17-07-2024, verslag gemeenteraad 15.00 uur - Raadsvergadering.pdf

zeg ik tegen de burgemeester. In onze gemeente heb je een aantal prachtige kwekerijen. Waarom is het nodig om zelf zo'n kwekerij te gaan starten? 01:10:34

De heer Pechler, Partij voor de Dieren: Wij hebben hier natuurlijk technische informatie over ingewonnen. Het blijkt dat het voor grote gemeenten heel lastig is om 100% biologisch en lokaal in te kopen, omdat de markt daar nog niet op is voorbereid. We verwachten aan de ene kant dat door deze stellingname en het kiezen voor deze richting, de markt daar ook in meebeweegt. Aan de andere kant is het natuurlijk ook een mooi project om zelf te ontwikkelen met bijvoorbeeld de sociale werkplaats van iederz. Voorzitter, dan ga ik nu over naar het blokje financiën. Helaas niet met rooskleurige vooruitzichten. 01:11:05

Voorzitter: Nog niet, want u krijgt de eerst een vraag van de ChristenUnie. 01:11:07

De heer Rebergen, ChristenUnie: Ik zou bijna sorry zeggen, de heer Pechler. In de motie staan geen financiële consequenties. Heeft deze motie geen financiële consequenties? 01:11:53

De heer Pechler, Partij voor de Dieren: Die motie is op verschillende manieren uit te voeren. Je kan bijvoorbeeld denken aan het planten van een lager aantal planten en bloembollen. Dan duurt het natuurlijk een jaar langer voordat het vol is. Vorige week hadden we het over anekdotisch bewijs. Ik heb vorig jaar alle tegels uit mijn tuin gehaald en daar planten in gezet. Dat eerste jaar was dat kaal. Dit jaar kan je nergens meer en klein plantje bij poten. Als je wat meer geduld hebt, dan kan het volgens mij binnen hetzelfde budget mooi uit met biologische planten en bollen die inderdaad wat duurder zijn. 01:11:53

Voorzitter: Ik begrijp langzamerhand dat u de enige Nederlander ben die geen last van slakken heeft. 01:11:59

De heer Pechler, Partij voor de Dieren: Last is inderdaad het woord, voorzitter. We hebben ze zeker. Partij voor de Dieren, hè. Dan vind je dat niet zo erg. Die moeten ook eten. 01:12:06

Voorzitter: Waren er maar meer egels. PVV. 01:12:11

Mevrouw Blauw, PVV: Nog even over de kosten van deze motie. Volgens mij is hier al beleid voor. Dit behoort ook niet tot één van onze kerntaken. Als je het hebt over bezuinigen, kan je hier prima op bezuinigen. Het is een behoorlijke chaos van onkruid in ons stad. De burgers klagen daar ook over. Bent u met ons eens dat dit niet één van onze kerntaken is en dat je hier makkelijk op kan bezuinigen? 01:12:39

De heer Pechler, Partij voor de Dieren: Dat ben ik niet met de PVV eens. Dat is één van de vele verschillen tussen de partij van mevrouw Blauw en de mijne. Wij hebben 23

nogal andere meningen over wat wel en niet behoort tot de kerntaken. In ons geval gaat het toch echt om het creëren van een gezonde leefomgeving voor mens en dier. Daar is gifvrije beplanting een cruciaal onderdeel van. Als er geen verdere interrupties zijn, ga ik nu daadwerkelijk over naar blokje financiën. Helaas niet met rooskleurige vooruitzichten. Niet voor Groningen en ook niet voor de andere 341 gemeenten in Nederland. Zoals het college al schrijft in de voorjaarsbrief: het feit dat onze financiën onder druk staan, is volledig te wijten aan de ingrepen van het Rijk. We steunen dan ook het voorgestelde drie stappenplan in lijn met het landelijke VNG-strategie. 01:13:20

De heer Pechler, Partij voor de Dieren: Om te kijken welke wettelijke aanpassingen mogelijk zijn. Om gemeenten beter in staat te stellen om grip te krijgen op de financiën en om de takendiscussie met het Rijk te gaan voeren. Tegelijkertijd moeten we ons als Groningen wel voorbereiden op het scenario dat het Rijk niet met extra middelen over de brug komt. Hier wordt achter de schermen al aan gewerkt. We zijn zeer benieuwd naar de uitkomsten van deze analyse en de discussie die we daar begin volgend jaar over gaan voeren. Dat is ook al enkele keren eerder genoemd tijdens dit debat. Als Partij voor de Dieren en als coalitie willen we echter niet nu al op de rem trappen. Voorzieningen, beleid en faciliteiten voor onze inwoners schrappen kan. Ze vervolgens wederopbouwen, kost jaren en ontzettend veel geld. 01:13:56

De heer Pechler, Partij voor de Dieren: Wij kiezen er dan ook niet voor om nu al te gaan bezuinigen. Het is al pijnlijk genoeg dat we op sommige dossiers door de financiële beperkingen niet harder kunnen lopen, terwijl we dat wel zouden willen. Zoals bij de energietransitie. De komende jaren zal het met alle noodzakelijke investeringen van de SIA, niet lukken om 200 miljoen extra vet op de botten te krijgen. Daarom dienen we samen met de PvdA, GroenLinks en SP een motie in om in het vierde kwartaal een debat te voeren over een eventuele herziening van de kadernota weerstandsvermogen. Toch kijken we ook met enig optimisme naar de toekomst. Volgend jaar worden, na de recente, mooie excuses van de burgemeester over ons slavernijverleden, twee monumenten onthult die dit verleden te gedenken. 01:14:35

De heer Pechler, Partij voor de Dieren: De binnenstad zal nog mooier en schoner worden met de inwerkingtreding van de zero-emissiezone. Waar de afgelopen jaren al steeds minder gemaaid werd en steeds meer gebieden ecologisch werden beheerd, wordt volgend jaar gestart met de nieuwe BORG-strategie voor waarde gestuurd beheer van de openbare ruimte. Met ons warmtenet lopen we voorop in Nederland. De komende jaren groeit WarmteStad gestaag door. De recent gepubliceerde routekaart en uitvoeringsagenda eiwittransitie die we in het najaar zullen bespreken, belooft veel goede ontwikkelingen. Naast de energietransitie willen we ook wat betreft gezonde, lokale en plantaardige voeding koploper zijn in Nederland. 01:15:08

De heer Pechler, Partij voor de Dieren: In onze tweede termijn en stemverklaringen zullen we nader ingaan op de moties die ik niet heb genoemd. Als daar nu al vragen over zijn, hoor ik ze graag. Anders laat ik het graag hierbij, voorzitter. 24

01:15:20

Voorzitter: Dank u zeer. De Stadspartij. 01:15:44

Mevrouw Sloot, Stadspartij: Voorzitter. Voor mijn partij is het vandaag een rare dag met een nog vreemdere voorbereiding. Voor het eerst in tien jaar wordt tijdens deze vergadering deze vooruitblik naar de begroting, de voorjaarsbrief door iemand anders dan de Stadspartij voorgelezen. Als u mij vergeeft: ik ga het niet uit mijn hoofd doen. Vanaf deze plek wensen wij Amrut een spoedig herstel. Voordat ik begin, wil ik de griffie, de bodes, de ambtenaren, het college en de raad, mijn fractiegenoten, onze ondersteuners en adviseur, bestuur van de partij, onze fractiemedewerker en natuurlijk ons thuisfront heel erg bedanken voor de wijze steun, het support en het gewoon er voor ons zijn in de afgelopen tijd. Onze visie op de voorjaarsbrief zal wellicht niet zo lang zijn als andere collega's. 01:16:36

Mevrouw Sloot, Stadspartij: Gezien het korte tijdsbestek van onze voorbereiding zullen we volop meeliften op het harde werk dat alle andere raadsleden hebben verricht met moties. Daar bedanken wij jullie oprecht voor. Desalniettemin heeft alles wat wij vandaag hier doen voor de Stadspartij, voor ons maar één belang. Dat is onze inwoners. Alles in deze voorjaarsbrief en alles wat wij vandaag zeggen is door ons getoetst met één prioriteit. Wordt onze inwoner, vrijwilliger of ondernemer, hier beter van? Wat zorgt ervoor dat hij of zij het over tien jaar nog steeds goed kan hebben? Wat geven wij dit college mee voor de komende begroting? Voorzitter, ik ga even uit van een paar harde gegevens. Er is 22,7 miljoen over. We hebben op de begroting van 2024 al tonnen overschrijdingen gehad. 01:17:27

Mevrouw Sloot, Stadspartij: We lenen bij de klippen op en moeten de schulden afbetalen. We hebben bijna de grootste schuld per inwoner in dit land. We hebben er maar 25 sociale woningen bij gekregen. Als ik hoorde hoe de wethouder het bij OOG tv vertelde, moeten we misschien de rest maar in de wachtstand zetten. Onze kinderen kunnen geen huis krijgen. Nu wordt hen ook nog verteld dat dat voorlopig niet gaat gebeuren. Voorzitter, u en ik en alle aanwezigen hier weten al jaren dat het ravijnjaar eraan komt. We gaan nu pas nadenken over het in de ijskast zetten van projecten. 01:18:02

Voorzitter: ChristenUnie. 01:18:07

De heer Rebergen, ChristenUnie: Dank u wel, voorzitter. Mevrouw Sloot refereert aan het aantal sociale huurwoningen dat gebouwd is. Heeft mevrouw Sloot de plannen ook gezien om de komende jaren 1.624 woningen bij te bouwen, waarvan ook een heel groot deel sociale huurwoningen is? Het verhaal van de ijskast begrijp ik, maar de plannen zijn er wel. 01:18:32

Mevrouw Sloot, Stadspartij: Uw vraag is of ik die plannen gezien heb?

