22-12-2021, verslag gemeenteraad 16.30 uur - Stadskerk.pdf

Wat bij ons de visie wel oproept, is: het lijkt wel wensdenken, het lijkt een droom en bij dromen – we hebben een ietwat getroebleerde zanger ooit horen zeggen: dromen zijn bedrog – maar wij vragen ons oprecht af of die droom ooit werkelijkheid zal worden. Zoals de wethouder vorige keer ook heeft gezegd, we hebben nog geen plan, maar het allerbelangrijkste toch voor mijn fractie is, we hebben ook nog geen geld. We weten ook niet waar het vandaan komt en we weten ook niet, wanneer het komt. Wij zien dan de visie ook als een soort van droom van dit college. Dan is er voor een hoop mensen in deze droom plek en niet voor eenieder op elk moment en daar zouden wij best mee kunnen leven. Wij gaan er in ieder geval wel van uit dat de vrijheid, die wij belangrijk vinden, dat eenieder als hij ergens heengaat zijn vervoermiddel mag kiezen, inderdaad behouden blijft. Wat ons betreft is daar ook voldoende ruimte voor, dus wij hopen dat ook daadwerkelijk terug te zien. Een hoop van de aanpassingen, binnenstedelijk, zouden een effect krijgen, als ook de inprikkers naar de ringweg zijn gerealiseerd. We hopen ook niet, dat we eerst een rood bord met een witte streep plaatsen en op termijn de inprikker naar de Ring er wel komt, want dat zou natuurlijk onze droom ernstig verstoren. We hopen ook dat dat niet het idee wordt.

Dan zijn we ook net als de Partij voor de Dieren geïnteresseerd in het antwoord van de wethouder op de geschetste problematiek rondom de Boumaboulevard. Wij denken overigens niet dat de Boumaboulevard nu per se een 30km/uur-zone moet worden, want dat lijkt ons nu echt een 21

doorgaande weg met een vrij liggend fietspad die volgens de visie ook uitstekend voor een 50km/uur in aanmerking zou komen. Wij kunnen ons wel voorstellen dat een zebra het één en ander een stuk veiliger maakt, dus dat zouden wij heel graag willen horen. Ten aanzien van het Oosterhamriktracé was mijn fractie natuurlijk altijd voorstander van het Oosterhamriktracé. Dat was ook, omdat het Oosterhamriktracé een oplossing zou zijn voor de groter wordende verkeersstroom. We zien in ieder geval dat die groter wordende verkeersstroom is veranderd, in ieder geval het inzicht in de groter wordende verkeersstroom – terwijl het plan hetzelfde blijft – en we ook een ander perspectief hebben, zoals meneer Koks ook heel duidelijk heeft verwoord. Wij vragen ons af of het verstandig is om, gezien het andere perspectief, dit ook op deze manier door te zetten? Wij zouden ook aan de wethouder willen vragen of het ook een overweging is om een uitvoeringsplan te maken, waarbij het plan in twee varianten voorziet, zodat we op een later moment de keuze nog kunnen maken, als we ook iets meer weten van de financiële en planologische effecten. We hebben ook één inspreker horen zeggen: wat lost het op? Nu, even een hele korte samenvatting. Wat lost het op? Niets. Wat kost het? Honderd miljoen. Dat eerste zal niet waar zijn.

Dat tweede is misschien wel waar en dat rechtvaardigt in ieder geval een hele weloverwogen keuze. 01:12:15

Mevrouw Jacobs: Ten aanzien van de knip in de Eikenlaan, heb ik nog een nakomende vraag. Wij denken, dat het een goed idee is. Wat wij wel eens vaker zien bij dit soort oplossingen, waarbij we denken dat een goed idee is en waarbij we nog willen kijken of het daadwerkelijk een goed idee is, dat we niet daadwerkelijk vergaande infrastructurele aanpassingen doen, maar dat we eerst een tijdelijk 'obstakel' er neerzetten. Mocht de knip dan niet het gewenste effect hebben, dan kan dat zonder heel veel opties ongedaan gemaakt kunnen worden, want uiteindelijk zijn er vorige week toch ook wel ook een hoop dilemma's aan de orde gekomen. Daar zou ik graag nog een antwoord op willen hebben, of dat een overweging is, zodat we het effect goed kunnen meten en dan de definitieve aanpassing kunnen maken. Tot zover, Voorzitter. 01:13:01

Voorzitter: Dank u zeer. De heer Sietsma, GroenLinks. 01:13:06

De heer Sietsma: Ja, dank u wel, Voorzitter. Ik ga het heel kort houden. Ik heb vorige week al gezegd dat GroenLinks heel blij is met deze mobiliteitsvisie en ik zou de woordvoering van mevrouw Moorlag absoluut niet kunnen verbeteren. We zijn het geheel met haar eens. Dit is een mooie visie, die toont dat met out of the box denken je tot creatieve oplossingen kan komen. Het zou fantastisch zijn, als wij erin slagen om 21 procent reductie van de autokilometers binnen de Ring te realiseren. Ik reageer wel eventjes op het amendement. Wij vinden dat een ongelukkig 01:13:49

Voorzitter: Meneer Koks. 01:13:49

De heer Koks: Creatieve oplossingen, kunt u mij ook uitleggen wat het creatieve karakter is

22

van de busbaan op de Vinkenstraat/ E. Thomassen à Thuessinklaan? Welk probleem lost dat op in vergelijking met waar we het in 2018 enzovoorts over gehad hebben? 01:14:09

De heer Sietsma: Kijk, ik realiseer me heel goed dat het daar drukker wordt, op de Vinkenstraat en E. Thomassen à Thuessinklaan. Echter, ik heb uw voorstel ook eventjes in de week gelegd, even nagevraagd bij de bewonersvereniging Professorenbuurt Oost. Zij zien dit plan helemaal niet zitten, want het wordt bij hen voor de deur vreselijk druk met auto's en een busbaan. Bovendien zeggen zij – want u pleit voortdurend voor, moeten we niet varianten nog eens nader afwegen – we voeren nu al jarenlang een variantendiscussie, zullen we daar eens een keer mee stoppen en de knoop doorhakken. Dat er dan een besluit volgt, waar zij wellicht ook niet helemaal gelukkig mee zijn – want ze willen het liefst helemaal geen inprikker en dat wilt u wel – dat zij dan zo. GroenLinks vindt wel dat we de pijn die dit veroorzaakt eerlijk moeten verdelen, dus aan de ene kant een busbaan en aan de andere kant een auto-inprikker. 01:15:10

Voorzitter: Meneer Koks. 01:15:11

De heer Koks: Kan GroenLinks even uitleggen wat die pijn gelijk verdelen, inhoudt? De bewoners van de Oosterhamrikkade hebben nu een busbaan en ze krijgen straks hun buurtstraat, helemaal zoals de mobiliteitsvisie wil. De Vinkenstraat wordt in het plan van het college opgezadeld met – ik kan de hele riedel wel weer afsteken – met vijftig bussen per uur, enzovoort, enzovoort. Kunt u mij vertellen, wat die gelijke verdeling van pijn inhoudt? 01:15:43

De heer Sietsma: Ja hoor, de bewoners van de Oosterhamrikkade zouden liever geen inprikker willen en die krijgen ze wel wat ons betreft. Dat ontlast namelijk de omliggende wijken rondom de Professorenbuurt en de noordkant van Oosterpark van doorgaand verkeer, van mensen die de wijk uit willen en nu via het Damsterdiep of via de Bedumerweg de stad moeten verlaten. Dat is de pijn die er komt. Het wordt daar wel iets drukker voor de deur. 01:16:11

