Bijlage 1 Uitvoeringsprogramma Lopen, Fietsen en Verkeersveiligheid.pdf

Zodoende kunnen we ook hier fietsers verleiden om niet langer door de binnenstad te fietsen, maar er omheen. Voor het onderzoek zelf reserveren we een bedrag van € 50.000,-. Voor het daadwerkelijk aantrekkelijker en comfortabeler inrichten van een uiteindelijke voorkeursroute reserveren we daarnaast een bedrag van € 1 miljoen. F2.3 Fietsverbinding Suikerzijde-Hoogkerk Aan de westkant van Groningen verrijst de komende decennia het stadsdeel Suikerzijde met zo’n 5.000 woningen en diverse commerciële en maatschappelijke voorzieningen. De eerste woningen worden de komende jaren ten noorden van de spoorlijn Groningen-Leeuwarden gerealiseerd. Als aanjager voor de ontwikkeling van Suikerzijde wordt een rechtstreekse fiets- en voetgangersverbinding naar de binnenstad, de Suikerzijderoute, aangelegd. Deze route loopt langs de zuidkant van het Hoendiep en kruist de Westelijke Ringweg en de spoorlijn naar Eemshaven en Delfzijl via een tunnel. De te realiseren Suikerzijderoute willen we doortrekken naar Hoogkerk. Op die manier ontstaat een nieuwe, directe fietsverbinding tussen Hoogkerk en het nieuwe stadsdeel Suikerzijde. Maar het toekomstige station Groningen Suikerzijde wordt op de fiets ook goed bereikbaar vanuit Hoogkerk. In combinatie met de Suikerzijderoute krijgt Hoogkerk bovendien een extra, hoogwaardige en rechtstreekse fietsroute naar de binnenstad.

Deze fietsroute is bovendien een aantrekkelijk alternatief voor de bestaande fietsroutes Hoendiep en Hegepad/Peizerweg. De aanleg van een nieuwe fietsverbinding tussen Suikerzijde en Hoogkerk, parallel aan de spoorlijn GroningenLeeuwarden, is begroot op € 10,5 miljoen. Dit project is onderdeel van de landelijke Versnellingsafspraken Woningbouw en Mobiliteit. Met de BV Suikerzijde maken we nadere afspraken over de uitvoering van dit project. F2.4 Fiets-/voetgangersbrug Eemskanaal Ruimtelijke barrières, zoals het Eemskanaal, zorgen op verschillende plekken in onze gemeente voor ontbrekende schakels in ons fietsnetwerk. Zo ontbreekt op dit moment bijvoorbeeld een goede langzaam verkeersverbinding over het Eemskanaal tussen de Oosterhavenbrug en de Berlagebrug. De aanleg van een nieuwe fiets-/voetgangersbrug op deze locatie kan de fietsverbinding tussen de binnenstad, het Sontweggebied en Meerstad versterken, maar zorgt er tegelijkertijd voor dat het nieuwe stadsdeel Stadshavens goed ontsloten wordt. Een nieuwe fiets-/voetgangersbrug, inclusief de aanleg van een nieuw fietspad vanaf deze brug naar de Sontbrug en het verbeteren van Eemskanaal Noordzijde, vormt een belangrijke schakel in de Doorfietsroute Meerstad-Groningen en de toekomstige Doorfietsroute Harkstede-Groningen.

35

Een ander, belangrijk bijkomend voordeel is dat we met een nieuwe fiets-/voetgangersbrug over het Eemskanaal ervoor zorgen dat minder fietsers gebruik maken van de Oosterhavenbrug en de Berlagebrug inclusief de aanliggende kruispunten met verkeerslichten. Daarmee kan de doorstroming voor het overige verkeer, zoals het hoogwaardig openbaar busvervoer, hier verbeteren. De aanleg van een nieuwe fiets-/voetgangersbrug over het Eemskanaal is begroot op € 4 miljoen en is onderdeel van de landelijke Versnellingsafspraken Woningbouw en Mobiliteit. Met de BV Stadshavens maken we nadere afspraken over de uitvoering van dit project. Fiets-/voetgangersbrug Oosterkade-Winschoterkade F2.5 Fietsers richting de wijken Ulgersmaborg, Oosterhoogebrug en Lewenborg, maar ook richting Ten Boer, maken op dit moment vooral gebruik van de fietspaden langs het Damsterdiep en de Rijksweg (N360). Behalve een belangrijke fietsverbinding vormt deze route ook een belangrijke aanrijroute voor het auto- en busverkeer. Bovendien telt de route diverse kruispunten met verkeerslichten. Dit alles leidt tot oponthoud en de nodige vertraging voor fietsers. Gelukkig is er een goed alternatief beschikbaar, namelijk de route via Eemskanaal Noordzijde, Stadsweg en Midscheeps.

Niet voor niets hebben we gezamenlijk met de provincie Groningen geïnvesteerd in het verbeteren van het fietspad Midscheeps, de aanleg van de Doorfietsroute Ten Boer-Groningen (via de Stadsweg) en het beter herkenbaar maken van deze fietsroute. De komende jaren wordt het gebied rond het Eemskanaal herontwikkeld en verrijst hier het nieuwe stadsdeel Stadshavens. Daarbij is er ook veel aandacht voor het verbeteren van de befietsbaarheid van Eemskanaal Noordzijde. Om te voorkomen dat fietsers die gebruik maken van Eemskanaal Noordzijde vlakbij de binnenstad alsnog terug moeten fietsen naar de Steentilbrug, willen we een nieuwe fiets-/voetgangersbrug aanleggen die de Oosterkade en Winschoterkade met elkaar verbindt. Zodoende kan de drukke verkeerssituatie rond de Steentilbrug worden vermeden en ontstaat er bovendien een aantrekkelijke fiets- en wandelroute. De Oosterhaven wordt middels een nieuwe brug rechtstreeks aangesloten op de singels. Ook voor de Doorfietsroute Meerstad-Groningen en de toekomstige Doorfietsroute Harkstede-Groningen betekent de aanleg van deze fietsbrug een enorme verbetering, zeker in combinatie met een nieuwe fiets-/voetgangersbrug over het Eemskanaal (zie project F2.4).

De aanleg van een nieuwe fiets/voetgangersbrug tussen de Oosterkade en Winschoterkade is begroot op € 3 miljoen en is onderdeel van de landelijke Versnellingsafspraken Woningbouw en Mobiliteit. F2.6 Herinrichten Oosterkade De Oosterhaven ligt in het hart van onze binnenstad en is verbonden met het Eemskanaal en het Verbindingskanaal. De jachthaven telt ongeveer 70 ligplaatsen en wordt aan de oostzijde begrensd door de Oosterhavenbrug. In en rond de Oosterhaven vinden de komende jaren veel ontwikkelingen plaats. Zo wordt er onder meer geïnvesteerd in fietsen wandelpaden, kades zoals Eemskanaal Noordzijde en extra pleinen als ontmoetingsruimte. Het Damsterdiep en het Damsterplein krijgen een groene uitstraling. Aan de Oosterkade zijn echter geen aanpassingen voorzien, terwijl de Oosterkade wel een belangrijke schakel vormt in de doorfietsroutes naar Ten Boer en Meerstad en in de toekomst mogelijk ook onderdeel wordt van de Doorfietsroute Harkstede-Groningen. Daarmee wordt de Oosterkade een steeds belangrijkere schakel in het hoofdfietsnetwerk. Voor ons reden om ook de Oosterkade de komende tijd her in te richten, uiteraard in nauw overleg met de bewoners. We zien kansen om de kwaliteit van dit verblijfsgebied te verbeteren en het gebied te vergroenen en nog aantrekkelijker te maken met daarbij voldoende aandacht voor de (doorgaande) fietser.

De kosten voor de herinrichting van de Oosterkade zijn begroot op € 3 miljoen. In dit uitvoeringsprogramma reserveren we hiervoor geen financiële middelen.

