20-11-2024, verslag gemeenteraad 16.30 uur - Raadsvergadering.pdf

Raadsvergadering.....................................................................................................................2 1. Opening en mededelingen................................................................................................2 2. Vaststellen agenda............................................................................................................2 3. Benoemingen....................................................................................................................4 Benoeming Rob de Waard als woordvoerder voor Stadspartij 100% voor Groningen..4 4. Initiatiefvoorstellen...........................................................................................................4 5. Conformstukken................................................................................................................4 a. Aanvullend krediet korfbalveld 1 sportpark de Verbetering.........................................4 b. Zienswijze Meerjarenkoers 2024-2028 Veiligheidsregio Groningen.............................5 c. Herinrichting Meerweg Haren.......................................................................................5 d. Versnelling opgaven gezondheid..................................................................................5 e.

Kredietaanvraag Heerdenaanpak..................................................................................5 g. Benoeming nieuwe leden raad van toezicht Openbaar Onderwijs Groningen 2024.....5 h. Wijkvernieuwing Lewenborg – Kredietaanvraag JOP....................................................5 f. Voorstellen (Co)investeringsfonds 2025........................................................................6 6. Bespreekstukken...............................................................................................................6 a. Programma water en riolering......................................................................................6 M02: Waterkwaliteit.....................................................................................................6 M03: Gemeentelijke 20% water besparen....................................................................6 M06: ‘Ik zit op rozen in het riool’..................................................................................6 b.

Cultuurnota Cultuur maakt gelukkig...........................................................................17 M07: Herstructurering van cultuursubsidies...............................................................17 M08: Bredere impact cultuur......................................................................................17 M09: ‘Doorstroom in broedplaatsen’..........................................................................17 M10: Meer (museum)nacht, meer cultuur.................................................................17 M11: Music was my first love and i twill be my last....................................................17 M12: Evaluatie proces en de opdracht aan de Kunstraad...........................................17 M13: Alternatieve financieringsmogelijkheden cultuursector....................................17 M17: Zzp’ers verenigt u!.............................................................................................17 7. Motie vreemd aan de orde van de dag...........................................................................45 Motie n.a.v. collegebrief Zero-emissiezone Nota van beantwoording zienswijzerapport........................................................................................................45 M01: Zero Emissie zone vraagt extra hersteltijd.........................................................45 Motie n.a.v.

Gebiedsontwikkeling Vrydemalaan.........................................................48 1

M05: Maak van Dot een culturele Hotspot!................................................................48 Motie n.a.v. agenderingsverzoek standplaatsen vis en bloemenkramen...................52 M15: Behoud standplaatsen binnenstad ook in de avond en nacht...........................52 M16: Zekerheid voor vaste standplaatshouders.........................................................52 Motie n.a.v. Concept Beheerstrategie Sturen op waarden in Groningen...................58 M04: Bevordering terugkeer van de inheemse planten in Groningen........................58 8. Sluiting............................................................................................................................60

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 13 NOVEMBER 2024 15.00 UUR Voorzitter: M. van ‘t Veld (burgemeester) Namens de raad: J. van Hoorn (GroenLinks), F. Folkerts (GroenLinks), E. Hillekens (GroenLinks), J. Jones (GroenLinks), B. Leemhuis (GroenLinks), S. Middelhuis (GroenLinks), C. Nieuwenhout (GroenLinks), P. Swart (GroenLinks), T. van de Vendel (GroenLinks), J. van Veen (PvdA), I. Huitema (PvdA), R. Gierkink (PvdA), R. Pestman (PvdA), J. Scoop (PvdA), R. Tjepkema (PvdA), J. Lo-A-Njoe (D66), M. Gietema (D66), M. Martinez Doubiani (D66), A. Poelstra-Bos (D66), T. Rustebiel (D66), W. Pechler (PvdD), J. Bosma (PvdD), B. Hekkema (PvdD), T. van Zoelen (PvdD), Y. Menger (Stadspartij 100%), M. Sloot (Stadspartij 100%), H. Moerkerk (Stadspartij 100%), N. Hilboesen (Stadspartij 100%), D. Brandenbarg (SP), J. Huisman (SP), F. Mertens (SP), H. de Waard (SP), I. Jacobs (VVD), E. Akkerman (VVD), R. Heiner (VVD), D. Swets (Student&Stad), O. van Schagen (Student&Stad), P. Vermerris (Student&Stad), P. Rebergen (ChristenUnie), L. Dwarshuis (ChristenUnie), J. de Haan (CDA), E. Armut (CDA), L. van der Laan (PvhN), E. Bernabela (PvhN), K. Blauw (PVV) Namens het college: M. Wijnja (wethouder), C. Bloemhoff (wethouder), K. de Wrede (wethouder), E. Eikenaar (wethouder), I. Jongman (wethouder), P. Broeksma (wethouder), R. van Niejenhuis (wethouder), M. Molema (wethouder) Namens de griffie: J. Spier

Raadsvergadering 1. Opening en mededelingen 00:15:19

Voorzitter: Goedemiddag bij deze raadsvergadering. Welkom aan de raadsleden, het college, alle mensen op de publieke tribune en de mensen die met ons meekijken en luisteren. Een speciaal welkom aan onze gasten van de raad vandaag en dat zijn de mensen die de cursus 'Politiek actief voor de gemeente' hebben gedaan. Fijn dat jullie erbij zijn vandaag. Wij beginnen zo met de inhoud van deze agenda. Wij schorsen de vergadering om half zeven om een hapje te eten. We kijken dan hoever we gekomen zijn. Ik begrijp net dat de wens van veel mensen is om niet een uur maar 45 minuten te pauzeren en daarna verder te gaan. Is dat voor iedereen akkoord?

2. Vaststellen agenda 00:16:08

Voorzitter: Dat heb ik gecheckt en dan kom ik bij het vaststellen van de agenda. Er is vanmiddag in het presidium afgestemd dat het raadsvoorstel Wijkvernieuwing 2

Lewenborg - Kredietaanvraag JOP als hamerstuk toegevoegd kan worden. Dat wordt hamerstuk vijf. 00:16:33

Voorzitter: Wij hebben een bijdrage van onze stadsdichter, dus zij zal zo een gedicht voordragen. Eerst check ik of er verder opmerkingen zijn bij de agenda of dat we die zo kunnen vaststellen? Ja, die kunnen we zo vaststellen. 00:16:50

Voorzitter: Dan zou ik nu graag het woord geven aan onze stadsdichter Esmé van den Boom. 00:17:08

Huisdichter Esmé van den Boom: Het gedicht heet: 'Doe die deur open'. Dat is naar Gerrit Kouwenaar, dus ik zal eerst met een stukje uit zijn gedicht beginnen. 00:17:16

Huisdichter Esmé van den Boom: Doe die deur open! Doe nu toch die dichte deur open. Doe nu toch dat kleine elastiekje af van dat grote pak brood. 00:17:28

Huisdichter Esmé van den Boom: Dat is dus Gerrit Kouwenaar. 00:17:31

Huisdichter Esmé van den Boom: Van huis uit zijn we vluchtdieren. We bouwen een hol, een routine, rapen onszelf op bij tegenslag en zijn sterk als het moet. We volgen de BHV-cursus en de richtlijnen. We tillen ons hoofd op van het kussen, waar we het gisteravond neer hebben gelegd en verlangen nog voor de dag is begonnen, naar het volgende moment, dat onze wang het sloop weer raakt. Onderzoek wijst uit dat de tijd sneller gaat wanneer je vertrouwde paden bewandelt. Een herhaling van zetten, doet de wijzers je momenten als zoutkorrels in je Brinta roeren tot je ze niet meer kunt voelen op je tong. We zouden het soms bijna vergeten, maar we mogen anders leven door te kijken of te lezen. Het luisteren, spelen en tekenen is leren dat er meer is dan slapen, eten, doorlopen, meer dan wat er in de agenda paste. Kijken vanaf een rood pluche stoel naar alle mogelijkheden van een uur, een dag, een levensloop kunnen tranen laten om het licht, net in de hoek van een doek, groene penseelstreek of pianosnaar heel zacht beroerd. 00:19:00

Huisdichter Esmé van den Boom: Een woord dat danst op het papier. Een voet voor een voet voor een voet op de zwarte theatervloer. De sprong, de nood, die tot in je ruggenmerg kan reiken. Om de mogelijkheden tussen je tanden te voelen knisperen, moet je soms de lepel uit de pap laten. Uit de la, doe die deur open en ga de hoek om. Steek eerst je tong uit. Dat wil zeggen, je hoeft maar te proeven voor je je wang op het kussen legt. Voor het jaar om is en de gordijnen sluiten, ga je naar buiten, haalt uit een koptelefoon of zaal of openbare ruimte een frisse neus en komt terug. Je jaszakken vol met extra tijd zie je juist de plek waarin je blijven kunt. Juist het moment dat je opnieuw liet kijken. Dank u wel. 00:20:10

Voorzitter: Dank je wel. Esmé. Wij hebben onlangs kennis met elkaar gemaakt. Dat 3

was een mooi gesprek. Mooi dat je het hier nu kon voordragen. Fijn dat je er was. Dank je wel.

