Document · PDF

Bijlage 1 VGR 2025-I.pdf

gemeenteraad 9 juli 2025, gemeente GroningenBij agendapunt: *: BEGROTINGSWIJZIGINGEN 1e KWARTAAL 2025 VGR I13.094 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Voortgangsrapportage I 2025 Gemeente Groningen

Inhoudsopgave Inleiding................................................................................................................................................. 2 Stand van zaken ..................................................................................................................................... 2 Programma's ......................................................................................................................................... 6 Programma 1: Economie en Ruimte ...................................................................................................... 6 Deelprogramma 1.1: Economie en werkgelegenheid .............................................................................. 8 Deelprogramma 1.2: Mobiliteit .............................................................................................................. 9 Deelprogramma 1.3: Wonen ................................................................................................................ 10 Programma 2: Leefomgeving en Veiligheid ......................................................................................... 12 Deelprogramma 2.1: Kwaliteit leefomgeving ........................................................................................

13 Deelprogramma 2.2: Veiligheid ............................................................................................................ 15 Programma 3: Vitaal en Sociaal ........................................................................................................... 15 Deelprogramma 3.1: Werk en inkomen ................................................................................................ 17 Deelprogramma 3.2: Onderwijs ........................................................................................................... 21 Deelprogramma 3.3: Welzijn, gezondheid, zorg en diversiteit ............................................................... 22 Deelprogramma 3.4: Sport en bewegen ............................................................................................... 24 Deelprogramma 3.5: Cultuur en evenementen ..................................................................................... 25 Programma 4: Dienstverlening en bestuur .......................................................................................... 26 Deelprogramma 4.1: Dienstverlening ................................................................................................... 26 Deelprogramma 4.2: College, raad, wijkontwikkeling en wijkvernieuwing .............................................

27 Deelprogramma 4.3: Algemene inkomsten en post onvoorzien ............................................................ 28 Deelprogramma 4.4: Overhead en ondersteuning organisatie .............................................................. 29 Paragrafen .......................................................................................................................................... 30 Paragraaf 1: Wijkontwikkeling en wijkvernieuwing ............................................................................... 30 Paragraaf 2: Klimaat............................................................................................................................. 30 Paragraaf 9: Bedrijfsvoering ................................................................................................................. 30 Slot en nacalculaties ............................................................................................................................ 31 Voortgang van onderzoeken doeltreffendheid en doelmatigheid ......................................................... 31 Hervormingen...................................................................................................................................... 32

Inleiding In deze eerste voortgangsrapportage 2025 van de gemeente Groningen informeren wij u over de voortgang van de begroting en geven wij een prognose van het resultaat over 2025. De voortgangsrapportage heeft de functie van het verstrekken van actuele informatie over de stand van zaken en voortgang van de begroting. Leeswijzer De voortgangsrapportage begint met een stand van zaken. In de programma’s geven we de verwachte afwijkingen per programma weer zowel op de uitvoering van beleidsdoelen als op de financiën. Daarna gaan we in op de stand van zaken rondom de paragrafen Wijkontwikkeling en wijkvernieuwing, Klimaat en Bedrijfsvoering. De afwijkingen in de uitvoering van beleidsdoelen lichten we toe en geven we aan door gekleurde icoontjes (stoplichtenrapportage). Groen- betekent dat we de doelstelling naar verwachting gaan halen. Oranje betekent dat voor het behalen van de doelstelling bijsturing noodzakelijk is. Rood-- betekent dat het halen van de doelstelling vermoedelijk niet mogelijk is. De doelstellingen die we verwachten te behalen melden we hier niet. Daarnaast geven we een toelichting op de verwachte financiële afwijkingen vanaf 500 duizend euro ten opzichte van de begroting en op bestuurlijk relevante afwijkingen. Dit betekent dat niet bij alle beleidsvelden toelichtingen zijn opgenomen.

Stand van zaken In dit hoofdstuk geven we een samenvatting van de financiële prognose 2025 op basis van de gegevens die we presenteren in de programma’s. Vervolgens geven we een toelichting op de grootste beleidsmatige ontwikkelingen en een toelichting bij de belangrijkste financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting.

Hoofdlijnen prognose resultaat Verwacht resultaat 2025 We verwachten voor 2025 een besteding van 98,3 % van onze begroting. Op een begroting van 1,4 miljard euro, verwachten we dat het brutoresultaat een plus laat zien van 23,5 miljoen euro. We zetten vol in om de ambities uit het coalitieakkoord ook in 2025 uit te voeren. Hierbij merken we dat op sommige onderdelen de uitvoering achterblijft en budgetten niet volledig worden ingezet. We zien dit terug in vrijvallende personeelsbudgetten en projecten die vertraging oplopen. Ook zien we op dit moment een aantal onderdelen waar we nadelen verwachten, waaronder nog steeds hogere structurele lasten voor Jeugdhulp. Op dit moment is het nog te vroeg om bij alle budgetten een gedegen prognose af te geven. Bij de tweede voortgangsrapportage geven we hierover een scherper beeld af. We verrekenen resultaten op samenwerkingsverbanden en meerjarige projecten met de reserves, daarom nemen we deze resultaten niet op in de prognose in deze voortgangsrapportage. Toelichting resultaat Het resultaat na aftrek van de met uw raad afgesproken toegestane bestemmingen wordt ingeschat op een plus van 18,2 miljoen euro. Een groot aandeel in het resultaat wordt bepaald door het positieve resultaat op Treasury en het positieve resultaat op parkeren.

De plus op Treasury van 7,6 miljoen euro ontstaat met name doordat de financieringsbehoefte en de daarbij behorende rentelasten aanzienlijk lager zijn dan ingeschat bij de begroting. Bij parkeren ontstaat een plus van 6,2 miljoen euro doordat de omzet bij belparkeren, door een conservatief opgestelde begroting, hoger is dan verwacht en er in de begroting al rekening is gehouden met een incidenteel positief resultaat. Andere voordelen zien we bij diverse personele budgetten (2,9 miljoen euro), Stedelijk Investeringsfonds (3,0 miljoen euro) en BUIG (2,0 miljoen euro). 2

Naast de voordelen zien we nog enkele grote nadelen. Bij Jeugdzorg verwachten we een nadelige afwijking van 3,4 miljoen euro en we verwachten een nadeel op studietoeslag van 1,5 miljoen euro. In deze prognose is geen rekening gehouden met eventuele resultaten grondbedrijf en Stedelijk investeringsfonds, bij de tweede voortgangsrapportage van 2025 verwachten we hierover een actueel beeld af te geven. Afwijkingen in relatie tot de begroting 2026 Er is een aantal grote afwijkingen die invloed hebben op de begroting voor de komende jaren. Jeugdzorg is hier een voorbeeld van maar ook studietoeslag. De structurele afwijkingen worden dan ook betrokken bij het opstellen van de begroting 2026. Financiële situatie op langere termijn De prognose van het resultaat over 2025 geeft, net als bij de jaarrekening 2024, een vertekend beeld van de werkelijke gemeentefinanciën voor de komende jaren. In de voorjaarbrief 2026 hebben we aangeven dat we voor jaarschijf 2026 en bij voorkeur ook voor 2027 koersen op een sluitende begroting. Vanaf 2028 is sprake van een structureel tekort in de gemeentebegroting. De tekorten worden vooral veroorzaakt door landelijke kortingen op het gemeentefonds. Aan de andere kant zijn de opgaven voor de gemeente groot waardoor de financiën van de gemeente onder zware druk staan.