36

F2.7 Fietspad Hoofdstation-Helperzoom via Verlengde Willemstraat Naar verwachting wordt het Herewegviaduct in 2028 vervangen. Het huidige viaduct over het spoor is bijna honderd jaar oud en voldoet niet langer. Bij het vervangen van het Herewegviaduct houden we rekening met de toekomstige aanleg van een fietspad langs het spoor tussen Stationsgebied Zuid en de Verlengde Willemstraat. Deze nieuwe fietsverbinding kan de drukke fietspaden langs de Hereweg, maar ook de drukke fietsroute door de Lodewijkstraat voor een groot deel ontlasten. Bovendien vormt het een logische voortzetting van de Doorfietsroute Haren-Groningen (via de Helperzoom) en sluit het prima aan op de toekomstige fietsenstalling aan de zuidzijde van het Hoofdstation. In dit uitvoeringsprogramma reserveren we voor dit project een bedrag van € 5 miljoen. F2.8 Fietsverbinding P+R Hoogkerk-Groningen Zuid Eén van de belangrijkste ontbrekende schakels in ons fietsnetwerk is een hoogwaardige, rechtstreekse fietsverbinding tussen P+R Hoogkerk en Groningen Zuid. Op dit moment bestaat er geen goede, rechtstreekse fietsverbinding tussen P+R Hoogkerk en het Martini Ziekenhuis, één van de economische trekkers of dynamo’s van Groningen. Met de aanleg van een nieuwe fietsverbinding, gecombineerd met het verbeteren van bestaande voorzieningen, kunnen we de fietsafstand en daarmee de reistijd verkorten.

Tevens verbeteren we hiermee de ketenmobiliteit tussen de fiets en het openbaar vervoer, maar bieden we ook (nieuwe) mogelijkheden voor Park en Bike aan. Voor de bereikbaarheid van de stad vanuit westelijke richting (filegevoelig traject) kan de fiets een goed alternatief vormen. De bereikbaarheid van het Martini Ziekenhuis en omgeving staat al langere tijd onder druk. Om meer mensen gebruik te laten maken van de fiets – en van Park en Bike – is het essentieel dat we goede fietsverbindingen hebben tussen de P+R terreinen en de belangrijke economische gebieden. De kosten van een nieuwe fietsroute tussen P+R Hoogkerk en Groningen Zuid worden geschat op € 2 miljoen en zijn onderdeel van dit uitvoeringsprogramma.

37

Fiets-/voetgangersbrug Reitdiep F2.9 Na voltooiing van de ombouw van de Zuidelijke Ringweg is de hele ringweg van Groningen vrij van verkeerslichten, met uitzondering van het noordelijke gedeelte van de Westelijke Ringweg. Met de verwachte verkeersgroei en de realisatie van duizenden woningen aan de westkant van de stad neemt de noodzaak echter toe om ook het laatste stukje van de ringweg ongelijkvloers te maken, zodat ook de verkeerslichten kunnen verdwijnen en het verkeer beter doorstroomt. Tegelijkertijd willen we dat in het gebied rond de Westelijke Ringweg de leefkwaliteit toeneemt. We versterken de ruimtelijke verbondenheid tussen de omliggende wijken onder meer door het verbeteren van loop- en fietsroutes en het creëren van een parkachtige omgeving met verbondenheid met het water. Een verdiepte ligging (op delen) van de ringweg zelf lijkt hiervoor de beste kansen te bieden. Het project Westelijke Ringweg Verbindt (WRV) voorziet onder meer in het verbeteren van de continuïteit, fietscomfort, sociale veiligheid en verkeersveiligheid van bestaande en nieuwe fietsvoorzieningen. Zo kan de barrièrewerking van de ringweg voor voetgangers en fietsers tussen Vinkhuizen, Paddepoel en de rest van de gemeente worden opgeheven.

Het ongelijkvloers maken van de Westelijke Ringweg biedt echter ook kansen om de maaswijdte van het loopen fietsnetwerk in de noordwestelijke stadswijken te verkleinen met extra dwarsverbindingen over het Reitdiep. Daardoor hoeven fietsers minder ver om te rijden en worden de huidige fietsroutes ontlast. Kansen liggen er ter hoogte van de Edelsteenlaan/Kornalijnlaan en de Metaallaan. De kosten voor een oost-westfietsroute inclusief de aanleg van een fiets-/voetgangersbrug over het Reitdiep wordt vooralsnog begroot op € 5 miljoen. Het toevoegen van deze extra fietsverbindingen over het Reitdiep is geen onderdeel van de financiële scope van het project Westelijke Ringweg Verbindt. Vanuit dit uitvoeringsprogramma worden hiervoor op dit moment ook geen financiële middelen gereserveerd. F2.10 Fietsverbinding Bremenweg-Bornholmstraat Meerstad ontwikkelt zich razendsnel. Op dit moment telt Meerstad ongeveer 1.000 woningen, maar in 2050 is dat aantal naar verwachting toegenomen tot 8.000. Daarnaast heeft Meerstad tegen die tijd 42 hectare aan bedrijventerrein en een Woldmeer dat groeit naar 350 hectare. In het onlangs vastgestelde toekomstplan ‘Meerstad: Agenda voor de Toekomst 2050’ zijn de woningen voornamelijk geconcentreerd in drie woon- en werkgebieden waardoor natuur, landschap en cultuurhistorie veel meer ruimte krijgen dan in het oude Masterplan Meerstad uit 2005.

Net zoals in de rest van onze gemeente willen we ook dat de inwoners van Meerstad zoveel mogelijk lopen en fietsen. Goede fietsverbindingen in Meerstad zelf zijn daarvoor randvoorwaardelijk. Maar ook goede, rechtstreekse verbindingen naar Groningen zijn belangrijk om te voorkomen dat inwoners de auto gebruiken. De belangrijkste fietsverbinding is die langs de Meerstadlaan, maar met de oplevering van steeds meer woningen en bedrijven zijn ook nieuwe fietsroutes nodig. Een belangrijke ontbrekende schakel in ons hoofdfietsnetwerk is een fietsroute vanuit Meerstad via de bedrijventerreinen Euvelgunne en Eemspoort richting Europapark en de zuidelijke stadswijken. Hoewel we de afgelopen jaren al verschillende onderdelen van deze nieuwe fietsroute al gerealiseerd hebben – zoals een fietstunnel onder het Euvelgunnetracé, vrijliggende fietspaden langs de Bremenweg, de Helperzoomtunnel – zijn we er daarmee nog niet. Eén van de grootste uitdagingen vormt namelijk de aanleg van een fietsbrug over het Winschoterdiep in het verlengde van de Gdanskweg. Andere onderdelen zijn een fietsbruggetje over de Hunzeloop en een fietspad tussen bedrijventerrein Euvelgunne en Meerstad. Om ervoor te zorgen dat de nieuwe inwoners van Meerstad de fiets als vervoermiddel verkiezen boven de auto dient deze fietsverbinding al in een vroeg stadium gerealiseerd te worden.

De globale kosten voor deze ontbrekende schakel worden geraamd op € 7 miljoen. Vooralsnog is er geen financiële dekking voor dit project.

38

F2.11 Doorfietsroute Assen-Groningen (deel Van Ketwich Verschuurbrug-Parkbrug) Samen met de provincies Groningen en Drenthe en de gemeenten Assen en Tynaarlo leggen we een hoogwaardige, directe en veilige fietsroute aan tussen Assen en Groningen. De doorfietsroute ‘De Groene As’ is een aanvulling op bestaande (door)fietsroutes en een uitbreiding van het recreatieve fietsnetwerk langs het nationaal park Drentsche Aa. De route draagt bij aan een goede bereikbaarheid van onze regio, stimuleert gezond leven en levert een bijdrage aan een duurzame samenleving. Sinds 2018 wordt er gewerkt aan de realisatie van de Doorfietsroute Assen-Groningen. Inmiddels zijn diverse deeltrajecten gerealiseerd, zoals het gedeelte tussen de Van Ketwich Verschuurbrug en de P+R Haren, en zijn de overige deeltrajecten in voorbereiding of uitvoering. Alleen de aanlanding van de doorfietsroute in Groningen is tot dusverre niet opgepakt. Dat had onder andere te maken met de grootschalige werkzaamheden in het kader van Aanpak Ring Zuid. Voor het doortrekken van de doorfietsroute vanaf de Van Ketwich Verschuurbrug tot aan de Parkbrug zijn in de verkenningsfase in 2017 tien mogelijke varianten onderzocht en globaal uitgewerkt. Zowel aan de oost- als de westzijde van het Noord-Willemskanaal.

Uitgangspunt voor de oostzijde is dat de doorfietsroute aansluit op het toekomstige vrijliggende fietspad Brailleweg dat gerealiseerd wordt in het kader van Aanpak Ring Zuid. Bij een eventuele keuze voor de westzijde van het Noord-Willemskanaal sluit de doorfietsroute aan op het Hoornsediep. Gelet op de ruimtelijke consequenties van een doorfietsroute, de impact op het woongenot en het bezwaar van de bewoners van de woonschepen, de mogelijke gevolgen voor groen en ecologie en de kosten zijn van de tien onderzochte varianten er zes afgevallen. De overgebleven vier varianten kunnen worden uitgewerkt op het moment dat de werkzaamheden aan de Zuidelijke Ringweg grotendeels zijn afgerond. De totale kosten voor de realisatie van de aanlanding van de Doorfietsroute Assen-Groningen zijn geraamd op maximaal € 10 miljoen. Daarbij is uitgegaan van een ongelijkvloerse kruising van de Van Ketwich Verschuurlaan. Nadere uitwerking dient uit te wijzen of dit ook daadwerkelijk (technisch) mogelijk is. Voor de aanlanding van de Doorfietsroute Assen-Groningen hebben we in dit uitvoeringsprogramma € 3,125 miljoen gereserveerd, ofwel ruim 30% van de totale investering die we denken nodig te hebben. Tevens hebben we met de Provincie Groningen nadere afspraken gemaakt voor een financiële bijdrage van € 1,875 miljoen voor dit project.

