26-05-2021 verslag politieke woensdag 20.00 uur - Topweer - Mobiliteitsvisie.pdf

Voorzitter : Meneer Moerkerk. 01:03:23

De heer Moerkerk: Ik geef aan dat [onhoorbaar] met getallen we er niet tegen zullen zijn. Want we [onhoorbaar] doen. Niet makkelijk [onhoorbaar] te gebeuren. Want het zadelt een heleboel mensen op met lastige vraagstukken in issues in het dagelijkse leven en werk en veroorzaken misschien daardoor wel meer kilometers dan we zouden willen met die overlast en de uitstoot. Het ontbreekt me nu nog een beetje aan een goede basis om te kunnen constateren of dit verstandig is om te doen op de schaal waarin het nu in dit op zich mooie ambitieuze plan is vastgelegd. 01:03:58

Voorzitter : Meneer Moerkerk, de heer Brandsema heeft nog een vervolgvraag. 01:04:00

De heer Brandsema : Het antwoord is me nog niet helemaal helder. Ik probeer het even korter te formuleren: als uit berekeningen zou blijken dat de knips hun effect zouden hebben, is 100% voor de knips of tegen de knips? 01:04:13

Voorzitter : Meneer Moerkerk. 01:04:15

De heer Moerkerk: Dat ligt een beetje aan hoe de vraag gesteld wordt. Het wordt ook onderzocht bij welke groepen er nadelen landen. Als bij mensen die hun brood moeten verdienen in de stad - van koeriers tot loodgieters - de last te zwaar wordt, dan heb ik daar meer moeite mee dan mensen die omrijden vanuit vrijetijdsoogpunt of die te lui zijn om op de fiets te zitten om hun boodschappen te doen. Het ligt eraan hoe je het formuleert en onderzoekt. 01:04:42

Voorzitter : U vervolgt uw betoog. 21

01:04:46

De heer Moerkerk: Ja. Zoals ik al zei, vinden wij een heleboel issues in dit neergelegd ambitieuze plan fraai: PR, meer verkeer, meer fietsverkeer en meer OV. We maken ons wel zorgen over de kosten die het gaat veroorzaken omdat je heel veel straat moet herinrichten. Ten gevolge van knips krijg je ook andere verkeersstromen die we nu niet helemaal kunnen overzien. Voor het overige heb ik alles al wel toegelicht wat ik hier wou zeggen. Dank u wel, Voorzitter. 01:05:12

Voorzitter : De heer Leemhuis heeft nog een vraag voor u. 01:05:15

De heer Leemhuis: Ik hoor de heer Moerkerk zeggen: "Zorgen over de hoge kosten". Is de heer Moerkerk het met mij eens - wat ik net ook al stelde - om meer te doen met experimenten en tijdelijke oplossingen - een bloembak midden in de straat of twee aan de zijkanten - waardoor de kosten in eerste instantie lager zullen zijn? 01:05:35

Voorzitter : De heer Moerkerk. 01:05:36

De heer Leemhuis: Ik moest gelijk denken aan het experiment toen het Noorderplantsoen werd afgesloten: er werden toen twee objecten geplaatst langs de kanten, een buldozer en één of andere wals, om te kijken hoe de bewoners reageerden. Het wende na een tijdje en het park werd afgesloten. Ik kan dat wel steunen. Ik vind dat wel een mooi initiatief, as bewoners maar goed geïnformeerd worden waarom we in één keer daar een betonblok met bloemetjes daar neerzetten. 01:05:59

De heer Leemhuis: Een mooi antwoord is en een redelijk verzoek, lijkt me. 01:06:04

Voorzitter : Goed. Ik kijk verder, meneer Ubbens voor de woordvoering. 01:06:11

De heer Ubbens : Dank, Voorzitter. Laat ik eerst maar met de hoofdlijnen beginnen, want er zitten goede elementen in deze visie; bijvoorbeeld het kiezen voor dertig kilometer per uur als reguliere snelheid binnen de bebouwde kom. Dat kunnen wij zeker wel volgen. De vraag is: kan je dan overal de inrichting daarop aanpassen. Wat ons betreft is die ambitie wel er groot en wij vermoeden dat de komende decennia het budget niet toereikend zal zijn om grote delen van de stad opnieuw te gaan inrichten. Als je kijkt wat de binnenstad heeft gekost en nog moet kosten, is dit voor de hele Diepenring heel erg ambitieus. 01:06:48

Voorzitter : Dit was uitlokking, geloof ik. De heer van Niejenhuis. 01:06:51

De heer van Niejenhuis : Ik voel me erg geproposeerd door de heer Ubbens. Nee. De heer Ubbens geeft wel een compliment, maar ik vind het heel bekaaid. Dat is ook de bedoeling. Wat vindt de heer Ubbens van de ambitie van Groningen om de veiligheid en de 22

leefkwaliteit van onze Groningers enorm te verhogen? Is dat niet ook een aantal positieve woorden van u waard? 01:07:18

Voorzitter : Meneer Ubbens. 01:07:19

De heer Ubbens : Dat was niet de hele woordvoering, maar01:07:22

De heer van Niejenhuis : Ik hoorde al een 'maar', ik dacht: nu gaat het gebeuren. 01:07:24

De heer Ubbens : Er komt ook een 'maar'. Zeker. Een stad wordt echt veilig als je hem goed kan inrichten. Maar door te zeggen: "Alles wordt dertig kilometer per uur", maakt de boel niet per se veiliger. Op sommige plekken zal de snelheid wel omlaag gaan. Je zal het echt anders moeten inrichten en daar staat ook al heel veel over in dit plan, maar de budgetten daarvoor zijn vermoedelijk zwaar ontoereikend. Ik zou niet weten hoe wij binnen onze gemeentebegroting zoveel fors geld voor moeten vinden. Het zou misschien nog wel wat kunnen zijn als je zegt dat we bijvoorbeeld het OV grootschalig anders inrichten waarbij we hopen op geld vanuit Den Haag, maar voor het inrichten van straten moet ik dat nog zien. 01:08:06

Voorzitter : De heer Leemhuis. 01:08:08

De heer Leemhuis: Dit statement is ook wel een beetje een uitlokking over de vraag die ik al een paar keer heb gesteld. Is het niet mogelijk om voor dit soort dingen met tijdelijke oplossingen en simpele maatregelen de eerste stappen te zetten en dan planmatig kijken welke straten als eerste volledig moeten worden heringericht? 01:08:31

Voorzitter : Meneer Ubbens. 01:08:32

De heer Ubbens : Een houwtje touwtje oplossing om een experiment te doen, zou wel kunnen. Maar we hebben het over een enorm gebied en heel veel straten die je anders wil inrichten en dan kan je wel eens kijken of je middels een bak ergens wat kan. Maar dat past dan niet echt binnen de ambitieuze doelstelling die hierin staat. Natuurlijk kan het wel een keer. Het gaat mij erom dat de inrichtingplaatjes - die ik heb gezien - veel te ver weg zijn en we daar geen geld voor hebben. 01:08:55

Voorzitter : De heer van Niejenhuis. 01:08:58

De heer van Niejenhuis : Ik vraag me af of meneer Ubbens vannacht goed geslapen heeft of iets verkeerd gegeten heeft, want zo kennen we meneer Ubbens helemaal niet. Er ligt hier een visie waarin de gemeente Groningen zegt het echt even anders te doen en twintig-dertig jaar gaat vooruitkijken. In de tweede zin, begint heer Ubbens: "Hartstikke leuk, maar wat kost dat allemaal niet?". Ik val echt van mijn stoel. Dat is ambitie hebben. 23

01:09:25

De heer Ubbens : Dat is dus tekenend. U denkt: we hebben hier een heel mooi plan en het had nog wel tien keer mooier gekund, maar daar hebben we nog veel minder geld voor. Dat is het probleem: je moet een ambitie maken die wel enigszins realiseerbaar is. Ik kan met mijn vrouw wel een bouwplan maken voor een villa van tien miljoen euro, maar als ik dan bij de aannemer kom en het uiteindelijk een huis wordt van twee ton, wat heb ik dan gehad aan al die bouwtekeningen met die villa van tien miljoen? 01:09:53

Voorzitter : Ik heb nog een interruptie, maar ik zie ook de Moerkerk die een handje heeft opgestoken. Is dat voor een interruptie of nog een oud handje? 01:10:01

De heer Moerkerk: Een oud handje. 01:10:05

Voorzitter : Meneer Koks. 01:10:09

De heer Koks : Ik kan op zich wel een heel eind met de heer Ubbens meedenken, maar moeten we aan het College - bij de uiteindelijke visie - niet vragen om een soort planning/raamwerk met een kostenindicatie enzovoort om het realiteitsgehalte van dit soort plannen op termijn ook te kunnen onderschrijven? 01:10:29