25

01:18:36

De heer Rebergen, ChristenUnie: Ja. Hoe u dat rijmt met dat er niks gebeurt. Dat bedoel ik. 01:19:00

Mevrouw Sloot, Stadspartij: Ik heb het over in de wachtstand zetten. Dat er nu niet veel gebeurt. We hadden het over de ijskasten. IJskasten kosten ook geld, voorzitter. Zeker als het al oude ijskasten zijn. Dan toch plannen niet afkappen, maar wellicht in de wachtkamer gaan zetten. Terwijl die kosten ondertussen wel doorlopen. Niemand die ik spreek wil die Nieuwe Poort. Toch betalen we er allemaal al voor. Wie durft hier met droge ogen te beweren dat een dergelijk megalomaan project belangrijker is dan de bestaanszekerheid en mentale weerbaarheid van onze inwoners? Al die kinderen die nu niet goed geholpen kunnen worden door wijkteams en Jeugdzorg. Gaan die straks de entree kaartjes betalen voor de Nieuwe Poort? Natuurlijk is er het verschil tussen structureel geld en incidenteel geld. 01:19:37

Mevrouw Sloot, Stadspartij: Heeft u enig idee hoeveel jaar we vooruit komen als we de 300 miljoen van de Nieuwe Poort beschikbaar houden voor het tekort van de komende jaren? 01:19:47

Voorzitter: GroenLinks. 01:19:49

De heer Van Hoorn, GroenLinks: Voorzitter, dank u wel. Zo werkt het natuurlijk niet. Allereerst spreken mevrouw Sloot en ik elkaar geregeld. Een grote voorstander van het muziekcentrum, dus volgens mij spreekt u wel degelijk mensen daarvan. Voorzitter, even over die 300 miljoen. Geld dat wij nog niet geleend hebben kunnen wij ook nog niet investeren in onze inwoners. Bent u het met me eens dat u wel op een hele makkelijke, tamelijk financieel ondegelijke manier een tegenstelling presenteert? 01:20:18

Mevrouw Sloot, Stadspartij: Dat ben ik niet. 01:20:23

De heer Van Hoorn, GroenLinks: Voorzitter. Is mevrouw Sloot in de overtuiging dat wij geld dat wij op dit moment nog niet geleend hebben om een pand te bouwen, het nieuwe muziekcentrum, wel uit kunnen geven? 01:20:34

Mevrouw Sloot, Stadspartij: Misschien moet u eerst mijn betoog even verder afwachten. Dan wordt het misschien duidelijk. Er is natuurlijk een verschil tussen structureel geld en incidenteel geld. De wethouder heeft het gehad over een structureel tekort van 33 miljoen vanaf 2026. Als wij niet zouden besluiten voor de Nieuwe Poort, dan kunnen we bijna tien jaar vooruit. Dan hoeven wij dat geld niet te lenen. Dan hoeven wij dat niet uit te geven. Voorzitter, altijd blijven wijzen naar het Rijk, terwijl je zelf andere, meer logische keuzes zou moeten maken, getuigt wat ons betreft van gemakzucht. We blijven alles doen zoals we deden en den Haag moet het maar oplossen. Mind you. Dat geld uit den Haag betalen we ook allemaal zelf. Dat is ook gemeenschapsgeld. 26

01:21:32

Voorzitter: Partij voor de Dieren. 01:21:33

De heer Pechler, Partij voor de Dieren: Dank, voorzitter. Ik zou het laatste wat mevrouw Sloot zei bijna kunnen begrijpen als Groningen de enige gemeente was die er zo in stond. We volgen gewoon het VNG-advies. Vindt u dan dat de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en alle andere gemeenten die dat advies opvolgen, gemakzuchtig zijn? 01:21:51

Mevrouw Sloot, Stadspartij: Ik sta hier voor Groningen. Ik vind het gemakzuchtig dat je, als je al jaren weet dat het ravijnjaar eraan komt, maar blijft wijzen en wachten. In plaats van dat je ook op andere zaken zou kunnen gaan letten. Zaken die je dan misschien niet uitgeeft, zodat je geld overhoudt voor je eigen inwoners. 01:22:08

Voorzitter: Partij van de Arbeid. 01:22:08

De heer Van Veen, PvdA: Mevrouw Sloot had het net over keuzes maken. Ik vind het dan wel moeilijk. U zegt: we maken alleen keuzes die goed zijn voor de inwoners. In die motie heeft u het over dat u stopt met alle bezuiniging, maar vol wilt bezuinigen op duurzaamheid. Onze inwoners hebben toch juist behoefte aan die lagere energierekening? Hoe rijmt u dat? 01:22:30

Mevrouw Sloot, Stadspartij: Ik denk dat dat precies is waar het om draait. Het blijven subsidiëren. Het blijven investeren in duurzaamheid. Terwijl we daar al het braafste jongetje van de klas in zijn. Misschien moeten we daar eens mee ophouden. 01:22:48

Voorzitter: CDA heeft er nog een vraag over. 01:22:50

De heer De Haan, CDA: Voorzitter. Ik kan me ergens wel vinden in het feit dat u zegt: kijk ook naar jezelf in plaats van alleen naar het Rijk te wijzen. Terwijl volgens mij dat naar het Rijk wijzen geheel terecht is. Wat ik dan bij de Stadspartij niet zo goed begrijp, is dat u in één motie oproept om te gaan bezuinigen en vervolgens in de drie moties daarna oproept om een blanco cheque te geven aan wethouder en burgemeesters om weer 10 miljoen uit te geven. Kunt u mij uitleggen hoe dat precies zit? 01:23:16

Mevrouw Sloot, Stadspartij: Voorzitter, dat kan ik zeker uitleggen. Dat is geen blanco cheque, dat is geld. Dat hebben wij zelfs onderbouwd. Het is geen blanco cheque. Dat kunnen we gewoon gebruiken. 01:23:26

Voorzitter: Een vervolgvraag. 01:23:30

De heer De Haan, CDA: Voorzitter, in de motie staat letterlijk: De 3 miljoen of de 5 27

miljoen bijvoorbeeld voor veiligheid mag de wethouder of de burgemeester naar eigen inzicht inzetten. Dat noem ik een blanco cheque. 01:23:46

Mevrouw Sloot, Stadspartij: Voorzitter, ik begrijp de vraag van het CDA heel goed. Waar het om gaat, is dat wij een afgebakend bedrag willen inzetten. Dat de portefeuillehouder die zelf op dit moment het beste weet waar die dat per direct voor de noodzaak aan kan uitgeven, dat moet doen. Dat geld wordt geoormerkt. Dat staat ook duidelijk in de moties. Het kan niet aan iets anders dan alleen aan dat doel worden uitgegeven. Mag ik verder? Dank u wel. De gemeente kan niet blijven tuinieren om haar voortuin mooi te maken, terwijl het huis in de fik staat en vervolgens de risico's en de gevolgen afwentelen op haar ondernemers, inwoners, de provincie en het Rijk. Daarmee zeggen wij niet dat het Rijk daar helemaal geen schuldige in is. Wij vinden dat wij zelf ook onze eigen verantwoordelijkheid moeten nemen. 01:24:36

Mevrouw Sloot, Stadspartij: Terwijl één op de zeven huishoudens moeite heeft met rondkomen en 12% van de jongeren in armoede leeft. Voorzitter, wij blijven aandringen op een gezond huishoudboekje. Waar onze gemeente cursussen organiseert voor mensen die niet rond kunnen komen, wordt zij zelf op de vingers getikt door de accountant en BDO-Benchmark, vanwege een financieel kwetsbare situatie. Het lijkt ook niet of daar snel verandering in gaat komen. Zeker niet gezien de motie van de coalitiepartijen. Heeft het college haar eigen cursus inmiddels al wel gevolgd? Les één: geen geld uitgeven dat je niet hebt. Les twee: lenen zorgt alleen maar voor ellende en resultaten uit het verleden... Voorzitter. Het college blijft investeren in zonnepanelen, terwijl we allang het braafste jongetje van het land zijn. 01:25:20

