26-05-2021 verslag politieke woensdag 20.00 uur - Topweer - Mobiliteitsvisie.pdf

POLITIEKE WOENSDAG VAN WOENSDAG 26 MEI 2021 20.00 UUR – TOPWEER Aanwezigen: Voorzitter: J. Visser (GroenLinks) Namens de raad: B. Leemhuis (GroenLinks), R. van Niejenhuis (PvdA), T. Rustebiel (D66), W. Koks (SP), I. Jacobs (VVD), G. Brandsema (CU), W. Pechler (PvdD), H.P. Ubbens (CDA), H. Moerkerk (100%Groningen), R. Stayen (Stadspartij), S. Bosch (Student en stad), T. Haaima (PVV) Namens het college: P.E. Broeksma (wethouder) Namens de griffie: W. Meijer

Mobiliteitsvisie 00:05:14

Voorzitter: Dames en heren, goedenavond. Van harte welkom bij deze meningsvormende sessie over de Collegebrief Concept Mobiliteitsvisie. Ik zie dat alle fracties aanwezig zijn. Twee digitaal: 100% Groningen en de PVV. Dit onderwerp is al meermalen aan de orde gewees. We hebben een technische sessie gehad. We hebben een inspraakbijeenkomst met name rond de Oosterhamrikzone en overige gebieden gehad. Vanavond is er dus de meningsvormende sessie, waarbij u - alles gehoord in het achterhoofd - het College dingen kan meegeven voor de definitieve Mobiliteitsvisie die gepland staat voor dit najaar. Meningsvormend, bedoeld voor het stellen van politieke vragen en het uitwisselen van meningen en niet meer voor een technische zaken. We hebben de afgelopen tijd daar genoeg tijd voor gehad. We hebben redelijk veel tijd. Dat zou theoretisch betekenen dat er zes minuten per fractie beschikbaar is. Ik weet niet of u nodig heeft. Het lijkt me wel een belangrijk onderwerp, maar we gaan het in de gaten houden. We gaan van start. Tot zover akkoord? Yes. Dan bied ik de eerste fractie de gelegenheid om het woord te voeren. Wie zou dat willen doen? Er is een hoog enthousiasme. Meneer Bosch, Student en Stad. Daarna meneer Brandsema. 00:06:51

De heer Bosch: Dan begin ik met veel plezier, Voorzitter. In de jaren '70 liep Groningen voorop en nu doen we wederom een poging om vooruit te kijken en de komende twintig jaar de stap om het naar een nieuw niveau te tillen. Complimenten voor iedereen die aan dit veelomvattende plan heeft meegewerkt de afgelopen jaren. Hoewel deze visie veel omvat, gaat het wat Student en Stad betref, niet ver genoeg. In 2040 willen wij graag een stad waarin auto's uit of in de stad rijden en er niet meer te veel doorheen. We vinden dan ook de doorwaadbare stad met enkele knips echter een gemiste kans. In een stad waar we nu naartoe werken, zijn er te veel tussendoor weggetjes, te drukke dertig kilometer per uur wegen en heel veel rekening houden met de auto. Terwijl we ons inzien een grotere stap zouden kunnen zetten. Meer denken vanuit het sectorenmodel: auto's in en uit de stad. Niks meer, niks minder. Een voorbeeld wat we op het kaartje gezien hebben is de Noorderplantsoenbuurt, nu nog te bereiken vanuit noordelijke, oostelijke, zuidelijke en westelijke ring. 00:08:02

De heer Bosch: Dat gaat zorgen voor meer verkeer dan nodig in onze stad. Er zijn wel enkele knips waarin we heel veel vooruitgang zien, zoals de wegen langs het station en de oostelijke 1

Diepenring. Daar kunnen we grote stappen zetten. Wij denken dat we met meer knips een mooiere stad in 2040 kunnen neerzetten. We hopen dan ook ten zeerste dat het College in de uitvoering de drukke dertig kilometer per uur wegen zoveel mogelijk zal beperken. We hebben het over twintig jaar. Student en Stad zou dan ook willen denken met een bril op uit 2040. Dat missen we een beetje in deze plannen. Dan wil ik nu graag verder gaan naar wat meer specifieke zaken die betrekking hebben op het vervoer naar Zernike. Allereerst zijn we heel blij met de knip in de Eikellaan. Eén van mijn eerste acties bij Student en Stad, was het spelen van blokkeerpoliticus om aandacht te vragen voor de onveilige situatie daar. Er ligt nu een plan op tafel om dat op te lossen, dus daarvoor complimenten. Ook zijn we blij met de belevingsplek op het Zerniketerrein. We zien uit naar meer concrete uitvoeringsplannen en we willen de wethouder oproepen om teegen die tijd in gesprek te gaan met alle studenten en studentenorganisaties die daar actief zijn, om te vragen waar nu behoefte aan is voor wat betreft een belevingsplek. 00:09:26

De heer Bosch: Tot slot, de ontsluiting van Zernike met het OV. Tienduizenden studenten en werkenden gaan dagelijks van en naar Zernike. Er is meer in- en uitgaande mobiliteit dan in een stad als Emmen. Maar Voorzitter, in deze plannen voor de komende twintig jaar, lijkt het erop alsof het College het treinreizen naar station Noord en dan de laatste twee kilometer met de bus, ziet als een permanente oplossing. Wat Student en Stad betreft getuigt dit niet van de ambitie om Zernike hoogwaardig te verbinden met de rest van de stad. Als er in dit document niet eens gedroomd wordt over een treinverbinding, hoe ziet dat er later dan uit? Een provincie00:10:09

Voorzitter : De heer Leemhuis. 00:10:11

De heer Leemhuis: Dank u wel, Voorzitter. Een mooie bijdrage tot nu toe van Student en Stad, ambitieus en daar hou ik wel van. De vraag die ik heb is over de verbinding met Zernike: is het niet zo dat erin het stuk een tram of een tramachtige verbinding komt vanaf Europapark waar men langs UMCG en station Noord naar Zernike kan? Betekent dit dan niet dat studenten en personeel van de RUG die aankomen op het station - wat een directe verbinding wordt voor veel mensen - een hoogwaardige directe verbinding hebben naar Zernike? 00:10:42

De heer Bosch: Ik heb in het stuk niet gelezen dat dat er per se komt, wel dat er opnieuw gekeken gaat worden naar die tram. Als die plannen goed zijn, zou dat eventueel kunnen. De plannen van de tram zijn eerder afgeketst omdat het heel erg duur is. Het voordeel van een trein is dat je kan aankloppen bij een provincie of bij het Rijk. Een tram is een heel ander soort vervoer waarbij de kosten op die van de gemeente komen. Ik zie dat de komende jaren niet gebeuren. 00:11:15

Voorzitter : De heer Leemhuis. 00:11:16

De heer Leemhuis: Er staat dat de OV-visie nog moeten komen en in 2022 hier verder op 2

ingaat. Maar is het niet dat zo dat een trein en treinspoor nog veel duurder is dan een tramspoor? En is het niet zo dat de aanvragen voor tramsporen in steden naar het Rijk toe worden gedaan? 00:11:38

Voorzitter : Meneer Bosch. 00:11:39

De heer Bosch: Wanneer dat zou veranderen en het Rijk ook gaat betalen voor de tram, wordt het een ander verhaal. Dan wordt het interessant. Maar daar is op dit moment naar mijn weten geen sprake van en gaat het erom dat we met de portemonnee van de provincie of het Rijk een trein langs het Zernikehof zouden kunnen doen. Dan ga ik verder met mijn woordvoering want die gaat namelijk erover dat de provincie bezig is met00:12:02

Voorzitter : Nog één interruptie van de heer Koks. Ik denk op hetzelfde punt. 00:12:06

De heer Koks : Ja, maar ik denk dat u nu een antwoord gaat geven op mijn vraag. Dus ik wacht even af. 00:12:15

De heer Bosch: Dat zou zo maar kunnen. De provincie is al bezig met een onderzoek naar een treinverbinding langs het Zernikehof. Student en Stad zou graag willen zien dat we daar als gemeente ons bij aansluiten. Samen een goede uitwerking van deze plannen maken en een lobby starten bij het Rijk om deze noodzakelijke treinverbinding te realiseren op termijn. 00:12:39

Voorzitter : De ongestelde vraag is niet beantwoord kennelijk, want de heer Koks heeft een vraag. 00:12:49

De heer Koks : Nee, een aanvullende vraag. In het rapport heb ik toch echt gelezen dat er een treinverbinding komt tussen station Noord en Zernike. Maar als ik dat niet goed gelezen heb, hoor ik dat straks graag van de wethouder. 00:13:07

De heer Bosch: Nee, dat staat er niet maar wel dat het tracé langs Zernikehof onderzocht gaat worden. Langs station Noord en dan het voor het Starkenborghkanaal afbuigen richting Zernike. Dat is nog lang niet concreet. Ik roep de wethouder op om samen met de provincie daar verder in te duiken, zodat we met gezamenlijke krachten dit zeer nodige tracé kunnen sluiten. Ik graag afsluiten met de oproep om te dromen van echt grote stappen naar en nog mooier Groningen. 00:13:40

Voorzitter : Hear hear! Meneer Brandsema voor de woordvoering. 00:13:45

De heer Brandsema : Dank u wel, Voorzitter. Een citaat: "Na twee dagen verkeerscirculatieplan ben ik tot de conclusie gekomen dat Groningen Berlijn heeft overtroeft. Ons centrum heeft nu vier Berlijnse muren", aldus een lezer van het Nieuwsblad 3

van het Noorden in de krant van zaterdag vierentwintig september 1977. Het verkeerscirculatieplan werd in '77 niet door iedereen warm onthaald. Maar vijfenveertig jaar later is iedereen nog steeds ontzettend blij met wat de heren Walhage en Vandenberg als jonge wethouders van deze stad voor elkaar hebben gekregen. Groningen plukt hier nog elke dag de vruchten van. Nu ligt het Concept Mobiliteitsvisie 2021 voor. Een mobiliteitsvisie waarmee wederom verstrekkende keuzes gemaakt gaan worden die de komende decennia hun sporen zullen nalaten. Deze visie is niet zomaar een nieuw verkeerscirculatieplan. Het is een kijk op mobiliteit waarbij duidelijk de verbinding wordt gelegd met ruimtelijke ordening, leefkwaliteit en gezondheid. 00:14:42

De heer Brandsema : Voorzitter, toen ik in 2009 in Groningen kwam wonen, werd ik één van de honderdvierentachtigduizend inwoners. Twaalf jaar later ben ik één van de meer dan tweehonderdvijfduizend inwoners. Groningen bloeit en groeit. Dat groeien doen we zo zoveel mogelijk in de bestaande stad. Dit betekent dat we verdichten en dat de druk op de openbare ruimte steeds verder toeneemt. Om onze positie als stad met het gezondste leefklimaat van Nederland vast te houden, moeten we vooruitkijken en anticiperen op dat wat op ons af gaat komen. Wat de ChristenUnie betreft, doet deze Mobiliteitsvisie dat. Er worden duidelijke keuzes gemaakt die de vanzelfsprekende positie van de auto terugdringt en nog meer ruimte biedt aan voetgangers, fietsers, openbaar vervoer en een groene en leefbare buitenruimte. Voorzitter, als eerste de fiets. We zijn blij met de impuls die wordt gegeven aan de fiets. Door de snelheidsverlaging van het gemotoriseerd verkeer wordt het op meer plekken mogelijk om de auto te gast te laten zijn in zogenaamde fietsstraten. Tegelijk wil mijn fractie benadrukken dat hier voldoende aandacht moet zijn voor kwetsbare fietsers, zoals ouderen en kinderen. Door het mengen van verkeer kan de beleving van onveiligheid ook toenemen. 00:15:44

De heer Brandsema : Voor wat betreft het openbaar vervoer worden er ook heldere keuzes gemaakt. De schaalsprong aan de oostzijde van de stad kunnen we begrijpen. Wel moet verder onderzoek uitwijzen welke vorm van openbaar vervoer dan wenselijk is: Groningen is de economische motor van Noord-Nederland. Goede nationale en internationale verbindingen zijn belangrijk om onze positie te waarborgen. Terecht dat daarom onder andere de Lelylijn genoemd wordt. De ChristenUnie miste echter het expliciet benoemen van de Nedersaksenlijn. Als hoofdstad van Noord-Nederland moeten we onze verantwoordelijkheid pakken voor de regio Noordoost-Nederland. Met deze treinverbinding tussen twee universiteitssteden waarbij Noordoost-Nederland beter ontsloten wordt, wordt een belangrijke impuls gegeven aan de bereikbaarheid, leefbaarheid en economische ontwikkeling van dit Nedersaksische gebied. Mijn fractie hoort graag van het College of het bereid is om deze Nedersaksenlijn expliciet op te nemen in deze visie. 00:16:36

De heer Brandsema : Voorzitter, tot slot een aantal punten met betrekking tot de auto. Het College maakt in zijn visie helder dat het bij schaarste aan parkeerplekken voorrang wil verlenen aan emissievrije auto's ten koste van auto met fossiele brandstof. Mijn fractie is verbaasd over deze keuze, aangezien de raad vorig jaar per amendement besloten heeft om elektrische auto's geen voorrang te verlenen bij het aanvragen van een parkeervergunning 4

toen we de visie op onze openbare laadinfrastructuur bespraken. Nog steeds geldt in de regel dat het onze kapitaalkrachtige inwoners zijn die emissievrij kunnen rijden, waarbij we met deze keuze onze minder kapitaalkrachtige inwoners die niet zomaar een emissievrije auto kunnen aanschaffen bij nadelen. Daar kiest de ChristenUnie niet voor en we vinden dat deze visie in lijn moet zijn met het amendement dat de raad vorig jaar aannam. Graag een reactie van het college. 00:17:23

Voorzitter : De heer Leemhuis heeft een vraag. 00:17:25

De heer Leemhuis: Een hele korte vraag. Ik kan me op zich iets voorstellen bij wat de heer Brandsma zegt: "Ik zou een andere afweging maken". Maar is het niet ongeveer vergelijkbaar dat als we nu een systeem van laadpalen of van parkeren uitrollen, of dat we een horizon hebben naar 2040 op het moment dat het al veel normaler is dat er emissievrij verkeer is, ook meer beschikbaar is voor iedere portemonnee. Dat is nu een horizon, terwijl het amendement waar u het over had, was een amendement wat vrij snel in gebruik zou moeten worden genomen. 00:18:10

De heer Brandsema : Voorzitter, er staat in de visie niet bij dat deze zienswijzen pas in 20302035 ingaat. Maar ik kan me voorstellen dat in de loop van de jaren dat verandert maar dan kan het ook best zo zijn dat dan zo een expliciete uitspraak niet meer nodig is, omdat het vanzelf wel ontstaat. Zoals wij de visie lezen, is dat iets wat nu gelijk ingaat en daar zijn we niet voor. Dus graag een reactie van het College daarop. Voorzitter, dan last but not least: het Oosterhamriktrace. Mijn fractie snapt dat er in dit gebied naar de bereikbaarheid gekeken wordt, gezien de verstedelijking die in de Oosterhamrikzone de komende jaren gaat plaatsvinden. We zien dat de huidige plannen duidelijk anders zijn dan de plannen van een aantal jaren geleden. Het aantal verkeersbewegingen is in dit nieuwe plan fors minder. Tegelijk blijven de plannen een forse impact hebben op de openbare ruimte. De Vinkenstraat wordt een busbaan en de plannen hebben een grote impact op het Wielewaalplein. 00:19:03

De heer Brandsema : Het is voor de ChristenUnie op dit moment niet helder wat de mogelijke alternatieven zijn en wat deze alternatieven betekenen voor de noodzaak van het Oosterhamriktracé. Gezien de grote impact van de plannen in het gebied zijn deze inzichten voor ons wel essentieel. Mijn fractie hoort graag van het College wanneer deze alternatieven wel bekend zijn, zodat we als raad een duidelijk beeld kunnen vormen bij nut en noodzaak van het tracé. Mijn fractie gaat er daarbij vanuit dat die alternatieven bekend zijn bij de raad op het moment dat besluitvorming plaatsvindt over deze Mobiliteitsvisie in het najaar. Graag reactie van het College. Dank u wel. 00:19:37

Voorzitter : De heer Koks heeft nog een vraag voor u. Of is het voor woordvoering? Dat mag ook. Ga u gang. 00:19:43

De heer Koks : Dank u wel. Eerst even vooraf: onze fractie is op zich onder de indruk van dit 5

concept. Het is een mooi en overzichtelijk verhaal. Het kost je wel enige tijd om greep te krijgen op het totaal. Maar uiteindelijk gaat het natuurlijk om de vraag: hoe pakt dit nu uit op het niveau van straten en buurten voor de mensen in onze stad? Knippen hier, woonstraten daar, nieuwe verbindingen zus, afgesloten spoorwegovergangen, OV-routes die worden verlengd, bekende routes worden omgebogen. Daily urban transited orientated development, actiale HOV. Tangiale HOV. Non rail [onhoorbaar] en smart mobility. Hoe krijg je daar als eenvoudig raadslid grip op? Noodzakelijk is dat de raad zicht krijgt op de toe- en afnames van de verkeersbewegingen ten gevolge van dit plan op straatniveau. Wordt het drukker of juist niet bijvoorbeeld op de Kapteynlaan en de Petrus Campuslaan? Waarom zijn die plaatjes nu niet bijgeleverd? Het nieuwe Groninger model zou toch de drukte secuurder in kaart brengen dan de oude modellen. 00:21:06

Voorzitter : De heer Ubbens heeft een opmerking of een vraag. 00:21:09

De heer Ubbens : Bedankt, Voorzitter. Ik heb begrepen dat wij inzicht in die cijfers krijgen bij de definitieve versie. Maar hoe beoordeelt u het feit dat bij de inspraakversie de inwoners niet kunnen reageren op die cijfers? 00:21:21

De heer Koks : Dat vind ik heel kwalijk. Het nieuwe systeem was er juist voor bedoeld om dat inzicht scherp te krijgen. Ten gevolge daarvan zijn bijvoorbeeld bij het Oosterhamriktracé het aantal verkeersbewegingen opeens van dertienduizend per dag naar zevenduizend gedaald. Dat soort abracadabra wil ik wel graag zien in de cijfers en plaatjes. Zegt het College toe dat deze alsnog - en het liefst in september - aangeleverd worden. De SP-fractie beoordeelt de definitieve versie verder op twee hoofdpunten. De eerste is de betaalbaarheid. De sociale functie van mobiliteit is onderbelicht in deze visie. Op bezoek gaan bij familie, zelfstandig naar de specialist, de binnenstad bezoeken, een dagje erop uitgaan: kunnen alle inwoners van onze gemeente - in de top drie van de armoede gemeentes - zich blijven verplaatsen van A naar B op een voor hen betaalbare wijze? Als de fossiele auto's eruit moeten, zijn mensen dan financieel in staat hun nog niet zo oude benzine auto te vervangen? Als mensen meer afhankelijk worden van het openbaar vervoer, is het dan voor hen betaalbaar? Mobiliteit moet niet nog een tweedeling veroorzaken in de samenleving. 00:22:33

De heer Koks : Het tweede wat we bekijken is de kwaliteit en de fijnmazigheid van het openbaar vervoer. Ook mensen die slecht ter been zijn en niet goed overweg kunnen met digitale informatiesystemen en op andere tijden vervoerd willen worden dan in de drukke spits, hebben recht op passende verplaatsingsmogelijkheden. Niet alleen de snelle jongens die makkelijk heen en weer springen in de hubs met hun digitale informatie-apps in hun hand. Steeds vaker staat de beschikbaarheid van het openbaar vervoer diep in de wijken en dorpen onder druk. Al jarenlang worden buslijnen opgeheven, wordt de onderlinge afstand tussen bushaltes vergroot en strekken buslijnen zich. Het College stelt daar alternatief openbaar vervoer tegenover. In de definitieve nota wil de SP-fractie dat dat soort vervoer

6

stevig wordt uitgewerkt, zodat wij een beeld krijgen van de kwaliteit, betaalbaarheid en continuïteit. Ook dat openbaar vervoer tussen wijken mogelijk blijft. 00:23:29

De heer Koks : In deze zes minuten is het lastig in te gaan op allerlei aspecten in die honderden pagina's tekst. Voor nu beperk ik me tot een aantal maatregelen die het College op korte termijn wil doorvoeren. Dat is het Oosterhamriktrace - waar mijn buurman het ook al over had - waar het College een dertig kilometer regime wil doorvoeren in een buurtstraat voor zevenduizend auto's per dag, waarvan drieduizend wijkvreemd. De zeshonderd bussen en taxi's plus een drukke fietsstraat moeten zich wurmen door de woonstraten Thomassen à Thuessinklaan, Wielewaalplein en Vinkenstraat. MIjn buurman het er ook al. Die drukte op het Oosterhamriktrace en de route Vinkenstraat voor de bussen is voor de SP-fractie onacceptabel. En ook in strijd met de uitgangspunten van deze Mobiliteitsvisie. Geen wijkvreemd verkeer door de wijken en niet nog extra barrières tussen buurten. Onze fractie wil dat het College het alternatief van de bewonersorganisatie uitwerkt. Ook zien wij zelf het alternatief: breng een knip aan in de Kapteynlaan Oosterhamrikkade - zoals u weet uit het verleden ben ik een groot voorstander van knippen - zodat het wijkvreemd verkeer gestopt wordt. Het wijkverkeer via de nieuwe brug naar de ring kan en de bussen over de Oosterhamrikkade kunnen blijven. 00:24:37

De heer Koks : Daarmee wordt de Oosterhamrikkade een echte inprikker voor wijkeigen verkeer. Is het College bereid deze beide varianten verder uit te werken in de definitieve nota? Dan de eikenlaan die afgesloten wordt voor doorgaand autoverkeer maar wel gebruikt wordt door deels vijftig kilometer per uur rijdende bussen. Vijftig stuks per uur op dit moment. Maar het wordt alleen maar drukker als straks de terreinen doorrijden naar het Noordstation en nog meer studenten vanuit het Noordenstation naar Zernike moeten. Daarmee blijft de Eikenlaan een barrière die Selwerd en Paddepoel opknipt in losse delen. Winkelcentra en Vensterschool de Parel zullen voor delen van die wijken lastiger bereikbaar worden. Die scheiding wordt nog eens versterkt als het station Suiderzijde een busverbinding over de Siersteenlaan Pleadelaan en de Zonnelaan krijgt naar Zernike. 00:25:33

De heer Koks : Dan wordt het bewonersinitiatief voor het winkelcentrum Paddepoel, het centrum van de wijk met de Zonnelaan als park avenue, niet realiseerbaar. Ook verdubbeld de auto intensiteit naar vijftienduizend auto's per dag op de Iepenlaan. De SP-fractie vindt dat Paddepoel en Selwerd met deze maatregel eerder van de regen in de drup terechtgekomen is. Al eerder heeft onze fractie gesproken over de samenhangende de verkeerssituatie voor het noordwestelijk deel van de stad, de westelijke Ring, de Suikerzijde, de Held III - of de Heldin moet ik tegenwoordig zeggen - de Suikerunie, Spoorlijn Zernike en de fietsroute. Wat doet dat met het autoverkeer en het openbaar vervoer in dat deel van de stad? 00:26:20

Voorzitter : De heer Leemhuis. 00:26:21

De heer Leemhuis: De heer Koks was in het verleden ook van mening dat er reden was om 7

aan te nemen dat er een soort van binnenring was van Paddepoel tot aan het Damsterdiep. De heer Koks was toen ook van mening dat het goed is om die binnenring te onderbreken zodat meer gebruikt moet worden gemaakt van de ring. Is dat net niet het voorstel? Door die knip bij de Eikenlaan te doen en mensen van Selwerd naar Paddepoel te laten gaan, rijden zij een stukje om via de ring en dan heb je toch precies het onderbreken van de binnenring. Terwijl de voetganger en de fietser daar niet onder lijdt, want die zullen door kunnen gaan. 00:26:55

De heer Koks : Dat is helemaal prima. Maar zoals het er nu staat, betekent dit dat er vijftienduizend auto's per dag over de Iepenlaan gaan. Het is voor een deel wijkvreemd parkeren voor diegene die uit de Kapteynlaan komen. Wij vinden dat onderzocht moet worden of dat in ieder geval onmogelijk gemaakt wordt, zodat op die - hopelijk - dubbele open afrit aan de ring alleen mensen uit Selwerd komen die dat als inprikker gebruiken. We vragen om een totaalverhaal in het westelijk deel voor de stad van de mobiliteit, zoals dat ook al vaker is toegezegd. Tot slot, wij zijn op zich onder de indruk van dit totaalverhaal. We vinden dat er nog een aantal uitwerkingen plaats moeten vinden. Opvallend is wel dat voor dergelijke meerjarenpallen doorkijkjes geformuleerd worden voor de harde kant van onze gemeente. Next City, CO2-neutraal in 2035, het Deltaplan voor het noorden, de binnenstadsvisie, allemaal hoogover onderwerpen die in een jarenlang perspectief worden gezet. Als we dat nu ook eens gaan doen voor het oplossen van het armoedevraagstuk in de stad, het terugdringen van de laaggeletterdheid of de segregatie in het onderwijs, kwesties waar twintig procent van de stadjers dagelijks last van heeft. Als we dat als stip op de horizon, stap voor stap met geld erbij voor elkaar kunnen krijgen als lange termijn verhaal, maar misschien is dat iets voor een volgend College. Dank u wel.

00:28:39

Voorzitter : Dank u wel, meneer Koks. Meneer van Niejenhuis voor de woordvoering. Gaat uw gang. 00:28:45

De heer van Niejenhuis : Dank u wel, Voorzitter. Voorzitter, de PvdA is heel erg blij met deze Mobiliteitsvisie. Ik ben ook blij dat een aantal sprekers voor mij al gerefereerd hebben aan de jonge wethouders Vandenberg en Walhage. Ik zie het echt als een verkeerscirculatieplan twee. We gaan een volgende stap zetten in dat beroemde verkeerscirculatieplan van eind jaren zeventig. Vanaf dat moment was die auto niet meer zo prominent in de binnenstad. Het is echt onvoorstelbaar dat dat nu nog zo zou zijn. Even heel grofmazig - door de oogharen erdoorheen kijkend - zeg je: "We gaan hetzelfde nog een keer doen, maar dan binnen de hele ring van de stad". Dat is toch wel fantastisch dat we dat gaan doen. Als PvdA streven we namelijk naar een gezonde, veilige en leefbare stad en gemeente. Dat betekent voor ons dat iedereen hier prettig moet kunnen wonen, kan genieten van de openbare ruimte in de stad en ook zich verbonden weet met andere mensen, andere plekken en daar makkelijk naar toe kan. Daarom, Voorzitter, onderschrijven de uitgangspunten van de Mobiliteitsvisie van harte en ik noem er dan even twee: leefbare en aantrekkelijke traten door ruimte voor verkeer te verminderenen, meer en meer ruimte, efficiënt, schoon en gezond vervoer. De heer Koks noemde ook al en dat is heel belangrijk: hoe vertaalt zich dat nu eindelijk door naar wijken, buurten en straten? 8

00:30:00

De heer van Niejenhuis : Daar gaat het om, wat ons betreft. Mobiliteit is een ontzettend belangrijke factor in de leefkwaliteit. We zien dat het College de impact en de reikwijdte daarvan volledig op waarde schatten en ook vertaald in deze visie. Groningen groeit. 00:30:12

Voorzitter : De heer Koks heeft een vraag voor u. 00:30:16

De heer Koks : In mijn verhaal zei ik dat mobiliteit ook een heel sterke sociale functie heeft voor mensen, en met name voor de vergrijzing van onze bevolking. Bent u dat met mij eens en vindt u ook dat dat onderbelicht is in deze visie? 00:30:32

De heer van Niejenhuis : Ik ben het helemaal met u eens dat het een hele belangrijke factor is. Wat ik net ook zei: mensen moeten zich verbonden kunnen voelen met elkaar in met andere plekken en daar ook naartoe kunnen reizen. Ik hoop heel erg dat deze visie daar een hele grote bijdrage aan gaat leveren voor iedereen. Ik ben het ook heel erg met u eens dat het niet zo moet zijn dat mobiliteit de volgende democratie wordt in onze samenleving en dat de één het zich wel kan veroorloven en de andere niet. Ik vind het heel fijn om te constateren dat dat Groningen groeit, zoals de heer Brandsema ook al deed. Het is heel goed om vooruit te kijken en om het verkeer en vervoer ook te gebruiken om op die groei te sturen naar een prettige en leefbare gemeente. Dat vraagt visie en ook een ruimtelijk goed georganiseerde stad. Een versteende ruimte die alle onderliggende processen economischsociaal goed kan faciliteren. Voorzitter, die visie ligt er nu. Wat ons betreft kunnen we aan de slag met de organisatie en de uitvoering daarvan. Niet echter zonder dat ik nog een aantal zaken benoem en een aantal vragen aan het College wil stellen. 00:31:36

De heer van Niejenhuis : Even specifiek ten aanzien van veiligheid en de doorvertaling naar wat betekent het nu voor mensen in hun straat. Wij zijn heel erg enthousiast over de maximumsnelheid van dertig kilometer per uur als uitgangspunt. Gemotoriseerd hoe comfortabel ook voor degenen die er in- of opzit, is ook een gevaarlijk iets. Ter illustratie van dat effect: de gemiddelde stopafstand bij vijftig kilometer per uur is vijfentwintig meter en bij vijfentwintig kilometer per uur is het nog maar amper tien meter. Dat draagt bij aan veiligheid en leefbaarheid. ook heel goed vinden wij dat het verkeer tussen de wijken gaat worden verminderd en we vooral het verkeer naar de ring gaan leiden. We zien in het model van de doorwaadbare stad heel veel verschillende verkeerssoorten bij elkaar komen op één wegvak: de shared space-achtige inrichtingen om nog eens zo'n mooi Engels woord toe te voegen. Wij willen er wel voor waken dat die doorwaadbare stad straks betekent dat je figuurlijk gesproken tot aan je knieën in een verkeersbrij staat. Dit concept schreeuwt om heldere ontwerpprincipes voor een logische doorvertaling van de keuzes die we gaan maken. Heel concreet zien wij als PvdA graag een ontwerpslag ten aanzien van de kwetsbaarste voetgangers en fietsers. 00:32:47

De heer van Niejenhuis : Wij willen voorkomen dat er in iedere situatie een andere afweging wordt gemaakt. We willen voorkomen dat er verkeerssituaties onherkenbaar zijn. We willen 9

een bepaalde herkenbaarheid in voorspelbaarheid die ook bepaalde veiligheid met zich brengt. Dus we vragen het College om dit heel erg mee te nemen in de leidraad voor het ontwerp van de openbare ruimte die al is aangekondigd. Graag een reactie van het College hierop. 00:33:10

Voorzitter : De heer Ubbens heeft een vraag. 00:33:13

De heer Ubbens : Ik vraag me wel een beetje af hoe u dit voor u ziet? Denkt u dat in 2040 alle straten van Groningen opnieuw ingericht kunnen zijn of gaat dat veel langer duren? Hoe schat u dat in? 00:33:21

De heer van Niejenhuis : Dat is een goede vraag. Ik weet dat eerlijk gezegd niet zo goed. Ik zou me wel kunnen voorstellen dat we analoog aan wat we hebben gedaan bijvoorbeeld bij de plannen voor klimaatadaptatie, als raad een bepaald tempo gaan aangeven. Er zijn ook enorme kosten mee verbonden. Een aantal anderen noemden het ook al: je trekt ook weer heel veel overhoop in de stad. Het geeft heel veel overlast. Het is heel goed afwegen in welk tempo je dat wil doen en welke kosten je daarmee wilt nemen? Het is niet zo - en dat staat ook in de visie - dat honderd procent van de straten dertig kilometer per uur worden. Er zijn ook heel veel straten die blijven zoals ze zijn en zullen misschien wat minder aanpassing vragen. Ik hoop dat in het najaar het College daar iets meer over kan vertellen. Ik wil nog even apart noemen dat ik het heel fijn vind het ook als PvdA dat het College met heel veel energie blijft inzetten op verkeerseducatie en er zo min mogelijk auto's rond scholen komen. Laten we ons onze kinderen leren hoe ze veilig kunnen zijn in het verkeer en vooral ook hun veiligheid concreet verhogen. 00:34:21

De heer van Niejenhuis : Dan nog even over het Oosterhamriktracé: ik zei zojuist al dat we als PvdA voorstander zijn van het beperken van verkeer tussen wijken. Wegen die wijken met de ring verbinden zijn daarom dus heel erg belangrijk. Ze komen ten goede aan de leefbaarheid van de rest van de stad. Wij zitten er dus iets minder strak in dan de SP, waarin we zeggen dat het Oosterhamriktracé zij alleen de eigen buurt zou moeten faciliteren. Als het op andere plekken in de stad heel veel winst oplevert, moeten we dat ook meewegen. We vinden wel00:34:50

Voorzitter : Meneer Koks. 00:34:51

De heer Koks : Ziet u in het huidige concept terug dat het in andere delen van de stad forse winst oplevert? 00:34:59

De heer van Niejenhuis : Ik zou dat met u nog wel wat sterker willen zien richting de vaststelling van dit stuk. Het zal impact hebben op de Oosterhamrikzone en wij willen als PvdA heel graag dat ook de leefbaarheid van het gebied er op vooruitgaat. Dat de aangrenzende buurten zoals Oosterpark en de Professorenbuurt met name ervan mee 10

profiteren dat de leefbaarheid omhoog gaat en het geen negatief effect gaat hebben op volksgezondheid. Dat betekent dat we rekening moeten houden met uitstoot en geluid en we heel goed moeten zorgen voor een goede inpassing van die busbaan op de Klinkerstraat. Daar heb ik eerlijk gezegd wel wat zorgen bij als we kijken naar de breedte van de impact in het groen wat er misschien voor moet verdwijnen. We hopen heel erg dat het College daar nog een slag in wil maken voordat we dit stuk gaan vaststellen. Tot slot, even over Groningen en de rest van de wereld. We lezen in de Mobiliteitsvisie relatief weinig over de verbondenheid van Groningen met de rest van Nederland en Europa. Zelfs als je in Groningen woont, heb je soms behoefte om de rest van de wereld te ontdekken. En de rest van de wereld wil natuurlijk Groningen ontdekken. 00:36:04

De heer van Niejenhuis : Wij vinden dat er in deze Mobiliteitsvisie relatief weinig gezegd wordt over de verbinding van ons hoogwaardig openbaar vervoer met andere steden en het openbaar vervoernetwerk in Nederland. Wat we in deze gemeente graag zouden zien en we later nog over komen te spreken. Hoe is de samenhang met het verstedelingsstrategie van de regio als Groningen? Hoe zit het met de strategische agenda die het College ons in februari toezegde? Daar willen we graag wel even een reactie op van het College. 00:36:29

Voorzitter : De heer Brandsema heeft nog een vraag. 00:36:33

De heer Brandsema : Dank u wel, Voorzitter. Ik kan op zich wel het punt van de heer van Niejenhuis volgen. Als onderdeel van wat ik als ChristenUnie heb aangegeven, ziet de Partij van de Arbeid dat het goed zou zijn om zo'n Nedersaksenlijn explicieter naar voren te laten komen in deze visie? 00:36:48

De heer van Niejenhuis : Absoluut! Ik sluit af met nog één vraag aan het College, Voorzitter. Wij zijn als PvdA van mening dat er met de mobiliteit een enorme duurzaamheidsslag te maken is. Analoog aan de RES en andere sectorale benaderingen over de transities die in het hele land zich afspelen, zou je verwachten dat het Rijk hier de regie pakt en samen met regio's aan het werk gaat, doelstellingen formuleert om verkeer te beperken, te veranderen, te verduurzamen. Ik vind het opvallend dat het niet gebeurt en ik zou het college willen vragen waarom het niet gebeurt en wat het College daaraan gaat doen. 00:37:20

Voorzitter : Ik zie twee handen waarvan ik niet weet wie de eerste was. Ik doe de heer Pechler. 00:37:28

De heer Pechler : Dank, Voorzitter. Dank aan alle mensen die de afgelopen weken hebben ingesproken. Ik wil graag beginnen met een compliment aan het College en de ambtelijke organisatie. Ik vond het een erg fijn proces, namelijk: de aanloop naar deze conceptvisie. Het werkbezoek aan Gent, de beeldvormende sessies en de ruime mogelijkheden tot inspraak voor inwoners. Voor ons liggen ook documenten met een helder verhaal waar in volle breedte de mobiliteit van de toekomst langs wordt gegaan. Alhoewel het internationale OV zoals de heer van Niejenhuis al zei - beter uit de verf mag komen. De manier waarop 11

inwoners nog betrokken gaan worden bij de Mobiliteitsvisie met onder andere het Magazine en het proactief betrekken van wijk- dorps- en bedrijfsverenigingen klinkt ook goed. Ik moet alleen wel zeggen dat het voor mij - als iemand uit Winschoten - nog steeds wennen is aan de afkorting VCP. Maar ik zal het hier niet hebben over de Verenigd Communistische Partij, maar over wat de Partij voor de Dieren vindt van deze stukken. 00:38:16

De heer Pechler : Allereerst de positieve zaken, en dat zijn er veel. Een stevige stap voorwaarts in meer ruimte voor voetgangers, fietsers en OV en minder ruimte voor de auto. Flink meer laadpalen en waterstofvulpunten. Een emissievrije binnenstand. Een vernieuwd Noordstation. Het verbeteren van de loop- en fietsroutes naar scholen. Meer stations en een HOV-as en mogelijk een tram aan de oostzijde van de stad, zijn dingen die nader onderzoek waard zijn. Fors meer wegen inrichten als dertig kilometer per uur zone - waaronder de Diepenring - is ook een langgekoesterde wens van mijn fractie en zet echt zoden aan de dijk in het verminderen van geluidsoverlast, fijnstof en CO2-uitstoot. De wegen die op de kaart overblijven als vijftig per uur, kunnen we in principe ook goed begrijpen. Er is duidelijk goed naar gekeken. Zo is er pas een enquête onder Beijmers uitgezet over de veiligheid van oversteekplaatsen. Die heb ik ook netjes ingevuld en het is goed om te zien dat de Zuidoostelijke hoek van de Wijkring rondom de Wibenaheerd nu een dertig kilometer stuk wordt, want zebrapaden zijn er daar echt voor de sier. 00:39:11

De heer Pechler : Wat betreft die dertig kilometer wegen, wil ik wel vragen aan de wethouder om in te gaan op de opmerkingen van wijkoverleg Vinkhuizen en of het toch niet mogelijk is om ook op delen van de Siersteenlaan en Diamantlaan de snelheid te verlagen? Graag een reactie. De knips lijken ons ook een logische keuze. Op de Stationsweg, Eeldersingel, Winschoterkade en helemaal op de Eikenlaan zijn we daar blij mee, niet zozeer omdat die fietstunnel iets van tien miljoen zal kosten - dat scheelt natuurlijk ook veel geld maar vooral om het niet hoeven aanleggen van die tunnel heel veel mooie volwassen bomen spaart. Over de knip heb ik nog wel een vraag en dan over de noodzakelijke volledige aansluiting op de ring van de Iepenlaan. Hoe denkt het College dit te kunnen realiseren zonder het aantasten van het ecologische gebied van het Selwerderhof. 00:39:52

Voorzitter : Een ogenblik, meneer Ubbens heeft een vraag voor u. 00:39:56

De heer Ubbens : Het gaat toevaalig hierover. Er zijn toch ook fikse kosten verbonden aan een extra aansluiting met de Iepenlaan? Dat zal wellicht in dezelfde richting komen als die tien miljoen voor die tunnel. 00:40:09

De heer Pechler : Dat klopt. Maar voor die tunnel was voor ons die kost niet het belangrijkste punt. Ik denk dat deze aansluiting potentieel meer verbeteringen in de leefkwaliteit van het hele gebied kan genereren dan alleen zo'n fietstunnel. Maar Voorzitter, er zijn vanzelfsprekend ook00:40:23

Voorzitter : Meneer Koks. 12

00:40:25

De heer Koks : Even aanhakend daarop: er wordt verwacht dat als die aansluiting er met de Iepelaan komt, er vijftienduizend auto's per dag overheen moeten. Denkt u dat dat de leefkwaliteit in de buurt zal verbeteren? 00:40:38

De heer Pechler : Nee, dat niet. Maar ik denk dat de winst op andere plekken in de wijk wel dusdanig veel groter is waardoor je die afweging toch moet gaan maken. We wachten graag het nader onderzoek af en kijken we naar wat mogelijk is om de leefkwaliteit daar zoveel mogelijk te beschermen. Wellicht door extra geluidsisolatie of dat soort opties. Voorzitter, er zijn vanzelfsprekend ook enkele kritische kanttekeningen die ik namens mijn fractie wil plaatsen. Dat raakt ook aan het onderwerp van de vorige vergadering hier: over toegankelijkheid en het zijn van een inclusieve stad. Want het nog verder strekken van de buslijnen - de heer Koks noemde het ook - en de ruimere halte afstanden gaan ten koste van de toegankelijkheid voor minder mobiele mensen. Vraaggestuurd openbaar vervoer vergt planning en haalt voor mensen die nu nog de bushalte in de wijk kunnen bereiken de mogelijkheid van spontaniteit weg, met lange wachttijden tot gevolg. Het verbaast ons ook zeer om te lezen dat de bussen straks naar de Diepenring gaan, maar het plan voor de verdere toekomst nu al is om ze nog verder uit het centrum via de Oostersingel te laten rijden. 00:41:31

