om stadslogistiek daarom benadrukken.

Uitbreiden venstertijdgebied KHN vraagt de Gemeente Groningen allereerst om in het beleid ten aanzien van het uitbreiden van het venstertijdengebied te onderkennen dat de horeca een specifieke rol inneemt en kampt met specifieke uitdagingen. KHN snapt het vergroten van het venstertijdengebied in functie van een rustiger en aantrekkelijker centrum in de middaguren, maar stelt ook dat de afstanden tot het kerngebied (voetgangersgebied) in de nieuwe situatie veel groter zijn. Een leverancier kan nu – buiten de venstertijden – nog tot aan het voetgangersgebied komen en vandaar te voet de levering voltooien. In de nieuwe situatie is dit geen optie meer. Toch zullen deze leveringen nog steeds moeten plaatsvinden, bijvoorbeeld van versproducten. Er is verder een aantal specifieke situaties waar problemen kunnen worden verwacht, zoals: - In het venstertijdengebied bevinden zich cateraars en productiekeukens die het gebied ook buiten de venstertijden moeten kunnen betreden. Andersom zijn er cateraars van buiten de zone die moeten cateren in de zone. - Spoedleveringen van versproducten buiten de venstertijden. Deze leveringen moeten aan specifieke hygiëne-eisen voldoen. - Leveringen aan de nachthoreca.

Blijft de mogelijkheid open om in de avond te leveren aan dit segment? Instellen ZE-Zone Ten aanzien van de zero-emissiezone stelt KHN dat de financiële haalbaarheid om over 4 jaar te beschikken over een elektrische bestelauto laag is. Dit geldt zowel voor ondernemers die in de zone gevestigd zijn, als voor (kleinere) toeleveranciers. De huidige covid-crisis versterkt deze uitdaging, omdat er minder financiële armslag is. Van groothandels en andere grote leveranciers aan de sector wordt verwacht dat zij wellicht wel kunnen voldoen aan de gestelde eisen aan zero-emissie in 2025 (licht verkeer) en 2030 (zwaar verkeer). Handhaven Voorgestelde handhaving door middel van ANPR-camerahandhaving is geen bezwaar voor KHN. Intelligente en strikte ontheffingverlening KHN vraagt de Gemeente Groningen om in het beleid ruimte te bieden om de gevallen waar grote uitdagingen ontstaan een oplossing en ontheffing op maat te bieden. - Ontheffingen voor nachthoreca (waar de zaken tot 06.00-07.00 uur geopend zijn) 37

- De eerdergenoemde spoedleveringen - Overige toeleveranciers aan horeca, bijvoorbeeld als het gaat om geluidsinstallaties e.d. Voor deze leveranciers is het ook een flinke uitdaging om over te gaan naar zero-emissievoertuigen - Calamiteitenvoertuigen bijvoorbeeld voor beveiliging en brandmelding KHN wil graag dat in kaart gebracht wordt voor welke segmenten de grootste problemen ontstaan. Communicatie en participatie Er zijn enkele horecaondernemers betrokken vanuit de Groningen City Club. Daarnaast kan communicatie over dit onderwerp met KHN plaatsvinden. KHN wil graag samen met de Gemeente Groningen in kaart brengen welke segmenten de grootste uitdagingen van de nieuwe situatie gaan ondervinden.

38

4.5

Groningen City Club (GCC)

Naar aanleiding van gesprek met Eric Bos op 1 april 2020 Algemeen De Groningen City Club staat achter de plannen en doelen voor zero emissie stadslogistiek en de Visie Stadslogistiek. Wel wordt benadrukt dat een substantieel deel van de ondernemers en ketens, zowel in detailhandel als horeca, het zwaar hebben. Wellicht valt een deel van de ondernemers om en ontstaat een nieuwe realiteit in het centrum. In ieder geval zijn ondernemers aan het overleven, waardoor de lange termijn plannen ondergeschikt raken. De plannen voor de Visie Stadslogistiek verliezen daardoor momentum en er wordt aan de gemeente Groningen gevraagd om hiermee rekening te houden in de planning. Uitbreiden venstertijdgebied Gedurende de covid-19-crisis zijn de venstertijden in het centrum van Groningen losgelaten, er kan tot 18.00 uur bevoorraad worden. De in de Visie Stadslogistiek voorgestelde uitbreiding van het venstertijdgebied wordt onderschreven voor de toekomst. Wel wordt benadrukt dat de timing voor invoering van het gebied moet kloppen. Invoering in de covid-19-crisis is niet reëel. Instellen ZE-Zone De GCC onderschrijft de voorgestelde instelling van een zero emissie zone in 2025. Handhaven Om een gelijk speelveld voor iedereen te creëren, is het belangrijk dat handhaving op een uniforme en gelijkwaardige manier wordt uitgevoerd.