3. Benoemingen -

Benoeming Rob de Waard als woordvoerder voor Stadspartij 100% voor Groningen

00:20:23

Voorzitter: Wij gaan nu over tot de benoeming van Rob de Waard als woordvoerder van de Stadspartij 100% voor Groningen. Hij mag nu naar voren komen, denk ik. Mooi, gaan wij allemaal staan? 00:21:03

Voorzitter: Ik verklaar dat ik, om tot fractiewoordvoerder benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als fractiewoordvoerder naar eer en geweten zal vervullen. Dat verklaar en beloof ik. 00:21:47

De heer De Waard (Stadspartij 100% voor Groningen): Dat verklaar en beloof ik. 00:21:47

Voorzitter: Van harte gefeliciteerd. 00:21:58

Voorzitter: Nog één moment. Ik wens je natuurlijk veel succes, wijsheid en ook plezier hier in ons midden. Ik stel voor dat we straks, als we gaan eten, de felicitaties doen en dat we nu verder gaan met de raadsvergadering. Je krijgt nu een felicitatie door de bode aangereikt. 00:22:22

Voorzitter: Sinds vorige week zijn het geen bloemen meer. Die bijdrage van de Partij voor de Dieren heeft wel wat teweeggebracht. Ik vertelde dinsdag in het college dat ik, nadat ik Sinterklaas heb mogen verwelkomen, over de markt heel haastig langs de bloemenstand liep, omdat ik opeens nadacht over hoe kun je nu iets aanschaffen wat voor je ogen sterft, alsof je je eigen hospice hebt. Ik kwam thuis en zei: "Geen bloemen meer". Dat doen wij hier ook niet, want die motie is aangenomen. Het was een motie van GroenLinks, sorry. De hospice zat in de bijdrage van de Partij voor de Dieren. Nu ja, u was er allemaal blij mee. Mag ik dat zo constateren? Ik heb dus geen bloemen gekocht.

4. Initiatiefvoorstellen 5. Conformstukken 00:23:10

Voorzitter: Even kijken. Wij komen nu bij de conformstukken.

a. Aanvullend krediet korfbalveld 1 sportpark de Verbetering Voorzitter: Is conformstuk 5a akkoord voor iedereen?

4

b. Zienswijze Meerjarenkoers 2024-2028 Veiligheidsregio Groningen Voorzitter: Bij 5b is een stemverklaring van de Stadspartij. 00:23:31

Mevrouw Menger (Stadspartij 100% voor Groningen): Dank u wel, Voorzitter. Het is meer een opmerking. Mijn fractie heeft het als enigszins lastig ervaren dat de onderliggende stukken te laat naar de raad zijn gestuurd. Dat wilde ik bij deze even opmerken. 00:23:47

Voorzitter: Verder akkoord voor iedereen? Ja.

c. Herinrichting Meerweg Haren Dan 5c: Herinrichting Meerweg Haren. Akkoord voor iedereen? Dan is het vastgesteld.

d. Versnelling opgaven gezondheid Voorzitter: 5d: Versnelling opgave gezondheid. Akkoord, is vastgesteld.

e. Kredietaanvraag Heerdenaanpak Voorzitter: 5e: Kredietaanvraag Heerdenaanpak. Daar is een stemverklaring namens de Partij van de Arbeid. 00:24:13

De heer Tjepkema (PvdA): Dank, Voorzitter. Twee miljoen investeren in Beijum en het is een conformstuk, dat betekent in ieder geval een mooi breed draagvlak. We willen er toch nog wat aandacht aan besteden. Het is een mooie en brede aanpak voor Beijum; de openbare ruimte samen met de inwoners, de verduurzaming van woningen en de sociale problematiek aanpakken. Als Partij van de Arbeid zijn we echt trots op dat soort plannen. We zien graag meer zulk soort wijkvernieuwingsplannen. Bijvoorbeeld in Beijum voor het winkelcentrum, maar ook zeker in die andere wijkvernieuwingswijken die dat hard nodig hebben. 00:24:43

Voorzitter: Is het verder akkoord voor iedereen? Aldus vastgesteld.

g. Benoeming nieuwe leden raad van toezicht Openbaar Onderwijs Groningen 2024 00:24:46

Voorzitter: Dan geen 5g: Benoeming nieuwe leden raad van toezicht Openbaar Onderwijs Groningen. Akkoord.

h. Wijkvernieuwing Lewenborg – Kredietaanvraag JOP 00:24:51

Voorzitter: Dan tot slot 5h: Wijkvernieuwing Lewenborg - Kredietaanvraag JOP. Daar is een stemverklaring van D66. 00:25:01

Mevrouw Gietema (D66): Dank voor het woord. D66 vindt het belangrijk dat we investeren in jongeren. Alle jongeren moeten een eerlijke kans hebben om zich te ontwikkelen. Het is een heel logisch besluit om te investeren in een 5

jongerenontmoetingsplek in Lewenborg. De locatie lijkt logisch en het krediet is goed onderbouwd. Wij willen hier een korte woordmelding doen, omdat we vanmiddag pas besloten hebben dit stuk op de agenda te plaatsen. D66 wordt geacht voor te stemmen, maar doordat de kredietaanvraag laat op de agenda is geplaatst, hebben omwonenden het stuk misschien gemist en niet de kans gehad om hierover in te spreken. We willen het college meegeven om in ieder geval in de stappen richting realisatie extra aandacht te besteden aan het gesprek en de communicatie met omwonenden. 00:25:49

Voorzitter: Dank u wel. Verder voor iedereen akkoord?

f. Voorstellen (Co)investeringsfonds 2025 00:25:53

Voorzitter: Ik ben f vergeten, dat moeten we rechtzetten. 5f: Voorstellen (Co)investeringsfonds 2025. Ook voor iedereen akkoord?

6. Bespreekstukken a. Programma water en riolering -

M02: Waterkwaliteit

-

M03: Gemeentelijke 20% water besparen

-

M06: ‘Ik zit op rozen in het riool’

00:26:00

Voorzitter: Dan hebben we de conformstukken met elkaar vastgesteld en komen we bij de bespreekstukken. We beginnen met Programma water en riolering. Ik geef graag eerst het woord aan de Partij van de Arbeid. Partij van de Arbeid. Ik moet ergens beginnen. 00:26:21

Mevrouw Pestman (PvdA): Dat is prima, dan neem ik het wel. Bij dit programma zijn een aantal moties ingediend. Misschien is het handig als de motie eerst wordt toegelicht of wilt u direct weten hoe wij erin staan? 00:26:36

Voorzitter: Dat kan ook. Wat u met elkaar heeft afgesproken, is dat dit debat zich toespitst op reacties op de moties die zijn ingediend, omdat alle andere dingen in eerdere beraadslagingen al aan de orde zijn geweest. Ik kijk even naar de griffier, want ik vind dat u wel een punt heeft. Wellicht is het handig als ze eerst worden toegelicht, want dat praat makkelijker met elkaar. D66 krijgt het woord. 00:27:08

Mevrouw Poelstra-Bos (D66): Dank u wel, Voorzitter. Fijn dat ik de kans krijg om de moties toe te lichten. Voorzitter, we gaan met dit programma goede stappen zetten in de vernieuwing van de riolering. Daarmee gepaard gaat een hele nieuwe fase van waterberging om ons goed voor te bereiden op de toekomst. D66 staat voor een gezonde bodem en schoon water. Ik ben blij dat het college inzet op water en bodem, sturend als leidraad in haar waterbeleid, ondanks het feit dat het Rijk water en bodem niet meer sturend wil laten zijn en alleen maar rekening wil houden met. Er is echter nog steeds een hoop te doen als het gaat om waterbesparing en waterkwaliteit. Om onze gemeente in de toekomst te voorzien van schoon drinkwater 6

hebben we grote uitdagingen. Ons water raakt meer en meer vervuild en het kost steeds meer moeite en geld om het te reinigen, zodat wij genoeg drinkwater hebben. 00:27:56