Gezamenlijk met de Provincie Groningen gaan we de komende periode bovendien op zoek naar aanvullende financiering van zo’n € 5 miljoen van het Rijk. F2.12 Fietspad Noordelijke Ringweg (deel Jaagpad-Park Selwerd) Onlangs is het nieuwe fietspad langs de Noordelijke Ringweg tussen de Iepenlaan en Park Selwerd gerealiseerd. Daarmee is een nieuwe, rechtstreekse fietsroute ontstaan tussen de oostelijke stadswijken en Zernike Campus. Recente tellingen laten zien dat dagelijks bijna 4.000 fietsers gebruik maken van dit fietspad. Aan de westzijde van Park Selwerd ontbreekt een vergelijkbare verbinding. In combinatie met het inmiddels gerealiseerde fietspad ontstaat een directe fietsverbinding tussen de regio en de stad. Aan de westzijde sluit het fietspad aan op de Doorfietsroute naar Zuidhorn en aan de oostzijde op het nieuwe fietspad richting Oosterparkwijk, Korrewegwijk, De Hunze, Beijum en Lewenborg. Bij de reconstructie van het kruispunt Noordelijke Ringweg-Zonnelaan in combinatie met het plaatsen van verkeerslichten, dat enkele jaren geleden is uitgevoerd, is overigens al rekening gehouden met de aanleg van dit fietspad. De kosten voor de aanleg van deze ontbrekende schakel worden geschat op € 2,5 miljoen. Dit project is onderdeel van dit uitvoeringsprogramma.

39

F2.13 Fietstunnel Brailleweg Als de ombouw van de Zuidelijke Ringweg gereed is, verandert er voor voetgangers en fietsers ook het nodige. Zo zijn op veel plekken extra fietsverbindingen aangelegd. Op de route Hoornsediep-Brailleweg is het fietstunneltje onder het Emmaviaduct vervangen door een fietsoversteek met verkeerslichten. Hoewel fietsers veilig kunnen oversteken, moeten ze wel rekening houden met wachttijden. Om fietsen te stimuleren en deze fietsverbinding aantrekkelijker en comfortabeler te maken, hebben we de wens om deze gelijkvloerse fietsoversteek te vervangen door een fietstunnel. Technisch gezien lijkt dit mogelijk. Bijkomend voordeel van een fietstunnel op deze plek is dat de doorstroming voor zowel de bus als het autoverkeer verbeteren. Daarmee heeft een fietstunnel indirect ook positieve gevolgen voor de exploitatie van het openbaar vervoer. De kosten voor de realisatie van een fietstunnel bedragen circa € 5 miljoen en deze nemen we op in dit uitvoeringsprogramma. Daarbij gaan we er vanuit dat minimaal 50% van het totale benodigde budget afkomstig is van cofinanciering door provincie, regio en/of Rijk. F2.14 Verbeteren fietsverbindingen Westpark Onze gemeente staat voor een flinke woningbouwopgave. Onder meer aan de westflank van de stad worden de komende jaren duizenden nieuwe woningen gebouwd.

In de gevarieerde wijk De Held III komen verschillende typen woningen te staan met veel groen en water. De Held III wordt een voorbeeld van een moderne buitenwijk: duurzaam en gericht op lopen, fietsen en het openbaar vervoer. Tussen deze nieuwe woonwijk en de bestaande stad ligt het 25 hectare grote Westpark. Dit park bestaat uit verschillende zogeheten kamers zoals Tuin in de stad, PlukN en Tiny houses. Het Westpark wordt steeds belangrijker voor de omliggende woonwijken en daarom willen we het park aantrekkelijker maken en meer ecologie toevoegen. Ook willen we vooruitlopend op de realisatie van nieuwe fietsverbindingen naar Suikerzijde en ter hoogte van de Travertijnstraat nieuwe fietsverbindingen aanleggen in het Westpark. De kosten hiervoor bedragen ongeveer € 250.000,- en zijn onderdeel van dit uitvoeringsprogramma.

40

F2.15 Fietspad langs Tabaksfabriek BAT Niemeyer In oktober 2022 werd Tabaksfabriek BAT Niemeyer gesloten. Het Niemeyer-complex is van wezenlijk belang voor de identiteit en herkenbaarheid van Groningen en vertelt het verhaal van het industriële verleden. Het behoud en herbestemming van in ieder geval het historische deel van het complex is daarom uitgangspunt bij mogelijke ontwikkelingen. Woningbouw is op deze locatie vooralsnog niet aan de orde; er wordt ingezet op kantoren, bedrijfsruimte voor commerciële bedrijvigheid, broedplaatsen en huisvesting van maatschappelijke functies uit de kunst- en cultuursector. Het herbestemmen van de fabriekslocatie van Niemeyer aan de Paterswoldseweg/Peizerweg biedt mogelijkheden om de fietsinfrastructuur in dit gebied op te waarderen. Zo kan het bestaande fietspad aan de westzijde van de Paterswoldseweg worden verbreed tot een tweerichtingenfietspad, zodat fietsers op de Slimme Route van het Hoofdstation naar Zernike Campus de verkeerslichten op het kruispunt Paterswoldsweg-Peizerweg kunnen vermijden. Bij de aanleg van de Paterswoldsewegtunnel was deze verbreding van het fietspad niet mogelijk. Daarnaast kan ook het bestaande fietspad langs de noordzijde van de spoorlijn Groningen-Leeuwarden worden doorgetrokken tot aan de Peizerweg.

Zodoende ontstaat een rechtstreekse fietsverbinding tussen het Hoofdstation en de Doorfietsroutes Leek-Groningen en Roden-Groningen. De kosten voor het verbreden van het bestaande fietspad langs de Paterswoldseweg en de realisatie van een nieuw fietspad parallel aan de spoorlijn worden geschat op € 500.000,- en zijn opgenomen in dit uitvoeringsprogramma. F2.16 Fietstunnel Reitdiepplein De toekomstige woonwijk De Held III krijgt wordt onder meer ontsloten via de N355 (Friesestraatweg). Op dit moment ontbreekt deze aansluiting op de ovonde Reitdiepplein en kunnen fietsers op de Doorfietsroute Zuidhorn-Groningen ongehinderd passeren. Met een nieuwe aansluiting dreigt deze situatie tot het verleden te gaan behoren. Dat is niet wat we als gemeente en provincie beogen. Onze regionale doorfietsroutes zijn immers bedoeld om fietsers veilig, zonder oponthoud en comfortabel van A naar B te laten rijden. Om de vrije doorgang voor fietsers te kunnen blijven bieden, zetten we in op een aantrekkelijke en sociaal veilige fietstunnel op deze plek. De kosten hiervoor worden op dit moment geraamd op € 7,5 miljoen. Op dit moment is er geen financiële dekking voor dit project.

F2.17 Fietsstraat Peizerweg (Hoogkerk) De Peizerweg tussen de Zuiderweg in Hoogkerk en het Hegepad nabij het Bedrijventerrein Peizerweg vormt een belangrijk onderdeel van zowel de Doorfietsroute Roden-Groningen als de Doorfietsroute Leek-Roden. De maximumsnelheid op dit deel van de Peizerweg is 30 km/uur, maar over het algemeen wordt er sneller gereden. Dat wordt mede veroorzaakt door de huidige inrichting van deze straat: een comfortabele asfaltverharding met enkel snelheidsremmende maatregelen op een aantal kruispunten. Vanuit de bewoners, maar ook vanuit buurtverenigingen, is aangedrongen op het nemen van extra snelheidsremmende maatregelen. Gezien de functie van deze straat, als belangrijke schakel in twee doorfietsroutes, stellen we voor deze straat anders in te richten. Bijvoorbeeld als een fietsstraat waarbij fietsers prioriteit hebben boven het gemotoriseerde verkeer. De kosten voor het inrichten van een fietsstraat zijn geraamd op € 2 miljoen en is onderdeel van dit uitvoeringsprogramma. F2.18 Verbreden fietspad Jaagpad en/of aanleggen apart voetpad Het Jaagpad langs het Reitdiep is een belangrijke fietsroute. Enerzijds is het onderdeel van de Doorfietsroute Zuidhorn-Groningen, anderzijds is het één van de Slimme Routes naar Zernike Campus. Dit fietspad is aangelegd in een tijd dat het aantal fietsers veel kleiner is dan tegenwoordig het geval is.