Daarbovenop komt nog dat gemeenten wettelijke taken krijgen opgelegd van het Rijk, zonder dat daar voldoende budget tegenover staat. Voorbeeld hiervan is de jeugdzorg. Dit zien we ook terug in de knelpunten voor de begroting 2026. Om tot een reële begroting te komen kijken we ook hoe we structurele ruimte in kunnen zetten voor de komende jaren. Dit geldt bijvoorbeeld voor het budget voor bijstandsuitkeringen (BUIG). We komen hierop terug in de begroting 2026. Prognose resultaat 2025 voor bestemming per programma Onderstaande tabel en grafiek daaronder laat per programma het resultaat voor bestemming zien. Programma (bedragen x € 1.000)

Prognose resultaat

01 Programma Economie en Ruimte

9.156

01.1 Economie en werkgelegenheid

3.000

01.2 Mobiliteit

6.156

01.3 Wonen

02 Leefomgeving en Veiligheid

-338

02.1 Kwaliteit van de leefomgeving

-550

02.2 Veiligheid

212

03 Vitaal en Sociaal

3.268

03.1 Werk en inkomen

2.635

03.2 Onderwijs

-254

03.3 Welzijn, gezondheid, zorg en diversiteit

529

03.4 Sport en bewegen

03.5 Cultuur

292

04 Dienstverlening en bestuur

11.377

04.1 Dienstverlening

331

04.2 College, raad, wijkontwikkeling en wijkvernieuwing

794

04.3 Algemene inkomsten en post onvoorzien

8.588

04.4 Overhead en ondersteuning organisatie

1.664

Eindtotaal

23.463

Resultaten x € 1.000 20.000 18.000 16.000 14.000 12.000 10.000 8.000 6.000 4.000 2.000 0 Bijzondere resultaten

Incidentele middelen gemeentefonds

Intensiveringen

Reguliere resultaten

De prognoses lichten we toe in de hoofdstukken per programma verderop in dit document, daarom beperken wij ons hier tot de prognose van de resultaten in grafiek- en tabelvorm. Beïnvloedbaarheid resultaat Met de ingang van de VGR 2024-II is de werkwijze rondom meerjarige projecten aangepast in het kader voor resultaatbepaling en resultaatbestemming. Deze bedragen worden naar de Algemene Bestemmingsreserve geboekt. Daarnaast is in de financiële verordening 2024 vastgelegd dat we resultaten op samenwerkingsverbanden en middelen gemeentefonds bij de decembercirculaire bij de jaarrekening aan de reserve budgetoverheveling mogen toevoegen. Deze resultaten zijn daarom in onze prognose op nul gesteld. Besteedbaar resultaat Het resultaat wordt onderverdeeld in een vijftal resultaat categorieën. Per categorie gelden regels voor de besteedbaarheid hiervan. Dit is vastgelegd in het kader voor resultaatbepaling en resultaat bestemming, welke voor de meerjarige projecten onlangs is gewijzigd. Resultaatcategorie (bedragen x € 1.000)

Bruto resultaat

Niet besteedbaar

Besteedbaar

Bijzondere resultaten

3.000

Meerjarige projecten

1.095

Intensiveringen

1.145

Reguliere resultaten

18.223

Totaal resultaat

23.463

Incidentele middelen gemeentefonds Samenwerkingsverbanden

18.223 5.240

18.223

Om u een compleet beeld te geven welke bedragen er voor de meerjarige projecten in de Algemene Bestemmingsreserve worden geboekt, ziet u hieronder een tabel met de resultaten. Meerjarig project Actieplan Huiselijk geweld

Stand van VGR2 560

Migratie E-suite

1.854

Vervanging Dafinci

-118

Wet open overheid

406

Eindtotaal

2.702

Daarnaast hebben we nu zicht op de volgende resultaten op samenwerkingsverbanden, welke we bij de jaarrekening willen toevoegen aan de reserve budgetoverheveling. Samenwerkingsverband Maatschappelijke Opvang (MO) en Vrouwenopvang Eindtotaal

Stand van VGR2 2.639 2.639

Hieronder ziet u in diverse tabellen hoe de niet besteedbare resultaten tot stand zijn gekomen. Bijzonder resultaat

Stand van VGR2

Stadshavens

1.000

Suikerzijde

2.000

Eindtotaal

3.000

Incidentele middelen gemeentefonds

Stand van VGR2

Doorontwikkeling iederz

449

Schuldhulpverlening

646

Eindtotaal

1.095

Deze prognoses lichten we toe in de hoofdstukken per programma verderop in dit document, daarom beperken wij ons hier tot de prognose van de resultaten in grafiek- en tabelvorm. Onzekerheden in de prognose Kosten ICT dienstverlening Op dit moment zijn de kosten gebaseerd op geleverde dienstverlening en werkzaamheden van de huidige leverancier. De kosten in het kader van voorbereidende werkzaamheden van de transitie naar nieuwe leveranciers voor het resterende jaar, zijn lastig in te schatten aangezien hier per ingediende aanvraag bij de huidige leverancier afspraken over worden gemaakt. Voorziening wachtgelden en pensioenen ex-wethouders (APPA) Voor de dekking van wachtgeldverplichtingen van voormalig wethouders hebben wij een voorziening getroffen. Ook voor de dekking van pensioenlasten van (oud-)wethouders hebben we een voorziening. De hoogte van de pensioenvoorziening kan pas bepaald worden na het verschijnen van de decembercirculaire, op basis van de op dat moment geldende rentestand. Voor de wachtgeld voorziening is dit afhankelijk van het beroep dat per einde jaar nog op de voorziening wordt gedaan. Nieuwe CAO - Toeslag onregelmatige dienst Op dit moment ligt er een voorstel van een nieuwe CAO gemeenten waarin is opgenomen dat de Toeslag onregelmatige dienst (TOD) per 1 oktober wordt verhoogd op zaterdag van 40% naar 75% en op zondag van 65% naar 100%.

De precieze impact van deze wijziging is op dit moment nog niet bekend. Aangezien hier in de begroting geen rekening mee is gehouden zal dit effect hebben op het resultaat bij onderdelen waar veel in de weekenden en op feestdagen wordt gewerkt. Opvang ongedocumenteerden In de Raadsbrief van 18 december 2024 hebben wij u geïnformeerd over het vorm geven van de opvang van ongedocumenteerden in 2025. Hierbij zijn wij uitgegaan van het continueren van de opvangvoorziening gefinancierd met middelen die nog resteren uit voorgaande jaren, waaronder middelen voor een afbouwregeling van de LVV. Tevens is er rekening gehouden met een eenmalige bijdrage in 2025 uit het gemeentefonds voor voortzetting van de voorziening in 2025. Hoewel het bestuur van de VNG hier mee in heeft gestemd is er bij het Rijk nog discussie over de feitelijke betaling. 5

Wij hebben derhalve in de meicirculaire deze middelen nog niet ontvangen. Totdat het Rijk daadwerkelijk de gelden overmaakt blijft deze bijdrage onzeker.

Programma's Programma 1: Economie en Ruimte De komende jaren laat de Nederlandse economie een gematigde groei zien. Het bbp-volume neemt in 2025 met 1,9% en in 2026 met 1,5% toe (CPB). De economie groeit op de middellange termijn sterker dan eerder gedacht, mede door een groter arbeidsaanbod van jongeren en ouderen. Tegelijkertijd blijft de werkloosheid laag, maar neemt de productiviteitsgroei iets af volgens het CPB. Uit cijfers van het CBS blijkt dat de Groningse economie in 2024 het landelijk gemiddelde van 1,0% groei volgt, wanneer gaswinning buiten beschouwing wordt gelaten. De werkgelegenheid in de gemeente Groningen is in 2024 met 0,6% gegroeid tot 176.850 banen. Opvallend is de sterke groei in de gezondheidszorg, waar het aantal banen met 4% toenam. Economie en werkgelegenheid In mei is het vestigingskader vastgesteld om bedrijvigheid te stimuleren die past bij de Groningse economie en beleidsdoelen. Voor de ICT Campus Niemeyer werkt ontwikkelaar MWPO aan een ontwikkelkader, zodat later dit jaar de ruimtelijke procedures kunnen starten voor herbestemming van de fabriek. Begin juli wordt de concept gebiedsvisie voor de Healthy Ageing Campus vastgesteld en na de zomervakantie vrijgegeven voor inspraak. De definitieve vaststelling volgt begin 2026.