Mevrouw Sloot, Stadspartij: Hou ermee op. We kunnen de mensen niet eens aansluiten. Als we ze aansluiten, worden die krengen uitgezet als de zon eindelijk schijnt. Onze ondernemers hebben het lastig. We blijven ze maar meer belasten, terwijl zij zorgen voor die economische groei. Hou op alsjeblieft, met ze weg te zetten als kapitalisten die slechts op één ding uit zijn. Als het goed gaat met de ondernemers, gaat het goed met de werknemers. Wees daar trots op. In plaats van ze te dwingen drie uur per dag langer gratis te moeten werken, als ze hun kraam elke dag weer opnieuw moeten op- en afbouwen. Wat dacht u van sport, voorzitter? Sport is niet alleen een hobby. Het is een integraal onderdeel van het leven dat voor veel meer kan zorgen dan alleen een sixpack. 01:26:01

Mevrouw Sloot, Stadspartij: Er is hier een raadslid met een visie over het koppelen van sport, onderwijs, economie, ruimtelijke ordening, financieel degelijk beleid en algemeen welzijn. De heer Hilboesen. Misschien kent u hem. Deze visie verdient het te worden besproken en te worden onderzocht. Wij zullen ons daar de komende tijd in gaan verdiepen en hopen dat er meer partijen zijn die dat met ons willen gaan doen. Deze visie staat nog niet in een motie, want we vinden dat er eerst even goed over moet worden gesproken met iedereen. 01:26:30

Voorzitter: CDA. 28

01:26:31

De heer De Haan, CDA: Voorzitter. Hebben we deze visie niet al? Is dat niet juist het hele plan van de vitaliteitscampus Kardinge? Past daar ook niet fantastisch een ijsbaan? Dan verbaast het me dat zelfs de Stadspartij niet onder die motie staat. Legt u dat eens uit. 01:26:47

Mevrouw Sloot, Stadspartij: U wist niet dat wij voor een ijsbaan zijn? 01:26:51

De heer De Haan, CDA: Ik zie het niet op de motie terug, mevrouw Sloot. 01:26:52

Mevrouw Sloot, Stadspartij: Wij zijn voor een ijsbaan, maar wij vinden dat wij eerst verder moeten nadenken over waar die binnen onze gemeentegrenzen zou moeten staan. 01:27:06

Voorzitter: D66 nog. 01:27:08

De heer Lo-A-Njoe, D66: In de motie zijn veel zaken waarop bezuinigd gaat worden. Ik pak er eentje uit: diversiteit. Ik heb toch de indruk dat uw partij afgelopen jaar juist heel erg op diversiteit heeft ingezet. Dat geldt trouwens ook deels voor cultuur. Hoe moet ik me dat voorstellen? Gaan we geen Keti Koti meer vieren? Gaan we alle diversiteitsbeleid afschaffen? Wat is jullie idee daarbij? Ik kan het niet rijmen met wat u tot nu toe heeft gedaan. 01:27:31

Mevrouw Sloot, Stadspartij: Voorzitter. Ik vroeg me af of D66 het dictum goed heeft gelezen. Daarin staat juist wat wij willen. Wij geven de bezuiniging mee en wij vragen of men terug wil komen met ideeën daarover. Dan kunnen we daar verder over praten. Het is niet zo dat wij hebben gezegd van: dit of dat moet eruit. Het is ook niet zo dat we maar één onderdeel hebben gepakt. We hebben een breed scala gepakt aan taken waarvan wij vinden dat er onderzoek op moeten worden gedaan om te bezuinigen. 01:27:58

Voorzitter: Een vervolgvraag. 01:28:00

De heer Lo-A-Njoe, D66: Ik heb het dictum voor me. Daar staat toch echt: een bezuinigingsplan op te stellen voor 50 miljoen, waarbij wordt bezuinigd op de posten cultuur, klimaat, duurzaamheid, diversiteit et cetera. Ik lees daar dat op de post diversiteit en cultuur bezuinigd gaat worden. Ik vraag u: kunt u dan aangeven waar u op wilt bezuinigen binnen diversiteit en cultuur? 01:28:20

Mevrouw Sloot, Stadspartij: Voorzitter, volgens mij heb ik net een antwoord gegeven. Wij vragen daarbij om terug te komen met het plan waarin alle bezuinigingen worden aangegeven. Ik heb nog twee minuten, dames en heren. Ik vind het erg leuk en heel interessant dat u mij allemaal aan zoveel vragen stelt, terwijl ik hier voor de eerste keer sta. Ik had bij het oefenen zesenhalve minuut en ik kan nu mijn moties niet meer 29

voorlezen. Daar dank ik u niet hartelijk voor. Wat participatie betreft, zijn wij niet tevreden. Dat is zacht uitgedrukt. Ons werd in het coalitieakkoord beloofd dat participatie heel belangrijk zou zijn voor dit college en deze coalitie. De laatste tijd echter wordt er bij mislukte participatieprojecten steeds vaker gezegd: participatie is leuk, maar we moeten beslissingen nemen in het grotere belang. 01:29:07

Mevrouw Sloot, Stadspartij: Ik heb deze opmerkingen de laatste twee maanden al acht keer geturfd, voorzitter. Wat is dan het grotere belang? De idealen van de coalitie. Die moeten doorgang vinden, koste wat het kost. Die 22,7 miljoen, dat gemeenschapsgeld waar ik het net over had. Wij denken dat het de grote noodzaak is om een deel van dit geld te besteden aan zaken waar onze gemeenschap al een tijd grote behoefte aan heeft. Wij denken dat wij daar 10 miljoen euro van kunnen gebruiken. Bijvoorbeeld naar veiligheid. De burgemeester en de politie loopt het inmiddels al een tijdje over de schoenen. De belangrijkste kerntaak van de gemeente. Terwijl ze ons wil en moet kunnen beschermen tegen onder andere veertienjarigen met machetes. 01:29:50

Mevrouw Sloot, Stadspartij: Steeds horen we dat de middelen niet toereikend zijn. Wij willen dat de portefeuillehouder hier voor 5 miljoen aan middelen krijgt. Bijvoorbeeld naar de GGZ. Deze instantie heeft ons een tijd geleden middels een zeer heftige bijeenkomst laten weten dat het water ze aan de lippen staat. Dat er te weinig juiste zorg kan worden verleend. Wij vinden dat er 2 miljoen naar GGZ moet. Bijvoorbeeld de wijkteams, Jeugdzorg, Veilig Thuis. Wij vinden dat er over deze drie instanties 3 miljoen euro moeten worden verdeeld. Wij denken dat de portefeuillehouders zelf donders goed weten waar ze dat aan kunnen uitgeven. Zoveel vertrouwen hebben wij in dit college. 01:30:27

Voorzitter: SP. 01:30:27

De heer Brandenbarg, SP: Dank, voorzitter. Dan zijn de voorbeelden die genoemd worden wel interessant. De politie is een taak van het Rijk. GGZ is grotendeels een taak van het Rijk. Bedoelt mevrouw Sloot nu dat we dat geld terug moeten overmaken naar het Rijk? Is dat nu wat u zegt? Gemeentelijk geld terug naar het Rijk? Terwijl het Rijk bezuinigt op ons? Dat is min of meer wat u voorstelt. 01:31:00

Mevrouw Sloot, Stadspartij: Voorzitter, ik ga over mijn eigen woorden en dat heb ik niet gezegd. Dames en heren, de raad heeft het budgetrecht. U kunt vandaag voor deze instanties en voor onze veiligheid het verschil maken. Daar hebben wij dus die moties voor gemaakt. Wij sluiten ons aan bij een veelvoud aan moties. Veertien sowieso. We hopen met heel ons hart dat dit college vandaag en in de komende jaren echt voor onze inwoners gaat opkomen. Ik heb het nog niet eens over het uitmelken van de autobezitter en dat soort zaken kunnen hebben. In plaats van haar eigen politieke idealen te laten prefereren. Voorzitter, dat hoort een gemeentebestuur te doen. Dat getuigt wat ons betreft van gezond verstand. Dank u wel.