Diverse ontwikkelingen, zoals de aanleg van woonwijk Reitdiep en de realisatie van woningen langs het Reitdiep zelf, hebben ervoor gezorgd dat het Jaagpad

41

steeds drukker is geworden. Daarmee voldoet de huidige breedte in feite niet meer aan het verkeersaanbod. Ook komen er steeds vaker klachten over drukte op het fietspad. Dat wordt nog eens versterkt doordat het Jaagpad ook een belangrijke wandel- en hardlooproute is. Een aantal jaren geleden hebben we daarom in combinatie met groot onderhoud het Jaagpad tussen de Pleiadenlaan en de Noordelijke Ringweg verbreed. Ook is toen ten noorden van de Planetenlaan een apart voetpad gerealiseerd. De komende periode gaat Stadsbeheer groot onderhoud uitvoeren aan het Jaagpad tussen de Pleiadenlaan en de Perseusstraat. Daarmee biedt dit een uitstekende kans om ook dit gedeelte te verbreden en eventueel, als daar behoefte aan is, te voorzien van een apart voetpad. De extra kosten voor het verbreden van het Jaagpad bedragen ongeveer € 600.000,- en zijn opgenomen in dit uitvoeringsprogramma. F2.19 Doorfietsroute Harkstede-Groningen In het provinciale Uitvoeringsprogramma Fiets 2020-2023 ‘Verbinden met de Fiets’ is de aanleg van een doorfietsroute tussen Harkstede en Groningen opgenomen als wens. De komende periode willen we samen met de Provincie Groningen en de gemeente Midden-Groningen de kansen en mogelijkheden verkennen voor de realisatie van deze doorfietsroute.

In ons uitvoeringsprogramma reserveren we hiervoor vooralsnog geen budget, omdat de realisatie en financiering van regionale doorfietsroutes primair bij de Provincie Groningen ligt. F2.20 Doorfietsroute Ten Boer-Appingedam-Delfzijl Een aantal jaren geleden is de Doorfietsroute Ten Boer-Groningen gerealiseerd. En met succes, want we hebben gezien dat het aantal fietsers tussen Ten Boer en Groningen is toegenomen. Tegelijkertijd is ook de waardering voor deze fietsroute enorm gestegen. Vanuit Ten Post en Ten Boer, maar ook vanuit de dorpen Appingedam en Delfzijl is de roep toegenomen om de bestaande doorfietsroutes tussen Groningen en Ten Boer op termijn door te trekken. Aangezien de realisatie en financiering van de regionale doorfietsroutes primair bij de Provincie Groningen ligt, willen we ons samen met de gemeente Eemsdelta sterk maken voor het doortrekken van deze doorfietsroute naar Ten Post, Appingedam en Delfzijl. In ons uitvoeringsprogramma reserveren we vooralsnog geen budget voor de aanleg van de Doorfietsroute Ten Boer-Appingedam-Delfzijl. F2.21 Fietsenstalling Herestraat/Gedempte Zuiderdiep We koesteren en stimuleren het dat onze inwoners, werknemers en bezoekers voor de fiets kiezen in plaats van de auto. We zijn trots op het grote aandeel fietsverkeer in het aantal verplaatsingen, het imago van een fietsvriendelijke gemeente en het toenemend gebruik van de fiets.

De fiets is in onze gemeente een belangrijke manier om je te verplaatsen. Dat geldt ook voor de binnenstad, waar meer dan twee derde van de bezoekers op de fiets naartoe komt. Vanwege de leefbaarheid en kwaliteit van de openbare ruimte zijn we terughoudend met het realiseren van extra fietsvakken of -rekken op straat. Daarom zijn we op een aantal strategische locaties op zoek naar grootschalige, aantrekkelijke en inpandige fietsenstallingen die substantieel bijdragen aan het creëren van extra stallingsplaatsen. Met de fietsenstallingen Nieuwe Markt en Grote Markt hebben we in het noordoostelijke deel van de binnenstad twee aantrekkelijke en goed toegankelijke stallingen. Het gewenste eindbeeld is een situatie waarbij de stallingscapaciteit ook in de rest van de binnenstad op orde is. Op dit moment is in Binnenstad Zuid sprake van een tekort aan stallingsplaatsen van ongeveer 500-1.000 (inclusief verwachte groei). Een locatie die in aanmerking komt voor het oplossen van dit tekort is de kop van de Herestraat. Deze locatie ligt namelijk uitstekend aan de aanrijroutes voor fietsers van en naar de binnenstad vanuit oostelijke en zuidelijke richting. Het Gedempte Zuiderdiep fungeert als verdeelring voor fietsers door de binnenstad en ligt aan de rand van het kernwinkelgebied/ voetgangersgebied waar veel fietsers voetgangers worden, als begin of einde van

42

een bezoek aan de binnenstad. Op dit moment wordt deze locatie door ons nader verkend. Om de inpandige fietsenstalling zowel fietsers als voetgangers goed toegankelijk te maken en voor de inrichting van de ruimte zelf zijn in het coalitieakkoord € 200.000,- aan kapitaalslasten (structureel) opgenomen. Daarnaast is een bedrag van € 200.000,per jaar opgenomen voor de exploitatie (huur, bemensing, onderhoud, etc.) van de fietsenstalling. F2.22 Fietsenstalling Binnenstad West en/of Haddinge-/Pelsterstraat In Binnenstad West is de realisatie van een fietsenstalling veel lastiger, terwijl de opgave veel groter is. Op dit moment is hier sprake van een tekort aan stallingsplaatsen van ongeveer 2.000-2.500 (inclusief verwachte groei). Uit onderzoek is inmiddels gebleken dat hier geen eenvoudige oplossingen mogelijk zijn: het aanbod aan beschikbare panden die omgebouwd kunnen worden tot stallingsruimte is beperkt en hetzelfde geldt voor het kavelaanbod voor nieuwbouw met een aanzienlijk aandeel stallingsruimte. Gegeven de omvang van de – in theorie – beschikbare kavels zal deze aanpak waarschijnlijk neerkomen op het aanbieden van meerdere kleine stallingen, die goed verspreid moeten liggen om de loopafstand beperkt te houden. Behalve meerdere (kleinere) stallingen in bestaande panden, kan een nieuwe stalling ook onder de bestaande buitenruimte worden aangelegd.

Een dergelijke oplossing is kostbaar en ingrijpend, maar heeft ook voordelen op het gebied van beheer. Wellicht is het realiseren van een nieuwe stalling onder de buitenruimte over de langere termijn bezien zelfs goedkoper dan meerdere kleinere stallingen die te kampen hebben met een veel hogere exploitatie en beheerlast. De komende periode gaan we verder met het onderzoek naar nieuwe fietsenstallingen om een oplossing te bieden voor de vraag naar fietsparkeergelegenheid in Binnenstad West. In dat onderzoek wordt ook de parkeergarage Haddingestraat meegenomen. De belangrijkste afwegingscriteria voor één of meerdere locaties zijn: • De (entree van de) fietsenstalling ligt direct aan de hoofdfietsroute/aanrijroute en is zonder omwegen te bereiken. • De entree van de fietsenstalling is duidelijk zichtbaar en als zodanig herkenbaar. • De fietsenstalling is gelegen in of aan de rand van het kernwinkelgebied en heeft bij voorkeur een voetgangersuitgang richting de bestemming. • De fietsenstalling is gelegen op een bekende locatie (naamsbekendheid), bijvoorbeeld aan een centraal plein of een bestaand gebouw. In het coalitieakkoord is voor de periode 2023-2026 een bedrag van € 100.000,- per jaar gereserveerd voor het onderzoek naar inpandige fietsenstallingen in Binnenstad West.

Voor de realisatie van één of meerdere fietsenstallingen en de exploitatie daarvan zijn op dit moment geen financiële middelen beschikbaar. F2.23 Uitbreiding fietsenstallingen P+R terreinen Een belangrijk onderdeel van het verkeers- en vervoersysteem van onze gemeente wordt gevormd door P+R terreinen. Hiermee bieden we alternatieven voor het reizen met de auto tot in de binnenstad en verbeteren daarmee de bereikbaarheid. Veel mensen reizen vanaf de P+R met het openbaar vervoer, maar het belang van de fiets is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Zeker nu er ook steeds meer deelaanbieders actief zijn in Groningen. Met volle fietsenstallingen en wachtlijsten voor de fietskluizen tot gevolg. Daarom willen we de komende jaren het aantal fietsenstallingen en fietskluizen op P+R terreinen verder uitbreiden. Het gaat dan met name om de P+R terreinen Haren, Meerstad en Reitdiep. We reserveren in dit uitvoeringsprogramma hiervoor een bedrag van € 300.000,- en zetten in op cofinanciering door de provincie Groningen. Zodoende verwachten we voor de uitbreiding van de stallingscapaciteit op P+R terreinen uiteindelijk een totaalbedrag beschikbaar te hebben van € 375.000,-.

43

44

6 Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2023-2030 45

6.1

Inleiding

In een leefbare, aantrekkelijke en gezonde gemeente is verkeersveiligheid een absolute randvoorwaarde. Een verkeersveilige gemeente komt echter niet vanzelf. Dat onze inwoners verkeersveiligheid belangrijk vinden zien we in de dagelijkse praktijk ook vaak terug. In een gemeente waar fietsen en lopen voorop staan is het van groot belang dat iedereen zich voldoende veilig voelt in het verkeer. Verkeersveiligheid is dan ook een thema dat op diverse fronten al volop aandacht heeft. Bij elk project, elk plan en bij elke herinrichting komt dit thema vaak nadrukkelijk voorbij en we nemen al diverse maatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren. Toch zijn wij van mening dat er meer moet gebeuren. In dit Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid zetten we in op het verbeteren van de verkeersveiligheid van kinderen door het opzetten van een scholenprogramma. Daarnaast zetten we in op het verbeteren van de verkeersveiligheid op diverse plekken in onze gemeente.

6.2

Nieuwe projecten

In deze paragraaf zijn maatregelen opgenomen waarmee we de komende periode aan de slag willen op het gebied van verkeersveiligheid. V2.1 Opzetten monitor en risicovoorspeller verkeersveiligheid Meer en beter inzicht verkrijgen in verkeersveiligheid helpt ons om onze middelen gerichter in te kunnen zetten. We beschikken reeds over diverse bronnen en hulpmiddelen waarmee dit inzicht kan worden verkregen. Door op een gestructureerde en eenduidige manier de informatie periodiek (tweejaarlijks) te monitoren en te bundelen ontstaat een beter totaalbeeld van hoe wij er als gemeente qua verkeersveiligheid voor staan en welke trends zich voordoen. Wij gaan daarom aan de slag met het opzetten van een monitor om het inzicht te verbeteren. Naast de monitor willen we hierbij eveneens opnemen welke ontwikkelingen zich voordoen en beredeneren waar en welke toekomstige risico’s zich kunnen voordoen. Dit geldt zowel voor generieke (algemene) risico’s, bijvoorbeeld als gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen, als ook specifieke locaties in het netwerk, bijvoorbeeld daar waar als gevolg van ruimtelijke plannen en/of veranderingen verkeersstromen veranderen waardoor de ongevalskans toeneemt. Vanuit dit uitvoeringsprogramma is tweejaarlijks € 25.000,- beschikbaar voor een gemeentelijke monitor en risicovoorspeller verkeersveiligheid.

V2.2 ISA onderzoek Snelheid van gemotoriseerd verkeer is zeer bepalend voor de leefkwaliteit en verkeerveiligheid in onze gemeente. De snelheid van (gemotoriseerd) verkeer is veelal bepalend voor de impact van ongevallen en de mate waarin letsel optreedt. Uit recent onderzoek van het SWOV blijkt dat een snelheidsreductie van 50 naar 30 km/uur leidt tot een reductie van 90% van het aantal dodelijke ongevallen en 75% reductie van letselongevallen. Dit is zonder meer een substantiële verandering te noemen. Niet voor niets zetten we daarom volop in op maatregelen die de snelheid reduceren. Verkeersveiligheid gaat om het samenspel tussen mens, weg en voertuig. In de regel zetten wegbeheerders vooral in op maatregelen die invloed hebben op het gedrag (verkeerseducatie/handhaving) en fysieke maatregelen in de openbare ruimte. Dit terwijl voertuigen zelf vaak onbegrensd zijn qua snelheid en het uiteindelijk in belangrijke mate afhankelijk is van de gebruiker zelf of die zich houdt aan de maximumsnelheid. Intelligent Speed Assistant oftewel ISA, welke sinds 6 juli 2022 verplicht is voor nieuwe voertuigen, kan mogelijkheden bieden voor wegbeheerders om te sturen op de snelheid van voertuigen. Wij willen nader onderzoeken of en welke kansen toepassing van ISA dit ons als gemeente Groningen kan bieden. Hiervoor reserveren we vooralsnog € 50.000,- in dit uitvoeringsprogramma.

46

V2.3 Spaarpaal locaties – belonen goed gedrag Door gebruik te maken van een spaarpaal willen we op een positieve manier ervoor zorgen dat buurtbewoners zich meer bewust zijn van hun gedrag en belonen wanneer zij zich houden aan de maximumsnelheid. Een spaarpaal beloont weggebruikers die zich aan de snelheid houden door geld in een digitale spaarpot te stoppen. De buurt bepaalt aan welk doel het totaalbedrag besteed moet worden. Hierdoor ontstaat eveneens meer sociale cohesie en verbetert de samenhang tussen buurtbewoners. Wij hebben in Helpman ervaring opgedaan met dit systeem. De ervaringen hierop zijn positief. Daarom willen we de spaarpaal vaker inzetten voor het verbeteren van de verkeersveiligheid. Hierbij denken we aan 2 locaties per jaar. We reserveren hiervoor € 50.000,- in dit uitvoeringsprogramma. V2.4 Integrale aanpak scholen Fietsen en lopen is gezond. Als gemeente willen we gezond gedrag zo veel mogelijk aanmoedigen. Meer mensen op de fiets en te voet is één van de speerpunten van ons beleid. Daar waar het gaat om gezond gedrag en een gezonde levensstijl willen we dat zoveel mogelijk inwoners van alle leeftijden meer gaan fietsen en lopen, te beginnen bij onze jongste inwoners. Lopen en fietsen is voor kinderen de manier om zichzelf te verplaatsen.

We kiezen er voor om onze jongste inwoners te stimuleren om zo veel mogelijk lopend of met de fiets naar school te gaan. Daarnaast is bewegen ook belangrijk voor de cognitieve ontwikkeling van kinderen. Ze ontwikkelen vaardigheden en zelfvertrouwen en leren hoe ze veilig kunnen deelnemen aan het verkeer. We willen dat lopen of fietsen naar school weer de norm wordt. Dit willen we bereiken door lopen en fietsen aantrekkelijker, leuker én verkeersveiliger te maken. Daarbij hebben we bovendien aandacht voor de toenemende massa- en snelheidsverschillen van fietsen zoals elektrische fietsen en speed pedelecs. We richten ons op een integrale aanpak voor scholen en onderzoeken per school wat er beter kan. Daarbij richten we ons specifiek op de volgende thema’s: • het verbeteren van schoolroutes (veiliger, leuker en aantrekkelijker); • het creëren van een verkeersveilige schoolomgeving (directe omgeving); • het instellen van schoolstraten (straten die gedurende het in- en uitgaan van de school afgesloten zijn voor gemotoriseerd verkeer, met meer ruimte voor fietsers en voetgangers); • verkeerseducatie.

47

In onze scholenaanpak willen we in de periode tot en met 2030 bij alle 79 basisscholen in onze gemeente met deze thema’s aan de slag. Dat doen we op projectbasis waarbij we school voor school specifiek bij langs gaan en op deze thema’s nader inzoomen. Concreet betekent dit dat jaarlijks circa 10-12 scholen worden bezocht. Daarmee beginnen we bij de scholen waarbij de opgave het grootste is. De verkeersveiligheid van schoolgaande kinderen als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van zowel gemeente als ook de school en de ouders. Onze aanpak richt zich daarom niet alleen op onze eigen inzet, maar ook op die van de scholen en de ouders zelf. Voor deze scholenaanpak is vanuit dit uitvoeringsprogramma € 1,345 miljoen beschikbaar. V2.5 Fiets- en voetgangersoversteken op drukkere autoroutes verbeteren Veel drukke(re) 50 km/uur wegen vormen een barrière voor fietsers en voetgangers. Daarmee vermindert de aantrekkelijkheid en nabijheid om te lopen en te fietsen. Bovendien blijkt uit onderzoek dat er een duidelijke relatie is tussen de snelheid van het verkeer en verkeersongevallen. De kans op letsel of een ongeval met dodelijke afloop neemt significant af wanneer de snelheid van het gemotoriseerde verkeer lager ligt. In onze doorwaadbare stad is het echter noodzakelijk dat er ook wegen blijven waar het verkeer goed en met hogere snelheid kan doorstromen.

