30-06-2021 verslag Gemeenteraad 15.00 uur - Oosterpoort.pdf

Vicevoorzitter: Dank u wel, heer Bolle. Dan mevrouw Menger nog van 100% Groningen. 01:27:10

Mevrouw Menger: Ja, dank u wel Voorzitter. Een leefbare omgeving. Mijn fractie is ervan overtuigd dat de grootste ergernissen van omwonenden en ook een deel van onze inwoners zich met name toespitst op de enorme rotzooi die achterblijft na een mooie dag en grote aantallen bezoekers. Waar veel mensen bijeenkomen om te recreëren, lijkt het bijna uitgesloten – zoals de ervaring inmiddels leert – dat de plekken netjes en opgeruimd achterblijven. Mijn fractie heeft in het verleden een initiatief genomen om daarin iets te veranderen. Ik verwijs naar de befaamde picknickkleedjes om daarin het afval te verzamelen en in één keer weg te kunnen gooien. Voorzitter, hier wringt of knelt de schoen. Wellicht toch nog te weinig afvalbakken die daarnaast niet op regelmatige basis worden geledigd. Mijn fractie dringt aan om meer mogelijkheden te onderzoeken. Voorzitter, in een ver verleden was ik op excursie in Tsjechië, Praag. Het grote plein, ook een soort van achtertuin of binnentuin werd om het kwartier schoongeveegd en opgeruimd. Geen vodje op de grond en het spoorde aan om je directe omgeving schoon achter te laten. Men sprak elkaar erop aan en een goed voorbeeld doet volgen. Mijn fractie denkt daarom ook naast parktoezicht aan een parkbeheerder met een loket of kiosk. Voor vragen en of hulp kan men daar naartoe. Voorzitter, zichtbaarheid en vindbaarheid werkt in onze optiek.

Voorzitter, mijn fractie denkt vooral in constructieve oplossingen met betrekking tot de geluidsoverlast en aanverwante zaken. Wij zijn voorstander van opschaling in plaats van direct rigide maatregelen, zoals verboden; alcoholverbod en stiltegebieden. Het aanspreken op hufterig gedrag, recreanten vragen naar wat ze missen, zowel in het park als op het Stadsstrand, maar gericht op doeltreffende oplossingen. Wat volgens hen zou helpen om het gebied leefbaar te houden en achter te laten voor iedereen die daar wil verblijven op een prettige manier. Kortom inventariseren. Tenslotte Voorzitter, met betrekking tot de meer ingrijpende maatregelen ... Sorry, dat had ik al gezegd. Tot slot, mijn fractie vraagt om monitoring en tussentijdse evaluatie middels een motie, samen met Student en Stad. Hebben de maatregelen geholpen en merkt u een significant verschil ten aanzien van de eerdere situatie? Graag zien wij dit op korte termijn tegemoet en op structurele basis. Dank u, Voorzitter.

80

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 30 JUNI 2021 15.00 UUR 01:29:30

De heer Sijbolts: Voorzitter? 01:29:30

Vicevoorzitter: De heer Sijbolts. 01:29:32

De heer Sijbolts: Ja, een vraag aan 100% Groningen. Ik hoor dat u graag wil dat het college of de gemeente of de gemeenteraad in gesprek gaat met de gebruikers, de mensen die recreëren op het Stadsstrand en in het Noorderplantsoen over hoe het voor hun beter en leefbaarder kan. Ik heb u alleen niet gehoord over de omwonenden. Vindt u ook dat die betrokken moeten worden? Heeft u ook oog en oor voor de overlast, want ik weet hoe vreselijk het is als je dag in dag uit, dag en nacht in overlast zit. De mensen die daar recreëren, hebben daar geen last van, maar de omwonenden wel. 01:30:02

Mevrouw Menger: Uiteraard ben ik het met u eens, meneer Sijbolts, dat omwonenden daar zeer zeker bij betrokken moeten zijn en blijven, omdat zij ook aangeven dat ze heel veel overlast ervaren. Alleen, mijn fractie denkt als daar veel mensen komen – dus recreanten die de boel met een zooi achterlaten – spreek die aan en betrek ze ook bij eventuele oplossingen. Dank u wel. 01:30:26

Vicevoorzitter: Dank u wel, mevrouw Menger. Dan hebben we iedereen gehad die het woord hierover wilden voeren, behalve meneer Van Kesteren. Meneer Van Kesteren, PVV. 01:30:34

De heer Van Kesteren: Dank u wel, Voorzitter. Voorzitter, de goeden mogen nooit onder de kwaden lijden. Een alcoholverbod, vuurwerkverbod, barbecueverbod, verbod op plezier maken. Ja, Voorzitter, het leven wordt steeds onaantrekkelijker onder het regime van de linkse kerk. Handhaven, Voorzitter, in geval van overlast. Daar waar het niet kan, verbieden, maar daar waar het wel kan, handhaven. Als handhaven niet helpt, Voorzitter, dan moet je creatief zijn en niet te star de vrijheid van mensen inperken en met disproportionele maatregelen komen. Ik moet er ook bij zeggen, Voorzitter, dat de woordvoerder van D66 en van de Stadspartij toch wel een reële visie hadden op deze problematiek en ik wil toch ook een lans breken voor met name omwonenden en die hebben volgens mij in dit geval wel recht van spreken. Dank u wel. 01:31:33

De heer Sijbolts: Voorzitter? 01:31:33

Vicevoorzitter: De heer Sijbolts. 01:31:36

De heer Sijbolts: Ja, dank voor de laatste woorden, uiteraard van de heer Van Kesteren. Dat ben ik volledig met hem eens. U heeft het over vrijheid van mensen inperken en regeltjes opstellen. Ik weet dat u daar niet zoveel mee heeft, maar weet u ook dat de keerzijde is voor de omwonenden dat hun vrijheid wordt ingeperkt? Hun vrijheid om een normaal leven te leiden en op een normaal tijdstip te kunnen gaan slapen. 81

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 30 JUNI 2021 15.00 UUR 01:32:01

De heer Van Kesteren: Ja, Voorzitter, dat is ook het dilemma, waar ik mij vanavond voor geplaatst zie. Ik wil ook daar nog even over nadenken, voordat de stemming in gang wordt gezet. Omwonenden hebben zeker mijn zorg, maar aan de andere kant vind ik ook dat we niet te veel vrijheid van mensen moeten inperken. Je moet een afweging maken en daarbij denk ik wel aan realistische maatregelen en niet verboden om het verbieden. Het moet wel proportioneel zijn. 01:32:39

Vicevoorzitter: Dank u wel, meneer Van Kesteren en ontzettend veel succes met het opmaken van uw mind. Ik ga graag naar de burgemeester voor beantwoording van de eventuele vragen die er zijn en advies op de moties die voorliggen. Burgemeester Schuiling. 01:32:56

De heer Schuiling: Voorzitter, in de eerste plaats complimenten nog aan de heer Huisman voor zijn maidenspeech. Ik heb dat ook even nodig voor de referentie die hij trok naar het verleden, waarin inderdaad de bietencampagne dwars door het Noorderplantsoen ging en als je daar fietste met een enorme sprong met grote regelmaat moest zorgen dat je nog je leven kon behouden. Een aantal decennia later is er een referendum geweest over afsluiting. Dat is toen nipt gewonnen door degenen die voor afsluiting van het autoverkeer waren. Nog even later is er een geweldige investering gepleegd door deze raad om het Noorderplantsoen weer terug te brengen naar het Engelse park, zoals het aanvankelijk was bedoeld en opgezet voor omwonenden en een heel groot deel van de stadjers, dat niet kon beschikken over een tuin en andere leuke voorzieningen bij het eigen huis. Vervolgens hebben we in de afgelopen jaren gezien hoe het park werd gebruikt. Daar is met een commissie van verschillende omwonenden ook een intensief traject op ingezet, toen het erop leek dat het wel een klein beetje uit de hand begon te lopen. Een klein beetje. Met andere woorden, er is een commissie en er is met die commissie gesproken.

