31-03-2021 verslag Politieke woensdag 20.00 uur Voortgangsrapportage Aanpak Ring Zuid.pdf

POLITIEKE WOENSDAG VAN WOENSDAG 31 MAART 2021 20.00 UUR Voorzitter: M. Bolle (CDA) Namens de raad: W.B. Leemhuis (GroenLinks), H.E.H. van Niejenhuis (PvdA), T. Rustebiel (D66), W.H. Koks (SP), S. van der Pol (VVD), T. Moorlag (ChristenUnie), K. de Wrede (PvdD), H.P. Ubbens (CDA), D. Mellies (100% Groningen), R.F. Staijen (Stadspartij), A.J. Huitenga (Stadspartij), A. Sijbolts (Stadspartij), H.A. Haaima (PVV) Namens de griffie: W. Meijer Insprekers: mw. Jantien Tijsma (De Zaayer), mw. Janet Pras (De Zaayer), mw. Emily Posthumus (Buitenhof), dhr. Henk Pieter Bouma (Buitenhof), dhr. Dick Specht (Buitenhof), mw. Renée Peterson (Buitenhof), mw. Ine Bont (Van Ketwich Verschuurlaan), mw. Marjolijn Tijdens (Julianaweg), mw. Frannie Homburg (Paterswoldseweg), dhr. Pieter Sauer (Groningen Verdient Beter)

Voortgangsrapportage Aanpak Ring Zuid sept-dec '20 (collegebrief 10-3-2021) 00:11:37

Voorzitter: Goedenavond allemaal en welkom bij deze beeldvormende sessie over de Aanpak Ring Zuid. Vorige week is er een technische beeldvormende sessie geweest over het omgevingsmanagement. Toen konden de omwonenden meeluisteren. Vanavond is het de beurt aan de omwonenden om ook te spreken en ook aan de andere betrokkenen om hun verhaal te vertellen, hun visie kenbaar te maken over het omgevingsmanagement, maar ook over andere aspecten van de Ring Zuid. Ook naar aanleiding van de laatste voortgangsrapportage die we binnenkort meningsvormend zullen gaan bespreken en dat is op 14 april. We hebben een aantal insprekers. Er zijn drie filmpjes toegestuurd, ik hoop dat u die allemaal gezien heeft. Het was de bedoeling dat dat vanavond zou gaan gebeuren, maar dat laat de techniek helaas niet toe. Als u het nog niet gezien heeft, staan de linkjes ook op de website bij deze vergadering, dus u kunt ze nog bekijken. Vervolgens kunnen de insprekers uiteraard nog een verhaal houden vanavond. Ik zou aan alle aanwezigen willen vragen om de microfoon op 'uit' te zetten, als u niet het woord heeft. Dat vergadert het prettigst. We hebben een aantal, laat ik zeggen, blokjes van gebieden in de stad, waarvan mensen komen inspreken. Ik wilde dat per blokje doen en dan ook per blokje de gelegenheid gegeven om vragen te stellen door de raadsleden.

Als we dan alle blokjes gehad hebben – dan heb ik het over De Zaayer, de Buitenhof, Van Ketwich Verschuurlaan, Julianaweg, Paterswoldseweg en dan als laatste ook nog Groningen Verdient Beter – als iedereen dan aan het woord geweest is en de verduidelijkende vragen heeft kunnen stellen, dan wil ik nog even kijken wat er nog aan verdiepende vragen ligt, wat misschien de omwonenden nog kwijt willen en wat voor andere vragen er nog leven bij de raadsleden. Ik hoop dat we daarmee in ieder geval rond de klok van half tien klaar kunnen zijn. 00:13:47

Voorzitter: Dan zou ik willen beginnen met de mensen die vanuit De Zaayer inspreken en dat is mevrouw Pras, als ik het goed heb. U heeft uw microfoon nog gedempt – heel goed, want dat vroeg ik net – maar als u nu zou willen spreken dan zou het fijn zijn als u deze weer op 'aan' klikt. Anders gaan we even naar mevrouw Tijsma, wellicht dat zij -

1

00:14:23

Mevrouw Tijsma: Ja, ben ik nu te horen? 00:14:27

Voorzitter: U bent te horen, mevrouw Pras. Gaat uw gang. 00:14:30

Mevrouw Tijsma: Ik ben mevouw Tijsma op de computer van mevrouw Gras. Dank jullie wel voor de uitnodiging. Ik heet Jantien Tijsma en ik ben dus één van de bewoners van De Zaayer. Ik begrijp naar aanleiding van de presentatie van Aanpak Ring Zuid vorige week dat ik één van de zeurpieten ben en één van de klagers. Voor de duidelijkheid, ik spreek nu namens de bewoners van de acht huishoudens van De Zaayer en nogmaals, wij maken hier graag gebruik van, dus dank je wel. De reden dat we willen inspreken is om u toch een indruk te geven van de onevenredige overlast die wij als bewoners, wonend pal aan de bouwput van de Ring, ervaren. Het filmpje hebben jullie gezien. Ik hoop dat jullie het geluid goed hard hebben gezet, want dat geeft een goede totaalbeleving van onze realiteit. Wij willen u graag aanspreken, als dé gemeente, die de persoonlijke kwaliteit van leven, dus wonen en gezondheid, leidend heeft gemaakt in jullie beleid en aanpak. Noblesse oblige. Kijk, als alles volgens planning was gegaan dan hadden wij nu over een paar maanden een dik feest gevierd, namelijk de oplevering van de Ring. Dat is niet het geval en we zitten er nog jaren aan vast en aan de bouwput. Het vooruitzicht is voor ons buitengewoon onprettig, want de ringweg is ten opzichte van het oorspronkelijke Tracébesluit 20 meter naar het zuiden opgeschoven. De huizen van de zuidelijke H. L.

Wichersstraat die vormden eerst een hele goede barrière tegen de bouwoverlast. Na wijziging van het Tracébesluit, sloop van de leegstaande panden en de beschikbaarstelling door Lefier van dit vrijgekomen gebied aan Aanpak Ring Zuid/CHP is de overlast ongelooflijk. Wat betekent dat in onze dagelijkse praktijk? Van zeven uur 's ochtends tot zeven uur 's avonds – en vanavond tot tien over zeven dat is een hele lange spanningsboog – mogen vrachtwagens aan- en afrijden, pal achter het huis. Ze draaien, ze keren, er staan auto's stationair te draaien. Er staan aggregaten, er staan andere bouwmachines aan het werk en ze mogen een geluid geven van 60 tot 80 decibel. Dat is buitengewoon veel. Dit geluid blijft niet achter de huizen, het dreunt ook door in de huizen. Daarnaast hebben we regelmatig last van dieseluitlaatgas. Ik wil toch wel opmerken dat hier 14 kleine kinderen wonen die daaraan blootgesteld kunnen worden. Frequente trillingen en ook trillings schade. Om de bewoners uiteindelijk tegemoet te komen, is er een zogenaamd afscheidingsdoek geplaatst. Dit heeft heel wat voeten in aarde gehad, hebben wij begrepen. "CHP had het echt niet hoeven doen. We moesten wel erg dankbaar zijn. Het was een gunst". Nu, dank je dank je, dank je wel. Een soort moderne diaconiehulp, het spijt me wel. Wat is beloofd een professionele beschermingswand met een bescherming van maximaal 32 decibel.

Goed hoog en dat zou effectief moeten zijn. Wij blij, want dat zou een enorme ontlasting betekenen wat betreft overlast in ons dagelijks leven en dat voor jarenlang. Dat was het idee. Wat is de realiteit? Er hangt nu een doek, dat hebben jullie gezien, dat maximaal twaalf decibel tegenhoudt. Er zitten overal kieren en spleten en de doeken die wapperen – die zijn los – dus het flappert en het wappert. Een geluidsdeskundige heeft aangegeven dat een geluidsscherm alleen werkt, als er geen kieren of spleten inzitten en aangesloten op de grond. Laat staan, als die doeken flapperen en wapperen. Voor de wat oudere onder ons. Wij vinden het een soort 'Tedje van Es doek' en 2

dit is een voorbeeld van wat vaak gebeurt in onze relatie met Aanpak Ring Zuid/CHP. Nog even een korte opmerking over de bezwaarcommissie. Vorige week stelde Wim Koks hierover een vraag. Naar ons idee kwam er toen niet echt een duidelijk antwoord en dat kunnen we wel geven. De acht huishoudens van De Zaayer zijn in bezwaar en beroep gegaan tegen de omgevingsvergunning van het woongebied van Lefier, dus dat pal achter ons huis. Die omgevingsvergunning was trouwens eerst helemaal niet aangevraagd. De bouwwerkzaamheden waren al volop aan de gang, dus zonder een omgevingsvergunning. Die is uiteindelijk aangevraagd en op – nu, er zijn allemaal dingen gedaan – 22 december heeft onze advocaat, Jewan de Goede, het tweede aanvullend bezwaar ingediend met als conclusie dat de onderbouwing, van het besluit door de gemeente betreffende de omgevingsvergunning, onvoldoende gemotiveerd en onvoldoende onderbouwd is. Er ligt nu een advies van de bezwaarcommissie en begin maart heeft de advocaat een ingebrekestelling verzonden, vanwege het uitblijven van de reactie op het bezwaarschrift van de kant van het college. De aanvraag loopt niet, de aanvraag ligt bij het college en de termijnen zijn verstreken. Het is een kleine *keur*. Ik moest binnen drie minuten blijven ongeveer. Dat red ik net niet helemaal, denk ik.