Integrale aanpak toekomstbestendige bedrijventerreinen (TBBT) Vooruitlopend op de toekomstvisies voor Winschoterdiep en Oosterhoogebrug zijn ambitiewebsessies met ondernemers gehouden. Dit heeft geleid tot projecten rond circulariteit en stroomdeling op Winschoterdiep. In mei heeft ondernemerscollectief Kwaliteit Uit Hoogkerk (KUH) de toekomstvisie voor Hoogkerk aangeboden. Deze visie vormt input voor het proces dat in Q3 start om samen met ondernemers de bedrijventerreinen in Hoogkerk toekomstbestendig te maken. Samen met GEM Meerstad werken we aan het werkprogramma voor stadsdeel De Eems. Dit richt zich op werkgelegenheid in het woongebied én op de ontwikkeling van bedrijfskavels om toekomstige groei op te vangen. We zijn gestart met het in kaart brengen van wateroverlast op de bedrijventerreinen. Mobiliteit Momenteel worden de laatste werkzaamheden aan de Zuidelijke Ringweg afgerond. Onlangs zijn de nieuwe Esperantofietstunnel en het Zuiderplantsoen geopend. Met de ombouw van de Zuidelijke Ringweg, inclusief het Julianaplein, zijn de bereikbaarheid, doorstroming, leefbaarheid en veiligheid in onze regio verbeterd. Hiermee hebben we een solide basis gelegd voor de toekomst van de bereikbaarheid van Groningen. Dit voorjaar zijn er bovendien (financiële) afspraken gemaakt met het 6

Rijk over de gebiedsgerichte ontsluiting van de Westflank, mede vanwege de bouw van meer dan 11.000 nieuwe woningen aan de westkant van de stad. Naast de ringwegen wordt er ook hard gewerkt aan de verbouwing van het Hoofdstation. Tijdens de 64daagse buitendienststelling van Operatie Groningen Spoorzone (van 10 mei tot en met 12 juli) wordt er gewerkt aan de nieuwe busonderdoorgang, de reizigerstunnel en de doorkoppeling van de regionale spoorlijnen. Vanaf de zomer kunnen de regionale treinen van Arriva doorrijden, waardoor het Hoofdstation niet altijd meer het begin- of eindpunt is; een langgekoesterde wens. In de voorjaarsnota van het Rijk trekt het kabinet 1,9 miljard euro uit voor de Nedersaksenlijn, de nieuwe spoorlijn tussen Groningen en Enschede. Met dit geld kan spoor worden aangelegd tussen Veendam en Emmen, waardoor er vanuit Groningen een directe treinverbinding met Stadskanaal, Emmen en Enschede ontstaat. Het geld komt uit een pot van 3,4 miljard euro die eerder was gereserveerd voor de Lelylijn. Dit betekent dat het financiële tekort voor de Lelylijn groter is geworden. Ten slotte heeft het Rijk ook nog eens 100 miljoen euro extra uitgetrokken voor de aanpak van de flessenhals bij Meppel.

Door hier een extra perron en ongelijkvloerse kruisingen aan te leggen, worden de problemen die hier regelmatig ontstaan en van invloed zijn op het treinverkeer van en naar Groningen verminderd. In het kader van onze Mobiliteitsvisie zijn er de afgelopen periode opnieuw stappen gezet. Zo is de concept-OV Routekaart 2040 dit voorjaar in de raad besproken en zijn er steeds meer onderdelen uit de bijbehorende uitvoeringsprogramma's in voorbereiding of uitvoering. Dit omvat onder andere het verlagen van de maximumsnelheid van 50 naar 30 km/uur, de aanleg van nieuwe voet- en fietspaden, fietsstraten en fietsenstallingen, en maatregelen die ervoor moeten zorgen dat we in 2035 als gemeente CO2-neutraal zijn. Wonen De druk op de woningmarkt in gemeente Groningen blijft onverminderd groot. Er is nog steeds veel vraag naar woningen en we voelen de urgentie om voldoende woningen toe te voegen. De onveranderde situatie op de woningmarkt (hoge bouwkosten en schaarste aan personeel) zorgen blijvend voor een stevige uitdaging. De realisatie van nieuwe woningen blijft hierdoor achter bij de planning. De focus blijft daarom vooral liggen op het versnellen van de woningbouw. We gaan voor betaalbare woningen in verschillende segmenten (grondgebonden, appartement) en categorieën (koop, huur, sociale huur), zodat we alle doelgroepen kunnen bedienen.

Een steeds groter deel van de nieuwbouwwoningen moet landen in onze grote ontwikkelzones Suikerzijde, Stadshavens, De Nieuwe Held en Meerstad, maar er worden ook woningen toegevoegd op andere ontwikkellocaties en in de dorpen. We hebben eveneens veel aandacht voor voldoende sociale huurwoningen, voor betaalbaarheid en voor een goede prijs/kwaliteit verhouding. Daarnaast focussen we ons op de groeiende groep ouderen en kwetsbare bewoners en hun woonbehoefte in combinatie met passende zorg. In het uitvoeringsprogramma bij de woonzorgvisie gaan we hier – samen met de corporaties en zorgpartijen – nader op in. Daarnaast blijven jongeren en (internationale) studenten een belangrijke doelgroep in de stad. Naast zorgen voor voldoende woningen in diverse segmenten hebben we ook aandacht voor de energetische kwaliteit van woningen, duurzaam materiaalgebruik en voor een goede leefomgeving in de wijken. Samen met de corporaties en huurdersvereniging werken we aan nieuwe “meerjarige prestatieafspraken” en we zoeken naar mogelijkheden hoe we van biobased en circulaire bouwen Het Nieuwe Normaal kunnen maken in de invulling van onze gebiedsontwikkelingen. Het programma Wonen werkt aan een nieuwe visie op volkshuisvesting voor de periode 2026 - 2030 en verder. Hierin wordt nadere invulling geven aan de aanpak van bovengenoemde uitdagingen. 7

Netcongestie Tennet en Enexis hebben per december 2023 maatregelen afgeroepen ter voorkomen van netcongestie in de regio Groningen. Een effect van deze maatregelen is dat stroomaansluitingen later of met minder capaciteit beschikbaar komen. Netcongestie heeft een brede maatschappelijk impact op de energietransitie. Het belemmert de verduurzamings-, uitbreidings- en ontwikkelmogelijkheden voor ons allen. Binnen de gemeente is een taskforce Netcongestie opgericht. Deze taskforce inventariseert welke problemen nu op ons afkomen en of en hoe inwoners en bedrijven het beste kunnen inspelen op de situatie. De gemeente overlegt hierover met Enexis.

Deelprogramma 1.1: Economie en werkgelegenheid Resultaten Wat willen we bereiken (resultaten)

Behalen we onze doelen

Doel 1: Het behouden en creëren van werkgelegenheid Het behouden en creëren van duurzame en innovatieve werkgelegenheid & Faciliteren van toekomstige economische groei Toelichting: De werkgelegenheidscijfers voor 2024 vielen lager uit dan verwacht, al volgden ze wel de landelijke gemiddelde stijging. Voor 2025 lijkt die landelijke groei verder af te zwakken, waardoor de beoogde werkgelegenheidscijfers uit de begroting waarschijnlijk niet gehaald zullen worden.

Oranje

Doel 2: Van economische groei naar brede welvaart Investeren in de economie van morgen Toelichting: Netcongestie vormt een serieuze belemmering voor de uitgifte van beschikbare kavels binnen de gemeente. Ook bij gevestigde ondernemers bouwt het probleem zich op, omdat verduurzamings- of uitbreidingsplannen hierdoor worden vertraagd. Toch zal netcongestie landelijk ook in de komende jaren een hardnekkige uitdaging blijven. De gemeente werkt daarom samen met ondernemers aan initiatieven om de bestaande ruimte zo efficiënt mogelijk te benutten en het energieverbruik te verlagen. Vergroenen, biodiverser maken en verduurzamen van bedrijventerreinen Toelichting: Het gebiedsgericht vergroenen, biodiverser maken en verduurzamen van bedrijventerreinen verloopt minder snel dan gedacht. Daarom zoeken we samen met de bedrijvenverenigingen naar koplopers en kijken we met behulp van het ambitieweb met welke thema’s die ondernemers aan de slag willen. Dit leidt tot meer draagvlak en concrete projecten. Zo werken we op Driebond samen met bedrijvenvereniging ZuidOost en ondernemers aan een uitwerking van de Hunzevisie, op Euvelgunne aan het vergroenen van de Rigaweg in combinatie met het afkoppelen van hemelwater en diverse projecten in het kader van de energietransitie en netcongestie.