Vervolgens is in een aantal jaren – en dat even in reactie op hen die zeggen, ga toch nog eens een keer met de huidige gebruikers in gesprek – geleidelijk aan tot opschaling gekomen van de maatregelen om het weer een klein beetje terug te brengen naar normale proporties. Het is dus niet zo, zoals een aantal partijen suggereert, dat er hier nu opeens een stel maatregelen wordt genomen dat zomaar uit de hoge hoed wordt getrokken. Integendeel, er zijn heel veel gesprekken gevoerd. Er is vervolgens met een hele hoop gebruikers ook in gesprek gegaan over, kan het een klein beetje anders? Vervolgens zijn er in de afgelopen twee jaar stewards in dat park gegaan, er zijn matrixborden geplaatst, er zijn politieagenten geweest die op een hele ludieke manier hebben gezegd: jongens, het kan ook wel een keer anders en dan houd je nog steeds een leuke dag of een leuke avond in het park. Het is dus echt niet zo dat wij nu een aantal maatregelen uit de hoge hoed trekken. Er heeft een escalatie plaatsgevonden in het gebruik van het park. Daar is gepast op gereageerd met een aantal maatregelen in de afgelopen periode. Dat is verhevigd in de afgelopen anderhalf, twee jaar en er is dus wel degelijk stap voor stap geprobeerd om mensen zelf de overtuiging te geven: 'ik heb ook nog met anderen te maken'.

Het gaat om het hervinden van het evenwicht in het gebruik van dat park in relatie tot de mensen die daar omheen wonen. Die kring kun je heel ruim trekken, want de overlastmeldingen komen echt niet van de Oranjesingel alleen. Die gaan tot diep in de Oranjebuurt of in de Hortusbuurt. Er is vervolgens een groot aantal extra maatregelen 82

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 30 JUNI 2021 15.00 UUR

getroffen. Dan reageer ik ook gelijk al op de motie over de afvalbakken. Er zijn extra afvalbakken geplaatst, er zijn extra ledigingen geweest, er wordt op dit moment onderzocht of er niet toch nog een extra ondergrondse container bij de speelweide geplaatst kan worden. Dat was mijn reactie ook in de commissie, op dit punt, van die afvalstromen die daar zijn. Het neemt ergens een einde. We hebben ook nog een paar andere dingen in deze stad te doen, die ook heel belangrijk zijn. Er wordt met man en macht gewerkt door onze mensen van het Stadsbeheer om de boel op tijd weer schoon te krijgen. Er zijn extra ronden en er wordt dus ook volop in geïnvesteerd. Er zijn heel veel extra containers geplaatst, zoals gezegd. Dan even op het punt van de boa's, want dat zit mij hier eerlijk gezegd ook heel hoog. Wij hebben in relatie tot de omvang van deze stad, een aantal boa's dat ver onder het gemiddelde ligt van wat je in een stad met deze omvang, deze ambities en deze bevolkingssamenstelling zou mogen verwachten. Al die boa's hebben allemaal hun rooster omgegooid in de afgelopen dagen om ervoor te zorgen dat zij 's avonds present waren op het Stadsstrand en in het Noorderplantsoen. Zij kijken niet op een uurtje en die zijn helemaal niet in de stand van: ik zie het heel zwart-wit, vanaf tien uur moet het helemaal muisstil zijn.

Dat zijn allemaal goed opgeleide mensen, die proberen via de overtuiging en een milde drang ervoor te zorgen dat het daar vanaf tien uur een klein beetje stiller wordt. Dat handjevol mensen hebben in de afgelopen tijd allemaal overuren geschreven. Dat betekent dus dat ik ze niet ergens anders in de stad kan inzetten – wat we ook allemaal belangrijk vinden – en dat de capaciteit eindig is. Over de inzet van de politie heb ik u al de mededeling gedaan dat het aantal uren dat geschreven is in de afgelopen anderhalf jaar door de politie dusdanig is, dat er geen uur meer af kan. Iedereen heeft extra uren gedraaid. De relatie is dat op het moment dat het escaleert op een enige plek en de boa's het niet meer aankunnen, dat dan de politie instapt om het andere werk te doen. Helaas is dat, op iets wat er tot tien uur best nog aardig eruitziet – daar heeft u ook de krantenberichten en andere berichten over gelezen – het geval. Het resultaat daarvan is, dat heeft u ook kunnen lezen in verschillende berichten ... Dat is ook nog een reactie op de motie van Student en Stad, 100% Groningen en VVD: dat veel inwoners met heel veel plezier genieten van het Stadsstrand en het Noorderplantsoen is niet meer zo. Het is gewoon niet meer zo en dat weet u ook.

Ik spreek heel veel mensen uit die omgeving die zeggen: "Ik kom er niet meer, want ik vind het helemaal niet meer aardig, leuk en ontspannen en het is niet meer plezierig". Dat is waar we op reageren. We reageren niet, omdat we uit een jaren '50mentaliteit zeggen, laten we nog eens eventjes kijken hoe we hier het handhaven doen. Dat is helemaal de discussie niet. De discussie is dat een hele groep mensen voor wie het Stadsstrand en het Noorderplantsoen bedoeld zijn, zeggen, ik voel me daar niet meer thuis en zij verdienen ook een plek, want zo hebben we het bedoeld, voor iedereen. Dat betekent dat we een beetje rekening houden met elkaar en daar overspannen we niemands verwachtingen en faciliteren we, waar we kunnen. Daar zijn we aanwezig om op een ludieke en speelse manier in te spelen op de behoeften van onze inwoners, maar het evenwicht zijn we kwijtgeraakt en dat is in een hoog tempo gegaan. Dat betekent dus dat de veronderstelling die in die motie ligt over de afvalinzameling en afvalbakken niet juist is, want er zijn wel degelijk extra inspanningen verricht en er wordt nog steeds naar gekeken. Die inspanning is dusdanig dat ik liever vandaag dan morgen afschaal, zowel voor wat betreft de boa's als wat betreft de politie, want ik kan ze wel beter gebruiken en er zijn andere plekken – die zijn ook al vanmiddag aan de orde geweest – waar ze ook nodig zijn. 83

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 30 JUNI 2021 15.00 UUR

Dat betekent dus dat ik ook, zoals de heer Rebergen al refereerde, in de commissie heb aangegeven dat ik natuurlijk kom met een evaluatie. Pin me er niet op vast dat het september is, want als september nog een hele warme maand is, waarbij we nog steeds die extra inzet hebben te plegen, dan kom ik in oktober. Echter, uit de aard van het betoog van mij vloeit al voort dat ik zeg, liever vandaag dan morgen schaal ik weer af. Ik doe het niet voor mijn lol en heel veel stadjers ook niet en u ook niet. Ik kom met een evaluatie op een relevant moment, maar dat zou ook wel eens oktober kunnen zijn. Als het vriest in september en er geen kip meer te bekennen is, dan kom ik in september met die evaluatie. Ik neem dit mee, maar ik ga u niet beloven dat ik in september kom. Ik kom nog wel dit jaar, want ik wil ook wel graag weten welke effecten er zijn. Het kan ook betekenen dat we nog wat extra maatregelen hebben te treffen, maar dat zult u zelf ook wel begrijpen. Dan is de motie onder tien: "In de hoek van mijn kamer, staat de fles al te wachten'. Die fles wordt meegenomen, kratten vol zelfs, in de wagentjes van Albert Heijn, de Jumbo en andere leveranciers in de omgeving naar het Noorderplantsoen en het Stadsstrand. Dan mogen we de flessen daar dus aantreffen.

U ontkracht uw eigen redenering met deze motie, omdat hieruit al blijkt dat we vorig jaar een geleidelijke opschaling van de maatregelen hebben gedaan. Met andere woorden, als deze motie gehandhaafd blijft en aangenomen wordt, dan hebben de andere maatregelen niet zoveel zin meer, want ik heb u het verband tussen alcoholgebruik en het gedrag, zeker na tien uur 's avonds, in de commissie uitgelegd en ook het feit dat die flessen af en toe in de richting van de boa's en de agenten worden gegooid. Dan de laatste motie, dat gaat over geen stiltegebied maken na tien uur van Stadsstrand en Noorderplantsoen. Dat veronderstelt een klein beetje dat het een hele zwart-wit discussie is en daar heb ik in de commissie al op gereageerd. Natuurlijk gaan we er met verstand mee om. Natuurlijk hebben wij begrip voor het feit dat niet iedereen daar de klok precies om tien uur heeft zitten, maar de intentie daarvan is wel dat er een grondslag moet zijn om als iemand na tien uur zich in grote groepen nog heel onwelvoeglijk gedraagt, dat je dan ook de mogelijkheid hebt om te zeggen: "Nu is het afgelopen en wegwezen!" Nogmaals – dat zeg ik ook in de richting van de heer Van Kesteren die ik nu, hoop ik, een klein beetje gesteund heb in zijn worsteling – het gaat er dus om dat we een klein beetje terrein terugwinnen en dat we het park en het Stadsstrand weer toegankelijk maken voor iedereen. Dank u.