De handhaving zoals beschreven in de Visie Stadslogistiek, past hierbij. Intelligente en strikte ontheffing verlening Voor de ondernemers die het aangaat, is het belangrijk dat de procedure duidelijk en eenvoudig is. Communicatie en participatie Evaluatieavonden (2 stuks) zijn geweest; ongeveer 15-20 ondernemers willen betrokken worden bij dit dossier. Via Cityscope kan verdere communicatie plaatsvinden. Overig Het plan om bezorgfietsen en scooters van de straat af te halen kan onderschreven worden door de GCC. Overwogen kan worden om hiervoor leegstaande panden te benutten, als stalling. Deze panden kunnen ook worden ingezet als binnenstadshubs. Voor Warenhuis Groningen.nl kan concreter worden gemaakt of bestellingen (pakketten) die bezorgd moeten worden, uit de winkel worden gehaald door de bezorger, of dat wordt gezorgd voor een aantal droppunten in het centrum, waar de ondernemer het pakket naar toe brengt. Een deel van sommige winkels zou als hub gebruikt kunnen worden. Er is enthousiasme over het collectief inzamelen van afval door maximaal 1 ophaler per gebied. Dit kan door collectief aanbieden of het verdelen van afvalcontracten. Dit kan straats-gewijs opgepakt worden als de situatie weer genormaliseerd is.

39

4.6

Centrale Vereniging voor de Ambulante Handel (CVAH)

Naar aanleiding van gesprek met Martie Bleeker op 22 april 2020 Algemeen De CVAH ziet weinig fundamenteel bezwaar voor de algehele plannen en doelen voor zero emissie stadslogistiek en de Visie Stadslogistiek. Wel wordt benadrukt dat een deel van de ondernemers het zwaar heeft en de investeringsruimte voor nieuwe voertuigen is sowieso beperkt. Een marktondernemer rijdt relatief weinig kilometers met zijn voertuig, waardoor de afschrijvingstermijn lang is. Voor verkoopwagens geldt soms wel 20 jaar. Voldoen aan de eisen van een ZE-Zone voor 2025 of 2030 wordt daardoor niet mogelijk geacht. Tijdens de covid-19-crisis gelden voor warenmarkten restricties. De gedachten liggen niet primair bij dit type lange termijnbeleid, maar CVAH begrijpt dat deze ontwikkelingen doorgaan. Uitbreiden venstertijdgebied De CVAH ziet geen bezwaar voor de in de Visie Stadslogistiek voorgestelde uitbreiding van het venstertijdgebied. Tijdens de dag zijn er geen bewegingen van de voertuigen van de warenmarkt. Op marktdagen begint de opbouw van de markt rond 05.30 uur. Tussen 17.00 en 18.00 uur vertrekken de wagens.

Instellen ZE-Zone Zero-emissie voor de eigen auto’s van deze doelgroep is geen optie in 2025 want: - Grote trekkers zijn niet beschikbaar, of voor deze doelgroep in ieder geval niet financieel beschikbaar op korte tot middellange termijn, omdat de voertuigen niet economisch rendabel zijn in te zetten - Financieel is er weinig tot geen investeringsruimte - Er zullen ontheffingen moeten komen, anders is het niet mogelijk de markt op te bouwen en af te breken Inmiddels is duidelijk geworden dat bepaalde Euro VI-voertuigen nog tot 2030 de ZE-Zone mogen betreden. Waarschijnlijk is ook dit nog niet toereikend voor de doelgroep, Hetzelfde geldt voor bestelbussen van marktkooplui. De economische haalbaarheid moet aanwezig zijn. Daarnaast haalt een deel van de non-foodkooplui de producten zelf uit Frankrijk of Duitsland. Het bereik van het voertuig moet hiervoor toereikend zijn. De CVAH ziet wellicht mogelijkheden voor cargobikes om de bezorging van boodschappen van de markt naar de consument te faciliteren. Handhaven Om een gelijk speelveld voor iedereen te creëren, is het belangrijk dat handhaving op een uniforme en gelijkwaardige manier wordt uitgevoerd. De handhaving zoals beschreven in de Visie Stadslogistiek, past hierbij. Intelligente en strikte ontheffingverlening Ontheffingverlening wordt voor deze doelgroep als cruciaal gezien.