Oranje

Prestatie indicatoren Met de prestatie-indicatoren wordt de prognose van de uitvoering van ons beleid in dit beleidsveld weergegeven. De gerealiseerde doelstellingen worden hier niet gemeld. Wij geven alleen een toelichting op verwachte afwijkingen in de uitvoering. Met de volgende indicator(en) wordt de voortgang van de uitvoering van ons beleid gemeten.

Prestatie indicator(en)

Beoogd 2025 Prognose 2025

600 Oranje

Aantal uitgevoerde bedrijfsbezoeken Toelichting: Door openstaande vacatures binnen de directie Economische Zaken en andere beleidsprioriteiten staat het beoogde aantal bedrijfsbezoeken onder druk.

Financiële toelichting Deelprogramma 1.1 Economie en werkgelegenheid

Primitieve begroting 2025

lasten baten Saldo voor reservemutaties

Actuele begroting 2025

43.061

Verwachte afwijking VGR 2025

Prognose VGR 25-1

42.981

39.982

3.000

8.918

9.063

9.062

-1

-34.143

-33.918

-30.919

2.998

Reserve mutaties Totaal toevoegingen Totaal onttrekkingen Totaal deelprogramma 1.1

-34.143

-33.918

-30.919

2.998

Toelichting van het verschil tussen de actuele begroting 2025 en de prognose 2025 (alleen bij verschillen in baten en lasten > 500 duizend euro). 1.1 Economie en werkgelegenheid

Stadshavens De gebiedsontwikkeling van de Stadshavens bevindt zich nog in de opstartfase. Vandaar dat wij dit jaar lagere kapitaallasten verwachten dan begroot. Conform het raadsbesluit over de samenwerkingsovereenkomst Stadshavens wordt deze incidentele vrijval toegevoegd aan de reserve SIF. Suikerzijde Op 21 december 2022 heeft de raad de gebiedsbegroting De Suikerzijde vastgesteld. Gedurende de exploitatieperiode van de gebiedsbegroting kan incidenteel vrijval van financiële middelen plaatsvinden. Deze incidentele vrijval wordt conform dit raadbesluit gestort in de beklemde reserve Suikerzijde.

Lasten 1.000

Baten

2.000

Deelprogramma 1.2: Mobiliteit Resultaten Wat willen we bereiken (resultaten)

Behalen we onze doelen

Vervoerswijzen Toename van ruimte-efficiënte, schone en gezonde vervoerswijzen door groei Oranje van het aandeel voetgangers, fiets en openbaar vervoer en afname van het aandeel auto's zowel binnen gemeente Groningen als van en naar Groningen met als doel: herwinnen openbare ruimte, verminderen CO2 uitstoot en realiseren van een gezondere leefomgeving. Toelichting: Voor de uitbreiding van de fietsenstalling bij station Groningen Noord en de verbetering van de toegankelijkheid van dit station wordt gekeken naar alternatieven waardoor bomenkap kan worden voorkomen. Dit leidt tot vertraging in de uitvoering. Effect op de directe omgeving Herwinnen van de openbare ruimte en zorgen voor voldoende goede fietsparkeervoorzieningen

Oranje

Toelichting: De nieuwe fietsenstalling Westerhaven wordt naar verwachting pas in 2026 in gebruik genomen. Inmiddels is namelijk gebleken dat het realiseren van een goede in-/uitgang (constructief) veel ingewikkelder is dan vooraf werd gedacht. Op dit moment vindt de uitwerking hiervan plaats en vinden bovendien gesprekken plaats met de overige pandeigenaren.

Financiële toelichting

Deelprogramma 1.2 Mobiliteit

Primitieve begroting 2025

Actuele begroting 2025

Verwachte afwijking VGR 2025

Prognose VGR 25-1

lasten

48.554

48.528

45.914

2.615

baten

35.636

39.178

3.542

Saldo voor reservemutaties

-12.918

-12.892

-6.736

6.156

Totaal toevoegingen

Totaal onttrekkingen

-12.918

-12.892

-6.736

6.156

Reserve mutaties

Totaal deelprogramma 1.2

Toelichting van het verschil tussen de actuele begroting 2025 en de prognose 2025 (alleen bij verschillen in baten en lasten > 500 duizend euro). 1.2 Mobiliteit

Parkeerbedrijf Bij het Parkeerbedrijf verwachten we een voordeel van ca. 6,2 miljoen euro. Enerzijds zien we een omzetstijging uit het belparkeren (2,3 miljoen euro), deels als gevolg van aanpassingen in het beleid en de op dat vlak behoedzaam opgestelde begroting. Daarnaast leveren de aanpassingen van de dag-parkeervergunningen meer op dan we verwachtten bij de begroting (0,5 miljoen euro). Ook nemen de opbrengsten toe door hogere bezoekersaantallen in de parkeergarages (0,6 miljoen euro). Tot slot is aan de lastenkant bij het opstellen van de begroting rekening gehouden met een incidenteel positief resultaat van 2,6 miljoen euro. N.B.: We onderzoeken of we de positieve resultaten kunnen sparen, zodat we deze kunnen inzetten voor toekomstige ontwikkelingen. Naast dat we drie nieuwe fietsenstallingen in de binnenstad en de fietsenstalling in het stationsgebied ontwikkelen zijn er veel parkeeropgaves bij de gebiedsontwikkelingen.

Lasten 2.615

Baten 3.541

Deelprogramma 1.3: Wonen Resultaten Wat willen we bereiken (resultaten)

Behalen we onze doelen

Stimuleren woningmarkt Toevoegen van voldoende woningen (gemiddeld 1.500 per jaar tot en met 2030). Toelichting: In 2025 lijken we deze aantallen niet te halen o.a. door externe factoren als hoge bouwkosten, personeelstekorten. We willen dat er voortgang geboekt wordt in de versterkingsoperatie, waarbij de bewoner centraal staat en waarbij de bewoner, dorpen en buurten sterker uit de versterking komen. Toelichting: We hebben hier aandacht voor vanuit programma Versterken en Vernieuwen. De uitvoering ervan ligt bij IMG en NCG. De versterkingsoperatie is

Rood--

Oranje

complex, maar maakt wel stappen vooruit. Voor de nieuwbouwprojecten is planvorming gestart. Toevoegen van netto gemiddeld 200 - 240 sociale huurwoningen.

Rood--

Toelichting: De jaarlijkse toevoeging van netto 200–240 sociale huurwoningen wordt momenteel niet gehaald. Dit knelt direct met de ambities uit de Uitvoeringsagenda Wonen en Zorg en belemmert het huisvesten van zowel aandachtsgroepen als ouderen. Doelgroepen

Oranje

Voldoende woningen voor (zorgbehoevende) ouderen en kwetsbare groepen. Toelichting: Er is nog beperkte doorstroming en onvoldoende passend aanbod voor (zorgbehoevende) ouderen en aandachtsgroepen. Pilot Beter Anders Wonen start dit jaar om doorstroming onder ouderen te bevorderen. Voor aandachtsgroepen is de druk op beschikbare woningen hoog. Via woonruimteverdeling en fair share-afspraken leveren we onze bijdrage, maar uitvoering blijft uitdagend. Verdere inzet en regionale afstemming zijn noodzakelijk. Kwaliteit en duurzaamheid

Oranje

We willen duurzame, energie-neutrale woningen Toelichting: Biobased & Circulair bouwen ontwikkelt zich en we onderzoeken wat deze manier van bouwen betekent voor verschillende grote woningbouwlocaties en renovatieprojecten. Netcongestie kan in voorkomende gevallen ons op termijn parten gaan spelen, waardoor er nu ook aandacht komt voor het (ver)bouwen van zeer energiezuinige (energie-neutrale) woningen. Tevens wordt een eenduidig beleidskader verkent voor circulair bouwen.