De heer Koks: Dat zijn de eigen auto's, vanuit de eigen buurt 01:16:13

Voorzitter: Nee, we gaan nu verder. Meneer Sietsma, gaat u verder... 01:16:19

De heer Sietsma: Ja, Voorzitter, ik heb onze afweging wel helder gemaakt. Om op die eigen auto's te reageren, die crossen nu kriskras door de wijken, door de omliggende wijken ook. Wij zien liever, dat ze de kortste weg naar de ringweg nemen. Dat dus over het amendement. Zal ik ook meteen reageren op de moties, Voorzitter? Er ligt een motie die om een heldere keuze vraagt voor het bereikbaar houden van het Zerniketerrein. Ik snap die behoefte op, want het duurt lang. Het destijds niet doorgaan van de tramverbinding, hebben we opgelost met bussen. Wat het college nu voorstelt, is een andere inrichting van dat openbaar vervoer. Niet meer alles vanaf het hoofdstation richting Zernike, maar met de 23

zogenaamde tangentiële routes. Dat moet allemaal uitgewerkt worden en dat duurt nog eventjes. Het plan, waar u op hint in de motie, dat zal waarschijnlijk geen heldere keuze geven, maar hooguit een aantal opties afstrepen, dus ik denk dat u een beetje overvraagt. Wat ons betreft wachten we eventjes een integrale visie af voor het openbaar vervoer richting 2040. Wat het fietsparkeren betreft, in de straten, waar veel overlast is op de stoepen. Het staat alle inwoners vrij om de aan de gemeente te vragen, wij willen graag een fietsparkeerplaats op een plek waar nu een auto staat, dus ik zou u willen oproepen om met uw achterban in gesprek te gaan; ga eens in gesprek met jullie buren en kijk of je het eens kan worden over het inleveren van een autoparkeerplaats. Dat lijkt mij een begaanbare weg en dat lijkt me ook goed voor de samenhang in de buurt. Leg die verantwoordelijkheid maar niet bij de gemeente neer. 01:18:22

Voorzitter: De heer Rustebiel, D66. 01:18:25

De heer Rustebiel: Ja, dank u wel, Voorzitter. Ja, in de raadscommissie spraken wij al onze complimenten uit voor een enorme hoeveelheid werk dat de gemeentelijke organisatie heeft verzet om tot deze visie te komen. Ik hoor nu best wel wat kritische geluiden over deze visie in deze raad, maar volgens mij is een paar jaar geleden raadsbreed ook steeds gevraagd om die visie, juist omdat wij die stedelijke groei met elkaar op moeten vangen en er steeds vragen kwamen over wat de impact van de groei was op de mobiliteit en vice versa. Daar ligt nu een begin van een antwoord op. Het is namelijk een visie en het is nog niet uitgewerkt, maar het is in elk geval echt een heel goed handvat om mee verder te werken. Complimenten willen wij het college ook geven over de bruggendeal. Zeventig miljoen voor de twee bruggen, de Krolbrug en de Paddepoelsterbrug, terwijl er paar jaar geleden nog vijfenveertig miljoen leek te liggen voor drie bruggen, dus volgens mij is dat vooruitgang. Tegelijkertijd denken wij wel, dit had toch ook allemaal een halfjaar geleden al besloten kunnen worden, maar ik neem dan maar even aan, dat het college dat met mijn fractie eens is. Ja, wij vinden het dus best wel logisch om nu eerst een visie vast te stellen en vervolgens dan concrete uitvoeringsplannen te krijgen die we stuk voor stuk bespreken.

Als wij alleen concrete plannen hier krijgen, dan zal de raad waarschijnlijk zeggen, u stelt nu deze verkeerskundige ingrepen voor, maar wat betekent dat voor de rest van het verkeerssysteem van de stad? Nu, deze visie geeft daar een deel van het antwoord op. Ik heb in de commissie aangegeven dat Noordwest voor ons prioritair is. We zijn bezig met het toegankelijk maken van het winkelcentrum, we willen wat met de fietsoversteek Eikenlaan, Zernike campus blijft groeien en daar willen we ook woningbouw toevoegen en we willen met het Noorderstation aan de slag. Onze fractie vindt dat Noordwest prioriteit heeft. Wij blijven ook vooral voorstander van die treinverbinding, omdat wij denken dat dat een realistischer scenario is dan een tram. Ja, dat vinden wij dan weer een beetje wensdenken. Goed, laten we eerst deze stap met elkaar maken, voordat we over een trein of een tram gaan beslissen. Mijn fractie ziet in elk geval veel meer in een trein, maar dat is wel bekend. Ja, wij zijn blij dat het college ons heeft toegezegd, om met een financieel overzicht te komen, want wij stellen hier een visie vast die een enorme hoeveelheid geld gaat kosten. Als het college straks graag geld uit wil geven aan bijvoorbeeld een Oosterhamriktracé, dan kunnen wij dat geld niet uitgegeven aan een treinverbinding of aan een oprit op de 24

Iepenlaan, wat we allemaal ook misschien zouden willen. Die integrale afweging willen wij kunnen maken. Op dit moment heeft veel geld uittrekken voor een Oosterhamriktracé niet onze prioriteit en wij zouden dat dan liever in samenhang met andere opgaven bekijken. Wij zien ook, dat er nu nog geen oplossing is gekomen voor de financiering van de Busbaanbrug, dus die druk lijkt er ook wel even af te zijn. 01:21:05

Voorzitter: Mevrouw Jacobs. 01:21:06

Mevrouw Jacobs: Dank u wel, Voorzitter. Ik hoor de fractie van D66 deze keer net als vorige keer zeggen: Oosterhamriktracé heeft voor ons geen prioriteit. Mijn fractie vraagt zich af of u daarmee bedoelt: laten we het nu niet doen. 01:21:24

De heer Rustebiel: Wij vinden het nu te vroeg om te zeggen, dat moeten we sowieso doen. We weten nog niet goed, wat de ruimtelijke impact is en we weten ook niet wat het gaat kosten, dus wij kunnen nu niet zeggen, dat moeten we gewoon gaan doen. Dat zou onverstandig zijn, ook omdat er ambities in de mobiliteitsvisie zitten die wij op dit moment belangrijker vinden dan het Oosterhamriktracé, maar die zijn nog niet specifiek uitgewerkt. 01:21:42

Mevrouw Jacobs: Bedoelt u dan, laten we het niet doen? 01:21:46

De heer Rustebiel: Dat zou inderdaad een oordeel kunnen zijn, wat wij tegen die tijd maken, maar dat lijkt mij nu wat prematuur. Ook nog even in reactie op onder meer de woordvoering van de VVD, er zit veel wensdenken in de visie. Ja, ik denk ook dat, als wij financiering willen krijgen voor onze stedelijke mobiliteitsopgaven, dat wij ook een ambitieuze visie moeten hebben, willen wij in Den Haag voet aan de grond krijgen. Ook in het regeerakkoord wordt nu veel beter de koppeling gemaakt tussen stedelijke groei en mobiliteit. Het MIRT, wat we allemaal goed kennen, gaat misschien veranderen. Willen wij, dat het college daar positie heeft, dan moeten wij met elkaar wel aanmoedigen, dat er dit soort visies gemaakt worden, anders kunnen wij over twee of drie jaar weer tegen elkaar zeggen dat er geen geld is. Het begint ook wel bij een ambitieus plan, wat wij op tafel kunnen leggen bij andere overheden, dus volgens mij is dit echt een hele goede aanzet en daar wil mijn fractie mee afsluiten. Dank u wel. 01:22:38

Voorzitter: Dan kom ik bij de Partij van de Arbeid, meneer Bushoff. 01:22:45

De heer Bushoff: Wellicht bewaart de heer Koks die vraag dan voor mij zometeen, maar dat gaan we zien. 01:22:49

De heer Bushoff: Voorzitter, ik heb vandaag het genoegen om het ook over verkeer te mogen hebben, omdat ik mijn collega Rik van Niejenhuisen vervang, die zojuist vader is geworden. Ondanks dat ik de enige zonder kinderen ben in deze fractie, althans voor zover ik weet in ieder geval, wil ik toch wel even beginnen met iets vertellen vanuit het perspectief van 25

kinderen, als je het over deze visie hebt. Als je het hebt over deze mobiliteitsvisie, dan kijk je best wel ver in de toekomst. Als je het hebt over die toekomst, dan wil je natuurlijk dat onze toekomst, de jeugd, de kinderen, straks opgroeien in een veilige, schone en groene stad. Volgens mij zetten we met deze mobiliteitsvisie daarin een hele grote stap. Dan wil ik ook even in herinnering roepen, dat ongeveer vijftig jaar geleden – inderdaad mijn collega van de VVD zei het al – de PvdA-wethouders, Jacques Wallage en Max van den Berg als eerste met een verkeerscirculatieplan kwamen. Ook dat plan riep best wel veel controverse op. Ook dat ging niet kritiekloos door een raad of door een stad heen, maar uiteindelijk zien we wel wat voor positieve impact dat heeft gehad op onze stad. We hebben namelijk geen auto's meer op de Vismarkt of geen auto's meer voor de V &D, maar we zien juist dat de binnenstad autoluw is gemaakt. Met deze visie willen we ook toewerken naar een autoluwere stad. Dat doen we door de voetgangers of fietsers prioriteit te geven en door echt in te zetten op hoogwaardig openbaar vervoer. Kortom, we proberen mensen te verleiden om andere mobiliteitsvormen te gebruiken dan de auto. Daarbij moet de Partij van de Arbeid wel opmerken, dat als de auto nodig is voor sommige mensen, dat het natuurlijk een mobiliteitsmiddel blijft, wat je moet kunnen blijven gebruiken.