Momenteel geldt ook al een ontheffing voor betreden van het centrum. Voertuigen zijn vaak alleen bij het opbouwen / aanleveren van de producten in de ochtend in de Zone en worden daarna buiten het centrum gestald (dit geldt uiteraard niet voor verkoopvoertuigen met motor, maar die blijven stilstaan op de markt gedurende de dag). Af en toe vinden nog naleveringen plaats. Voor de opbouw van de markt wordt gebruikgemaakt van speciale voertuigen (vaak tractoren) die ook ontheffing behoeven. Wellicht kan voor de benodigde voertuigen een ontheffing binnen bepaalde tijden gelden. Voor de ondernemers die het aangaat, is het belangrijk dat de procedure duidelijk en eenvoudig is.

40

Communicatie en participatie Voorlichtingsmomenten voor marktkooplui (marktcommissie) over de precieze situatie zijn gewenst. Algemene communicatie en klankbord kan plaatsvinden via de CVAH. Overig Een aantal externe transporteurs brengt met name AGF-producten ‘s ochtends op de markt. Aandachtspunt hoe hier mee om te gaan. Foodtrucks zijn vaak juist wat oudere auto’s, om een bepaalde sfeer op te roepen. Voor deze voertuigen is een ontheffing wenselijk.

41

4.7

Stichting Energy Expo

Naar aanleiding van gesprek op 15 oktober 2020 met Mario Sabel Stichting Energy Expo is een onafhankelijk platform uit Groningen met kennis van duurzame mobiliteit Algemeen De doelstelling van de Visie Stadslogistiek van de gemeente Groningen worden door Stichting Energy Expo onderschreven. Men merkt wel dat er door de huidige covid situatie bij ondernemers minder enthousiasme is om deel te nemen aan pilots op het gebied van duurzame mobiliteit en transport. Hierdoor vertragen initiatieven, hier zal wellicht in beleid rekening mee moeten worden gehouden. Uitbreiden venstertijdgebied Stichting Energy Expo is enthousiast over het uitbreiden van het venstertijdengebied naar de voorgestelde contouren zodat er gedurende de middag minder bewegingen in het centrum zijn. Wel wordt het naar verwachting drukker tijdens het tijdsvenster waarop conventionele voertuigen nog wel in het gebied mogen rijden. Veel ritten hebben echter potentie om gebundeld te worden, transporteurs zouden deze kansen in toenemende mate moeten benutten bijvoorbeeld door middel van samenwerking. Een knelpunt zou het bestelautosegment kunnen zijn, als zij in de middag het venstertijden-gebied niet meer mogen betreden. Op dit moment zijn er nog veel bewegingen van bestelauto’s in de middag.

Voorgesteld wordt om bijvoorbeeld de Ossenmarkt geschikt te maken voor bevoorrading als laad- en loslocatie, zelfde geldt voor Damsterdiep. Hierdoor kan een transporteur ook in de middag vanaf deze locaties nog een pand bevoorraden. Overslagpunten hebben meer kans om te ontstaan als het venstertijdengebied groter wordt gemaakt, er ontstaat simpelweg meer markt. Instellen ZE-Zone Het instellen van een ZE-Zone sluit aan bij landelijk beleid en wordt daarmee ook onderschreven door Stichting Energy Expo. Transporteurs en andere ondernemers zijn op dit moment nog niet ingespeeld op de voorgestelde restricties (zowel het venstertijdengebied als de overgang naar nul-emissie), omdat deze nog niet de realiteit zijn. De verwachting is dat er wel alternatieven ontstaan als de situatie daadwerkelijk verandert. De verwachting is dat het post- en pakkettensegment snel overgaat naar nul-emissie transportoplossingen. Het is de vraag hoe kleinere ondernemers met bestelauto’s zich al in de komende jaren kunnen inrichten op nul-emissie. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om bestelauto’s van bouw, onderhoud, glazenwassers, kleinere aannemers, ZZP-ers, schilders etc. Door deze segmenten worden bepaalde straten in het centrum op dit moment al ontzien, maar nul-emissie vormt wel een uitdaging.

Aan de andere kant zullen er naar verwachting ook ondernemers zijn die inspelen op de nieuwe situatie en nul-emissie transportoplossingen en andere alternatieven gaan aanbieden, bijvoorbeeld vanaf de rand van het centrum of de rand van de stad. Handhaven De handhaving werd in het verleden wel eens als te soepel ervaren. Recent is daar wel verbetering in gekomen en is er in toenemende mate een gelijk speelveld, ook rondom fiets-parkeren. Aan handhaving met ANPR-camerasystemen lijkt geen ontkomen aan. Intelligente en strikte ontheffingverlening Het is belangrijk om op tijd na te denken over een overgang van de huidige ontheffingen naar een nieuw systeem. Voor bepaalde segmenten kan het lastig zijn aan de nieuwe eisen te voldoen en zij zouden wellicht in aanmerking komen voor een ontheffing, aan de andere kant zijn ook alternatieven 42