De heer Ubbens : Absoluut. Wij hebben nog wel wat twijfels over wat de effecten van de knips zijn. Ik sluit me aan bij wat de SP daarover heeft gezegd. We hadden toch graag het verkeersmodel er afgehaald, goede definitieve volledige doorrekeningen op een aantal punten en niet voorlopig waar je echt over kan praten. En je ook de inspraakreacties uit de wijk kan ophalen, voordat je naar een definitief voorstel gaat. Nu komen die daarna pas en dat vind ik echt een gemiste kans. De visie is, wat ons betreft, niet heel duidelijk over de voorwaarden waaronder knips kunnen worden ingevoerd. Er staan wel dingen over in, bijvoorbeeld een goede doorstroming op de ring. Aan de Eikenlaan moet je de ombouw van de ring West eerst doen, tenminste zo lees ik het. Maar als ik de heer Leemhuis daarnet hoorde, zie ik weer enige twijfel. Is het wel goed? Is die extra op- en afrit wel nodig in de toekomst? Wij kunnen hier wel mee instemmen, maar dan is het wel voorwaardelijk dat die op- en afritten er komen. Je moet dit goed doorrekenen en niet eerst dit doen en later zeggen dat het niet nodig is omdat we niet willen investeren in autoverkeer. 01:11:47

Voorzitter : De heer Leemhuis. 01:11:51

De heer Leemhuis: Is het dan niet evenzeer andersom? Is het niet verstandig om eerst te kijken of het echt nodig is voordat je doet? Want je kunt spelen met allerlei knips die rondom Selwerd nog gepland zijn. Immers de halve aansluiting van Selwerd is via de rotonde bij de [onhoorbaar]weg een hele aansluiting en is hooguit een halve minuut langer doorrijden.

24

01:12:18

De heer Ubbens : Je kunt wel een keer experimenteren, maar als je hem definitief anders wil inrichten, moet je dat heel goed onderzocht hebben. Wat mij betreft, moeten we de ring West wel aanpakken om de doorstroming daar goed te hebben, zodat je de mensen op de ringweg flink kan laten doorrijden. Het College geeft vaak aan - en dat hebben we al een paar keer gehoord - af te stappen van de autologica. Maar het feit is wel dat heel veel van onze inwoners een auto hebben en veel gebruiken. Heel veel bezoekers aan onze stad komen met de auto en daar zullen wel goede oplossingen voor gevonden moeten worden. We lezen wel iets over het PNR in het huidige PNR-beleid, maar ik voorzie toch dat daar misschien wel grote stap in gemaakt moeten worden en niet een klein beetje uitbreiden. Ik denk dat er veel extra PNR-locaties noodzakelijk zullen zijn. Maar dat zie ik niet, de visie gaat vooral over het upgraden van huidige PNR's, maar voor een aantal hoeken in onze stad zijn PNR's wel noodzakelijk. 01:13:23

De heer Ubbens : Het is toch wel wensdenken dat iedereen straks met het OV en de fiets naar de stad komt. Dat gaat volgens mij niet gebeuren. Of mensen komen gewoon niet meer. Tot slot iets over de Oosterhamrikzone: dat dreigt toch een grote bende te worden. Bewoners willen graag kwaliteitsverbetering en leefkwaliteit. Bijkbaar is er hier een applausmachine begrijp ik, en wordt er enige kritiek niet gewaardeerd. Het plan van de Oosterhamrikzone ziet er mooi uit, maar er mist een goede onderbouwing van de noodzaak van daar ook een autoverbinding moet komen. Ik hoor daar meer fracties over. Het wordt steeds onduidelijker? Wat is nu de noodzaak van die nieuwe autoverbinding? In het verleden was die voor ons wel duidelijk, maar als je hem veel kleiner gaat maken en wijken gaat ontsluiten, wordt de noodzaak minder duidelijk. Wat gaan we ermee doen? Hoe overtuigen we de bewoners en de raad van het nut van die autoverbinding? Als die niet zo nuttig is, kan je beter de bussen over de bestaande busbaan laten rijden en het plan van de bewoners omarmen om dat op een groene manier in te richten. We hebben dan geen busbaan door de Vinkenstraat nodig. 01:14:38

De heer Ubbens : Tot slot: veel fracties hebben aandacht gevraagd voor de verbinding met het landelijk beleid en de spoorlijnen naar andere delen van het land. Maar we moeten ook kijken naar provinciale schaal en wat wij missen is de goede koppeling met de provinciale visie. Er staat wel iets over in, maar die provinciale visie komt pas later. Wij hadden het toch wel heel goed gevonden als dit echt één verhaal zou zijn met de provinciale visie. Er is enorm veel verkeer van en naar de stad. Ik denk dat het heel belangrijk is om dat heel goed af te stemmen, want anders lopen er alsnog een heleboel dingen in de soep. 01:15:14

Voorzitter : Was dit uw laatste punt? 01:15:17

De heer Ubbens : Wellicht, maar ik zie nog een interruptie. 01:15:19

Voorzitter : Dan zou ik wil aandringen om nu uw laatste punt te gaan maken.

25

01:15:23

De heer Ubbens : Punt. 01:15:27

Voorzitter : De heer Niejenhuis mag nog wel even een vraag stellen. 01:15:30

De heer Ubbens : Meneer Rik is ook helemaal goed. Voorzitter, ik maakte even een grapje omdat de heer Ubbens even wat negatief instak, maar ik kan een heel eind meegaan met de vraagtekens die hij nog heeft. Ik denk wel - en daar geloof ik echt in - dat we met het goede verhaal de wereld kunnen veranderen. Ik vind echt dat het belangrijk is om deze ambitie te hebben en daarnaast natuurlijk ook op zoek te gaan naar die middelen. Maar dat kan alleen maar met een goed verhaal, dus je moet die ambitie uiten, is onze overtuiging. Daarom vroeg ik ook aan het einde van mijn woordvoering: waarom is er niet een nationale aanpak op die veranderingen in verduurzaming van mobiliteit? Ik zou de heer Ubbens willen vragen om zich bij die vraag aan te sluiten. Misschien moeten we daar een lobby op uitvoeren en kan daar het geld vandaan komen. 01:16:12

Voorzitter : Meneer Ubbens. 01:16:13

De heer Ubbens : Ik wil daar ook best even over nadenken. 01:16:20

Voorzitter : Dit is meer puntje, puntje, puntje, begrijp ik wel. Ik heb nog een paar, ja, mevrouw Jakobs. 01:16:27

Mevrouw Jacobs-Setz: Dank u wel, Voorzitter. Waar zal ik beginnen? Zoals meneer Koks al zei: "Over de vele honderden pagina's mogen we zes minuten onze mening geven". Waar moet je het dan over hebben? Over elk voorstel dat er op de vele pagina's staat? Of ga je dan in hoofdlijnen benoemen wat je fractie daarvan vindt? Uiteindelijk ben je geïnteresseerd in wat de visie betekent voor elk deelgebied/straat/wijkniveau, zoals ook de heer Koks heeft genoemd. Deze Mobiliteitsvisie ademt een wil uit om een probleem te zien en dat te willen oplossen. Wat ons betreft is hier een duidelijk vergelijking te trekken met de parkeervisie: we benoemen een probleem voordat het wordt ervaren en vervolgens gaan we het oplossen. Wat ons betreft hebben we in onze gemeente grotere problemen op te lossen, bijvoorbeeld de armoede of de woningnood. In de basis kunnen we ons prima vinden in het aantal ambities, zoals: het goed opvangen van de groei van de stad en de bijbehorende behoefte aan mobiliteit. Gezonde mobiliteit stimuleren: lopen en fietsen de ruimte te geven, inzetten op vormen van vervoer die weinig ruimte innemen en uitstootvrij zijn. Mobiliteit slimmer maken zodat we het bovenstaande kunnen bereiken. 01:17:32

Mevrouw Jacobs-Setz: Maar dit is echter zo algemeen. Wie zou hier nu tegen kunnen zijn? De vraag is of de VVD de geschetste problemen ook zo ervaart. De verkeersintensiteit in een stedelijk gebied van onze gemeente - de meeste voorgaande sprekers hebben het allemaal over de stad gehad, maar deze Mobiliteitsvisie gaat over de hele gemeente - is anders dan bijvoorbeeld een dorp als Ten Post. De vraag die dan ook door onze fractie gesteld wordt, is 26

of de drukte moet worden opgelost of die erbij hoort als je in de binnenstad woont? Uiteindelijk is het zo dat oplossen van de drukte enorm veel geld kost. Wegen inrichten naar dertig kilometer, fietsstraten aanleggen, inprikkers op de ring, nieuwe wegen, knipje in wegen aanleggen, nieuwe stations, een tram-achtige verbinding. Ik heb er op gegoogled, maar Google kende het niet. 01:18:22

Voorzitter : Meneer Koks. 01:18:24

De heer Koks : Voorzitter, ik neem aan dat toch ook de VVD vindt dat het aan de Eikenlaan, de Peter Campussingel, de Kapteynlaan wat aan de drukke kant is en er wat moet gebeuren op een aantal plekken. 01:18:39

Mevrouw Jacobs-Setz: Ik ben het met u eens dat de Petrus Campussingel en de Eikenlaan zeer druk zijn. Maar het is zo dat de drukte zich altijd over het algemeen op een bepaald aantal uren in de week plaatsvindt. Er zitten honderdachtenzestig uur in een week. Hoe groot ervaar je het probleem? Moet het worden opgelost? Ook met dertig kilometer op je cruisecontrole kan je niet ongestoord - zonder te remmen - op de Petrus Campussingel rijden, want er ligt ook een zebra in en dat soort dingen. De vraag is of de drukte erbij hoort op de Petrus Campussingel of niet? Daar kunnen we anders over denken, maar ik ben het helemaal met u eens dat de veiligheid een belangrijk punt is en je daar naar zou moeten kijken. Vandaar dat mijn fractie ook wel voorstander is voor dertig kilometer. 01:19:30

Voorzitter : U hebt van twee fracties vragen. Eerst de heer Leemhuis. 01:19:33

De heer Leemhuis: Dank u wel, Voorzitter. Natuurlijk heeft de VVD-fractie gelijk dat de stad anders is dan een dorp. Het College schetst heel duidelijk: als we niks doen bij ongewijzigd beleid, groeit het autoverkeer in 2040 met drieëntwintig procent. Is de VVD-fractie van mening dat dat acceptabel is en dat je dat dan maar moet laten? Of is de VVD-fractie toch ook bereid om stappen te zetten zodat op zijn minst de straten die nu al druk zijn, niet zo druk worden dat het er onleefbaar wordt? 01:20:05

Voorzitter : Mevrouw Jacobs. 01:20:06

Mevrouw Jacobs-Setz: Daarom heb ik ook aangegeven dat wij ons best kunnen vinden in een aantal van die ambities zoals die in het plan ook staan. 01:20:11

Voorzitter : De heer Brandsma. Voor het volgende betoog. 01:20:20

Mevrouw Jacobs-Setz: Daarnaast hecht mijn fractie zoals bekend veel waarde aan de keuzevrijheid die wij mensen gunnen. Bijvoorbeeld ook de keuze welk vervoermiddel men kiest. Ergens in de vele pagina's staat keuzevrijheid. Taalkundig vond ik dat een hele 27

interessante. We gaan voor keuzevrijheid: de auto als het moet en de fiets en OV als het kan. Welke keuzevrijheid moeten we ons daarbij voorstellen? In veel situaties, is dit 01:20:44

Voorzitter : De heer van Niejenhuis op dit punt. 01:20:46

De heer van Niejenhuis : Misschien een beetje een flauwe vraag over die keuzevrijheid. Vrijheid is niet een exclusief begrip. De ene vrijheid gaat soms ten koste van de andere vrijheid. Dus als we nu de parallel trekken bijvoorbeeld met roken, wat we allemaal een slecht idee vinden, dus daar zit regulering op. Zou je zoiets ook niet kunnen zeggen ten aanzien van onveiligheid in het verkeer? Moet je dat niet begrenzen omdat dat andere mensen vrijheid oplevert. Ik vind die vrijheid altijd een holle phrase van de VVD. 01:21:10

Voorzitter : Mevrouw Jacobs. 01:21:11

Mevrouw Jacobs-Setz: Het stond in het stuk: wij graag voor keuzevrijheid, de auto als het moet en de fiets en OV als het kan. Taalkundig dacht ik: wat is dan de keuzevrijheid als je daar geen keuze in hebt, en de keuze wordt voorgesneden? Dat was waar ik op aan wil slaan. 01:21:25

Voorzitter : De heer van Niejenhuis nog één keer. 01:21:27

De heer van Niejenhuis : Ik vat het zo op dat u dan zegt dat het je vrij staat om de auto te gebruiken en we leggen je geen strobreed in de weg. Daar hebben we als overheid geen mening over een. Volgens mij zou dat nu juist wel het geval moeten zijn. 01:21:37

Mevrouw Jacobs-Setz: Ik kan me heel goed voorstellen dat we daar een mening over hebben, maar in veel van deze situaties is de keuze voor bijvoorbeeld een auto niet een luxe, maar een keuze gekoppeld aan een doel, zoals: slecht ter been, om naar het werk te gaan. Niet elke verplaatsing kan door elk individu, lopend, met de fiets of met het OV gemaakt worden. Daarom hechten wij01:21:57

Voorzitter : De heer Leemhuis. 01:21:59

De heer Leemhuis: Is dat nu net niet precies de invulling van de keuzevrijheid en als het moet, kan het. Dus is het niet zo dat het stuk ademt als je aangewezen bent op de auto, dan kan het? De vraag die ook de heer van Niejenhuis probeert te stellen is andersom. Is het niet zo dat de vrijheid van de één soms de vrijheid van de andere beknot? Leidt het maximaal gebruik van de auto er niet toe dat anderen niet kunnen fietsen, niet kunnen01:22:23

Voorzitter : Uw vraag is helder.

28

01:22:24

De heer Leemhuis: -recreëren, enzovoort? 01:22:25

Voorzitter : Uw vraag is helder, meneer Leemhuis. 01:22:27

Mevrouw Jacobs-Setz: Ik kan me heel goed voorstellen dat dat ertoe leidt en dat je dat dus ook wil reguleren, maar daar ben ik altijd tegen geweest. Ik heb toch ook gezegd dat mijn fracties een aantal ambities uit dit stuk ondersteunt. Daarom hechten wij waarde aan het behouden van de mogelijkheden voor de auto. Dat de drukte er op sommige plekken op sommige momenten toe leidt dat de snelheid beperkt wordt, lijkt ons ook vrij logisch. We hadden een vraag: als je ziet dat ten aanzien van het reguleren op bijvoorbeeld de snelweg waar we naar honderd kilometer zijn gegaan zeven op zeven - we dit ook in dertig kilometerzones kunnen doen? Dat je na acht uur 's avonds een andere snelheid hebt dan bijvoorbeeld tussen zeven uur 's ochtends en acht uur 's avonds? Mijn fractie ziet op sommige plekken in de visie ook staan dat de auto te gast is. Wij vragen ons af wat dat betekent: als je gast bent, word je dan achtergesteld? Bij ons wordt een gast in de watten gelegd. Dat is zomaar een idee. Maar goed, we streven naar een gezonde leefomgeving en dat is iets wat de VVD ondersteunt. 01:23:30

Mevrouw Jacobs-Setz: Wat voor ons het allerbelangrijkste is: deze Mobiliteitsvisie maakt voor ons de cirkel niet rond. Wat ons betreft is dit een samenraapsel van ideeën waarbij de uitvoering, de realisatie en het realiteitsgehalte volstrekt onbekend zijn. En het verkeersmodel nog niet gereed is. Het lijkt een droom en we kennen allemaal de tekst van een bekende zanger: "Dromen zijn bedrog". Is dit een visie of is dit een luchtkasteel? Voor ons is dit ook echt heel belangrijk, want een van de voorgaande sprekers heeft het ook al gezegd: in de komende decennia is volgens ons dit plan niet uitvoerbaar zelfs niet als we scheepsladingen met geld hebben. Wat ons betreft hangt de visie ook heel erg met elkaar samen. Meneer Leemhuis had gevraagd of we dan niet kunnen experimenteren? Dat gebeurt al op tal van plekken. We hebben in Omloo ook een aantal bloembakken geplaatst om de snelheid eruit te halen. Die bevallen ook goed en zijn ook blijven staan. Maar uiteindelijk zijn er ook echt grote infrastructurele aanpassingen nodig en die kosten heel veel geld aan. 01:24:36

Mevrouw Jacobs-Setz: Het kan niet zo zijn dat we wel de bloembak plaatsen maar een grote infrastructurele aanpassing laten we achterwege. Dus niet alvast de knip als we nog niet zeker weten of de inprikken op de ringweg ook komen. Wat mij betreft nog een aantal afrondende punten. Wij willen ook nog even terugkomen op de enquête. Het is hartstikke leuk dat we de loftrompet steken over 1977, maar wij kijken graag vooruit. Wat ons en een hele hoop van de invullers van de enquête heeft verbaasd, is dat de loftrompet gestoken moet worden op het verleden en dat je vooral moet willen veranderen. Je kon niet invullen dat je het goedvindt zoals het is. Er werd heel erg gestuurd naar u wilt veranderen en het zal op deze manier gaan. Daar zou ik graag een reactie op willen hebben van het College waarom daarvoor gekozen is. Over het stedelijk gebied is ook al een hele hoop gezegd. Dat lijkt mijn fractie dan ook goed om het belang van het buitengebied ook te benoemen, zoals 29

bijvoorbeeld een diepgekoesterde wens voor de rondwegen rondom Ten Post en Ten boer van de bewoners aldaar. Evenals de Oost-Westverbinding tussen de nieuwe wijk DHE in Haren en de Rijksstraatweg. Hoe verhoudt zich het bouwen in Ten Boer rondom het mogelijk tracé van de rondweg? Heeft de aankoop van het Hortusterrein in Haaren verband met de wens om daar een nieuwe weg aan te leggen of staat het daar helemaal los van? 01:25:59

Voorzitter : Was dit uw laatste punt? 01:26:00

Mevrouw Jacobs-Setz: Ik wilde afronden, want er zijn nog tal van meerdere punten op te zeggen. 01:26:06

Voorzitter : Nog één punt dan. 01:26:08

Mevrouw Jacobs-Setz: Nee, die ga ik niet noemen, want dan kom ik helemaal niet in de halve minuut die ik eventueel nog heb. Maar dit heeft wel te maken met de enorme hoeveelheid van het stuk en de samenhang die wat ons betreft er toch in ontbreekt. Wij zijn heel benieuwd of die het komende halfjaar nog aangepast wordt. 01:26:26

Voorzitter : Dank u wel, meneer Staijen. 01:26:30

De heer Staijen: Dank u, Voorzitter. Steeds meer mensen op een klein oppervlak bij elkaar laten wonen, geeft onder andere grote parkeerproblemen. Ook anderen, maar we hebben het nu over het verkeer. De vraag is hier: is het concept van de compacte stad nog wel haalbaar? De Stadspartij staat achter het stimuleren van die vervoerstromen die een kleine beslag leggen op de openbare ruimte en minder belastend zijn voor het milieu. Maar het moet volgens ons wel gebeuren door het veel beter faciliteren van die vervoerssoorten en niet door het vrijwel blokkeren van het autoverkeer. Voorzitter, veel winst is er volgens mijn fractie nog te halen in het afvlakken van al die pieken in de dagelijkse vervoersstromen. Door in nauw overleg met bedrijven, scholen en instellingen, alle bewegingen uit te smeren over de hele dag in plaats van twee opstoppende spitsuren en verder niks, kan je toch een hele hoop winnen. 01:27:24

De heer Staijen: Het concept doorwaadbare, vinden wij een goede keuze maar niet met overal - op de verbindingswegen - dertig kilometer per uur enwaar het OV vijftig kilometer mag rijden. Dat zorgt volgens ons voor sterke wisselingen en gevaarlijke situaties. Verder gaan we met dit concept verkeersstromen veel vaker mengen en dat betekent denk ik, inboeten op verkeersveiligheid. Anderen zeiden het ook al. Al die voorgestelde knippen in de doorgaande routes in de stad, zullen ervoor zorgen dat er ongewenst veel meer autokilometers gemaakt gaan worden. Alle verkeer moet eerst weer naar die ring en dan een klein stukje verder weer die stad in. 01:28:06

Voorzitter : Meneer Leemhuis. 30

01:28:07

De heer Leemhuis: De vraag is over iets wat de heer Staijen al eerder zei. Aan de ene kant is hij voorstander van de doorwaadbare stad maar aan de andere kant twijfel over die dertig kilometer keuze. Maar is het niet zo dat juist die dertig kilometer keuze integraal onderdeel is van die doorwaadbare stad? Dus ik snap dat niet. 01:28:24

De heer Staijen: Het is niet dat wij twijfelen aan de dertig kilometer keuze voor de hele doorwaadbare stad, maar wel voor de doorgaande routes en vooral die routes waar de bussen rijden. Die gaan vijfitig kilometer worden en dan even later moet je op diezelfde route - waar de bussen dan toevallig zitten - weer dertig. Dat vinden wij een foute mengeling van snelheden op dezelfde routes. Buiten die doorgaande routes dertig kilometer. Dan in en uit die stad - het sectoridee - je krijgt niet alleen veel meer kilometers maar ook veel meer uitlaatgassen in de stad. En veel meer verplichte kilometers doordat je moet rondrijden. 01:29:00

Voorzitter : Meneer Brandsema. 01:29:03

De heer Brandsema : Dank, Voorzitter. Daar heeft de Stadspartij natuurlijk wel gelijk in: met de knips neemt het aantal kilometers en de uitstoot toe. Maar is het niet zo doordat er geconcentreerd wordt in de overige gebieden, dat het per saldo minder wordt en dit de stad en leefkwaliteit ten goede komt? 01:29:26

De heer Brandsema : U bedoelt: als je meer uitlaatgassen maakt maar ze verspreid over een groter gebied, je er dan minder van merkt. Ik denk dat het beter is om te kijken hoe je het totaal omlaag kan brengen. Verder vragen wij ons af met een aantal andere partijen of die ringweg al dat extra verkeer wel kan verwerken? Vooral de op- en afritten zien wij toch als mogelijke knelpunten. Het OV: een systeem met snellere hoofdlijnen en hogere frequentie is nodig om de steeds grotere reisstromen te blijven bedienen. 01:29:56

Voorzitter : De heer Leemhuis. 01:29:57

De heer Leemhuis: Ik moest het er even bijpakken voordat ik het kon vragen. Uit de stukken blijkt dat de voertuigkilometers binnen de ring - maar ook binnen de gemeente Groningen bij ongewijzigd beleid groeien. Bij het toepassen van deze plannen gaan ze omlaag: van honderddrieëndertig procent nu naar honderdzesentwintig procent binnen de gemeente en van honderdentien binnen de ring naar zesentachtig tot vierentachtig procent. Dan klopt het toch niet wat de heer Staijen zegt over dat de vervoerskilometers gaan toenemen. Het neemt net af. 01:30:30

De heer Staijen: Ik geloof die cijfers niet die u geeft. Als ik nu één kilometer moet maken tot aan de oprit en dan moet ik er zeven maken, is dat in mijn optiek veel meer kilometers. Ik denk dat er misschien toch wel een heel-

31

01:30:43

De heer Leemhuis: Maar dan neemt u de fiets misschien de volgende keer? 01:30:44

De heer Staijen: - stuk wishful thinking bij u zit. Als we het nu maar moeilijk genoeg maken, zullen ze die auto wel laten staan en dan gaan ze wel lopen. 01:30:51

De heer Leemhuis: Ik vind het prima dat u cijfers niet wil geloven, maar dan kunnen we beter met de hele discussie ophouden, want dit is juist wat uit de modellen komt. Of u accepteert niks uit deze modellen of we gaan ervan uit dat deze modellen de beste versie van een toekomstige werkelijkheid zijn. Ik snap dat u01:31:10

De heer Staijen: Ik accepteer uit die modellen dat bij ongewijzigd beleid het aantal kilometers en voertuigen zal toenemen omdat ook het aantal inwoners zal toenemen. Ik ben nog steeds niet overtuigd van die modellen. Als we het autorijden nu maar moeilijk genoeg maken, dan zakken die kilometers en al die gassen zijn ineens weg. Want iedereen gaat juichend op de fiets of ze nu één been of geen benen hebben. 01:31:37

Voorzitter : Uw punt is helder, meneer Staijen. Ik wil trouwens de aanwezigen erop wijzen dat we inmiddels bijna half tien hebben en er moet nog een antwoord van het College komen en eventueel nadere vragen. Dus ik zou u willen vragen om de interrupties wat te beperken, anders komen we er niet goed door. 01:31:53

De heer Staijen: Ik was bezig met OV: allemaal prachtig snelle hoofdlijnen de meer gestrekt worden. Maar de bereikbaarheid van die hoofdlijnen vanuit de wijken en de dorpen blijft een groot probleem voor bepaalde bevolkingsgroepen. Busroutes in de buurten opheffen betekent minder OV bereikbaarheid in een tijd waarin we juist verwachten dat oudere mensen langer thuis blijven wonen. Verder al dat [onhoorbaar] voor de bereikbaarheid van al dat busvervoer draagt niet bij aan duurzaam vervoer, want de mensen worden weliswaar uit de auto gejaagd met dit plan, maar de alternatieven worden ook weggehaald. Voorzitter, de Stadspartij vraagt zich ook af wat het nut is van het vele geld dat op dit moment gestoken wordt in het realiseren van busroutes voor de Schouwburg langs, als uit deze conceptvisie al blijkt dat op relatief korte termijn de Bloemsingel wordt gezien als een mogelijkhe busbaan. 01:32:46

De heer Staijen: De voorgestelde oplossing voor de Oosterhamrikzone steunt mijn fractie beslist niet. Deze heeft geen enkel draagvlak bij de bewoners in het gebied en de steeds wisselende cijfers van voorspelde vervoersbewegingen, meneer Leemhuis, scheppen geen vertrouwen meer. Een busroute door smalle winkelstraten en het drukke Wielewaalplein lijkt ons onmogelijk veilig te realiseren. De samenwerkende buurtorganisaties hebben ondersteund door studenten - een alternatief ontwikkeld: de groene Oosterhamriktracé of zoiets. Dat kan de steun van de Stadspartij wel hebben. Werkt dit nu eens echt verder uit voordat we ons weer eens vastbijten in een oplossing waar de hele lokale bevolking tegen is. Dan de Eikenlaan: dat deze veilig wordt - en de omgeving daarrond ook - is hard nodig. Dat wordt ook gedragen door vele lokale bewoners en mijn fractie. Wel denken wij nog steeds 32

dat ook daar het doorgaande autoverkeer niet volledig onmogelijk gemaakt moet worden. Gezien de kostenpercenten is de fietstunnel nog steeds de beste en veilige oplossing voor het fietsverkeer richting Zernike. 01:33:52

De heer Staijen: Voorzitter, veel zal uiteindelijk afhangen van de oplossingen die Rijkswaterstaat kiest. Wij hoorden hier niks op, maar er hangen nu eenmaal een hele hoop bruggen over het Starkenborghkanaal. Daar mag onze gemeente wel in mee praten, maar de uiteindelijke beslissing zal toch in Den Haag genomen worden. Dat kan nog hele grote consequenties hebben voor de plannen in deze visie. Tot slot: de boodschap in deze visie lijkt ons meer een verbod op het autobezit waarbij de lokale overheid fors ingrijpt op de keuzevrijheid van onze inwoners. De auto en de automobilist wordt blijkbaar steeds vaker en steeds meer als een vijand gezien en als boos kwaad neergezet. Tot zover. 01:34:32

Voorzitter : Dank u wel, dan heb ik - als het goed is - nog één iemand die het woord zou kunnen willen voeren en dat is de heer Haaima. Ga uw gang. 01:34:46

De heer Haaima : Dank u wel, Voorzitter. We zitten nu al anderhalf uur naar de Mobiliteitsvisie te luisteren. We hebben veel dingen gehoord die ik ook op papier staan heb, onder andere het Oosterhamriktracé. Qua woordvoering zijn wij het voor een groot stuk eens met de Socialistische Partij en willen ook graag hun woordvoering voeren. We hopen dat het gemeentebestuur met het SHC in overleg gaat over een alternatieve route voor de Oosthamrikzone. Dat lijkt een erg goed idee. En hier wou ik het bij laten. 01:35:22

Voorzitter : Dank u wel, meener Haaima. Dan zijn we toe aan de beantwoording door het College. Ga uw gang. 01:35:39

De heer Broeksma : Dank u wel, Voorzitter. Dank aan de Commissieleden voor de verschillende complimenten die aan de ambtenaren en het College gegeven zijn voor het vele werk dat hier inzit, los van het feit of u het hier mee eens bent of niet. Het is een lang proces geweest om een integrale visie op mobiliteit voor de komende tientallen jaren te produceren. Het is een visie en ik proef ook bij veel partijen steun voor de hoofdlijnen maar ook vraagtekens waar ik op zal ingaan. Het is een visie, een stip op de horizon. Je kan op verschillende manieren de kern bewoorden, maar de leefkwaliteit staat voorop. Er werd gerefereerd naar het VCP wat een knip in de geschiedenis was. We zijn anders naar de stad, het parkeren en het autoverkeer in de binnenstad gaan kijken. Nu kijken we op een andere manier naar mobiliteit. Vroeger was de ruimte die de auto en mobiliteit nodig had leidend. De restant ruimte was openbare ruimte en daar konden dan bomen en groen gerealiseerd worden. Nu kijken we naar de openbare ruimte die we hebben. Daar zijn we trots en zuinig op. We zijn de gezondste stad van Nederland. Mobiliteit moet daar inpassen. 01:37:06

De heer Broeksma : Als het gaat over leefkwaliteit, gaat dit over openbare ruimte en betekent dit dat de ruimte ook een afwegingscriterium is voor de vormen van mobiliteit die je wil stimuleren. De auto heeft wat dat betreft slechte papieren. Het staat in de 33

Mobiliteitsvisie: een rijdende of een stilstaande auto per persoon en kilometer, neemt de meeste ruimte in. OV, fietsers en voetgangers nemen veel minder ruimte in. De openbare ruimte en de leefkwaliteit is een belangrijk criterium in hoe we kijken naar onze stad. We vervoegen mobiliteit in die ruimte. Een aantal partijen zeggen dat er te weinig ambitie is, een aantal zeggen te veel. Dit is wensdenken en kunnen we niet realiseren. De waarheid zal ergens in het midden zijn. Als College hebben we gekeken naar een visie die realiseeerbaar is. Student en Stad vindt het te weinig ambitie en had graag meer knips en een sectormodel gezien. Ruim een jaar geleden hebben we daarover gesproken: het verschil met het sectormodel VCP uit de 1977, was dat dit overnight moest gebeuren. Gezien de omvang van de stad binnen de ring - we hebben het over de hele gemeente - kunnen we ons niet veroorloven om de Mobiliteitsvisie overnight te realiseren. We hebben tientallen jaren nodig om op sommige plekken knips aan te brengen en ermee te kunnen dealen. 01:38:44

De heer Broeksma : Op andere plekken zullen we die knips nog niet [geen geluid]. We moeten van Zernike of Paddepoel proberen een leefgebied te maken. Op andere plekken gaat dit nog niet. De essentie van deze Mobiliteitsvisie is dat die uitvoerbaar is zonder dat je dat in één keer moet doen. Dit is het wezenlijk verschil met de VCP van 1977 en heeft ook met financiën te maken, waar ik straks nog even op terugkom. Ik ga een beetje thema's langsgaan. Het openbaar vervoer naar Zernike. Zernike is één van de drukste plekken van de stad. Vijfenzeventigduizend mensen gaan daar per dag heen in normale tijden. Student en Stad stelde voor om daar ook een verblijfsgebied van te maken in samenspraak met de studenten die daar wonen. We doen dit al met de studentenorganisaties, de universiteit, de Hanzehogeschool en andere gebruikers van het gebied en we kijken hoe we dat gebied kunnen verfraaien. Zernike komt ook voor in de nationale vervoersvisies en programma's. Ook de minister en de staatssecretaris weten precies waar het ligt en hoe moeilijk het is om daar te komen. U vraagt naar de treinverbinding naar Zernike in combinatie met een tram. We doen daar onderzoek naar samen met de provincie. 01:40:20

De heer Broeksma : Naar aanleiding van een bevaringsonderzoek van de State is dat ook hier aan de orde geweest. We hebben u daar een brief over gestuurd. Er is een vervolgonderzoek gevraagd naar een treinverbinding. We vinden niet dat die langs de Westelijke ringweg kan lopen. Dat vinden wij ongewenst. Maar misschien wel een treinverbinding via het Noordstation [onhoorbaar]. Uw Motie wordt daar ook in betrokken: een tramverbinding en soepelere [onhoorbaar] of whatever. Een tram op rubber of in welke vorm dan ook. We stellen een ander tramtraject voor dan destijds. Niet over de Grote Markt en door de Oosterstraat, maar naar het Europapark, UMCG, het Noorderstation en dan naar Zernike. Dat staat bij het Rijk ook op de agenda. 01:41:10

Voorzitter : Meneer Koks over dit punt. 01:41:14

De heer Koks : Voorzitter, ik snap het niet helemaal. We hebben nu een paar maanden terug die provinciestudie gehad over die treinverbinding met Zernike langs de westelijke ring en

34

zo. In deze visie staat die tramverbinding via Oost. Komt dat bij mekaar op of is dat het één of het ander? Ik snap het hele verhaal niet. 01:41:40

De heer Broeksma : Naar aanleiding hiervan is er een onderzoek van de Provinciale Staten voor een treinverbinding via optie A en een tramverbinding. Dus twee opties: voor rails of super capaco of whatever richting Zernike. 01:41:58

Voorzitter : Ik begrijp dat dit allebei wordt onderzocht. Punt. De heer Rustebiel op dit punt? 01:42:03

De heer Rustebiel : Ja, op dit punt. Ik was benieuwd op welke agenda het bij het Rijk het staat en wat de status daarvan is? 01:42:13

De heer Broeksma : Het gaat over de contourennota OV 2040. Ook de Lelylijn staat daarin. Dat is niet lang geleden vastgesteld. Elektrische auto's: krijgen die voorrang bij een parkeervergunning? Wat we willen is het vergroenen van de mobiliteit. Ook de elektrische auto is een groene fossiele auto, maar neemt wel plek in. Het gaat dus ook over het parkeren daarvan en neemt die ruimte in, maar we willen dit wel stimuleren. Het zal echt niet zo zijn dat er alleen maar elektrische auto's geparkeerd kunnen zijn. Maar we willen wel meer laadpalen te plaatsen. Op het moment dat je gaat voor een nieuwe wagen, willen we niet dat de afwezigheid van die laadpalen je keuze beïnvloedt. 01:43:31

Voorzitter : De heer Brandsema. 01:43:40

De heer Brandsema : Even voor mijn helderheid: zegt het College nu dat zoals het in de Mobiliteitsvisie staat, het zo blijft staan? Al dat zo is, zegt het College daarmee ook dat het amedement wat de raad vorig jaar heeft vastgesteld anders is? Hierin werd gezegd dat elektrisch en emissieloos niet voorrang krijgt op fossiele auto's. 01:44:08

De heer Broeksma : Dit gaat over een visie tot 2040 en de elektrische auto gaat een andere plek krijgen in onze maatschappij dan tot nu toe. Er zal een verbod komen op nieuwe fossiele auto's in de komende twintig jaar. Om daarop vooruit te preluderen, is dat zo. Uw amendement ging over de concrete situatie van het parkeren is. Dat staat niet in de parkeervisie en niet in het parkeerbeleidsplan zoals dat werd vastgesteld. 01:44:34

Voorzitter : Meneer Brandsema kort. 01:44:36

De heer Brandsema : Dank, Voorzitter. Het klopt wat de wethouder aangeeft over de komende jaren en landelijk beleid als het gaat om wat voor type auto niet meer verkocht mogen worden, of juist wel. Maar als dat soort dingen al landelijk op den duur realiteit gaat worden, dan is het toch niet per se nodig om nu in de Mobiliteitsvisie al dit soort standpunten in te nemen. Dan gaat het van nature vanzelf al wel. 35

01:44:59

De heer Broeksma : We willen ook bewoners niet de mogelijkheid ontnemen: ongeveer tweederde van de bewoners heeft geen mogelijkheid om bij eigen huis op te laden. Ze zijn afhankelijk van laadpalen. We willen ook die laadpalen uitrollen. Op het moment dat je een elektrische auto koopt, er er is geen laadpaal in je buurt kan je die aanvragen. Die wordt dan ook relatief snel geïnstalleerd. U heeft onlangs daartoe het verkeersbesluit genomen. Dat is wat we willen en spreken we uit in de visie. Ik hoor u zeggen om dit nog wat helderder te maken in de Mobiliteitsvisie en in de versie van oktober zullen we dat ook doen. 01:45:43

Voorzitter : U vervolgt uw verhaal. 01:45:48

De heer Broeksma : De Partij van de Arbeid vraagt naar de heldere ontwerpprincipes over de veiligheid en de leidraad van de openbare ruimte. We zijn bezig een concept en leidraad voor de openbare ruimte te ontwikkelen. Hoe ontwerp je nu een straat waar meerdere verkeersstromen van auto's, snelle en langzame fietsers en voetgangers samenkomen? Hoe creëer je veiligheid en groen? Die leidraad komt er na de zomer. Een aantal partijen vragen ook naar de relatie met de rest van de wereld. De verstedelijkingsagenda en de Nedersaksen- en Lelylijn worden genoemd. We wijden daar niet veel woorden aan. De Nedersaksenlijn staat er helemaal niet in. U kent onze inzet op het Deltaplan en de vier Noordelijke provincies inclusief Flevoland. Het Deltaplan heeft een integrale kijk op de verstedelijking en de werkgelegenheid. Ook mobiliteit, zoals de Nedersaksen- en Lelylijn horen daarbij. We wilden dat bij het Rijk in het voetlicht brengen en publicitair is dit uitstekend gelukt. We zullen er wat meer woorden aan wijden in de Mobiliteitsvisie. Ook de Nedersaksenlijn komt erin, in het Deltaplan staat dit al en het kost geen elke moeite om dit ook hierin op te nemen. 01:47:35

De heer Broeksma : De Siersteenlaan: is een weg waar je met een buslijn zo snel mogelijk uit de stad wil en moet een vijftig kilometer weg zijn. Is ook passend bij de inrichting bij de inrichting van de straten, met twee aparte rijstroken. Doordat het een busroute is, kan je ook niet inhalen. We vinden de snelheid op de Sierstaanlaan passend bij de visie die we hebben en de weg is daarop ingericht. Via inprikkers dooft het uit naar dertig kilometer. De volledige aansluiting met de Iepenlaan: een aantal partijen hebben daar iets over gezegd. Ik wil dit ook koppelen aan de experimenten. Dit gaat ook over de knip op de Eikenlaan. Die volledige aansluiting op de Iepenlaan is niet vanaf het begin nodig. De heer Leemhuis gaf het ook aan: als je vanuit de Iepenlaan naar rechts gaat, en je wil naar de westelijke ringweg, kan je bij de [onhoorbaar]weg een rondje maken en kan je de andere kant weer op. Dit is een omweg van tweehonderd meter. 01:48:57

De heer Broeksma : In het model is dit ook doorgerekend met de volledige aansluiting. Je kan het ene doen en het andere niet laten. De volledige aansluiting die er was en ten koste ging van boven, is volledig opgeheven. Ik kan niet precies zien wat voor effect dit heeft. Als het gaat over de druk op de Iepenlaan en dit heeft met de knip op de Eikenlaan te maken: er zijn vijftienduizend auto's op het punt waar je de Noordelijke ringweg op rijdt. Het blijkt uit het schema dat dit heel snel uitdooft. Op het eind van de Iepenlaan is het vele malen minder 36

dan die vijftienduizend, want die rijden niet van die Iepenlaan naar de Eikenlaan op de Asingastraat. Het is wijkverkeer wat gebruik maakt van die aansluiting. De Iepenlaan past bij die visie. 01:49:59

Voorzitter : Meneer Koks. 01:50:00

De heer Koks : Voorzitter, ik kan me dat dus niet voorstellen. Vijftienduizend auto's per uur daar op dat stukje Iepenlaan. Ik fiets daar regelmatig. 01:50:09

De heer Broeksma : Per etmaal. Als ik uur zei, dan bedoelde ik etmaal. 01:50:15

De heer Koks : Dat is nog veel. Ik wil weten of dit per etmaal is of per uur, want dat scheelt. 01:50:30

De heer Broeksma : Als u daar meer duidelijkheid over wil, kan u dat krijgen. s 01:50:34

Voorzitter : De wethouder vervolgt zijn betoog. 01:50:43

De heer Broeksma : Het strekken van de buslijnen, staat genoemd als thema, maar er valt niet zo heel veel te strekken. Het is erg beperkt. De buslijnen die in het verleden zijn gestrekt, hebben geleid tot meer gebruik van het openbaar vervoer. Dat betekent op het moment dat buslijnen niet gestrekt worden, een aantal inwoners niet met de bus gaan want dat meandert veel te veel door de wijk en duurt te lang. Dus zij kiezen voor andere oplossingen. Op het moment dat de buslijnen gestrekt worden, ben je ook vlotjes op het hoofdstation en kan je met de trein verder. In een vervolgstuk gaan we nog verder in op het verstrekken van de buslijnen. Er wordt ook gesproken over de fijnmazigheid? Hoe kom ik dan bij die bushalte als die wat verder weg is? Er zijn een aantal buurtinitiatieven die dat ondersteunen. We zullen dit ook met wethouder Jongman bespreken om te kijken wat daar de oplossingen zijn. Soms kan het voor de gemeente ook een besparing leveren op de Wmogelden op het moment dat je dit soort initiatieven ondersteunt. Ik ben het met u eens dat op het moment die buslijnen gestrekt worden, dit voor mekaar moet zijn. Nu is het nog wat vrijwilligerswerk. Wat gebeurt er als het initiatief er niet is? We proberen dat wel te stimuleren daar waar nodig. 01:52:08