Mevrouw Poelstra-Bos (D66): We moeten meer aanboren, maar ook dat wordt steeds moeilijker. Daarom willen we ons eerst richten op besparing en een betere kwaliteit. Dat de schadelijke stoffen die er nu inkomen, zoals PFAS, microplastics en medicijnresten er aan de voorkant niet inkomen. Wij vinden het een goede zaak dat we gaan kijken naar een tarievendifferentiatie. Het principe van de vervuiler betaalt, juichen wij toe. Het betekent echter ook dat de gemeente meer moet doen, omdat de gemeente een grootverbruiker is. Nationaal plan van Aanpak Drinkwaterbesparing stelt dat grootverbruikers het doel hebben om 20% te besparen in 2035. Dat geldt ook voor ons, daarom dienen wij een motie in om de gemeente meer water te laten besparen... 00:28:40

Voorzitter: Als u één moment heeft? Er is een interruptie van de VVD. 00:28:45

De heer Heiner (VVD): Dank, Voorzitter. Wellicht deden we het in 2016 en 2019 al heel goed. Wij zijn vooral benieuwd of we het nu heel slecht doen of deden we het toen al heel goed? Is 20% een goed streefgetal? Moet dat niet vijftien zijn of misschien juist wel 45 bij wijze van spreken? 00:29:02

Voorzitter: D66. 00:29:04

Mevrouw Poelstra-Bos (D66): Voor mij is het doel van 20% niet heilig, maar je moet op een bepaald streefgetal uitkomen. Wij vinden het belangrijk om in ieder geval alle mogelijke acties daarop te doen. We hebben begrepen, als je met zijn alleen in een ketenaanpak zit, dat je ieder je eigen deel moet doen. Tegelijkertijd helpt het ook. Hoe meer we besparen, hoe minder hoog onze kosten zijn als wij op tarievendifferentiatie overstappen. Ik denk dat dit ook een hele grote drijfveer zou kunnen zijn. Hoe minder water we gebruiken, hoe meer kosten we besparen. Daarnaast moet, afgezien van besparen, het water al schoon zijn voordat het bij de waterzuivering komt. 00:29:46

Mevrouw Poelstra-Bos (D66): Daarom willen wij heel graag de brandbrief steunen die de waterschappen hebben verstuurd naar het Rijk. Ze pleiten daarin voor een totaal verbod op PFAS en meer actie in een concrete PFAS-aanpak. Wij steunen de waterschappen hierin. Ik hoop dat de andere fracties daarachter willen staan en stoffen, zoals PFAS en andere schadelijke stoffen zoals medicijnresten en microplastics, in een gezamenlijke keten willen blijven bestrijden, zodat wij minder kosten hebben aan het schoonmaken van ons drinkwater. 00:30:19

Mevrouw Poelstra-Bos (D66): Zal ik als laatste ook de motie van Student en Stad toelichten of komt dat later? Onze eigen visie daarop. Wij vinden het op zich een sympathieke motie. Ik had eerder in de commissie gevraagd, waarom we nog niet 7

sparen. Ik was heel erg tevreden met het antwoord van de wethouder. Om nu al de rioolheffing te verhogen vinden wij wat voorbarig. Daarom zullen we tegenstemmen. 00:30:49

Voorzitter: Dank u wel. Student en Stad. 00:30:51

De heer Van Schagen (Student en Stad): Dank u wel, Voorzitter. Allereerst willen wij voor het programma water en riolering onze waardering uitspreken naar het college. We denken dat hier een goed programma ligt, waarin klimaatadaptatie integraal wordt meegenomen. Mijn fractie worstelde echter met de financiële paragraaf. We weten namelijk dat er in 2030 en 2034 grote vervangingsopgaven op ons wachten, die natuurlijk ook veel geld kosten. Aangezien we volgens de wet al onze kosten voor water en riolering moeten dekken uit onze belastinginkomsten van rioolheffing betekent dit dus ook dat we hiervoor helaas de lasten van onze inwoners in de toekomst moeten gaan verhogen. We hebben twee opties. Of we beginnen vanaf de eerste de beste begroting met sparen, waardoor we de lastenverhoging geleidelijk aan kunnen doorvoeren naar onze inwoners. Of we beginnen over vier, vijf, misschien zes jaar met sparen, wat betekent dat we de lasten van onze inwoners in een paar jaar tijd met veel hogere percentages moeten gaan verhogen. Het college kiest, om voor ons nog steeds niet uitlegbare redenen, voor de tweede optie. Vandaar onze motie. Wij vinden dat je een belastingverhoging niet moet uitstellen, als je weet dat die eraan zit te komen. 00:32:18

Voorzitter: Een interruptie van de Partij voor de Dieren. 00:32:20

De heer Pechler (Partij voor de Dieren): Dank, Voorzitter. Die investeringen zijn een bepaald bedrag. Als je daar nu voor begint te sparen of in de toekomst een lening voor neemt en de kapitaallasten dekt uit rioolheffing, is dan niet het enige verschil de rente? Rente betaal je natuurlijk niet over je spaargeld, maar wel over een lening. Voor de rest zou het toch geen verschil uitmaken voor het investeringsbedrag? 00:32:43

Voorzitter: Student en Stad. 00:32:45

De heer Van Schagen (Student en Stad): Hier bevestigt u mijn punt over die lening, daar betaal je rente over. Dat zijn weer extra kosten die je gaat maken, die ook weer, zoals ik net uitlegde, boven op de lasten komen. Het is dus juist niet de bedoeling dat je hier geld voor gaat lenen, want dat lenen kost geld. Dat was mijn toelichting voor de motie. 00:33:03

De heer Van Schagen (Student en Stad): Dan ga ik nog kort in op de twee moties van D66. Allereerst de motie M 02: 'Waterkwaliteit'. Hier zullen wij tegenstemmen. We zijn tegen PFAS, maar wij denken dat we niet op de stoel van de waterschappen moeten gaan zitten. Daarnaast is het een lobbymotie voor een lobby die volgens mij al loopt, maar hiervoor wacht ik het antwoord van de wethouder af.

8

00:33:29

De heer Van Schagen (Student en Stad): Dan de motie M 03: 'Gemeentelijk 20% water besparen', ook van D66. Hier zullen wij voorstemmen. Drinkwater is immers een kostbaar goed. Zoals we vorige week ook al aangaven, als je naar een ander wijst, moet je eerst met twee vingers naar jezelf wijzen. Dank u wel. 00:33:47

Voorzitter: Dank u wel. Ik kijk rond wie wil reageren in eerste termijn. Partij voor de Dieren. 00:33:55

De heer Pechler (Partij voor de Dieren): Dank, Voorzitter. Ik vervang bij dit agendapunt mijn fractiegenoot Bart Hekkema die voor werk in Heerlen is. Ik benijd hem niet. Dan zit ik toch liever hier in Groningen. Het water- en rioleringsprogramma zelf is afdoende besproken tijdens de meningsvormende sessie, dus ik zal me nu beperken tot de moties. Wij hadden zelf eerst ook een motie ingediend, getiteld 'Stairway to heaven' om de sterfte onder padden en andere amfibieën die in putten terechtkomen terug te dringen. Per jaar overlijden er in Nederland tot één miljoen amfibieën in kolken. Door trapjes te plaatsen op plekken, waar veel amfibieën oversteken, stijgt die overlevingskans maar liefst tot 95%. In 2013 vroeg GroenLinks hier al terecht aandacht voor middels schriftelijke vragen, maar helaas moeten we constateren dat het sindsdien niet is opgepakt, terwijl het biodiversiteitsverlies onder amfibieën in Nederland nog groter is dan bij andere dierklassen. 00:34:40

De heer Pechler (Partij voor de Dieren): Het probleem bij onze motie was echter dat het op dit moment nog niet duidelijk is om hoeveel kolken het gaat. Er wordt momenteel een onderzoek in onze gemeente uitgevoerd naar de verspreiding van amfibieën door Bureau Waardenburg. We hebben de motie voor nu aangehouden en van het RIS gehaald om volgend jaar dat onderzoek te agenderen en de motie met een helder kostenoverzicht alsnog in te dienen. 00:34:58

De heer Pechler (Partij voor de Dieren): We dienen motie twee over waterkwaliteit van D66 mede in, omdat de ernst en schaalgrootte van PFAS-verontreiniging in ons water voor zowel dierenleven als voor onze eigen watervoorziening niet onderschat mag worden. Voor M 03 wachten we het preadvies van het college af. Van M 06 zijn we geen voorstander. In dit rioleringsprogramma zijn de investeringen nog niet aan de orde en om dan al tien jaar vooruitlopend de woonlasten te verhogen, is iets waar wij niet voor kiezen. Tot zover, Voorzitter. 00:35:23

Voorzitter: Dank u wel. Wie zou dan het woord willen? GroenLinks en daarna de VVD. 00:35:29

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): Dank u wel. We hebben het inderdaad in de meningsvormende sessie al ruimschoots gehad over belang van dit voorstel en het belang van zorgvuldig kijken wat klimaatverandering met ons riool- en waterstelsel in Groningen gaat doen. Dat ga ik niet nog een keer doen, hoe leuk ik dat zelf ook vind. Als we naar de moties kijken, zijn we ten eerste erg blij met het initiatief van de Partij 9

voor de Dieren om wel aandacht te vragen voor deze amfibieën. Het is namelijk zonde als we met kleine aanpassingen wat zouden kunnen doen. We kijken uit naar de bespreking, die nog daarover komt. 00:36:04

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): Wat betreft de moties van D66. Wij hechten ook erg veel belang aan schoon drinkwater. Dat is een vitale levensbehoefte van ons allemaal. Het is ondertussen al zo lang bekend dat PFAS daar een slechte rol in speelt en dat het echt niet zomaar weggaat uit de natuur. Zoals Student en Stad zei, elke speler heeft zijn eigen rol te spelen. Wij als gemeente hebben bijvoorbeeld een rioolzuivering en we hebben natuurlijk ook een hoop grond in de gemeente. Het is voor ons allemaal belangrijk dat PFAS zoveel mogelijk wordt uitgebannen en dat we met zijn allen heel goed kijken naar hoe dit probleem in de maatschappij zich verder ontwikkelt. Daarom dienen we deze motie mede in. 00:36:49

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): Daarnaast hebben wij al eerder veel aandacht gevraagd voor waterbesparing, onder andere met de motie over stoppen met het sproeien van drinkwater voor het schoonmaken van de Vismarkt. Dit ligt een beetje in die lijn. We willen graag dat de gemeente, net als alle andere inwoners en bedrijven, goed kijkt hoe water bespaard kan worden. Water wordt namelijk een heel belangrijke grondstof in de toekomst. 00:37:13

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): Dan nog even over de motie van Student en Stad. Onze mening is dat het begrotingstechnisch logischer is om zoiets in te dienen bij de daadwerkelijke begroting in plaats van de week daarna. We sluiten ons verder aan bij de beweegredenen van de Partij voor de Dieren. Dat was het. 00:37:31

Voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik nu graag het woord aan de VVD. 00:37:34

De heer Heiner (VVD): Dank, Voorzitter. Wij vinden het vervangen van riolering een echte kerntaak van de overheid, dus we zijn blij met het plan. De motie 'Waterkwaliteit' vinden we een lobbymotie en we zien de toegevoegde waarde hier niet van. We vragen ons ook af wat er gaat veranderen, als wij dat hier op dit moment aannemen. Verder maken we ons grote zorgen over de tarievendifferentiatie, die aangekondigd is in het plan. Dit kan voor verhoogde kosten zorgen voor bijvoorbeeld grootverbruikers, zoals het UMCG. Echter, ook lokale ondernemers die veel water gebruiken, kunnen we hiermee onze gemeente uitjagen. Dat is wat ons betreft niet goed. Echter, daar komen we later nog een keer over te spreken als er een uitgewerkt plan ligt. Dan zullen we daar verder over in discussie gaan. 00:38:16

De heer Heiner (VVD): Over de motie van Student en Stad vragen we ons af waarom dat nu ineens wordt aangekondigd en bij heel veel andere dingen niet wordt gedaan. Waarom wordt ervoor gekozen om dat nu wel te doen?

10

00:38:29

Voorzitter: Ik zag eerst de interruptie van de ChristenUnie en daarna kom ik bij Student en Stad. ChristenUnie. 00:38:35

De heer Dwarshuis (ChristenUnie): Dank u, Voorzitter. Ik ken de VVD als een partij die het liefst de lasten voor inwoners zo laag mogelijk houdt. Als we niet gaan differentiëren, betekent het dat een groter deel, zoals nu ook gebeurt, bij de inwoners komt te liggen. Vindt u het niet het overwegen waard om wel te differentiëren en naar gebruik te laten betalen? 00:38:56

Voorzitter: VVD. 00:38:56

De heer Heiner (VVD): Voorzitter, we moeten ons heel bewust zijn van het effect dat dit kan hebben op onze economie en op het vestigingsklimaat in de stad. Als namelijk vervolgens alle ondernemers onze stad uitgaan, zitten we echt met de gebakken peren. 00:39:08

Voorzitter: Student en Stad bij interruptie. 00:39:11

De heer Van Schagen (Student en Stad): Ik heb net geprobeerd toe te lichten waarom wij willen gaan sparen voor de vervangingsinvesteringen binnen het systeem van de rioolheffing. Binnen het systeem van de rioolheffing moeten we alle kosten die we maken, dekken uit de belasting die we innen op riool. Het is een 100% dekkend systeem. Wij weten dat de kosten, die we gaan maken, eraan zitten te komen. Ik zie bedragen tussen de 20 en de 25 miljoen en dat is alleen voor 2034. We weten dat het eraan zit te komen en we weten dat we daarvoor ook de lasten moeten verhogen. Waarom spreiden we die lastenverhoging niet uit over al die jaren tot en met 2034 in plaats van dat we dit uitstellen naar de volgende collegeperiode en dat we dan in één keer, binnen een paar jaar, de lasten heel veel gaan verhogen? Dat is toch heel gek! 00:39:59

Voorzitter: VVD. 00:40:00

De heer Heiner (VVD): Voorzitter, ik snap de uitleg, maar dit is de begrotingssystematiek waar we mee werken. Bijvoorbeeld bij investeringen in de afvalstoffenheffingen doen we dat ook niet. Mijn vraag: waarom doen we het nu ineens wel? Bij investeringen die we dekken vanuit de afvalstoffenheffingen heeft u dit niet voorgesteld. 00:40:15

Voorzitter: Student en Stad. 00:40:17

De heer Van Schagen (Student en Stad): Als ik het goed begrijp, vindt u het een heel goed idee, maar vraagt u zich af waarom we dit niet vaker doen. 11

00:40:20

Voorzitter: De VVD. 00:40:25

De heer Van Schagen (Student en Stad): Voorzitter, we zijn vooral heel benieuwd naar de uitleg van het college. Volgens mij hebben heel veel ambtenaren heel hard gewerkt om dit op deze manier vorm te geven. Als het college straks zegt, we hebben er nog eens over nagedacht, wat een geweldig idee, dan kunt u op onze steun rekenen. 00:40:40

Voorzitter: We zijn heel benieuwd. Wie wil nog het woord voeren? Partij voor het Noorden. 00:40:45

Mevrouw Bernabela (Partij voor het Noorden): Bedankt. Er is al uitgebreid in de sessie over gesproken en we kunnen ons helemaal aansluiten bij het mooie verhaal van D66. We staan ook op de motie 'Waterkwaliteit'. Dat is toch een heel probleem en daar kan niet genoeg aan gedaan worden. Samenwerken is daar zeker heel erg belangrijk in. 00:41:17

Mevrouw Bernabela (Partij voor het Noorden): Met gemeentelijke waterbesparing kunnen we echt bezig, want volgens mij wordt er nog veel te veel schoon water gebruikt in plaats van regenwater of misschien minder gezuiverd water voor verschillende onderdelen. 00:41:35

Mevrouw Bernabela (Partij voor het Noorden): Bij de motie 'Ik zit op rozen in het riool' wachten we het antwoord van het college af. Bedankt. 00:41:46

Voorzitter: Dank u wel. Partij van de Arbeid. 00:41:49

Mevrouw Pestman (PvdA): Dank u, Voorzitter. Wij steunen beide moties van D66. De motie van Student en Stad is sympathiek, maar het is ons duidelijk geworden via de wethouder, dat het op dit moment nog niet nodig is. Dank daarvoor. 00:42:03

Voorzitter: Dank u wel. SP. 00:42:08

De heer Brandenbarg (SP): Dank, Voorzitter. Ook mijn fractie heeft in de commissie al aangegeven dat wij het riool belangrijk publiek werk vinden en wat de effecten daarvan zijn op onze gezondheid. Laat ik ook zeggen, dat het toch de woonplaats van de Teenage Mutant Ninja Turtles is, dus dat het voor mij nog extra belang heeft. Ook mijn fractie vindt dat we alles moeten doen aan die aanpak van PFAS in ons drinkwater. U kent het standpunt van de SP daarin: verbiedt die grootvervuilers, pak ze keihard aan en stuur ze desnoods het land uit. We hebben er niet zo heel veel vertrouwen in dat dit kabinet grote bedrijven ook maar één strobreed in de weg gaat leggen, dus elke oproep om dat wel te doen en om daar wat aan te doen, zullen wij 12

steunen, ook al lijkt het wellicht een lobbymotie. Ik heb vorige week gehoord dat het soms heel effectief kan zijn, dus wij steunen dat van ganser harte. 00:43:06

De heer Brandenbarg (SP): Water besparen zijn wij altijd voor. Wij zijn ook voor het gedifferentieerd belasten naar gebruik. Althans, als het over water gaat. Niet als het over afval gaat, maar dat weet u ook wel, omdat we hier vooral grote bedrijven mee willen pakken. Grootverbruikers gaan echt niet voor een paar tientjes de stad uit en anders wens ik het UMCG erg veel succes met hun boeltje oppakken en ergens anders heen gaan, omdat ze 200 euro moeten betalen. Dan moet ik qua werkplek mee, dus laat ik deze oproep niet doen. Ik draai het bij deze terug. Tot slot stemmen wij tegen de motie van Student en Stad. Ik laat het hierbij. 00:43:52

Voorzitter: Dank u wel. Partij voor de Vrijheid. 00:43:58

Mevrouw Blauw (PVV): Dank u wel, Voorzitter. We kunnen kort zijn over dit programma. Wij gaan voorstemmen. Het is een nutsvoorziening en het is essentieel dat het goed werkt. Dat vinden wij heel belangrijk. Wij dienen de motie over waterbesparing van D66 mee in, een hele goede motie. 'Waterkwaliteit' idem. Bij de motie van Student en Stad 'Ik zit op rozen in het riool' zullen wij tegenstemmen. Dat is een beetje in lijn met de woordvoering van D66. Wij vinden dat we al genoeg gemeentelijke belastingen betalen. Eén van de grootste problemen is dat gemeenten hun afschrijvingen niet goed regelen en daarom niet sparen voor toekomstige noodzakelijke uitgaven. De vraag die wij hebben, als we hiervoor niet eens sparen en afschrijvingen niet regelen, hoe zit het dan bij andere zaken? Er zijn veel meer taken qua onderhoud die de gemeente verplicht is om te doen. Hier laat ik het bij. 00:44:51

Voorzitter: Dank u wel. ChristenUnie. 00:44:55

De heer Dwarshuis (ChristenUnie): Voorzitter, water is een heel belangrijk goed in onze samenleving. Dat was het al en dat is het. Daar zijn we in het verleden niet altijd zuinig mee omgaan en het is goed dat dit programma de lijnen uitzet voor hoe we als gemeente water opvangen, water verwerken en water zuiveren. Dat is voor onze partij een manier om goed te zorgen voor de schepping. De twee moties van D66 sluiten daar goed bij aan om samen met alle andere instanties, die staan voor goed water, te kijken hoe we vervuiling van het water kunnen terugdringen en hoe we minder water kunnen verbruiken. Die beide moties steunen wij. 00:45:37

De heer Dwarshuis (ChristenUnie): Bij de motie van Student en Stad om nu alvast gaan sparen en de tarieven omhoog te doen, zullen wij tegenstemmen. 00:45:48

Voorzitter: Dank u wel. Student en Stad. 00:45:52

De heer Van Schagen (Student en Stad): Dank u wel, Voorzitter. Wij kennen de ChristenUnie als een financieel degelijke partij. Mijn vraag aan de ChristenUnie: is 13

het financieel degelijk om een belastingverhoging, waarvan je weet dat die eraan zit te komen, uit te stellen naar de volgende collegeperiode? 00:46:10

Voorzitter: De ChristenUnie. 00:46:12

De heer Dwarshuis (ChristenUnie): Dank, Voorzitter. Die belastingverhoging zit er aan te komen, als wij daar over tien jaar over gaan stemmen. Daar gaan we zelf over. We moeten meer investeren, dat is de verwachting. Echter, over een periode van tien jaar nu al de lasten verhogen en huishoudens zwaarder belasten, terwijl we nog niet weten of we het op de langere termijn misschien slimmer of anders kunnen doen of de ramingen anders gaan uitvallen in een periode van tien jaar, lijkt het ons geen goed idee. Met tijd komt raad. 00:46:43

Voorzitter: Student en Stad bij interruptie. 00:46:45

De heer Van Schagen (Student en Stad): Ik snap niet helemaal wat de ChristenUnie zegt. U zegt: "Over tien jaar gaan we erover stemmen", maar over tien jaar moeten we dat geld hebben vanuit het systeem. Het is een gesloten systeem. We moeten dat geld dan hebben, want dan zijn die investeringen. U zegt, dan moeten we het vervangen en investeren over tien jaar, Echter, zoals net al gezegd, kosten zijn lastig in dit systeem. Kosten maken, is lasten verhogen. Wilt u niet liever lasten verhogen over een langere periode en elk jaar een klein beetje? Of heeft u liever dat we binnen twee jaar die lasten in één keer met tientallen procenten omhoog gooien? 00:47:18

Voorzitter: ChristenUnie. 00:47:20

De heer Dwarshuis (ChristenUnie): Dank, Voorzitter. Ik heb geleerd dat wij alles, wat wij aan rioolheffing ophalen, moeten uitgeven aan de riolering. Dat is hartstikke goed, want het houdt de lasten een beetje beperkt en dan kunnen we niet gaan shoppen met belastinggeld wat onze inwoners daarvoor hebben gegeven. U zegt: "Dan moeten we dat nu alvast naar voren trekken". Daar ben ik het niet mee eens. Zoals meneer Heiner ook aangaf, als gemeente investeren we op het moment dat we een investering te doen hebben. Dan nemen we de kapitaallasten op in de begroting en zetten daar dekking tegenover, dus dat hoeven we nu niet te doen. 00:47:52

Voorzitter: Dank u wel. Nog andere bijdragen? Nee, dan ga ik graag naar de wethouder. Wethouder Wijnja. 00:48:00

Mevrouw Wijnja: Dank u wel, Voorzitter. De verwachtingen zijn bij sommige mensen hooggespannen. Ik ga mijn best doen om daar een beetje aan tegemoet te komen. Eerst vanuit de kant van het college nog dank aan de raad voor de brede steun voor dit plan. Het is door velen gememoreerd, maar schoon water - we nemen het wel eens voor lief, want je doet de kraan open en het is er - is niet vanzelfsprekend. Het gaat niet vanzelf en er zijn verschillende bedreigingen die in de moties, die vandaag 14

worden ingediend, heel duidelijk naar voren komen. Ik begin met motie twee, M 02, van D66 en een aantal andere partijen over de waterkwaliteit. Ik zat net naar het debat te luisteren en dacht: ik heb een memo gemist over dat lobbymoties ineens geen ding meer zijn. 00:48:50

