12-10-2022 verslag gemeenteraad 15.30 uur.pdf

De heer Dijk: Uw punt is glashelder en ik denk dat u een punt heeft. Dit is ook wel waarom ik net zei dat we op dit moment niet iedereen kunnen helpen. Op de korte termijn moeten we deze generieke maatregelen treffen. U zei net volgens mij ook terecht en dat hebben we ook van het college vaker gehoord dat het te maken heeft met capaciteit, hoe we echt mensen kunnen helpen. Ik was met een aantal partijen gisteren bijvoorbeeld bij het WIJ-team Korreweg Oosterparkwijk De Hoogte. Daar horen deze verhalen ook dat het echt veel tijd kost om sommige regelingen bijvoorbeeld één op één met mensen te bespreken. Ik heb toen bijvoorbeeld gevraagd aan hen: "Is het misschien mogelijk om mensen die nu op de sociale academie aan het studeren zijn misschien al in te zetten?" Ik denk dat we hier langer over na moeten denken dan nu dit korte debatje, maar ik ben daar zeker toe bereid. Volgens mij is het grote tekort aan personeel ook bij de gemeente of de geschikte mensen vinden inderdaad een groter probleem is dan alleen maar dit pakket op te lossen is. 01:23:04

Voorzitter: U heeft nog een vraag van Student en Stad. 01:23:07

De heer Bosch: Dat klopt, voorzitter, want de heer Dijk wijst naar Rutte en Kaag, want die zouden weinig doen voor studenten. Nu komt er vanuit het Rijk drie miljoen richting de gemeente. Nu ligt er hier een pakket van veertien miljoen euro, waarvan elf miljoen geld is wat de gemeente Groningen tot zijn beschikking heeft, maar daarvan gaat er geen geld voor een regeling voor studenten. Dan is het toch precies deze gemeenteraad, precies dit college dat doet wat u zo vervelend vindt aan Den Haag, namelijk studenten in de kou laten staan. 01:23:40

De heer Dijk: Voorzitter, wederom ik was gisteren bij het WIJ-team en in de Korreweg Oosterparkwijk De Hoogte en daar gaven de WIJ-werkers aan, de heer Bushoff zei het net ook, dat het maatwerk budget wat er nu is erg goed werkt om juist voor de studenten waar u het over heeft, waar wij het ook vaak over hebben gehad, om die daar waar nodig is, uit de brand te kunnen helpen. Daarom vind ik het ook erg goed dat deze maatwerkvoorziening erin zit, boven op de eerdere maatwerkvoorzieningen die we voor WIJ-teammedewerkers al hebben genomen. 01:24:14

De heer Bosch: Voorzitter, dan klopt het dus dat de SP zegt: "Eerst volledig in de schulden werken en eerst helemaal aan de grond zitten, en dan pas komt er hulp." 01:24:32

De heer Dijk: Ik zou dat niet zo snel zeggen, maar ik zeg wel inderdaad dat dit kabinet Rutte 19

Kaag bijvoorbeeld, als het gaat om hoe het nou om studenten, dat je inderdaad eerst aan de maximale leencapaciteit moet voldoen voordat je aanspraak maakt op dit soort regelingen, maar daar geldt het maatwerkbudget overigens niet voor. Voorzitter, tot slot de ideeënstrijd en ik zal het kort houden, want u vroeg het mij net. Dit coalitieakkoord staat vol ideeën en plannen voor meer publieke voorzieningen. De SP is ervan overtuigd dat het Groningse crisispakket broodnodig is, maar dat er meer nodig zal zijn. De ingeslagen weg van meer publieke regie op de middellange en langere termijn moet aantonen dat publieke voorzieningen zoals wonen, energie, zorg, inkomen en essentiële producten toegankelijker en betaalbaarder worden. Zoals ik begon, zijn er bijvoorbeeld op voeding en energie miljardenwinsten van grote bedrijven, zijn die nu niet toegankelijk deze voorzieningen. Zij hebben gezorgd voor die keiharde groei in de ongelijkheid. Het is aan ons taak om deze voorzieningen te democratiseren en daarmee ook de ongelijkheid structureel te gaan bestrijden. Deze ideeënstrijd zal de SP iedere dag met u hier binnen en buiten dit huis aan willen gaan. Tot slot een toelichting op motie die wij samen met de Partij van de Arbeid en de ChristenUnie indienen en daarna nog een aantal korte vragen aan het college, maar die sluiten wel voor een groot deel aan bij andere partijen.