01:44:43

Vicevoorzitter: Dank u wel, burgemeester Schuiling. Dan kijk ik eerst naar de fractie van Student en Stad. Wilt u uw motie twee handhaven, indienen, meneer Bosch? 01:44:56

De heer Bosch: De motie over de evaluatie willen wij intrekken. Ik heb via de app met andere indieners overlegd, maar ik kijk even naar 100% Groningen. Die willen wij intrekken, we vinden de toezegging nu wel met een duidelijke tijdslimiet na de zomer voldoende, dus dank daarvoor aan het college. De andere drie moties handhaven we met de genoemde argumentatie. 01:45:19

Vicevoorzitter: Dan gaan we allereerst stemmen over motie nummer twee allereerst. De motie: 'Houd de plasticsoep uit het Noorderplantsoen en het Stadsstrand, maak het water schoner voor haar voortbestaan'. De stemming is geopend. Oh, sorry zijn er stemverklaringen? Ik vergeet even wat. 84

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 30 JUNI 2021 15.00 UUR 01:46:20

Vicevoorzitter: Dan kan de stemming worden gesloten. Er zijn 44 stemmen uitgebracht, voor deze motie zeven en tegen 37. Deze motie is verworpen. Dan gaan we over naar motie nummer tien: 'In de hoek van mijn kamer staat de fles al te wachten'. Zijn er mensen die een stemverklaring willen doen? Dat is niet het geval. Dan open ik de stemming. 01:47:17

Vicevoorzitter: Dan sluit ik de stemming. Er zijn 44 stemmen uitgebracht voor 7, tegen 37. Ik wil graag Student en Stad er nog op wijzen dat onder het eerste verzoekpunt een ei- en ijfout is gemaakt in het woord speelweide, zoals eerder vanavond al door de heer Van Kesteren is opgemerkt bij een ander onderwerp. 01:47:45

Vicevoorzitter: Dan we door naar motie nummer 11: 'stiltegebied'. Dan open ik ook deze stemming. 01:48:15

Vicevoorzitter: Vierenveertig stemmen uitgebracht. Ik sluit de stemming. Zeven voor, 37 tegen en ook deze motie is verworpen. Dan gaan we naar het voorstel zelf. Zijn er nog andere stemverklaringen te doen? Dat is niet het geval. Dan open ik de stemming. 01:48:36

De heer Bosch: Excuses, Voorzitter, ik zou graag een stemverklaring willen. 01:48:40

Vicevoorzitter: Gaat uw gang, meneer Bosch. 01:48:44

De heer Bosch: Het raadsvoorstel zelf zullen wij steunen, want dat heeft geen betrekking op de maatregelen zelf. De maatregelen zijn niet direct verbonden met dit raadsvoorstel, dus wij zullen dit steunen. 01:50:03

Vicevoorzitter: Ja, gelukt, de heer Been. Vierenveertig stemmen uitgebracht en 44 stemmen voor dit raadsvoorstel, waarmee dit is aangenomen. Dan geef ik het woord weer aan de voorzitter van de raad. 01:50:16

Voorzitter: Voorzitter, dank. Omdat ik er toch wel aan hecht om toezeggingen die zijn gedaan goed vast te leggen, ook publiekelijk, herinner ik de heer Pechler er nog even aan dat de vegan barbecueplek door ons samen zal worden geopend. 01:50:33

De heer Pechler: Dank, daar kijk ik nu al naar uit. 01:50:36

Voorzitter: Ja, ik ook, maar u moet er wel vorm aan geven. Een beetje mooie woorden, dat helpt natuurlijk niet. Ik stel voor dat we na al deze emoties een kort moment ons vertreden. Tien minuten schorsing en dan de rest van de behandeling van de agenda. Tien minuten schorsing.

85

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 30 JUNI 2021 15.00 UUR

11. Moties vreemd aan de orde van de dag 11b. Driebondsbos in zijn SES 02:09:28

Voorzitter: Ik heropen de vergadering en stel aan de orde een motie vreemd aan de orde van de dag, naar aanleiding van een collegebrief over de Eemskanaalzone. Die motie is ingediend door GroenLinks, CDA, Partij voor de Dieren, D66 en de ChristenUnie en gaat over de Eemskanaalzone. Wie van de indieners mag ik het woord gegeven? Ja, meneer Sietsma. 02:10:05

De heer Sietsma: Ja, dank u wel, Voorzitter. We hebben in de voorbereidende sessie uitgebreid stilgestaan bij de ontwikkelingen in dat gebied en er was onder andere veel aandacht voor het Driebondsbos en de hele zone waar het Driebondsbos in ligt, langs het Eemskanaal. Enkele raadsleden hebben de afgelopen week ook, vorige week was dat geloof ik, een excursie bijgewoond die georganiseerd werd door omwonenden. Toen is bij velen van ons goed doorgedrongen wat de waarde van dat Driebondsbos is. Dat is voor ons aanleiding om bij het college er nog eens op aan te dringen daar voorlopig geen grootschalig beheer en onderhoud te plegen en vooral ook te kijken hoe we dat Driebondsbos een plek kunnen geven in de hele zone en de waarde van het Driebondsbos te bespreken met natuurorganisaties in een open gesprek. Dat is ook de strekking van de motie die overigens ook mede-ingediend wordt door 100% Groningen en de partijen die de burgemeester al noemde. Dat als inleiding. 02:11:25

Voorzitter: Dank u zeer. Zijn er andere indieners die hier graag nog een toelichting op willen geven? Mevrouw De Wrede. 02:11:35

Mevrouw De Wrede: Ja, dank u wel, Voorzitter. Wij sluiten ons aan bij de woordvoering van GroenLinks met als kleine toevoeging dat wij vurig hopen dat niet alleen op korte termijn, maar ook op de langere dat termijn dit gebied mag blijven wat het is; een klein stukje wildernis. Dank u wel. 02:11:59

Voorzitter: Anderen nog? Ja, meneer Rustebiel. 02:12:03

De heer Rustebiel: Ja, dank u wel, Voorzitter. Onlangs hadden we het over De Suikerzijde en toen ging het over De Held en toen zei de wethouder: "Eigenlijk moeten we bij de ontwikkeling van De Held beter kijken hoe we straks het huidige natuurgebied en de huidige natuurwaarden beter kunnen borgen in de ontwikkeling die daar gaat komen met die woonwijk". Wij denken dat dat ook een goede houding is richting het Driebondsbos. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat het een plek krijgt in de huidige wijk of in de wijk die er straks komt, op een ecologische en waardevolle manier en dat is het verzoek wat nu voorligt. 02:12:32

Voorzitter: Mevrouw Moorlag, ChristenUnie.

86

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 30 JUNI 2021 15.00 UUR 02:12:35

Mevrouw Moorlag: Ja bedankt, Voorzitter. Afgelopen vergadering gaven we aan dat het ons goed leek het Driebondsbos toegankelijk te maken voor omwonenden, als daarmee het bos veiliger werd en de natuurwaarden zoveel mogelijk behouden bleven. Inmiddels hebben we begrepen dat het erg lastig wordt om dit bos toegankelijk te maken zonder dat dit ten koste gaat van de natuurwaarden. Tegelijkertijd is het bos, zoals het nu is, vrijwel ontoegankelijk gezien de drassige grond en bijvoorbeeld de berenklauwen rondom het bos. Het is dus goed mogelijk dat het niet nodig is het bos aan te pakken in het kader van de veiligheid. Het lijkt ons daarom goed dat er met natuurorganisaties gekeken wordt hoe de natuurwaarden van het bos zoveel mogelijk behouden kunnen worden en te wachten met onderhoud en beheer in het bos, totdat de raad nadere besluiten heeft genomen in het kader van ontwikkelstrategie. Dit is de reden dat we deze motie ook mede-indienen. 02:13:28

Voorzitter: Anderen nog? Ja, meneer Boter. 02:13:31

De heer Boter: Dank u wel, meneer de voorzitter. Een kleine opmerking. Het lijkt ons een prima motie, zeker het verzoekpunt één en drie steunen wij van harte met onze stem. Bij nummer twee, bij een open overleg – wij zijn misschien iets anders dan mevrouw De Wrede – maar iets van een recreatief bij gebruik, dat zou wandelen en dergelijke kunnen zijn, zouden we wel op prijs stellen als daar een woonwijk komt. 02:13:51