Mevrouw Wijnja: De vraag werd gesteld of dit zin heeft. Ik denk dat het vooral belangrijk is om te kijken naar wat nu precies de inhoud van het verzoek aan het college is. Als je kijkt naar het belang van waterkwaliteit, wordt de waterkwaliteit wel eens voor lief genomen. Alsof dat vanzelf gaat, terwijl we weten dat onder andere PFAS een enorme bedreiging is voor de kwaliteit van ons drinkwater. De waterschappen kunnen alles en iedereen gebruiken in deze strijd, zoals D66 terecht verwoord. Dan citeer ik een niet nader te noemen collega van mij: "Bij bepaalde onderwerpen helpt het echt enorm als een meerderheid van de raad zegt dat ze het belangrijk vinden en het college vraagt om dat te gaan doen". Natuurlijk is dit in de overleggen met de waterschappen iets wat wij meegeven, maar je geeft daar wel degelijk zwaarte aan. Het is een heel belangrijk onderwerp, dus oordeel raad op deze motie. 00:49:50

Mevrouw Wijnja: Dan motie drie, M 03, 'Gemeentelijk 20% water besparen'. U weet, Voorzitter, dat dat wij duurzaamheid in algemene zin, maar ook zuinig omspringen met drinkwater heel belangrijk vinden. Het nemen van waterbesparende maatregelen is daar een voorbeeld van. Eenieder van u die zegt, dat de gemeente daarin een belangrijke functie en ook een voorbeeldfunctie heeft, heeft helemaal gelijk. We zijn daar natuurlijk al mee bezig. Bijvoorbeeld in de sportvoorzieningen worden waterbesparende douches aangebracht en op het moment dat we gootonderhoud plegen of nieuwe gebouwen gaan plannen, houden we altijd rekening met dit vraagstuk en nemen we waterbesparende maatregelen. Wat we natuurlijk wel kunnen doen, is dat een behoorlijke slag concreter maken zonder dat het extra capaciteit kost. De vraag is vooral, hoeveel werk moeten we hierin steken en gaat het niet ten koste van de daadwerkelijke maatregel. Daar hebben we naar gekeken, dus dat zou kunnen. We gaan kijken hoe we dat in lopende programma's een plek kunnen geven. Op het moment dat u ons die ruimte gunt, kan ik die motie oordeel raad geven. 00:51:01

Mevrouw Wijnja: Dan tot slot: "Ik zit op rozen in het riool". Misschien kan ik het een beetje makkelijker maken, want Student en Stad zet het net wel heel kras neer: het is of nu of over tien jaar en of je verdeelt het of het wordt in één keer een hele hoge verhoging. Volgens mij is het niet zo zwart-wit. Die voorziening zit nu geen geld in en het is raar om een voorziening overeind te houden waar geen geld in zit. We hebben gekeken naar wat we de komende vier jaar nodig hebben en wat we de komende vier jaar te doen hebben. Wij stellen nu niet voor om daar alvast voor te gaan sparen. Waarom niet? Student en Stad heeft helemaal gelijk als ze zeggen: wij krijgen straks een investeringspiek. Dat weten we, maar er zitten ook heel veel variabelen in die rioolheffing, die we nog niet goed kunnen beoordelen. We weten nog niet hoe het gaat met de ontwikkeling van het aantal inwoners. Hoe snel gaat het met het afkoppelen van hemelwater? Wat betekent het voor de kosten als wij veel minder 15

regenwater naar Garmerwolde gaan laten brengen? Kortom, er zit een aantal variabelen in die we nog niet zo goed kennen en die we beter in beeld moeten hebben om goed in te kunnen schatten wat je wanneer doet. 00:52:16

Mevrouw Wijnja: In het voorstel staat dat wij een onderzoek gaan doen naar die gedifferentieerde tarieven. Daar willen we wat tijd voor nemen en de bedoeling is om daar in 2026 mee te komen. Ik kan me voorstellen, dan zijn we twee jaar verder, dat we dan wat meer weten. We zouden dit vraagstuk natuurlijk best daarbij kunnen betrekken. Het voorstel zoals Student en Stad nu doet, ontraadt het college. We hebben zelf een ander voorstel gedaan, waarvan wij denken dat het goed is. Echter, die toezegging om het te betrekken bij het voorstel in 2026 zou ik wel kunnen doen. Tot zover. 00:52:50

Mevrouw Wijnja: Dank u wel, de wethouder. Wie wil in tweede termijn nog reageren? Student en Stad. 00:53:00

De heer Van Schagen (Student en Stad): Ik reageer kort. Wij zijn blij met de toezegging van de wethouder dat er in 2026, als we gaan kijken naar gedefinieerde tarieven, naar gekeken wordt. We houden de motie wel aan, want er is nog veel onzeker met betrekking tot de kosten die we gaan maken voor die vervangingsinvesteringen, maar dat we kosten gaan maken, is zeker. Ik had het net over bedragen van 20 tot 25 miljoen en dat zal niet zomaar in één keer een miljoen worden. Het kan inderdaad lager worden, maar het kan ook meer worden, dus zou het juist een reden zijn om te sparen. Wij houden de motie aan, maar we zijn blij met de toezegging. Dank u wel. 00:53:36

Voorzitter: Voor de administratie van de griffier en mij. Er wordt nu niet over gestemd. U houdt de motie aan met de toezegging van de wethouder. 00:53:45

De heer Van Schagen (Student en Stad): Nee, ik zeg het helemaal verkeerd. We houden de motie aan voor stemming. Op die manier. Sorry, wel indienen en we zijn blij met de toezegging. Excuus, ik gebruikte de verkeerde woorden. 00:53:58

Voorzitter: Anderen nog in tweede termijn? Nee, dan ga ik eerst over tot stemmen over het raadsvoorstel en daarna behandelen we de moties. Is er nog iemand die een stemverklaring wil bij het raadsvoorstel? Nee, dan breng ik nu het raadsvoorstel in stemming. 00:54:51

Voorzitter: Met 42 stemmen voor is het raadsvoorstel unaniem aangenomen. 00:54:56

Voorzitter: Dan breng ik nu de moties in stemming. Eerst motie M 02: 'Waterkwaliteit'. 00:55:21

Voorzitter: Met acht stemmen tegen en 34 stemmen voor is deze motie aangenomen. 16

00:55:26

Voorzitter: Dan breng ik nu in stemming motie M 03: 'Gemeentelijk 20% water besparen'. 00:55:48

Voorzitter: Met 42 stemmen voor is deze motie unaniem aangenomen. 00:55:52

Voorzitter: Dan breng ik nu in stemming motie M 06: 'Ik zit op rozen in het riool'. 00:56:16

Voorzitter: Met zes stemmen voor en 38 stemmen tegen is deze motie verworpen.

b. Cultuurnota Cultuur maakt gelukkig -

M07: Herstructurering van cultuursubsidies

-

M08: Bredere impact cultuur

-

M09: ‘Doorstroom in broedplaatsen’

-

M10: Meer (museum)nacht, meer cultuur

-

M11: Music was my first love and i twill be my last

-

M12: Evaluatie proces en de opdracht aan de Kunstraad

-

M13: Alternatieve financieringsmogelijkheden cultuursector

-

M17: Zzp’ers verenigt u!

00:56:21

Voorzitter: Dan hebben we dit agendapunt afgerond en kom ik nu bij het volgende bespreekstuk. Dat is de cultuurnota 'Cultuur maakt Gelukkig'. Dan is het weer logisch dat we eerst naar de partijen gaan die moties hebben ingediend. Dat zijn er velen, maar ik begin met GroenLinks. 00:56:40

Mevrouw Middelhuis (GroenLinks): Dank, Voorzitter. We hebben het vandaag uitgebreid over cultuur en dat is belangrijk, want cultuur heeft een veel grotere impact dan alleen het zien van die ene voorstelling, het beoefenen van een instrument of het bezoeken van een museum. Cultuur draagt bij aan preventie, leefbaarheid van wijken, positieve gezondheid en nog veel meer dingen. Voorbeelden zoals het Poëziepaleis, de Summer Academy van Aurora Festival en bijvoorbeeld Kunstbende laten zien dat cultuur een uitlaatklep kan zijn voor jongeren. Cultuur is een manier om hun talenten te ontwikkelen en de vaardigheden die ze niet uit een schoolboek kunnen halen. Wij dienen de motie 'Bredere impact cultuur' in, vanuit het idee dat cultuur juist bijdraagt aan het beperken van maatschappelijke kosten in de toekomst. Het is het waard om bij culturele activiteiten, die zo een impact hebben, ook te kijken naar bredere financiering. 00:57:35