Samen met de Partij van de Arbeid en de ChristenUnie dienen wij een motie in die tot doel heeft om meer aandacht te vragen voor huisuitzettingen en energie-afschakelingen. Waarom doen wij dat? Omdat we gisteren ook bij het WIJ-team hebben gehoord dat de zorgen hierover heel erg groot zijn. We weten dat de intenties van het college zijn om huisuitzettingen en energieafsluitingen te voorkomen en toch krijgen wij hier en daar signalen dat het nog wel plaatsvindt en dat willen wij hoe dan ook voorkomen. Tot slot, er zijn vragen gesteld over de woongroepen. Omwille van de tijd sluit ik me daar gemakkelijk bij aan. De meerkosten regeling, Anneke, die staat erin voor 750 euro voor mensen die extra energie gebruiken. Ik wil nog één ding zeggen, want ik wil wel ergens ook positief afsluiten in deze woordvoering. Gisteren hoorden wij ook dat in de Heesterpoort in Oosterparkwijk de komende maanden drie avonden in de week De Poort open wordt gesteld zodat mensen daar met elkaar kunnen koken en andere activiteiten kunnen gaan doen om daarmee de kachel thuis laag te houden. Ik vind het verschrikkelijk treurig dat dit nodig is, maar ik vind het fantastisch mooi dat het gebeurt en ik wil iedereen die de komende tijd in Groningen aan het werk is om Groningen menselijk en sociaal te houden en mensen van problemen te behoeden veel succes en sterkte wensen. Jullie weten ons te vinden. Dank u wel.

01:27:20

Voorzitter: Dank u zeer. Dan gaan we naar het CDA. De heer De Haan, u heeft door de interrupties op de heer Bushoff niet heel veel spreektijd meer. 01:27:29

De heer De Haan: Daarna heb ik me wel ingehouden. 01:27:31

Voorzitter: Daarna wel ingehouden, maar de ellende met spreektijd is dat het dan weer niet opbouwt. Ook dat is een groot oneerlijkheid natuurlijk, maar in dertig seconden lukt het vast wel. Begin maar, we hebben een goed hart. Daarna Student en Stad 01:28:00

De heer De Haan: Voorzitter, nu gaat u door mijn tijd heen, dat waren weer een paar seconden. Voorzitter, dat we hier vandaag over een breed crisispakket tegen 20

energiearmoede en inflatie spreken, dat heeft maar één echte reden en ik heb die nog niet gehoord vandaag, maar het is de geopolitieke realiteit van de grootste oorlog in Europa sinds de tweede wereldoorlog. Het gaat om de illegale annexatie van Putins Rusland op Oekraïens grondgebied en met alle gevolgen van dien. We moeten dat blijven uitspreken. Daarmee zeg ik niet dat er hiervoor niks aan de hand was. We wonen helaas in een gemeente met veel armoede, we wonen helaas in een gemeente waar veel kinderen opgroeien in armoede, maar het is wel de realiteit. Als ik nu de verhalen hoor, bijvoorbeeld in mijn eigen schoolklas, van kinderen die thuis geen verwarming meer aan kunnen hebben omdat ze geen geld meer hebben om de energie te betalen, dan besef ik me dat we in een extreme situatie zijn beland en dat we als politiek daar ook naar moeten handelen. Het is goed dat het kabinet daarom heeft besloten om een groot pakket aan maatregelen te presenteren ter waarde van 17 miljard. Dat er ook een prijsplafond komt waarvan de kosten ook in de tientallen miljarden zullen lopen en aanvullend is het prachtig en goed en mooi dat we ook als gemeente bekijken wat we daaraan extra kunnen doen.

Aan de andere kant is het toch ergens pijnlijk dat als we bijvoorbeeld in andere Groningse gemeenten kijken, dat het daar niet lukt omdat er simpelweg geen geld meer over is in de begroting, dat een paar kilometer bijvoorbeeld tussen Sauwerd en Beijum het verschil kan maken van honderden euro's. Voorzitter, natuurlijk de complimenten hier aan al onze ambtenaren die de afgelopen weken keihard hebben gewerkt aan dit pakket. De keuzes die hierin zijn gemaakt zijn goed uit te leggen. Toch wringt het ergens bij mijn fractie. Het is er vandaag al een aantal keer over gegaan, over de studenten, want waar we aan de ene kant tegen studenten te zeggen dat we geen geld hebben om hen een energietoeslag uit te keren, besluiten we wel met die 4,1 miljoen die over is van de energietoeslag van het Rijk, andere inwoners extra te gaan helpen. We verhogen de energietoeslag met 200 euro en breiden hem uit tot 140 procent. Ook daarvan zouden we natuurlijk kunnen zeggen: "Daarvoor zouden we ook die bijzondere bijstand kunnen gebruiken. Voor hen zouden we ook die maatwerkoplossing kunnen gebruiken." Maar wij maken andere keuzes. Hoe leg je dat nou uit aan die student die de eindjes nu niet meer bij elkaar kan knopen en wellicht moeite heeft met het aanvragen van die bijzondere bijstand? Daarom dienen wij ook bijvoorbeeld samen met Student en Stad een motie in.