denkbaar. Zo zouden de wagens van de warenmarkt bijvoorbeeld in de zone door een nulemissievoertuig kunnen worden gebracht in plaats van door een diesel-voertuig. Er kan ook een alternatief gevonden worden met overslag aan de rand van het centrum om ontheffingen zo veel mogelijk te minimaliseren. Zo hebben de bloemstalletjes al een gekoeld hubje vanwaar met een elektrisch veilingkarretje het centrum wordt ingereden. Tot slot ligt er voor de consument ook een rol. Het is duurder om te bezorgen in de binnenstad bij consumenten dan in een wijk, de consument zou hier ook wat meer voor kunnen betalen. Communicatie en participatie Het is belangrijk dat de regels voor ondernemers duidelijk zijn. Er zijn reeds verschillende bijeenkomsten voor verschillende segmenten geweest, dit wordt als goed ervaren. Ook is naar panden (ondernemers en bewoners) in de binnenstad een brief van de gemeente Groningen verstuurd, wat ook positief is.

43

Hoofdstuk 5

Gespreksverslagen en -notities

5.1

TLN evofenedex

5.2

GCC

5.3

VNO-NCW Noord en MKB Noord

5.4

KHN

5.5

Algemene bijeenkomst 1

5.6

Algemene bijeenkomst 2

5.7

CVAH

5.8

Extra bewonersbijeenkomst Akwartier (1)

5.9

Extra bewonersbijeenkomst Martinikerkhof en binnenstad Oost

5.10

Extra bewonersbijeenkomst Akwartier (1)

5.11

Extra bewonersbijeenkomst 1, Steenhouwerskade en Sledemennerbuurt (1)

5.12

Extra bewonersbijeenkomst 2, Steenhouwerskade en Sledemennerbuurt (2)

44

5.1

Participatie bijeenkomst visie Stadslogistiek TLN en evofendex

1 september 2020 Aanwezig: 5 vertegenwoordigers van TLN en evofendex en een afvaardiging van de gemeente Groningen Gemaakte opmerkingen Probleem: men vraagt wel een bouwvergunning aan maar denkt niet na over waar alle materialen geplaatst moeten worden. Vaak is daar geen ruimte voor. Grootste probleem zijn de andere chauffeurs. In de zin van dat de hele Peperstraat vol staat met vrachtauto’s en als jij 3e of 4e in de rij bent, dan kan je niet weg Meer kengetallen nodig om logistiek goed te duiden: cijfers over bezoekersaantallen, wie rijdt er allemaal in de binnenstad qua vervoerders, wat doen de vervoerders nu al met bijvoorbeeld energiezuinige wagens. De gehele logistieke keten moet meer belicht worden: zonder vervoerders geen restaurants. Pleidooi voor strengere handhaving. Zet die binnenstad op slot. Kijk naar Terschelling en Ameland. Het kostenplaatje wordt door het dichtslibben van de binnenstad en het werken met hubs enorm. In onzekere tijden kunnen bedrijven hierdoor over de kop gaan. We zijn met z’n allen verwend. De servicegerichtheid is enorm. Dat hebben we zelf veroorzaakt. Alleen door het opleggen van regulering in de vorm van bv beprijzen of maximale lostijd (gelijk speelveld voor iedereen) is een oplossing, want dan heeft zowel de klant als de vervoerder geen keus.

Stelling: Instellen groter venstergebied goed voor stad? Reacties: Je ontkomt er niet aan dat je na 12 uur de stad in moet voor het leveren van noodzakelijke materialen. Soms komen last minute opdrachten. Dat kan van tevoren al grotendeels opgelost worden door in de bouwaanvraag een stuk logistiek te regelen. Reguleren is key. Maar dan wel voor alle onderdelen in de schakel. Het grote probleem is dat we elkaar in de weg zitten. Daardoor komen we niet op tijd de stad uit. Daarnaast kunnen we vanwege de vele fietsen niet fatsoenlijk aan de kant staan om te lossen. Vrachtwagens moeten zo efficiënt mogelijk worden ingedeeld, zodat er met 1 wagen zo veel mogelijk adressen worden aangedaan. Dat lukt niet binnen de venstertijden. Ondernemers hebben geen voorraden meer. Daarom wordt er veel meer besteld. Door de grote servicegerichtheid (ontstaan ook door concurrentie) wordt het bestelde in zeer korte tijd geleverd. Daarom niet altijd venstertijden haalbaar. Maar er moet wel iets gebeuren, anders slibt de stad dicht. Hub zou kunnen, maar wel enorm lastig. Elke vervoerder heeft zijn eigen materieel met zijn eigen prijs (denk aan paletten, rolcontainers etc.). Daarnaast is het enorm afhankelijk van volume. Kleinere bestellingen kunnen prima per hub, maar een volle of 3/4e volle wagen niet.