Wij hopen van ganser harte – afsluitend – dat het uitgangspunt van dit college, waar u voor staat – ik citeer – "De gemeente moet opkomen voor onze belangen van de bewoners en bijstaan met informatie en ondersteuning en daar concreet uitvoering aan geven" ook voor ons van toepassing is. Zoals u mogelijk gisteren in het Dagblad heeft kunnen lezen in het najaar hebben wij, bewoners van De Zaayer, gesprekken gehad met Jeroen Engels en de wethouder. De aanleiding was dat wij ons verschrikkelijk in de steek gelaten voelen door de gemeente en dat onze belangen eigenlijk ondergeschikt zijn gemaakt aan de belangen van de CHP/Aanpak Ring. Ja, zei *De Riet*: "Het lijkt wel alsof hier een soort CHP-doctrine heerst." Door al onze ervaringen hebben wij als bewoners, dus geen vertrouwen meer in Aanpak Ring Zuid/CHP. Er is toen afgesproken dat Co Stehouwer als mediator/vertrouwenspersoon aan de slag gaat en te kijken om de onevenredige overlast en hinder te beperken, want dit gaat nog jarenlang door en het trekt – ja, wij kunnen uit ervaring spreken – echt een ongelooflijk zware wissel op ons dagelijks leven en ook een beetje een wissel op ons vertrouwen. Mogelijk – dat is mijn slotzin, Voorzitter – levert u hier vanuit uw positie en overtuiging hier ook een positieve bijdrage aan. Wij, als bewoners van De Zaayer, zouden dat buitengewoon op prijs stellen. 00:22:11

Voorzitter: Dank u wel, mevrouw Tijsma. Zijn er nog vragen aan mevrouw Tijsma? Ik zie de heer Koks. Gaat uw gang. 00:22:25

De heer Koks: Ik heb de volgende vraag. U begon met inderdaad te zeggen dat – vrij vertaald – u als één van de 'zeurpieten' benoemd werd vorige week. Nu, heb ik eens even gekeken, er wonen natuurlijk meer mensen in jullie rij. 00:22:44

Mevrouw Tijsma: Ja. 00:22:44

De heer Koks: Je vertegenwoordigt acht gezinnen. Dat gebouw, De Frontier, staat er ook nog.

3

00:22:50

Mevrouw Tijsma: Ja. 00:22:51

De heer Koks: Hoe is de stemming daar eigenlijk, buiten die acht gezinnen, in de rest van het rijtje en in De Frontier? 00:22:59

Mevrouw Tijsma: In De Frontier weet ik het niet, maar ik vind het daar verbijsterend. Ik ben blij dat ik daar niet woon. Dat weet ik niet, maar ik vind het onbegrijpelijk: geen afscherming en lawaai voor de deur, maar ik weet het niet, Wim. 00:23:13

De heer Koks: In de rest van het rijtje, bij jullie? 00:23:19

Mevrouw Tijsma: Kijk, er zijn 14 woonhuizen die grenzen, dus aan de bouwput, aan het voormalig woongebied van Lefier en van die 14 mensen zijn er dus acht huishoudens die hierin meedoen. 00:23:32

De heer Koks: Oké, dank je wel. 00:23:34

Mevrouw Tijsma: Ik spreek dus ook namens hen. Dat zijn allemaal zeurpieten. 00:23:42

Voorzitter: Dank u wel. Dan komen we bij de zeurpiet van de gemeenteraad, de heer Ubbens. 00:23:47

De heer Ubbens: Dank u wel, Voorzitter, voor het compliment. Ik vroeg me even af, u ging even in op een bezwaarzaak tegen een omgevingsvergunning van Lefier, maar ik begreep dat niet helemaal. 00:24:04

Mevrouw Tijsma: Het is goed dat u dat even vraagt. Nee, het was een woongebied en het is in bruikleen of te huur – dat weten we eigenlijk niet – gegund aan Aanpak Ring Zuid/CHP. Dat hadden ze hartstikke hard nodig, [onhoorbaar]. Het was een woonvergunning, dus wij begrepen er ook helemaal niets van: "Hè, kan hier zomaar gebouwd worden? Kan hier zomaar 60-80 decibel?" Ja, zeiden ze, dat kan allemaal, want dit mocht allemaal en dat bleek helemaal niet te kloppen, want er was geen omgevingsvergunning. Die uitspraak vinden wij nog uitermate [onhoorbaar]. 00:24:49

De heer Ubbens: Helder. 00:24:50

Mevrouw Tijsma: Ja? 00:24:52

De heer Ubbens: Ja.

4

00:24:52

Voorzitter: De heer Van Niejenhuis. 00:24:55

De heer Van Niejenhuis: Ja, dank u wel, Voorzitter. Mevrouw Pras, dank u wel voor het vertellen van dit verhaal. 00:25:01

Mevrouw Tijsma: Tijsma. 00:25:03

De heer Van Niejenhuis: Oh, sorry er staat Pras onderin beeld. 00:25:06

Mevrouw Tijsma: Maakt niet uit. 00:25:08

De heer Van Niejenhuis: Ik heb de beelden ook gezien en ik ben daar echt best wel van geschrokken. Ik ben daar eerder ook wel geweest, maar ik vond het echt heftig. Ik ben benieuwd, heeft u het gevoel dat dat met die mediator iets gaat betekenen? Gaat dat verschil maken? Heeft u daar vertrouwen in? 00:25:27

Mevrouw Tijsma: Wij hebben vreselijk veel vertrouwen in de mediator, maar het hangt heel erg af van de houding van Aanpak Ring Zuid en CHP. Toen wij het verhaal van vorige week beluisterden, werden wij daar niet helemaal blij van. Ik zou die niet graag als gast aan tafel willen hebben, zullen we maar zeggen. Ik hoop van wel en daarom spreken wij ook, omdat we hopen dat jullie als gemeenteraad hier toch ook een rol in spelen. Kijk, als je er niet naast woont, is het heel abstract. Ik bedoel, als ik weg ben dan denk ik: oh, nou ja, maar als je hier zit dan kun je er niet omheen. Ik heb nooit geweten dat je zo verschrikkelijk moe van lawaai kan worden en dat is maar één ding ... Is dit voldoende zo? 00:26:28

Voorzitter: Dank u wel. Dan zie ik verder geen mensen die nog een vraag voor mevrouw Tijsma en ik neem aan dat mevrouw Pras nu het woord - Oh, mevrouw De Wrede nog? 00:26:39

Mevrouw Tijsma: Nee, dit was gezamenlijk. Ik doe de microfoon uit. Dank u wel. 00:26:46

Voorzitter: U heeft nog één vraag van mevrouw De Wrede. 00:26:53

Mevrouw De Wrede: Dank u wel voor uw duidelijke inspraak, mevrouw Tijsma. U hoopt op iets van ons. Wat zouden wij op dit moment voor u kunnen betekenen? Waar hoopt u precies op? 00:27:11

Mevrouw Tijsma: Wij begrepen dat de gemeente – jullie zijn ook belanghebbend – kunnen zeggen: ja, leuk en aardig Aanpak Ring en leuk en aardig allemaal dat die bouw door moet gaan, maar vanuit onze belangen, zorg dat er een goede afscheiding komt, zorgt dat er eventueel metingen komen. Om nog een voorbeeld te geven – heel klein – zorg dat er openheid komt. Er wordt langdurig water weggehaald, dus er wordt langdurig grondwater 5

hier weggehaald. Er zijn zetting meters geplaatst. Wij vroegen op ene gegeven moment: mogen wij die zetting metingen bekijken en dan krijgen wij nul op rekest. Zo van, nee, terwijl wij wel bijvoorbeeld bij een risicogebied horen. Ik begrijp ook dat u als gemeenteraad kan zeggen: ja, ho, ho, wij participeren ook in dit hele project. Wij snappen dat de Ring daar is. Het is ook soms wel fascinerend om naar te kijken, maar dat je als gemeenteraad ook zegt, maar dit zijn de belangen van de bewoners. De geluidsreductie moet naar beneden. Er is een rapport van TNO over dieseluitlaatgassen van die bouwmachines, hoe zit dat? Sorry, is dit een beetje een antwoord? 00:28:35