Prestatie indicatoren Bij deelprogramma 1.3 Wonen hebben we geen prestatie-indicatoren opgenomen

Financiële toelichting

Deelprogramma 1.3 Wonen

Primitieve begroting 2025

Actuele begroting 2025

Verwachte afwijking VGR 2025

Prognose VGR 25-1

lasten

43.897

44.146

44.145

baten

26.361

Saldo voor reservemutaties

-17.537

-17.785

-17.784

Totaal toevoegingen

600

Totaal onttrekkingen

-18.105

-18.353

-18.352

Reserve mutaties

Totaal deelprogramma 1.3

Toelichting van het verschil tussen de actuele begroting 2025 en de prognose 2025 (alleen bij verschillen in baten en lasten > 500 duizend euro). 1.3 Wonen Bouwleges (PM)

Lasten

Baten

In 2025 is, met name door de aanblijvende onzekere marktomstandigheden in de bouwsector, een daling in de grote vergunningsaanvragen niet uit te sluiten. Flexwonen (PM)

Het Rijk heeft regelingen opengesteld voor flexwonen en opvang. Hierdoor is de businesscase om de woningen te realiseren mogelijk toch haalbaar. Het gesprek met de corporaties hierover is gestart om te kijken of het voor hun ook financieel haalbaar is om de flexwoningen te realiseren. 11

Programma 2: Leefomgeving en Veiligheid Kwaliteit van de leefomgeving Om groen en bomen te borgen in nieuwe projecten, zijn we in 2025 bezig met het ontwikkelen van groennormen. Dit is belangrijk om ons als gemeente aan te passen aan een veranderend klimaat, afnemende biodiversiteit en de gezondheid en het welzijn van onze inwoners te bevorderen. Met het omgevingsprogramma groennormen start gemeente Groningen met het reguleren van groen. Parallel aan het omgevingsprogramma groennormen werken we aan het omgevingsprogramma bomen, de actualisatie van de bomenstructuurvisie Sterke Stammen en het bomenbeleidsplan Haren. We werken aan een toename van de boomkroonbedekking, als fundament voor een gezonde, leefbare en klimaatbestendige stad. Om te kunnen voldoen aan de toenemende vraag naar energie, gaat Enexis het energienet verzwaren. Er komen ongeveer 770 elektriciteitshuisjes in de gemeente Groningen. Om deze huisjes zo goed mogelijk in te passen in de stedelijke omgeving, maken we samen met Enexis, een handreiking voor transformatorhuisjes in de openbare ruimte. Met deze handreiking kunnen we sneller afwegen wat een geschikte plaats is voor een transformatorhuisje. In 2025 onderzoeken we hoe we de kwaliteit van bodem, water, lucht, licht en geluid verder kunnen verbeteren. We hebben ons aangesloten bij het Schone Lucht akkoord en maken een uitvoeringsplan luchtkwaliteit.

We onderzoeken de aanwezigheid van lood en PFAS in de bodem in onze gemeente en de risico’s die dat mogelijk met zich meebrengt. Beheer openbare ruimte Een schone en aantrekkelijke leefomgeving staat centraal in ons streven naar een hoge leefkwaliteit. Begin dit jaar heeft uw raad de nota Sturen op Waarden IN Groningen (SWING) – de nieuwe beheerstrategie voor de openbare ruimte – vastgesteld. Hiermee heeft uw raad de kaders vastgesteld voor een bredere waardengestuurde beheer en onderhoud van de openbare ruimte. We gaan door met het schetsen van duidelijke contouren van de praktische kant van deze visie. Afval en circulariteit In januari 2025 startte de campagne voor het eerste Groningse burgerberaad afval. Van maart tot juli werken 113 deelnemers samen aan adviezen voor minder afval, die daarna aan uw raad worden voorgelegd. Om de bewustwording rondom afval te vergroten, besteden we aandacht aan alternatieven waarbij minder afval centraal staat. Zo hebben we in mei 2025 een succesvolle campagne over duurzame menstruatieproducten gelanceerd en loopt sinds april 2025 de campagne ‘Je bent niet zomaar zindelijk’ om tijdige zindelijkheid te stimuleren. We starten tevens pilots met wasbare luiers bij zorginstellingen en ontwikkelen samen met het Alfa College een lesprogramma over duurzaam luiergebruik. We gaan door met initiatieven die het hergebruik van materialen stimuleren.

Zo hebben we op de afvalbrengstations in Groningen en via de mobiele milieustraten inzamelbakken geplaatst voor stichting het Gered Gereedschap, die oud gereedschap een nieuw leven geven. Tevens kijken we gezamenlijk met woningcorporaties hoe we vrijgekomen afval bij sloop, nieuwbouw en verbouw optimaal kunnen hergebruiken. We zijn ook actief op het gebied van circulaire economie. Binnen de kaders van het Europese project Youngspace organiseren we samen met internationale partners en de Textielhub bijeenkomsten waar jongeren en beleidsmakers ideeën en ervaringen uitwisselen. De ontwikkelingen in de afvalketen vormen echter een uitdaging voor onze ambitie om in 2030 afvalvrij te zijn. De beperkte invloed van gemeenten door de Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid, 12

faillissementen van innovatieve bedrijven en nieuwe definities van scheiding en hergebruik zorgen voor stagnatie. Ook blijven de verwachte verbeteringen bij Omrin uit, waardoor hergebruik achterblijft. Veiligheid We zien dat de gevoelens van onveiligheid van onze inwoners zijn toegenomen. De toename van geweldincidenten in het uitgaansleven en het onverminderde aantal incidenten met personen van onbegrepen gedrag in de binnenstad, maakten dat we eind 2024 aanpakken voor zowel Veilig Uitgaan, de Gele Loper als voor een aanpak personen met onbegrepen gedrag hebben vastgesteld. De eerste acties voor de Gele Loper, zoals het realiseren van een wijkhub en cameratoezicht zijn inmiddels afgerond. Voor de aanpak Veilig Uitgaan loopt momenteel een onafhankelijk onderzoek naar de veiligheid van het uitgaansgebied. Deze brede analyse van het uitgaansklimaat wordt vertaald naar concrete maatregelen in een actieplan. Ook werken we aan een actieplan voor personen met onbegrepen gedrag door een plus op onze aanpak te zetten. De afgelopen tijd hebben we onze aanpak ondermijning stevig neergezet met de herijking van het Uitvoeringsprogramma Ondermijning. Met het experiment gesloten coffeeshopketen zijn we op 7 april gestart met de volgende fase; de experimenteerfase.

In deze fase mogen de coffeeshops in onze gemeente alleen nog hennep en hasjiesj van de aangewezen gereguleerde teler kopen en verkopen. De komende tijd gaan we ook aan de slag met een voorstel om het coffeeshopbeleid te wijzigen. We werken regionaal (10 Groninger gemeenten, waterschappen en de provincie Groningen) samen om georganiseerde criminaliteit tegen te gaan. Vanuit deze aanpak is de ‘Groningse norm’ opgesteld. Deze norm zorgt ervoor dat de overheden een eenduidige werkwijze hebben waardoor criminele activiteiten in onze gemeenten minder kans krijgen. Steeds vaker werken we regionaal samen, zo is er ook een regionaal interventieteam opgericht. Dit team voert regelmatig integrale controles uit om te voorkomen dat criminelen misbruik maken van vergunningen of illegale activiteiten uitvoeren. Daarnaast ontwikkelen we regionaal een actiematige campagne op jeugd en drugs. De doorontwikkeling van de Intensieve Persoonsgerichte Aanpak, gericht op de zwaarste doelgroep onder de jeugd, krijgt meer en meer vorm. Daarnaast ontwikkelen we een aanpak gericht op Jonge Aanwas.

Deelprogramma 2.1: Kwaliteit leefomgeving Resultaten Wat willen we bereiken (resultaten)

Behalen we onze doelen

Afval Het aanjagen van een circulaire economie door het bevorderen van regionale hoogwaardige verwerking van de ingezamelde grondstofstromen Toelichting: In de begroting 2025 is aangegeven dat dit jaar gestart zou worden met de ontwerpfase van de circulariteitshub. Door het herijken van het programma van eisen, de mogelijke beschikbaarheid van een aangrenzend perceel en nog te maken afspraken met de WerkPro, is er vertraging opgetreden.

Oranje

Leefkwaliteit In alles wat we doen in de openbare ruimte staat leefkwaliteit voorop Erfgoed draagt bij aan de kwaliteit en leefbaarheid van onze gemeente, nu en straks

Oranje

Toelichting:

De activiteiten in de organisatie staan onder druk. De adviescapaciteit is ontoereikend waardoor de transitieopgaven en (woning)bouwprojecten vertragen of van onvoldoende kwaliteit zijn/worden.

Beoogd 2025

Leefkwaliteit % urgente wateroverlast- en hittestresslocaties aangepakt

20%

Prognose 2025

Oranje

Toelichting op oranje prognose % urgente wateroverlast- en hittestresslocaties aangepakt (is dezelfde toelichting als jaarrekening 2024): Urgente wateroverlast- en hittestresslocaties is gedefinieerd in de Uitvoeringsagenda 'Klimaatbestendig Groningen 2020-2024.

De indicator is in 2021 opgesteld op basis van specifieke urgente hittestress en wateroverlastlocaties. Uitgaande van een doorlooptijd van vier jaar, dus 25% per jaar aangepakt. Om de oorzaken van wateroverlast beter te kunnen duiden, is nader onderzoek uitgevoerd. Hierbij zijn ook oplossingsrichtingen in kaart gebracht. Uit dit onderzoek is gebleken dat maatregelen veelal niet op de specifieke plek, maar in grotere gebieden toegepast moeten worden om het probleem op te lossen. Het gebied beslaat ongeveer 1/3 van het bebouwde gebied in de gemeente. Daarmee is de opgave in beoogde doorlooptijd en financiering aangepast. Het percentage van aangepakte locaties is daarom aanzienlijk lager dan destijds werd verwacht bij het opzetten van deze indicator. Deze constatering nemen we mee in de herijking van de Uitvoeringsagenda Klimaatbestendig Groningen in 2025.

Financiële toelichting Deelprogramma 2.1 Kwaliteit van de leefomgeving

Primitieve begroting 2025

Actuele begroting 2025

Verwachte afwijking VGR 2025

Prognose VGR 25-1

lasten

134.482

134.508

134.848

-340

baten

78.355

78.425

78.214

-210

Saldo voor reservemutaties

-56.126

-56.083

-56.634

-551

Totaal toevoegingen

Totaal onttrekkingen

182

-55.974

-55.931

-56.482

-551

Reserve mutaties

Totaal deelprogramma 2.1

Toelichting van het verschil tussen de actuele begroting 2025 en de prognose 2025 (alleen bij verschillen in baten en lasten > 500 duizend euro). 2.1 Kwaliteit leefomgeving Begraven leges

Lasten -200

Baten -150

-140

-60

De bestaande tarieven die gelden voor het begraven van overledenen zijn niet voldoende om de kosten te dekken. De voornaamste oorzaak zijn de hoge ruimingskosten van de graven om ruimte te maken voor nieuwe graven. Door stijgende lasten en lagere opbrengsten verwachten we een negatief resultaat van 350 duizend euro. Straatreinigen (zakelijk)

We verwachten een tekort bij het zakelijk straatreinigen aangezien het al enkele jaren niet lukt deze dienstverlening kostendekkend aan te bieden. Het product omvat diverse sub-producten zoals vegen, dierplaagbeheersing, hogedrukreiniging, straatkolkenreiniging en gladheidsbestrijding. Inmiddels hebben we stappen gezet om de verlieslatende onderdelen af te bouwen, met als doel het product weer minimaal kostendekkend te maken.

Deelprogramma 2.2: Veiligheid Bij dit deelprogramma liggen we op koers met onze voorgenomen resultaten en prestatie-indicatoren. Financiële toelichting

Deelprogramma 2.2 Veiligheid

Primitieve begroting 2025

Actuele begroting 2025

Verwachte afwijking VGR 2025

Prognose VGR 25-1

lasten

44.622

44.997

45.135

-138

baten

6.315

6.397

6.747

349

-38.307

-38.600

-38.388

211

Totaal toevoegingen

Totaal onttrekkingen

-38.307

-38.600

-38.388

211

Saldo voor reservemutaties Reserve mutaties

Totaal deelprogramma 2.2

Toelichting van het verschil tussen de actuele begroting 2025 en de prognose 2025 (alleen bij verschillen in baten en lasten > 500 duizend euro). Wij verwachten geen financiële afwijkingen groter dan 500 duizend euro binnen dit deelprogramma.

Programma 3: Vitaal en Sociaal Werk en Inkomen Ondanks de huidige geopolitieke onzekerheid en onvoorspelbaarheid is er nog steeds sprake van economische groei. De spanning op de arbeidsmarkt is wel iets afgenomen. Toch hebben werkgevers in Groningen nog steeds te maken met personeelstekorten. Dit geldt vooral in het onderwijs, de ICT, de techniek en de zorg. In samenwerking met de arbeidsmarktregio zetten we ons in om meer beschikbaar talent te bereiken en te ontwikkelen naar werk, bij voorkeur daar waar tekorten op de arbeidsmarkt zijn. We lopen met 4.859 afspraakbanen in Q 4 2025 voor op de ontwikkeling van het aantal afspraakbanen in de arbeidsmarktregio. Ook voor inwoners die in de bijstand zitten zijn er kansen op de arbeidsmarkt. We zien dat het aantal mensen in de bijstand de eerste drie maanden van het jaar iets is toegenomen tot 9.054 bijstandsgerechtigden. We zetten ons in om deze inwoners zo snel mogelijk te ondersteunen en weer naar werk te begeleiden, als dat kan. Daarnaast zien we dat de meeste inwoners die nu nog in de bijstand zitten meer hulp nodig hebben om stappen te zetten richting werk of ontwikkeling. We zien over de afgelopen jaren een lichte stijging van het aantal jongeren in de bijstand. Voor de zomer komen we met een plan van aanpak om extra in te zetten op onze dienstverlening voor jongeren.

Door de gebiedsgerichte werkwijze en het toegenomen contact met de coach werk en participatie hebben we het contact verbeterd met de inwoners. We hebben minimaal een keer per jaar contact met de inwoner en in de meeste gevallen vaker. Daardoor hebben we een beter beeld bij wat er speelt in de

verschillende leefgebieden en wat nodig is om te ontwikkelen richting werk of deelname aan het maatschappelijk leven. De basisbaan biedt bestaanszekerheid aan inwoners die niet op de reguliere arbeidsmarkt terecht kunnen. Aangezien we te maken hebben met een kwetsbare groep is het van belang dat we blijven inzetten op een duurzame kwalitatieve match. Dit vraagt om meer tijd en capaciteit. Met het uitvoeringsplan schuldhulpverlening blijven we inzetten op het voorkomen van schulden, het sneller bereiken van inwoners, het versterken van de financiële weerbaarheid en het regelen van nazorg voor onze inwoners met schulden. Omdat niet-gebruik een belangrijke reden is dat huishoudens moeite hebben om rond te komen, zetten we in op het verstrekken van goede informatie en laagdrempelige aanvraagprocessen. We zien de resultaten terug in de cijfers: meer mensen weten onze regelingen te vinden en maken daarvan gebruik. Onderwijs In de voorjaarsnota heeft het ministerie van OCW bezuinigingen aangekondigd boven op de bezuinigingen in de onderwijsbegroting voor 2025. De onderwijsbesturen ondervinden hiervan de directe gevolgen, indirect zullen deze bezuinigingen ook consequenties hebben voor onze aanpak gelijke kansen in het onderwijs.

Daarom ook hebben we in een gezamenlijke brief met onze partners uit het Breed Besturenoverleg Onderwijs onze zorgen bij de minister en staatssecretaris kenbaar gemaakt en hen opgeroepen de bezuinigingen ter herzien en constructieve gesprekken met de sector te hervatten. De aanpak aansluiting jeugdhulp-onderwijs staat beschreven in het Thuiszitterspact 3.0 en is onderdeel van de uitwerking perspectiefnota onderwijs en jeugdhulp 2025-2027. In het Thuiszitterspact worden concrete activiteiten beschreven die aan dit doel bijdragen, aan de afspraken over de uitvoering wordt nog hard gewerkt. Het aantal kinderen dat gebruik maakt van het nieuwkomersonderwijs in onze gemeente fluctueert al langere tijd. In de eerste maanden van 2025 leidde dit tot een overschrijding van het maximaal aantal leerlingen op de reguliere Internationale Schakelklas (ISK). De gemeente heeft op verzoek van het schoolbestuur daarom een tijdelijke nieuwkomersvoorziening onderwijs (TNV) aangevraagd en toegekend gekregen. Op de TNV kan de ISK tot de zomervakantie voor enkele groepen leerlingen werken met een aangepast aanbod en lessentabel. Welzijn, gezondheid, zorg en diversiteit Jeugd De gemeente Groningen wil dat ieder kind kan opgroeien in een fijne en veilige thuissituatie en een fijne tijd heeft op school.

We hebben bewust gekozen voor het continueren én intensiveren van preventieve activiteiten gericht op jeugd en gezin. Hiervoor hebben we het Preventiefonds in het leven geroepen (gemeenteraadsbesluit, d.d. maart 2025). De Basisjeugdhulp aangeboden door WIJ Groningen is inmiddels stevig neergezet. De komende maanden richten wij onze energie op verdere transformatie van het jeugdhulplandschap door - samen met de regio, aanbieders en bovenal onze inwoners - de contouren voor aanvullende en hoog specialistische hulp verder uit te werken. Gezondheid Voor de komende twee studiejaren nemen we een Studentambtenaar aan. Deze persoon gaat aan de slag met studentenwelzijn en -veiligheid. Hij of zij doet dit in samenwerking met de studentengemeenschap, onderwijsinstellingen en de gemeente.

Zorg en Veiligheid We hebben met tal van betrokken netwerkpartners gewerkt aan een lokaal actieplan ‘onbegrepen gedrag’. Het actieplan is gericht op het verbeteren en intensiveren van werkwijzen, aanpakken en samenwerkingen zoals het ontwikkelen van een advies en consultatiefunctie, werken aan bereikbaarheid en beschikbaarheid van hulpverlening in avond, nacht en weekend en het verbinden van het medisch- en zorgdomein aan welzijn in de wijken. Hier ligt ook een verbinding met de uitdagingen die we in het straatbeeld tegen komen. In het bijzonder momenteel binnen het werkgebied van de gele loper. In dit gebied zien we een samenloop van factoren die de leefbaarheid en veiligheid in dit gebied ernstig onder druk zetten, waarop we de inzet versterken. Voor een deel is dit gerelateerd aan de problematiek van dak- en thuisloosheid. Sport en bewegen Vanuit het ambitiedocument (door)ontwikkelen Sportvoorzieningen 2037 is de uitvoeringsagenda (door)ontwikkelen Sportvoorzieningen opgesteld. De eerste stappen worden gezet richting de realisatie van uitbreiding, verbetering, verduurzaming en vernieuwen van de daarin opgenomen projecten en prioriteringen voor buitensport, binnensport en sporten in de openbare ruimte. Daarnaast is een start gemaakt met de evaluatie van het Meerjarenprogramma Sport 2021–2025.

Deze evaluatie vormt de opmaat naar de ontwikkeling van een nieuw Meerjarenprogramma Sport, Spelen, Bewegen en Ontmoeten voor de periode 2026–2030. Hiermee zetten we in op een toekomstbestendig sportbeleid en meerjarenprogramma dat aansluit bij de behoeften van inwoners, clubs en gebruikers. Cultuur en evenementen Vorig jaar hebben we opdracht gegeven aan Atlas voor gemeenten om onderzoek te doen naar de culturele positie van de gemeente Groningen. Dit onderzoek wordt op een later moment met de raad gedeeld. Wel willen we alvast belangrijke conclusies delen. Binnen de 9 grote cultuursteden staat Groningen op plek 6. Het culturele aanbod trekt hoogopgeleide en creatieve mensen aan, dit draagt bij aan de werkgelegenheidsgroei en versterkt het vestigingsklimaat. Oftewel, het is van grote waarde om het culturele klimaat in Groningen op peil te houden. Dit is tegelijkertijd een uitdaging omdat we zien dat de financiële situatie van de culturele instellingen nog steeds kwetsbaar is. De stijgende inflatie draagt hieraan bij. De interesse in cultuurparticipatie onder de inwoners is groot, in het afgelopen jaar is de deelname aan cultuur bij kunstencentra VRIJDAG en 't Clockhuys gegroeid. Wat betreft evenementen zijn in de afgelopen periode op basis van de Evenementenvisie (oktober 2023) een aantal grote stappen gezet, maar we zijn er nog niet.

Het college wil zich de komende periode inzetten voor nog verdere stappen in verduurzaming van evenementen en het onderzoeken naar meer fysieke ruimte voor evenementen, om spreiding over de gemeente te verbeteren.

Deelprogramma 3.1: Werk en inkomen Resultaten Wat willen we bereiken (resultaten)

Behalen we onze doelen

Werk en activering Werk Meer inwoners in een uitkeringssituatie weten met behulp van passende ondersteuning hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten en succesvol uit te stromen naar een (reguliere) betaalde baan of als ondernemer, al dan niet via een

Oranje

scholingstraject. Hierin gaan we kennis en vakmanschap stimuleren.

Toelichting: We geven uitvoering aan verschillende programma's en projecten om meer inwoners in een uitkeringssituatie ondersteuning te bieden en uit te laten stromen op de arbeidsmarkt. De meeste activiteiten die we hiervoor uitvoeren lopen volgens planning. Dit geldt niet voor de basisbaan (zie toelichting bij indicator aantal mensen met LKS op een afspraakbaan). Toch zien we een lichte toename van het aantal inwoners met een uitkering. Wellicht dat een deel van deze instroom relatief snel weer aan het werk kan. Daar zetten we volledig op in, alleen zien we nog niet terug in het resultaat. Daarnaast zien we een ontwikkeling dat inwoners meer tijd en ondersteuning nodig hebben om aan het werk te kunnen.

Beoogd 2025

Prognose 2025

Werk en activering Aantal personen met een bijstandsuitkering dat uitstroomt naar: 700 Oranje • Een regulier betaalde baan Toelichting: We lopen het eerste kwartaal iets achter met de uitstroom van kandidaten naar een regulier betaalde baan. De aantallen kunnen hoger worden aangezien gegevens met terugwerkende kracht nog verwerkt worden. Daarnaast zien we dat de inwoners die we nu begeleiden, steeds meer en vaker te maken hebben met multi problematiek waardoor de caseload van AWS-ers en accountmanagers steeds intensiever wordt. Het ontwikkelen en ondersteunen van mensen gaat langzamer en vraagt meer begeleiding dan voorheen. Desalniettemin ondersteunen we inwoners door het inzetten van bijvoorbeeld extra job hunting, job coaching en werkplus zodat we volop inzetten om mensen naar werk te begeleiden. Aantal plaatsing met betrekking tot.: 900 Oranje • Aantal mensen met LKS op een afspraakbaan met begeleiding vanuit de Participatiewet in Groningen Toelichting: Het is aannemelijk dat we de doelstelling eind van het jaar niet helemaal gaan halen. Het aantal is opgebouwd uit 3 verschillende LKS onderdelen: LKS regulier, brede inzet LKS (werkplus) en de basisbaan. Bij LKS regulier zijn we bij het vaststellen van de doelstelling uitgegaan van een sneller groeitempo dan waar we nu mee te maken hebben.