De heer Pechler : Vanaf de Schouwburg is het al een flinke trip naar het centrum. Vanaf de Oostersingel al helemaal. Hoe kijkt het College hiernaar. Nog meer mengen van verkeersstromen - dat is ook al eerder genoemd - is voor mijn fractie tevens iets om enigzins terughoudend mee om te gaan. Voor ouderen of onzekere fietsers zijn shared spaces een uitdaging. We zijn zeker niet tegen fietsstraten, maar mengen als het kan, klinkt wel erg optimistisch. Ook het verwijderen van de digiborden met parkeerbezetting - omdat het wel via de app bekeken kan worden - gaat voorbij aan alle niet-digitaal vaardige bezoekers van onze binnenstad. Lopen we zo ook niet het risico dat mensen al rijdend in de auto op hun mobiel gaan kijken naar waar nog een plekje vrij is? Graag een reactie. 00:42:07

De heer Pechler : Voorzitter, dan tot slot het hete hangijzer en vast ook wederom een verkiezingsthema: het Oosterhamriktracé. De snelheid verlagen naar dertig kilometer per uur is zeker winst vergeleken met het vorige plan. En dat nu - zoals uit technisch navragen blijkt - gewacht zal worden met het openen van deze inprikker tot de nieuwe brug over het Starkenborghkanaal al gereed is in plaats van auto's - zoals eerst het plan was - alvast te laten mengen met bussen op de huidige en veel te smalle brug, is natuurlijk ook winst. Maar toch loopt mijn fractie nog niet echt warm voor deze vernieuwde versie van het Oosterhamriktracé. Meer ruimte aan het water te creëren is mooi, maar ten koste van wat? De leefkwaliteit en mogelijk zelfs het opofferen van de tuinen in de Vinkenstraat en E. Thomassen à Thuessinklaan. Klopt het dat dit nodig zou zijn om de KRO en ASV richtlijnen te halen? Met alle genoemde ingrepen in de stedelijke mobiliteit en de dalende geprojecteerde aantallen autobewegingen, is het ons ook niet duidelijk waarom deze inrpikker nog strikt noodzakelijk zou zijn. 13

00:43:00

De heer Pechler : Ik heb de stukken natuurlijk gelezen, maar wellicht kan de wethouder dit nog verder duiden. Want wij zien namelijk - net als de heer Koks - ook wel wat in dat groene alternatief voor de bewoners. Verder kijken uit naar de aanstaande uitvoeringsprogramma's van de deelmobiliteit hubs OV en de doorwaadbare stad. Als laatste sluit ik me aan bij de opmerkingen van de heer Brandsema over het belang van de Nedersaksenlijn. 00:43:24

Voorzitter : De heer Rustebiel. 00:43:26

De heer Rustebiel : Dank u wel, Voorzitter. Ik wil beginnen met een paar woorden van dank aan het College, aan alle ambtenaren die hier heel veel werk aan hebben gehad, aan alle insprekers die wij voorbij hebben zien komen, en vooral aan de insprekers die ook met eigen plannen zijn gekomen. Ik denk dat we een heel mooi proces hebben gehad in aanloop naar deze Mobiliteitsvisie. Dat is verdient deze Mobiliteitsvisie ook, want we leggen hiermee een structuur neer voor onze oekomstige stedelijke groei en hoe we daarmee om denken te gaan. Dus het is een heel fundamenteel stuk. 00:43:54

Voorzitter : Meneer Koks, nu al? 00:43:56

De heer Koks : Ja, de heer Rustebiel begint al over met zijn dank uit te spreken aan bewoners die met hun eigen plannen gekomen zijn. Het kan zijn dat u daar nog verder op terugkomt. Maar hoe vindt dat u dat die plannen gewaardeerd moeten worden in de uiteindelijke Mobiliteitsvisie? 00:44:16

Voorzitter : De heer Rustebiel. 00:44:18

De heer Rustebiel : Als u op de Oosterhamrikzone doelt, daar kom ik straks wel even specifiek op. Ik ben ook wel trots op onze gemeenteraad, want we hebben gezegd - bij de discussie over het Oosterhamriktracé in 2018 - dat we het heel ingewikkeld vonden om hierover te beslissen omdat we de samenhang miste met de rest van het verkeerssysteem op oost maar ook in de rest van de stad. Daarmee hebben wij een discussie aangezwengeld vanuit de gemeenteraad die ertoe doet en die ons verder gaat brengen. De uitgangspunten klinken ons alvast als muziek in de oren: dertig per uur wordt de norm, minder verkeer door wijken en een enorme impuls voor de leefbaarheid. Meer treinstations op de Suiker, in Hoogkerk en misschien in de Friesestraatweg. Door het spoor erdoor te trekken is er duidelijk minder verkeer op de weg. Graag zouden wij ook zien - dat hebben we al eerder aangegeven - dat er mee wordt gewerkt aan het onderzoek naar het treinstation op Zernike, omdat je dan in één keer vanaf het hoofdstation door kan rijden straks wat een enorm overstapmoment scheelt. 00:45:15

De heer Rustebiel : Tegelijkertijd in deze fase logisch, maar er vallen ook veel vragen te stellen, bijvoorbeeld over de koppeling met de OV-visie. We zijn ook benieuwd wat de impact op het OV is als wij tegen de automobilist zeggen: "Dertig per uur wordt de norm". 14

Dat betekent dat heel veel buslijnen ook vertraging op kunnen lopen. Dus dat moet goed doordacht worden in de verdere uitwerking, want het OV moet wel echt concurrerend blijven met de auto en niet in vertraging mee rijden. Dan de uitrol van dit plan. Ik ben wel benieuwd hoe dat er straks uit gaat zien en wanneer we het concreet kunnen maken. 00:45:46

Voorzitter : Meneer Leemhuis. 00:45:47

De heer Leemhuis: Dat is wel een terecht punt wat de heer Rustebiel zegt: er is een koppeling tussen hoe hard een auto rijdt en hoe hard een bus. Maar er is wel een uitzondering: is het misschien een idee om naar vrijliggende banen - of dat nu voor een tram of een bus is - te kijken zodat het OV meer ruimte krijgt om door te rijden en langs de auto kunnen? 00:46:08

De heer Rustebiel : Het mooiste voorbeeld daarvan is denk ik de super snelle busbaan van Hoogkerk Station. Dat is echt een concurrent en daar kan geen auto tegenop. Dus ja, dat moeten we meer doen. Maar wij kennen allebei deze stad heel goed en dat gaat voor heel veel lijnen ruimtelijk niet lukken. 00:46:24

Voorzitter : Meneer Koks. 00:46:25

De heer Koks : Aanvullend daarop, in de Vinkenstraat moet de bus ook vijftig kilometer gaan rijden. Beschouwt u dat als een vrijliggende busbaan? 00:46:33

Voorzitter : Meneer Rustebiel? 00:46:34

De heer Koks : Nee. Maar alvast een andere belangrijke vraag aan het College: van welk geld denkt het College dit nu allemaal te gaan betalen? Want wij hebben als gemeenteraad ook gezegd dat we zorgen voor een plan waarmee we de boer op kunnen richting externe financierders zoals provincie en het Rijk. Op welke fase - in bijvoorbeeld het MIR-proces - het College gokt om deze ambities waar te maken. We hebben zelf ook aangegeven als D66: eerst de plannen maken en dan ermee naar buiten treden, maar we zijn wel benieuwd hoe concreet het kan worden. De SP heeft ook een terecht punt aangesneden: het is op dit moment nog heel abstract en inzichtelijk wat dit betekent voor de fysieke en sociale leefomgeving van onze inwoners. Verdere planvorming moet dat uitwijzen. Dan over de Oosterhamrikzone: tot onze verrassing laat het College niet zien of de Mobiliteitsvisie kan werken zonder de Oosterhamrikzone. En dat wil mijn fractie heel graag weten. 00:47:34