Voorzitter, dat binnen de Ring de stad meer autoluw maken, doen we ook door vanuit wijken inprikkers naar de Ring te maken en dan al het autoverkeer niet via wijken overal naartoe te sturen, maar juist via de Ring te laten verplaatsen. Wat de Partij van de Arbeid betreft, is dat een hele goede ontwikkeling, want daarmee zorgen we er dus voor dat het voor de toekomst, voor de jongeren, voor onze kinderen die opgroeien, de stad schoner wordt en dat er meer ruimte blijft voor fietsers, voetgangers, groen en er ook ruimte is voor hoogwaardig openbaar vervoer. Voorzitter, dat gezegd hebbende, nog even een reactie op een aantal voorstellen die hier vandaag ook ten aanzien van deze mobiliteitsvisie zijn gedaan. In de eerste plaats het voorstel om de busbaan die er nu al ligt, ook te blijven gebruiken voor bussen en ook voor auto's. De Partij van de Arbeid denkt dat dat an sich niet een heel erg goed voorstel is en dat je veel liever hebt, dat we nu eerst gaan kijken of je de bus ook kan verplaatsen naar de Vinkenstraat en dat daarvoor een heel goed plan wordt uitgewerkt, met alle randvoorwaarden van dien en met alle kritische noten die daarover zijn gezegd in deze raad en dat we dan kijken of het inpasbaar is en of we dat willen, ja of nee. Dat het geen goed idee zou zijn om een alternatief uit te werken, waarvan je op voorhand al zegt, dat willen we eigenlijk liever niet.

Dat daarover. 01:26:00

Voorzitter: De heer Ubbens, CDA. 01:26:06

De heer Ubbens: Ja, bedankt, Voorzitter. Ja, maar dat we die splitsingsvariant hebben voorgesteld, ging nog uit van 10.000 auto's of zelfs iets meer. Nu blijkt in de berekeningen van de gemeente, dat dat veel minder is en dat we het nog maar over 6.000 auto's gaat. Dan is die splitsingsvariant toch ineens een stuk minder logisch. Dan kan je toch een heleboel andere ideeën uitwerken, over hoe je die 6.000 auto's uiteindelijk via een nieuwe inprikker de wijk uit krijgt, in plaats van de busbaan daarvoor te gaan gebruiken, terwijl je dan een busbaan door een woonwijk heen moet gaan aanleggen. Dat is toch niet meer logisch, vanuit het perspectief dat je het hebt over 6.000 auto's en alleen maar een wijkontsluiting.

26

01:26:50

De heer Bushoff: Voorzitter, je hebt natuurlijk ... kijk, als je nu zegt, we willen allemaal die ... of tenminste best wel veel partijen hier willen die inprikker. Waarom dan het alternatieve voorstel, dat wordt voorgelegd onder andere door het CDA, wat de PvdA betreft niet zo goed idee is, omdat je juist niet wil dat al die auto's ook over een busbaan gaan rijden. Omdat je juist wil inzetten op hoogwaardig openbaar vervoer, omdat je wil dat openbaar vervoer het alternatief wordt voor de auto en dan is het niet heel handig om ook nog heel veel auto's over een busbaan te laten rijden en daarmee het openbaar vervoer misschien wel minder op tijd kunnen laten rijden, of dat je in ieder geval vaker files zullen ontstaan, zeker in de spits. Je wil juist, dat de bus een hoogwaardig alternatief wordt voor de auto. Daarmee is die variant die u voorstelt, wat de PvdA betreft, niet de meest wenselijke variant en zien we liever dat het voorstel, dat nu wordt gedaan, eerst goed uitgewerkt wordt, met alle kritische kanttekeningen van dien, met alle wensen die zijn meegegeven en dat we dan kijken of die oplossing – die wat ons betreft wenselijker is, dan het voorstel dat u doet – ook een goede oplossing gaat zijn voor een inprikker creëren naar de ringweg of vanuit het Oosterhamriktracé. 01:28:02

Voorzitter: De heer Pechler. 01:28:03

De heer Pechler: Ja, dank, Voorzitter. Ik denk dat ik de volgende keer het Guinnes Book of Records maar moet gaan uitnodigen voor de langste ononderbroken zin van de heer Bushoff hier. Ik vraag me wel af, waar de heer Bushoff het vandaan haalt, dat het voorstel van de SP, CDA en ook van ons ertoe zal leiden dat auto- en busverkeer gaan mengen op dezelfde weg. Als je kijkt naar de Oosterhamrikkade nu, dan heb je die busbaan tweerichtings en dan heb je daarnaast een ventweg. Ons voorstel is om die ventweg om te gaan zetten in een buurtstraat en daarvoor dus ook een aparte brug naast de bestaande Busbaanbrug, die ook vernieuwd zal moeten worden, over het Van Starkenborghkanaal aan te leggen. Zo er dus voor te zorgen dat het verkeer inderdaad daar gebundeld plaatsvindt, maar niet dat de verkeersstromen mengen, want dat ben ik helemaal met u eens, dat komt het HOV niet ten goede. 01:28:44

De heer Bushoff: Ja, voorzitter, maar dan wil je alsnog alle verkeer via de ventweg of via de buurtstraat leiden. Voorzitter, nog eventjes over die twee moties van Student en Stad ook. Volgens mij delen we de opvatting, dat we met een oplossing moeten komen voor het verkeer naar Zernike toe. We zien natuurlijk ook dat de stad groeit, dat er straks woningen bijkomen op het Zernike en dat het aantal studenten en Stadjes dat naar Zernike toe moet waarschijnlijk de komende jaren zal toenemen, dus het lijkt ons op zich een goed idee dat we daar ook over nadenken. Nadenken over hoe kunnen we al die mensen vanaf de binnenstad en vanaf verschillende plekken ook naar Zernike toe krijgen? Wat ons betreft gebeurt dat ook. Daar wordt volgens mij over nagedacht en is het zinvoller om te kijken in totaliteit met de hele westkant van de stad, hoe we dat vervoer gaan regelen. Voordat we alleen voor de zomer van het college vragen, hoe ze het probleem van Zernike gaan oplossen, dan is het zinvoller om te kijken naar de hele totaliteit van de mobiliteit aan de westkant van de stad. 27

01:29:43

Voorzitter: De heer Bosch van Student en Stad. 01:29:45

De heer Bosch: Ja, ik heb daar dan nog wel een vraag over, want motie roept ertoe op om haast te maken. Hoelang mag het dan volgens de Partij van de Arbeid nog duren? 01:29:53

De heer Bushoff: Ja, Voorzitter, een beetje een cliché, maar haastige spoed is zelden goed, zeggen ze ook. Ik denk dat het in dit geval belangrijker is om even heel goed te kijken naar de hele westkant van de start. Volgens mij gebeurt dat ook. Ik zou misschien het college ook wel willen vragen: wanneer kunnen wij weer een update daarover verwachten? Dat is dan bij deze ook een vraag aan het college. Dan is het zinvoller om in zijn totaliteit te kijken, naar hoe wij het vervoer aan de westkant van de stad, met ook nog de westelijke ringweg die eraan zit te komen, hoe we dat allemaal goed gaan regelen. Hoe we daar dus ook een goede verbinding ... Wat voor verbinding dat dan ook moge zijn, dat maakt me niet zoveel uit, als het maar een goede verbinding naar het Zernike wordt en dat we dat in totaliteit gaan bekijken. Hoelang dat dan mag duren, dan is de vraag van mij aan het college, wanneer we daarover een eerstvolgende update kunnen verwachten? Dan nog eventjes over uw andere motie ook. Dat is de motie over het fietsparkeren. Voor de PvdA staat voorop, dat wij het heel erg belangrijk vinden dat al onze stoepen goed toegankelijk zijn. We zien inderdaad dat in een heel aantal wijken en buurten de stoepen best wel ontoegankelijk zijn, omdat er heel veel fietsen geparkeerd staan, dwars over die stoepen.

Het lijkt ons een heel goed voorstel om dat fietsparkeerprobleem aan te pakken door fietsen beter te gaan clusteren. Wat ons betreft is het logisch, dat je daarbij ook kijkt naar hoe groot zo een straat is en is het misschien een beetje overbodig om dan letterlijk elke inwoner van die straat te gaan tellen. Dat over dit stuk. 01:31:21

Voorzitter: Meneer Van Kesteren had nog een vraag. 01:31:24

De heer Van Kesteren: Ja, Voorzitter, ik wil graag een reactie op het volgende. De binnenstad autoluw maken is één, maar het autogebruik afschaffen is toch wel heel iets anders. Iedereen weet dat het autogebruik niet af te schaffen is. Een hoogwaardig openbaar vervoer, waar de Partij van de Arbeid het over heeft, zal nooit het autogebruik vervangen. De gewone man uit de achterban van de PvdA denkt 180 graden anders, dan deze PvdA-elite in deze gemeenteraad, die geen enkele empathie heeft met wat de gemiddelde inwoner in deze gemeente werkelijk wil. Graag zou ik daar een reactie op willen hebben. 01:32:00

De heer Bushoff: Ik hoor in mijn oor: daar ben ik er niet mee eens. Dat is de korte uitleg. Ik zal ook niet een hele lange uitleg geven, Voorzitter. Misschien heb ik het niet duidelijk genoeg gezegd – of misschien heeft de heer Van Kesteren het niet willen horen, dat kan natuurlijk ook – maar volgens mij ik heel duidelijk aangegeven, dat wij als Partij van de Arbeid wel degelijk meerwaarde zien in het vergroenen van onze stad, inzetten op andere vervoersmiddelen dan de auto, bijvoorbeeld het OV verbeteren en inzetten op goede fietswegen. Noem maar op. Dat wij dat belangrijk vinden om zo zoveel mogelijk mensen te 28

verleiden andere vervoersmiddelen dan de auto te gebruiken. Echter, wat ik ook heel duidelijk heb aangegeven, is dat wij als Partij van de Arbeid heus wel zien – en dat ook belangrijk vinden – dat er ruimte moet blijven voor de auto, zeker voor iedereen die dat nodig heeft. Dat zien wij ook. Die ruimte is er volgens mij ook nog steeds prima in deze visie en daar zal de Partij van de Arbeid nu en ook in de toekomst voor blijven waken, dat er voldoende ruimte blijft voor de auto als mensen, die ook echt nodig hebben. Echter, daarnaast proberen we in te zetten op andere vervoersmiddelen om zoveel mogelijk mensen te verleiden de auto te kunnen laten staan. 01:33:03

Voorzitter: Dank u zeer. Ik heb de indruk dat iedereen van de raad het woord heeft kunnen worden voeren. Meneer Bosch nog een vraag. Ik wil de heer Bushoff ook even in bescherming nemen, want er zijn nog een paar andere onderwerpen die ook hun aandacht behoeven. U mag nog een vraag stellen, hoor. 01:33:23

De heer Bosch: Als dat mag. De antwoorden kunnen natuurlijk in principe ook kort zijn, want de vraag is: de Partij van de Arbeid ziet het probleem, maar wil geen oplossing. De oplossing van het clusteren is op zichzelf geen oplossing voor te weinig fietsparkeerplekken. Wat we nu zien in wijken, waar veel inwoners zijn per huis, bijvoorbeeld in straten waar veel studenten wonen, daar is een heel erg groot tekort aan fietsparkeerplekken. Wanneer je juist wel gaat kijken naar het aantal inwoners en niet alleen naar het aantal huizen, los je het probleem op. Hoe kan het nu zijn, dat u wel het probleem ziet, maar geen oplossing ziet. 01:34:01

De heer Bushoff: Ja, Voorzitter, ik had zo gehoopt dat er toch nog een ja/nee-vraag van werd gemaakt, want dan had ik met ja of nee kunnen antwoorden. Nu vraagt het toch iets meer tijd. Volgens mij zie ik dit probleem wel degelijk, wat de heer Bosch van Student en Stad ook schetst, maar zie ik helemaal niet hoe uw motie daarvoor echt een oplossing gaat zijn. Volgens mij is het heel logisch, dat als je het fietsparkeerprobleem gaat aanpakken, dat je dan kijkt naar hoe groot de straat is en dat je ook misschien wel even kijkt naar hoeveel mensen er in de straat wonen. Echter, dat je niet bij elke straat dat apart moet gaan tellen, lijkt me ook heel logisch. Volgens mij moeten we daar eventjes de vrijheid geven aan de mensen die zich hier echt mee bezig gaan houden, met de uitvoering van dit idee en dat wij ons daar even verre vanaf houden. Dat we er vertrouwen in moeten hebben, dat de mensen die daarmee beziggaan heus wel nadenken en dat ze in een grote straat met heel veel mensen niet vijf fietsparkeerplekken neerzetten en in een kleine straat met weinig mensen er 100 neerzetten. Ik zie dat niet zo snel gebeuren. 01:34:56

Voorzitter: De heer Moerkerk heeft nog een vraag aan u. 01:34:59

De heer Moerkerk: Ik heb een hele mooie ja/nee-vragen voor de heer Bushoff. Woont u ergens, waar een busbaan voor uw huis ligt en zou u het erg vinden als die er alsnog zou komen? Ja en nee, graag.

29

01:35:12

De heer Bushoff: Ik woonde daar wel inderdaad en ik vond dat toen niet erg om daar te wonen. 01:35:18

Voorzitter: Dat zit ertussenin. Spannend, hè. 01:35:23

De heer Moerkerk: U bent er niet blijven wonen 01:35:27

Voorzitter: Nee, wij gaan over tot beantwoording van de kant van het college en daarin zal het amendement en de motie worden betrokken. Mijn gevoel zegt dat de heer Koks daar ook nog wel weer een interruptie op de wethouder wil plegen, dus dan komt hij wel tot zijn recht. Gaat vast over de Vinkenstraat dan. De wethouder. 01:35:50

De heer Van der Schaaf: Ja, Voorzitter, dank u wel. In het ordedebatje viel het woord controversieel. Controversieel betekent meestal dat er iets verandert en het betekent dat er iets gebeurt. Het betekent dat er iets anders wordt, dan we gewend waren. Dat is ook de bedoeling van deze visie; de mobiliteitsvisie Groningen Goed op Weg. Soms wordt er gezegd, de visie is te concreet, voor de visie is te weinig geld, de visie heeft een gebrek aan realiteitszin, want het aantal auto's blijft nu eenmaal groeien. Ik zeg hier het volgende. De mobiliteitsvisie is onderdaad een visie, waarin wat verandert. Die autologica, we gaan 180 graden anders denken over mobiliteit en openbare ruimte voor onze inwoners, voor onze burgers, voor onze mensen. Het gaat over onze inwoners. Het gaat niet per se over auto's en het gaat niet per se over openbaar vervoer. Het gaat over hoe onze mensen hun straat en mobiliteit willen beleven. Hoe ze mobiliteit kunnen inzetten in het leven van alledag en om dat op een goede manier plaats te laten vinden. We zien de straat niet langer als een verbindingsweg van a naar b, maar als een plek waar van alles kan gebeuren, waar gespeeld kan worden en waar mensen elkaar ontmoeten. Op het moment dat je de deur uit stapt, is dat de plek waar je bent en dan mag het een beetje mooier zijn. Inderdaad, mobiliteit is één van die elementen die daar ook plaatsvinden.

Als er gezegd wordt, mensen willen graag hun auto voor de deur parkeren. Als dat de vraag is, die je stelt dan zeggen mensen: ja, ik wil wel graag de auto voor de deur kunnen parkeren. Soms zeggen ze, ik wil beide auto's voor de deur kunnen parkeren. Er zijn gezinnen die zeggen: wij willen alle drie de auto's voor de deur parkeren. Echter, op een gegeven moment houdt het ook ergens op. Als je de vraag stelt: hoe wilt u dat uw straat eruitziet, dan krijg je andere antwoorden. Het overzicht staat op mijn kamer, dus elke dag loop ik erlangs en 'mijn auto voor de deur parkeren' staat op plek tien! Er zijn negen andere zaken die mensen graag met hun eigen straat willen. 01:37:56

Voorzitter: Wethouder, meneer Ubbens. 01:37:59

De heer Ubbens: Ja, bedankt, Voorzitter. Ja, ik gun de wethouder best zijn verkooppraatje voor deze visie, maar 180 graden anders is toch volkomen flauwekul! U doet net alsof wij nu erachter komen, dat mensen ook de straat wel gebruiken om te spelen en te leven en te fietsen en te wandelen. Dat wordt toch al jaren gedaan. Dit is dit niet 180 graden anders. We 30

gaan het extremer doen, ja, maar autologica hadden we toch allang afscheid van genomen. We hadden al een verkeerscirculatieplan om de auto's ergens anders te laten rijden, omdat we de binnenstad voor fietsers en voetgangers beter toegankelijk wilden maken. Dat bestaat toch al jaren. Er zijn toch vele gemeenten die beleid hebben voor voetgangers en voor fietsers. Waarom moet het allemaal zo over de top? Alsof dit '180 graden ander' beleid is, dan het vorige college voerde? Dit is toch een voortzetting van het beleid dat er min of meer al was, maar dan wat extremer. Bent u het daarmee eens? 01:38:53

De heer Van der Schaaf: Ik zat even te kijken of u ook bij het ordevoorstel stond, waar het controversieel werd genoemd. Het vertrekpunt is de andere kant. Het vertrekpunt is niet, wij faciliteren de auto en we leggen de straten aan, zodat die auto kan parkeren of stilstaan. Ons vertrekpunt is nu de straat, de openbare ruimte. De leidraad openbare ruimte staat op de agenda. Daar gaat u straks over stemmen. Dat betekent, dat we die straat ook anders kunnen vormgeven. We vertrekken niet vanuit de auto en dat geeft inderdaad ruimte voor spelen, voor klimaatadaptatie, voor elkaar ontmoeten en dat doen we allemaal. Het vertrekpunt, eerst mobiliteit en dan de rest, dat verandert 180 graden. We zeggen, eerst de rest en dan ... Mobiliteit is daar een onderdeel van. Als er gezegd wordt, we hebben daar geen geld voor of het is gebrek aan realiteitszin – ik blijf nog even bij het CDA – want automobiliteit blijft groeien, dat is geen vanzelfsprekendheid. Dat is geen vanzelfsprekendheid en bedenk ook dat ongeveer de helft van de inwoners van onze stad, van onze gemeente, geen auto heeft. Zij kiezen ervoor om geen auto te hebben. Soms is dat een keuze uit, wij kunnen ons dat niet veroorloven, maar soms is het ook een bewuste keuze om anders met de ruimte en ook met financiën om te gaan.

Wat deze visie wel doet, is het idee vormgeven om in ieder geval minder autokilometers binnen de Ring te realiseren. Door alle maatregelen, die voorgesteld worden in het lage en het hoge scenario, gaat het aantal autokilometers binnen de Ring met 21 procent dalen. Misschien stijgt het aantal auto's, maar het aantal autokilometers gaat in onze voorstellen met 21 procent dalen. Daar hebben we echter wel uitvoeringsplannen voor nodig en die uitvoeringsplannen zijn niet de visie. Die visie is het 'plaatje' en soms concreet gemaakt, wat het dan gaat betekenen. Wat betekent dat nu 30km/uur? Wat betekent dat nu een knip op deze plek? Wat betekent nu minder parkeren? Die keuzes worden helder gemaakt. Wat betekent dat voor verkeersstromen? Waar wordt het drukker en waar wordt het minder druk? Dat geld is een verhaal apart, maar we gaan stappen zetten. Elke stap die we zetten, is in de richting van die mobiliteitsvisie. Soms is dat een grotere stap, soms is dat een kleine stap en soms zijn de stappen in de goede volgorde, de volgtijdelijkheid waar de VVD naar vraagt. Op sommige momenten moet je eerst dit doen en dan pas kun je het andere doen of soms moet je zaken tegelijkertijd doen, maar elke stap zal de goede richting in zijn. Voorzitter, dit heb ik vorige week ook allemaal verteld. Ik kom nu tot wat concretere zaken.

Er zijn wat thema's gevraagd en ik zal eindigen met het amendement en de beide moties. Eerst ook wat thema's, ongeveer in de volgorde waarin die genoemd zijn. De Partij voor de Dieren vroeg naar de invloed van de werkgroep Toegankelijk Groningen. Die betrekken wij bij alle plannen en hoe concreter, hoe meer zij betrokken worden bij wat wij van plan zijn en het effect wat dat op hen heeft. Bijvoorbeeld over shared space en allerlei andere thema's hebben zij allerlei gedachten, hoe je dat op een goede manier kunt oplossen. U vroeg ook vorige keer naar de Lijzijde. Ik heb u 31

toen gezegd, dat is deels 30 en dat blijft ook deels 50. Dat laatste vanwege de bus. Het doorgaand verkeer in Lewenborg zal vaak via de [onhoorbaar] gaan en Beijum is een andere situatie dan Lewenborg. U vroeg ook naar de Boumaboulevard. Ik wijs u op de brief die wij u vanmorgen hebben gestuurd, waarin we hebben gezegd om in het Europapark te kijken naar zowel het groen als het sociale, maar ook naar de verkeerssituatie van de Boumaboulevard, omdat het Europapark eigenlijk een iets andere smaak heeft gekregen, dan destijds gedacht. 01:43:06

Voorzitter: Meneer Van Kesteren. 01:43:07

De heer Van Kesteren: Ja, Voorzitter, ik zou graag een reactie willen van deze GroenLinkswethouder op het volgende. Het GroenLinks klimaatbeleid zorgt er wel voor dat de armoede in in deze gemeente toeneemt en een consequentie kan dan waarschijnlijk zijn dat het autobezit vanzelf afneemt. Echter, Voorzitter, stel nu dat onze inwoners ondanks die armoede toch hun autootje willen houden. Er onderzoeken gedaan, de auto is het laatste wat mensen weg doen. Als dat gebeurt, is dan het GroenLinks-beleid dat conform de klimaatdictatuur autobezit wordt verboden? Hoe moet ik me dat voorstellen? Kunt u dat eens toelichten? 01:43:54

De heer Van der Schaaf: Het klimaatbeleid, waar u het over heeft, is het klimaatbeleid wat door deze raad is vastgesteld. Als het gaat over het gemeentelijk klimaatbeleid – het landelijk beleid, weet u dat GroenLinks daar nooit lid is geweest van het kabinet – dan gaat het over het beleid, wat door de gemeenteraad als geheel is vastgesteld. U weet ook, dat we daarmee juist de armoede, het verschil in armoede, juist proberen – u kent de stijgende gasprijzen – om door de eigen energie-opwek die armoede te voorkomen. 01:44:28

De heer Van der Schaaf: Ik heb een wedervraag. Die hoeft u niet te beantwoorden, want u weet het antwoord wel. Autobezit wordt niet verboden. Op het moment dat je zegt, de openbare ruimte die we hebben is van belang, dat betekent voor mobiliteit, dat je moet kijken naar de ruimte die mobiliteitsmiddelen als auto/ fiets/ openbaar vervoer innemen. De auto heeft nu eenmaal slechte papieren, als het gaat over de ruimte die het inneemt, zowel rijdend als stilstaand. Boumaboulevard, ik heb het 01:44:59

Voorzitter: U heeft nog een aanvullende vraag van de heer Van Kesteren. 01:45:02

De heer Van Kesteren: Ja, Voorzitter, dan zou ik toch deze wethouder mee willen geven, als u het over de ruimte heeft, dat ook de verglazing en de zonnevelden en windmolens ook heel veel ruimte vergen. Heeft u daar wel eens over nagedacht? 01:45:20

De heer Van der Schaaf: Juist daarom is die integrale visie Levende Ruimte, onze omgevingsvisie, van het grootste belang. Ik verwijs u daarnaar. 01:45:28

Voorzitter: Mevrouw Jacobs heeft nog een vraag. 32

01:45:30

Mevrouw Jacobs: Dank u wel, Voorzitter. Ik heb snel even uw brief erbij gepakt over de Boumaboulevard. Er staat gelukkig niet letterlijk in, er komt een zebra, dus dat vermoeden had ik eigenlijk al, maar er staat wel dat de herinrichting van deze boulevard noodzakelijk is om een goede oversteekbaarheid te kunnen waarborgen. Zou daar een optie kunnen liggen voor een zebra? Of zegt u, wij denken aan hele andere dingen? 01:45:55

De heer Van der Schaaf: De oversteekbaarheid van een weg en dat combineert u met zebra ... Ja, ik snap dat. Een zebra dient om een weg over te steken. Ja, een voetgangersoversteekplaats. Ja, dat zou maar zo kunnen, maar misschien ook weer niet. Ik ben niet de verkeerskundige en ik ben ook niet de verkeerspsycholoog en ik laat dat graag aan de mensen over die het college adviseren over op welke manier die Boumaboulevard beter oversteekbaar kan zijn en wat dat betekent voor ... Er wonen meer mensen dan oorspronkelijk gedacht, de woonhuizen enzovoort. Een kolenpad komt daar te liggen. We kijken op een goede manier, hoe het element van die oversteekbaarheid op een goede manier aangepakt kan worden. U hebt die brief. Fijn dat u de brief gelezen heeft en het college pakt het op. U wordt op uw wenken bediend. De knip in de Eikenlaan, daar vraagt de VVD nog even concreet over: kan die knip ook ongedaan maken? Wij vragen u niet om die knippen te realiseren. Wij vragen u: college, zoek het uit. Dan letterlijk: college zoek uit wat betekent die knip in de Eikenlaan en waar komt die precies? Wat betekent dat voor de Iepenlaan bijvoorbeeld? Wat betekent dat voor andere verkeersstromen? Wat betekent dat voor De Fontein, de kerk die daar is, wat betekent dat voor enzovoort. Op het moment, dat wij die tijdelijkheid ...

Is het omkeerbaar? In feite is alles omkeerbaar, maar dat zal niet gratis zijn. Is het mogelijk om daar bijvoorbeeld een experiment te doen? Zet eens een paar bloembakken neer, waar de bussen dan nog wel langs kunnen en anderen dan weer niet, om de dilemma's die er zijn op een goede manier te kunnen oplossen. Op het moment dat we zeker weten, dit is een goede oplossing voor dat dilemma, dan weten we dat gewoon. Op het moment dat wij twijfelen aan hoe pakt het in de praktijk uit ... U zult er zelf bij zijn op het moment, dat wij met een voorstel komen over die knip in de Eikenlaan. D66 komt nog even over de bruggendeal. Dat is een ander onderwerp, maar het heeft hier wel mee te maken. U vraagt, is het college ermee eens, dat dit ook een half jaar eerder had gekund? Het is een mooie deal, waar inderdaad meer geld naar de gemeente Groningen gaat voor de burger dan oorspronkelijk gedacht. Dan moet die Busbaanbrug, waarvan het Rijk ook zegt, dat is een essentieel element in die hoofdvaarweg Lemmer-Delfzijl, dus daar komt ook nog geld voor van het Rijk. Had het een half jaar eerder gekund, bent u dat met ons eens? Nee, dat had een jaar eerder gekund of misschien wel anderhalf jaar eerder. 01:48:24

Voorzitter: De heer Ubbens, CDA. 01:48:29

De heer Ubbens: Ja, Voorzitter, nog even terug over de Eikenlaan. Daar wordt al mee geëxperimenteerd. Even voor mijn idee, we gaan straks misschien een knip invoeren, tijdelijk om te kijken hoe het gaat. In de stukken staat ook, eigenlijk moet de ringweg west eerst worden omgebouwd om dat goed te laten gaan. Hoe moet ik dat dan voor me zien?

33

Dat we een soort experiment doen, maar dan zonder de volledig opnieuw ingerichte en uitgevoerde westelijke ringweg? Wat zegt zo een onderzoek dan eventueel? 01:48:58

De heer Van der Schaaf: Dat is een goede vraag. Wat mij betreft, hoeft die westelijke ringweg niet in totaliteit klaar te zijn. Wat wel een issue is, is de knip bij de Iepenlaan. Die hoef je nog niet helemaal volledig te maken. Die kun je 100 procent maken. Volledige aansluiting op de Iepenlaan of zelfs driekwart is misschien nog wel technisch mogelijk, omdat daar bij de Bedumerweg een rotonde ligt. Ook nu gaat het verkeer al naar de westelijke ringweg, die nog niet aangepast is, dus is het mogelijk om die knip in ieder geval experimenteel – maar ik vraag me af of dat nodig is – te kunnen aanleggen. 01:49:37

De heer Van der Schaaf: Voorzitter, het amendement en de moties. Het amendement ziet op de Oosterhamrikverbinding. Eigenlijk ziet het amendement op de verstening van de Oosterhamrikkade in stand te houden. De verstening die gaat over de ventweg die er nu is en de busbaan die er blijft. Op het moment dat je daar een uitvalsweg van maakt van 30km/ uur zou er ook nog een apart fietspad moeten komen. Een fietsstraat is niet mogelijk, daarvoor zijn die 5.000/6.000 auto's te veel, dus dat is onmogelijk. Ook voor veiligheidsredenen moet er een apart fietspad bijkomen. Deze optie is eerder afgevallen in 2018 en met goede redenen. Het goede van uw amendement is, dat u zegt, die autoontsluiting is terecht. U deelt de conclusie van het college op dat punt. Ik ben blij dat u dat ondersteunt, maar deze variant is eerder afgevallen. Het betekent ook, dat de mensen die aan de Oosterhamrikkade wonen heel veel voor de kiezen krijgen. Zowel die weg met duizenden auto's, als ook nog die bus. Ja, het wordt er echt slechter op dan nu. Eigenlijk is onze inzet, om zowel de Oosterhamrikkade – ook conform wat de mensen zelf willen – te vergroenen. Die groene Oosterhamrikkade was dan zonder autoverbinding. Wij zeggen, kan de Oosterhamrikkade vergroend worden? Kan de beleving van het water, van die kade op een betere manier? Dat kan echt een mooi stuk van de stad worden.

Er is echt potentie voor de Oosterhamrikkade om dat op te bouwen. Voor die Vinkenstraat en E. Thomassen à Thuessinklaan, daar zegt iedereen vorige week ook in de commissie: denk aan de veiligheid van fietsers en de bussen, denk aan de inpassing van gevel tot gevel, de privacy, de tuintjes, het parkeren en D66 verwijst naar de financiering en wat kost het allemaal? Dat willen we graag in samenhang kunnen onderzoeken. Wij vragen van u ook niet dit uit te zoeken, maar de twee opties die wij geven voor de Oosterhamrikverbinding. Wij vragen u als raad: geeft het college de opdracht om die twee opties uit te zoeken als richtinggevende uitspraak. Geef die richting. Dat u zegt, die Oosterhamrikkade is de kade, waarin die wijkontsluitingsweg gesitueerd kan worden, al dan niet met een knip bij het Wouter van Doeverenplein, dus beide opties zijn mogelijk. Inderdaad dus die auto-ontsluitingsweg, die wijkuitvalsweg richting de ringweg, zodat de mensen die hier de wijk uit willen niet bij andere bewoners voor de deur langsgegaan. Het is ondoenlijk, het is een verstening, het is een verslechtering van de Oosterhamrikkade, als je die wijkuitvalsweg ook via het Oosterhamriktracé laat lopen. We vragen dus: beste raad, geef ons richting om deze twee varianten ... Beide varianten zien een busbaan door de Vinken/ Wielewaal/E.

Thomassen à Thuessinklaan en een wijkontsluitingsweg via de Oosterhamrikkade, al dan niet met een knip bij het Wouter van Doeverenplein, om te voorkomen dat het een aanvoerroute naar de binnenstad wordt. 34

01:52:57

Voorzitter: Meneer Koks. 01:52:59

De heer Koks: Ja, Voorzitter, twee varianten dat begrijp ik niet. Er wordt één variant ontwikkeld, namelijk een groene Oosterhamrikkade en een busbaan door de Vinkenstraat/ E. Thomassen à Thuessinklaan. Tenminste daar zie ik geen varianten in. Het is een packagedeal, zoals het in het Engels heet. Op de tweede plaats, wat het verschil is met de situatie in 2018, toen zouden er 13.000 auto's met vijftig kilometer per uur over die Oosterhamrikkade gaan. Dat is een volstrekt andere situatie dan nu. Nu gaan er met 30 kilometer hooguit 6.000 eigen auto's uit de eigen wijk overheen. U zegt, het is een verslechtering van de Oosterhamrikkade. Is het geen verslechtering voor de Vinkenstraat en E. Thomassen à Thuessinklaan als ze daar die bussen doorheen krijgen? Hoe heeft u dat afwegingskader gemaakt, dat u het ene voordeel biedt en de andere straat met de zure kers laat zitten? 01:54:01

De heer Van der Schaaf: Nu, dat laatste. Het werd net het verdelen van de pijn genoemd. Het gaat over 500/ 600 bussen, dus wat in de Vinkenstraat en Wielewaal en E. Thomassen à Thuessinklaan gerealiseerd wordt, zijn 30/40 bussen per uur. Dat is niet te vergelijking met vijf of zesduizend auto's per dag. Als beide verkeersstromen geconcentreerd worden op de Oosterhamrikkade, dan betekent dat, dat het een verkeersader wordt, waar de vergroening en de beleving van het kanaal, maar ook de veiligheid van de fietsers en van de kinderen niet te realiseren is. Het blijft dan de verstening zoals het nu is, nog los van de breedte en of het allemaal wel past in de breedte die je hebt of moet je nog een deel van het kanaal dempen. De kade moet vier, vijf, zes meter uitgebreid worden om voldoende ruimte te hebben, om al die functies die we aan de straat toekennen, daar te kunnen realiseren. De Vinkenstraat en de E. Thomassen à Thuessinklaan en de mensen die ik spreek, zeggen de busbaan op zich gaat wel, maar wij maken ons zorgen over die inpassing. De vraag die het college ook heeft, geef ons deze richting aan, maar vraag ons ook om de thema's verder uit te zoeken. De thema's die ik noemde, de thema's die u kent en die anderen ook genoemd hebben, om die te kunnen uitwerken en vervolgens komen we bij u terug. Dat wordt geen slikken of stikken stuk.