Mevrouw De Wrede: Ja, duidelijk. Dank u wel. 00:28:38

Mevrouw Tijsma: Ja, u ook bedankt. 00:28:39

Voorzitter: Hartelijk dank, mevrouw Tijsma. Dan zijn we aanbeland bij het stukje wat over de Buitenhof gaat en dan zou ik, als dat lukt, mevrouw Posthumus als eerste het woord willen geven, maar het mag ook de heer Bouma zijn als hij ... ik weet niet of er onderlinge afstemming geweest is. De heer Bouma. 00:29:01

De heer Bouma: Oh 00:29:02

Voorzitter: Ja, ik dacht dat u uw hand op stak om te beginnen. 00:29:05

De heer Bouma: Ik zei, dames eerst. 00:29:08

Voorzitter: Dat kon ik niet verstaan. 00:29:09

De heer Bouma: Ik wil wel beginnen. Ja, bedankt voor de uitnodiging. Ik ben Pieter Bouma, bewoner van de Buitenhof. Filmmaker sinds kort. We hebben een film gemaakt en opgestuurd die jullie hopelijk ook hebben gezien. Precies drie minuten en daarin hebben we één en ander al proberen nog duidelijker te krijgen wat het probleem is. Ja, ik wil deze tijd nog even gebruiken om misschien nog wat aan te vullen of aan te dikken. Om te beginnen, mag het denk ik duidelijk zijn dat wij als bewoners heel graag een geluidsscherm willen hebben en dan over het hele traject en van minimaal anderhalve meter. De zogenoemde variant twee. Er is ook sprake van een variant één, waar een klein deel dan door een scherm zou moeten worden tegengehouden. We gebruiken hier de metafoor van een huis: je bouwt een huis ook niet met half dak, maar met een goed dak wat niet lekt. Misschien ook nog even goed om te benoemen is dat er stil asfalt aankomt ergens in de loop van die drie, vier jaar. Zelfs als het asfalt er is en er is een scherm dan hebben wij berekend op basis van het rapport dat we met de toename van verkeersintensiteit nog steeds boven de voorkeurswaarde van 50 dB zitten; een klein technisch detail. Goed, wat wij zeggen is: neem de lange variant als vertrekpunt, dus een lange geluidswal over het hele traject en ga niet nu al denken in geld en in beperkingen, maar denk vooral in mogelijkheden.

Nog niet eens 6

genoemd in één van onze brieven of af en toe wel via de telefoon, maar elders in Nederland zijn op veel plekken ook geluidswallen met zonnepanelen bijvoorbeeld. Nu ja, ik heb het niet uitgerekend hoeveel stroom of elektriciteit dat opwekt, maar ik kan me voorstellen dat dat wel een hele mooie invulling is. Dat is voor mij een win-win situatie, geen zonnepark of misschien wat minder. Volgens mij zijn er dus heel veel oplossingen mogelijk. Nog even benadrukken, het bedrijventerrein wat er pal aan grenst wat in het verleden ervoor heeft gezorgd dat de geluidswal is verlaagd, heeft ook al kenbaar gemaakt dat ze achter ons staan en graag meedenken met een goede oplossing. Tot slot nog even, ik ben nu twee jaar betrokken hierbij, in het verleden heb ik dat al een paar keer voorbij horen komen dat de neiging bestaat bij een aantal dat er verwezen wordt naar Rijkswaterstaat. Ja, ik zou dat erg ... Ja, dat vind ik niet fijn, want jullie zijn voor ons bewoners de belangenbehartigers en het voelt natuurlijk niet oké, als wij van het kastje naar de muur gestuurd worden. Ja, ik wil jullie ook op jullie verantwoordelijkheid wijzen als raad, als raadsleden van de Groninger, om echt op te komen voor ons en jullie verantwoordelijkheid hierin te nemen. 00:32:37

Voorzitter: Dank u wel, meneer Bouma. Zijn er hier al vragen die bij raadsleden leven? Ik zie de heer Koks met een vraag. Gaat uw gang. 00:32:52

De heer Koks: De vorige spreker van De Zaayer had het over dat geluidsscherm wat daar al klapperend en wapperend probeert de decibellen naar beneden te krijgen. Als ik nu bij jullie langsrij over de A7, daar bij die busafrit, daar zie ik een vergelijkbaar doek wapperend in de wind met grote gaten erin. Mijn vraag is eigenlijk: als jullie daar klachten over hebben bij de gemeente of bij CHP, over de kwaliteit van dat doek, gebeurt daar dan vervolgens wat mee? 00:33:29

De heer Bouma: [onhoorbaar] 00:33:32

De heer Koks: Hallo, ben ik eruit? 00:33:36

Voorzitter: Nee, u bent nog te zien en te horen, meneer Koks, maar ik denk dat meneer Bouma problemen heeft met de verbinding. 00:33:55

De heer Mellies: Ik zie de heer Bouma ook niet meer in het lijstje van aanwezigen. 00:34:03

Voorzitter: Nee, dat gaat nu even niet lukken, maar wellicht dat de heer Bouma straks weer terugkomt. Zou ik dan het woord mogen geven aan mevrouw Posthumus, als die tenminste aanwezig is? 00:34:26

De heer Mellies: Voorzitter, ik zie mevrouw Emily, tenminste de naam Emily staat in beeld, en zij is heel hard aan het zwaaien in de camera en zij is niet hoorbaar. 00:34:34

Voorzitter: Nee, dat zou mevrouw Posthumus moeten zijn inderdaad.

7

00:34:37

Mevrouw Posthumus: Ik ben nog niet hoorbaar? 00:34:39

Voorzitter: Nu wel. 00:34:40

Mevrouw Posthumus: Oké, gelukkig. 00:34:41

Voorzitter: Gaat uw gang. 00:34:43

Mevrouw Posthumus: Ja, gaat het ook nog om het antwoord op de vraag van de heer Koks? 00:34:49

Voorzitter: Dat mag ook. 00:34:50

Mevrouw Posthumus: Het gaat over ... Ik vond het wel een leuke benaming van die mevrouw van De Zaayer: 'Tedje van Es-doek'. Zo ervaren wij het. Er wordt af en toe wat doorgegeven, als er ... die doeken waaien namelijk om de haverklap om en dan na verloop van tijd zie ik wel dat het gerepareerd is. Kan ik nu met mijn inspreken verdergaan? 00:35:16

Voorzitter: Ja hoor, zeker. 00:35:19

Mevrouw Posthumus: Jullie kennen allemaal de heren Rutger Noordam, hij heeft tig keer ingesproken over dit onderwerp. Hij is helaas afwezig, hij is ziek. Wij nemen het stokje een beetje over en wij begrijpen dat jullie van dit vierentwintigjarige hoofdpijndossier van De Buitenhof voor 350.000 met een koopje eraf kunnen zijn. Wij zitten hier al vierentwintig jaar mee. Het college zit er vier jaar en misschien daarna nog een paar keer, maar het is voor ons al vierentwintig jaar. Dit is geen tijdelijk probleem, maar een permanent probleem. Ik heb toch een aantal vragen. Toen wij hier kwamen wonen – heb ik ook in mijn filmpje gezegd – zijn wij wezen luisteren en toen was er een fantastische geluidswal, Wij dachten, met dit geluid kunnen wij prima leven. Toen kwamen de bedrijven. Toen die bedrijven daar waren, was er één bedrijf van het tiental bedrijven wat er stond waardoor de geluidswal gehalveerd werd. Dat voelde alsof die 400 of misschien wel meer huizen die erachter stonden: ja, nu jullie hebben gewoon pech gehad, die bedrijven daar hebben voorrang. Er is meerdere keren over ingesproken. Er kwam op een gegeven moment, ik meen 2013, geld, ik meen 400.000 euro. Ik geloof dat dat was gereserveerd voor het fluisterasfalt of voor die doekjes. Ik vraag me af welke som is er gemaakt voor die doekjes.

Hoeveel DB zouden die tegenhouden, want ik heb het gevoel dat het helemaal niets tegenhoudt. Welk sommetje is daarvoor uitgerekend? Is daar geld aan gespendeerd? Hadden we dat niet beter kunnen bewaren, denk ik dan. Is die 400.000 euro nog beschikbaar eigenlijk? Nu zitten we hier dus alweer, want dat rubberen 'Tedje van Es-doek' – laten we het zo maar blijven noemen – dat helpt helemaal niet. Wij willen graag dat er nu eens een permanente oplossing wordt bedacht. Als wij namelijk voor die variant één gaan dan zitten we in 2030 hier weer, want het verkeer is dan toegenomen, we hebben maar een klein stukje afgedekt, de snelweg is dan zesbaans geworden ... Voor ons is dat leefklimaat zeer matig, blijkt ook uit dat rapport. We zijn 8

ontzettend blij trouwens dat er een geluidsonderzoek is geweest, waarin ook oplossingen worden aangedragen. Wij willen u toch hartelijk bedanken voor dat mooie onderzoek plus oplossingen. Ook blijkt dan, na dat alleen afsluiten van de busbaan, dat het leefklimaat hier matig zal zijn of redelijk. Nu, met het toenemende verkeer en met de zesbaans dan denk ik dat we hier weer zitten in 2030 en dan moet er alsnog misschien wel voor een groter, voor variant twee, gekozen worden. Het lijkt ons beter – en hopen we eigenlijk en om hoopvol te blijven ook – dat variant twee gekozen wordt en wat Henk Pieter ook zei, met zonnepanelen. Die zijn op het zuiden gericht. Dat lijkt ons helemaal fantastisch. Ik wil u ook meegeven dat aan de overkant, van de gemeente Tynaarlo, bedrijven worden gebouwd. Hoge bedrijven die gaan zorgen voor reflectie. Dat komt zo meteen ook onze wijk verhard in. Dat reflecteert enorm. We hopen dus echt dat u voor variant twee zult gaan, waardoor we een prettiger leefklimaat krijgen. Dat we het prettig hebben hier en wat stiller in ieder geval, want dit levert echt heel veel stress op. Dit is niet tijdelijk en het is niet van zeven tot zeven, het gaat hier 24 uur door. Hierbij wil ik het wel laten. 00:39:09

Voorzitter: Dank u wel, mevrouw Posthumus. Even zien welke mensen allemaal een vraag hebben voor u. De heer Staijen. 00:39:19

De Heer Staijen: Dank u, Voorzitter. Ik heb twee vragen. Mevrouw Posthumus had het over vier ton voor geluiddempende maatregelen in 2013. Dat is ver voor mijn tijd, dus daar weet ik niet zoveel van af, maar er staat mij zoiets bij dat wij in 2020 als gemeenteraad ook nog een redelijk aanzienlijk bedrag beschikbaar hebben gesteld om het aanleggen van stil asfalt voor te trekken op die locaties. Zelfs nog dat we ook nog het onderhoud bij Rijkswaterstaat moesten afkopen daarbij voor nog eens een leuk bedrag. Ik begrijp dat dat aanleggen van dat stil asfalt totaal geen resultaat heeft gebracht en dat er dus nog steeds voldoende geluidsoverlast is? Het tweede stukje is eigenlijk een detail. Het onderzoeksbureau WMA heeft een prachtig onderzoek gedaan. Was dat in opdracht van de bewonersorganisatie of in opdracht van de gemeente of van Aanpak Ring Zuid? Wie was daar de opdrachtgever? 00:40:26

Mevrouw Posthumus: Volgens mij was de gemeente opdrachtgever van dat geluidsonderzoek. Het fluisterasfalt ligt er niet en dat wordt steeds opgeschoven, want Herepoort schuift het steeds op naar het einde project. U weet ook dat einde project steeds verschuift. Ik geloof dat wij inmiddels ... Het had er al moeten liggen hier en ik denk dat het nu pas over vijf jaar ligt, waarschijnlijk. 00:40:53

De Heer Staijen: Dan vind ik dit een hele rare zaak, want juist omdat het oorspronkelijk pas in 2024 aangelegd zou worden, heeft de gemeente extra geld betaald om dat ruimschoots naar voren te trekken, ook zelfs het onderhoud naar voren te trekken. Ja, dan kan men dat wel iedere keer vooruitschuiven, maar dan zou ik zeggen, geef die zeven ton maar snel weer terug. 00:41:15

De heer Koks: Voorzitter?

9

00:41:17

Voorzitter: Wat is er aan de hand, meneer Koks? 00:41:20

De heer Koks: Het bedrag waar meneer Staijen het over heeft, dat is bestemd voor stil asfalt tussen het Hoogkerk viaduct en het Westpoort viaduct, dus dat is het stuk bij Hoogkerk. We hebben het hier over het stuk bij de Buitenhof. Dat stil asfalt bij Hoogkerk daar gaan ze in het najaar mee in de aanleg. Even ter informatie. 00:41:41

Voorzitter: Heel fijn. Meneer Leemhuis, u heeft ook nog een vraag. 00:41:47

De heer Leemhuis: Ja, klopt. Het was een vraag aan de heer Bouma. Ik zie ook dat hij weer terug is, maar ik vind het ook prima als mevrouw Posthumus de vraag beantwoordt. Ik moest even de naam opzoeken. Ja, de opmerking over het bedrijventerrein, want ik ga al een tijdje mee en mijn wijsheid van toen was, die zichtlocatie is ontstaan en daarom moest toen die wal omlaag. Ik ben niet nagaan – in alle eerlijkheid –wat mijn partij in die tijd daarover stemde in de raad, maar dat was toen het verhaal. Ik vind het wel interessant om te horen van de heer Bouma dat nu de bedrijven ook zeggen mee te willen werken. Dat is voor mij echt wel nieuws en ook groot. Kunt u daar iets meer over zeggen, hoe die contacten zijn verlopen? Ja, hoe dat tot stand is gekomen, want dat is wel anders. 00:42:38

Mevrouw Posthumus: Ik denk dat Henk Pieter dat beter kan doen, want die heeft contact gehad. 00:42:43

De heer Leemhuis: Precies, goed. 00:42:46

De heer Bouma: Ja, ik kan er wat over ... Nu, dat is ook voor ons heel nieuw en vers van de pers, maar we hebben een mailtje doorgestuurd gekregen van een ambtenaar en zij hebben contact gelegd om – heel goed denk ik ook – de vertegenwoordigers van het Kranenburgerpark te informeren en te consulteren. Het mailtje dateert van gisteren, zij zeggen hier: "WEST trekt hierop, gezamenlijk met de bewonersvereniging en daarnaast heeft WEST plannen gepresenteerd voor de aanleg van Kranenburg om het verblijfs- en vestigingsklimaat van dit kantorenpark te verbeteren. Graag gaan we ook in overleg om te kijken waar de bestaande plannen en voornemens elkaar kunnen versterken." Ja, ik interpreteer dat als: we denken graag mee en we trekken gezamenlijk op om hier een goede oplossing voor vinden. 00:43:40

De heer Leemhuis: Ja, bedankt. Het is inderdaad nieuws en dat klinkt ook goed dat vanaf die zijde ook op een ander spoor lijkt te worden gedacht. 00:43:49

De heer Bouma: Ja. 00:43:52

Voorzitter: Dank u wel. Ook de heer Specht en mevrouw Peterson zijn ... In ieder geval de 10

heer Specht zie ik nog. Ik weet niet of die nog iets mee zou willen geven of mevrouw Peterson? Dat lijkt niet het geval te zijn. Misschien ziet de heer Mellies nog iemand zwaaien die ik niet zie. Dat lijkt ook niet het geval te zijn. Nee, dan ronden we dit blokje Buitenhof, zoals ik het maar even noem, af. Dan komen we bij de Van Ketwich Verschuurlaan en daarvoor is mevrouw Bont in ons midden 00:44:30

Mevrouw Bont: Klopt. 00:44:30

Voorzitter: Ik zou u graag het woord geven. 00:44:34

Mevrouw Bont: Ja, ben ik te verstaan? 00:44:38

Voorzitter: Jazeker. 00:44:39

Mevrouw Bont: Ja, oké. Ja, ik ben Ine Bond. Goedenavond. Wij hebben geen filmpje aangeleverd, maar wel een stukje tekst. Ik weet niet of ik u dat gelezen heeft, maar ik wil daar nog even snel doorheen gaan. Wij wonen aan de Van Ketwich Verschuurlaan en mede namens een aantal andere bewoners, wil ik toch wat zeggen over de steeds toegenomen verkeersdrukte in onze straat. Bij de aanleg van de ringweg hebben wij een paar keer een informatiebijeenkomst gehad van de gemeente en ons is toen ook toegezegd dat de aanleg van de ringweg geen verkeerstoename zou betekenen voor het stuk waar wij wonen. Wij wonen namelijk voor de aansluiting met de Vondellaan, dus het ging om het stuk van de Herenweg tot aan de Vondellaan. Daar zou het verkeersaanbod hetzelfde blijven. Een belangrijke reden daarvan was dat een deel van het verkeer dat uit Haren kwam via de Vestdijklaan zou gaan en daar aansluiting vinden op de ringweg en niet via onze straat gaan. We hebben daar destijds overleg over gehad met Ring Zuid en ook met de gemeente zelf en zij zijn ook bij ons thuis geweest en hebben ons modellen laten zien. Nu hebben wij gemerkt dat de Vestdijklaan een 30 kilometerweg aan het worden is. In ieder geval een deel. We waren er wel erg door verrast, we hebben er ook niets van gehoord van de gemeente of van wie dan ook. Opeens worden we daarmee geconfronteerd.

Dat betekent voor ons dat de automobilist straks de Vestdijklaan gaat mijden en dat mensen die via Haren naar de Ring moeten, dus weer via onze straat gaan. Wij merken dat nu al. Het wordt bij ons steeds drukker. Er staan regelmatig files voor de deur en we hebben zelfs gelezen in het raadsvoorstel dat het de bedoeling is dat de hele Vestdijklaan 30 kilometer gaat worden. Dat zou voor ons een enorme verkeerstoename betekenen en het zou betekenen dat onze straat nog veel drukker wordt. Ons punt is dat het natuurlijk fijn is voor de Vestdijklaan dat zij op een gegeven moment een groene straat krijgen, alleen de vraag is ten koste waarvan? Wij wonen op dit moment al aan een hele drukke straat met een heleboel fijnstof. Wij kunnen elke week de ramen of de kozijnen schoonmaken, zoveel fijnstof hebben wij op dit moment te verduren. Straks komt daar nog bij dat de aansluiting op de Herenweg dicht gaat en de Vondellaan krijgt natuurlijk een toerit naar de snelweg, dus het wordt bij ons alleen maar drukker. Waar het ons om gaat, is dat dit soort maatregelen worden genomen, zonder dat erover wordt nagedacht wat zo een 30 kilometer betekent voor omliggende straten. Er 11

wordt dus niet bedacht van: "Goh, als we 30 kilometer in de Vestdijklaan gaan maken dan betekent dat een toename van verkeer aan de Van Ketwich Verschuurlaan." Volgens ons wordt daar helemaal niet naar gekeken, maar er wordt gezegd: de bewoners willen dat gaat, dus we gaan dat doen. Ja, en dat is het dan. Voor onze straat betekent dat een enorme toename van verkeer, want het verkeer zal de Vestdijklaan, als dat 30 kilometer wordt, gaan mijden. Ja, daar wil ik toch aandacht voor vragen en wij merken dus ook dat met name vanuit het zuiden van de stad er veel verzet is geweest met name ook vanuit de Goeman Borgesiuslaan en ook vanuit de Wijert-Zuid tegen de aanleg van de ringweg. Wij hebben zo langzamerhand het idee dat alles via de Van Ketwich Verschuurlaan wordt opgelost en dat wij in het fijnstof zitten, zeg maar. Er overlijden per jaar 6.000 mensen aan fijnstof. Ik denk dat wij op dit moment leuk mee kunnen doen met deze vervuiling. Dat was zo een beetje mijn verhaal. 00:48:41

Voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bont. Dan ga ik even op het scherm kijken of er mensen zijn die iets aan u willen vragen. Het was een helder verhaal, in ieder geval. De heer Koks. 00:48:57

De heer Koks: U heeft dit vast aangekaart bij de gemeente, bij de ambtenarij laat ik het zo maar zeggen. Kunt u ook zeggen wat de reactie is van de gemeente op dit knelpunt? 00:49:12

Mevrouw Bont: We hebben bij de gemeente de Vestdijklaan niet aangekaart, aangezien dat natuurlijk al in volle gang is. Wij zijn erdoor verrast en wij zijn verder niet nog in overleg geweest met de gemeente, want zo worden wij totaal niet geïnformeerd door de gemeente. Wij kwamen hierachter, doordat we de borden zagen staan. Daar komt het in feite op neer. 00:49:38

De heer Koks: Oké, dus dit knelpunt, die toenemende drukte op de Van Ketwich Verschuurlaan, is bij de gemeente dus nog onbekend? 00:49:45

Mevrouw Bont: Nu, onbekend? Ik ga ervan uit dat als een gemeente ervoor kiest om in overleg met bewoners een straat 30 kilometer te maken, dat ze dan ook nadenken wat het betekent voor omliggende straten. Alleen, blijkbaar gebeurt dat dus niet. Blijkbaar wordt dat maar gewoon gedaan en vervolgens wordt er gezegd: jammer dan. Tenminste zo komt het op ons over. Ik wil best met de gemeente in overleg, maar ik vraag me af of dat op dit moment veel zin heeft. Daarom ben ik ook hier, want de raadsleden zijn natuurlijk ook vertegenwoordigers van de gemeente of van de burgers, maar goed ... voor de gemeente. 00:50:26

Voorzitter: Helemaal goed, dat klopt. Ik kijk nog even of er nog andere mensen zijn. U heeft het nu in ieder geval aangegeven en misschien zijn er wel buren van u die dat wel bij de gemeente hebben aangegeven, maar dat wij het nog niet weten. Dank u wel, mevrouw Bont. Dan was dit het blokje over de Van Ketwich Verschuurlaan. Dan komen we bij de Julianaweg en dan zou ik graag mevrouw Tijdens het woord gegeven. 00:51:06

Mevrouw Tijdens: Ja, nu staat hij aan. Hij wilde eerst niet, tenminste hij reageerde niet. Hallo. Bedankt voor deze mogelijkheid om in te spreken. Ik ben Marjolein Tijdens, 12

bewoonster aan de Julianaweg. Het zijn een rijtje woonboten, tien woonboten, pal tegen de A28 aan, dus naast onze boten ... Wij liggen in het Noord-Willemskanaal. Tussen ons en de snelweg is nog een fietspad. Dan heb je onze schuurtjes, dan nog een bosschage – tenminste niet meer bij mij – maar bij de buren nog wel en dan heb je gelijk de snelweg, dus we zitten er pal tegenaan. Bij de eerste plannen van Ring Zuid kwamen we er eigenlijk achter van hé, wacht even – we dachten, bij ons gebeurt niets, totdat ze de bomen op gingen meten – we moeten nu opletten, want gaat hier dan toch wat gebeuren? Uit de plannen in de krant kon je niet opmaken dat bij ons iets ging veranderen. Toen kwamen we erachter dat er misschien toch wel wat ging veranderen, maar voor inspraak was het te laat. Echter, op dat moment werd verteld: nee, de bomen hoeven niet weg, alles is oké, het komt goed en voor het geluid gaan we het goed regelen, het wordt zelfs verbeterd. Bijvoorbeeld waar ik woon, zit ik echt aan de top van wat je mag hebben qua geluidsbelasting. Dat heb ik voor lief genomen. Ik heb de boot gekocht in die situatie, want er zit een pracht van een groenstrook en je zit vlak bij het meer. Het is prachtig wonen hier en dat doen we naar tevredenheid. Ik kan beamen dat de Van Ketwich Verschuurlaan trouwens erg druk is.

Ik moet elke keer proberen over te steken met de kinderen en dat is, kan ik je vertellen, niet makkelijk. Zelfs bij groen verkeerslicht, want de auto's raken gefrustreerd en gaan gewoon door rood, dus het is inderdaad veel te druk. Terug naar mijn verhaal. Helaas hebben wij ook last van de Aanpak Ring Zuid. Ik moet zeggen dat, als we overleg willen dan regelen ze overleg. Als we om informatie vragen, wordt dat geregeld. Aan die mensen die dat moeten regelen, ligt het dus niet. We merken dat het project zo onder druk staat, dat er geen rek zit financieel en in tijd en dat die bestuurlijke afspraken zo strak zijn dat we als omwonenden geen poot meer hebben om op te staan. Uit het overleg komt naar voren dat ze alleen doen wat juridisch strikt noodzakelijk is en al het andere voor omwonenden doen ze niet. Ik spreek in, had ik nog niet gezegd, ook namens de andere bewoners. We hebben een brief opgesteld en die ook rondgestuurd. Daar houd ik me niet helemaal aan, lees de brief vooral nog even door en neem contact met ons op, ook als er vragen zijn, of zo meteen. Ik zal eerst even uitleggen wat de positie nu is en straks hebben we drie concrete vragen aan de raad en de gemeente Groningen, want onze conclusie is van Ring Zuid hoeven we het inmiddels niet meer te verwachten. Dat is zinloos.