De heer Koks : Het is een enorme ruimtelijke ingreep op twee plekken om zevenduizend auto's te laten rijden. Het lukt het College al vijf jaar niet om D66 echt te overtuigen van de proportionaliteit van de ingreep. Niet alleen vanwege de zone zelf, maar ook vanwege hoe straks de Vinkenstraat en de Thomassen à Thuessinkenstraat eruit komen te zien. Licht dat nu echt op tegen de plus qua verkeersbewegingen? Daarnaast kost het tracé tientallen 15

miljoenen euro's wat wij niet hebben op dit moment en die tientallen miljoenen euro's kunnen wij - als wij die in het OHZ steken - niet steken in oprit bij de Iepenlaan en in een station in Zernike. Is het heel erg verstandig - ook in financieel opzicht - om door te werken aan die OHZ? Is dat het beste resultaat voor jouw euro? 00:48:18

Voorzitter : De heer Ubbens. 00:48:20

De heer Ubbens : Bedankt, Voorzitter? Hoe weegt uw fractie de terugloop van het aantal auto's dat geprognostiseerd is op die route? Waren het er veel meer, dan zouden ze veel meer effect hebben op andere plekken? Nu worden het aantal auto's wat over die route gaat rijden ook minder. Hoe weegt u dat dan? 00:48:34

De heer Rustebiel : Het is een dubbel gevoel. Als we dit gaan doen is het voor de bewoners mooi dat er daar minder auto's gaan rijden, maar het maakt de investering ook minder relevant. Zo zou je het ook kunnen bekijken. Ik ben benieuwd naar de reflectie van het College. Tot slot nog twee punten: wij missen de samenhang met de Westflankstudie, de provinciale Mobiliteitsvisie, de Heldin, de Suikerzijde, Reitdiep wijk, de Held. Duizend nieuwe woningen erbij met allerlei verkeersbewegingen, moet in samenhang worden gebracht met de bredere Mobiliteitsvisie. De koppeling met de regio mag ook wel sterker. Deze stad heeft echt een regiofunctie. Er komen allerlei verkeersstromen in en uit de stad. Wij willen wel wat meer gevoel krijgen bij de betekenis van dit totale systeem, omdat wij die verstedelijkingsstrategie hebben en we voor het Deltaplan in het noorden honderdduizend extra woningen willen bouwen. Wij zijn even benieuwd hoe heg College dat ziet. 00:49:31

Voorzitter : Dank u wel, meneer Rustebiel. Meneer Leemhuis voor de woordvoering. Ga uw gang. 00:49:37

De heer Leemhuis: Dank u wel, Voorzitter. In juni 2018 - de heer Rustebiel refereerde er al aan - nam de raad vrij breed de Motie aan die vroeg om een nieuw verkeerscirculatieplan en Mobiliteitsvisie. Ik ben blij dat ik die Motie toen heb ingediend en we na drie jaar dit stuk hebben gekregen. Het is mooi om te zien dat er breed waardering wordt uitgesproken voor de basisprincipes van de gepresenteerde visie. Die uitgangspunten zijn ook heel mooi: de leefkwaliteit verbeteren, ruimte-efficiënt zijn, schoon en gezond vervoer, loslaten van de autologica. Het centrale punt in de Mobiliteitsvisie is dat het autoverkeer tussen de wijken zoveel mogelijk via de ringweg afgewikkeld wordt, dit door het autoverkeer tussen de wijken te tempereren via dertig kilometer wegen en hier en daar een knip voor het autoverkeer zodat auto's meer over de ring gaan. Er ontstaat op die manier ruimte voor voetgangers, fietsers, OV, ruimte voor spelen verblijven en groen. Daarin zitten ook een aantal omzettingen van vijftig naar dertig kilometer per uur. Drieëndertig leefstraten las ik in één van appenda. 00:51:00

Voorzitter : De heer Ubbens heeft een vraag voor u. Sorry, midden in een zin. 16

00:51:03

De heer Ubbens : Ja, ik wacht even af. Zit hier nog een voorwaarde bij voor die hele goede doorstroming aan op- en afritten voor die ringweg? Dat miste ik even in uw opsomming net. 00:51:16

De heer Leemhuis: Ik snap de vraag niet helemaal. 00:51:18

De heer Ubbens : U gaf dan dingen aan die allemaal nodig zijn om de auto's tussen te wijken weg te halen, zoals die knips. Maar daar hoort toch ook goede doorstroming bij op de ringwegen en goede op- en afritten op de ringweg. 00:51:30

De heer Leemhuis: Ik begrijp uit het stuk dat dit al vrij goed aanwezig is en dat er door het verkeer daarheen te drijven er juist voldoende capaciteit op die ring aanwezig is. Over die omzetting van vijftig naar dertig: ik zie die drieëndertig leefstraten ontstaan, maar mijn fractie vraagt zich nog wel af - en ik geloof dat de Partij voor de Dieren dat ook zei - of dit niet nog iets meer ambitie kan hebben. Kunnen we nog meer vijftig kilometer straten omvormen naar dertig kilometer? Het plan geeft ruim baan voor fietsers en meer aandacht voor voetgangers. Wat mijn fractie betreft is het heel goed dat er een hoge ambitie is voor fietsers, want de fiets heeft ook een belangrijke rol straks in deze Mobiliteitsvisie. 00:52:16

Voorzitter : De heer Bosch. 00:52:18

De heer Bosch: Voorzitter, de heer Leemhuis wil wel extra ambitie zien ten opzichte van meer straten van vijftig naar dertig. Maar wil de heer Leemhuis dan ook - waar wij voor pleiten - meer ambitie zien in het kader van meer knips zodat we meer naar het sectorenmodel gaan en minder naar de doorwaadbare stad? 00:52:34

De heer Leemhuis: Ik wou daar zo opkomen, maar daar kan ik nu al wel wat over zeggen. Mijn fractie is van mening dat ook de hoogste vorm van ambitie moet worden gehaald. Er is een laag of midden ambitieniveau en een hoog ambitieniveau en het verschil daartussen zit juist in het toepassen van meer of minder knips. Mijn fractie is het eens met Student en Stad dat dat een heel goed middel kan zijn. Het is niet het enige middel. Het is heel veel consequent doorvoeren van dertig kilometer per uur. Het blijkt ook uit de modelstudie dat dit een enorm effect heeft op de drukte en het verkeer. Wat het fietsen betreft00:53:13

Voorzitter : De heer van Niejenhuis nog even. 00:53:16

De heer van Niejenhuis : Dank u, Voorzitter. De heer Rustebiel heeft het ook al eens geopperd, maar is GroenLinks dan ook voorstander om een beetje te experimenteren met zo een sectorenmodel? Kunnen we aansluiten bij vragen en wensen van wijken en buurten om daar de komende jaren iets mee te doen en te kijken hoe dat uitpakt? 00:53:32

De heer Leemhuis: Ook daar had ik zometeen iets over staan, maar dat kan ik nu ook al 17

noemen. Mijn fractie is ook van mening dat het heel goed zou zijn als we iets tijdelijk en met experimenten doen. We hebben dat ook in Gent zien. Soms zet je een grote bloembak in het midden van de weg waardoor je een knip hebt en dan kun je experimenteren. Als je twee bloembakken aan de zijkant van de weg hebt, heb je een wegversmalling en een verlangzaming. Volgens mij zijn dat hele simpele doeltreffende manieren om te gaan experimenteren in de stad. Dus daar ben ik heel erg voorstander van. Bedankt voor die vraag. 00:54:13

Voorzitter : De heer Leemhuis, verzorgt zijn betoog. 00:54:14

De heer Leemhuis: Ja, we experimenteren nu ook met een brug die eruit ligt. Wat de fietsers betreft, had mijn fractie wel iets meer ambitie op het gebied van fietsen verwacht. Als je de stukken goed bekijkt, wordt het bestaand beleid versterkt. Mijn fractie vraagt zich af of we daar ook niet een plus nodig hebben? Ik ben het ook eens met de ChristenUnie en de Partij voor de Dieren: je moet voorzichtig zijn met het mengen van die verschillende stromen en je moet ook oog hebben voor de zwakkere fietsdeelnemer. Daarnaast prachtige dingen waar ik niet verder op inga: aanpak voor parkeren, stadsdistributie, deelmobiliteit voor iedere buurt of dorp met een hub met deelauto's fietsen e-bikes of bakfietsen. Dat ziet er heel goed uit. Een hoog ambitieniveau moet, wat mijn fractie betreft, nagestreefd worden als je bedenkt dat de stad nog tot tweehonderdvijftigduizend inwoners zal doorgroeien en er vijftienduizend arbeidsplaatsen bijkomen. Dan moet je juist inzetten om die stad leefbaar en bereikbaar te houden. Dan het punt van de uitvoeringsprogamma's, want dat is uiteindelijk the proof of the pudding: hoe gaan we daar zo meteen dat ambitieniveau ook doorzetten in hele ambitieuze plannen? 00:55:36

Voorzitter : De heer Koks. 00:55:37

De heer Koks : U heeft nog niet gerept over de fijnmazigheid van het openbaar vervoer om met name die sociale functie van mobiliteit hoog in het vaandel te houden. Hoe kijkt GroenLinks in de huidige teksten daar tegenaan? 00:55:51

Voorzitter : De heer Leemhuis. 00:55:52

De heer Leemhuis: Ik heb met de heer Koks gelezen dat in het plan hier en daar gerept wordt over strekken. Ik ben wel benieuwd waar dat allemaal nog kan, dus het is een terechte vraag. Aan de andere kant zien we allerlei ontwikkelingen. Als die hubs gaan werken en deelmobiliteit echt voor iedereen makkelijk en goed beschikbaar wordt, is dat een aanvulling. Wat ook expliciet in de stukken genoemd wordt, zijn die buurttaxi's zoals de Vinkmobiel en vergelijkbare projecten. Dat vind ik ook een heel belangrijke manier om die laatste meters van en naar de deur gestalte te geven. Maar ik stel met u die vraag en dat is een goed punt.