Maar we kunnen wel op specifieke plekken de snelheid enigszins temporiseren, zodat we de oversteekbaarheid voor fietsers en voetgangers verbeteren. We gaan nadrukkelijk op zoek naar die plekken in het verkeersnetwerk waar de snelheid en doorstroming van het gemotoriseerde verkeer schuurt met de oversteekbaarheid door grote(re) stromen fietsers en voetgangers en kwetsbare doelgroepen. Deze locaties willen we als eerste verbeteren. Het gaat dan bijvoorbeeld om de Emingaheerd, de C.G. Wichmannstraat, de Zonnelaan en de Zuiderweg (Hoogkerk). In dit uitvoeringsprogramma reserveren we hiervoor jaarlijks € 50.000,-. V2.6 Verbeteren verkeersveiligheid Glimmen en Noordlaren Binnen de bebouwde kom van Glimmen en Noordlaren wordt regelmatig te hard gereden door het gemotoriseerde verkeer. Om dit tegen te gaan hebben beide dorpsverenigingen een verkeersplan uitgewerkt. Diverse onderdelen hiervan voeren we in het kader van dit uitvoeringsprogramma de komende jaren uit. Zo willen we bijvoorbeeld de bebouwde komgrenzen benadrukken door deze als wegversmalling of een drempelconstructie vorm te geven. Daarnaast passen we op verschillende locaties snelheidsremmende maatregelen in de vorm van kruispuntplateau’s toe. Voor het verbeteren van de verkeersveiligheid in Glimmen en Noordlaren reserveren we een bedrag van € 350.000,in dit uitvoeringsprogramma.

48

V2.7 Verbeteren verkeersveiligheid Onnen Binnen de bebouwde kom van Onnen wordt nog steeds te hard gereden, ondanks dat er in het verleden bloembakken zijn geplaatst om de snelheid van het gemotoriseerde verkeer te beperken. De komende tijd willen we samen met de bewoners onderzoeken welke aanvullende maatregelen nodig zijn om de snelheid van het verkeer te beperken. Vooralsnog denken we aan vergelijkbare maatregelen als in Noordlaren. In dit uitvoeringsprogramma reserveren we hiervoor een bedrag van € 100.000,-. V2.8 Verbeteren verkeersveiligheid Haren De verkeersstructuur in Haren kent weinig hiërarchie. Nagenoeg alle wegen hebben een maximumsnelheid van 30 km/uur en autoverkeer en fietsers rijden op dezelfde weg. De wegen hebben een herkenbaar Harens profiel met veel groen en bomen langs de weg en daarachter een voetpad. Op een aantal oost-westverbindingen in Haren wordt structureel te hard gereden. In combinatie met het feit dat alle verkeersdeelnemers gebruik maken van dezelfde rijbaan, is de verkeersveiligheid op diverse locaties soms in het geding. Daarbij valt te denken aan de Onnerweg, de Middelhorsterweg en de Mellensteeg. Om de snelheid op deze locaties terug te dringen, willen we de komende jaren diverse fysieke maatregelen nemen. We reserveren in dit uitvoeringsprogramma hiervoor vooralsnog een bedrag van € 350.000,-.

V2.9 Verbeteren verkeersveiligheid Middelberterweg (Middelbert) De Middelberterweg is één van de ontsluitingswegen van Middelbert en Engelbert, zowel voor bewoners als (agrarische) bedrijven. Daarnaast wordt de weg gebruikt door sluipverkeer tussen de Rijksweg/N360 (Ten Boer) en Bedrijventerrein Zuidoost. Vanuit de Meerdorpen komen al langere tijd klachten over de snelheid, verkeersveiligheid en kapotgereden bermen. In de toekomst zal deze situatie veranderen. De Meerstadlaan neemt de functie van de Driebondsweg over en door de ongelijkvloerse kruising met de Middelberterweg komt de rechtstreekse aansluiting van de Middelberterweg op de hoofdontsluitingsstructuur (nu Driebondsweg, straks Meerstadlaan) te vervallen. Daarnaast verdwijnt de sluiproute tussen de Rijksweg/N360 en Bedrijventerrein Zuidoost door een autoknip in de Driebondsweg (tussen de Borgweg en de Middelberterweg). Op termijn wordt buslijn 5 mogelijk verplaatst van de Middelberterweg naar de Hoofdweg. Hoewel de veranderende situatie leidt tot minder verkeer, betekent dit niet dat daardoor de problemen ook volledig zijn opgelost. Vanuit beheer wordt het deel van de Middelberterweg ten noorden van het Kerkpad aangepakt. Ook het zuidelijke deel zou aangepakt moeten worden.

De maximumsnelheid van 30 km/uur en de gewijzigde verkeerssituatie bieden mogelijkheden dit deel anders in te richten en daardoor de verkeersveiligheid en de leefbaarheid te verbeteren. Daarbij kan gedacht worden aan de aanleg van verkeersdrempels die de snelheid van het verkeer beperken. Verder vraagt de verplaatsing van de busroute naar de Hoofdweg goede fiets- en voetgangersvoorzieningen met de toekomstige bushaltes. Vanuit dit uitvoeringsprogramma reserveren we € 350.000,- voor het verkeersveiliger inrichten van de Middelberterweg en het verbeteren van loop- en fietsroutes naar de toekomstige bushaltes aan de Hoofdweg. De uitvoering van maatregelen pakken we zoveel mogelijk op in combinatie met het groot onderhoud dat Stadsbeheer hiervoor gepland heeft.

49

V2.10 Verkeersmaatregelen Gaykingastraat en Stadsweg (Ten Boer) De Gaykingastraat is een belangrijke route in het dorp Ten Boer die ook wordt gebruikt door doorgaand verkeer vanaf de Rijksweg naar het achterliggende gebied. Met name de aanwezigheid van grote voertuigen als vrachtwagens en landbouwverkeer leidt tot overlast in het dorp. Maar ook de snelheid van het verkeer op de Gaykingstraat is een punt van zorg. Gevoelsmatig vormt de Gaykingastraat met name voor fietsers en voetgangers een barrière in het dorp. In Ten Boer leeft de nadrukkelijke wens om de kwaliteit van de woon- en leefomgeving in het dorp, en dan met name rond de Gaykingastraat, een sterke impuls te geven. Een rondweg tussen de Verlaatweg en de Boersterweg kan hiervoor een oplossing zijn, want daarmee kan het doorgaande (vracht)verkeer door het dorp worden beperkt. Omdat een definitieve oplossing voorlopig op zich laat wachten, willen we op korte termijn maatregelen nemen die de snelheid van het verkeer remmen en de leefbaarheid in Ten Boer verbeteren. De komende tijd gaan we onderzoeken welke maatregelen we hier het beste kunnen nemen, ook gezien het feit dat fysieke snelheidsremmers zoals kruispuntplateaus en verkeersdrempels niet mogelijk zijn vanwege trillingen als gevolg van het zware (landbouw)verkeer.

Maatregelen moeten leiden tot een snelheidsverlaging, maar dienen ook bij te dragen aan het verbeteren van de oversteekbaarheid en vermindering van de barrièrewerking van de Gaykingastraat. Gelijktijdig met het nemen van maatregelen op de Gaykingastraat willen we ook maatregelen treffen op de Stadsweg. Hoewel vrachtverkeer hier niet is toegestaan, wordt dit verbod relatief vaak genegeerd, en ook de snelheid van het autoverkeer ligt relatief hoog. Dit leidt tot onwenselijke situaties. In 2023 leggen we op de Stadsweg een tijdelijke wegversmalling aan waarmee we de snelheid van het verkeer willen beperken en de routekeuze van het vrachtverkeer willen beïnvloeden. Indien de tijdelijke wegversmalling een succes blijkt, maken we deze definitief en overleggen we met de bewoners welke aanvullende maatregelen eventueel nodig zijn. In dit uitvoeringsprogramma is € 250.000,- gereserveerd voor maatregelen in de Gaykingastraat en op de Stadsweg in Ten Boer. V2.11 Verkeersmaatregelen Rijksweg en Eestumerweg (Ten Post) Ook in Ten Post zijn er zorgen over de snelheid van het gemotoriseerde verkeer en het doorgaande vracht- en landbouwverkeer door het dorp. Met de verhuizing van de basisschool naar het Huis van Ten Post zijn deze zorgen verder toegenomen.

Gezamenlijk met de dorpsvereniging van Ten Post willen we de komende periode een verkeersplan opstellen met daarin snelheidsremmende maatregelen en veel aandacht voor de verkeersveiligheid op school-thuisroutes. Vanuit dit uitvoeringsprogramma is hiervoor € 50.000,- beschikbaar. V2.12 Verbeteren kruispunt Bloemersmatunnel-Duinkerkenstraat Tussen de Bloemersmaborg in Coendersborg en de Duinkerkenstraat ligt een belangrijke schakel in het fietsnetwerk. Het fietspad kruist de spoorlijn Groningen-Assen via de Bloemersmatunnel en sluit vervolgens aan op de Duinkerkenstraat. Daar moeten fietsers voorrang verlenen aan het gemotoriseerde verkeer. Sinds het doortrekken van de Duinkerkenstraat als directe verbinding met het Europapark in 2014 en de ingebruikname van de Helperzoomtunnel in 2020 is het aantal motorvoertuigen op de Duinkerkenstraat toegenomen. Bovendien ligt het percentage (zwaar) vrachtverkeer hier relatief hoog. Uit de ongevalscijfers blijkt dat de verkeersonveiligheid op dit kruispunt de afgelopen jaren is toegenomen. Daarom willen de komende tijd onderzoeken welke maatregelen nodig zijn om de verkeersveiligheid hier te verbeteren. Eén van de opties die we willen onderzoeken, is de aanleg van een rotonde op deze locatie. Daarmee kunnen we namelijk naast de verkeersveiligheid ook de oversteekbaarheid en het comfort voor voetganger en fietser verbeteren.

In dit uitvoeringsprogramma reserveren we een bedrag van € 1,2 miljoen voor het verbeteren van de verkeersveiligheid op dit kruispunt.

50

V2.13 Snelheidsremmende maatregelen Vogelbuurt In de afgelopen jaren zijn er veel ruimtelijke ontwikkelingen geweest in de Vogelbuurt. Zo is het aantal woningen met jonge gezinnen toegenomen met als gevolg nieuwe verkeersrelaties op zowel buurt- als wijkniveau. Dit komt bijvoorbeeld doordat scholen niet in de buurt zelf, maar in de omliggende wijken gelegen zijn. Hoewel er ruimtelijk het een en ander is veranderd in de Vogelbuurt is de verkeersstructuur daarentegen juist hetzelfde is gebleven als voorheen toen dit nog een industrieterrein was. Daardoor is de verkeersruimte relatief ruim gedimensioneerd. Dit maakt dat er over het algemeen sneller wordt gereden dan is toegestaan met als gevolg overlast en onveilige situaties. Dit zien we ook terug in onze snelheidsmetingen en ongevallenstatistieken. Omdat de transformatie van de Vogelbuurt ook de komende jaren nog voortduurt, met als consequentie relatief veel bouwverkeer, kunnen de wegen op dit moment nog niet veranderd worden naar een inrichting die past bij de buurt. Omdat deze tijdelijke situatie nog een tijdje voort zal duren, willen we echter wel tijdelijke maatregelen treffen. Op deze manier willen we de verkeersveiligheid ook in deze tijdelijke situatie vergroten. In dit uitvoeringsprogramma reserveren we € 250.000,- voor maatregelen die de verkeersveiligheid in de Vogelbuurt dienen te vergroten.

V2.14 Snelheidsremmende maatregelen Oosterparkwijk In een deel van de Oosterparkwijk zijn de wegen op dit moment op een dusdanige manier ingericht, zodat de verkeersveiligheid er gewaarborgd is. Het gaat voornamelijk om klinkerstraten die zijn voorzien van snelheidsremmende maatregelen. We hebben deze straten in de afgelopen jaren heringericht, vaak in combinatie met andere werkzaamheden. Een goed voorbeeld hiervan is de recentelijk heringerichte Klaprooslaan. We zien overigens dat dergelijke herinrichtingen een positief effect hebben op de rijsnelheid van het autoverkeer. Op een aantal asfaltwegen in de Oosterparkwijk wordt echter nog steeds te snel gereden. De komende jaren verlagen we de maximumsnelheid op de Zaagmuldersweg en richten we deze vanuit het Uitvoeringsprogramma Doorwaadbare Stad opnieuw in. Op de korte en middellange termijn is er echter geen zicht op een herinrichting van de overige wegen in de Oosterparkwijk. Daarom willen we hier inzetten op zogenaamde overbruggingsmaatregelen. Omdat iedere weg uniek is, gaan we in samenspraak met de bewoners bepalen welke maatregelen hier effectief kunnen zijn. Vanuit dit uitvoeringsprogramma is voor snelheidsremmende maatregelen in de Oosterparkwijk € 250.000,- gereserveerd. V2.15 Verbeteren verkeersveiligheid Pop Dijkemaweg-Stadsweg Op de Pop Dijkemaweg geldt een snelheidslimiet van 50 km/uur.

De voorrangskruispunten met de Akeleiweg en de Stadsweg zijn ruim uitgevoerd en onderstrepen het beeld dat de auto hier prioriteit heeft. Tussen beide kruispunten kruist de Doorfietsroute Ten Boer-Groningen de Pop Dijkemaweg. Fietsers dienen hier voorrang te verlenen aan het autoverkeer. Dat sluit niet aan bij de principes van regionale doorfietsroutes – waarbij fietsers zoveel mogelijk voorrang hebben – en het past ook niet bij de verhouding tussen het aantal fietsers tegenover het aantal auto’s op deze locatie. Door veel fietsers wordt deze locatie bovendien als verkeersonveilig ervaren. Het eerste deel van de Pop Dijkemaweg is vrij recentelijk heringericht als 30 km/uur-gebied. Het ligt voor de hand om ook dit deel als zodanig in te richten. Daarbij kan gedacht worden aan het realiseren van twee kruispuntplateaus met een gelijkwaardige voorrangssituatie waarbij verkeer van rechts voorrang heeft. Tegelijkertijd kan het wegprofiel worden versmald. Nader onderzoek moet uitwijzen of fietsers op de doorfietsroute hier wellicht voorrang kunnen krijgen op verkeer op de Pop Dijkemaweg. Een smaller wegprofiel in combinatie met snelheidsremmende maatregelen zorgt ervoor dat de snelheid van het autoverkeer hier naar beneden gaat. Daarmee nemen de oversteekbaarheid én de verkeersveiligheid toe.

In dit uitvoeringsprogramma reserveren we € 550.000,- voor het verkeersveiliger maken van de Pop Dijkemaweg tussen de Stadsweg en de Akeleiweg.

51

V2.16 Verbeteren verkeersveiligheid Meeuwerderweg De Meeuwerderweg is een belangrijke buurtstraat in de Oosterpoortbuurt en fungeert als verzamelweg voor het bestemmingsverkeer in de buurt. Langs de straat staan woningen en diverse buurtvoorzieningen zoals winkels, kappers en andere (commerciële) functies. Tevens bevindt zich midden in de buurt een basisschool waarbij de meeste leerlingen uit de eigen buurt komen en te voet of op de fiets gebruik maken van de Meeuwerderweg. Hoewel hier reeds een maximumsnelheid van 30 km/uur geldt, wordt soms te snel gereden waardoor de verkeersveiligheid in het geding komt en de leefkwaliteit verslechtert. Met name op de route van en naar school, ter plaatse van de voorzieningen en op kruispunten kan de straat anders worden ingericht. De snelheid van het gemotoriseerde verkeer gaat op deze plekken dan omlaag en bovendien wordt de straat dan aantrekkelijker voor fietsers en voetgangers. Bij het treffen van maatregelen willen we ook inzetten op de vergroening van de straat. Voor het verbeteren van de verkeersveiligheid op de Meeuwerderweg denken wij € 500.000,- nodig te hebben. In dit uitvoeringsprogramma hebben wij hiervoor geen middelen opgenomen. V2.17 Verbeteren verkeersveiligheid J.M. den Uylstraat De J.M. den Uylstraat is een 30 km/uur-straat die ooit onderdeel was van een busroute.

Door het strekken van buslijnen, waarbij bussen niet meer door maar langs een woonwijk rijden, is de bus hier echter verdwenen. Het ligt niet in de lijn der verwachting dat er in de toekomst weer reguliere (grote) bussen terugkeren in de J.M. den Uylstraat. Alhoewel de bus in de J.M. den Uylstraat is verdwenen, is de inrichting van de straat hetzelfde gebleven. Er is sprake van een lange, rechte weg waar relatief snel kan worden gereden. Dat levert in voorkomende gevallen verkeersonveilige situaties op. Op een aantal strategische plekken in de J.M. den Uylstraat willen we maatregelen treffen die ervoor moeten zorgen dat de snelheid van het autoverkeer afneemt. We verwachten hiervoor een bedrag van € 150.000,- nodig te hebben. Vooralsnog hebben we in dit uitvoeringsprogramma hiervoor geen middelen gereserveerd. V2.18 Verbeteren verkeersveiligheid Professor Uilkensweg Aan de noordwestzijde van Groningen ligt woonwijk Reitdiep. Dwars door de wijk loopt de Professor Uilkensweg. Het betreft hier een belangrijke verbindingsweg tussen Zernike Campus en de N355/Ringweg Groningen waar een snelheidslimiet geldt van 50 km/uur. Bewoners aan de west- en noordzijde van de wijk dienen de weg over te steken voor de bereikbaarheid van hun dagelijkse voorzieningen (o.a. supermarkt en scholen).

Bovendien ontbreekt langs een deel van de Professor Uilkensweg een voetpad waardoor voetgangers gedwongen zijn gebruik te maken van het fietspad. Met snelheidremmende maatregelen en extra voorzieningen voor voetgangers en fietsers willen we de verkeersveiligheid op de Professor Uilkensweg verbeteren. Tevens willen we de wijk voor voetgangers en fietsers aantrekkelijker maken. In dit uitvoeringsprogramma hebben voor de Professor Uilkensweg € 250.000,- gereserveerd. V2.19 Budget toepassen slimme tijdelijke maatregelen, pilots, etc. Soms willen we in de praktijk onderzoeken of en hoe iets werkt. Daarbij kan gedacht worden aan een (tijdelijke) afsluiting, een andere rijrichting of een (extra) snelheidsremmende maatregel. Met behulp van een pilot kunnen positieve én negatieve effecten daadwerkelijk op straat in beeld worden gebracht. Zo wordt in de praktijk duidelijk wat wel werkt en wat niet. Bovendien zijn de kosten van een pilot over het algemeen veel lager dan een definitieve investering. De komende jaren willen we vaker experimenteren, voordat we iets definitiefs maken. Aangezien een pilot relatief weinig kost, reserveren we hiervoor in dit uitvoeringsprogramma vooralsnog geen apart budget.

52

7 Financiën

53

7.1

Algemeen

Voor het daadwerkelijk uitvoeren van de maatregelen uit dit uitvoeringsprogramma zijn verschillende financiële dekkingsbronnen beschikbaar. In dit hoofdstuk gaan we hier verder op in.

7.2

Budget voor maatregelen op het gebied van lopen, fietsen en verkeersveiligheid

Met het coalitieakkoord ‘Het begint in Groningen: voor wat echt van waarde is’ voegen we uiteindelijk uit de eigen middelen € 1,5 miljoen structureel toe voor maatregelen op het gebied van lopen, fietsen en verkeersveiligheid die voortvloeien uit de Mobiliteitsvisie. Voor het Uitvoeringsprogramma Lopen, Fietsen en Verkeersveiligheid is vanaf 2024 een bedrag gereserveerd variërend van € 750.000,- in 2024 tot structureel € 1,5 miljoen vanaf 2025. Deze middelen kunnen op verschillende manieren worden ingezet. Wij stellen voor om het beschikbare budget in de periode 2024 tot en met 2026 vooral incidenteel in te zetten voor kleinere projecten en vanaf 2027 voor grotere projecten (structureel). Zodoende zetten we de middelen optimaal in en kunnen we starten met de planvorming van deze projecten inclusief de bijbehorende participatie en inspraak. In bijlage 2 is een overzicht weergeven van alle projecten inclusief een globale planning. De inzet van deze middelen is daarmee als volgt: Bedragen x € 1000,Bestemming

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Uitvoeringsprogramma Lopen (S)

0

95

95

95

295

195

95

95

Uitvoeringsprogramma Fietsen (S)

0

200

340

310

460

865

915

965

Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid (S)

0

455

1.065

1.095

745

440

490

440

Totaal

0

750

1.500

1.500

1.500

1.500

1.500

1.500

Naast de extra structurele middelen voor maatregelen die voortvloeien uit de Mobiliteitsvisie hebben we ook structurele middelen beschikbaar in het Meerjarenprogramma Mobiliteit voor Quick Wins en verkeerseducatie en in het Uitvoeringsprogramma Doorwaadbare Stad voor de aanpak van bestaande 30 km/uur-gebieden. Het overzicht van de al beschikbare middelen is als volgt: Bedragen x € 1000,Bestemming

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Quick Wins (S)

50

50

50

50

50

50

50

50

Verkeerseducatie (S)

140

140

140

140

140

140

140

140

Doorwaadbare Stad (S) Totaal

54

50

100

100

100

100

100

100

100

240

290

290

290

290

290

290

290

7.3

Budget voor fietsenstallingen in de binnenstad

In het coalitieakkoord zijn ook middelen gereserveerd voor planvorming, realisatie en exploitatie van nieuwe fietsenstallingen in de binnenstad. Daarbij is er vanuit gegaan dat er in deze raadsperiode één fietsenstalling gerealiseerd wordt en dat er een investeringsbesluit genomen dient te worden voor een nieuwe fietsenstalling in het westelijke gedeelte van de binnenstad. De inzet van incidentele en structurele middelen ziet er als volgt uit:

Bedragen x € 1000,Bestemming Planvorming en realisatie fietsenstallingen (I) Investering fietsenstalling binnenstad (S) Exploitatie fietsenstalling binnenstad (S) Totaal

7.4

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

150

150

100

100

0

0

0

0

0

0

200

200

200

200

200

200

0

100

200

200

200

200

200

200

150

250

500

500

400

400

400

400

Subsidiemogelijkheden

Het aantal maatregelen en projecten in dit uitvoeringsprogramma is groter dan het beschikbaar gestelde budget. De projecten waarvoor op dit moment nog geen middelen beschikbaar zijn, zetten we daarom op ons wensenlijstje. De komende tijd gaan we op zoek naar aanvullende subsidies en mogelijkheden tot cofinanciering, zodat we deze projecten alsnog kunnen realiseren of geplande projecten naar voren kunnen halen. Overigens weten we nu al dat er zowel van uit de Provincie Groningen als vanuit het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat de komende periode subsidies beschikbaar zullen komen voor het stimuleren van het fietsgebruik en het aanpakken van verkeersveiligheidsknelpunten. In het Meerjarenprogramma Mobiliteit geven we hierover jaarlijks een update.

55

56

Bijlagen

57

58

Bijlage 1 Op 22 april 2015 is de Fietsstrategie Groningen 2015-2025 vastgesteld. Daarin wordt antwoord gegeven op de vijf grootste uitdagingen (groei, bereikbaarheid, gezondheidsverbetering, leefbaarheid en veiligheid) die op ons af komen en waaraan de fiets een belangrijke bijdrage kan én moet leveren. De Fietsstrategie Groningen 2015-2025 is opgebouwd uit vijf (deel)strategieën, namelijk: 1. 2. 3. 4. 5.

De fiets eerst. Een samenhangend fietsnetwerk. Ruimte voor de fiets. Fietsparkeren op maat. Het verhaal van Groningen Fietsstad.

1 – De fiets eerst: Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen borgen we dat de fiets vroegtijdig wordt meegenomen. Daarnaast zorgen we ervoor dat het beheer en onderhoud van bestaande fietsvoorzieningen op orde is. Zo maken we de hoofdroutes met voorrang sneeuwvrij en zorgen we dat ze schoon en veilig blijven. We ruimen glas op en pakken oneffenheden met voorrang aan. Dit doen we zoveel mogelijk buiten de spits. We zorgen binnen de bebouwde kom voor goede verlichting op al onze hoofdroutes vanwege de sociale veiligheid. En we zorgen dat inwoners makkelijk klachten kunnen melden over het beheer en onderhoud van fietsvoorzieningen. 2 – Een samenhangend fietsnetwerk: In de fietsstrategie hebben we ons fietsnetwerk in kaart gebracht. Daarin onderscheiden we het hoofdnetwerk, gericht op de snelle en doorgaande fietser, en het basisnetwerk, ontsluitend en fijnmazig. De samenhang borgen we op twee manieren. In de eerste plaats kijken we integraal naar fietsverbindingen. We benaderen niet elk fietspad apart, maar we richten ons op het fietsnetwerk van deur tot deur. We zetten in op goede verbindingen tussen waar mensen vandaan komen en waar ze naar toe moeten. Bijvoorbeeld naar het stationsgebied, de binnenstad, Zernike Campus, het UMCG, het Martini Ziekenhuis en Europapark/Kempkensberg. In de tweede plaats benaderen we de fiets als onderdeel van de totale vervoersketen.