2021-06-23-10.00-Radesingel Politieke-woensdag - Gemeenterekening.pdf

POLITIEKE WOENSDAG VAN WOENSDAG 23 JUNI 2021 10.00 UUR Voorzitter: Mw. C.T. Nieuwenhout (GroenLinks) Namens de raad: N. Nieuwenhuijsen (GroenLinks), J.P. Loopstra, D. vd Meide (PvdA), K.W. van Doesen (D66), W.H. Koks (SP), E. Akkerman (VVD), P. Rebergen (CU), J.D.P. de Haan (CDA), W. I. Pechler (PvdD), Y.P. Menger (100%Groningen), J. Atema (Stadspartij), N.E. Berenschot (Student & Stad) B. Onnes (PVV) Namens het college: P.S. de Rook, C.E. Bloemhof, I.M. Jongman, L.I. Diks (wethouder) Namens de griffie: Mevr. W.H. Bierman

Gemeenterekening 2020 00:15:58

Voorzitter: Goedemorgen, allemaal. Welkom bij de meningsvormende sessie over de gemeenterekening 2020. We behandelen programma 1. Werk en Inkomen, 2. Economie en Werkgelegenheid, 3. Onderwijs, 4. Welzijn, Gezondheid en Zorg. 5. Sport en Bewegen, en programma 6. Cultuur, behalve 6.1.5 Evenementen. Het is een meningsvormende sessie, dus bedoeld voor het stellen van politieke vragen, het uitwisselen van meningen en het voeren van debat. Ik hoop dat u de technische vragen allemaal van tevoren al gesteld heeft. We hebben bijna iedereen fysiek aanwezig, behalve de heer Van der Meide voor PvdA en we hopen dat Bart Onnes voor PVV ook zo snel mogelijk aansluit. Uiteindelijk volgen een deel van de wethouders, vanwege het gebrek aan ruimte, deze sessie vanuit een andere vergaderruimte, maar zij zullen dan straks één voor één alsnog aansluiten voor de beantwoordingen. We doen alle programma's in één keer, maar u kunt uw spreektijd per fractie verdelen over verschillende personen. De spreektijd is zes minuten per fractie – ik geef even een seintje bij vijf en een halve minuut – en vierentwintig minuten voor het college. Na de termijn van de raad schorsen we eerst voor tien minuten voor een collegeberaad. Ik zou graag eerst het woord willen geven aan de heer Pechler, zodat hij daarna eventueel met goede reden eerder weg kan. 00:17:37

De heer Pechler: Ja, dank, Voorzitter. Ik begin met Onderwijs en wel met een woord van dank. Leerkrachten en schoolbesturen hebben een enorme prestatie geleverd om het onderwijs binnen een handomdraai digitaal en op afstand te geven. Als ik dan lees dat bepaalde beleidsdoelen niet zijn bereikt, dan denk ik ook alleen maar: ja, natuurlijk niet. We leven in een crisis, zoals we die in onze generaties nog niet hebben meegemaakt. Het is juist bijzonder dat er in zo een jaar op meerdere vlakken nog wel stappen zijn gemaakt in het behalen van doelen. Zoals het maatschappelijk akkoord voor sociale inclusie in het onderwijs. Een prachtig akkoord, waarvan mijn fractie uitkijkt naar de uitbreiding met het VO en mbo later dit jaar. Een score van ruim boven het landelijk gemiddelde op rekenen en lezen en ondanks corona toch een stijging van het aantal doelgroepkinderen dat van VVE gebruik maakt. Mooi dat de WIJ creatieve manieren heeft gevonden voor het onder de aandacht brengen van deze VVE, zoals de genoemde coronaproof activiteiten op het schoolplein of fietsroutes door de stad. Ook bij het aantal thuiszitters dat is teruggeleid naar onderwijs is er een stijging te zien van bijna negen procentpunt. Het Thuiszitterspact werpt duidelijk zijn vruchten af en is gelukkig verlengd.

Bij de bijeenkomst over vijf jaar decentralisaties, vorige week, hoorde ik dat de collectieve ondersteuning in het speciaal onderwijs nu in onze gemeente alleen maar geregeld is voor kinderen uit de gemeente 1

Groningen, terwijl er op die scholen ook veel kinderen zitten uit de provincie. Zo een tweedeling is erg onwenselijk, dus we hopen dat de genoemde provinciale financieringssystematiek snel rond is. Dan, Voorzitter, Welzijn. Er wordt steeds meer ingezet op preventie van gezondheidsproblemen en dat is hard nodig. De Partij voor de Dieren is blij met het Preventie Overleg Groningen en we gaan ervan uit dat hier ook voldoende aandacht is voor gezonde en dus meer plantaardige voeding. We zijn blij dat de ondersteuner jeugd en gezin, steeds meer kinderen en gezinnen ondersteunt bij lichte hulpvragen, inmiddels al bij 62 en mogelijk straks bij 75 procent van alle huisartsenpraktijken. Aangezien daarmee wel ongeveer het maximale behaald lijkt te zijn, wat betreft de huisartsen, is het goed om te lezen dat voor de volgende stap wordt gedacht aan een OJG op scholen. Nog meer die verbinding slaan tussen zorg, welzijn en onderwijs om vroeg te kunnen signaleren. Dat is mooi. De extra inzet van de WIJ op jeugdwerk om onrust bij jongeren in te dammen en te voorkomen, heeft ook duidelijk zijn vruchten afgeworpen. In tegenstelling tot het zuiden, westen en oosten van het land bleef Groningen begin dit jaar gevrijwaard van de avondklokrellen. Dat er inmiddels 40 samenwerkingspartners zijn voor de diversiteitsagenda, waar slechts 25 waren beoogd, is erg goed nieuws.

Echter, dat in hetzelfde kader ook wordt genoemd dat het toegenomen aantal meldingen nu goed kon worden afgehandeld, omdat de fysieke voorlichtingen deels zijn weggevallen en dat meer tijd en ruimte gaf, dat bevreemdt mijn fractie dan wel. Voorzitter 00:20:15

Voorzitter: U heeft ook nog een interruptie van de heer Koks. 00:20:19

De heer Koks: Ja, dank u wel, Voorzitter. Even terug naar het stukje over jongerenwerk. Daar ben ik het op zich mee eens, maar daarnaast ziet onze fractie ook wel dat in de stad een aantal jongerengroepen rondlopen – met als grootste voorbeeld dat Paddenpoelfilmpje van een tijdje terug, waarin 13-jarigen bij wijze van spreken met zulke messen rondlopen – die toch dreigen of al reeds buiten boord zijn gevallen. Bent u het daarmee eens en vindt u ook niet dat we daar met name op zouden moeten inzetten? 00:20:51

De heer Pechler: Ja, daar ben ik het op zich mee eens en volgens mij wordt daar ook al extra op ingezet. Misschien is het ook buiten coronatijd wel verstandig om sowieso een plus te zetten op jongeren en jeugdwerk in het algemeen. Voorzitter, ik had het over die discriminatie en dat dit nu goed wordt opgepakt, omdat de fysieke voorlichtingen zijn weggevallen. Echter, dan staat er dus dat buiten corona om de druk op dat team zo groot is dat het niet lukt om meldingen van discriminatie goed te behandelen. Ik vraag dan ook aan het college of zij het met mij eens zijn dat hier blijkbaar extra mensen voor nodig zijn. Graag een reactie. Wat ons ook zorgen baart, is het fors hogere aantal uithuisplaatsingen van bijna 100 en 123 onderzoeken die bij Veilig Thuis nog op de wachtlijst staan. Dit zijn misschien wel de mensen bij wie corona de meeste schade heeft aangericht. Dat er 70 vrouwen niet opgenomen konden worden bij Het Kopland, omdat ze vol zaten, is ook erg zorgwekkend. Het is goed om te lezen dat er voor allen een alternatief is gevonden. De vraag is echter in hoeverre opvang in het eigen netwerk een volwaardig alternatief is, want als dat op het eerste gezicht een goede mogelijkheid had geleken, hadden vrouwen waarschijnlijk niet bij Het Kopland aangeklopt met hun vraag. Het is dus mooi dat er komend jaar nieuwe plekken 2

worden gerealiseerd. Dat is hard nodig. Dan Sport. Ook enkele mooie ontwikkelingen, zoals de Beweegplek Kardinge en de upgrade van de skatebaan daar, die letterlijk elke keer als ik er langskom – ook als het niet zonnig is – goed wordt gebruikt. Het is ook fijn om te lezen dat er zo veel buurtinitiatieven op het gebied van spelen en bewegen worden ondersteund en uitgevoerd in wijken als De Hoogte, Vinkhuizen en de Oosterpark. De aanstelling van een beweegcoach Inclusief Sporten om sport ook voor mensen met een beperking nog toegankelijker te maken, stemt ons eveneens vrolijk. Wellicht is het een onverwacht voordeel van de coronacrisis dat opeens twee derde van de volwassen inwoners aangeeft wekelijks te sporten. In het kader van behaalde resultaten staat mijn fractie wat minder te jubelen, dan de gemeenterekening over het project harmonisatie van de sporttarieven, want dat verdient bepaald geen schoonheidsprijs. De Sportkoepel heeft nog steeds een nare smaak in de mond en volgens mij de gehele oppositie ook. Over cultuur kan ik het kort houden. Dat ondanks corona De Wijk De Wereld Beijum is doorgegaan is indrukwekkend en dat was de voorstelling ook. Erg leuk om als Beijumer in de schouwburg te zitten en verhalen van, door en over mijn wijkgenoten te horen.