30

01:31:40

Voorzitter: Dank u zeer. Dan voor de pauze nog de SP. 01:31:57

De heer Brandenbarg, SP: Dank, voorzitter. Ik heb hier even over na zitten denken en besloten dat ik het toch maar ga doen. Ik ga positief beginnen en ik ga hoopvol eindigen, voorzitter. Wat er in het midden komt, daar gaan we het nog over hebben. 01:32:13

Voorzitter: Allemaal even de veiligheidsgordel vast, nu. De SP gaat positief beginnen. 01:32:22

De heer Brandenbarg, SP: Voorzitter, het positieve. Er wordt in Groningen hard gewerkt aan het herstel van onze lokale overheid en aan de voorwaarden voor het vertrouwen in de overheid. Daarmee wordt er volgens mijn fractie ook hard gewerkt aan het herstel van onze lokale democratie. Er wordt ongekend fors geïnvesteerd in armoedebestrijding. Regelingen worden makkelijker en beter toegankelijk gemaakt. Ze worden vanuit vertrouwen toegekend, zonder onnodige en soms zelfs weinig respectvolle regels of formulieren. Problematische schulden worden overgenomen en aangepakt. Deze lokale overheid staat naast mensen die het moeilijk hebben. In plaats van tegenover hen, als een soort van straffende tegenstander, zoals die overheid door velen in de afgelopen jaren te vaak ervaren is. 01:33:06

De heer Brandenbarg, SP: Dit vergroot de bestaanszekerheid en herstelt het vertrouwen in de overheid. Zij het langzaam en stap voor stap. Door zelf weer publieke nutsvoorzieningen op te richten zoals een gemeentelijk energiebedrijf, wordt dat het niet alleen mogelijk om bij te dragen aan het opwekken van schone energie, maar kunnen de opbrengsten gebruikt worden om woningen te isoleren van mensen die dat eerder zelf niet konden betalen. Voor wie het woord 'duurzaam' vooral angst inboezemde en alleen maar 'te duur' betekende. Zelf laadpalen exploiteren, zorgt ervoor dat de gemeente profiteert van het gebruik van de openbare ruimte, in plaats van een aantal private partijen. Met een gemeentelijk ontwikkelbedrijf kunnen we locaties voor woningbouw ontwikkelen. 01:33:48

De heer Brandenbarg, SP: Waardoor we meer zeggenschap krijgen over wat er gebouwd wordt en voor wie. Zo kan ik nog wel even doorgaan, voorzitter. Moet ik de gemeentelijke ICT nog noemen? Voorzitter, een overheid die minder afhankelijk is van externe partijen en aanbestedingen. 01:34:02

Voorzitter: PVV. 01:34:05

Mevrouw Blauw, PVV: Dank u, voorzitter. Even over de schimmelwoningen. Daar heeft de SP het heel vaak over. Ik heb even wat uitgezocht. Mijn partij geeft aan dat de oorzaak is dat de ventilatie niet goed is. Het verduurzamen van deze huizen is vrij duur. De woningcoöperaties hebben dat geld niet, maar die zijn wel zelf verantwoordelijk voor de woningvoorraad. Om die woningen af te breken en opnieuw 31

op te bouwen is wellicht goedkoper dan isoleren. Wat is jullie oplossing? Vinden jullie dit ook een bespreekbare oplossing? 01:34:42

De heer Brandenbarg, SP: Voorzitter, zo bedrijven wij geen politiek. Wij gaan naar die mensen toe, we spreken met die mensen en dan vragen we wat hun oplossingen zijn. Zo hebben we het altijd gedaan. In al die wijken. Dat zijn 52 buurten, mevrouw Blauw. Ik heb u daar niet gezien. Dat zijn 52 buurten, waar wij met mensen actie hebben gevoerd voor betere woningen die opgeknapt worden volgens hun wensen. Niet wat ik hier belangrijk vind. 01:35:05

Voorzitter: Een vervolgvraag. 01:35:07

Mevrouw Blauw, PVV: Heel fijn dat u altijd weer die concurrentie aangaat van: wij gaan bij iedereen eventjes deur voor deur langs. De oplossing is er nog steeds niet. Er is nog steeds een immens groot probleem. Het heeft niet echt geholpen. 01:35:20

De heer Brandenbarg, SP: In de Menadostraat worden belangrijke investeringen in de woningen naar voren gehaald, dankzij acties van de SP. In Vinkhuizen zijn tientallen, honderden woningen sneller verduurzaamd dankzij acties van bewoners met behulp van de SP. Voorzitter mevrouw Blauw kan lullen wat ze wil. Dit is echt de grootste flauwekul die er is. 01:35:37

Voorzitter: Alleen even dit, die kwalificatie... 01:35:39

De heer Brandenbarg, SP: Ze kan praten wat ze wil. 01:35:40

Voorzitter: Kan praten wat ze wil. 01:35:42

De heer Brandenbarg, SP: Voorzitter. Een overheid die minder afhankelijk is van externe partijen en aanbestedingen, bouwt zelf belangrijke kennis op en zorgt ervoor dat de politiek weer over relevante zaken gaat. Zaken die ertoe doen in het dagelijks leven van mensen. Het zorgt voor een overheid die minder vaak 'wij gaan er niet over' hoeven te verkopen. Het geeft ook ons als volksvertegenwoordiging meer macht. Een volksvertegenwoordiging die meer macht heeft, heeft ook de plicht om zich te verdiepen in wat er nodig is volgens degenen die zij vertegenwoordigen. Zo doet de stem van inwoners er weer toe en draagt het herstel van de lokale overheid bij aan het herstel van de democratie. Ik begin hiermee, voorzitter, omdat dit denken over de overheid de afgelopen decennia nou niet bepaald vanzelfsprekend is geweest. 01:37:03

De heer Brandenbarg, SP: Die kenmerkte zich door managen, privatiseren, marktwerking. U kent dat pleidooi van mijn partij wel. Het is voor mijn partij van groot belang dat we hier in Groningen ons stinkende best doen om te laten zien dat het wel anders kan. Dat een andere politiek mogelijk is. Dat verandering mogelijk is. Dat is 32

geen snelle oplossing. Je kan 40 jaar neoliberaal beleid niet in één collegeperiode herstellen. Dat weet ik als socialist ook wel. Zeker niet als de rest van de wereld nog steeds een beetje vast zit in dat denken. Tot zover mijn positieve bijdrage. Als sociaal eiland in een neoliberale oceaan, blijft het wel een beetje werken tegen de klippen op. 01:37:11

De heer Brandenbarg, SP: Je kunt nog steeds het allerbeste armoedebeleid hebben met de meest uitgebreide regelingen, maar zolang bedrijfswinst de maat der dingen blijft in de economie, zal fatsoenlijk loon en zeggenschap van werknemers altijd achterblijven. Je kan de Jeugdzorg nog zo goed organiseren, maar als je onvoldoende middelen krijgt om de toename van mentale problemen bij jongeren, mede veroorzaakt door een mensbeeld dat succes je eigen verdienste is en falen je eigen schuld, dan blijven je mogelijkheden beperkt. Je kan nog zoveel zelf ontwikkelen, maar zolang de sociale volkshuisvesting niet echt in ere wordt hersteld, blijft het vechten voor ieder betaalbare wonen. Het betaalbare wonen wordt dan ironisch genoeg de grote luxe. 01:37:54

De heer Brandenbarg, SP: Van het Rijk hoeven we het ook niet te hebben de komende jaren. Daar is het al over gegaan. De korting op het Gemeentefonds blijft van kracht. Dat betekent een jaarlijkse korting van 34 miljoen vanaf 2026. Ik herhaal het nog maar eens. Als we zouden krijgen waar we recht op hadden, dan konden we vrijwel alle projecten uit de strategische investeringsagenda zonder al te veel problemen uitvoeren. Dan hoeven we hier niet de afweging te maken of we liever een Kardinge met ijsbaan hebben, dan dat we investeren in schoolgebouwen, buurtaccommodaties of andere sportvoorzieningen. Voorzitter, zelfs het armoedebeleid. Vergis je niet. Als de gemeente niet van het Rijk krijgt waar ze recht op heeft, dan moeten er taken terug naar het Rijk. 01:38:41

De heer Brandenbarg, SP: Of, zo lezen we in de voorjaarsbrief, zal er uiteindelijk gekeken moeten worden naar besparingen op taken waar de gemeente beleidsvrijheid heeft. Dan heb je het over veiligheid, wonen, onderwijs, armoede, sport, cultuur, energie, werk en participatie. 01:38:58

Voorzitter: CDA. 01:38:58

De heer De Haan, CDA: Voorzitter. De SP zet Kardinge nu wel tegen een rijtje voorstellen waar ik ze niet tegenover zou willen zetten. Ik hoor de SP niet spreken over het eventueel ter discussie stellen van een Nieuwe Poort, van een Martiniplaza. Zou de SP ook daarnaar willen kijken? Om bijvoorbeeld te kijken: kunnen we of we voor zo'n Martiniplaza en Nieuwe Poort gezamenlijke huisvesting zoeken? Kunnen we dat wellicht soberder doen? Waarom hoor ik de SP daar niet over praten? 01:39:22