Voorzitter: De heer Van der Laan, Partij van de Arbeid. 02:13:53

De heer Van der Laan: Dank u wel, Voorzitter. Wij staan sympathiek tegenover de motie. Het lijkt ons goed om die ecologische belangen mee te wegen en dat is ook heel belangrijk. Tegelijkertijd kunnen we deze motie ook steunen. Hoogstwaarschijnlijk ook, omdat het de mogelijkheid openlaat om het park ook in beheer te nemen als recreatiegebied. Wij zien daar namelijk ook, zeker in relatie tot de nieuw aan te leggen woonwijk, de toegevoegde waarde van in. Dank u wel. 02:14:17

Voorzitter: Meneer Staijen. 02:14:19

De heer Staijen: Ja, dank u, Voorzitter. De Stadspartij heeft al heel vaak het probleem van het Driebondsbos aangekaart. Het is dus geen park, zoals mijn voorganger het net noemde en ook geen slibdepot, zoals de wethouder het graag noemt, maar echt een natuurgebiedje. Ik sluit me verder volledig aan bij de woordvoering van mevrouw De Wrede. 02:14:39

Voorzitter: Anderen nog? Ja, de SP. 02:14:44

De heer De Greef: Ja, dank u wel, Voorzitter. Laten we daar vooral niets kapot maken wat we uiteindelijk willen behouden en voor de rest wil ik me aansluiten bij de stemverklaring van de VVD. 87

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 30 JUNI 2021 15.00 UUR 02:14:56

Voorzitter: Dank u. Het CDA, meneer Ubbens. 02:14:58

De heer Ubbens: Ja, dank Voorzitter. Wij hadden in de commissie al voorgesteld dat het, wat ons betreft, een goed idee zou zijn om het Driebondsbos te houden, zoals het nu is. Het bos heeft een grote natuurwaarde en het toegankelijk maken daarvan zal dat grotendeels tenietdoen, terwijl er een ander deel van het slibdepot is, wat daar wellicht geschikter voor is en wat eenvoudiger toegankelijk gemaakt kan worden. Dat is waar nu het bikepark wordt voorgesteld en dat wordt straks besproken. Wij zijn nog wel benieuwd naar de reactie van de wethouder op de motie die gaat over het ecologisch onderzoek aldaar, maar wij zijn voor het behoud van het Driebondsbos. 02:15:33

Voorzitter: Anderen nog? Meneer Bosch. 02:15:34

De heer Bosch: Ik wil me graag volledig aansluiten bij de woordvoering van de Partij van de Arbeid. 02:15:43

De heer Moerkerk: Voorzitter? 02:15:48

Voorzitter: Meneer Moerkerk. 02:15:48

De heer Moerkerk: Dank u wel, voorzitter. Mijn fractie is mede-indiener van deze motie, omdat we hopen dat het de aanzet is tot het zoveel mogelijk behouden van dit bos en ook te meer, omdat het behoud geen aanslag lijkt te doen op het ontwikkelen van het gebied ernaast om te bouwen. De consequenties van dit bos laten wat het is lijkt ons dus beperkt. Dank u. 02:16:11

Voorzitter: Iedereen die wat wilde zeggen, heeft wat gezegd. Wethouder. 02:16:18

De heer Van der Schaaf: Ja, dank u wel, Voorzitter. Wij hebben een brief geschreven over het stedenbouwkundig plan van eisen en het stedenbouwkundig plan van eisen ook aan u aangeboden. Dat is de eerste stap in een ontwikkeling van de totale Eemskanaalzone. Een gebied met heel veel functies, met woningen, met natuur, met recreatie en ook met economie en voorzieningen. We moeten nog heel veel zaken afwegen daarin. We hebben ook in de discussie die we met elkaar hebben gehad in de raad en zich toespitste op dit gebied langs het kanaal, wat ook een onderdeel is van de totale ontwikkeling, aangegeven dat we daar ook –ik heb daar ook en aantal toezeggingen gedaan met name over de ecologische betekenis, op het versterkend mee-ontwikkelen van die ecologische betekenis – vooruitlopend op welke keuze er in dat gebied ook gemaakt moet worden, het ook logisch is om niet nu al onderhoud te gaan doen. Daar is geen noodzaak toe en dat zou ook vooruitlopen op keuzen die we nog helemaal niet hoeven te maken. Dit is een motie die uitstekend aansluit, wat mij betreft, bij de toezeggingen die ik daar gedaan heb en ook 88

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 30 JUNI 2021 15.00 UUR

duidelijk dingen aanscherpt ten opzichte van wat we in de brief hebben gezet. Als ik het zo hoor kan die aanpak op breed draagvlak in deze raad rekenen, dus oordeel aan de raad. 02:17:28

Voorzitter: Dank u zeer. Kunnen we overgaan tot stemming? Geen stemverklaringen meer? Nee, dan gaan we stemmen. Ik breng de motie in stemming, 44 stemmen uit te brengen. 02:18:02

Voorzitter: Alle leden zijn voor deze motie, aanvaard.

11b. Ga toch foetsie Dan zijn we bij de motie van de Partij voor de Dieren en de Stadspartij: 'Ga toch foetsie'. Wie mag ik het woord geven? 02:18:31

Mevrouw De Wrede: Zal ik beginnen? 02:18:32

Voorzitter: Ja. 02:18:33

Mevrouw De Wrede: Dank u wel, Voorzitter. Het college heeft in al haar wijsheid een gebiedje naast het Driebondsbos aangewezen als tijdelijk skillspark. Wij zijn van mening – en daarin worden wij ook wel gesteund door natuurorganisaties – dat dit gebied samen met het Driebondsbos beschouwd moet worden als één natuurgebied. Sommige vleermuizen slapen in het Driebondsbos en die foerageren op het gebied dat nu aangewezen is als potentieel skillspark bij de waterplas. Het college heeft een logische quickscan laten opmaken van dit gebied. Daar staan enkele aanbevelingen in, waaronder het feit dat er een formele broedvogelinventarisatie zou moeten plaatsvinden, voordat er volgstappen worden genomen. Die heeft recentelijk plaats gevonden. Die is enkele weken of een week geleden naar ons toe gestuurd en dat zegt heel veel over de mate van wettelijke bescherming die dit gebied kent. Wij zouden heel graag van het college een reactie willen, een update door een ecoloog opgesteld, hoe we nu verder zouden moeten gaan – wat ons betreft liever niet – met het skillspark en wat de gevolgen zijn van de hier aangetroffen vogels voor de verdere ontwikkelingen. Dat is ook één van de aanbevelingen uit deze quickscan.

Wij denken dat ook dit een motie is die heel goed omarmd zou kunnen worden door de wethouder, die ten aanzien van het Driebondsbos in ieder geval nu toch al een heel goede pet lijkt op te hebben. Dank u wel. 02:20:39

Voorzitter: Meneer Staijen, wenst u nog aanvulling? 02:20:43

De heer Staijen: Nee, Voorzitter, ik sluit me hierbij volledig aan bij de woordvoering van mevrouw de Wrede, die in mijn ogen hier veel deskundiger in is dan ik kan zijn. 02:20:52

Voorzitter: Onderschat u zelf nu niet. Zijn er nog andere leden van de raad over deze motie? Meneer Sietsma.

89

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 30 JUNI 2021 15.00 UUR 02:21:01

De heer Sietsma: Ja, dank u wel, Voorzitter. GroenLinks kan wel meeleven met de zorg die spreekt uit de motie van de Partij voor de Dieren over de effecten van een skillspark op een plek die ook veel vogels herbergt, juist in broedtijd. Echter, ik denk dat ook de Partij voor de Dieren weet dat er nog een omgevingsvergunning aangevraagd gaat worden en dat dat ook het moment is om het broedvogelonderzoek, dat onlangs is gedaan, opnieuw te wegen. Ik wijs er ook op dat de wethouder al heeft toegezegd dat alle aanbevelingen worden overgenomen, dus wat ons betreft is deze motie daardoor overbodig. 02:21:53

Voorzitter: Meneer Van der Laan. 02:21:55

De heer Van der Laan: Dank u wel. Wij overwegen hiertoe dat het aanleggen van het skillspark op korte termijn – wat ons betreft – ook belangrijk is voor de gezonde stad, om mensen te stimuleren om te bewegen, zeker in deze tijd. Voor het overige sluit ik me graag aan bij de woordvoering van GroenLinks. 02:22:10

Voorzitter: Meneer Bosch. 02:22:12

De heer Bosch: Ook ik sluit me graag aan bij de woorden van GroenLinks. 02:22:15

Voorzitter: Anderen nog? Gaat uw gang, mevrouw Moorlag. 02:22:22

Mevrouw Moorlag: Ja bedankt, Voorzitter. Wij sluiten ons ook aan bij de woorden van GroenLinks. We verwachten ook dat het college het verdere traject ecologisch gezien zorgvuldig gaat volgen en daarmee is wat ons betreft deze motie overbodig. 02:22:37