Ook het nieuwe land-art park Meerstad mag er gewezen, hoewel we hopen dat de heuvels in de toekomst nog wat ruiger worden qua begroeiing. De bieb heeft er 4000 leden bij en dat stemt ons in tijden van ontlezing ook hoopvol. Wat minder hoopvol stemt, is het aantal faillissementen dat we nu al hebben gezien in de cultuurbranche. Het verlies van Lola, het platformtheater, Club Oost, de Benzine Bar en de zalen van Huis de Beurs zal een groot effect hebben op het Groningse podium- en nachtleven. Dan nog in vijfentwintig seconden, wat mijn fractiegenoot de heer Van Zoelen heeft aangeleverd over Werk en Inkomen en Economie. Dat wordt dus niet alles. In de jaarrekening zegt het college de aansluiting onderwijs, arbeidsmarkt en Leven Lang Ontwikkelen te willen bevorderen, maar we missen hier nog concrete cijfers. Geldt dit ook voor ouderen die willen omscholen? Er is geen indicator opgenomen, dus wij hebben geen inzicht in de resultaten op dit vlak. We vragen ons af of de Bbz-regeling voor zelfstandigen wel voldoende wordt gebruikt en kan het college kijken of niet meer van deze regeling gebruikgemaakt kan worden? Dan hebben we nog tot slot een vraag over de Ommelander Markt, want de RUG heeft het contract opgezegd, vernamen we deze week in het nieuws en de markt zoekt dus een nieuwe locatie.

Een lokale markt vol streekproducten is juist een zaak, waar onze gemeente zich voor zou moeten inzetten. Is het college inmiddels in overleg om een nieuwe locatie voor deze markt te zoeken? Dank u wel. 00:24:12

Voorzitter: Hartelijk dank. Wie zou ik daarna naar het woord mogen geven? De heer Koks voor SP. 00:24:22

De heer Koks: Ja, dank u wel, Voorzitter. Net als de Partij voor de Dieren willen wij ook onze waardering uitspreken voor de mensen die werkzaam zijn in het onderwijs, maar dat willen we ook verbreden. Het geldt in wezen voor alle medewerkers van de gemeente Groningen en de mensen die werkzaam zijn in de zorg. In dit kader van de jaarrekening vinden wij het een prestatie dat ondanks de coronamoeilijkheden, het werk gewoon is doorgegaan en dat ook – dat zie je in deze jaarrekening – de resultaten over het algemeen redelijk behaald zijn. Met hart en ziel hebben deze mensen de ondersteuning van kinderen, de opvang van daken thuislozen, de vrouwenopvang, de sport en al die andere voorzieningen die we hebben, 3

draaiende weten te houden. Voorzitter, vorig jaar werd Groningen uitgeroepen tot de gezondste gemeente van het land. Dat is mooi, maar wat heb je eraan als de levensverwachting van bewoners in noordelijke wijken een jaar of zes korter is dan in de rest van de gemeente. Als er nog steeds schimmelwoningen zijn, als Groningen het op twee na hoogste aantal tbs'ers heeft voor verwarde mensen of 37 procent van de inwoners zegt beperkt te worden door lichamelijke of psychische problemen. We kennen wel meer van die 'eretitels' met een donkere zijde. Groningen Onderwijsstad, hoe kan dat als de onderwijsinspectie de scheiding in het basisonderwijs hier hoog aanmerkt of als 16 procent van onze inwoners nog steeds laaggeletterd is. Of de ambitie cultuurstad te zijn. Als je behoort tot de grote groep die in armoede leeft in onze gemeente, dan is die cultuur dankzij de hoge tarieven, dankzij het redelijk elitaire karakter, steeds moeilijker toegankelijk. Of de woningnood. Deze coalitie heeft het voornemen om 30 procent van de nieuwbouw te realiseren in de sociale huur en dat is in 2020 maar voor krap 20 procent gehaald. Regelmatig straalt deze coalitie uit dat het toch allemaal zo goed gaat. Dat geldt voor de mensen aan de goede kant van de streep. De tweedeling in de samenleving verscherpt, ook ten gevolge van de coronacrisis.

Dat is ook de kern van de brief die onze burgemeester samen met een aantal anderen een paar maanden terug naar Den Haag heeft gestuurd. Voorzitter, de SP-fractie constateert voor het zoveelste jaar op rij dat de gemeenterekening forse overschotten vertoont op de sociale paragrafen. Was dat overschot in 2019 nog zo rond de 20 miljoen, in 2020 is dat naar onze rekenkunsten opgelopen tot 27 miljoen zo ongeveer. Het is een optelsom van alle posten die raken aan het onderwerp arbeidsmarkt, zorg en welzijn, onder aftrek van tekorten op bijvoorbeeld de jeugdzorg. Het gaat er niet om of dat precies 27 miljoen is 00:27:11

Voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Rebergen. 00:27:14

De heer Rebergen: Dank u wel, Voorzitter. Ja, de heer Koks geeft aan de overschotten op allerlei sociale paragrafen. In de jaarrekening is ook aangegeven dat sommige activiteiten niet uitgevoerd kunnen worden en dat het college ook van plan is om dat in 2021 juist wel extra te gaan doen. Heeft de heer Koks dat ook gelezen en hoe kijkt de heer Koks daar tegenaan? 00:27:35

De heer Koks: Dat heeft hij zeker gelezen en daar komt hij zometeen over drie regels of zo op terug, als u even geduld heeft. Of het nu precies 27 miljoen is, daar gaat het niet om. Het gaat er wel om dat weer een fors bedrag, net zoals de jaren hiervoor niet uitgegeven is aan het doel, waarvoor de raad het bestemd heeft. Wederom wordt het doorgesluisd naar een volgend jaar, naar 2021. Om wat voorbeelden te geven. Het gaat om elf miljoen in Werk en Inkomen. In de WSW is twee miljoen niet uitgegeven. Werk in Zicht: drie komma zes. Beschut Werken: tweeëneenhalve ton. Op het onderwijs is ruim vijf miljoen blijven liggen. Voorschoolse educatie: bijna zes ton. Onderwijsachterstanden: twee ton. Kinderopvang: 1,2 miljoen. Het gaat om beschermd wonen: twee miljoen. Maatschappelijke opvang: 5,5 miljoen. Vrouwenopvang: bijna negen ton. Voorzitter, een paar voor de SP van die schrijnende overschotten licht ik er nog even uit. Van de 50 basisbanen zijn er 23 ingevuld en blijft een bedrag van ten minste drie ton over, terwijl werk toch de oplossing is voor 4

armoede. De in het coalitieakkoord aangekondigde uitbreiding van het aantal jongerenwerkers – daar had ik het net met de Partij voor de Dieren over – neemt alleen maar toe. Wie herinnert zich inderdaad niet die jongeren uit Paddepoel die apetrots hun messen showen? Op de post problematische doelgroepen, waar deze jongeren onder vallen, blijft ruim een ton over en in de Multi problematiek bijna vijf ton. Dan voor de SP-fractie de grootste gemeentelijke schandvlek. Dat is wederom dat op de meerkostenregeling drie ton is overgebleven. Daarmee had de compensatie voor 4.500 langdurig zieken en gehandicapten met 70 euro verhoogd kunnen worden. Daarmee was de uitkering wat dichterbij gekomen bij de extra kosten voor levensonderhoud die deze mensen zich geheel buiten hun schuld moeten maken. 00:29:31

Voorzitter: U heeft nog een interruptie van de heer Loopstra. 00:29:34

De heer Loopstra: Ja, want ik vind het verhaal van de heer Koks toch wel vrij zuur. Heeft u dat dan ook technisch nagevraagd bij het college hoe het komt dat bepaalde posten niet worden uitgevoerd? Bij de basisbaan weten we dat het door corona komt, dus zo heeft elke post wel een verhaal en ik weet niet of u daarnaar heeft geïnformeerd. 00:29:56

De heer Koks: Ik heb alle 539 bladzijden tot achter de komma gelezen, de heer Loopstra. Ik heb alle redeneringen gezien en ik zie dat corona regelmatig terugkomt. Echter, dit is een trend en dit is de afgelopen jaren het geval. Het wordt versterkt door corona uiteraard en het is ook hoger dan in voorafgaande jaren, maar zoals ik al zei, 20 miljoen in 2019 en de jaren daarvoor was het ook het geval. Het is structureel. Ik weet van alle onderuitgaven wat daar de redenen voor zijn. Ik loop zeker wel tegen mijn tijd aan, ben ik bang. Wat wil ik in de kern daarmee zeggen, dat er in de gemeentebegroting een soort stuwmeer zit van onderuitgaven die van jaar tot jaar doorgeschoven worden naar volgende jaren. In 2022 komt het college met een beleidsarme begroting. Straks krijgen we een nieuw college. Laat dat nieuwe college nu eens dat stuwmeer leeghalen en inzetten op de maatschappelijke problemen die huizenhoog zijn voor een deel van de bewoners in onze stad. Dan heb ik nog een paar kleine opmerkingen over de andere paragrafen, als ik - Hoeveel? 00:31:11

Voorzitter: Nog een paar seconden. 00:31:13

De heer Koks: Nog een paar seconden. Even kijken, dan moet ik even wat sneller zijn. Nee, laat maar zitten, dat wordt niets. Dank u wel. 00:31:23

Voorzitter: Hartelijk dank. De heer Atema van de Stadspartij. 00:31:29

De heer Atema: Voor 2020 had de gemeente grootse plannen met betrekking tot het terugdringen van het aantal mensen in de bijstand. Dat is niet gelukt. Het aantal mensen is toegenomen tot 10.127 en wordt met name toegeschreven aan corona, maar ook aan de verminderde bereikbaarheid van WIJ en de gemeentelijke instellingen. Het feit dat minder 5

huisbezoeken konden worden afgelegd, heeft niet bijgedragen. Vast staat dat met betrekking tot het aantal plaatsingen en de uitstroom naar werk de streefcijfers niet zijn gehaald en dat was in 2019 ook al het geval. Het verbaast ons enigszins, omdat mensen in de bijstand voornamelijk bestonden uit mensen met kortdurende WW en juist de werkgevers hebben van werk naar werk veel tijd en inspanning geleverd om die mensen aan werk te helpen, dus je zou verwachten dat er een grotere uitstroom had plaatsgevonden. 00:32:22

Voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van Doesen. 00:32:24

De heer Atema: Ja. 00:32:25

Mevrouw Van Doesen: Ja, ik heb een vraag aan de heer Atema, want ik heb het even niet goed begrepen. Zei u nu dat de meerderheid van de mensen die bij ons in de bijstand zitten ook een kortdurende WW hebben gehad? 00:32:36

De heer Atema: Nee, de toestroom van de nieuwe mensen in de bijstand 00:32:41

Mevrouw Van Doesen: Oh, van de nieuwe mensen, oké. 00:32:41

De heer Atema: Wat ons verontrust is dat ook volgens de nota niet iedereen de kansen heeft gegrepen die er lagen. Met betrekking tot armoedebeleid bestond dat vooral uit het verlichten van armoede en niet het verminderen of het bestrijden daarvan. Zo werden er weinig echt praktische hulpmiddelen aangeboden en werden in het kader van het verminderen van het aantal kinderen in de bijstand de ouders er niet bij betrokken in het kader van goed voorbeeld doet goed volgen. Met betrekking tot schuldhulpverlening vinden wij dat de gemeente goed bezig is. Economie en Werkgelegenheid. Dankzij de tijdelijke ondersteuningsmaatregelen zoals de Tozo en NOW-1, twee en drie is de afname van de werkgelegenheid in Groningen beperkt gebleven tot 947 banen en zijn er minder bedrijven failliet gegaan. Met betrekking tot de detailhandel en de horeca is er financiële ondersteuning geboden, waaronder het gedeeltelijk kwijtschelden van precario en tijdelijke extra ruimte voor terrassen. Prima. Desondanks is de leegstand vloeroppervlakte bij winkels toegenomen tot 6,5 procent. In 2020 is het college via een structuuronderzoek in de detailhandel voorzichtig begonnen met het nemen van maatregelen. Helaas wordt er niet ingegaan op de kwaliteit van het winkelaanbod. Die is tanende.

Eerbiedwaardige familiebedrijven sluiten en worden vervangen door ramszaken of dag horeca en niet alleen in het centrum, maar ook in de aanpalende winkelstraten. Ook mist de Stadspartij het gevoel van urgentie bij dit college. Lokaal is verwacht dat de gevolgen van corona zullen leiden tot een omzetdaling van 22 procent voor het centrum. Wil je dit verlies beperken, dan heb je daar de medewerking van de vastgoedeigenaar voor nodig. Pas dit jaar is de gemeente aan de nadenken over aanvullende voorschriften en bepalingen om deze medewerking te kunnen afdwingen. Programma Onderwijs. In 2020 is een maatschappelijk akkoord voor sociale inclusie in het onderwijs getekend, gericht op het primair onderwijs en de kinderopvang. Voor dit jaar volgt het hoger onderwijs. Bedoeld is om gelijke kansen in het 6

onderwijs te bevorderen en dat vinden wij een prima zaak. Ook is het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs vastgesteld. Het doel is toekomstbestendig passende schoolgebouwen. De Stadspartij wil daarbij opmerken dat de gebouwen niet een doel op zichzelf moeten zijn, maar de vraag naar onderwijs. Met betrekking tot het onderdeel onderwijskansen zijn er geen geschikte gegevens om te vergelijken beschikbaar, zodat daar geen conclusies uit getrokken kunnen worden. Het programma Welzijn en Zorg. In tegenstelling tot 2019 zijn over 2020 wel harde gegevens beschikbaar, maar aangezien je deze nergens mee kunt vergelijken, schieten we er nog niet veel mee op. Ten aanzien van die gegevens die wel beschikbaar zijn, zien wij een verslechtering bij Veilig Thuis en bij het aantal kinderen dat uit huis werd geplaatst. Dat is allebei toegenomen ten opzichte van 2019. Voor 70 vrouwen was er geen plaats in de opvang in verband met de maximale bezetting. Met betrekking tot jeugdhulp is in het koersdocument een begin gemaakt met de vernieuwing van inkoop jeugdhulp in 2020 en met de afstemming met de regio over de norm van opdrachtgeverschap. Het overleg in de regio loopt dermate stroef dat het nog maar te bezien is of er tijdig overeenstemming kan worden bereikt op dit onderwerp.

Ten aanzien van Sport en Bewegen verwijzen ik sowieso naar de VVD en CDA en sluiten we aan bij de Partij voor de Dieren voor de opmerking van de harmonisatie van de sporttarieven. Cultuur. Corona heeft ook een enorme impact gehad op de evenementensector. Het ondersteuningsprogramma van het Rijk en de provincie heeft deze sectoren min of meer op de been gehouden. Ook het gemeentelijke steunpakket heeft daartoe bijgedragen. Kritiekpuntje daarbij is de hoeveelheid steun die naar de individuele kunstenaars is gegaan in verhouding tot de culturele instellingen. Waar wij ons zorgen over maken, is de voorliefde van dit college om geld te stoppen in stenen en gebouwen en minder in mensen of producties. Wij denken hierbij aan de enorme hoeveelheid geld die er wordt uitgegeven aan de herhuisvesting van Vrijdag, de renovatie van Villa B en de bouw van de Kunstwerf. Als ik me niet vergis, in al die ieder gevallen boven de oorspronkelijke begroting. Tot zover, mevrouw de voorzitter. 00:37:18

Voorzitter: Hartelijk dank. Mevrouw Van Doesen, is dit een interruptie of een woordvoering? Oké, gaat u gang. 00:37:24

Mevrouw Van Doesen: Dank u wel, Voorzitter. Voorzitter, de begroting voor 2020 die wij in november 2019 hebben vastgesteld, was nog volstrekt onwetend van corona. Daarom is het lastige deze rekening, zoals gebruikelijk, langs een meetlat te houden van gestelde doelen en de vraag te beantwoorden of deze gehaald zijn, zeker in deze sociale sector. Echter, ik wil wel even bij een paar zaken stilstaan. Onderwijs en Sport zijn de afgelopen maanden heel erg in beeld geweest hier in deze raad, dus die sla ik over. Welzijn en Zorg. Ja, we zien dat er bij WIJ, het armoedebeleid en schuldhulpverlening, alles uit de kast is gehaald om klaar te staan voor mensen die dat nodig hadden, ondanks het gebrek aan fysiek contact. Een compliment voor alle inwoners, die op de één of andere wijze het begrip 'noaberhulp' hebben vormgegeven, is op zijn plaats. Fijn en hartverwarmend dat corona ook die kant van Groningen heeft laten zien. D66 is positief over de wijze, waarop ondanks 00:38:24

Voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Koks. 7

00:38:27

De heer Koks: Dat noaberschap vinden wij ook een hele belangrijk gegeven, maar als je kijkt in de jaarrekening dan staan er ook percentages in van in hoeverre mensen deelnemen in hun eigen wijken en buurten en in hoeverre ze daarmee tevreden zijn enzovoort. Wij vinden dat op zich lage percentages. Ik weet niet precies of de fractie van D66 dat ook vindt. Zo ja, wat zou eraan moeten gebeuren om die percentages van participatie in de buurt hoger te krijgen? 00:38:58

Mevrouw Van Doesen: Ik ben het daar wel mee eens, maar corona heeft ook hier heel erg een stempel op gedrukt. Wat er moet gebeuren – en daar kom ik straks ook nog op – is dat we de buurtcentra een veel prominentere plek moeten geven in de wijk en in de buurt, om verbinding te kunnen leggen tussen mensen die daar behoefte aan hebben, want dat is natuurlijk ook een punt. Kan je ermee leven? 00:39:22

De heer Koks: Ja, die percentages zijn al voor de coronaperiode vastgesteld. 00:39:25

Mevrouw Van Doesen: Goed, maar wij hadden natuurlijk wel beleid ingezet om dat te verbeteren, maar daar hebben we niet zo heel veel vorm aan kunnen geven. Dat is natuurlijk het lastige bij het vergelijken van 2020 met 2019. Daar gaat een heleboel mank, wat mij betreft. D66, Voorzitter, is positief over de wijze waarop ondanks alle beperkingen gehandeld is, zoals het verder bouwen aan verbetering van de schuldhulpverlening wat voor ons heel belangrijk onderwerp is. We maken ons echter zorgen om wat er straks, als het leven weer op gang komt, los komt aan extra hulpvragen, zoals we dat nu al signaleren bij de jeugdzorg. Psychische nood en financiële problemen zijn de akelige bijwerkingen geworden van corona voor kwetsbare mensen. We hopen dat straks de mensen weer de weg naar de buurthuizen kunnen vinden, die met financiële steun weer open kunnen en een prominentere plek in de wijk krijgen. Voorzitter, Werk en Inkomen. Ook hier is 2020 een volkomen ander jaar geworden, dan verwacht. De stijgende lijn van mensen die weer 00:40:33

Voorzitter: Ja, toch nog 00:40:34

De heer Koks: Een klein vraagje daarover. U zegt 'hopen', maar hopen dat doen we veelal naar boven. Heeft u een flauw idee hoe dat gematerialiseerd kan worden, omdat ook daadwerkelijk 00:40:43

Mevrouw Van Doesen: In deze semantische discussie wil ik 'hopen' graag invullen voor 'verwachten' en dat is een meer duidelijke opdracht aan het college, denk ik. Voorzitter, de stijgende lijn van mensen die weer aan het werk kwamen, werd abrupt gestopt en er werd een loket ingericht voor alle financiële ondersteuningsvragen van bedrijven en individuen die ernstig getroffen werden door de coronacrisis. Gelukkig is de stagnatie op de arbeidsmarkt minder dramatisch, dan we zouden verwachten en hebben relatief veel jongeren weer werk gevonden. De kwetsbaarheid van arbeidsgehandicapten en sommige jongeren en de mensen met een beperking verdienen de komende tijd wel extra aandacht. 8

Het wordt steeds duidelijker dat een deel van het probleem van het werkloos zijn ook veroorzaakt wordt door de mismatch van vraag en aanbod. Het is goed om te merken dat het college hier de samenwerking zoekt met het onderwijs om een adequaat scholingsaanbod te organiseren. 00:41:47

Voorzitter: Ik geef eerst de heer Rebergen het woord voor een interruptie. 00:41:51

De heer Rebergen: Ja, dank u wel. Ik las het ook in de jaarrekening van goed scholingsaanbod en werkzoekenden omscholen en gereedmaken voor de banen die er wel zijn. Zou het ook niet vanaf de andere kant moeten, dat we ook met bedrijven in gesprek gaan om te kijken: hoe zou je nu juist jobcreation kunnen doen of jobcarving, zodat er weer banen ontstaan die wel geschikt zijn voor de mensen die we in de bijstand hebben? 00:42:11

Mevrouw Van Doesen: Ja, dat vind ik een heel natuurlijk proces en ik heb ook begrepen dat dat wel gebeurt. Daarbij denk ik ook dat het onderwijs eens heel goed met het bedrijfsleven in gesprek zou moeten gaan, wat de inhoud van de opleiding moet zijn, want ik denk ook dat daar veel te winnen valt. 00:42:29

Voorzitter: Nog één interruptie van de heer Koks. 00:42:31

De heer Koks: In vervolg daarop, heeft u ook gelezen in het economische deel dat het aantal banen, met name voor praktisch geschoolde mensen, achteruit loopt? Vindt u ook dat daar met name veel meer in geïnvesteerd zou moeten worden door de gemeente, om ervoor te zorgen dat die praktische banen in stand blijven of groeien? 00:42:48

Mevrouw Van Doesen: Ik heb begrepen dat dat ook een onderdeel is van die samenwerking van het college met de onderwijsinstellingen, om op dat niveau aangepaste opleidingen en kennisoverdracht te organiseren. Oh, u bedoelt de werkgelegenheid? Ja, maar dat is natuurlijk al een langer voortslepend fenomeen. Wat ik wel verwacht, is dat – nu veel studenten andere baantjes hebben en in de horeca er een grote vraag is naar medewerkers – dat voor die mensen wel meer kansen komen, omdat ze daar in de praktijk opgeleid kunnen worden. 00:43:30

Voorzitter: Kunt u tot een afronding komen? 00:43:32

Mevrouw Van Doesen: Nog even een stukje over Cultuur, Voorzitter. Het is bijzonder triest dat deze sector juist in het jaar dat de nieuwe cultuurnota werd vastgesteld zo in een isolement terecht kwam. Veel respect voor alle initiatieven om toch digitaal de kunst bij ons in huis te brengen, maar het was wel een totaal andere beleving. Het is mooi dat er van alle kanten ruimte en geld werd geboden om te overleven, maar dat geldt eigenlijk alleen voor de harde kern. Voor ZZP'ers, flexwerkers en vrijwilligers in deze sector is het een hard gelag en D66 maakt zich zorgen over het aanbod én de kunstenaars. Velen zullen deze periode 9

niet overleefd hebben en noodgedwongen op zoek zijn gegaan naar ander werk. Voorzitter, ik hoop dat, als het leven weer normaal op gang komt, we ons positief kunnen verbazen over de gevolgen die corona voor ons als samenleving heeft. Zo niet, dan heb ik sterk de indruk dat onze medewerkers klaar staan om onze inwoners te helpen, daar waar ze kunnen. 00:44:26

Voorzitter: Dank u wel. De heer Rebergen voor woordvoering. 00:44:31

De heer Rebergen: Dank u wel, Voorzitter. Ja, Voorzitter, ik had ook een mooie inleiding geschreven, maar die komt overeen met wat mevrouw Van Doesen net zei. Dat ga ik niet herhalen en ik sluit me daar graag bij aan. De economie en de arbeidsmarkt zijn als gevolg van de epidemie totaal veranderd, maar dat neemt wat ons betreft niet weg dat we ons moeten blijven inzetten voor een passende plek voor iedereen en misschien juist nog wel meer. Dat is ook de reden dat we begin vorig jaar samen met de PvdA en andere partijen de motie 'Voorlichten en begeleiden werkzoekenden naar kansrijke beroepen in coronatijd' hebben ingediend. Dat zien we in de jaarrekening ook terug. Het werkprogramma is aangepast, binnen de samenwerking van Werk in Zicht is een crisisdienstverlening ingericht en via sociaal return on investment zijn extra kandidaten geplaatst. De factsheet SROI gaf hier ook een mooi overzicht van. Nog bedankt voor het verstrekken van deze gegevens. U heeft een interruptie van de heer Van der Meide. 00:45:25

De heer Van der Meide: Geen interruptie. Ik wilde graag de woordvoering doen, maar kreeg niet eerder contact, dus vandaar mijn handje. 00:45:30

Voorzitter: Oké, dan mag het handje tijdens de woordvoering van iemand anders even naar beneden, want anders is het verwarrend voor mij. Gaat u door met de woordvoering. 00:45:36

Voorzitter: Nee, wacht. U heeft nog een vraag van de heer Koks. 00:45:43

De heer Koks: Waar ik wel benieuwd naar ben, wat vindt u nu van het feit dat volgens onze berekeningen zo een twaalf miljoen over is gebleven op het hele stuk Werk en Inkomen voor hulp aan mensen die in de bijstand zitten, participatiebudget en Werk in Zicht enzovoort? In verhouding met het redelijk rooskleurige verhaal wat u net hield over de arbeidsmarkt? 00:46:03

De heer Rebergen: Ja, ik heb er daarnet ook al eventjes iets over gezegd. Sommige activiteiten konden ook niet uitgevoerd worden. Aan de andere kant – heb ik net in mijn woordvoering ook aangegeven – dat wel op allerlei manieren is geprobeerd om op een andere manier de mensen wel te bereiken. Er zijn ook extra gelden via Werk in Zicht gekomen om de mensen te bereiken. Ja, dat er geld is overgebleven is wel begrijpelijk, maar het betekent niet dat we dit het komende jaar niet extra moeten inzetten, als de economie weer aantrekt en zich meer kansen voor gaan doen voor de mensen die nu nog thuiszitten.

10

00:46:34

Voorzitter: U heeft ook nog een interruptie van de heer Atema. 00:46:35

De heer Atema: Ja, alles is geprobeerd om de mensen te bereiken en in de nota staat dat niet iedereen de kansen heeft gegrepen die er lagen en dat met name in coronatijd, wat vindt u daar nu van? 00:46:46

De heer Rebergen: Ja, dat niet iedereen de kansen heeft gegrepen ... Ik denk dat iedereen die thuiszit en graag aan het werk wil er alles aan doet. Aan de andere kant maakt de coronatijd ook dat je daarin minder kan doen en dat je minder eropuit kan gaan om werk te zoeken. Als dat bedoeld wordt, want ik weet niet precies wat er bedoeld wordt en u geeft daar verder ook geen invulling aan, dan denk ik: ja, ergens is dat ook wel begrijpelijk. 00:47:17

Voorzitter: U heeft daarop een vervolgvraag? 00:47:18

De heer Atema: Ja, wat bedoeld wordt is dat in de nota letterlijk staat dat niet iedereen de kansen heeft gegrepen die er lagen. Ik bedoel wat er staat in de nota: niet iedereen grijpt de kansen. Dat is de letterlijke tekst. 00:47:29

De heer Rebergen: Kijk, ik heb hier net een reactie op gegeven. Ik ga door met de woordvoering. Helaas zijn andere plaatsingen lager uitgevallen. Betaald werk helpt bij het tegengaan van armoede. De heer Koks gaf het net ook al aan, maar toch is inzet op een andere plek niet minder van belang. Het één gaat niet boven het ander. Mensen die zich inzetten als vrijwilliger, mantelzorger of zich op een andere manier inzetten voor de samenleving verdienen net zoveel waardering en het draagt, om met de woorden van de jaarrekening te spreken, bij aan persoonlijk geluk. Om toch bij de eerste begeleiding naar betaald werk te blijven. Er is ingezet op scholing van werkzoekenden, preventie door samenwerking met UWV en met bedrijven en op behoud van werkgelegenheid. In de jaarrekening lezen we dat in de breedte geen afname van banen is. Vanuit ervaring en publicaties weten we dat centraal stellen van een werkzoekende door het geven van aandacht en waar nodig intensieve begeleiding de grootste kans op succes is. Over de rol van bedrijven werd net bij een interruptie door mevrouw Van Doesen al wat gezegd. Ik sluit me graag aan bij de opmerking van mevrouw Van Doesen over de verbinding tussen onderwijs en bedrijfsleven.

Als we dan naar werkgevers kijken, dan lezen we gelukkig ook over het programma Ondernemen met Impact, waarin werkgevers worden ondersteund, die sociaal en duurzaam willen ondernemen. Dan het Onderwijs. Dat heeft afgelopen tijd veel voor de kiezen gehad. Er moest met stoom en kokend water geschakeld worden naar digitaal onderwijs. Dit heeft erg veel gevraagd van zowel leerlingen, leerkrachten als ouders. Wat ze hebben gepresteerd is een groot compliment waard. De heer Pechler en de heer Koks gaven dat ook al aan en ik sluit me ook graag aan bij de uitbreiding van de heer Koks van het compliment. Daarnaast zijn we blij dat de gemeente samen met onderwijs het Integraal Huisvestingsplan heeft vastgesteld, wat een impuls geeft aan goede en gezonde onderwijshuisvesting. Er is een maatschappelijk akkoord gesloten om gelijke kansen voor 11

kinderen te bevorderen. Welzijn en Zorg. Voor kwetsbare inwoners die ondersteuning ontvangen had corona een grote impact. Op sommige plekken leek het wegvallen van vele bezoeken door hulpverleners juist meer rust te brengen, maar over het algemeen zorgde corona voor extra spanningen bijvoorbeeld omdat het normale ritme ontbrak. De ingrijpende coronamaatregelen hebben hun positieve werk gedaan, als het gaat om de zorg in de benen te houden voor COVID-patiënten, maar op andere terreinen zorgden de maatregelen voor nieuwe en verergering van de problemen. Tegelijkertijd bracht corona, vooral in het begin, ook het goede in mensen naar boven. Mevrouw Van Doesen gaf het ook al aan. Mensen lieten massaal van zich horen om zich in te zetten voor mens in hun omgeving. Van het ophangen van een briefje in de lift tot ondernemers, zoals het Schimmelpenninck Huys dat daklozen opving. Vraag hierover: zou de maatschappelijke diensttijd een instrument kunnen zijn om het blijven omzien naar elkaar de komende tijd handen en voeten te geven? Vanuit de WIJ-teams begrepen we dat zij, doordat ze de straat op zijn gegaan, op een andere manier met inwoners in contact kwamen en ook met andere mensen die anders niet zo snel naar de WIJ toekomen. Is dit iets wat we zouden kunnen vasthouden? 00:50:28

Voorzitter: Graag tot een afronding komen. 00:50:29

De heer Rebergen: Ja, dat ga ik doen. Nog kort Sport en Cultuur. Sportvoorzieningen werden gesloten en sporten in teamverband werd flink beperkt. Tegelijkertijd nam het wandelen, fietsen en sporten in de openbare ruimte een vlucht, omdat we door het vele thuis zijn minder in beweging kwamen. Mijn fractie is positief over hoe de gemeente de sportverenigingen te hulp is geschoten. De culturele sector heeft flink geleden onder de coronacrisis. De heer Atema gaf het ook al aan. Ondanks alle problemen waar de sector mee te kampen heeft, liet de sector zich ook van zijn creatieve kant zien. Zo kwam Theater De Steeg met Cultuur in je Tussenuur en verkocht acteur Marcel Hensema kersteierballen op de Grote Markt. Voorzitter, wat we kunnen zien is dat corona grote impact heeft gehad op al deze programma's. We zien ook dat daarop ingezet is, wat ons betreft. Dat is niet altijd met het resultaat dat we graag zouden willen, maar er is alles aan gedaan om dat wel te doen en we hopen dat het zich herstelt in de komende jaren. Tot zover. 00:51:41

Voorzitter: Dank u wel. Dan zou ik nu graag Diederik van der Meide het woord willen geven, want dat had hij al gevraagd. 00:51:49

De heer Van der Meide: Dank u wel. Ik begin met het programma Onderwijs namens mijn collega Boogaard en straks neemt de heer Loopstra mijn woordvoering over. Over het onderwijs sluit ik me aan bij de Partij van de Dieren en de SP over dat het onderwijs het natuurlijk heel moeilijk heeft gehad. De periode van thuiszitten legt de verschillen in kansen tussen kinderen genadeloos bloot. Ontzettend jammer, maar we moeten ook complimenten gegeven aan het college en het onderwijs dat ze dit allemaal heel erg goed hebben opgepakt. We hebben één vraag over het voorschoolse programma, het VVE-programma. Daar wordt heel veel van de doelgroep bereikt: 93 procent, maar 7 procent niet. Wat 12

kunnen we eraan doen – het is niet makkelijk dat realiseer ik me – om die 93 naar 100 procent te brengen? Dan het onderwerp Welzijn, Gezondheid en Zorg. In dit domein geven we ongeveer 25 procent uit van onze begroting. Een zeer groot deel daarvan gaat naar individuele zorg, specialistische zorgvoorzieningen, beschermd wonen, et cetera. Noodzakelijke voorzieningen, maar de verhouding tussen deze kosten en de kosten voor samenlevingsopbouw – zoals dat in beleidstermen zo mooi heet – is volgens ons niet in balans. Is het college het met ons eens dat wij ernaar moeten streven om deze balans om te laten slaan – in onze opinie – met als langetermijngevolg dat de individuele zorgkosten omlaag gaan. Voorkomen is beter, zeggen we weleens. Zo ja, hoe denkt het college dit te realiseren? 00:53:16

Voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Koks. 00:53:20

De heer Koks: Ja, dat is natuurlijk mij en de SP uit het hart gegrepen. Daar pleiten wij al jarenlang voor. Kunt u mij dan ook verlaren ... In het coalitieprogramma staat dat het jongerenwerk en het opbouwwerk uitgebreid zou worden. Nu lopen we bijna tegen het eind van deze collegeperiode aan en we hebben nergens gezien dat het jongerenwerk en het opbouwwerk ook daadwerkelijk uitgebreid wordt in professionele zin. Kunt u mij – u zit in het college – aangeven, waarom dat niet gerealiseerd is? 00:53:46

De heer Van der Meide: Ik zit niet in het college, ik zit in de raad, maar u heeft daar een punt. We hebben daar zelf ook naar gevraagd. Wij zien dat bij een aantal wijkteams het aantal FTE's opbouwwerk en jeugdwerk toeneemt, maar volgens ons is dat nog niet voldoende, dus daarom de oproep aan het college om daar zoveel mogelijk aan te doen. Ik ga verder met de WIJ. De WIJ is een zeer belangrijke partner in de sociale keten binnen onze wijken. De medewerkers van WIJ krijgen veel op hun bordje en door corona hebben zij een extra inspanning geleverd. Hulde daarvoor. Wij vroegen ons echter af of er wel voldoende aandacht is voor de scholing en bijscholing van de WIJ-medewerkers. In een steeds complexer wordende maatschappij en soms zeer complexe problematiek moet je het overzicht kunnen houden over een gezin, jongerengroepen en een wijk. Is het college zich daar bewust van en kan zij de WIJ daar voldoende faciliteren? De verhouding tussen WIJ en de scholen kwam vorige week aan de orde bij de evaluatie sociaal domein. Dat is een issue zo bleek vorige week. Wat kan het college doen om ervoor te zorgen dat er een goede samenwerking tot stand komt tussen scholen en de WIJ-teams. Dan een vraag in aansluiting op de ChristenUnie, over de kansen die de coronacrisis ook biedt. Wij sluiten daarbij aan. Er zijn een aantal hele mooie dingen gezien.

Is het college van zins om op die goede zaken die gebeurd zijn, bijvoorbeeld het zingen bij verzorgingshuizen, het langs de wijken gaan voor een vaccinatieprogramma, door te zetten? Dan heb ik een vraag over de uithuiszettingen. We zijn net als de Partij voor de Dieren nogal geschrokken van de aantallen daarvan. Het college zegt dat dit landelijk opgepakt moet worden. Volgens ons is het toch echt een gemeentelijke verantwoordelijkheid en wat kan de gemeente daar zelf aan doen? Dan over cultuur en evenementen. Ja, de cultuursector heeft het natuurlijk heel moeilijk, maar we willen toch even een aantal andere zaken aan de orde stellen. Vrijdag gaat een belangrijke rol spelen in de wijken. Een ontwikkeling die wij zeer hebben gestimuleerd, maar wij vragen 13

ons af of de samenwerking tussen Vrijdag en de WIJ op een goede manier gaat en willen daar graag een reactie op van het college. Ik geef dan nu het woord aan mijn collega, de heer Loopstra. 00:55:57

De heer Loopstra: Dank u of dank je, Diederik. Voorzitter, dan ga ik verder. Nog een paar punten voor Werk en Inkomen en Sport. Het flexwerk daar hebben we een vraag over. Gelukkig is in het land nu toch weer de mening toegedaan bij veel partijen dat vaste banen toch de norm zijn en dat vaste banen ook pijlers zijn van onze landelijke economie. Veel wordt geregeld door Den Haag, maar we ook ons af, welke instrumenten gaat het college inzetten om ongewenste flexibilisering vooral bij jongeren terug te dringen en wanneer kunnen we hier een actieplan voor verwachten? We hebben vragen over Omarm. Omarm is een organisatie die opgericht is 00:56:44

Voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Koks. 00:56:46

De heer Koks: Over het terugdringen van die flexibilisering. Daar zijn we het natuurlijk volledig mee eens. Heeft de Partij van de Arbeid daar zelf ook ideeën over hoe dat gerealiseerd zou moeten worden? 00:56:57

De heer Loopstra: Natuurlijk hebben we daar ideeën over. Alleen wij vragen natuurlijk het college, wat ze vanuit het college kunnen doen, samen met wat in Den Haag kan gebeuren, om er wat aan te doen. Natuurlijk – maar daar ga ik nu verder niet op in – is zo dat je instrumenten hebt om dat aan te pakken, bijvoorbeeld bij aanbestedingen. 00:57:17

De heer Koks: Voorzitter, ik dacht toch dat deze sessie bedoeld was om discussie tussen de partijen te realiseren en niet via het college enzovoort. Ik stel een politieke vraag, dus dan verwacht ik antwoord. 00:57:28

De heer Loopstra: U krijgt van mij een antwoord: één van de instrumenten zou kunnen zijn om er bij aanbestedingen rekening mee te houden en daar laat ik het even bij. Omarm en Stadjerspas daar wil ik even vragen over stellen. Omarm is een club die is opgericht – geloof ik – anderhalf of twee jaar geleden. Is niet goed uit de start gekomen en nu bij corona hebben we ook het idee dat het nog niet echt goed loopt, dus daar willen we graag een mening over hebben, ook in relatie tot de Stadjerspas. Wij maken ons ernstige zorgen over en de heer Atema heeft het ook al gedaan, over de werkloosheid van 50-plus. Vijf jaar geleden hadden we de Ascher-gelden en hadden we John de Wolf, maar John de Wolf is inmiddels weer voetbaltrainer geworden en wij horen erg weinig meer over een aanpak voor werkloze 50-plussers. Die mensen worden vaak met vijftig/vijfenvijftig jaar ontslagen. In coronatijd is zometeen die kans nog groter en dan na twee jaar zonder sociaal plan wacht de bijstand. We willen graag weten van het college wat ze daaraan doen. 00:58:26

Voorzitter: Kunt u tot een afronding komen? 14

00:58:29

De heer Loopstra: Ja, dan heb ik nog Sport. Wij willen graag ook minimaregelingen voor ouderen. Nu is voor jongeren alles geregeld, maar voor ouderen niet. Daar is al een keer toch een halve toezegging op geweest dat dat zou komen en we willen graag van de wethouder horen, de wethouder Sport, of dat nu echt in de begroting van 2022 gerealiseerd gaat worden. Dan heb ik nog één vraag en die sluit aan bij wat de heer Atema ook zei, we maken ons ernstig zorgen over de binnenstad. Horeca in verhouding tot winkels was al wat raar of vreemd geworden, maar nu, na corona, zijn wij bang met de komende leegstand dat er allerlei dingen niet zo gaan, zoals wij graag willen. Komt het college daar ook met een plan voor de horeca en de winkels? Gewoon voor het MKB in de binnenstad. Dank u, Voorzitter. 00:59:25

Voorzitter: Dank u wel. Er is geen ruimte meer voor een interruptie. Ik zou eerst nog even de partijen eraan willen herinneren om via de voorzitter interrupties te doen en dan vraag ik nu welke partij graag het woord wil? De VVD. 00:59:43

Mevrouw Akkerman: Dank u wel, Voorzitter. Ja, wij hebben alle programma's bekeken, dus ik loop het even per programma langs. Ik zou wel willen beginnen met een nuance dat we sowieso hebben gezien dat de gemeente veel inzet heeft gedaan, ondanks een bijzonder jaar. De punten die wij noemen zijn natuurlijk dan dus de kritische punten. Voor Werk en Inkomen hebben we gelezen dat er een lichte stijging is van het aantal mensen met een bijstandsuitkering en ook het aantal mensen met een WW-uitkering. Er stond bij dat die stijging toch minder groot was dan door corona verwacht. Op zich vinden wij dat wel bijzonder omschreven, want wie had dan iets verwacht? Blijkbaar hebben dan diegenen die dat verwacht hadden te lage verwachtingen gehad, dus de vraag is even of wij vooraf ambitieus genoeg zijn? Wij kijken we ook altijd naar de bijstandsdichtheid en de top 10 van gemeenten die daar hoog in staan en wij zijn in die top 10 weer gestegen helaas. Wij stonden steeds wat lager en we stonden al een paar jaar op plek negen en nu staan we weer op plek zeven, dus we doen het in verhouding toch iets slechter, ondanks de corona.

Dat geldt dus ook voor andere gemeenten in die top 10, dus zou de conclusie kunnen zijn dat wij vooraf ambitieuzer moeten zijn en dat we achteraf kritischer moeten kijken naar wat we beter hadden kunnen doen? De vraag is of de wethouder daarop kan reflecteren? Voor Economie geldt natuurlijk ook: heel bijzondere cijfers. Denk alleen maar aan het aantal bedrijfsbezoeken wat natuurlijk veel lager is geweest dan verwacht. Vorig jaar hebben wij bij de rekening aangegeven – ook al was dat toen het bespreken van de rekening van 2019 – toen zaten we al in het coronajaar, dus toen hebben wij gezegd dat we hoopten bij het bespreken van de rekening van 2020 te kunnen zeggen dat we ruimte hebben gegeven aan ondernemers en ook letterlijk ruimte voor bijvoorbeeld horecaondernemers met terrassen. Wij denken dat, met wat strubbelingen in het begin, dat goed uit de verf gekomen is uiteindelijk. Zelfs misschien zo goed dat wij ons afvragen of we dat kunnen blijven doen en dat geldt voor 01:01:33

Voorzitter: U heeft daar een interruptie op van de heer Koks. 01:01:37

De heer Koks: Wat u over die bijstand zei, daar zijn we het op zich mee eens. Als je nu ziet 15

hoeveel er over is gebleven op de budgetten die bestemd zijn om mensen aan het werk te helpen, niet alleen dit jaar maar ook jaren daarvoor. Vindt u dan, als VVD, dat de gemeente, het college, voldoende inspanningen levert om met die budgetten en met name het restant mensen aan het werk te helpen en te houden. 01:02:02

Mevrouw Akkerman: Ik moet inderdaad zeggen dat – 2020 is natuurlijk een bijzonder jaar geweest, vanwege de corona – in eerdere jaren, als de SP dit punt aankaartte dat wij het daar wel mee eens zijn. Als je dat geld begroot, dan moet je het ook daarvoor gebruiken, zeker als achteraf blijkt dat het minder goed is gegaan dan verwacht, dus ja. Ruimte voor ondernemers was ik gebleven. Al vrij snel kregen we een tienpuntenplan om de economie te ondersteunen en daar stonden misschien meer dingen in, waarvan je zou kunnen zeggen dat kunnen we in de toekomst blijven doen. Zo lazen we bijvoorbeeld dat de gemeente haar betalingen aan derden heeft versneld. Dat is ook iets wat je volgens ons heel goed kunt blijven doen, dus ik ben benieuwd of dat gaat lukken. Voor Onderwijs hebben we het aantal deelnemers talentontwikkeling. Dat is lager dan verwacht – dat zal ook deels door corona komen – maar daar zit natuurlijk ook natuureducatie bij en dat kan heel goed buiten. Wij zijn dus even benieuwd wat het college daarvan vindt. Is het niet te makkelijk is om dat alleen op corona te schuiven dat dat aantal deelnemers achterblijft? 01:03:04

Voorzitter: U heeft daarover een interruptie van de heer De Haan. 01:03:08

De heer De Haan: Ja, maar, Voorzitter, de scholen zijn toch heel lang dicht geweest, dus dan kan je toch niet met je klas naar natuureducatie. 01:03:16

Mevrouw Akkerman: Volgens mij zijn er perioden geweest in die lockdown dat je wel dingen buiten kon doen en niet binnen, dus vandaar dat we deze er wel even uitpakken als opvallend getal. Het aantal mensen dat heeft deelgenomen aan basiseducatie blijft ook achter. Dat waren er 877 in plaats van 1000. Het wordt in de rekening ook opgeteld met de Taalhuizen, waardoor het lijkt alsof het wel voldoet aan het doel, maar dat is dus niet zo. Is het college dat met ons eens en wat is de reden dat deze niet gehaald is? Voor Sport en Bewegen had ik naar de Stadspartij willen verwijzen, maar dat gaat natuurlijk niet lukken. Ja, het is lastig om natuurlijk het gebruik van de sportlocaties te beoordelen of de tevredenheid daarover, omdat er minder gebruik van is gemaakt, dan verwacht. Een vraag ook over het Sportfonds, daar is ook minder beroep op gedaan. Ja, dat zou natuurlijk goed nieuws kunnen zijn, omdat het minder nodig was. Wij schatten echter in van niet, omdat uit andere kengetallen zou blijken dat het Sportfonds wel nodig is. Er bereiken ons echter ook weleens signalen dat het geld wel wordt aangevraagd, maar dat er vervolgens geen actief gebruik van gemaakt wordt en dat mensen dan niet gaan sporten.

Onze vraag is of het college daar cijfers van heeft en of het college het met ons eens is dat, als het Sportfonds aangevraagd wordt, het ook gebruikt moet worden? Tenslotte over Cultuur. Wij maken wij ons zorgen om het onder toezicht staan van het Forum en het museum. Ja, de vraag is of die zorgen terecht zijn en of dat het college die zorgen kan wegnemen?

16

01:04:46

Voorzitter: Dank u wel. Is dat een interruptie, de heer De Haan of de woordvoering? Gaat uw gang. 01:04:52

De heer De Haan: Ja, Voorzitter. Dank u wel. Ik dacht, ik moet heel erg haasten, maar er zijn gelukkig al een aantal punten door andere partijen genoemd, dus dat scheelt weer. Voorzitter, ik begin met het programma Werk en Inkomen. Waar we vorig jaar blij waren met de afname die we zagen op het aantal bijstandsuitkeringen zien we dat dit nu weer is toegenomen – de VVD refereerde er ook al aan – tot weer boven de 10.000. Wij vinden dit ergens wel logisch, als je kijkt naar de coronacrisis, maar als de VVD het heeft over van plek negen naar een plek zeven, dan is dat toch jammer. Tijdens de crisis is er natuurlijk niet stilgezeten. Zo was er ook de 'coronaoverstapspecial' om mensen in de horeca te helpen richting een overstapberoep en werden er via social return meer mensen dan verwacht geplaatst. Dat is mooi. Toch blijft er wel werk aan de winkel, vooral wat betreft de praktische beroepen, omdat we zien dat daar nog steeds juist een gebrek is aan werk in bepaalde sectoren. Dan Economie en Werkgelegenheid. Gisteren kwam er een nieuwe raming van het CPB en de vooruitzichten van de Nederlandse economie zijn gunstig. De permanente schade van de coronacrisis blijft beperkt en dat is goed nieuws. Het laat zien wat ons betreft dat het steunbeleid van de overheid goed heeft gewerkt. We hopen dan ook dat dit bijdraagt om bijvoorbeeld hier in de gemeente ook de leegstand tegen te gaan.