18

00:56:30

Voorzitter : Ik stel voor dat u uw betoog nu afmaakt, want ik zie verschillende blaadjes liggen. U hebt het grootste deel van uw spreektijd gebruikt. Helaas laat ik de interrupties nu even zitten. 00:56:42

De heer Leemhuis: Naast fietsen en wandelen moet ook het openbaar vervoer de groei in de vervoersbewegingen opvangen. Die groei van het OV moeten we mogelijk maken en daarom is die schaalsprong in het OV nodig, zoals het College ook stelt. Wij onderschrijven van harte dat beeld en zien in het stuk ook heel goede aanknopingspunten: aan de westflank meer stations, zodat de trein een meer plaatselijke functie kan krijgen. Aan de oostflank zien wij een hele goede kans om een tramsysteem van het station Europapark over het UMCG en station Noord naar Zernike te brengen, zodat mensen heel snel vanaf de trein over kunnen stappen naar Zernike. Daarbij komt bij dat als kan voorkomen dat een trein - die qua exlploitatie nogal duur is - ecologische structuren, kasteel Selwerd en Selwerdehof aantasten, daarmee voorkomen wordt. Mijn fractie is heel blij met de plannen rondom de Diepenring: de verdeelring naar verblijfsgebied, dertig kilometer, knips bij Dudok en Stationsweg. 00:57:48

De heer Leemhuis: Zoals sommige misschien al weten: mijn fractie is met andere partijen bezig om een visie voor te bereiden voor die Diepenring waarbij groen, verblijfsruimte en recreëren centraal staat. We hopen dat dat binnenkort kan worden gepresenteerd. 00:58:04

Voorzitter : Wilt u afronden? 00:58:05

De heer Leemhuis: Ja. Dan de Oosterhamrikzone: het College spreekt - en ik zal proberen dat wat wat sneller te doen dan - dat er aan de ene kant in de Oosterhamrikzone een toename zal zijn van het aantal woningen en dus ook van het verkeer. Zegt dat ook dat een route - die eerder werd gepresenteerd - voor die zone/gebied/wijk een verkeersfuntie kan hebben. Dat zou betekenen dat het autoverkeer met de omliggende straten omlaag zou gaan. De vraag aan het College is of dat klopt. Zal dit dan leiden tot minder verkeer op de Sumatralaan, Kapteynlaan en Petrus Campersingel als die ingreep niet wordt gedaan? 00:58:52

Voorzitter : U moet nu echt afronden. 00:58:53

De heer Leemhuis: Dat is in weze dezelfde vraag als eerder ook al gesteld is. 00:58:57

Voorzitter : U moet nu echt tot een afronding komen. 00:58:58

De heer Leemhuis: Dan ga ik nu maar afronden. Ik sluit me aan bij, nee, ik laat het er bij. 00:59:04

Voorzitter : Om de anderen niet alles te ontnemen. Waren er nog specifieke vragen aan de heer Leemhuis? De heer Koks, u mag één vraag stellen. 19

00:59:16

De heer Koks : U zegt dat er over de Oosterhamriktracé wezenlijk wat anders staat in de huidige visie. Kunt u ook aangeven wat dat dan is, behalve die dertig kilometer en dat er opeens minder auto's verwacht worden? 00:59:29

De heer Leemhuis: Dat lijkt me tamelijk wezenlijk: een grote reductie van het aantal auto's en een andere richting. De heer Koks vraagt waarom. Ik kan het antwoord voor het College al deels geven, maar dat zal het College vast beter onderbouwd doen. Het hele vervoerssysteem verandert in de stad en omdat je een andere inrichting kiest waardoor je langs andere punten niet meer die eerdere functie hebt van een wijkontsluiting en nu een buurtontsluiting. Ik zou daar graag met u verder over willen praten. 01:00:00

Voorzitter : Dank u wel. Ik heb ondertussen de heer Moerkerk zijn hand gezien, al een tijdje terug. Ik weet niet of dat voor een interruptie was of voor een woordvoering. Meneer Moerkerk, ga uw gang. 01:00:16

De heer Moerkerk: Het is voor een woordvoering. Dank u wel, Voorzitter. Ambitieuze en mooie woorden, mooi opgeschreven en geïllustreerd, waarvoor dank. Velen verwijzen er al naar: de basis ligt een beetje in het circulatieplan van de jaren zeventig. Het was een goede zet die tijd, maar er is wel een heel significant verschil in de ogen van mijn fractie. Het circulatieplan deelt een centrum op in zones maar dit was een gebied van één bij één kilometer, dus dat had absoluut impact. Maar we willen nu een hele stad in delen. Dat roept een beetje de vraag op: gaat dit juist niet tot meer verkeers[onhoorbaar] gaat leiden om mensen bij hun stemming te laten komen. Een voorbeeld: je zal maar met je busje naar vijf adressen moeten waar een kraan lekt en dat zijn dan vijf adressen in drie wijken tegen elkaar aan liggen, maar je moet dus heen en weer rijden naar de ring. Dit leidt tot nieuwe knelpunten. Het verkeer verzamelt zich op andere locaties en leidt tot nieuwe vraagstukken: hoe gaan we dit indelen en betalen? Hoe gaan we dit aan bewoners uitleggen 01:01:29

Voorzitter : Meneer van Niejenhuis heeft een vraag voor u? 01:01:33

De heer van Niejenhuis : Dank u, Voorzitter. Ik zou aan de heer Moerkerk willen vragen hoe hij dit afweegt tegen de veilgheid en de leefbaarheid van de straten die ook heel belangrijk zijn. 01:01:42

Voorzitter : De heer Moerkerk. 01:01:43

De heer Moerkerk: Dank u, Voorzitter. Een heleboel issues die in het plan besproken worden, zoals snelheidsbeperkingen, minder parkeerplekken en meer deelverkeer, zijn iniatieven die we allemaal van harte kunnen ondersteunen. Meer (onhoorbaar] meer OV, meer ruimte voor de fiets. Het zit me vooral dwars dat er nogal wat knips gezet kunnen worden en daar hebben we ook onze bedenkingen bij. Ik vind het ook moeilijk om een definitief standpunt te bepalen over dit raadsvoorstel. Het is een concept van een visie die wordt uitgewerkt in het 20

najaar, maar ik zou graag wat meer getallen willen zien wat het effect is van een knip en wat meer voorbeelden uit andere steden: wat doet dat? Op welke termijn vinden welke verschuivingen plaats? Heeft het ook echt effect? Mensen moeten echt hun gedrag aanpassen om van A naar B te komen. Ik vraag me af in welk tempo dit gebeurt. De schaalgrootte waarop we dit doen is heel anders dan het verkeerscirculatieplan van de jaren '70 wat is ingevoerd. 01:02:46

Voorzitter : De heer Brandsema. 01:02:49

De heer Brandsema : Dank u wel, Voorzitter. Ik hoor 100% Groningen zeggen dat ze nog meer inzicht willen hebben over die knips: doen ze wel echt wat ze moeten doen? Als dat zo is, dan interpreteer ik dat als positief. Tegelijkertijd geeft de heer Moerkerk eerder een voorbeeld - het geval van het busje wat dan langer op weg is - van een effectieve knip aan waarbij dat een nadeel is voor 100%. Is 100% voor die knips mits ze goed werken of tegen het effect ervan? 01:03:21