Voorzitter: Meneer Rustebiel. 02:22:39

De heer Rustebiel: Ja, dank u wel Voorzitter. Een groep enthousiaste vrijwilligers is al vijf jaar bezig om te kijken of er ergens een mountainbikeroute gevormd kan worden en die plek lijkt nu, althans voorlopig, gevonden te worden. Ze hebben daarbij een deskundige ecoloog in de arm genomen, de heer Patrick Jansen, die ook ervaring heeft met het aanleggen van routes in grote en beschermde natuurgebieden in Nederland. Wij hebben er ook vertrouwen in dat ook in de uitvoering van zo een route, als die er komt, dat daar echt nog – ook qua inpassing – heel veel mogelijk is. 02:23:10

Voorzitter: Anderen nog? Wethouder, preadvies. 02:23:17

De heer Van der Schaaf: Ja, dank u, Voorzitter. Het college zal deze motie ontraden. Aansluitend bij de heer Rustebiel, zijn we er echt van overtuigd dat inderdaad de aanleg van het skillspark heel goed te combineren is met het voldoen aan alle wetgeving op dat vlak. We hebben een ecologische beoordeling gemaakt, waarin de conclusie tot nu toe was dat er 90

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 30 JUNI 2021 15.00 UUR

op het terrein van het skillspark op dit moment geen nesten verwacht worden die buiten het broedseizoen beschermd zijn. Dat betekent dat er een aantal aanbevelingen uitgekomen zijn, bijvoorbeeld het aanleggen buiten het broedseizoen en dat soort aanbevelingen nemen wij natuurlijk over. In de raad moet er ook nog een omgevingsvergunning worden aangevraagd en dan zullen wij opnieuw alle beschikbare informatie, dus ook de gedane broedvogelmonitoring, daarbij betrekken. Daarbij wordt door de gemeente beoordeeld of er dan eventueel sprake zou zijn – wat wij dus niet verwachten – van een conflict met de Wet natuurbescherming. Uiteindelijk is dan, zoals altijd, de provincie het bevoegd gezag om te constateren of dat een conflict is, waar ontheffing voor nodig is of niet. Dat verwachten wij echter niet en wat de heer Rustebiel al zei, ook samen met de initiatiefnemers denken wij inderdaad het skillspark hier op een hele verantwoorde manier te kunnen inpassen. 02:24:25

Voorzitter: Dank u zeer. Ik kijk naar de indieners, of u de motie met deze toezegging in stemming wenst te brengen? 02:24:33

Mevrouw De Wrede: Wij hebben helemaal geen toezegging gehoord. Wij horen alleen een college dat vastbesloten is om een skillspark te beginnen op een heel waardevol natuurgebied. Terwijl, vlakbij gebouwd wordt aan Meerstad, of in ieder geval een paar 100 meter verderop – wel dermate ver dat de dieren in dit gebiedje daardoor niet gestoord worden – maar wat er wel voor zorgt dat daar enorme zandbulten zijn gedeponeerd, waar natuurlijk een veel beter skillspark van te maken zou zijn dan van dit stukje rietland dat zo een prachtige, ecologische functie heeft gekregen op natuurlijke wijze. Wij kunnen helaas op dit moment niet anders dan concluderen dat natuur en ecologie en een hele zorgvuldige behandeling daarvan hier toch wel achterblijft en dat vinden wij zeer teleurstellend. Voor de duidelijkheid, wij dienen de motie wel in. 02:25:42

Voorzitter: Mag ik dan voorstellen dat we overgaan tot stemming over deze motie? Wenst iemand nog een stemverklaring af te leggen? Meneer De Greef. 02:25:51

De heer De Greef: Ja, dank u. Wij vinden de uitleg van de wethouder en dat u die adviezen nog mee gaat nemen in het uiteindelijke plan voldoende. We zullen daarom tegen de motie stemmen. 02:26:00

Voorzitter: Andere stemverklaringen nog? Nee, dan gaan we stemmen. 02:26:05

Voorzitter: De motie is verworpen. Vierenveertig stemmen uitgebracht, voor 7 en tegen 37.

11c. Onderzoek de rol van de overheid in het slavernijverleden Voorzitter: Dan zijn we bij de motie vreemd aan de orde van de dag over onderzoek naar de rol van de overheid in het slavernijverleden. Wie van de indieners mag ik daar het woord over geven? Ja, meneer Lo-A-Njoe.

91

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 30 JUNI 2021 15.00 UUR 02:27:10

De heer Lo-A-Njoe: Dank u wel, Voorzitter. Morgen is het 1 juli, dan vieren steeds meer mensen dat op 1 juli 1863 officieel de slavernij in Suriname en op de Antillen werd afgeschaft. Keti Koti Groningen organiseert morgen een stadswandeling in dit kader, omdat de rol van Groningen een onderdeel van die geschiedenis is die lange tijd onderbelicht is geweest en die nog steeds voor velen niet duidelijk is. Keti Koti is helaas nog geen feestdag voor iedereen en velen in dit land hebben geen idee van de betekenis ervan. Ja, dat gold lange tijd ook voor mijzelf, ondanks dat ikzelf nazaat ben van tot slaaf gemaakten met Afrikaanse oorsprong en van Chinese en Indiase contractarbeiders die door Nederland in groten getale naar Suriname werden verscheept om na 1873 het werk op de plantages over te nemen. Ik vind het onbegrijpelijk dat ik hier vroeger op school nauwelijks iets over heb geleerd of heb kunnen lezen. Ik heb ook geleerd dat ik daar geen uitzondering in ben. Als Nederlanders met voorouders die tot slaaf werden gemaakt de duistere geschiedenis en de gruwelijkheden van deze slavernij nauwelijks kennen, dan is het toch niet verwonderlijk en ook helemaal niet raar dat medelanders met een andere achtergrond er vaak nog minder over weten.

Voorzitter, grootschalige slavernij en slavenhandel maakten echter deel uit van onze gedeelde, gezamenlijke geschiedenis, wie je voorouders ook zijn. Daarom vinden wij het belangrijk dat we dit gezamenlijke verleden, deze gedeelde geschiedenis – zeker ook op lokaal niveau – beter in kaart brengen, voluit erkennen en ons afvragen hoe dit verleden zich verhoudt tot culturele verhoudingen en misstanden in het heden. Daarom dienen wij samen met GroenLinks, 100% Groningen, de Partij voor de Dieren, Student en Stad en de ChristenUnie deze motie in, die gericht is op twee zaken. Ten eerste, het erkennen van het slavernijverleden van ons land. We roepen het college op om aan te sluiten bij de andere grote steden in dit land in de lobby om excuses te maken, als Staat der Nederlanden voor een rol in het slavernijverleden. Dergelijke excuses dragen bij aan erkenning van het leed, bewustwording van deze geschiedenis en het bespreekbaar maken en het tegengaan van racisme en discriminatie. Ten tweede roepen we op tot uitgebreider onderzoek naar de rol die Groningen specifiek hierin heeft gehad, via haar bestuurskamer in de West-Indische Compagnie. Daarbij tevens de Groningse rol in slavernij, in slavenhandel in andere gebieden – want die waren er ook – zoals de VOC-gebieden in onder andere Nederlands-Indië en die goed in kaart te brengen.

Overigens vinden wij het beeld van de betrokkenheid en de rol van de Groningse stadsbestuurders bij de slavenhandel en de slavernij tot nu toe, op basis van wat wél bekend is over het verleden, uitermate treurig en beschamend. Dat beeld is namelijk dat de meerderheid van onze rechtsvoorgangers met kop en kont in de mensenhandel zat en enorme bedragen verdienden aan de slavernij en de koloniën, terwijl zij op hetzelfde moment de stad bestuurden. Voorzitter, ik sluit af. We zijn een land dat regelmatig schittert in al zijn diversiteit, maar ook een land, waarin Nederlanders van kleur nog regelmatig worden geconfronteerd met aspecten van racisme en discriminatie en dat is niet los te zien van ons slavernijverleden en de koloniale geschiedenis. Voorzitter, voor nazaten van slavenhouders en voor nazaten van tot slaaf gemaakten, maar evenzeer voor onze samenleving als geheel, past dan ook het volgende Surinaamse gezegde: 'Wie zijn wortels niet kent, kan ook niet groeien en ook niet tot bloei komen'. Dank u wel. 02:30:39

Voorzitter: Dank u zeer. Zijn er andere indieners hierover? Ja, meneer Van Hoorn.