Deze leegstand is nu al groot en volgens de rapportage 'Veerkracht op de Proef' zal dit de komende jaren alleen maar verder toenemen. We zijn verder benieuwd hoe de wethouder aankijkt tegen het economische programma van het afgelopen jaar. Heeft hij het idee dat we het afgelopen jaar vooral hebben stilgestaan en dat het vooral het dichten van gaten was of staat dit programma nog wel goed en kunnen we na het herstelprogramma weer vol aan de slag? Dan het Onderwijs. Corona heeft natuurlijk ook zijn weerslag gehad op het onderwijs, maar het gaf ook voordelen. De heer Van der Meide refereerde er daarnet ook al aan. We zien namelijk dat kwetsbare kinderen beter in beeld zijn en er was een intensieve samenwerking tussen het onderwijs en de WIJ. Wat betreft de vragen daarover kan ik me aansluiten bij de Partij van de Arbeid. Ook wij vinden namelijk dat die lijntjes tussen het onderwijs en de WIJ korter moeten. Het zou wat ons betreft helpen, als er vaste contactpersonen komen bij de WIJ en de school, zodat die lijntjes makkelijker lopen. Ik ben ook benieuwd wat het college hier nog zou kunnen doen, in samenwerking met de WIJ. Ja, Voorzitter, wat we helaas in onze samenleving ook zien, is dat er steeds meer kinderen zijn die te zwaar zijn. Wat ons betreft is dit een erg groot probleem, waar meer aan moet gebeuren.

Op dit moment gaat er 80.000 euro vanuit de armoedemiddelen naar projecten over gezonde voeding. Zoals ik al zei, er is meer nodig en we zien dat er wel verschillende projecten ontstaan. Eén van die projecten is van FC Groningen en dat is het project Gezond Scoren. Dit is een project wat nog maar moeilijk van de grond lijkt te komen. Daarom mijn vraag aan het college: bent u op de hoogte van dit project en zou het iets kunnen zijn waar we in het hele onderwijs grootschalige actie van kunnen maken? Het heeft het bijvoorbeeld over het belang van goed ontbijten. Je ziet toch dat veel kinderen dat helaas 's ochtends niet doen. Het materiaal is er al. De spelers van FC Groningen spelen leuke rollen in de filmpjes en wat ons betreft zou dat wel iets moois zijn om bijvoorbeeld in het hele onderwijs toe te passen. Dan het programma Welzijn, Gezondheid en Zorg. Wij maken ons hier al jaren zorgen over de eenzaamheid 17

onder jong en oud. Ja, dit is helaas alleen maar toegenomen en we zijn daarom blij dat de eerste lief- en leedstraten van start zijn gegaan en dat er verder hard wordt gewerkt aan aan de babbelbanken. Ja, ook het vrijwilligerswerk heeft te lijden gehad onder de coronacrisis en is verder 01:08:26

Voorzitter: U heeft eerst een interruptie van de heer Koks. 01:08:30

De heer Koks: Over die eenzaamheid haalt u die beide voorbeelden aan. Denkt u dat dat substantieel zoden aan de dijk zet om die toenemende eenzaamheid tegen te gaan? Of denkt u als CDA-fractie dat er nog meer moet gebeuren, met name in buurten en wijken, om die eenzaamheid te voorkomen? 01:08:51

De heer De Haan: Ja, Voorzitter, dank u wel. Ja, ik denk dat er nog meer moet gebeuren. Dat is zeker. Ik ben wel blij dat er nu een start wordt gemaakt met die lief- en leedstraten en dat we ook goed gaan kijken naar wat zijn de resultaten die dat oplevert en dan zou het bijvoorbeeld een instrument kunnen zijn wat we op veel grotere schaal in de stad kunnen uitbreiden om daadwerkelijk een verschil te maken. Ik ben het met de heer Koks eens dat het nu waarschijnlijk nog maar een druppel is op een gloeiende plaat. We moeten echter ergens beginnen en wat ons betreft zijn er ook nog ideeën zat om daar meer mee te doen. 01:09:19

Voorzitter: U heeft ook nog een interruptie van de heer Rebergen. 01:09:20

De heer Rebergen: Ja, dank u wel, Voorzitter. Ja, mevrouw Van Doesen had het straks ook over de positie van dorpshuizen en buurtcentra en dat die daar misschien ook best een rol in kunnen spelen. Ik kwam daar niet meer aan toe, maar dat vinden wij ook. Hoe kijkt u daartegen aan? 01:09:37

De heer De Haan: Ja, mooi dat de ChristenUnie nog even hun eigen punt maakt in mijn woordvoering. Dan sluit ik me daar volledig bij aan. We lezen over het vrijwilligerswerk dat slechts 29 procent van de mensen aangeeft wel eens vrijwilligerswerk te hebben gedaan en wij vinden dit laag. De vraag hoe je dat oplost is natuurlijk een lastige, maar gisteren ben ik nog even in gesprek gegaan met de heer Brandsema over de maatschappelijke diensttijd en daarom kan ik me dan ook aansluiten bij de vragen die daarover gesteld worden. Je ziet dat die maatschappelijke diensttijd nauwelijks van de grond is gekomen. Waar we 750 jongeren maatschappelijke diensten wilden laten bieden, zijn het er net iets meer dan honderd. Dit ligt ook mede aan de campagne van landelijk, wat toch lastig van de grond kwam. Mijn vraag aan het college: ziet het college ook een grotere rol voor die maatschappelijke diensttijd en kijken we dan vooral naar landelijk of willen we daar zelf ook meer de handschoen in oppakken? Op het gebied van 01:10:31

Voorzitter: Kunt u dan tot een afronding komen?

18

01:10:32

De heer De Haan: Ja, dan ben ik bij Sport – ja, dan moet ik ook de Stadspartij gaan teleurstellen – en kan ik me aansluiten bij de punten van de Partij van Dieren. Ik ben benieuwd of de wethouder nog iets kan zeggen over hoe het zit met de blaashal en of we dit jaar niet weer zo een tekort krijgen op de binnensportverenigingen als twee jaar geleden? Op het gebied van Cultuur, wil ik dan ... Ja, het is misschien één van de laatste vergaderingen ... In ieder geval de laatste keer dat dat we hier met de wethouder zitten en de jaarrekening van cultuur bespreken, dus wil ik hem complimenteren. Ik denk dat de culturele wereld de wethouder kan danken voor het vele werk dat hij heeft neergezet en dat hij trots mag zijn wat hij hierop heeft neergezet. Dat waren mijn laatste woorden. 01:11:14

Voorzitter: Dank u wel. Welke fractie mag ik dan? GroenLinks. 01:11:15

De heer Nieuwenhuijsen: Dank, Voorzitter. Ja, toen we in juli 2019 met deze begrotingscyclus van 2020 begonnen, had niemand kunnen vermoeden dat in de afsluiting ervan, de jaarrekening die nu dus voor ons ligt, maar liefst 538 keer het woord 'corona' zou staan. Sterker nog, ik denk zelfs dat niemand had verwacht dat dat woord er maar één keer in zou staan, tenzij er op grote schaal een bepaald soort bier door de gemeente zou zijn aangeschaft, waarover dan absoluut vragen waren gesteld. Het woord staat echter voor iets minder vrolijks, namelijk het SARS-CoV-2 coronavirus dat vanaf het begin 2020 nagenoeg de hele wereld in haar greep heeft en tot op de dag van vandaag slachtoffers maakt. Het was de pandemie die je wist dat zou komen en die onvermijdelijk is in een wereldeconomie, waarbij alles met elkaar in verbinding staat, we als mens de natuur steeds verder koloniseren en we het belang van ongehinderd kapitaal bijna altijd vooropstellen. We moeten deze oorzaken blijven benoemen, bespreken en aanpakken om te voorkomen dat we alleen aan symptoombestrijding doen. Toch is het op gemeenteniveau begrijpelijk dat corona voelt als iets dat ons overkomt in plaats van dat we er zelf debet aan zijn en het maakt het bespreken van deze jaarrekening, zoals sommigen hier ook al opmerkten, erg lastig. Als het geld namelijk niet is uitgegeven, dan komt dat waarschijnlijk door corona.

Als er echter teveel geld is uitgegeven, dan komt dat waarschijnlijk ook door corona. Mijn fractie vindt de eerste variant, geld dat niet is uitgegeven de meest zorgwekkende. Niet omdat we nu zo graag een allesverslindende verspillende overheid willen die koste wat kost geld over de balk smijt, maar bijvoorbeeld omdat we de gemeente zijn met één van de hoogste percentages huishoudens in armoede. Iedereen heeft kunnen zien hoe een pandemie als deze de verschillen tussen groepen pijnlijk blootlegt en mijn fractie vindt dat een overheid er alles aan moet doen om deze verschillen zoveel mogelijk te minimaliseren. Heb je daar geld voor gereserveerd, dan moet je dat ook uitgeven. Het lijkt erop dat de gemeente er redelijk in is geslaagd 01:13:12