Uiteindelijk hebben we daar een verhaal, waarbij de inpassing ... U heeft de plaatjes gezien van Felix ingekleurde houtskoolschetsen. Dat zijn geen ontwerpen. Dat is geen ontwerp, waar het gaat over parkeren. Dat is geen ontwerp, waar het gaat over de veiligheid tussen fietsers en bussen en over schoolgaande kinderen. Dat staat er allemaal nog niet in. Het geeft wel beelden over hoe het Wielewaalplein in plaats van een parkeerterrein, een groen en mooi buurtplein kan worden. Een plein, waar ook vergroening en wat mogelijk klimaat-adaptief en waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Een plein in plaats van een parkeerplein. Dat is onze vraag. U zegt niet definitief, ja of nee. U geeft ons de opdracht: dit is de richting die u uit moet werken en laat ons zien wat dat betekent in, wat ik dan noem, een voorlopig- voorlopig ontwerp. 01:56:16

Voorzitter: De allerlaatste vraag op dit onderdeel. 01:56:20

De heer Koks: Ja, een vraag en een opmerking. De opmerking: in 2018 hebben wij plaatjes voorgeschoteld krijgen van de Oosterhamrikkade. Daar zat naast elkaar een trottoir, 35

fietspad, een ventweg voor het aanliggende verkeer en een 50km/uur-route, dus kunt u mij niet wijsmaken dat daar niet een busbaan en een fietsstraat langs heen kan. Dat is opmerking één. Op de tweede plaats, waarom werkt u niet beide varianten uit? Zowel de busbaanvariant in de Vinkenstraat, als de busbaan op de Oosterhamrikkade. Waarom doet u dat niet? 01:56:54

De heer Van der Schaaf: Dat laatste is ... U stelt twee keer dezelfde vraag, past het allemaal bij elkaar? Ik vraag u, waar is het groen, waar zijn de bomen, waar is de beleving van de kade? Waar is de veiligheid voor de kinderen die daar willen lopen en spelen en de bewoners die daar wonen met hun gezin? Het is een variant, die volstrekt onwenselijk is, omdat 01:57:21

De heer Koks: In 2018 kon dat wel. 01:57:25

De heer Van der Schaaf: In 2018 heeft de raad de splitsingsvariant als keuze gemaakt. Dat is eigenlijk de variant die nu ook voorligt, maar dan anders. Uiteindelijk heeft u ook gevraagd: kom met een samenhangende visie over is hier auto-ontsluiting nodig? Is de inrichting van straten, het beleid van de openbare ruimte, ook uitgewerkt voor deze zone, waarin wij vanuit een visie zeggen, hoe wij kijken naar straten, hoe wij kijken naar woonerven, naar 30 km/uur-wegen in die plekken waar de mensen wonen. Dit past niet in het plaatje. Dit is onwenselijk en zelfs wat mij betreft een slecht idee. 01:58:05

De heer Koks: Dat geldt dan niet voor de Vinkenstraat blijkbaar? 01:58:08

De heer Van der Schaaf: De Vinkenstraat wordt een ander verhaal, omdat daar een shared space gerealiseerd wordt, van gevel tot gevel. Dat is de ruimte die we hebben met 30, 40, misschien 50 bussen per uur. Dat betekent tien seconden een bus en dan een minuut lang niets. Die 500/600 bussen vergeleken met 5000/6000 auto's, dat is het verschil. Voorzitter, twee moties. De motie van Student en Stad – ik heb het nummer niet bij de hand – over OV Zernike; breng alles in kaart en dwing de raad tot een keuze. Dat laatste gaan we doen, maar misschien niet de keuze die u wil. Het Movares-rapport is vrijwel klaar en wij brengen u dat in kwartaal één. In februari zelfs, dat staat ook op de LTA die u zojuist heeft vastgesteld. Eerder vanavond was dat aan de orde. Vanavond stelt u het vast, maar eerder vanavond was dat een hamerstuk. In februari komen we met dat Movares-rapport en daar staat niet in wat we gaan doen. Daar staat misschien wel in en dat is de keuze die u als raad kunt maken, wat we niet gaan doen. Daar staan misschien wel de opties in die af gaan vallen, dus dat betekent niet dat wij de definitieve versie hebben. Ook, omdat er allerlei ontwikkelingen zijn, dus eerder dat er keuzes afvallen, dan dat we zeggen, dit is het winnende plaatje. Dat heeft onder andere te maken met financiën. U weet, in de mobiliteitsvisie hebben we een plaatje over een tram.

Er is gedacht over een trein. Er zijn tangenten met de HOV-lijnen die we overwegen. De Lelylijn is net genoemd. Een gigantisch lobbysucces, dat in het regeerakkoord – wie had dat gedacht een paar jaar geleden dat in het regeerakkoord het Lelylaan staat – staat met nog eens serieus geld erbij ook. Drie miljard om die Lelylijn te 36

kunnen ... Het is niet genoeg, maar de Zuiderzeelijn was twee en een half miljard. Drie miljard staat hier genoemd voor de Lelylijn om dat te kunnen doen. Die Lelylijn betekent ook iets voor de mobiliteit van de stad als geheel en bijvoorbeeld ook voor Station Suikerzijde. Ook weer zoiets. Voor het station is dat geld er wat we krijgen, maar een verdubbeling van de spoorlijn, dat is nogal een bedrag. De HOV aan de oostkant, wat ik u net noem, ook daar hebben we de twijfel tussen de ruimte die we hebben en de capaciteit die je zou willen. Hoe verhouden die zich tot elkaar? Dat zijn dilemma's. Hoe meer ruimte je opoffert voor mobiliteit, hoe meer capaciteit. Hebben we die ruimte wel of wil je die ruimte ook voor iets anders benutten? In de mobiliteitsvisie kondigen we aan de routekaart 2040; de route naar het openbaar vervoer toe. Ik zeg u, u hebt het vastgesteld of u gaat het formeel vanavond nog vaststellen, dat we in kwartaal één, in februari, met het Movares-rapport komen. We komen ook met de routekaart 2040. Al met al, is de motie voorbarig en overbodig. Hoe dan ook, we ontraden de motie en wij komen bij u terug met de vraag die u stelt. 02:01:07

De heer Van der Schaaf: De andere motie, Voorzitter, gaat over geclusterd fietsparkeren. Fietsparkeren is een belangrijk thema, niet alleen voor de binnenstad, maar ook in de schilwijken daaromheen. Eigenlijk gaat het over de kwaliteit van het fietsparkeren, dus kwalitatief hoe en waar regelen we dat het fietsparkeren, maar ook het punt, wat u daar noemt, kwantitatief of zijn er voldoende parkeerplaatsen. Zijn er voldoende, waar zijn die en hoe werkt dat? U vraagt ons na te denken op het moment dat je dan zo een van straat aanpakt om te kijken: waar komen die fietsen en is dat niet te ver weg van waar mensen wonen? Zijn er wel genoeg plekken? Ik nodig u uit nog eens een keer te kijken naar het raadsvoorstel over de nieuwe Boteringestraat, waarin we die straat gaan inrichten en waar we ook de fietsen clusteren ongeveer op de manier, waarop u dat wil. Echter, waar we ook de historische hekjes die ook een beetje horen bij de uitstraling van de straat in stand kunnen laten. Haal die fietsen nu eens weg van die hekjes. Dat betekent ook dat de straat wat breder wordt, ook voor de toegankelijkheid van die straat. Zet die fietsen nu eens op de plekken die wij daarvoor benoemd hebben. 02:02:22