92

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 30 JUNI 2021 15.00 UUR 02:30:46

De heer Van Hoorn: Voorzitter, ik zal het kort houden. Ik heb hier vrij weinig aan toe te voegen en daarvoor dank ook. Wij dienen deze motie mede in, omdat slaven niet bestaan. Er is uitsluitend sprake van 'tot slaaf gemaakten'. Slavernij is niet iets dat is gebeurd, het is niemand overkomen. Het is door mensen andere mensen aangedaan. Dit erkennen is essentieel. Dat geldt ook voor de rol van Groningen en de rol van het Groningse bestuur in de slavenhandel. Het volledige verleden kan alleen erkend worden als deze ook in zijn compleetheid negatief en positief bekend is. Vandaar ook de vraag naar een onderzoek naar dit verleden. Landelijk daarentegen weten we wel voldoende. Het is een zwarte bladzijde, waar een heleboel kwalijke dingen zijn gebeurd die nog steeds vandaag de dag doorspelen in onze maatschappij. Onze inzet op landelijke excuses hieruit volgend, is dan ook wat mijn fractie betreft, niet meer dan vanzelfsprekend. Dank u wel. 02:31:49

Voorzitter: Meneer Rebergen, ChristenUnie. 02:31:51

De heer Rebergen: Dank u wel, Voorzitter. Slavernij, onvrije arbeid door iemand in eigendom van een ander, loopt helaas als een draad door de moderne geschiedenis. Partijgenoot en tweede kamerlid Don Ceder zet zich al lange tijd in voor bespreking van dit onderwerp. Daarover geeft hij aan dat het gaat om erkenning van het verleden en dat Nederland er niet goed in is om zijn verleden onder ogen te zien. Kennis over de rol van Groningen leidt tot inzicht over passende reactie van de huidige overheid. Hierdoor kan Groningen proactief kijken en handelen naar haar eigen rol in de geschiedenis en aansluiten bij een bestaande beweging in Groningen. Zo wordt op 1 juli Keti Koti gevierd ter herdenking van de afschaffing van de slavernij en is in 2016 een boek uitgegeven over het slavernijverleden van Groningen, inclusief Informatieve wandel- en fietsroutes. Wat belangrijk is, is dat deze motie ons aanspoort tot verbinding en niet tot polarisatie. Dit vraagt, wat ons betreft, om het betrekken van inwoners en organisaties bij de uitvoering van de motie, omdat inwoners van Groningen vandaag nog schade kunnen ondervinden van het slavernijverleden. We willen onze ogen ook niet sluiten voor de uitwerking van slavernij in onze gemeente vandaag de dag. Laten we samen ervoor zorgen dat niemand ten prooi valt aan gedwongen werk, bijvoorbeeld in de prostitutie.

Dat niemand slachtoffer wordt van mensenhandel en dat uitbuiting en discriminatie worden verdreven uit de huidige arbeidsmarkt. Laten we daarom samen reflecteren op onze rol, zoeken naar een passende reactie en oog houden voor voorbeelden en uitwerkingen van slavernij in onze gemeente. Tot zover. 02:33:31

Voorzitter: Dank u zeer, mevrouw Menger. 02:33:38

Mevrouw Menger: Ja, dank u wel, Voorzitter. Dit onderwerp roept heftige gevoelens op in de samenleving. Binnen mijn fractie hebben we dan ook de afweging gemaakt of we dit wel gingen doen, het mede-indienen. De feiten zijn er en wij vinden het goed om erbij stil te staan. Morgen, donderdag 1 juli, begint Keti Koti en het zou een feestdag en gelijktijdig bewustzijnsdag moeten zijn. Bewust stilstaan bij wat slavernij daadwerkelijk betekent en heeft betekend en dat Nederland een slavernijverleden kent en zelfs Groningen haar aandeel hierin heeft gehad. Voor mij komt het dichtbij. Ik ben een directe nazaat van West93

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 30 JUNI 2021 15.00 UUR

Afrikaanse slaven die zijn verscheept naar de koffie- en suikerrietplantages in Zuid-Amerika. Als mensen mij vragen, waar ik vandaan kom en ik antwoord uit Colombia, dan is bijna altijd het standaardantwoord: "Huh, maar zijn er in Colombia donkere mensen, zoals jij?" Dan is mijn reactie: "Jazeker, Afrikaanse slaven weet je wel, die in groten getale verscheept zijn naar de koffie- en suikerrietplantages". Dan volgt er altijd een ongemakkelijke stilte en daarna gaan we weer over tot de orde van de dag. Voorzitter, mijn fractie vindt het goed om stil te staan bij historische gebeurtenissen, ook zeker die gebeurtenissen die ongemakkelijk en beschamend zijn. Erkenning voor elk verleden is belangrijk, de goede en de slechte zaken die hebben plaatsgevonden. Collectieve excuses vanuit de overheidsbestuurders is wenselijk. Met excuses geef je erkenning en kan een diep geslagen wond helen. Desalniettemin is het tegelijkertijd verschrikkelijk om te beseffen dat er nog altijd slavernij bestaat in deze wereld, in diverse vormen, op diverse continenten, dichtbij en ver weg. We noemen het alleen gezien de tijdsgeest 'moderne slavernij'. Dank u, Voorzitter. 02:35:28

Voorzitter: De heer Pechler, de Partij voor de Dieren. 02:35:31

De heer Pechler: Ja, dank Voorzitter. Een jaar na de Black Lives Matter-protesten is het duidelijk dat dit slechts het begin was van een nieuw tijdperk. Eén waarin we als samenleving kritisch kijken naar ons eigen verleden en waarin we fouten van destijds, die nu nog voortleven in de vorm van neokolonialisme, racisme en discriminatie, recht proberen te zetten. Onderzoek naar ons eigen slavernijverleden is daar één van. Het is natuurlijk een feit dat wat we in Nederland de Gouden Eeuw noemen, voor grote gedeelten van de wereld een tijd was van roofbouw en uitbuiting. Officiële excuses lijken ons hier zeer voor de hand liggen en wel het minste wat we als stadsbestuur kunnen doen. Echter, dat er eerst nader onderzoek wordt gedaan naar de rol van de stad en haar vorige bestuurders lijkt ons ook goed. Wij dienen deze motie van de heer Lo-A-Njoe dan ook van harte mede in en ik kan me voor de rest ook volledig aansluiten bij zijn betoog. 02:36:17

Voorzitter: Meneer Bosch. 02:36:18

De heer Bosch: Ja, Voorzitter. Door mijn mede-indieners zijn hele mooie en rake woorden gesproken en ik wil me daar dan ook volledig achter scharen en trots zeggen dat wij ook mede-indiener zijn. 02:36:34

Voorzitter: Zijn er nog andere woordmeldingen op dit punt? Meneer Boter, VVD. 02:36:38

De heer Boter: Dank u wel, meneer de voorzitter. Dank aan de indieners van deze motie over excuses voor de rol van de overheid met het slavernijverleden. Het is wat onze fractie betreft altijd goed om naar de geschiedenis te kijken en hierbij naast de heldhaftige daden vanuit onze geschiedenis zeker ook oog te hebben voor de duistere kanten van ons verleden. Onze maatschappij heeft als inrichting een buitenlandse oorsprong en daarom zitten we hier zo en debatteren we hier zo, want 'All men are created equal' is in 1776 geschreven in de Amerikaanse Declaration of Independence. Eén van de belangrijke 94

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 30 JUNI 2021 15.00 UUR

ondertekenaars was toen Thomas Jefferson. Als we deze zomer weer naar Frankrijk mogen en de één en twee euromunten in onze hand nemen, dan zien we daar nog steeds de beroemde leus 'Liberté, Egalité, Fraternité' en dat is uit de Franse revolutie. Deze inrichting van de Franse staat komt voort uit de werken van de verlichter Jean-Jacques Rousseau. Beide voornoemde teksten hebben nog steeds veel invloed op onze blik op de wereld en hebben zeker ook bijgedragen aan onze grondwettelijke beginselen dat iedereen gelijk is. Het zorgt er mede voor dat we nu kunnen debatteren, zoals we debatteren, in vrijheid en aanmerkelijke gelijkheid. Helaas heeft deze mooie medaille ook een keerzijde, want Thomas Jefferson heeft zijn hele leven slaven gehouden, ondanks zijn live liberty en pursuit of happiness. Dat is nog steeds een streven, waar we nog heel wat inzet voor moeten doen. Aan de andere kant hield Rousseau wel van gelijke rechten van mensen, maar dat betrof niet vrouwen, dus ook daar zat een wat kwalijke geur aan. Hiermee wil ik namens mijn fractie aangeven dat er een relevante oproep is die D66, GroenLinks en de andere indieners doen om naar de donkere pagina's van ons gemeentelijk verleden te kijken en onze inzet in de West-Indische en de Verenigde Oost-Indische Compagnie en dan zeker met betrekking tot de slavernij. Nu komt er toch een maar.

Het is voor onze fractie namelijk wel lastig om met de bril van nu naar de daden van toen te kijken en dat te veroordelen met excuses. Wij hechter er veel meer aan, dat wij de les uit onze duistere geschiedenis zullen trekken en met onze daden ervoor zullen zorgen dat de slavernij uitgebannen blijft – want ook dat is nog steeds niet helemaal een zekerheid – de gelijkheid van mensen steeds gelijker wordt – en ook kijk ik dan naar Kirsten en de haren – en ook dieren zullen daar een permanent punt van aandacht, debat en zorg moeten blijven. Dit doen is de opgave wat onze fractie betreft, vanuit ons commitment, aan de geschetste staatsrechtelijke en slavernijgeschiedenis. Daarom steunen we op dat punt wel de motie die er is om dat onderzoek te doen en onder ogen te zien wat de duistere kant van onze geschiedenis is. Echter, voor ons is het dan niet zo relevant om daar excuses aan toe te voegen, maar meer dat we dit gaan gebruiken of dat het college zich inzet om dit in onderwijsprogramma's of anderszins – zoals geschetst in de motie – naar voren te brengen, opdat wij altijd zullen leren uit deze geschiedenis en deze zich niet zal herhalen. Daar wil ik het graag bij laten. 02:39:36

Voorzitter: Meneer Pechler heeft nog een vraag aan u. 02:39:38

De heer Pechler: Ja, dank, Voorzitter. Op zich een mooie woordvoering van de heer Boter, maar ik vraag me dan toch af wat precies het bezwaar is tegen excuses maken, als wij – zoals ook uit de woorden van de heer Boter blijkt – toch weten dat slavernij iets slechts was. 02:39:52

De heer Boter: Je kunt heel wat voordelen ... maar ons gevoel bij deze excuses is dat je een excuus met volle mening kunt geven, maar je kunt ook een excuus geven zoals een kind soms zegt, sorry mama of sorry papa. Dat is meer aangeleerd dan dat het een écht inhoudelijk excuus is, dus vandaar ook meer het leren van de lessen en ernaar handelen. Daar hebben we namelijk allemaal meer aan, dan een excuus en dan hopen dat het een warm dekbed is en ons een gevoel geeft dat we goed bezig zijn. Vandaar deze reactie.

95

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 30 JUNI 2021 15.00 UUR 02:40:21

Voorzitter: Meneer Van Hoorn. 02:40:26

De heer Van Hoorn: Dank u wel. Ik kan volgen wat u zegt en ik ben ook blij dat u, net als de vorige sprekers erkent waarom het van belang is dat we het verleden erkennen. Het is ook belangrijk, dat we daar lessen uit trekken en dat we er vandaag de dag wat aan hebben. Is de VVD-fractie het dan met mij eens dat het dan niet alleen van belang is om te kijken wat wij eraan hebben, maar ook naar allen die er vandaag de dag last van hebben, nazaten van zijn en familiegeschiedenis daarin hebben. Dat zij heel veel genoegdoening en enigszins gevoel van rechtvaardiging kunnen krijgen van niet alleen erkenning, maar ook zeggen: "Sorry we hebben het gedaan, dat hadden we niet moeten doen" oftewel excuses? 02:41:07

De heer Boter: Dat eerste punt en die constateringen die u daarin naar voren brengt, die onderschrijven wij als fractie volledig en dat die gesprekken er moeten kunnen zijn en dat je moet kunnen leren van die geschiedenis. Het kan in die gesprekken of in die settingen wel degelijk voorkomen dat er vanuit een organisatie, zoals de koning dat in Indonesië volgens mij vorig jaar heeft gedaan, wel degelijk excuses gemaakt zullen worden. Dan gaat het over die situaties en dan maak je daar excuses aan iemand die daar wat aan heeft. Echter, over algemene excuses heb ik net uitgelegd wat wij daarvan vinden. 02:41:40

Voorzitter: Meneer Lo-A-Njoe. 02:41:42

De heer Lo-A-Njoe: Ja, dank u wel, Voorzitter. Ik ben ook blij met het eerste deel van het betoog van de heer Boter. Goed om te horen hoe zij in die kwestie staan, maar toch als het gaat om die excuses. Er wordt regelmatig onderzoek gedaan over hoe het Nederlandse publiek kijkt naar excuses voor deze zaak. Wat daarin opvalt is ten eerste dat het aantal mensen dat excuses een goed idee vindt, toeneemt en de aandacht toeneemt, maar ook dat tweederde van alle Nederlanders met een migratieachtergrond excuses echt heel erg zou waarderen en dat het een grote symbolische betekenis heeft. Dat geldt niet alleen voor mensen met Surinaamse en Antilliaanse achtergrond, maar ook voor mensen met een Marokkaanse en Turkse achtergrond. Hoe beoordeelt de heer Boter die cijfers? 02:42:26

De heer Boter: Daarover zou ik graag met de heer Lo-A-Njoe een keer een bakje koffie drinken en dan de cijfers eens goed bekijken. 02:42:35

Voorzitter: Zijn er nog andere woordmeldingen van de kant van de raad? Meneer Van Kesteren. 02:42:41

De heer Van Kesteren: Dank u wel, Voorzitter. Voorzitter, ik wil de indieners, dan wel de partijen die deze deugmotie straks zullen steunen, wijzen op de hedendaagse slavernij. De zogenaamde 'moderne slavernij', in bijvoorbeeld Congo, waar kindslaven moeten werken in de kobaltmijnen, zodat in Groningen perverse en decadenten linkse deugers in hun elektrische auto kunnen rondrijden. Voorzitter, er zijn 40 miljoen mensen, waarvan 10 96

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 30 JUNI 2021 15.00 UUR

miljoen kinderen, die leven in slavernij anno 2020. Kinderen in Groot-Brittannië – dichtbij – die voor een fooi moeten pezen in kledingateliers, dag en nacht. In Afrika werken kindslaven in de cacaoproductie. Die worden zelfs bij hun ouders weggehaald. Laten we ons druk maken om islamitische vrouwen in Groningen, die gedwongen thuis zitten, als bezit van hun echtgenoot of hun mannelijke gezinsleden. Laten we ons druk maken om Groningers. Dit is een hypocriete deugmotie, Voorzitter, symboolpolitiek. Eén van de vele non-onderwerpen met geen enkele meerwaarde voor de Groningers die als moderne slaven worden kaalgeplukt en krom moeten liggen voor de vele ideologische beleidsthema's. Ze worden hiervoor volledig kaalgeplukt en in armoede gestort. Dat zijn de zaken, waar de PVV-fractie zich druk om maakt, de moderne slavernij. Laten we ons daar alsjeblieft druk om maken, in plaats van dat geneuzel over slavernij honderden jaren geleden. Dat is toch wat even van mijn hart moest. 02:44:30

Voorzitter: Meneer Van Hoorn. 02:44:32

De heer Van Hoorn: Dank u wel, Voorzitter. Ik had me van tevoren voorgenomen om me niet op te winden, dus bedankt voor de uitdaging. Oké, u zegt nogal wat. Waar ga ik beginnen? Allereerst dus als het vandaag de dag gebeurt, is het verschrikkelijk. Op het moment dat het door ons gedaan wordt, maar het is even geleden, dan is het deugen. U vindt het dus wel erg, maar alleen als het nu gebeurt. Dat is punt één. Daarnaast maakt u een vergelijking met mensen die onderdeel zijn van onze samenleving, wat niet alleen nergens op gebaseerd is, maar ook nog eens schadelijk is voor iedere vorm van vrouwenrechten, gelijkheid en alles waar wij als de door u gewaardeerde nuchtere Groningers voor dienen te staan. Sorry Voorzitter, waar de nuchtere Groningers van de heer Van Kesteren voor dienen te staan. Ik vind dat niet alleen schandalig, ik vind het zelfs beneden het niveau van de heer Van Kesteren. Dank u wel. 02:45:34