Voorzitter: Er is een interruptie van de ChristenUnie. 00:57:39

De heer Rebergen (ChristenUnie): Dank u wel, Voorzitter. U geeft aan, dat cultuur impact heeft op veel meer dan alleen die ene voorstelling, maar ook op veel maatschappelijke opgaven zoals zorg, preventie en leefbaarheid. Dat geldt natuurlijk voor meer dingen die in de begroting staan. Als je kijkt naar sport of het aanleggen 17

van een speeltuin, is dat ook zo. Waarom voor cultuur deze motie om dat breder te trekken en niet voor andere onderdelen? 00:58:04

Voorzitter: GroenLinks. Daarna volgt een interruptie door D66. GroenLinks. 00:58:07

Mevrouw Middelhuis (GroenLinks): Dank, Voorzitter. Ten eerste hebben we het vandaag over de cultuurnota, dus is ook heel belangrijk om vandaag cultuur te benadrukken. Natuurlijk ben ik het met ChristenUnie eens. Bijvoorbeeld sport draagt ook bij aan heel veel goede dingen, zoals preventie. Ik zie de voorstellen van de heer Rebergen graag tegemoet. 00:58:29

Voorzitter: Interruptie van D66. 00:58:32

Mevrouw Martinez Doubiani (D66): Dank u wel, Voorzitter. In de motie 'Brede impact cultuur' verzoekt GroenLinks twee dingen. Kijken vanuit welke andere domeinen we de cultuursector kunnen versterken qua financiering en kijken naar activiteiten die zich richten op jeugd en jongeren en zo bijdragen aan beleidsdoelen. Nu heb ik de cultuurnota erbij gepakt en gekeken of het er niet in staat. Het viel mij op dat wij cultuureducatie voortzetten, dat er meer aandacht komt voor jongeren en dat we bijvoorbeeld samenwerken vanuit meerdere domeinen in verschillende wijken, voor bijvoorbeeld open studio's. Als dit in de cultuurnota staat, wat voegt deze motie dan extra toe volgens GroenLinks? 00:59:24

Voorzitter: Mevrouw Middelhuis, u krijgt daarna nog een paar interrupties. U bent heel druk, maar eerst deze. 00:59:31

Mevrouw Middelhuis (GroenLinks): Dank, Voorzitter. Het is een hele goede vraag van D66 wat deze motie toevoegt. Deze motie is om het college op te roepen om met een bredere blik te kijken. Als een cultureel initiatief bijvoorbeeld bijdraagt aan preventie, dan is het voor te stellen dat het op andere beleidsterreinen tot besparingen leidt. Waarom zou je niet met een bredere blik kijken naar de financiering van dat soort initiatieven? Open studio's wordt genoemd en dat is een heel mooi voorbeeld, waarbij dat al gebeurt. 01:00:09

Voorzitter: Een interruptie van de VVD. 01:00:11

De heer Heiner (VVD): Dank, Voorzitter. In diezelfde motie verzoekt GroenLinks te onderzoeken of er een overlap met andere domeinen is. Zouden, wat GroenLinks betreft, deze domeinen ook buiten de gemeentebegroting kunnen liggen? 01:00:26

Voorzitter: GroenLinks.

18

01:00:28

Mevrouw Middelhuis (GroenLinks): Voorzitter, ik begrijp de vraag niet helemaal. Zou de VVD wat voorbeelden kunnen noemen? 01:00:35

Voorzitter: VVD. 01:00:37

De heer Heiner (VVD): Ja, ik kan wel heel concreet zijn. Wij dienen samen met D66 een motie in om te zorgen dat de culturele sector ook zelf geld binnenhaalt. Dat bedoelen wij met andere domeinen. Bent u het met ons eens dat het niet alleen uit de gemeentebegroting hoeft te komen? 01:00:52

Voorzitter: GroenLinks. 01:00:53

Mevrouw Middelhuis (GroenLinks): Dank, Voorzitter. Dat is inderdaad een concretere vraag. Wij zijn voor de motie van D66 om ook te kijken naar andere financieringsmogelijkheden, eventueel uit de private sector, omdat we natuurlijk allemaal weten dat het krap zit in de culturele sector, dus ja. 01:01:15

Voorzitter: Een interruptie van Student en Stad. 01:01:17

De heer Swets (Student en Stad): Dank, Voorzitter. De motie over bredere impact van cultuur wordt door een groot aantal coalitiepartijen mede ingediend en daarbij wordt gevraagd om uit andere potjes geld her te bestemmen voor cultuur. Wij vinden cultuur ook heel erg belangrijk, maar was het niet logischer geweest om binnen de coalitie af te spreken dat we meer geld aan cultuur geven, zodat je niet uit andere potjes hoeft te snoepen? Is niet heel omslachtig om geld dat bestemd is voor onderwijs en zorg over te hevelen naar cultuur? Was het niet makkelijker geweest om meer geld naar cultuur te brengen? 01:01:51

Voorzitter: GroenLinks. 01:01:51

Mevrouw Middelhuis (GroenLinks): Dank, Voorzitter. Natuurlijk vindt GroenLinks meer geld voor cultuur altijd belangrijk. Helaas hebben we geen geldboom op de Grote Markt, dus dat is een beetje jammer. De boodschap die we willen geven met deze motie is juist dat cultuur deze bredere maatschappelijke impact heeft. We willen aan het college meegeven, neem dat echt mee in je beleid. Kijk niet alleen naar cultuur als het is een voorstelling voor bijvoorbeeld jongeren of jongeren doen eraan mee, maar als iets wat ook bijdraagt aan andere doelen, zoals onderwijs. Dat je in die zin daar breder naar kijkt. 01:02:30

Voorzitter: Nog een interruptie van Student en Stad. 01:02:32

De heer Swets (Student en Stad): Voorzitter, de fractie van GroenLinks heeft drie wethouders in het college zitten en gaat voor een groot deel over de besteding van 19

bijna anderhalf miljard in het komende jaar. Hadden we dan niet een paar miljoen extra moeten uittrekken voor cultuur in plaats van met allemaal omwegen uit andere potjes proberen te snoepen? Was dat niet veel makkelijker geweest? 01:02:50

Voorzitter: GroenLinks. 01:02:51

Mevrouw Middelhuis (GroenLinks): Voorzitter, volgens mij is dit precies hetzelfde punt wat ik net ook heb beantwoord van Student en Stad. Het punt van deze motie is om te erkennen dat cultuur een bredere maatschappelijke impact heeft. Daardoor is het goed om breder te kijken vanuit financiën en het ontschotten te bevorderen binnen de gemeente. Dank. 01:03:13

Voorzitter: Er is nog een interruptie van de Partij voor de Vrijheid. 01:03:18

Mevrouw Blauw (PVV): Dank u, Voorzitter. Een vraag over de motie 'Herstructurering cultuursubsidies'. Wat ons betreft kan die motie helemaal niet, want de Kunstraad wordt ook betaald door de provincie. Het is een gezamenlijke cultuurnota. Bent u zich daarvan bewust? 01:03:36

Voorzitter: GroenLinks. 01:03:37

Mevrouw Middelhuis (GroenLinks): Dank, Voorzitter. Inderdaad, dit is iets waar de provincie en de gemeente samen naar kijken. Ik had deze motie nog niet toegelicht, dus laat ik dat doen en dan geef ik ook meteen antwoord op deze vraag. 01:03:58

Mevrouw Middelhuis (GroenLinks): Wij dienen een motie in met hoe wij de invulling van de herstructurering van subsidie-instrumenten, waar het college mee wil komen, voor ons zien. Dit is ook al een antwoord op de vraag, het college gaat al kijken naar de herstructering en dat doen ze samen met de provincie. Wij willen met deze motie meegeven wat wij hierin belangrijk vinden. Dat is namelijk dat wij in lijn met het advies van de Kunstraad willen dat het college ook kijkt naar kortere subsidies, dus één tot tweejarige, en een snelloket. Sommige organisaties of activiteiten zijn hier namelijk beter mee geholpen. Het hoeft geen doel op zich te zijn om in de cultuurnota te komen als bijvoorbeeld andere subsidies passender zijn. Hierbij kan er dan ook meer uitgegaan worden van vertrouwen in de kunstenaar en de regeldruk voor makers kan verminderen. Bovendien kunnen we met een snelloket ook kleine makers en organisaties bereiken op een toegankelijke manier. Als de voorzitter het me toelaat, kan ik over de andere moties ook nog wat zeggen. 01:05:09