De heer Van der Schaaf: Wij denken, ook omdat we weten wie daar woont – wonen daar studenten, wonen daar gewone gezinnen, wonen daar alleenstaanden of stellen of hoe werkt dat met de straat en wat is de sociale samenhang van die straat – dat wij voldoende autoparkeerplaatsen en voldoende fietsparkeerplaatsen ook weten te regelen. In een studentenbuurt gaan we er anders mee om, dan in andere buurten. Eigenlijk wat u wil, doen wij, maar we doen het minder expliciet. Als u zegt, binnen 25 meter of binnen 20 meter of binnen 50 meter. Wij kijken naar de behoefte van die straat en elke straat is toch weer anders. Elke straat, heeft weer een andere samenstelling. Net werd u al uitgenodigd door één van de andere partijen ... We hebben die tijdelijke fietsvlonders, daar kunt u mee experimenteren. Een buurt kan het opheffen van een parkeerplaats aanvragen en daar kunnen dan acht of tien fietsen staan. Als dat een succes is – op een aantal plekken is dat zo, de Hardingenstraat, de Pelserstraat is dat ook gebeurd – maken wij dat structureel. Wij kijken situationeel naar elke situatie en we doen eigenlijk wat u wilt, maar net iets minder expliciet. Die moties is overbodig dan wel expliciet en in beide gevallen ontraadt het college de motie. Tot zover, Voorzitter, 37

02:03:29

Voorzitter: Dank u zeer. De heer Bosch heeft toch behoefte om nog eventjes op uw betoog op motie 10 in te gaan. 02:03:41

De heer Bosch: Ja, dat klopt. Ik heb op beiden wel een reactie, maar ik wil er niet te lang bij stilstaan. Ik zal me dan beperken tot een reactie op OV. Het is denk ik een illusie om te denken, dat er op een moment geen ontwikkelingen zijn. De Zuiderzeelijn heeft ook ooit in een regeerakkoord gestaan. Ik zou de wethouder willen vragen: wanneer maken we wel die keuze? Er zijn altijd ontwikkelingen, wanneer komt het er dan wel? 02:04:14

De heer Van der Schaaf: In februari hebben we het eerste gesprek daarover aan de hand van het rapport van Movares. Wat u vraagt, is de oplossing naar Zernike. Het staat ook in het landelijke beeld, dus het is niet onwaarschijnlijk dat er ook landelijk geld komt voor het probleem van Zernike. Het is één van de landelijke opgaven die bij het ministerie van I en W op de lijst staan. Vijfenzeventigduizend per dag. U hoeft niet uit te leggen aan dit college, dat het een urgent en groot probleem is. Het gaat echter niet over een paar tientjes. De oplossingen betekenen ook impact op de ruimte. Is het een tram langs de oostkant, zijn het tangenten, is het een trein, het gaat over misschien wel honderden miljoenen euro's. Wat u zegt: de Zuiderzeelijn gaat niet door, maar dat heeft ons wel middelen opgeleverd om een aantal andere infrastructurele projecten wel te kunnen doen. De Lelylijn staat nu in het regeerakkoord. Drie miljard heeft het kabinet beschikbaar gesteld om dat verder uit te werken en te realiseren. Het is dus niet onmogelijk, dat dat geld er komt. We hebben in het verleden ook bewezen dat we met goede lobby's dat geld kunnen krijgen. Echter, wat nu het winnende plaatje is, is niet iets wat we in twee maanden kunnen beslissen. Wij komen in februari bij u, conform de LTA, met het eerste rapport.

Dan ga ik graag met u in debat en in gesprek met u als raad om te kijken, zijn er al keuzes die afvallen of zijn er keuzes die uw voorkeur hebben of zijn er trajecten die we met elkaar in moeten gaan. Nu nog niet, maar in februari. 02:05:59

Voorzitter: Akkoord. Ik stel u voor, dat we de stemverklaringen gaan geven over het amendement – ik neem aan dat die gehandhaafd blijft, ten minste? – en de beide moties en dat we dan ook de stemverklaring over de mobiliteitsvisie daar gelijk bij doen. Indien daar behoefte aan is, tenminste? Dan vindt de stemming, dus later op de avond plaats. Dan hebben we de stemverklaringen alvast genoteerd. 02:06:31

Voorzitter: Is er behoefte om nog een stemverklaring te geven op het amendement, dat ingediend is door SP, Partij voor de Dieren, PVV, CDA, Stadspartij, 100% Groningen, 'Geen busbaan in de Vinkenstraat - E. Thomassen à Thuessinklaan'? Is daar nog behoefte aan stemverklaring? Dat is niet het geval. Dan zal er vanavond over worden gestemd. - M10: Jaren en jaren schieten onder ons door Voorzitter: Dan de motie van Student en Stad: 'Jaren en jaren schieten onder ons door'. Is daar nog behoefte aan stemverklaringen? Dat is niet het geval.

38

-

M11: Fietsparkeerplekken echt oplossen

02:07:08

Voorzitter: Dan de motie van Student en Stad 'Fietsparkeerplekken echt oplossen'. Behoefte aan stemverklaringen nog? 02:07:17

De heer Koks: Voorzitter? 02:07:20

Voorzitter: Meneer Koks. 02:07:22

De heer Koks: Student en Stad vraagt om een soort minimumafstand of een maximale afstand van die plekken. Nu, ken ik één maximumafstand en dat is bushaltes die op een bepaald aantal meters, maar dat geldt meer voor mensen die slecht ter been zijn. Nu weet ik ook dat studenten met name op de wat latere uren, wat onvast op de benen kunnen staan, maar het lijkt mij toch wel wat onzinnig om daarvoor maximale afstanden tot studentenhuizen te bepalen. Wij zullen daar dus niet voor zijn. 02:07:54

Voorzitter: Even een nuance: sommige studenten zijn, later op de avond iets onvaster ter been, zoals soms ook bejaarde mensen vanwege dezelfde oorzaak. 02:08:07

De heer Koks: Die ben ik nog niet tegengekomen, maar misschien 02:08:09

Voorzitter: Omdat u altijd keurig om elf uur naar bed gaat, maar ik zie ze nog wel eens. Verder nog stemverklaringen? Dat is niet het geval. Ja, meneer Rustebiel. 02:08:20

De heer Rustebiel: Ja, dank u, Voorzitter. Ja, ook even over fietsparkeren. Wij delen de zorg over het probleem en wij zien dat het college goed aan oplossingen werkt. Wij vinden de motie inderdaad wat dogmatisch; het moet per se en sowieso zoveel meter zijn. Bekijk dat van geval tot geval in overleg met bewoners en pas maatwerk toe. 02:08:37

Voorzitter: Dank u zeer. Dat waren de stemverklaringen. Is er nog behoefte aan een stemverklaring over de mobiliteitsvisie als zodanig? 02:08:47

De heer Koks: Voorzitter? Met enige pijn in ons politieke hart zullen wij tegenstemmen, want wij vinden die E. Thomassen à Thuessink/Vinkenstraat-oplossing geen oplossing en dat vinden we zo erg, dat we die mobiliteitsvisie niet zullen steunen, ondanks het feit, dat er tientallen goede dingen in staan. 02:09:09

Voorzitter: PVV. 02:09:11

De heer Van Kesteren: Ja, daar kan de PVV-fractie zich bij aansluiten, Voorzitter. Zo staan wij er ook in. 39

02:09:15

Voorzitter: De Partij voor de Dieren. 02:09:17

De heer Pechler: Ja, dank Voorzitter, wij stonden als Partij voor de Dieren voor hetzelfde dilemma als de SP-fractie, maar bij ons valt het kwartje net wel de andere kant op. Wij zullen voor de mobiliteitsvisie stemmen, maar wel onder sterke afkeuring van de geplande verlegging van de busbaan. Als daarvoor het voorlopige of definitieve ontwerp eenmaal komt voor te liggen, zullen we dan ook tegenstemmen. 02:09:37

Voorzitter: De heer Moerkerk. 02:09:40

De heer Moerkerk: Onze fractie sluit zich aan bij de stemverklaring van de SP. Dank u wel, Voorzitter. 02:09:48

Voorzitter: Dat waren de - Nee, VVD. 02:09:51

Mevrouw Jacobs: Onze fractie zal voor de mobiliteitsvisie stemmen, omdat wij van mening zijn, dat dit – zoals ik in mijn woordvoering al gezegd heb – niet een 180 graden draai is. Die is jaren geleden al gemaakt. Wij erkennen de problemen met de busbaan en wij zullen zeer kritisch kijken, als het daadwerkelijke voorstel komt en dan zullen we ook bepalen of we dat acceptabel vinden. 02:10:16