We hopen dat de gemeente in dit grote gapende gat stapt en opkomt voor omwonenden en daar invulling aan geeft. Wij hebben overleg, zoals ik zei, maar dan sturen ze dus een planning, maar die is eigenlijk de dag daarna alweer gewijzigd. Of ze sturen een ontwerp en dat is een maand erna alweer gewijzigd. Met de oude ontwerpen zijn bij ons bomen gekapt en gelukkig hebben we een deel tegengehouden, maar er bleek veel te veel gekapt. Een deel tussen onze parkeerplaats en de eerste boot had helemaal niet gekapt moeten worden. Dat zien ze nu: nieuw ontwerp, nee, sorry toch niet nodig. De geluidswal lijkt ontzettend laag te worden, dus het zicht van ... We hadden eerst een – in ieder geval de buren – een flink hoge geluidswal en geen zicht op de snelweg. Nu is deze veel lager en wij vragen ons af of de geluidsberekeningen die gemaakt zijn wel kloppen? Zeker met wat laatst voor Hoogkerk in de krant stond, denken wij: nou, misschien moet daar nog eens wat beter naar gekeken worden, dus daar kom ik later nog op terug. We hebben dus wel overleg, maar eigenlijk is er geen duidelijk verhaal voor de mensen die aan deze kant van de vangrail wonen. We zien dat er hele mooie visualisaties zijn voor wegverkeer, maar voor ons is het nog steeds niet duidelijk hoe onze kant van de snelweg eruit gaat zien. Voor Ring Zuid ook niet. Dat vind ik pijnlijk. Daarnaast zijn we dus eigenlijk 13

buitenspel gezet, ook door plannen die veel te groot zijn, veel groot gepubliceerd en niet in detail uitgewerkt, waardoor je als omwonende niet goed gebruik hebt gemaakt van je recht van bezwaar. We dachten: er gebeurt hier niets. Dit is al een gelopen race, maar voor het vervolg –en dat is aan de gemeente – als je dat nog een keertje doet, zou ik het niet meer zo groots en zo ondoorzichtig publiceren, want het is niet helemaal netjes. Even kijken. Wat wij ook constateren is dat onze belangen ondersneeuwen. De gebiedsmanager waar je overleg mee hebt, wil je wel helpen, maar hij heeft vaak ook niet de invloed op de middelen. Alleen overleg is niet genoeg, er moet ook actie uit voortkomen of er moet een budget zijn voor die omgevingsmanager om wat voor de omwonenden te kunnen doen. Onze indruk is dat het er niet of amper is. Wat ik al zei, als het niet juridisch noodzakelijk is dan gebeurt het niet. Het project Ring Zuid staat natuurlijk onder druk, er is veel uitstel geweest. Er lijkt geen enkele beweging te zijn en er wordt alleen gedaan wat juridisch noodzakelijk is. Het wordt pijnlijk duidelijk dat het belang van verkeer en financiële efficiëntie boven het belang van omwonenden gaat. Een paar voorbeelden. In oktober zeiden ze bij mij: ja, sorry die laurier moet weg, want wij gaan daar binnen een maand aan de slag.

De laurier dat was het enige strookje wat mij scheidde van de afrit en waardoor bijvoorbeeld de kinderen niet op de afrit konden komen of de hond of de bal. Dat is echt dichtbij, dat is een paar meter. Inmiddels – we zijn ik weet niet hoeveel maanden verder – is er nog steeds niets gebeurd. Die laurier had gewoon nog een paar maanden kunnen blijven staan en had mij gewoon een paar maanden woongenot gegeven. Er zijn inmiddels gelukkig wel hekken geplaatst, met wat doekjes ertegenaan. Ik ben er blij mee, ook al houdt het geen geluid weg, maar het houdt mijn kinderen wel van de snelweg. Inmiddels zijn ze ook zo verstevigd dat ze niet meer omvallen, dus daar zijn we blij mee. Bij de buren is dat niet gebeurd. Daar zijn wat bosjes, maar ze hebben vrij zicht op de snelweg. Wij hebben ook geen tijdelijke geluidswal gekregen. We hebben niets gekregen, het is gewoon weggehaald en nu worden de plannen weer uitgesteld. Dan zit ik waarschijnlijk nog de hele zomer in de herrie en ik denk dat het voor ons relatief, in vergelijking met de mensen die aan de echte bouwput zitten, meevalt. Ook die snelweg dat is niet niets. Aanpak Ring Zuid zegt: "Nee, het is juridisch nietnoodzakelijk. Wij hoeven dit niet te doen, dus we doen het niet." Ze zeggen ook dat er geen ruimte is, maar wij betwijfelen dat.

We weten inmiddels niet meer wie we moeten vertrouwen, maar het is elk geval wel duidelijk dat ons belang niet geldt, in elk geval niet voor Ring Zuid. Wij hopen dat het voor jullie wel geldt en dat jullie als gemeente dat oppakken en daar een invulling aan geven en mee aan de slag gaan. We denken niet dat het via Ring Zuid kan. We denken dat jullie dat zelf op kunnen pakken en moeten pakken. Inmiddels hebben we contact gemaakt met de groenparticipatie van de gemeente. Zij willen ons wel helpen, zodat als het project klaar is er in elk geval weer wat nieuw groen komt. Het is heel snel weggemaaid in twee halve dagen, maar het is nog niet terug. Daar is geen budget voor. De geluidswal hetzelfde verhaal – ik gaf aan ... dat heb ik overgeslagen – die is weggehaald, maar 'we gaan zeer binnenkort aan de slag met de werkzaamheden', maar het is weer uitgesteld. Die geluidswal aan onze kant van de snelweg ... ze zijn in het midden bezig. We zijn blij om te zien dat dat in elk geval aan de gang is dan weten we, er zit progressie in. Aan onze kant was het twee avonden werk om die geluidswal weg te halen. Dat hadden ze nu ook kunnen doen en dat had ons maanden overlast gescheeld. Dat wordt niet gedaan en technisch is er geen enkel probleem wat dat had weerhouden. Je ziet dat er in de afweging van wanneer we werkzaamheden uitvoeren, wanneer we iets weghalen, 14

wanneer kappen we bomen, wanneer halen we een geluidswal weg daar zit geen afweging in van wat doet het met omwonenden en kunnen we dat misschien niet een maandje later doen? Die afweging zit er helemaal niet in. Dat is pijnlijk en ik denk dat voor een vervolgproject misschien dat daar betere afspraken over gemaakt moeten worden. Als je weer zo een groot project doet, moet je een boeteclausules invoeren voor als de bomen te vroeg worden gekapt of duidelijkere afspraken maken en budget vrijspelen voor wat er in de omgeving gebeurt, de omgeving betrekken bij het ontwerp aan hun kant van de snelweg. Dat is ook niet zo veel gevraagd. Een drietal vragen die wij hebben. Wij zijn dus niet zeker`1 of wij betwijfelen de geluidsberekeningen van Ring Zuid en wij zouden de gemeente willen vragen ons te helpen met een onafhankelijk onderzoek. Kloppen die berekeningen met de huidige plannen? Worden we er echt beter van? Wij twijfelen er sterk aan. Daarnaast zouden we meer duidelijkheid willen hebben over de geplande werkzaamheden; wat gebeurt wanneer. Wat je ziet, het roept veel frustratie op dat de geluidswal weggenomen wordt, ze zeggen, we gaan daarna gelijk aan de slag en dat gebeurt niet. Wees daar duidelijk over en ook als er uitstel komt, wanneer dan wel? Als je de mensen vraagt die de werkzaamheden uitvoeren dan kom je erachter dat zij het zelf ook niet weten.

Daarnaast wees voorzichtig met het stilleggen van het werk, ook als gemeente, want uiteindelijk betekent dat voor omwonenden dat het langer duurt. De laatste vraag en dan rond ik af. De laatste vraag is: kijk of er tijdelijke oplossingen zijn. Of een tijdelijke geluidswal mogelijk is en budget voor de aanplant van groen aan onze kant van de weg als het project voorbij is. Dat zouden we graag zien. Dank voor deze ruimte. 01:01:09

Voorzitter: Dank u wel. Ik begrijp dat de heer Peterson zich afvroeg of er nog een rondvraag komt. Dat is wel mijn bedoeling en ik hoop dat we daar nog genoeg tijd voor hebben aan het einde. Dan zou ik het woord willen geven aan de heer Rustebiel. 01:01:26

De heer Rustebiel: Dank u wel, mevrouw Tijdens. Het is herkenbaar hoe dat gegaan is met de kap van de bomenrij. Ik had een vraag over iets wat veel eerder in uw bijdrage verwezen zat. U suggereerde dat er door nieuwe afspraken geen geld meer zou zijn om omwonenden goed te compenseren. Ik ben benieuwd of u concrete voorbeelden heeft van vragen die u heeft gesteld die op het antwoord hebben gestuit dat dat niet zou kunnen, omdat dat te veel geld zou kosten. Ik ben benieuwd of daar voorbeelden bij te noemen zijn of dat u dat ook letterlijk te horen heeft gekregen van de organisatie? 01:02:02

Mevrouw Tijdens: Bijvoorbeeld bij de tijdelijke geluidswal krijgen we vooral te horen: "Nee, dat is niet nodig, want het is juridisch niet noodzakelijk. Dit mag, als er werkzaamheden uitgevoerd worden, mogen jullie een hogere geluidsbelasting hebben." Twee: er is geen ruimte voor, het helpt toch onvoldoende – nu ja, als ik anderen hoor dan is dat misschien ook zo – dus op dit moment is er niets. Inderdaad niet letterlijk, er is geen geld. Twee, de aanplant van groen, als dat niet ergens strak in het plan staat, aan de kant van de automobilist, maar het is meer aan onze kant, dus groen wat heeft moeten wijken of wat misschien per ongeluk te veel is weggehaald of wat niet overeenkwam met de werkelijkheid – de papieren werkelijkheid versus de werkelijkheid hier – dan zeggen ze: "Nee, daar kunnen wij ook niets in betekenen." Er zijn mensen van de gemeente die we hebben gesproken en 15

die dan proberen dan bij Aanpak Ring Zuid aan te kloppen van – weet je, van dan pakken wij het wel op – hebben jullie budget, maar dan krijgen ze ook nul op het rekest. 01:03:09

Voorzitter: Dank u wel. Mevrouw De Wrede. 01:03:13

Mevrouw De Wrede: Voorzitter, het is een treurigmakend verhaal van mevrouw Tijdens. Er zijn vannacht ook werkzaamheden geweest daar bij u in de buurt, volgens mij. Heeft u daar ook last van gehad? Bent u daar ook over geïnformeerd? 01:03:31

Mevrouw Tijdens: Nee, ik ben er niet over geïnformeerd. Ik moet echter zeggen, ik ben één van de weinige Nederlanders die dolblij is met een lockdown. Voor ons de situatie, naast de snelweg versus nu. Kijk, na negen uur is het heerlijk. Ik kan overleggen met de ramen open, het is hier muisstil. Dat is het nooit. Dit is ook een absurde situatie, dus dat is een geluk bij een ongeluk moet ik zeggen, hoor. Ja, dank je wel lockdown. 01:03:57

Voorzitter: Toch nog enige voordeeltjes inderdaad. 01:03:59

Mevrouw Tijdens: Ja. 01:03:59

Voorzitter: Dan kijk ik nog even. Volgens mij heeft iedereen, die een vraag heeft willen stellen, de kans gehad. Dank u wel, mevrouw Tijdens, voor uw verhaal. Dan komen we bij de Paterswoldseweg en daar zou mevrouw Homburg spreken. 01:04:21

Mevrouw Homburg: Ja, goedenavond. Ben ik duidelijk hoorbaar? 01:04:26

Voorzitter: Absoluut. 01:04:27

Mevrouw Homburg: Oké. Dank voor uw uitnodiging en mogelijkheid tot inspraak. Mijn naam is Frannie Homburg en ik woon direct tegenover het tijdelijk viaduct van de Paterswoldseweg. Ik heb een tekst opgestuurd en ik wilde deze tekst vanavond voorlezen. Dat was ik van plan, maar ik ben van gedachte veranderd door zeer recente omstandigheden. Ik wil vragen de tekst die ik heb opgestuurd wel te lezen, deze is namens VvE Paterswoldseweg en de VvE Laan van de Vrede. Daarnaast wil ik u iets vertellen over wat zich hier op dit moment afspeelt in onze buurt, rondom het viaduct. Sinds het tijdelijk viaduct eind november in gebruik is genomen, leven wij in zeer ernstige overlast, want wanneer er vrachtwagens over het viaduct rijden dan trilt en dondert het in ons huis. Al vier maanden lang leven wij in een soort van onweerswolk. Dag en nacht. De tijdelijke snelheidsverlaging van 70 naar vijftig kilometer per uur haalt de scherpe randjes een beetje van de overlast af, maar 's nachts houdt het vrachtverkeer – en er rijdt heel veel vrachtverkeer over dat stukje Ring – zich niet aan de snelheidsbeperkingen. Bijna iedere nacht lig ik, maar ook vele buren met mij, wakker door de overlast. Eind mei zal het viaduct worden ingepakt met isolatiemateriaal. Dit kan helaas niet eerder, mede omdat het verkeer 16

hiervoor stilgelegd moet worden. Omleiden kost veel geld, is ons verteld. Eind mei was er al een wegafsluiting gepland en dus heeft men besloten het isoleren uit te stellen tot eind mei en moeten wij nog maanden langer in de overlast zitten. Echter, ik wil u vertellen over een overlastprobleem dat hier boven op is gekomen en hoe er met onze klacht recent is omgegaan. Wanneer het vrachtverkeer nú over het viaduct rijdt, klinkt er tevens een zeer hard metaal-op-metaal geluid en dit schalt door de hele buurt. Ik heb er filmpjes van. Ik stuur ze graag toe. 23 februari is hierover de eerste klacht ingediend door bewoners. Een medewerker van CHP die kwam kijken, die zei dat er niets te horen en te zien was. Echter dat gerammel van de brug kwam steeds vaker en steeds harder en in maart trokken bewoners wederom aan de bel. De medewerker van CHP vertelde dat CHP zich al houdt aan de geluidsnormen en dat het pure goodwill was dat hij ernaar kwam kijken en dat er eind mei, wanneer het viaduct ingepakt wordt, wel verder naar gekeken zou worden. Het gerammel werd erger en erger. We sliepen al bar slecht, maar dit keiharde geluid van de brug komt daar nu boven op. Boven op de onweerswolk, zeg maar. Twee dagen geleden is er eindelijk serieus door de uitvoerder naar de brug gekeken en er blijkt wel degelijk een probleem te zijn.

Er is namelijk een plaat losgetrild in het middenvak van de brug. Zo spoedig mogelijk repareren, zou je zeggen, maar nee, de weg moet daarvoor worden afgezet. Wederom, een afzetting kost geld, dus wij weten niet hoelang we in deze overlast, bovenop de overlast die er al was, gaan zitten. De afgelopen twee weken heb ik bijna geen enkele nacht doorgeslapen. Sorry. Wacht even, hoor. Dankzij de slaapmedicatie van mijn arts kan ik nog wat uurtjes pakken. Zo zijn er veel meer buren met mij. Een UMCG-arts die hier vlak bij mij woont, die nachtdiensten moet werken, een cardiologe, maar ook moeders met kinderen die nachten achterelkaar wakker zijn. Alleenstaande ouderen die dol worden van de overlast en om in hun huis te zitten, maar ook jonge mensen die naar kantoor vluchten, omdat ze niet langer thuis kunnen werken. Afsluitend: wij, en dan heb ik het in ieder geval over 32 woonhuizen – maar ik weet dat er meerdere mensen zijn die echt horendol worden van de overlast – wij zitten er doorheen. Wij krijgen telkens te horen, het vrachtverkeer mag niet stilgezet worden, maar onze levensrust staat al vier maanden stil en er komen in ieder geval nog twee maanden bij. Deze brug ligt er in totaal drie jaar. Geld lijkt belangrijker dan ons welzijn.

Ja, en dan u, raadsleden: de gemeente Groningen heeft de vergunning verleend voor dit tijdelijke viaduct en we willen vragen of u uw verantwoordelijkheid wil nemen en ons niet in de kou wil laten staan. Kunt u ervoor zorgen dat overlastproblematiek veel sneller opgelost en aangepakt kan worden en dat wij niet maandenlang, terwijl de oplossing duidelijk is, extra met ernstige overlast moeten leven? Dat was het. 01:09:25

Voorzitter: Dank u wel voor uw verhaal, mevrouw Homburg. Meneer Koks heeft een vraag. 01:09:31

De heer Koks: Ja, twee eigenlijk. Dat over die losgetrilde plaat: behalve dat dat dus natuurlijk kabaal veroorzaakt, levert dat ook gevaar op? Weet u dat? 01:09:41

Mevrouw Homburg: Nee, dat weet ik niet. Ik heb deze informatie gisteren pas gekregen. 01:09:47

De heer Koks: Oké. De tweede vraag is: er is contact, ook met de wethouder, over de gang van zaken rondom dat Paterswoldseweg viaduct. Heeft u ook contact opgenomen met 17

bijvoorbeeld de wethouder over dit recentelijke extra lawaai? Of gaat het alleen maar via de CHP? 01:10:06

Mevrouw Homburg: Tot nu toe is het alleen via CHP gegaan. Ja, dit is voor het eerst dat we een hulplijn uitzetten. 01:10:15

De heer Koks: Ja, oké dank u. 01:10:16

Voorzitter: Ik kijk even of er nog andere mensen die een vraag hebben voor mevrouw Homburg. Nee, het was een helder en aangrijpend verhaal, denk ik. Dan komen we bij Stichting Groningen Verdient Beter en dan geef ik de heer Sauwer het woord. 01:10:46

De heer Sauwer: Voorzitter, ik spreek in mede namens de heer Buring die door ziekte thuis plotseling verhinderd is. De Vereniging Groningen Verdient Beter houdt zich al lang bezig met de veiligheid, of liever de onveiligheid van de aan te leggen ringweg zuid, en met name van het verdiepte deel met de overkappingen. In het Tracébesluit worden de overdekte delen, geduid als deksels, maar voor de Raad van State, gaf de advocaat van de minister van Infrastructuur en Milieu toe dat het geen deksels zijn, maar tunnels en wel van de categorie A. Categorie A, omdat vervoer van alle, ook de meest gevaarlijke, stoffen door de tunnels zijn toegestaan. Dat die overdekte delen beschouwd moeten worden als tunnels is ook in overeenstemming met de Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels. Helaas hebben meerdere experts ernstige zorgen geuit over de onveiligheid van de verdiepte ligging. Drie expertbureaus hebben aangegeven dat de verdiepte ligging op verschillende punten niet voldoet aan minimale eisen voor verkeersveiligheid. De rijbanen zijn ongebruikelijk smal, de zichtlijnen zijn erg kort, er is veel *wevend* verkeer, ook van vrachtwagens en dan is er licht-donker-licht-donker-licht effect. De rijbanen zijn niet 3.50, zoals gebruikelijk, maar slecht drie meter tien. Dit terwijl een vrachtwagen al bijna drie meter breed is. Dan blijft er wel heel weinig over.

Ook ontbreken vluchtstroken en aparte vluchtroutes. De hele verdiepte ligging is bijna 1400 meter lang en je kan er alleen bij het begin en het eind uit. Als er middenin wat gebeurt, kan je niet uit de tunnelbak weg komen. Als er een tankauto vol vloeibaar gas zou verongelukken, zijn er niet alleen slachtoffers in de tunnelbak, maar ook veel slachtoffers daarbuiten. De verdiepte ligging wordt gebouwd binnen de stad Groningen en het stadsbestuur is verantwoordelijk voor de veiligheid van verkeersdeelnemers en ook voor omwonenden. U zult het, neem ik aan, met mij eens zijn dat u als gemeente niet kan toestaan dat er een gevaarlijke weg binnen de gemeentegrenzen wordt aangelegd. Als ergens een tunnel gebouwd wordt, moet de tunnel door een onafhankelijk expertbureau beoordeeld worden in een zogenaamde QRA. Voor de verdiepte ligging is dat nog steeds niet gebeurd. U moet straks toestemming geven voor het in gebruik nemen van de weg. Zo is dat bij wet geregeld dat de gemeente toestemming moet geven voor het in gebruik nemen van de weg. Echter, u kunt toch geen toestemming geven wanneer u er net volledig van overtuigd bent dat de weg veilig is? Als inwoners van Groningen zijn wij zeer bezorgd over de onveiligheid van de verdiepte ligging en de tunnels en daarin worden wij ondersteund door drie verschillende expertbureaus.

Naar onze mening men dient vanuit een veiligheidsprincipe, tegenover toekomstige weggebruikers en omwonenden, verplicht 18

zekerheid te krijgen over de veiligheid van de weg. Hiertoe moet een QRA gemaakt worden door een erkende instantie. Bij deze roepen wij het gemeentebestuur – en u ook – op een QRA te laten opstellen en de weg pas in gebruik te nemen, wanneer uit de QRA zou blijken dat de weg veilig is. Nu heeft niemand de garantie dat de weg veilig is. Expertbureaus zeggen dat de weg niet veilig is en dan kan je deze niet openstellen. Dan bent u aansprakelijk voor wat er gebeurt. Ik neem aan dat u die aansprakelijkheid niet zomaar op u wilt nemen. Namens Groningen Verdient Beter: laat een QRA maken en beslis dan pas of de weg veilig genoeg is om opengesteld te worden. Heel kort mijn verhaal. Ik moet even zeggen: dit is wat anders dan het verhaal van meneer Buring. Wij zijn echter andere mensen en ik lees niet graag andermans verhaal voor, maar ik zal mijn verhaal morgenochtend ook digitaal aan u toesturen. 01:15:23

Voorzitter: Hartelijk dank, meneer Sauwer. Ik zie in ieder geval de heer Staijen met een vraag voor u. 01:15:35

De Heer Staijen: Ik kon het even niet vinden, maar ik heb vragen aan meneer Sauwer. U maakt zich grote zorgen over de veiligheid van de verdiepte ligging. U noemt het tunnels. De gemeente spreekt over een verdiepte ligging met hier en daar een dekseltje, maar u wil graag dat dat getoetst wordt door een zogenaamde QRA- analyse. QRA-analyse is een betrekkelijk eenvoudig middel, maar het is een middel van Rijkswaterstaat. Rijkswaterstaat voert namens de gemeente de directie over dit hele bouwproject. Heeft u ook al contact gehad met Rijkswaterstaat over het uitvoeren van een QRA-analyse voor dit type tunnel? 01:16:21

De heer Sauwer: Zeker, dat hebben gehad. Rijkswaterstaat kan dat zelf niet doen. Dat moet een onafhankelijk bureau zijn. We hebben dat zeker ook aan Rijkswaterstaat gevraagd, maar die blijven erbij dat het geen tunnels zijn. Terwijl, de advocaat van de minister voor de Raad van State heeft gezegd dat het wel tunnels zijn. Ook uit de wet blijkt dat het tunnels zijn. Een tunnel kost geld, kost meer geld aan veiligheidsmaatregelen, dus Rijkswaterstaat – wederom en helaas, hoor meneer van D66 – zegt om geld te sparen dat het geen tunnels zijn. Dat is echter absoluut onjuist. Het zijn tunnels. Alleen al het feit dat je een *pak* hebt van 1400 meter lang, waar je tussendoor niet uit kan, betekent dat het een tunnel is. Als je vervoer van gevaarlijke stoffen er doorheen laat gaan dan is een overkapping van 80 meter al een tunnel. Dit zijn overkappingen van 245 meter, dus er moet wel degelijk een QRA gemaakt worden. Rijkswaterstaat weigert het, want het is inderdaad er hangen ... Kijk, het eerste rapport over de veiligheid van de weg was van het bureau InTech Nederland. Dat was vernietigend. Dat werd afgekeurd door Rijkswaterstaat, want dit kwam hun niet uit. Afgekeurd door medewerkers van Rijkswaterstaat. Zij zaten in de commissie en de commissie zei, het is niet goed, terwijl het een uitstekend rapport was. Rijkswaterstaat wil, dus om kosten te besparen, het geen tunnels laten zijn.

Ondanks het feit dat er gevaarlijke stoffen doorheen gaan, het feit dat de wet zegt dat het een tunnel is door het transport van gevaarlijke stoffen en het feit dat de advocaat van de minister heeft toegegeven dat het tunnels zijn, blijft Rijkswaterstaat volhouden dat het geen tunnels zijn en wil daarom geen QRA doen. Echter, de gemeente is het bevoegde gezag. De gemeente kan een QRA laten uitvoeren. Dat is iets wat de gemeente kan laten doen. Dat gebeurt in veel gemeenten ook. 19

De gemeente kan dat aanvragen. Dat kost tien of twintig duizend euro. Dat is op de kosten van dit project peanuts. 01:18:47

De Heer Staijen: Heeft u dit ook bij de gemeente aangevraagd om een opdracht te geven tot het uitvoeren van een QRA. Even een kleine correctie: ik ben niet van D66, maar van de Stadspartij. 01:19:01

De heer Sauwer: Nee, maar hiervoor zei uw collega van D66 dat hij betwijfelde of gebrek aan maatregelen kwam door gebrek aan geld. 01:19:10

De Heer Staijen: Ja, maar goed heeft u dit ook bij de gemeente aangevraagd? 01:19:16

De heer Sauwer: We hebben dit aangevraagd bij ARZ en de gemeente maakt deel uit van ARZ, dus ja. Daar krijgen we geen gehoor, dus nu komen we bij de gemeenteraad, want u controleert het college van burgemeester en wethouders. In dat controleren van burgemeester en wethouders kunt u vragen stellen en dan kunt u ze vragen, waarom de gemeente geen QRA wil doen. 01:19:48

Voorzitter: Dank u wel. Dan heeft u nog een vraag van de heer Koks. 01:19:54

De heer Koks: Ik ben, denk ik samen met een paar andere raadsleden, al van meet af aan – nou, van meet af aan dan zou ik mijn kindertijd er nog bij moeten halen – maar de laatste zeven jaar betrokken, ook bij de zuidelijke Ring. Ik weet me nog te herinneren, misschien is dat hetzelfde onderzoek als waar u naar verwijst, dat die QRA inderdaad is uitgevoerd. Dat daar een aantal aanbevelingen uitgekomen zijn en dat vervolgens met die aanbevelingen Rijkswaterstaat gezegd heeft: die gaan we in de loop van de tijd realiseren. Dat weet ik me nog te herinneren. Dan zou er weer een test plaatsvinden of wel of niet veilig was. Dat is het ene. Het tweede is: de hele zuidelijke Ring, het ontwerp, dat wordt beoordeeld door een gigantische lijst van overheidsinstellingen van de brandweer tot en met de politie, van het waterschap tot je weet het niet zo. Die moeten hun handtekening zetten onder hun deel van allerlei toetsen. Verder heeft Rijkswaterstaat – ik geloof, wat zeiden ze – 70 techneuten aan het werk om toezicht te houden op de uitvoering van de zuidelijke ringweg. Wat moet ik nu, als eenvoudig raadslidje die nauwelijks een spijker in de muur kan krijgen? Hoe moet ik opboksen tegen al dat soort externe controleurs die van alles en nog wat controleren en tegen een batterij van 70 mensen van Rijkswaterstaat? Die moet je toch kunnen vertrouwen als raadslid.