Voorzitter: Ja, zeker. 01:05:10

Mevrouw Middelhuis (GroenLinks): Oké, dan ga ik verder. Bij de motie over de evaluatie van het proces van de Kunstraad staan wij als GroenLinks ook. De aanloop naar de cultuurnota is een lang proces. Je hebt eerst de periode waarin de 20

instellingen een aanvraag doen en vervolgens ook nog het tenderproces. Door die complexiteit is het belangrijk om dat proces uitgebreid te evalueren en te kijken naar bijvoorbeeld de rol wij als raad spelen. Wij dienen deze motie mede in, zodat we hopelijk in de toekomst kunnen zorgen dat alle instellingen zich goed gehoord en ondersteund voelen. 01:05:50

Mevrouw Middelhuis (GroenLinks): De zzp-motie dienen we ook mede in. Een groot deel van de culturele sector is zzp'er, dus het is heel fijn dat de Partij van de Arbeid met deze motie is gekomen. Het is goed is om te kijken of deze behoefte ook leeft in de gemeente Groningen, om net zoals in Rotterdam, meer samenwerking op te zoeken. Dan nog iets, waar ik net ook al iets over heb gezegd, over de motie van D66 over de financiering met private gelden en daar de samenwerking in op te zoeken. Deze steunen wij, maar met de kanttekening dat de financiering van de private sector op geen enkele manier inhoudelijke inmenging moet betekenen. Dank u, Voorzitter. 01:06:33

Voorzitter: Dank u wel, ik geef het woord op volgorde van de nummering van de moties, dus dan kom ik nu bij de VVD. 01:06:42

De heer Heiner (VVD): Dank, Voorzitter. Voorzitter, wat de VVD betreft, moeten zoveel mogelijk culturele ondernemers de kans krijgen om zich te ontplooien. Broedplaatsen kunnen hier een goed middel voor zijn. Dit kan de start zijn, maar op den duur moet ruimte geboden worden aan nieuwe culturele ondernemers. Daarom vinden wij dat er doorstroom moet zijn en dienen wij de motie 'Doorstroom in broedplaatsen' in. We hadden dit ook later kunnen doen bij de behandeling van het broedplaatsenbeleid, maar in deze cultuurnota wordt gesproken over broedplaatsen. Als we deze motie nu aannemen, dan kan het meegenomen worden in het beleid voor broedplaatsen. Daarom dienen we deze motie nu in. De motie 'Alternatieve financieringsmogelijkheden cultuursector' dienen we mede in. Wij vinden, zoals eerder aangegeven, dat het heel belangrijk is dat culturele instellingen ook zelf voor een gedeelte van hun inkomsten zorgen... 01:07:28

Voorzitter: Even een punt, want er is een interruptie van de Partij van de Arbeid. 01:07:33

Mevrouw Gierkink (PvdA): Dank, Voorzitter. Over de motie over broedplaatsen. Zoals de VVD al zegt, het had ook later ingediend kunnen worden bij het broedplaatsenbeleid. Daar bespreken we een heel breed pakket aan maatregelen, waaronder manieren van doorstroom. Is de VVD het met ons eens dat het juist goed is om zoiets in dat hele pakket van maatregelen te bespreken? Anders kunnen we elke keer losse moties over toekomstig beleid her en der gaan indienen. 01:07:58

Voorzitter: De VVD. 01:08:00

De heer Heiner (VVD): Voorzitter, in de cultuurnota wordt twee keer gerefereerd aan broedplaatsen. Er wordt gezegd dat broedplaatsen bedoeld zijn voor de creatieve 21

sector en met name voor starters. Als de PvdA van mening is dat dit hier niet in had moeten staan en dat we dit later zouden bespreken, dan had ik graag een amendement van de PvdA gezien om dat eruit te halen. We hebben het erover en de cultuurnota gaat erover, dus dit is volgens ons de plek om dat te bespreken. 01:08:29

Voorzitter: De Partij van de Arbeid bij interruptie. 01:08:31

Mevrouw Gierkink (PvdA): Dank, Voorzitter. Ik heb van de VVD geen antwoord op mijn vraag gehoord. In de cultuurnota staat verder niets over de concrete uitwerking van het broedplaatsenbeleid. 01:08:41

Voorzitter: De VVD. Daarna is er nog een interruptie van de SP. 01:08:45

De heer Heiner (VVD): Voorzitter, volgens mij is ons punt helder. Wij vinden dat we dit nu moeten bespreken, zodat we het straks mee kunnen nemen in dat beleid. Er wordt gesproken over starters in de creatieve sector en dat de broedplaatsen daarvoor bedoeld zijn, dus deze motie is hier op zijn plek. 01:08:58

Voorzitter: De SP bij interruptie. 01:09:00

Mevrouw Mertens (SP): Dank u wel. Los van of dit het juiste moment is van de VVD om deze motie in te dienen, vraag ik me af of de VVD nagedacht heeft over andere oplossingen om de doorstroom te bevorderen. Bijvoorbeeld het stimuleren van nieuwe broedplaatsen of het aanbod vergroten? 01:09:14

Voorzitter: De VVD. 01:09:16

De heer Heiner (VVD): Voorzitter, met het creëren van nieuwe broedplaatsen krijg je niet per se doorstroom, dus volgens ons is dit het goede moment om het over die doorstroom te hebben en is dit ook een goed middel om doorstroom te krijgen. 01:09:28

De heer Heiner (VVD): Volgens mij kan ik verder met mijn verhaal. We zijn erg blij met de professionele organisatie als de Kunstraad. We zijn van mening dat ze ons goed van informatie voorzien en we vinden ook dat we deze adviezen moeten overnemen. Dat hebben we ook gedaan met de cultuurnota, dus daar zijn we erg blij mee. De motie 'Bredere impact cultuur' is daarentegen, wat de VVD betreft, een hele slechte motie. Wij vinden niet dat we cultuur uit andere domeinen moeten financieren, anders dan buiten de gemeentebegroting. Het moet namelijk open en transparant zijn, waar wij uit financieren. Cultuur moet niet uit andere potten gefinancierd te worden, maar moet uit de cultuurbegroting gefinancierd worden. De verhouding tussen bijvoorbeeld sport en cultuur is wat ons betreft helemaal scheef. Er gaat bijna twee keer zoveel naar cultuur als naar sport en dan zou het heel raar zijn dat we vervolgens ook nog een stukje cultuur uit de sportbegroting gaan halen. 22

01:10:22

Voorzitter: Er is een interruptie van het CDA. 01:10:25

De heer De Haan (CDA): Voorzitter, wij staan wel bij die motie, omdat ik het een goed idee van GroenLinks vind. We hebben vorige week bijvoorbeeld gesproken over de synagoge. De synagoge valt onder de cultuurnota en hebben een prachtig cultureel aanbod, maar doen tegelijkertijd ook veel aan onderwijs. Toen hebben wij de wethouder Onderwijs gevraagd, zou u willen kijken of dat resterende deel van wat zij nodig hebben bijvoorbeeld gezocht kan worden binnen die onderwijsbegroting. Is de VVD erop tegen als bijvoorbeeld 20.000 of 30.000 euro voor die synagoge uiteindelijk vanuit het onderwijs wordt gefinancierd? 01:10:55

Voorzitter: De VVD. 01:10:56

De heer Heiner (VVD): Voorzitter, het is heel raar dat het voor ons niet open en transparant is uit welke pot wat betaald moet worden. Als we dat nu voor cultuur zouden doen, dan zou ik dat het liefst ook voor sport al die andere domeinen doen. Volgens mij moeten we dat niet doen. Het moet open en transparant voor ons als raad zijn en we moeten niet gaan 'shoppen' uit potjes, omdat we cultuur heel belangrijk vinden. Als we dat belangrijk vinden, had daar meer geld heen gemoeten en dat hoeft wat ons betreft niet. 01:11:24

Voorzitter: Het CDA bij interruptie. 01:11:26

De heer De Haan (CDA): Voorzitter, u kent de mening van het CDA. Voor ons hoeft er niet oneindig veel geld naar cultuur. Wat ons betreft moet er echter wel slim gewerkt worden en dan is het juist slim om op sommige manieren te 'ontpotten'. Als straks de wethouder van Onderwijs met een voorstel komt om bijvoorbeeld die educatie op het gebied van antisemitisme bij de Groningse synagoge te gaan financieren vanuit de onderwijsbegroting, dan is de VVD dus tegen? 01:11:49