In de gemeente Den Haag denken ze dat het anders kan met die bijzondere bijstand. Daarom vragen we, net als een aantal andere partijen om een second opinion. Mocht het niet lukken, dan vinden we wel dat we moeten kijken om die drie miljoen vanuit die individuele bijzondere bijstand te gebruiken voor een energietoeslag. Voorzitter, het zijn niet alleen individuele burgers die last hebben van de energiecrisis, het zijn ook ondernemers, sportverenigingen cultuurinstellingen, scholen, dorpshuizen, studentenverenigingen kerken, woongroepen en ga zo maar door. Goed dat er daarom een fonds komt voor de compensatie van de gestegen kosten. Dit fonds moet nog nader worden uitgewerkt, maar het CDA vindt het van belang dat dit fonds voor al die organisaties beschikbaar is die een bijdrage leveren aan de sociale basis in onze gemeente. Het fonds bestaat nu uit drie miljoen euro, wat natuurlijk een mooi bedrag is, maar wat ook zo op kan zijn. Daarom zijn we benieuwd of er nog wat extra mogelijk is, bijvoorbeeld voor sportverenigingen. Je zou kunnen kijken naar de knop van de sporttarieven. Voor ondernemers zou je kunnen kijken naar de verlaging van de OZB. Mijn vraag is: ziet het college nou nog meer mogelijkheden om deze groep, deze organisaties, ook op andere manieren te helpen? Het CDA wil voorkomen dat we taferelen krijgen, zoals bijvoorbeeld 21

met de SNN-subsidie. Het moet voor iedereen beschikbaar zijn. Het moet niet gaan om wie het snelste en het eerste bij zo een fonds komt en daarom willen we ook dat het college bij de raad terugkomt wanneer het fonds lijkt leeg te raken. Daarom dienen we de motie 'De sociale basis moet blijven' in. Voorzitter, tenslotte vraagt deze crisis ook iets van ons als samenleving. Laten we, hen die het goed hebben, letten op de mensen die wat extra kunnen gebruiken en laten we niet alles van de overheid verwachten, maar ook zelf opstaan om elkaar door deze moeilijke tijd heen te helpen. 01:32:44

Voorzitter: Geweldig, dank u zeer. U heeft nog wel een vraag van de heer Bushoff en dan nog één van de heer Dijk. De heer Bushoff. 01:32:54

De heer Bushoff: Voorzitter, ik had nog wel een vraag, namelijk: is het CDA het eens met ons dat het goed is als we die drie miljoen die vanuit het Rijk komt voor studenten, dat we die ook echt voor studenten inzetten en dat dat volgens mij ook zo is en dat het dan een onjuiste stelling is van het CDA dat de gemeente geen extra geld uit eigen middelen uittrekt voor studenten, omdat we dat wel doen, bijvoorbeeld via die maatwerkvoorziening? Dat is de eerste vraag. De tweede vraag is gericht op zometeen de motie van het CDA zelf, een verduidelijkende vraag. 01:33:24

De heer De Haan: Voorzitter, bij die drie miljoen te beginnen, dat komt uit de pot van 35 miljoen wat het kabinet heeft gereserveerd voor gemeenten met extra studenten. Wij zouden graag willen kijken of je die drie miljoen in plaats van voor die bijzondere bijstand je die ook zou kunnen inzetten voor een vorm van energietoeslag. Dan over die maatwerkvoorziening, het zou natuurlijk heel gek zijn als studenten daar geen gebruik van kunnen maken. Ik zei ook al, het is natuurlijk mooi dat er in het voorstel staat dat we hem uitbreiden tot 140 procent voor die energietoeslag, maar er zitten natuurlijk ook mensen in die groep die wellicht die toeslag niet nodig hebben, dus we hadden ook daarvan kunnen zeggen: "Maak nou gebruik van het maatwerkbudget." Dat zeggen we nu tegen studenten, dus het is ook onze eigen keuze. 01:34:14

De heer Bushoff: Voorzitter, ik hoorde dan eerder de heer De Haan van het CDA best wel harde kritiek hebben op het feit hoe er met studenten omgegaan wordt in dit maatregelenpakket, maar uiteindelijk blijkt dus dat we het best wel met elkaar eens zijn. Die drie miljoen moet bij studenten terechtkomen en het is goed dat die maatwerkvoorziening ook voor studenten geldt. Dan nog eventjes over de motie van het CDA zelf over de sociale basis. In uw eerste verzoekpunt zegt u dat u alle clubs wil helpen. Is het niet veel beter om vooral de clubs te helpen die die hulp ook echt daadwerkelijk nodig hebben? Dat is één. