Begroting 2025 gemeente Gronginen boekwerk - na erratum.pdf
Tekst van het document
% Jongeren (klas 2 en 4 VO) dat zich onvoldoende weerbaar voelt; % Jongeren (klas 2 3n 4 VO) dat psychische klachten heeft;
• •
• •
Meer inwoners zijn tevreden over het eigen leven en voelen zich gezond en gelukkig.
Effect indicator(en)
% Jongeren (klas 2 en 4 VO) dat zich gezond voelt; % Inwoners (18 jaar e.o.) dat aangeeft zich gezond te voelen.
Behaald 2020
Behaald 2021
Behaald 2022
Behaald 2023
Beoogd 2024
Beoogd 2025
Beoogd 2026
% Perceptie onvoldoende weerbaar jongeren (VO) % Psychische klachten jongeren (VO) (MH15 methodiek) *
-
13%
-
13%
-
< 10%
-
-
31%
-
33%
-
< 30%
-
% Ervaren gezondheid jongeren (VO)
-
82%
-
78%
-
> 80%
-
% Ervaren gezondheid volwassenen
80%
-
80%
-
> 85%
-
> 85%
Toelichting De eerste drie bovenstaande effect indicatoren komen allen uit de Jeugdgezondheidsenquête (GGD Groningen). Deze wordt 1x per 2 jaar (op de oneven jaren) afgenomen onder scholieren van het Voortgezet Onderwijs (klas 2 en 4). Voor meer achtergrondinformatie en vergelijking met andere gemeenten in de provincie verwijzen we naar de website GGD in cijfers. * Deze indicator werd voorheen op een andere wijze uitgewerkt. De score voor 2021, die in eerdere P&C-producten gepresenteerd werd, was 24% volgens deze oude methodiek. De nieuwe cijfers baseren zich op de MH15 methodiek en zijn derhalve niet 1:1 vergelijkbaar met de oude variant. Om in deze reeks wel de ontwikkeling te kunnen tonen zijn hier de scores volgens de nieuwe methodiek met terugwerkende kracht gepresenteerd. De vierde van de bovenstaande effect indicatoren komt uit de wijkenenquête Leefbaarheid & Veiligheid (OIS Groningen). Deze wordt 1x per 2 jaar (op de even jaren) afgenomen onder een substantieel deel van de inwoners van Groningen. Voor meer achtergrondinformatie of gebiedsgerichte verdiepingen verwijzen we naar de gemeentelijke Basismonitor. VI: Relatie doelen en effect indicatoren t.a.v. 'Leef- en gezondheidspatronen' Doelen
Effect indicator(en)
•
•
Minder (jonge) kinderen en jeugdigen komen in aanraking met genotsmiddelen, zoals alcohol, tabak en drugs.
•
88
% Jongeren (klas 2 en 4 VO) dat te kennen geeft in de laatste 4 weken (wel eens) alcohol te hebben gedronken; % Jongeren (klas 2 en 4 VO) dat te kennen geeft in de afgelopen maand cannabis te hebben gebruikt.
Effect indicator(en)
Behaald 2020
Behaald 2021
Behaald 2022
Behaald 2023
Beoogd 2024
Beoogd 2025
Beoogd 2026
% Alcoholgebruik jongeren (VO)
-
26%
-
27%
-
< 25%
-
% Cannabisgebruik jongeren (VO)
-
8%
-
7%
-
< 5%
-
Toelichting De bovenstaande effect indicatoren komen beide uit de Jeugdgezondheidsenquête (GGD Groningen). Deze wordt 1x per 2 jaar (op de oneven jaren) afgenomen onder scholieren van het Voortgezet Onderwijs (klas 2 en 4). Voor meer achtergrondinformatie en vergelijking met andere gemeenten in de provincie verwijzen we naar de website GGD in cijfers. Relevante beleidsnota's Het deelprogramma is verder uitgewerkt in de volgende beleidsdocumenten: Stimulering Samenlevingsopbouw Nota 'Sociale basis voor elkaar' 2023-2026 Nota Mantelzorg 'Van onschatbare waarde' 2023-2026 Uitvoeringsprogramma 'Ouderen en wijzer in Groningen' 2023-2026 Sociale basis: Actielijn vrijwillige inzet 2023-2026 Sociale basis: Actielijn eenzaamheid 2023-2026 Diversiteitsagenda 2.0 'Iedereen is anders en in Groningen is ruimte voor iedereen' (2021) Sociale basis: Actielijn sociaal-culturele accommodaties 2023-2026 Publieke Gezondheid Healthy Ageing Visie - De G6 voor een Gezonde Stad Groningen (2017) Gezondheidsnota 'Gezond Leven in 050' (2023) Plan van Aanpak GALA en Sportakkoord gemeente Groningen Preventie- en handhavingsplan middelengebruik Actieplan Mentale Gezondheid Jongeren Passende Ondersteuning Kadernota Positief Opgroeien, preventief integraal jeugdbeleid Gemeente Groningen 2022 – 2032 Kadernotitie Transformatieagenda Jeugdhulp Groninger gemeenten 2018-2020 Koersdocument visie inkoop jeugdhulp
gemeente Groningen (2020) Versnelling transformatie sociaal domein in control 2018-2020 Beleidsplan/ Uitvoeringsplan Vernieuwing Sociaal Domein gemeente Groningen 2014/2015 Meerjarenprogramma 'Van Beschermd wonen naar wonen met begeleiding op maat' (2015) Gemeenschappelijke Regeling Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en Inloopvoorziening GGz 2024 Kadernota Positief Opgroeien 2022-2032 Regiovisie regio Groningen, norm voor opdrachtgeverschap (jeugd) 2021 Zorg en Veiligheid Leidraad ontwikkeling Maatschappelijke opvang 2021-2023 Beleidskader veiligheid 2021-2024 Plan van aanpak Groningen Preventie met Gezag (2023) Actieplan huiselijk geweld, kindermishandeling en geweld tegen vrouwen (2023)
89
Relevante ontwikkelingen Stimulering samenlevingsopbouw Sociale basis In de overkoepelende nota ‘De sociale basis, voor elkaar’ 2023-2026 beschrijven we het belang van een sterke samenhang in de samenleving, in de wijken en dorpen van onze gemeente. Door het versterken van de bestaande, herkenbare sociale infrastructuur, ondersteunen we het werken aan een sterke samenhang en werken we aan het versterken van de sociale basis. We hebben nieuw beleid ontwikkeld of beleid opnieuw vastgesteld. Daarvoor werken we aan de acht actielijnen; sociaal-culturele accommodaties, ouderen (inclusief dementie), eenzaamheid, mantelzorg, vrijwilligerswerk, sociaal werk, bewonersorganisaties en -initiatieven en de doorgaande dialoog. De actielijnen mantelzorg, eenzaamheid, vrijwilligers en sociaal-culturele accommodaties en het uitvoeringsprogramma ouderen zijn volop in de uitvoering. We werken verder aan de actie lijnen bewonersorganisaties en -initiatieven en sociaal werk en zetten in op de doorgaande dialoog met inwoners en samenwerkingspartners. Diversiteit Er wordt jaarlijks uitvoering gegeven aan de diversiteitsagenda 2.0. In 2025 zal de realisatie van de twee slavernijmonumenten - die verwijzen naar het WIC- en VOC slavernijverleden van de gemeente - vorm krijgen. Daarnaast zal de uitvoering van het actieplan antiracisme een prominente rol gaan spelen.
Met het programma Veilige Steden werken we aan het tegengaan van grensoverschrijdend gedrag. In 2025 staat dit onderwerp hoog op de maatschappelijke agenda. Publieke gezondheid De gezondheidszorg en GGZ worden steeds duurder en wachtlijsten worden langer. Ook in Groningen zien we grote uitdagingen op het gebied van bijvoorbeeld mentale gezondheid en middelengebruik. Om deze uitdagingen aan te gaan is een omschakeling in denken in preventie hierbij noodzakelijk. Het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) vragen om een andere manier van kijken naar en werken aan onze uitdagingen in het sociaal en medisch domein. Met het IZA streven we naar een regionale samenwerking waarbij de noodzakelijke transformatie van zorg naar preventie moet worden bewerkstelligd. Het GALA geeft richting aan lokale keuzes op het gebied van sport, gezondheid en sociale basis. Beide akkoorden hebben een specifieke uitkering (SPUK) om inhoud en uitvoering te geven aan de plannen die in het regioplan (IZA) en regioplan mentale gezondheid, behorende bij de regiovisie en het lokale plan van aanpak (GALA) zijn beschreven. Beide akkoorden zijn gestart in 2023 en lopen t/m 2026.
Vanuit deze akkoorden werken we aan het inrichten van vijf ketenaanpakken: Kansrijke Start, de Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI), Kinderen op Gezond Gewicht, Valpreventie en Welzijn op Recept (WoR). Landelijk wordt met het nieuwe regeerakkoord echter bezuinigd op publieke gezondheid: er zijn geen structurele middelen beschikbaar en incidentele transformatiemiddelen zijn alleen aan zorginnovatie verbonden. Passende ondersteuning Jeugdhulp Het mentale welzijn van kinderen en jongeren is steeds meer onder druk komen te staan. En we zien dat ouders soms moeite hebben met opvoeden. Het landelijke beeld is dat jeugdzorg steeds meer gaten dichtloopt die ontstaan door problemen op andere gebieden zoals onderwijs, GGZ zorg, wonen, meervoudige problematiek van ouders en de verandering van sociale normen. Binnen de landelijke Hervormingsagenda Jeugd 2023- 2028 is een reeks maatregelen opgesteld om passende jeugdhulp steeds meer in de context van het gezin en de nabije omgeving te organiseren. Hierbij opgemerkt dat het budget voor jeugdhulp de komende jaren onder druk staat. De maatregelen hebben in grote lijnen betrekking op de reikwijdte van de Jeugdwet en op het gebied van het voorkomen en verminderen van jeugdhulp. Daarnaast bevat de Hervormingsagenda Jeugd ook maatregelen op het 90
gebied van inkoop. Deze agenda is niet los te zien van de ontwikkeling rondom het versterken van lokale teams en ondersteunende verbetermaatregelen op andere beleidsterreinen zoals onderwijs en bestaansrecht. Naast de landelijke Hervormingsagenda Jeugd is de andere landelijke pijler waar wij ons gemeentelijk beleid aan toetsen het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. In het Toekomstscenario staan kinderen en volwassenen die thuis te maken krijgen met onveiligheid centraal. Zij moeten kunnen rekenen op tijdige en passende hulp, ondersteuning en bescherming, waarbij alleen wordt ingegrepen als dat nodig is. Hier geven wij in Groningen samen met de regio invulling aan. Voor kwetsbare kinderen en jongeren (en gezinnen) die in complexe situaties opgroeien, werken we in Noord Nederland samen aan een vernieuwend dekkend zorglandschap. Samenwerking in (boven)regionaal verband met (Groninger) gemeenten, onderwijs en de maatschappelijke partners is en blijft belangrijk en zetten wij voort. We zullen waar mogelijk gaan sturen op het goed verdelen van schaarste van menskracht in de jeugdzorg zodat de meest kwetsbare kinderen en jongeren op onze hulp kunnen vertrouwen. Wij willen dat onze kinderen en jongeren in de gemeente Groningen zonder zorg(en) en met gelijke kansen kunnen opgroeien en zich vrij en veilig kunnen ontwikkelen.
Meer jeugdhulp is naar ons idee niet zonder meer de oplossing. We pakken de omstandigheden aan en bieden gezinnen gerichte ondersteuning aan. Het is belangrijk dat we het gedrag van kinderen minder problematiseren en minder medicaliseren. De aanpak voor hulp en ondersteuning is in Groningen laagdrempelig, zo thuis en lokaal mogelijk rondom het kind en het gezin georganiseerd. De ontwikkeling van de Basis jeugdhulp, georganiseerd door WIJ Groningen, draagt hier aan bij. Deze lijn zetten we met lef en daadkracht voort. Voor het komende jaar zien we kansen om de individuele jeugdhulp te verminderen door te investeren in preventie en verdere transformatie en collectivering van de jeugdhulp. Maatschappelijke ondersteuning Bij het nastreven van onze doelen op het gebied van maatschappelijke ondersteuning werken we nauw samen met WIJ Groningen en met de door ons gecontracteerde zorgaanbieders. We zijn wettelijk verplicht om via aanbestedingen contracten af te sluiten met zorgaanbieders, maar dit biedt ook kans om te sturen op de samenwerking. Met die samenwerking hopen we te komen tot betere resultaten en het hoofd te bieden aan de toenemende vergrijzing en de daarbij horende financiële uitdagingen.
In 2025 treffen we voorbereidingen voor een nieuwe overeenkomst voor het gebiedsondersteunend netwerk (GON = dagbesteding, individuele begeleiding en kortdurend verblijf), het collectief vervoer en woonvoorzieningen (denk aan aangepaste keukens of badkamers). Beschermd Wonen Rondom het thema Beschermd Wonen werken de Groninger gemeenten samen via het regionale programma Beschermd Wonen & Opvang (BW&O). We werken hierin naast diverse andere thema en bedrijfsvoeringszaken inhoudelijk gezamenlijk aan de transformatie van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis. Hierin zijn diverse regionale en lokale acties in gang gezet. Zorg en Veiligheid Maatschappelijke Opvang De landelijke ambitie om in 2030 geen dakloosheid meer te kennen moet worden vertaald naar de regio en de lokale gemeenten. We investeren in de fundamentele visie op het voorkomen en tegengaan van dakloosheid. En dat is: wonen eerst. Door preventief meer, slimmer en integraler in de keten samen te werken voorkomen we dat mensen in dakloosheid terecht (dreigen te) komen. Voor de mensen die al dakloos zijn zoeken we naar (on)conventionele oplossingen om een stabiele woonplek te realiseren. Op het snijvlak van zorg en veiligheid zien we een aantal complexe uitdagingen in Groningen. Dat beeld wordt ook gezien in andere grote steden.
We zien groepen inwoners vastlopen in de complexiteit van de verschillende systemen en willen voorkomen dat zij hier de dupe van worden en dat overige inwoners hier ernstige hinder van ondervinden. Het gaat niet om grote groepen inwoners. De maatschappelijke impact is wel groot. Enkele incidenten kunnen leiden tot grote inzet, veel onrust en helaas ook slachtoffers, die mogelijk voorkomen hadden kunnen worden. 91
Zorg en veiligheid We zien een toename in complexe casuïstiek, waarbij mensen zich in een kwetsbare en onveilige situatie bevinden. Onze focus ligt op meerdere thema’s: prostitutiebeleid, de aanpak mensenhandel, jeugd en veiligheid, voor- door- en nazorg detentie, personen met onbegrepen gedrag en de ketenveldnorm. We zien in al deze thema’s een vergrote, tweeledige druk op het sociaal domein. Enerzijds heeft het sociaal domein te maken met beperkte middelen en anderzijds neemt, mede door toenemende problematiek, een trend van ambulantisering en schaarste op het gebied van beveiligde bedden, de verwachting van het sociaal domein toe. We investeren in het organiseren van passende opvang en ondersteuning voor deze doelgroep en we hebben meer focus op preventieve middelen in een vroeg stadium. Vroegsignalering, immers, voorkomt escalatie en de mogelijke inzet van zwaardere zorg. En tegelijkertijd investeren we in toezicht op partijen die zorg en ondersteuning aanbieden, opdat zorgmiddelen die hiervoor worden aangewend rechtmatig worden ingezet. En dat de mensen de benodigde zorg en ondersteuning ontvangen. Om te komen tot een oplossing voor deze uitdagingen hebben we aandacht voor zowel interne, als externe implicaties. Zo scherpen we beleid aan, grijpen we in waar nodig bieden we tegelijkertijd perspectief aan onze inwoners.
Dit vraagt een intensieve samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners. We willen toewerken naar een systeem waarbij deze groep inwoners geholpen wordt en centraal staat. Landelijke Vreemdelingen Voorziening (LVV) In de LVV bieden we opvang en begeleiding aan vreemdelingen zonder recht op opvang of verblijf. De LVV komt per 11-2025 als zodanig te vervallen. Met het beëindigen van de convenanten en de financiering van het Rijk; is de doelgroep nog niet verdwenen. Daar willen we de locatie (Helsinkiweg) geschikt maken voor de opvang en begeleiding van meerdere doelgroepen; waaronder ongedocumenteerden. Zo maken we efficiënt gebruik van de beschikbare bedden en blijven we opvang met perspectief bieden in een andere setting. Daarnaast blijven we ons, samen met ketenpartners inzetten om overlast van ongedocumenteerden tegen te gaan, te begrenzen en te bewegen tot terugkeer. Vrijwillig waar mogelijk; gedwongen waar nodig.
Resultaten, activiteiten en prestatie-indicatoren De resultaten geven aan wat we willen bereiken. De activiteiten geven aan wat we daarvoor doen. De prestatie indicator(en) meten de voortgang van de resultaten. De opbouw is opgesteld aan de hand van de beleidsvelden Stimulering samenlevingsopbouw, Publieke gezondheid, Passende ondersteuning en Zorg en veiligheid. Wat willen we bereiken? (resultaten) Stimulering samenlevingsopbouw Accommodaties en initiatieven • Er is een passend aanbod van sociaal-culturele accommodaties in de buurten, wijken en dorpen, aansluitend op de behoeften en kenmerken van de verschillende gebieden. •
Via toegankelijke en laagdrempelig georganiseerde initiatieven wordt aan inwoners de mogelijkheid geboden om elkaar te ontmoeten, om deel te nemen aan activiteiten en om iets voor elkaar te kunnen betekenen. Samenlevingsopbouw en vrijwilligerswerk • Inwoners worden ondersteund bij het organiseren/uitvoeren van collectieve initiatieven in hun woonomgeving; • Sociale verbanden tussen inwoners in buurten, wijken en dorpen zijn versterkt; • Informele en formele partijen in de gebieden weten elkaar te vinden en versterken elkaar.
Wat gaan we daar voor doen? (activiteiten)
•
Het uitvoering geven aan de nota Sociaal Culturele Accommodaties 'Open naar elkaar 2023-2026', waaronder het subsidiëren van buurtaccommodaties en dorpshuizen.
•
Het subsidiëren van bewonersorganisaties en het ondersteunen van waardevolle initiatieven met of door inwoners.
•
Het subsidiëren van samenlevingsopbouw. Hierbij richten we ons onder meer op: het organiseren van het jongeren- en opbouwwerk; het verbinden van informele en formele structuren en initiatieven in en rondom buurten, wijken en dorpen;
92
•
Inwoners zijn actief gestimuleerd tot en ondersteund bij het verrichten van vrijwilligerswerk.
Mantelzorg en eenzaamheid • Mantelzorgers voelen zich gesteund en gewaardeerd bij de uitvoering van hun zorgtaken; • Er is zichtbaarheid gegeven aan de betekenis die mantelzorgers hebben op het leven van anderen en de mogelijkheden die zij hebben om verlicht te worden in deze taken.
•
Eenzaamheid is bespreekbaar gemaakt, alsmede wat iemand eraan kan doen, zelf of voor een ander; • Beroepskrachten, inwoners en andere betrokkenen zijn toegerust om mensen die met eenzaamheid kampen te herkennen en te ondersteunen. Diversiteit en inclusie • De verschillende thema’s uit de Diversiteitsagenda zijn maatschappelijk zichtbaar gemaakt en krijgen een podium in het publieke debat; • Er is een bredere maatschappelijke bewustwording gecreëerd ten aanzien van deze thema’s en de invloed die deze kunnen hebben op het leven van onze inwoners. • Ter bevordering van sociale acceptatie worden inwoners vanuit een sociaal veilige omgeving gefaciliteerd om elkaar te kunnen ontmoeten en om zich te kunnen ontplooien. Publieke gezondheid Kansrijke Start • Alle kinderen hebben een zo goed mogelijke start van het leven.
• •
•
•
•
•
• • •
Leefstijl en Gedrag • Kinderen worden goed ondersteund bij het krijgen van een gezonde leefstijl.
• •
• •
Volwassenen worden goed ondersteund bij het krijgen van een gezond gewicht.
•
het faciliteren van ouderennetwerken en ontmoetingsplekken voor ouderen. Het uitvoering geven aan de actielijn 'Ode aan de vrijwilliger 2023'; Het subsidiëren van samenwerkingspartners die voor ons het beleid uitvoeren, zoals het steunpunt vrijwillige inzet LINK050 en (vrijwilligers-) organisaties als Humanitas, HIP en Present en Jasmijn.
Uitvoering geven aan de actielijn mantelzorg 'Van onschatbare waarde', waaronder: het subsidiëren van het Steunpunt mantelzorg (Humanitas) voor het uitvoeren van taken rondom mantelzorgwaardering en ondersteuning; Het organiseren van een mantelzorgcampagne voor mantelzorgers en professionals en het uitvoeren van de pilot ‘mantelzorgmakelaar’. Uitvoering geven aan de nota ‘Aanpak eenzaamheid in Groningen’, met onder meer: het subsidiëren van Humanitas voor de trekkersrol van het netwerk eensamen050 de lokale aanpak die zich richt op het verminderen van eenzaamheid.
Uitvoering geven aan de verschillende activiteiten uit de Diversiteitsagenda, waaronder: het (mede)organiseren van evenementen en bijeenkomsten, zoals Organge the wold, Antiracisme, Keti Koti en de Pride; het realiseren van o.a. vlagmomenten en twee slavernijmonumenten. Het subsidiëren van partijen die een bijdrage leveren aan een diverse en inclusieve gemeente, zoals discriminatie.nl/Waard, Stichting Jasmijn en COC.
Uitvoering geven aan positief opgroeien, onderdeel ‘Kansrijke Start’. Het wijkgericht inrichten van de samenwerking rond de thema's van de kansrijke start. Het wijkgericht aanbieden van activiteiten aan jonge ouders. Het wijkgericht inrichten van de ketenaanpak kinderen op gezond gewicht. Onderdelen hiervan zijn: positieve gezondheid, zorg en ondersteuning, schuldhulp, opvoeding, bewegen en voeding. De verdere borging van de JOGG-aanpak in de wijkvernieuwingswijken. Het inrichten van de ketenaanpak gecombineerde leefstijlinterventie (GLI).
93
• •
Kinderen gebruiken geen alcohol, cannabis, tabak, vapes of drugs; Volwassenen gebruiken niet problematisch.
•
Onderdelen hiervan zijn: zorg en ondersteuning op o.a. sociaal-emotioneel gebied, schuldhulp, opvoeding, bewegen en voeding.
•
Uitvoering geven aan het Preventie & Handhavingsplan middelengebruik; Uitvoering geven aan het implementatietraject "Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO)" waarbij we inzetten op de omgeving rondom de jongeren (gezin, school, leeftijdsgenoten en vrijetijdsvoorzieningen); Het op minimaal zes scholen inzetten van het interventieprogramma Helder op School; Het creëren van zoveel mogelijk rookvrije plekken, vooral daar waar kinderen komen.
•
• • Mentale Gezondheid • Het ondersteuningsaanbod bij mentale uitdagingen is voor jongeren goed vindbaar; • Jongeren bespreken mentale uitdagingen; • Jongeren met mentale problemen zoeken ondersteuning.
• • •
• •
•
Passende ondersteuning Toegang ondersteuning • Inwoners weten de weg naar en hebben eenvoudig toegang tot informatie en advies bij een hulpvraag; • (Verborgen) hulpvragen zijn tijdig gesignaleerd en op de juiste plek opgepakt.
• • •
•
(Specialistische) hulpvragen van inwoners zijn tijdig en op de juiste plek opgepakt en binnen de daarvoor afgesproken termijnen afgehandeld; Inwoners krijgen waar nodig ondersteuning bij de vraagverheldering van de ondersteuningsbehoefte; Inwoners komen met de betrokken professional(s) tot een gedragen ondersteuningsplan en houden zo veel mogelijk regie bij de uitvoering ervan; Bij de uitvoering van het ondersteuningsplan wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van inzet vanuit de sociale basis.
• • • •
•
Uitvoering geven aan het actieplan mentale gezondheid jongeren; Communiceren over het bespreken en ondersteuning van mentale uitdagingen; Het beschikbaar stellen van een lokale sociale kaart voor jongeren en hun ouders/verzorgers en voor professionals. Het opzetten van een ecosysteem mentale gezondheid in de regio; Het beschikbaar hebben van het juiste aanbod op de juiste plek, met o.a. laagdrempelige steunpunten, Welzijn op recept, benutten ervaringsdeskundigheid, herstelcentra en diverse gespreksvormen. Uitwerking geven aan de wettelijke verplichtingen integrale suïcidepreventie in de Wpg.
Het organiseren van laagdrempelige steunpunten in de buurten, wijken en dorpen, waarbij we ons (o.a.) richten op: outreachend te werk gaan; het zorg dragen voor een netwerkaanpak met de verschillende betrokken organisaties. Het organiseren van een toeleiding tot passende maatschappelijke ondersteuning voor inwoners met een daaraan gerelateerde ondersteuningsbehoefte, waarbij we ons (o.a.) richten op: het in afstemming met huisartsen verleggen van de jeugdhulpindicaties naar de Toegang (WIJ Groningen); het tijdig afhandelen van onderzoeken; het in samenspraak met de inwoner komen tot passende oplossingsstrategieën bij hulpvragen waarbij oplossingen in de sociale basis zoveel mogelijk worden benut. Het organiseren van onafhankelijke cliëntondersteuning en het waarborgen van een juiste bejegening richting de inwoner (klachtenfunctionarissen).
94
Jeugdhulp (incl. Basis Jeugdhulp) • De ondersteuning sluit aan bij de hulpvraag en situatie van het kind en gezin en wordt zo gezinsgericht en thuis mogelijk ingezet (mogelijkheden eigen netwerk, e.d.); • De specialistische jeugdhulp is - aansluitend op de basisjeugdhulp - in (boven)regionaal verband is georganiseerd; • Uithuisplaatsing van kinderen hoeft steeds minder voor te komen; • Escalatie en verzwaring van problematiek is - door preventieve inzet - zoveel mogelijk voorkomen; • De meeste hulp en ondersteuning is - geredeneerd vanuit het lokale ondersteunings- en zorglandschap - op fietsafstand beschikbaar; • De ondersteuning rond de overgang naar het 18e levensjaar is zonder onderbreking (domeinoverstijgend) vormgegeven.
Maatschappelijke ondersteuning (incl. GON) • Inwoners met (ernstige) belemmeringen in de redzaamheid krijgen passende ondersteuning in de vorm van een Wmo voorziening; • de geboden ondersteuning is aansluitend op de hulpvraag en de persoonlijke situatie van de inwoner; • Inwoners kunnen zich langer vanuit de eigen thuissituatie - dan wel zo thuis mogelijk - redden in het alledaagse en blijven naar mogelijkheden en behoefte meedoen in het maatschappelijk verkeer; • Inwoners die beschermd wonen stromen zo duurzaam mogelijk uit, waar van belang met passende vervolgondersteuning.
Zorg en veiligheid Maatschappelijke opvang • De (risicogroep van de) populatie dak- en thuislozen is in beeld en waar nodig wordt er tijdig geschakeld met de keten 'preventie - zorg veiligheid'; • Als gevolg van het voorgaande is de instroom in de maatschappelijke opvang zo beperkt mogelijk gebleven; • Dak- en thuislozen ontvangen passende hulp (i.r.t. onder meer huisvesting/opvang, inkomen/schulden en dagbesteding). Huiselijk geweld en kindermishandeling • Alle vormen van huiselijk geweld worden zo snel en adequaat mogelijk gesignaleerd; • Slachtoffers zijn tijdig in een stabiele, veilige situatie gebracht
•
•
Het organiseren van en het toezien op de uitvoering van de taken i.h.k.v. de Jeugdwet, waarbij we ons (o.a.) richten op: het ondersteunen en versterken van het voorliggend veld en preventief aanbod en het waar mogelijk verminderen van specialistische jeugdhulp (Positief Opgroeien); het bestendigen en verstevigen van de Basis Jeugdhulp (BJH); Het in afstemming met huisartsen verleggen van de jeugdhulpindicaties naar de Toegang (WIJ Groningen) ten behoeve van een gezinsgerichte aanpak. Het in samenhang met de regio implementeren van de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd o.a. door: het doorontwikkelen van het zorglandschap gericht op de (hoog)specialistische ambulante jeugdhulp en meer taakgericht financieren; het met jeugdhulpaanbieders aangaan van een ontwikkeltraject gericht op het anders vormgeven van de jeugdhulp (o.a. van individu naar gezin); het uitwerken van de ombouw van de jeugdhulp plus en het ontwikkelen van kleinschalige voorzieningen; het ondersteunen en versterken van de pleegzorg.
•
Het organiseren van en het toezien op de uitvoering van de taken i.h.k.v. de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), waarbij we ons (o.a.) richten op: het verlenen van Huishoudelijke Hulp, Begeleiding, Beschermd Wonen en hulpmiddelen en voorzieningen; het toezicht houden op een rechtmatige toekenning van ondersteuning.
•
Uitvoering geven aan het Gronings Actieplan Dakloosheid, met daarin accent op: het voorkomen van dak- en thuisloosheid, activiteiten gericht op vinden van passende huisvesting en het aanpakken van inkomensen schuldproblematiek; het organiseren van verschillende opvangvoorzieningen en -locaties, zoals dagbesteding, 24-uurs opvang, vrouwenopvang, etc.
•
(Lokaal) Uitvoering geven aan het actieplan 'In Groningen is iedereen veilig thuis', met onder meer:
95
•
brede publiekscampagne, laagdrempelig steunpunt geweld tegen vrouwen, deskundigheidsbevordering brede groep professionals, e.a.; (regionaal) Uitvoering geven aan het actieplan 'Seksueel geweld', de aanpak ouderenmishandeling en de pilot 'Slachtofferdevice bij stalking'; (regionaal) Het faciliteren van meerdere voorzieningen en trajecten, waaronder: de Vrouwenopvang, Veilig Thuis en het Centrum Seksueel Geweld; carrouselgroepen voor plegers, Intensief Casemanagement en Kindhulpverlening bij huisverboden.
Alle betrokkenen krijgen passende hulp.
•
•
Onbegrepen gedrag en weerbaarheid • Personen die een risico vormen op het domein van zorg- en veiligheid zijn vroegtijdig in beeld; • De weerbaarheid en veerkracht van jongeren en jongvolwassenen die een risico vormen op het domein van zorg- en veiligheid is vergroot; • Personen die een risico vormen op het domein van zorg- en veiligheid (en niet ontvankelijk zijn voor zorg of ondersteuning), ontvangen passende ondersteuning.
•
Het faciliteren van doelgroepbrede vormen van signalering, contact zoeken, analyse en ondersteuning, gericht op het voorkomen van escalatie; Opstellen van en uitvoering geven aan een integraal actieplan aanpak Personen met Onbegrepen gedrag; Investeren in jongeren en jeugdigen conform de acties en interventies uit het programma Preventie met Gezag; Werken aan een actiegerichte integrale aanpak ter voorkoming van de onrechtmatige besteding van zorgmiddelen.
• • •
Prestatie indicator(en) I: Relatie resultaten en prestatie indicatoren t.a.v. kwaliteit dienstverleningsstructuur Resultaten
Prestatie indicator(en)
•
•
Voorzieningen en regelingen zijn laagdrempelig georganiseerd en toegankelijk;
% Inwoners (18 jaar e.o.) met een Wmo maatwerk voorziening dat aangeeft te weten waar te moeten zijn met een hulpvraag; % Inwoners (18 jaar e.o.) met een Wmo maatwerk voorziening dat aangeeft snel tij zijn geholpen bij een hulpvraag;
•
•
De dienstverlening is gericht op de leefwereld van de inwoner en sluit aan bij de aard en context van diens hulpvraag.
•
% Inwoners (18 jaar e.o.) met een Wmo maatwerk voorziening dat aangeeft zich serieus genomen te hebben gevoeld door de medewerker; % Inwoners (18 jaar e.o.) met een Wmo maatwerk voorziening dat aangeeft samen met de medewerker te hebben gezocht naar een passende oplossing.
•
Prestatie indicator(en) % Perceptie weten waar te moeten zijn % Perceptie snel geholpen bij hulpvraag
Behaald 2020
Behaald 2021
Behaald 2022
Behaald 2023
Beoogd 2024
Beoogd 2025
-
77%
76%
79%
-
> 80%
-
77%
70%
74%
> 80%
> 80%
96
% Perceptie serieus genomen door medewerker % Perceptie samen gezocht naar oplossing
-
87%
85%
87%
> 85%
> 85%
-
80%
79%
84%
> 85%
> 85%
Toelichting De bovenstaande vier prestatie indicatoren komen allen uit het Cliëntervaringsonderzoek (CEO) Wmo (OIS Groningen). Deze wordt 1x per jaar afgenomen onder een substantieel deel van de inwoners met een Wmo voorziening in het voorgaande jaar. In 2020 is dit onderzoek i.v.m. de Corona-pandemie niet uitgevoerd. Voor meer achtergrondinformatie verwijzen we naar het onderliggende onderzoeksrapport.
II: Relatie resultaten en prestatie indicatoren t.a.v. kwaliteit geboden ondersteuning Resultaten
Prestatie indicator(en)
•
•
Er is een adequaat ondersteuningsaanbod voor inwoners voor wie de redzaamheid anders (ernstig) wordt belemmerd;
% Inwoners (18 jaar e.o.) met een Wmo maatwerk voorziening dat aangeeft dat de geboden ondersteuning past bij de hulpvraag; % Inwoners (18 jaar e.o.) met een Wmo maatwerk voorziening dat aangeeft dat de kwaliteit van de geboden ondersteuning goed is;
•
•
De geboden ondersteuning en/of zorg draagt bij aan het kunnen (blijven) participeren in het alledaagse.
•
% Inwoners (18 jaar e.o.) met een Wmo maatwerk voorziening dat aangeeft door de geboden ondersteuning de dingen die men wil beter te kunnen doen (eigen regie); % Inwoners (18 jaar e.o.) met een Wmo maatwerk voorziening dat aangeeft door de geboden ondersteuning zich beter te kunnen redden (zelfredzaamheid).
•
Prestatie indicator(en) % Perceptie ondersteuning passend bij hulpvraag % Perceptie kwaliteit geboden ondersteuning goed % Perceptie meer eigen regie door ondersteuning % Perceptie hogere zelfredzaamheid door ondersteuning
Behaald 2020
Behaald 2021
Behaald 2022
Behaald 2023
Beoogd 2024
Beoogd 2025
-
86%
83%
83%
> 85%
> 85%
-
84%
83%
80%
> 85%
> 85%
-
82%
82%
80%
> 85%
> 85%
-
85%
84%
83%
> 85%
> 85%
Toelichting De bovenstaande vier prestatie indicatoren komen allen uit het Cliëntervaringsonderzoek (CEO) Wmo (OIS Groningen). Deze wordt 1x per jaar afgenomen onder een substantieel deel van de inwoners met een Wmo voorziening in het voorgaande jaar. In 2020 is dit onderzoek i.v.m. de Corona-pandemie niet uitgevoerd. Voor meer achtergrondinformatie verwijzen we naar het onderliggende onderzoeksrapport.
97
Achtergrondinformatie t.a.v. beroep op ondersteuning en/of zorg Kengetallen Entree en toegang WIJ-Groningen Aantal geregistreerde meldingen entree stichting WIJ-Groningen % Meldingen WIJ-Groningen dat is afgehandeld via inzet 'eigen netwerk' en/of 'sociale basis' Aantal meldingen dat is doorgezet naar een wettelijke melding (en leidt tot onderzoek) % Meldingen dat is doorgezet naar een wettelijke melding (en leidt tot een onderzoek Jeugdwet (Jw) Aantal personen met een traject Basis Jeugdhulp (BJH) in het lopende jaar Aantal personen met tenminste één voorziening i.h.k.v. de Jeugdwet in het lopende jaar Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Aantal personen met tenminste één voorziening 'Huishoudelijke Hulp' i.h.k.v. de Wmo Aantal personen met tenminste één voorziening 'Begeleiding'(incl. GON) i.h.k.v. de Wmo Aantal personen met tenminste één voorziening 'Hulpmiddelen' i.h.k.v. de Wmo Aantal personen met tenminste één voorziening 'Beschermd Wonen' i.h.k.v. de Wmo Opvang en Veilig Thuis Aantal geregistreerde dakloze personen in de Provincie Groningen Aantal personen die verblijven in de openbare ruimte Aantal meldingen van kindermishandeling bij Veilig Thuis Aantal meldingen van huiselijk geweld bij Veilig Thuis
Behaald 2020
Behaald 2021
Behaald 2022
Behaald 2023
30.984
27.003
33.236
35.873
-
37%
52%
43%
17.264
15.159
15.830
18.923
-
58%
48%
53%
-
-
-
-
5.505
5.558
5.459
5.162
5.790
5.974
6.210
6.261 *
3.631
3.519
3.338
3.210
2.778
2.607
2.695
2.599
1.186
1.131
964
986
708
805
150
186
744 904
1007
Beoogd 2024
Beoogd 2025
* Betreft per 2023 enkel indicaties i.v.m. nieuw contract
Prestatie indicator(en) Zorg en veiligheid Aantal jeugdigen met een beschermingsmaatregel Aantal jeugdigen dat uit huis geplaatst wordt Aantal mensen in LVV-Groningen Aantal personen die tijdelijk verblijven in de vrouwenopvang, inclusief kinderen en jongeren tot 17 jaar Aantal huisverboden Aantal meldingen seksueel geweld (regio)
Behaald 2022
Behaald 2023
612
557
72** 180 124
111
175 <140
<100 <140
22 337
26 357
>40 >200
>25 >350
Met de bovenstaande indicator(en) wordt de voortgang van de uitvoering van ons beleid gemeten. Indien er geen cijfers beschikbaar zijn voor dat jaar, staat er een streepje. In dat geval wordt de indicator niet jaarlijks gemeten.
98
Financiën Financieel overzicht lasten en baten 03.3
Welzijn, gezondheid, zorg en diversiteit Omschrijving (Bedragen x 1.000 euro)
Rekening 2023
Actuele Begroting 2024
Primitieve begroting 2025
2026
2027
2028
Lasten
342.821
344.762
368.588
361.040
368.274
379.235
Baten
29.808
20.602
15.518
14.578
13.074
13.091
-313.013
-324.160
-353.070
-346.462
-355.200
-366.144
Totaal toevoegingen
6.049
8.375
0
0
400
400
Totaal onttrekkingen
4.412
7.872
5.306
56
56
56
-314.650
-324.663
-347.764
-346.406
-355.544
-366.488
Saldo van baten en lasten voor reservemutaties Reserve mutaties
Saldo van baten en lasten na reservemutaties
Financiële toelichtingen begroting 2025 Hieronder lichten we achtereenvolgens toe waar het geld vandaan komt en waar het naartoe gaat, welke extra middelen er beschikbaar worden gesteld en of daar extra dekking tegenover staat. Hierbij geven we op hoofdlijnen aan wat de verschillen zijn in beschikbare baten en lasten ten opzichte van de vorige begroting. Toelichtingen op baten en lasten begroting 2025
3.3: Welzijn, gezondheid, zorg en diversiteit
Lasten
Baten
Saldo
Begroting 2025
368.588
15.518
-353.070
9.616
221
-9.395
Bestaand beleid 2025
358.972
15.297
-343.675
Verschil ten opzichte van 2024
14.210
-5.305
-19.515
Waarvan intensiveringen 2025
Waar gaat het geld voornamelijk naar toe (bestaand beleid), inclusief verklaring verschil ten opzichte van begroting 2024 op hoofdlijnen (schuin gedrukt): Lasten
3.3: Welzijn, gezondheid, zorg en diversiteit Sociaal-culturele en welzijnsinstellingen We hebben 6,4 miljoen euro begroot voor de ondersteuning van sociaal-culturele organisaties zoals dorpshuizen en buurt- en wijkcentra. Ten aanzien van het gemeentelijke vastgoed hebben we 1,8 miljoen euro begroot voor kapitaallasten, energie, onderhoud en verzekeringen. We ontvangen 0,3 miljoen euro aan huuropbrengsten en doorberekende faciliteiten. Bevorderen sociale samenhang en leefbaarheid We zetten de middelen onder andere in voor mantelzorg, maatschappelijke dienstverlening, bewonersorganisaties en vrijwilligerswerk. Positief opgroeien en innovatie jeugd
99
8.200
Baten 300
7.400
2.500
900
Positief Opgroeien is het beleidskader van waaruit wij preventief inzetten op gezond, kansrijk en veilig opgroeien van kinderen en jongeren. We hebben hiervoor (inclusief School als Wijk) 2,5 miljoen euro begroot. We ontvangen hiervoor diverse bijdragen, onder meer 0,7 miljoen euro uit de regio voor School als Wijk. Ten opzichte van de begroting 2024 worden onder dit kopje 1,8 miljoen euro lagere lasten vermeld. Vanwege wettelijke voorschriften op het gebied van administratieve inrichting (indeling taakvelden IV-3) is de rubricering van budgetten uit de kadernota Positief Opgroeien aangepast. Diverse budgetten zijn ondergebracht bij andere onderdelen binnen deelprogramma 3.3 of verschoven naar andere deelprogramma's. Diversiteitsbeleid Wij zetten het begrote bedrag met name in voor de activiteiten van onze vaste uitvoeringspartners van de diversiteitsagenda. Gezondheidszorg Het merendeel van het begrote bedrag heeft betrekking op de inwonersbijdrage GGD (8,1 miljoen euro). De rest van de gelden zetten we onder meer in voor rijksvaccinatie, forensische geneeskunde, kansrijke start, mentale gezondheid, healthy ageing, B-slim, SPUK GALA en uitvoeringskosten gezondheid. In de meerjarenbegroting van de gemeenschappelijke regeling Publieke Gezondheid & Zorg is rekening gehouden met noodzakelijke investeringen in de bedrijfsvoering van de GGD en met een indexatie van 6,41%.
Daardoor stijgen de lasten in 2025 met 0,6 miljoen euro. Daarentegen nemen lasten met 0,3 miljoen euro af. De intensiveringsmiddelen Mentale gezondheid (0,2 miljoen euro) en Aansluiting programma opgroeien in een kansrijke omgeving (OKO 0,2 miljoen euro) zoals opgenomen in de begroting 2024 zijn in 2025 niet in de bestaande begroting opgenomen. Deze zijn opgenomen in de intensivering Preventie en transformatie jeugdzorg van 2025 (zie hiervoor de lijst intensiveringen). Voor Kansrijke Start daarentegen is de intensivering zoals opgenomen in de begroting 2024 met 0,1 miljoen euro verhoogd in 2025. Jeugd We zetten de middelen grotendeels in voor de jeugdhulp die we inkopen via de Regionale Inkooporganisatie Groninger Gemeenten (RIGG) en voor de basisjeugdhulp die wordt uitgevoerd via WIJ Groningen. Daarnaast zetten we middelen in voor ondersteuning jeugd en gezin, PGB 18+ en uitvoeringskosten. Per saldo zijn de lasten voor jeugdhulp 1,1 miljoen euro hoger dan in de begroting 2024 en de baten 4,8 miljoen euro lager. Enerzijds nemen lasten toe met 5,9 miljoen euro, vooral als gevolg van 4 miljoen euro extra nominale compensatie in de begroting 2025. Daarnaast hebben we extra middelen ontvangen via de meicirculaire 2024 en houden we rekening met de verwachte ontwikkeling in het meerjarenbeeld vanuit voorgaande begrotingen.
Anderzijds nemen baten en lasten met 4,8 miljoen euro af doordat twee specifieke uitkeringen nog niet in de begroting 2025 zijn verwerkt. Dit betreft de SPUK Vastgoedtransitie jeugdhulp (1,6 miljoen euro in 2024) en de SPUK Instandhouding en doorontwikkeling expertisecentra jeugdhulp 2023-2025 (3,1 miljoen euro in 2024). We verwerken deze in de begroting 2025 zodra de hoogte ervan bekend is. Beschermd Wonen Via de centrumregeling Beschermd Wonen (BW) bieden we een veilige woonomgeving en begeleiding voor mensen die door psychische of psychosociale problemen niet zelfstandig kunnen wonen. We voeren deze regeling uit in regionaal verband waarbij de gemeente Groningen functioneert als centrumgemeente. Het programma en de verdeling van de middelen vindt plaats volgens de afspraken die de Groninger gemeenten hierover hebben gemaakt. De bate van 1,5 miljoen is de eigen bijdrage BW die we van cliënten verwachten. Per saldo stijgen de lasten in 2025 met 4,2 miljoen euro. De zorgkosten stijgen ten opzichte van 2024 met 5,4 miljoen euro door indexatie en volumegroei. Verder hebben we 1,5 miljoen euro begroot om lokale opgaven te financieren. We verwachten van het rijk een loon- en prijscompensatie van 2,7 miljoen euro, maar deze is nog niet verwerkt in de rijksmiddelen. We begroten daarom een netto toename van lasten met 4,2 miljoen euro.
Omdat in 2024 er geen volumecompensatie door het rijk is toegekend houden we hier geen rekening mee. WMO
100
1.100
12.800
2.100
99.100
79.700
1.500
64.300
1.900