Voorzitter: Meneer Van Kesteren, wilt u reageren? 02:45:37

De heer Van Kesteren: Ja, ik krijg geen vraag. Ja, we verschillen van mening. Ik zit hier als volksvertegenwoordiger en ik ben begaan met de dagelijkse noden, waar Groningers mee te maken hebben, waar Groningers mee kampen. Ik houd mij minder bezig met dit soort nononderwerpen. Daar ben ik niet voor ingehuurd door de Groningers. Die willen zien dat hun leven, hun perspectief, wat verbeterd en daar zit ik hier voor. 02:46:05

De heer Van Hoorn: Wellicht kan ik die vraag herhalen dan. Ik zal het concreet proberen te maken. Het is erg als het vandaag gebeurt in Congo en het is deugen en iets waar u zich niet druk over kunt maken, als het enige tijd geleden is gebeurd door handelen van Nederland, ofwel Groningen. Klopt dat, Voorzitter, vraagteken? 02:46:26

De heer Van Kesteren: Ja, ik ben daar eerlijk gezegd niet zo mee bezig, Voorzitter. Onze voorvaderen leefden ook in plaggenhutten en werden ook door herenboeren uitgebuit in Oost-Groningen. Als je dat ziet in Beerta en omstreken, daar wonen nog steeds nazaten van 97

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 30 JUNI 2021 15.00 UUR

landarbeiders die enorm onderdrukt zijn door de rijke herenboeren. Daar gaan we ook geen statement voor maken om lans te breken voor die mensen. Wat ik wel vind en daarom zit ik ook in de Provinciale Staten, ik wil voor deze mensen een goed toekomstperspectief en een fijne oude dag. Dat is mijn bijdrage aan een betere samenleving, Voorzitter. 02:47:10

Voorzitter: Meneer Staijen. 02:47:12

De heer Staijen: Dank u, Voorzitter. Voorzitter, de Stadspartij neemt afstand van deze zwarte bladzijde uit onze geschiedenis, met de kennis van nu. Onderzoeken en kennis opdoen, kunnen we begrijpen. Ook erkenning van dit deel van ons verleden, wat echt niet zo mooi was, maar we vinden het veel te ver gaan om vanaf deze plek na driehonderd jaar excuses te gaan formuleren voor iets wat nu allesbehalve normaal is, maar toen algemeen gangbaar en zelfs wettelijk was. Voorzitter, gevoelens van ongelijkheid, uitsluiting en racisme lossen we niet op met excuses. Die lossen we op door ernaar te handelen, door te leren van de fouten uit het verleden en te handelen naar de normen en de waarden van nu en van het heden. Verder kan ik volledig aansluiten bij wat de heer Boter gezegd heeft. 02:47:59

Voorzitter: Meneer Rebergen nog of niet meer? 02:48:02

De heer Rebergen: Ik had nog een vraag voor de heer Van Kesteren. 02:48:08

Voorzitter: Dat kan, ja. 02:48:08

De heer Rebergen: De heer Van Kesteren vraagt terecht, denk ik, aandacht voor moderne slavernij. Ik denk dat wij dat misschien iets anders invullen dan hij dat doet. Ik heb er in mijn woordvoering ook wat over gezegd. De mensen die nog steeds last hebben van het slavernijverleden, dat zijn toch ook Groningers en ook mensen die achterban zijn, ook van de PVV. Hoe ziet de heer Van Kesteren dat? 02:48:32

De heer Van Kesteren: Ja, Voorzitter, neemt u maar van mij aan dat ik heel veel spreek met mensen met een andere culturele achtergrond en daar zitten heel veel mensen bij die ook realistisch zijn en die precies weten, waar het in het leven om draait. Die willen een goed toekomstperspectief voor hun gezin, voor hun kinderen. Dat is waar ook de deugers van de ChristenUnie zich mee bezig moeten houden en niet steeds maar weer duidelijk maken van hoe goed je wel niet deugt, want we zijn hier allemaal bezig voor betere leefomstandigheden voor onze inwoners. Laten we ons daarmee bezighouden, in plaats van al dat ideologisch gezwets, noem ik het. 02:49:24

Voorzitter: Meneer Rebergen. 02:49:26

De heer Rebergen: Ja, Voorzitter. Natuurlijk doen we dat iedere dag, alleen is dit zeker niet symbolisch. We trekken het ons aan dat er mensen zijn die zeggen, we hebben last van het 98

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 30 JUNI 2021 15.00 UUR

slavernijverleden en als daar erkenning voor komt, dan doet dat ons goed en dan kunnen wij beter naar die toekomst kijken. Daarin zouden we ze graag willen bijstaan. 02:49:47

De heer Van Kesteren: Voorzitter, laat ik het heel concreet houden. Als je mensen vraagt, wat heeft u liever: excuses van deze gemeenteraad of een dak boven je hoofd en een goed besteedbaar inkomen? Reken maar dat negen van de tien het laatste zal zeggen. 02:50:07

De heer Rebergen: Het één sluit het ander niet toch niet uit, Voorzitter. 02:50:08

Voorzitter: Meneer Pechler. 02:50:10

De heer Pechler: Ja, dank Voorzitter. Het is inderdaad, wat de heer Rebergen net zegt en wat ik ook wil zeggen, dat de heer Van Kesteren hier wel een hele rare schijnvertoning opwerpt, alsof het kiezen of delen is, terwijl we – volgens mij – heel goed beiden samen kunnen doen. Dat het daarnaast ook belangrijk is om het verleden te erkennen om diezelfde fouten van de moderne slavernij in het verleden uit te kunnen bannen. Daarnaast is het bizar dat de PVV hier de mond vol heeft van moderne slavernij, terwijl de PVV in de Tweede Kamer, bijvoorbeeld de motie die vorig jaar werd ingediend over de concentratiekampen in China van de Oeigoeren, niet steunde. Het komt de PVV blijkbaar ook alleen maar uit om het op dit soort momenten over moderne slavernij te hebben, maar op andere momenten wordt er niets aan gedaan door die partij. 02:50:53

De heer Van Kesteren: Ik hoor geen vraag, Voorzitter, maar ik wil er wel even op reageren. Voor heel veel raadsleden heeft de hoogste prioriteit: het buitenland en de PVV. Ik zou willen adviseren, ook aan de Partij voor de Dieren, maak je nu eens druk voor de gewone Groningers, want die hebben ons gekozen. Ik zou het zo fijn vinden, als de Groningers een keer de ware aard van bepaalde raadsleden zien. Als dat eens een keer duidelijk wordt, dan zullen ze toch heel andere politieke keuzen maken. 02:51:33

Voorzitter: Ik meet het even af aan of de diverse standpunten helder zijn. Dat is nu het geval. Ik ga naar de heer Dijk. 02:51:42

De heer Dijk: Dank u wel, Voorzitter. De toegenomen erkenning en waardering voor communistische verzetshelden heeft heel veel gedaan voor hun kinderen en voor de communistische verzetshelden zelf. Excuses aanbieden namens de overheid, voor bestuurders die in het verleden verschrikkelijke dingen hebben uitgevoerd, als het om slavernij gaat, kan grote groepen mensen met verschillende achtergronden in onze samenleving een plezier doen. Plezier is niet het goede woord en vergeef me dat ik niet het goede woord vind. Het kan hun goed doen. Voorzitter, slavernij was en is echter onderdeel van een economisch systeem. Daar heeft de heer Van Kesteren dan weer wel gelijk in, want dat economische systeem is er voortdurend op uit om mensen uit te buiten op allerlei verschillende soorten manieren. Dat wij excuses gaan bepleiten, daar is de SP een groot 99

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 30 JUNI 2021 15.00 UUR

voorstander van. Dat wij de geschiedenis van Groningen, als het om slavernij gaat, een onderdeel geven in onze stad ... Volgens mij zei mijn fractie toen we het erover hadden: zorg ervoor dat het in het Groninger Museum of het Scheepvaartmuseum komt. Maak er een goede plek voor. Daar is de SP een groot voorstander van, maar het één kan niet zonder het ander. Het verleden erkennen en excuses ervoor aanbieden, betekent ook inzien dat dit economische systeem, ook waar wij nu in zitten, nog steeds leidt tot uitbuiting, racisme en discriminatie en op dit economisch systeem gedijen rechtse partijen heel erg. Als u dat ziet en u maakt het nu aan den lijve mee, ook hier hoort u het weer. Het is puur en alleen bedoeld om mensen, werkende klasse, uit elkaar te spelen. Houd daarmee op. Het is één zetel en zorg ervoor dat we het niet te veel aandacht geven. Zorg er vooral voor dat het in de samenleving en in ons economisch systeem onmogelijk is om dit soort ideeën voedingsbodem te geven. Dat gebeurt, volgens de SP-fractie, ook nog steeds te weinig. 02:53:55