Er is nog steeds sprake van een groei in het eerste kwartaal maar de realisatie gaat minder snel en kost meer tijd en inspanning. Inwoners opgenomen in het Landelijk Doelgroepregister hebben vaak te maken met meervoudige problematiek waardoor begeleiding naar werk meer begeleiding en tijd kost. Ook hebben we te maken met mensen met een LKS baan die stopt. We zetten ons tevens in om deze mensen zo snel mogelijk op een nieuwe afspraakbaan te plaatsen. Werkplus (brede inzet LKS): realisatie loopt volgens verwachting. Basisbanen: we lopen achter op de doelstelling (250). We blijven extra inzetten extra om inwoners te benaderen voor een basisbaan. Het zorgen van een goede match vraagt om een zorgvuldige aanpak. Tot nu toe zijn 176 geplaatst en zijn 16 gestopt om redenen zoals pensioen, overlijden en uitstroom naar regulier betaald werk.

Inkomensondersteuning en schuldhulpverlening Aantal personen met een uitkering levensonderhoud in het kader van de Participatiewet (bijstand): Afname Oranje • Totaal aantal uitkeringen levensonderhoud Toelichting: We zien in het eerste kwartaal een lichte toename van het aantal personen met een uitkering levensonderhoud. We zetten ons in om deze toename zo snel mogelijk weer om te buigen zodat deze mensen weer aan het werk gaan. We hebben meerdere trajecten om mensen aan het werk te helpen of te stimuleren om zich te ontwikkelen zodat ze (weer) mee gaan doen aan het maatschappelijk leven. We hebben wel te maken met een steeds moeilijk wordende doelgroep waardoor sommige mensen meer tijd en begeleiding nodig hebben. Percentage geslaagde 'minnelijke' schuldregelingen 80% Oranje Toelichting: Er is een toename in het aantal aanvragen bijzondere bijstand, witgoedregeling en de studietoeslag. We zetten in op laagdrempelige procedures (zoals voor mondzorgkosten) en heldere communicatie (zoals via datgeldtvoormij.nl). In het eerste kwartaal van 2025 lag het slagingspercentage minnelijke schuldregelingen op 74%. Dit is lager dan verwacht en heeft onder meer te maken met de in voorkomende gevallen weigerachtige opstelling van schuldeisers zoals ingeval van recidive en bij een op termijn te verwachten vergroting van afloscapaciteit van vooral jongeren.

Ook de verkorte looptijd van de schuldregeling (van 36 naar 18 maanden) maakt dat schuldeisers niet altijd akkoord gaan. Door het aangaan van samenwerkingsconvenanten met schuldeisers proberen we het slagingspercentage bij te sturen. Migratie Aantal gehuisveste vergunninghouders 650* Oranje Toelichting: Voor 2025 is de taakstelling huisvesting vergunninghouders bijgesteld naar 380 te huisvesten vergunninghouders.

Financiële toelichting

Deelprogramma 3.1 Werk en inkomen

Primitieve begroting 2025

Actuele begroting 2025

Verwachte afwijking VGR 2025

Prognose VGR 25-1

lasten

321.330

324.908

322.291

2.617

baten

206.875

210.256

210.275

Saldo voor reservemutaties

-114.455

-114.652

-112.016

2.636

Totaal toevoegingen

Totaal onttrekkingen

3.218

-111.237

-111.434

-108.798

2.636

Reserve mutaties

Totaal deelprogramma 3.1

Toelichting van het verschil tussen de actuele begroting 2025 en de prognose 2025 (alleen bij verschillen in baten en lasten > 500 duizend euro). 3.1 Werk en inkomen Studietoeslag Studenten die door een medische beperking niet kunnen werken naast hun studie kunnen studietoeslag aanvragen. Op deze regeling verwachten wij in 2025 een tekort van 1,5 miljoen euro. Dit komt doordat wij een toename verwachten van het aantal verstrekkingen per maand (nadeel 0,75 miljoen euro) en van het gebruik met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2022 (nadeel 0,75 miljoen euro). Werk en participatie - uitvoeringskosten We verwachten hogere personeelskosten werk en participatie als gevolg van ziektevervanging (nadeel 530 duizend euro), overbezetting op formatie (nadeel 150 duizend euro) en diverse overige afwijkingen (nadeel 171 duizend euro). Daarnaast zijn er hogere kosten bedrijfsvoering (nadeel 30 duizend euro). ESF

Lasten -1.524

Baten

-881

-576

Om de begroting 2025 sluitend te maken hebben we een opname uit de ESF-reserve begroot. Op basis van de huidige resultaten is deze reservemutatie niet nodig. We realiseren daardoor 576 duizend euro lagere baten dan begroot. Bijzondere bijstand De lasten zijn naar verwachting 534 duizend euro hoger dan begroot. Dit komt met name door hogere uitgaven voor aanvullende bijstand onder de 21 (door toename van het aantal minderjarige asielzoekers) en door een groter beroep op de regelingen witgoed en medisch (mondzorg). Het aantal aanvragen stijgt onder meer doordat we de diverse maatregelen en regelingen beter onder de aandacht van de inwoners hebben gebracht. Voor de regeling Kredietverlening statushouders zien we daarentegen lagere uitgaven als gevolg van de lagere taakstelling. Doordat we een kleine toename verwachten in de opbrengsten leenbijstand (55 duizend euro) komt het tekort per saldo uit op 479 duizend euro. Basisbanen We verwachten in 2025 een groei naar 182 actieve basisbanen in plaats van het begrote aantal van 240. We hebben daardoor een voordeel van 1,4 miljoen euro in de lasten. Dit bestaat uit lagere loonkosten basisbanen (1,2 miljoen euro) en lagere kosten voor begeleiding (54 duizend euro) en ambtelijke inzet (156 duizend euro). Verder geven overige dekkingsbronnen een voordeel van 494 duizend euro in de lasten en een nadeel van 431 duizend euro in de baten.

Dit wordt veroorzaakt doordat het toegekende knelpunt voor het uitblijven van externe bijdragen (baten) is verwerkt als budget aan de lastenkant. We hebben daarnaast 496 duizend euro lagere baten doordat we minder loonkostensubsidie ontvangen als gevolg van het kleinere aantal basisbanen. In de baten is ten slotte nog een voordeel verwerkt van 60 duizend euro door de ontvangst van subsidie Kansrijke Wijk. Sociale werkvoorziening Het voordeel van 1,6 miljoen euro op de sociale werkvoorziening is als volgt opgebouwd:

-534

1.900

-927

1.304

311

Extra budget infrastructuur sociale ontwikkelbedrijven (V 499 duizend euro) Via de meicirculaire 2024 hebben we 997 duizend euro ontvangen ten behoeve van de transitie van het sociaal ontwikkelbedrijf naar de toekomst. Deze middelen zijn toegevoegd aan de begroting 2025. We geven deze in 2025-2026 uit volgens het nog te ontwikkelen plan van aanpak doorontwikkeling iederz. We verwachten de helft te besteden in 2025, het resterende bedrag vormt in 2025 een voordeel ten opzichte van de begroting. Ambtelijke loonkosten (V 446 duizend euro) We hebben tijdelijke formatieplaatsen voor begeleidingscapaciteit bij iederz en nieuw beschut niet volledig ingevuld in afwachting van besluiten rondom ingediende knelpunten (voordeel 372 duizend euro). Daarnaast is er lichte onderbezetting op ambtelijke formatie als gevolg van de kleiner wordende doelgroep (voordeel 74 duizend euro). Personeelskosten SW en Nieuw Beschut (V 341 duizend euro) We hebben 553 duizend euro lagere loonkosten SW als gevolg van hogere uitstroom (we verwachten 17,4 fte lager uit te komen dan begroot). Op loonkosten Nieuw Beschut verwachten we 212 duizend euro nadeel. Het gemiddeld aantal fte is door gefaseerde instroom weliswaar 5fte lager dan begroot maar hier tegenover staan stijgingen van lonen in 2024 (verhoging WML) en 2025 (verhoging CAO).

Omzet en materiaalkosten SW (V 201 duizend euro) Bij iederz hebben we hogere omzet, met name door een extra order voor Defensie. Hier staan ook hogere materiaalkosten tegenover. Per saldo bedraagt het voordeel hierdoor 102 duizend euro. Daarnaast hebben we 99 duizend euro hogere detacheringsomzet.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeenteraad.groningen.nl/api/v1/meetings/5191/documents/89025