De heer Brandenbarg, SP: Die projecten staan ook in de strategische investeringsagenda. Voorzitter, ik herinner het CDA eraan dat de SP tegen dit 33

ambitieniveau voor de Nieuwe Poort heeft gestemd en het CDA voor. Dank u wel. We zitten dankzij u met deze gebakken peren. 01:39:35

Voorzitter: Student en Stad. 01:39:38

De heer Swets, Student en Stad: Dank, voorzitter. Ik hoor dat de SP het erover heeft dat we te weinig geld krijgen van het Rijk om onze taken uit te voeren. Dat we misschien ook taken moeten teruggeven. Is de SP het met ons eens dat we dan misschien aan het college moeten vragen: wat zijn de taken die we van het Rijk hebben gekregen? Wat is de vergoeding die daar tegenover staat? Hoeveel geven we daar zelf van uit? Zodat we die keuze ook samen met het college kunnen maken? 01:39:59

De heer Brandenbarg, SP: Volgens mij is dat één van de drie voorstellen conform de VNG-notitie en heeft het college dat al in de voorjaarsbrief toegezegd. 01:40:09

Voorzitter: Het CDA, nog even. 01:40:10

De heer De Haan, CDA: Voorzitter, wat heerlijk. De heer Brandenbarg is los. Daar houd ik van. Voorzitter, dan wil ik de heer Brandenbarg even wat projecten opnoemen waar we dankzij de SP mee te maken hebben. Natuurlijk de vele dure binnenstadsprojecten zoals Dudok. Let's Gro, waar we nog steeds meer doorgaan. U staat zelfs op een motie voor een eigen kwekerij. U bent gestart met een wethouder eiwittransitie. U hebt gestemd voor een circulariteit hub van 10 miljoen. Het broedplaatsen project. De vele miljoenen ICT-projecten. Daar was u wat kritischer. Dat geef ik toe. Die is niet helemaal eerlijk. Voorzitter, wat de SP deze collegeperiode laat zien? Ik herken de SP niet meer. Bent u dat met mij eens? 01:40:54

De heer Brandenbarg, SP: Voorzitter, dat ben ik niet met het CDA eens. Ik heb het nog niet gehad. Eén optie die er ook nog is, is het verhogen van de lasten voor onze inwoners. Dan staat het natuurlijk iedere partij vrij om hier met een motie te komen om koste wat het kost een ijsbaan te behouden op Kardinge. In het licht van wat ik zojuist gezegd heb, is dat zonder een uitspraak welke keuze daar tegenover staat, wel uitermate gratuit. Hoe graag mijn fractie ook een ijsbaan in Groningen behoudt. Nu al zeggen: alleen maar opties met een ijsbaan is die discussie niet dan voeren, maar nu en hier. Zonder dat je weet wat het betekent. 01:41:36

Voorzitter: CDA. 01:41:37

De heer De Haan, CDA: Voorzitter. Ik heb u net een heel lijstje gegeven. Als u gewoon wat vaker luistert naar wat het CDA inbrengt tijdens de afgelopen jaren en gewoon een keer met ons meestemt. Volgens mij hebben we die miljoenen dan zo bij mekaar. 01:41:47

De heer Brandenbarg, SP: Voorzitter, wat een flauwekul. Die miljoenen voor de 34

binnenstad, waren relatief weinig in deze coalitieperiode. Dan vaak waren ze nog maar een vertaling van eerder beleid. 01:41:56

De heer De Haan, CDA: 50 miljoen voor vrijdag. 01:41:59

De heer Brandenbarg, SP: Vrijdag. Dat is in de vorige coalitieperiode bepaald. In de vorige collegeperiode. Dat waren extra kosten omdat die die bouwlasten stijgen. Dan kun je zeggen: we bouwen het gebouw niet af, maar zover zou ik niet willen gaan, voorzitter. Het staat natuurlijk ook iedere partij vrij om hier dan nu te zeggen dat de lasten nooit omhoog mogen. Als je onmogelijk kan overzien wat daar uiteindelijk ten koste van gaat, dan is dat uitermate gratuit. Het laat wel zien waar deze partijen staan, voorzitten. Waar wij dan staan, wil ik ook wel even toelichten. 01:42:33

Voorzitter: VVD. 01:42:36

Mevrouw Jacobs, VVD: Dank u wel, voorzitter. We geven volgens mij signalen mee aan dit college waar ze rekening mee moeten houden. Als u dan inderdaad niet een Kardinge wil met ijsbaan... 01:42:48

De heer Brandenbarg, SP: Dat heb ik niet gezegd. Ik wil dat ook. Ik zeg alleen dat nu de keuze maken wel uitermate gratuit is. 01:42:53

Mevrouw Jacobs, VVD: Ik was halverwege mijn zin. Als u zegt: ik wil alle opties openhouden, dan klopt het in ieder geval wat u betreft, dat het zeker is dat er een Nieuwe Poort gebouwd moet worden binnen onze gemeente? 01:43:04

De heer Brandenbarg, SP: Voorzitter, daar heeft de VVD-fractie destijds ook voor gestemd. U heeft ervoor gekozen dat er een Nieuwe Poort moet komen met dit ambitieniveau. 01:43:12

Mevrouw Jacobs, VVD: Dat is niet mijn vraag, voorzitter. Ik vroeg: staat dat volgens u als een paal boven water? 01:43:16

De heer Brandenbarg, SP: Als de raad hier in grote meerderheid een keuze maakt dat er een Nieuwe Poort moet komen voor een bepaald ambitieniveau, dan kan ik dat nu wel vinden. Ik was de enige die daar destijds ongeveer tegen was. Samen met de Partij voor de Dieren. 01:43:35

Voorzitter: Nog een vervolgvraag. 01:43:36

Mevrouw Jacobs, VVD: Mijn laatste vraag. De wereld verandert. Vindt u dat nu nog steeds? Komt er koste wat het kost wat uw partij betreft een Nieuwe Poort? Dat was mijn vraag. 35

01:43:44

De heer Brandenbarg, SP: Nooit koste wat het kost, voorzitter. Dat hoeft ook niet als u het coalitieakkoord leest. Ik ga nog even aangeven waar wij dan staan. 01:43:54

Voorzitter: Eerst D66. 01:43:54

De heer Lo-A-Njoe, D66: Dank u wel, voorzitter. Zoals u weet is ook mijn partij ervan overtuigd dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen. Ik vraag me af of de SP ook ziet dat als we de lasten verder verhogen, dat het met name voor de middeninkomens, de docenten, de agenten, enzovoort, steeds moeilijker wordt om in onze gemeente te kunnen wonen. Ik vraag me af of u niet bang bent dat die onze gemeente verlaten en dat we daardoor juist door die lastenverhoging een tweedeling creëren. Waardoor die middeninkomens hier helemaal niet meer kunnen wonen. 01:44:28

De heer Brandenbarg, SP: Voorzitter, ik zeg helemaal niet dat de lasten omhoog moeten. Ik zeg alleen: nu zeggen dat het nooit mag gebeuren, terwijl je weet dat er een financieel ravijn aan komt, nogal gratuit is. Dan kunt u wel knikken, u staat op die motie. Ik niet. Voorzitter, waar wij staan, is dat we er te allen tijde alles aan zullen doen om belangrijke voorzieningen voor onze inwoners in stand te houden. Een royaal en ruimhartig armoedebeleid gebaseerd op vertrouwen. Blijvend fors investeren in de wijken die dat het meest nodig hebben. Zodat men daar goed, betaalbaar en gezond kan leven en wonen. Onze inzet, ook die richting het Rijk, is duidelijk. Dan sluit ik bijna af. Wie had gedacht dat het nieuwe kabinet nog soelaas zou bieden, komt van een koude kermis thuis. 01:45:13

De heer Brandenbarg, SP: Niets wijst daarop. Als we de PVV hier in deze raad zo horen, is het ook alleen maar bezuinigen, besparen en belangrijke regelingen afbreken. Sterker nog, voorzitter, dit kabinet verergert de problemen. Die problemen komen weer op het bordje van deze gemeente. 01:45:28

Voorzitter: De PVV. 01:45:31

Mevrouw Blauw, PVV: Ik wilde net wat anders vragen. Ik wilde reageren op de middenklasse, maar nu het over de PVV gaat, denk ik: toch even reageren. Bent u het met ons eens dat ook de voorstellen die wij hebben gedaan juist kijken naar waar onze kerntaken liggen? Waar wij geld aan uit moeten geven en waar juist niet? 01:45:47

De heer Brandenbarg, SP: Wij hebben een ander idee over kerntaken, voorzitter. De verhoging van het minimumloon, die doodleuk door dit kabinet werd teruggedraaid komt weer op het bordje van de gemeente. Dat leidt tot aanspraak op armoede budgetten. Het eigen risico in de zorg blijft bestaan. De tandarts blijft onbereikbaar. Dat komt dus ook weer voor de gemeentelijke budgetten die mensen kunnen gebruiken als ze geen geld hebben om naar de tandarts te gaan. 01:46:10