De heer Broeksma : Er is ook gevraagd naar de bussen op de Diepenring. De bussen blijven daar rijden. De investeringen die we nu doen, zijn terecht en goed. De dikkere lijnen schuiven wat naar de Oostersingel op, omdat de Diepenring daar niet geschikt voor is. We maken aan UMCG Noord een prachtig busstation. Er is gevraagd naar de westflank en we zullen wat meer ingaan op de ontwikkelingen die daar gaande zijn qua woningbouw. We gaan niet in op de Suikerzijde, maar het is misschien wel goed om in de definitieve versie dit wel te doen. Er is gevraagd naar financiering: kunnen we het allemaal wel betalen of is het niet allemaal te ambitieus? Dit is een visie en geen uitvoeringsprogramma. We gaan daaraan werken. Het is niet zo dat we alles in één keer moeten doen. We hebben niet in één keer 37

één miljard nodig. Je moet eerst weten wat je wil. Financiers kunnen de provincie zijn, de eigen gemeente, regio Groningen-Asse, het Rijk. Je kan niet eerst komen met een verhaal over Zernike, dan over de tram en dan over Paddepoel. Er moet een samenhang zijn tussen mobiliteit, openbaar vervoer, auto's en de fietsers. Je moet een geïntegreerde visie hebben en die ligt hier voor u. Dit heeft allerlei betekenissen. Je gaat bij de provincie, het Rijk, de regio Groningen-Asse met een verhaal dat hout snijdt en niet verzonnen is. Wat integraal kijkt naar de mobiliteit van Groningen en naar het verband met het landelijke en internationale netwerk. We gaan ook de lijn Amsterdam-Groningen-Bremen-Hamburg doen. 01:54:21

Voorzitter : Mevrouw Jacobs. 01:54:22

Mevrouw Jacobs-Setz: Dit sluit voor een deel aan bij de problemen die ik hierbij heb. U gaf in het begin aan dat we misschien niet alles kunnen realiseren. Ik worstel met het verhaal versus het grote dromenboek. Als je hier 'ja' tegen zegt, waar zeg je dan ja tegen? Ik zoek naar een clustering: dit houdt verband met dat. Misschien is het niet allemaal te realiseren, misschien is het te ambitieus in de tijd. Hoe gaan we het dan wel wegzetten in de tijd? Waar vindt u dat de hoogste prioriteit moet liggen? Waar wordt er minder prioriteit neergelegd? Wat hoopt u van de totale plan dan dan binnen vijf-tien-vijftien of twintig jaar klaar te hebben? Want dit heeft een doorlooptijd van twintig jaar. 01:55:23

Voorzitter : Deze vraag is ook al eens eerder voorbijgekomen in de eerste sessies, maar een kort antwoord graag hoe de wethouder. 01:55:30

De heer Broeksma : Over twintig jaar hopen we alles gerealiseerd te hebben. Tot die tijd zullen we kleine en grote stappen kunnen zetten. Elke stap zal leiden naar deze stip op de horizon. Misschien zal die stip op de horizon over tien jaar net op een andere plek zitten, omdat we dan meer weten. Er is nog geen uitvoeringsprogramma omdat je eerst moet weten wat je wil, anders is er ook geen zicht op financiering. In het uitvoeringsprogramma is het belangrijk om te dingen te zetten die verstandig zijn en welke kansen zich aandienen. Daar komen we volgend jaar op terug; 01:56:03

Voorzitter : De heer Ubbens en meneer Koks maar dan daarmee dit punt afronden. Meneer Ubbens. 01:56:10

De heer Ubbens : Bedankt, Voorzitter. De wethouder gaf net aan dat je met een visie naar allerlei partijen moet gaan die mee kunnen financieren. Ik kan me dit voorstellen als het gaat om grootschalige infrastructuur of over een spoorlijn. Maar als het puur gaat over straten die we in Groningen heel veel hebben en we anders gaan inrichten, hoe groot schat u de kans in dat we daar ook grote budgetten voor krijgen vanuit de landelijke overheid? Daar zie ik vooral veel bezwaar tegen. Dat voor die ambitie de komende jaren geen geld01:56:47

Voorzitter : Helder. Meneer Koks. 38

01:56:48

De heer Ubbens : - om een oude straat te gaan inrichten. 01:56:51

Voorzitter : Meneer Koks. 01:56:52

De heer Koks : Het uitvoeringsprogamma lijkt mij helder. Maar dit is een samenhangend verhaal: al die maatregelen hangen met elkaar samen. Hoe weet u in de uitvoering welk onderdeel effect heeft op het andere? Dat lijkt me heel gecompliceerd. Je weet niet wat je wanneer gefinancierd gaat krijgen? En of je het gefinancierd krijgt. 01:57:13

Voorzitter : De wethouder. 01:57:16

De heer Broeksma : Dat laatste klopt. Voor de grote thema's zoals een treinverbinding naar Zernike, zullen we naar het Rijk moeten kijken of naar de provincie om dat te regelen. De knip op de Stationsweg. Soms verdwijnen er bussen bij het station en gaat dit naar de zuidkant van het station en dit betekent dat er ruimte komt aan de voorkant van het station om daar iets aan te pakken. Soms kan je combinaties maken. Maar als je niet weet wat je wil, betekent dit dat als een kans zich voordoet, je niet weet of je die kans kan grijpen omdat je geen visie hebt. Nu ligt die visie er, en als er kansen zich voordoen om zaken aan te pakken, waarvan de middelen al in onze eigen uitvoeringsprogramma's liggen of bij andere overheden gezocht moeten worden, zullen we dit aanpakken. 01:58:15

Voorzitter : U doet de resterende punten. 01:58:21

De heer Broeksma : Sommige partijen zeggen te veel ambitie en andere te weinig. GroenLinks zegt dat de ambitie fietsen wat meer had gemogen. We nemen afscheid van de autologica. Op het moment dat je de openbare ruimte inricht, moet niet de breedte van een auto of autoweg leidend zijn, maar moet de leefkwaliteit het vertrekpunt zijn. Op het moment dat je de auto minder ruimte geeft, geef je het OV, de fietsers en de voetgangers meer ruimte. De ambitie voor fietsen hadden we beter kunnen articuleren. We hebben ook een fietsambitie tot 2025 die we uitvoeren. Er komt een fietsstraat op de Korreweg. De Fietsersbond heeft ook hun visie met ons gedeeld. We zullen kijken of we daar in de definitieve visie wat meer woorden aan kunnen wijden. Ik moet even mijn losse aantekeningen langs om te kijken of ik al de vragen heb beantwoord. 01:59:41

Voorzitter : Het Oosterhamriktracé. Wordt daar nog aan doorgewerkt? Worden daar nog cijfers extra voor aangeleverd? 01:59:52

De heer Broeksma : Oosterhamriktracé en de zone. Waarom is die er? Waarom zijn er bussen door de Vinkenstraat? Wat bekent dat allemaal? Kan de visie ook werken zonder Oosterhamrikverbinding? Levert dit minder verkeer elders op? U vraagt naar een detailniveau van het model. Wat merken de burgers ervan op straatniveau in de buurt? Wat 39

zie je? Nu is het nog abstract. Laat ook de effecten van die knip zien in het systeem. Leg de noodzaak van die Oosterhamrikverbinding uit. Zoals in 2018 is bedacht is dit een vijftig kilometer verbinding van de ring naar het UMCG. De maatregelen die we op het hoger ambitieniveau doen, zijn niet nodig maar betekenen wel wat voor het bewonersparkeren, en een extra knip op allerlei plekken. Dat betekent dat er echt iets gaat veranderen in het maatregelenpakket. U heeft een aantal concrete vragen gesteld en ik zeg u toe dat we daarop terugkomen. U heeft behoefte aan een nadere duiding. De Oosterhamriktracé van 2018 is niet nodig. Een element uit de visie is het intrawijkverkeer, we willen echt dat er minder autokilometers gemaakt worden. Dat blijkt ook uit die maatregelen. U ziet ook dat er ondanks de stijging van het aantal inwoners en auto's er minder autokilometers binnen de ring gemaakt zullen worden. 02:01:58

De heer Broeksma : Dat heeft te maken met de knips en het voorkomen van intrawijkverkeer. Dat betekent dat deze wijk tussen [onhoorbaar]weg en Damsterdiep een eigen aansluiting verdient op die ringweg want hier wonen mensen die nu door de Heimanslaan, de Zaagmuldersweg enzovoort, hun weg vervolgen door andere wijken. Daar wonen burgers die te maken zullen hebben met de maatregelen 'niet meer auto's voor de deur'. De mensen uit het Oosterhamrikgebied zullen moeten af kunnen stromen naar die ringweg. Dat is een elementen uit de visie: de ringweg wordt de verdeelmachine voor het verkeer. Het is de bedoeling om het verkeer te ontmoedigen en de knip op de Eikenlaan is daar ook een voorbeeld van. 02:02:49

Voorzitter : De heer Koks heeft daar nog een nadere vraag voer. 02:02:56

De heer Koks : Ik hoor dat u zegt dat een nadere toelichting/uitwerking volgt in de definitieve versie. Betekent dit ook dat u een nadere toelichting op de bewonersvariant geeft en dat onze suggestie om een knip aan te brengen op de Kapteynlaan Oosterhamrikkade daar ook in meegenomen wordt? 02:03:16

De heer Broeksma : Beide dingen, ja. Er werd gevraagd naar de rol van het Rijk. 02:03:26

Voorzitter : De heer Rustebiel nog op het vorige punt, neem ik aan. 02:03:30

De heer Rustebiel : Over de Oosterhamrikzone: ik sluit me aan bij de partijen zijn die zeggen dat we die cijfers moeten hebben en een betere onderbouwing van de Oosterhamrikzone. Maar mijn vraag was: kan er ook inzichtelijk worden gemaakt als we dit niet doen? Hoe ziet onze visie en ons verkeersysteem er dan uit? 02:03:51

De heer Broeksma : Al deze vragen worden behandeld 02:03:56

Voorzitter : Zijn die cijfereffecten alleen bedoeld voor het Oosterhamrikgebied of voor de 40

hele breedte van de stad? Misschien moet dat ook even helder worden gemaakt of die vraag ook kan worden toegezegd. De berekening van de verkeerseffecten. 02:04:16

De heer Koks : Mijn vraag gaat over het Oosterhamriktracé, maar het gaat ook over de effecten op de Eikenlaan. Wat gebeurt daar allemaal in de plussen en minnen in de verschillende straten in de buurt? 02:04:26

De heer Broeksma : We zullen dat zo zorgvuldig mogelijk doen. We zullen het voorstel zo maken dat u een heldere afweging kunt maken. 02:04:34

De heer Koks : Bijvoorbeeld als die spoorweg bij de IJzerweg dichtgaat, wat effect heeft dat dan op de omliggende buurten? 02:04:44

De heer Broeksma : Nog anderhalve minuut. Wat doet het Rijk voor duurzaamheid? 02:04:50

Voorzitter : Zo wil ik u nu ook weer niet opjagen, maar misschien dat we ook zometeen kunnen kijken of er nog vragen overgebleven zijn. Dat maakt het u wat makkelijker. 02:04:58

De heer Broeksma : We zijn bij het het Rijksprogramma MIRT aangesloten, en kijken we naar veilige, slimme, duurzame mobiliteit, smart mobility, enzvoort. Het Klimaatakkoord is natuurlijk gesloten. Het Rijk stelt eisen aan NS. Er is het mobiliteitsprogramma van de provincie waar we op aangehaakt zijn. We doen dit niet per se in provinciaal verband, want niet alleen de mensen uit de provincie Groningen komen naar de gemeente Groningen. We doen dat in RGA- en in landelijk verband. We zitten bij het Rijk aan tafel en in MIRToverleggen proberen we die duurzaamheidsslag zo goed mogelijk in het voetlicht te brengen. 02:05:45

Voorzitter : De heer van Niejenhuis heeft nog een vraag. 02:05:54

De heer van Niejenhuis : De heer Ubbens van het CDA geeft ook aan: "Ik zie niet dat er binnen de huidige systematiek middelen zijn om dingen te doen die we nu belangrijk vinden".Binnen de MIRT richt het zich ook erg op de knelpunten die er zijn. Dus er is steeds geld van het Rijk om knelpunten oplossen. Wat we hier nu juist doen is knelpunten voorkomen en investeren in verandering van mobiliteit en verduurzaming van mobiliteit. Ik zou willen dat het Rijk daar een agenda op organiseert en ontwikkeld en daar gelden voor vrijmaakt. Ik zou het fijn vinden als vanuit Noord-Nederland daar ook een oproep wordt gedaan. 02:06:29

De heer Broeksma : U wijst naar de systematiek en er worden pas gelden beschikbaar gesteld als er problemen ontstaan. Noord-Nederland komt daar ondermaats van af, omdat de meeste problemen zich in de randstad voordoen. Er wordt een extra weg aangelegd en vervolgens ontstaan daar weer nieuwe problemen. Dit is helder op het netvlies bij het 41

ministerie. In noordelijk verband, bij het Deltaplan, in de OV-visie en bij de MIRT-overleggen vragen we daar steeds aandacht voor. We trekken daar gezamenlijk in op met de provincie. De VVD zegt dat we grotere problemen hebben en moeten we dit nu wel oplossen? Lossen we niet een probleem op wat ontstaan is? U erkent het probleem wat ontstaat en dat is er al en zal in 2040 nog veel groter zijn. Als we niets doen, stroomt het hier vol. Dat sluit aan op uw opmerking over keuzevrijheid. Ergens staat in de Mobiliteitsvisie dat er elke dag driehonderdzestigduizend mensen in en uit de stad gaan, dus evenveel vervoersbewegingen. Als iedereen de keuzevrijheid zou nemen om met de auto te komen, zou dat niet passen. Dus de mensen die de keuze hebben om met de auto te gaan, kunnen we dat in feite alleen maar doen omdat heel veel andere mensen de keuze maken om met het openbaar vervoer of met de fiets te gaan. 02:08:07

De heer Broeksma : Het is geen recht maar een gunst gegund door de mensen die niet met de auto gaan. Honderdtachtigduizend auto's in de stad kan niet meer. Parkeren op de Grote Markt en op de Vismarkt gaat niet meer. Auto's passen hier niet. De keuzevrijheid is beperkt. U zegt dat de automobilist de keuze moet kunnen maken om met de auto te gaan, maar niet iedereen kan voor die auto kiezen want dan staat het hier vol. Dat is ook een opmerking richting de Stadspartij. Op het moment dat steeds meer mensen gebruik gaan maken van het OV, gaan fietsen of gaan wandelen naar hun werk of naar de binnenstad, komen er minder auto's op de weg te staan. Voor hen die gebruik moeten maken van de auto, gaat de bereikbaarheid erop vooruit. Misschien niet via de kortste weg, maar er zullen minder auto's op de weg zijn. Als auto's dertig kilometer per uur rijden, is er een betere benutting van de weg omdat de afstand tot je voorligger minder ver hoeft te zijn. 02:09:10

De heer Broeksma : Je krijgt een betere benutting van de weg, minder auto's op de weg. En dat betekent dat de auto's die op de weg rijden, overal kunnen komen. De bereikbaarheid blijft gegarandeerd, niet per se via de snelste weg maar wel via een comfortabeler weg dan nu het geval is en wat zeker in de toekomst zal zijn, als we deze maatregelen niet zouden nemen. Het aantal autokilometers binnen de ring neemt af, en niet toe. Hier en daar eens voor een individueel geval: als je aan de ene kant van de knipo woont, zul je naar de andere kant van de knip moeten rijden. Maar grosso modo neemt het aantal kilometers af. Ook voor zij die afhankelijk zijn van die auto, is dit een Mobiliteitsvisie die hen in staat stelt om dit te doen. Ze komen niet in de files te staan. 02:10:07

Voorzitter : Dit is een mooi punt om eens even te kijken of er nog dringende vragen zijn blijven liggen die nog niet beantwoord zijn. 02:10:23

De heer Broeksma : Nog twee thema's. In de enquête stonden positief geformuleerde stellingen in relatie tot de Mobiliteitsvisie. Als je dit een slecht idee vindt, dan zeg je 'nee'. Die vrijheid was er en u krijgt de uitkomsten nog van die enquête voor de zomer. U vraagt naar de rondwegen aan Ten Post en Ten Boer, de Oost-Westverbinding in Haren. Dat wordt allemaal genoemd in de bijlage van de visie. Tot zover, Voorzitter.