Voorzitter: Een aanvullende vraag. 36

01:46:13

Mevrouw Blauw, PVV: Toch dan nog even over de middenklasse, waar D66 net ook over ging. De SP zorgt ervoor dat er alleen nog maar een onderklasse en een bovenklasse overblijft en dat de onderklasse totaal afhankelijk is van de overheid. Dat door toeslagen de middenklasse totaal echt verdwijnt. Die moet overal voor opdragen. Dat is de SP. Dat is het SP-beleid. Daar wordt niemand beter van. 01:47:07

De heer Brandenbarg, SP: Voorzitter, de klap op de vuurpijl. Het CPB berekende dat het aantal kinderen in armoede onder dit kabinet de komende vijf jaar met 17.000 zal toenemen. Iets wat wij hier nooit zullen laten gebeuren. Dat zijn de kinderen die na hun vakantie niet tegen hun vriendjes kunnen vertellen wat voor leuke dingen ze hebben meegemaakt. Daarom zijn ook die speelweken van de Speeltuincentrale, waar wij een motie voor indienen. Dan kan de PVV daar leuk gratuit opstaan, voorzitter, maar laat ze het daar in den Haag maar eerst eens regelen. Van grote waarde. Ik ga afronden, voorzitter. Ik zou nog hoopvol eindigen en dat moeten we wel gaan doen. Vorig voorjaarsdebat deed mijn fractie een oproep voor een maatschappelijke coalitie. Om als één front van gemeente, maatschappelijke instellingen en inwoners in verweer te komen tegen het ravijn. 01:47:18

De heer Brandenbarg, SP: Wij zullen de komende zomer die handschoen verder oppakken. Door in gesprek te gaan met maatschappelijke organisaties, bonden, actiegroepen en verenigde inwoners. Om te kijken waar we raakvlakken hebben. Om te kijken hoe we politieke kracht kunnen organiseren. Om ervoor te zorgen dat onze samenleving niet kapot bezuinigd wordt. Ik ben daar hoopvol over, voorzitter. Als we ons niet uit elkaar laten spelen door mensen die daar belang bij hebben, dan zullen we dit winnen. Dan hebben we in 2026, geef ons twee jaar, hoopvol vooruit kijken naar de plannen van een kabinet Dijk 1. 01:47:54

Voorzitter: Dank u zeer. Ik constateer dat de heer de Waard u heeft opgenomen, zodra u aankondigde dat u positief ging beginnen en vervolgens op het moment dat u zei: nu word ik wat minder positief, weer begon te filmen. Ik wil u graag in de pauze de gelegenheid geven om te vergelijken hoe dat er nou uitziet. Positief, minder positief. Hij heeft veel aandacht besteed aan de opname. Het is nu half vijf. Tot tien voor vijf even de benen strekken. 02:05:40

Voorzitter: Ik heropen de vergadering en geef het woord aan de VVD. 02:06:15

Mevrouw Jacobs, VVD: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, we staan hier met elkaar om van gedachten te wisselen over wat belangrijk is voor de begroting van 2025. Mijn fractie heeft daarvoor een aantal moties ingediend. Een aantal moties van diverse andere partijen steunen we vol overgave. We hopen dat deze breed gesteund worden, zodat het college ze zal meenemen in de begroting. Voor mijn fractie is het van groot belang dat het goed leven in Groningen is. Dat betekent voor mijn fractie goed wonen, studeren, werken, ondernemen en recreëren. Wij willen onze inwoners en ondernemers en de maatschappelijke organisaties de vrijheid 37

bieden om hun keuzes te maken. Ze te helpen en te ondersteunen als dat nodig is. Wat ons betreft staan onze inwoners centraal. 02:06:58

Mevrouw Jacobs, VVD: Volgens mijn fractie moet de gemeente er voor alle inwoners zijn. Wat mijn fractie betreft zijn er vele punten belangrijk in onze gemeente. Wij zullen het college vanuit onze kant vragen om een aantal accenten te leggen, waarin wij vermoeden dat het college enige aansporing nodig heeft om ze mee te nemen. Allereerst willen wij aandacht vragen voor wonen. Heel veel mensen willen wonen in onze gemeente. Daarvoor moet er een plan komen om onder andere de doorstroming te bevorderen. Een plan dat zorgt dat scheefwoners in de sociale huursector kunnen doorstromen. Wij willen aantrekkelijke woningen hebben voor starters die niet in aanmerking komen voor sociale woningbouw. Dit om te voorkomen dat ze verhuizen naar een gemeente om ons heen. 02:07:40

Mevrouw Jacobs, VVD: We willen zorgen dat ouderen kunnen verhuizen naar eventueel een appartement in de wijk waar ze nu wonen. We moeten voorkomen dat de middeninkomens verdwijnen naar de gemeenten om ons heen. Immers, de middeninkomens zijn van groot belang voor onze gemeente. Niet alleen omdat ze belasting betalen en geen gebruikmaken van de kwijtschelding, maar ook omdat ze zich breed inzetten voor vrijwilligerswerk op scholen, bij verenigingen en in de wijk. Kortom: inwoners om te koesteren en niet om weg te jagen. Voorzitter, dat plan hoeft u niet te maken. Dat plan hoeft het college niet te maken. Dat plan ligt er al. Dat hebben we enige weken geleden aan u aangeboden. We hopen hier dan ook spoedig met de raad en het college over te spreken, zodat u de uitvoering ter hand kan nemen. 02:08:20

Mevrouw Jacobs, VVD: We hebben onlangs van u gehoord dat ~ capaciteit geen probleem is. Dat stelt ons gerust. Onze inwoners en ondernemers maken ook onze gemeente. Daarom willen wij ze koesteren. We willen ze de ruimte geven om hun initiatieven uit te voeren. Niet onnodig voor ze bepalen wat wel en niet goed zou zijn. Nu kunnen we het hebben over reclamebelasting en al dat soort dingen, maar dat laat ik nu even achterwege. Wij willen uitgaan van vertrouwen dat onze inwoners en ondernemers het goede doen. We willen niet uitgaan van wantrouwen en achterdocht. Als we onze inwoners serieus nemen, houdt dat in dat we tijdig met onze inwoners en ondernemers communiceren, zodat ze op de juiste wijze kunnen participeren. 02:09:02

Mevrouw Jacobs, VVD: Daar hebben we in de afgelopen periode slechte voorbeelden van gezien. Petities vlogen ons om de oren, omdat mensen het niet eens waren met het besluit. Het niet begrepen, maar vooral zich onvoldoende gehoord voelden in het voorproces. Eerlijk is eerlijk, voorzitter. U heeft één keer gehoor gegeven aan de oproep van de inwoners en dat gaat over het kunstwerk. Al dan niet een kunstwerk. Laten we dat even in het midden houden. Inmiddels is er een wegomlegging, dus ik fiets er elke keer langs. Of ik heb een andere kijk op kunst. Laten we het daarop houden. Voor het kunstwerk in de Oosterpoort heeft u op 38

voorspraak van onze raad gekozen om een nieuw participatieproces te lopen. Wij zijn benieuwd hoe het afloopt. 02:09:39

Mevrouw Jacobs, VVD: We hopen oprecht dat u in 2025 naast de inwoners en ondernemers gaat staan en niet wederom tegenover hen komt staan. We willen dit najaar met u spreken over het onzalige plan om de bloemenkramen en de andere kramen 's nachts uit onze binnenstad te bannen. Een echte uiting van ondernemertje pesten. Voor het aangezicht in de openbare ruimte hoeft het niet. De kramen moeten immers verdwijnen tussen elf uur 's avonds en zes uur 's ochtends. Als wij naar onze burgemeester luisteren, dan moet 80% van onze inwoners dan in ieder geval op bed liggen. Het is ook donker en dan zien we het niet. 02:10:11

Voorzitter: Partij van de Arbeid. 02:10:15

De heer Van Veen, PvdA: Dank voor het woord. Vandaag hebben we beantwoording gehad van de schriftelijke vraag hierover. Daar bleek uit dat ook de VVD gewoon twee jaar geleden voor dat voorstel gestemd heeft. Kunt u dat toelichten? 02:10:24

Mevrouw Jacobs, VVD: Dat had te maken met de herinrichting van de Grote Markt. Als je nu naar de uitwerking van de plannen kijkt, dat je nu zegt dat het inderdaad wat problemen oplevert als je het hebt over het aangezicht. Dat het slechts tussen elf uur 's avonds en zes uur 's ochtends is, dan zouden wij zeggen: ga goed met de ondernemers in gesprek. Ga met elkaar kijken hoe we het voor elkaar aangenaam kunnen maken. Dan denk ik dat ons aangezicht echt niet verandert als de kraam tussen elf uur 's nachts en zes uur 's ochtends weg is. Er zijn andere mogelijkheden om te zorgen dat datgene wat op de Grote Markt plaats moet vinden, kan plaatsvinden en dat de kramen niet 365 dagen per jaar weg hoeven. 02:11:05

De heer Van Veen, PvdA: Er is toch uitgebreid gesproken met de ondernemers? Ik las ook in die brief dat ze ruim subsidie hebben gekregen om bijvoorbeeld hun voertuig mobiel te maken. U heeft het de hele tijd over van elf tot zes. Op het moment dat de kraam om zes uur dichtgaat, dan is het dan natuurlijk ook al weg. Het voelt een beetje kinderachtig om het alleen maar over van elf tot zes te hebben, terwijl het in de praktijk zou gaan om van vijf uur 's middags tot acht uur 's ochtends. Of half acht. Ik weet niet precies hoe laat ze beginnen. 02:11:28

Mevrouw Jacobs, VVD: Ik weet dat een gemiddelde ondernemer niet om vijf uur stopt, de heer Van Veen. Misschien denkt u dat. Ik weet wel beter. Ik ga verder. Wat mij betreft gaan we met de ondernemers in gesprek hoe we de kramen weg kunnen krijgen op de momenten dat het echt nodig is. Dan laten we ze bijvoorbeeld de overige 350 dagen per jaar ongemoeid. Voorzitter, mijn oproep is: bezint eer ge begint. Stop met deze zinloze acties. Stop met het pesten van ondernemers in onze gemeente. Over de reclamebelasting. Zo'n onding in onze gemeente. Ik wil er niet te lang over stilstaan. Wij hebben wel de brief van het college gekregen waarbij gezegd 39

wordt: de uitvoering is toch meer complex en het duurt langer. Dan leest mijn fractie altijd: dan is het ongetwijfeld ook duurder. 02:12:16

Mevrouw Jacobs, VVD: Dan heb ik toch nog een vraag. Kan het een goed idee zijn om er dan maar helemaal mee te stoppen? Overweegt het college dat ook? We zullen dit najaar met een alternatief plan komen voor de besteding van de inkomsten uit de reclamebelasting. Wat ons betreft moet dat namelijk ten goede komen aan hen die het betalen. 02:12:33

Voorzitter: ChristenUnie. 02:12:34

De heer Rebergen, ChristenUnie: Wou u nu stoppen met de reclamebelasting, of wou u die inkomsten ergens anders voor gebruiken? Dat is vraag één. Vraag twee is: er staat toch gewoon een evaluatie van de reclamebelasting gepland voor begin volgend jaar? 02:12:50

Mevrouw Jacobs, VVD: Er zijn twee dingen. We hebben van de week de brief gehad dat de uitvoering van de reclamebelasting heel erg ingewikkeld is. Dat zou een reden kunnen zijn dat de opbrengst tegenvalt en dat je ermee stopt. Als je er niet mee stopt, zouden wij willen kijken hoe je de gelden daarvan kunt besteden. Het is een als dan scenario. Werken is wat ons betreft heel erg belangrijk. Dat heb ik vorige week ook verteld. Meedoen in de samenleving is heel belangrijk en het liefst met een betaalde baan. Dat is wat ons betreft de beste manier om armoede te bestrijden. Daarnaast is een baan zo veel meer dan een inkomen alleen. De gemeente vindt motivatie doorslaggevend bij programma's als Onbenut Talent. Wij vinden dat te vrijblijvend. 02:13:32

Mevrouw Jacobs, VVD: We vinden dat motivatie meer gestimuleerd kan worden. Daarom dienen wij daar ook een motie voor in. Voorzitter, het zal u niet verbazen dat veiligheid voor ons ook heel belangrijk is. 02:13:42

Voorzitter: SP. 02:13:42

De heer Brandenbarg, SP: Voorzitter. Dan mag de gemeente van de VVD geen ondernemertje pesten, maar de gemeente mag dan wel mensen in de bijstand pesten door ze maar alles aan te bieden en verplicht te laten doen wat ze willen. Dat is geen ondernemers pesten. Niet te veel regels, vol vertrouwen handelen. Mensen in de bijstand: zweep erover, aanpakken. Lekker pesten. Dat is de VVD in deze gemeente. 02:14:05

Mevrouw Jacobs, VVD: Ik zou toch zo graag met een bijstandsgerechtigde het gesprek aangaan. We hebben een fantastische baan voor u. U heeft er misschien nooit aan gedacht, maar ik denk wel dat er een kans is. In mijn wereld komt daar geen zweep aan te pas, meneer van de SP. 40

02:14:17

De heer Brandenbarg, SP: Dat gebeurt natuurlijk al, voorzitter. Wat u in deze motie zegt, is dwang. Daar komt in mijn woordenboek meestal een zweep aan te pas. 02:14:26

Mevrouw Jacobs, VVD: Ik denk niet in zwepen. U misschien wel. Ik weet niet wat dat over u zegt. Over mij zegt het misschien wel wat, dat ik er niet in denk. Het gaat daar niet om. Het gaat er ons om, dat motivatie niet het enige is. Dat is waar heel veel op getoetst wordt, hebben wij van de wethouder begrepen. Veiligheid is voor ons heel belangrijk. Het bepaalt voor een groot deel je welbevinden. In onze gemeente moet je jezelf kunnen zijn en veilig over straat kunnen lopen. Op welke tijdstip dan ook, wie en met wie je ook bent. We zien dat de veiligheid onder druk staat. Dat de agressie op bepaalde plekken erg toeneemt. We vinden dan ook dat we alles op alles moeten zetten op veiligheid. We zien een mix in maatregelen. Preventief en repressief. Met alle middelen, dus ook cameratoezicht. 02:15:08

Mevrouw Jacobs, VVD: Het stelt ons dan ook teleur dat we hier voor het laatste in december '21 over hebben gesproken. We horen graag van het college wanneer we hierover spreken en wanneer het cameratoezicht op het door hen gewenste niveau wordt gebracht. Daarnaast kijken we uit naar de bespreking over de diverse veiligheidsaspecten komend najaar, als opmaat voor de begroting. Vorige week heb ik namens mijn fractie ook gesproken over de onveilige woonomgeving over het Maai Mei Niet beleid. Wij zullen dat het komend voorjaar monitoren en we zullen doorgeven welke onveilige situaties ontstaan. Daarnaast merken wij dat mensen te pas en te onpas onze omgeving bekladden. Of het nou regenboog bankjes zijn die soms gewoon uit de grond getild worden en worden verplaatst, of dat ze worden besmeurd. 02:15:51

Mevrouw Jacobs, VVD: We zien ook dat te vaak muren, openbare ruimten en wat dan ook, worden beklad. Wij staan op het standpunt dat je van andermans eigendommen afblijft. Dat je dus ook geen graffiti spuit en geen regenboog banken bekladt. Daarnaast zien we ook dat er mogelijkheden zijn om die openbare ruimte mooier te maken. Daarvoor dienen wij dan ook een motie in om graffiti in de openbare ruimte tegen te gaan door deels streetart toe te voegen, te handhaven en schoon te maken. We zouden dat het liefst met onze creatieve onderwijsinstellingen doen. Daarnaast hebben we gehoord dat in Enschede een pilot wordt gestart om zwerfafval tegen te gaan, naar het voorbeeld van Singapore en Kuala Lumpur. Door een hoge boete op te leggen bij het dumpen van zwerfafval. 02:16:31

Mevrouw Jacobs, VVD: We hebben begrepen dat daar toestemming is gevraagd voor een pilot. Wij vragen het college of zij willen kijken, als de pilot als positief beschikt wordt door het Rijk, of die pilot in onze gemeente ook gevolgd kan worden. Dan de begroting het. Wij moeten scherp aan de wind zeilen. Niet alleen omwille van het ravijnjaar, maar we horen altijd scherp aan de wind te zeilen. Dat maakt dat de lasten voor onze inwoners laag worden. Dat is wat ons betreft een belangrijk uitgangspunt. Dat we ongelijk investeren is natuurlijk niet nieuw. Dat doen we altijd al. Laten we daarin vooral niemand tekort doen. De VVD wil kritisch kijken naar onze 41

investeringen. We willen stoppen met de plannen voor een gemeentelijk vastgoedbedrijf. 02:17:13

Mevrouw Jacobs, VVD: We beginnen niet aan een eigen energiebedrijf waarvan we niet eens weten of het kan worden aangesloten op het net. Voorzitter, zoals mijn fractie al jaren zegt: laten we stoppen met de eiwittransitie. Het heeft ons alleen maar geld gekost. Het brengt ons niets. Het bedrijfsleven kan het veel beter. De gemeente voegt er niets aan toe, behalve de afvalberg. Elke week gooien we stapels vegan broodjes weg. Dan als laatste de strategische investeringen. Zowel de nieuwe Oosterpoort als Martiniplaza en Kardinge inclusief ijsbaan, horen wat ons betreft bij een bruisende stad. Geld klotst niet tegen de plinten. Gespaard hebben we niet, dus moeten we keuzes maken. Alle projecten hebben een regionaal, nationaal en soms zelfs een internationale uitstraling. 02:17:53

Mevrouw Jacobs, VVD: Het verbaast mijn fractie dan ook heel erg dat we alleen voor Kardinge zeggen dat er geld uit de regio moet komen. Niet voor de Poort en de Plaza. We vragen u dat uit te leggen. Wat ons betreft gaan we onderzoeken of het alle drie kan. Hoe we slimmer kunnen samenwerken met het bedrijfsleven. Zodat we kunnen kijken hoe wij voor een acceptabel niveau de bruisende stad kunnen zijn die wij zo graag willen zijn. Voorzitter, ik rond af. Laten we voor 2025 onze inwoners en ondernemers centraal stellen. Dan bedoel ik al onze inwoners uit alle uithoeken van onze gemeente. Zodat iedereen meetelt voor dit college. Laten we het niet alleen zeggen, maar laten we ook echt naar ze luisteren. 02:18:31

Voorzitter: Dank u zeer. Dan kom ik bij de fractie van Student en Stad. 02:19:06

De heer Swets, Student en Stad: De waterdragers van de coalitie. Bedankt. Voorzitter. Ik zou willen dat ik dit jaar met een positiever verhaal voor u stond, maar helaas. Na het uitbreken van eerder Corona en de oorlog in Oekraïne, is er ook nu, met het voortduren van de eerder genoemde oorlog en de genocide en hongersnood in de Gazastrook weinig reden tot optimisme. Ik zie geen interruptie. Dan is blijkbaar iedereen het erover eens dat daar hongersnood is. Dat is goed om vast te stellen. Voorzitter, dat optimisme voelen wij ook niet als we kijken naar ons eigen land. Waar het parlement is veranderd in een lachwekkend circus en guur rechts 1 inmiddels dienst uitmaakt. Hoewel nog zal moeten blijken hoe groot de schade van dit kabinet zal zijn. 02:19:44

De heer Swets, Student en Stad: Zowel als het gaat om het beleid als ons imago als vooruitstrevend en tolerant land. Het is al duidelijk dat onder andere studenten weer het kind van de rekening zijn. De verkiezingsprogramma's van de landelijke partijen stonden vol met loze beloftes over eerlijke compensatie voor de pech generatie en het waarborgen van de toegankelijkheid van ons onderwijs. Inmiddels is duidelijk dat de beloftes aan studenten aan de onderhandelingstafel direct in de ijskast zijn gezet. Er wordt keihard bezuinigd op wetenschap en onderwijs. Elke student die op het randje van de burn-out zit, krijg van dit kabinet geen steuntje in de rug, maar een harde trap richting het ravijn. Door een boete in te voeren op studeren, wanneer je 42

niet in één keer de perfecte studie hebt gekozen. Wanneer je bijvoorbeeld als mantelzorger voor een ziek familielid zorgt. 02:20:29

De heer Swets, Student en Stad: Of wanneer je je breder wilt ontwikkelen en bijvoorbeeld een bestuursjaar wilt gaan doen. Als gemeente lijken we de komende tijd ook niet op den Haag te hoeven rekenen. De Spreidingswet voor asielzoekers wordt ingetrokken. Waardoor andere gemeenten hun verantwoordelijkheid kunnen blijven ontduiken en wij als sociale gemeente weer onevenredig veel asielzoekers zullen blijven opvangen. Ook dit kabinet lijkt er vooralsnog voor te kiezen om gemeenten te veel taken te geven voor te weinig geld. Door dit financiële ravijn worden we gedwongen om keuzes te maken. Keuzes die we niet willen maken. Niemand hier wil een Groningen zonder ijsbaan. Niemand hier wil moeten bezuinigen op de Jeugdzorg. 02:20:49

Voorzitter: PVV. 02:21:11

Mevrouw Blauw, PVV: Even terug naar wat u net zei over het asielbeleid. We kunnen niet eens voor onszelf zorgen. Vindt u het dan niet een beetje asociaal dat we eerst naar andere landen kijken om die te ondersteunen en dat wij daarna pas voor onszelf of voor Groningen gaan zorgen? 02:21:31

De heer Swets, Student en Stad: Voorzitter, wat ik heel erg asociaal zou vinden, is als wij asielzoekers geen opvang bieden. Als wij asielzoekers op straat zetten. Dat gaat ook gepaard met veiligheidsrisico's. Dan hebben we misschien de 8 miljoen die de PVV voorstelt om zomaar aan veiligheid uit te geven, hard nodig. 02:21:49

Voorzitter: Nog een vervolgvraag. 02:21:51

Mevrouw Blauw, PVV: Dan kom ik daar toch nog even op terug. Ik heb altijd geleerd: als je niet voor jezelf kan zorgen, kan je ook niet voor anderen zorgen. We hebben namelijk niemand wat te bieden. Hoe kijkt u daar tegenaan? 02:22:03

De heer Swets, Student en Stad: Volgens mij is dit een beetje: als iedereen aan zichzelf denkt, wordt er aan iedereen gedacht. Daar gaan wij niet in mee. De makkelijkste oplossing voor al onze maatschappelijke problemen is om er een zak met geld tegenaan te gooien. Op die manier zullen we de oplossingen de komende jaren niet kunnen maken. Vanaf hier begint het positieve gedeelte, voorzitter. Schaarste maakt creatief. Wij pleiten ervoor om met beperkte middelen te kijken naar wat we wel kunnen doen. Om de dingen waar we eigenlijk geen geld voor hebben, op een creatieve manier toch te kunnen doen. Dat betekent niet dat we, zoals het CDA voorstelt, alvast moeten afspreken dat die ijsbaan er hoe dan ook moet komen. Dat we daardoor de deur ook dichtgooien naar externe financiering. 02:22:42

De heer Swets, Student en Stad: Dat betekent dat we juist moeten kijken met 43

provincies, omliggende gemeenten en desnoods ook commerciële partijen, hoe we toch een schaatsbaan kunnen financieren. Dat betekent ook dat we ons er niet bij neerleggen dat er de komende jaren een tekort aan woningen zal zijn. Dat betekent dat we slimmer met onze woningvoorraad willen omgaan. 02:22:59

Voorzitter: VVD. 02:23:02

Mevrouw Jacobs, VVD: Dank u, voorzitter. Als je een plan maakt waar een ijsbaan van Kardinge onderdeel van kan uitmaken, kan je toch nog steeds uitgaan van externe financiering en creatieve, vooruitstrevende middelen? Heeft u dat verkeerd begrepen en wilt u daar alsnog bij op? 02:23:17

De heer Swets, Student en Stad: Voorzitter. Als wij hier vast afspreken dat die ijsbaan er sowieso moet komen, doet dat doet onze onderhandelingspositie geen goed. De woningvoorraad. We moeten slimmer met onze woningvoorraad omgaan. Daarom dienen wij samen met onder andere GroenLinks en de gehele oppositie een voorstel in om te kijken naar hoe je de doorstroom binnen de sociale huur wel op gang kunt krijgen. Voorzitter, om daar even wat context bij te geven: mijn moeder woont al jaren in een sociale huurwoning met drie slaapkamers. Sinds mijn zusje en ik zijn gaan studeren, staan twee van die slaapkamers bijna altijd leeg. Mijn moeder voelt zich bijna schuldig tegenover jonge gezinnen die jarenlang wachten op een sociale huurwoning, maar voor haar is verhuizen naar een beter passende woning een hele grote stap en best een beetje eng. 02:24:00

De heer Swets, Student en Stad: Het is een stap die ze zonder hulp misschien wel nooit zal zetten. Het voorstel dat wij vandaag indienen vraagt het college om te onderzoeken hoe we mensen zoals mijn moeder, die in principe wel willen verhuizen, maar de drempels te hoog vinden, kunnen helpen aan een woning die beter bij hen aansluit. Er wonen in Groningen op dit moment 23.000 mensen in hun eentje in een sociale huurwoning. Vaak is dit met twee of meer slaapkamers. Het lijkt ons daarom goed om te kijken naar hoe we deze mensen zo veel mogelijk kunnen helpen aan een woning die beter bij hen past. Voor onze achterban is deze motie erg belangrijk. Met een goede doorstroom komen er uiteindelijk meer sociale huurwoningen voor starters vrij. 02:24:41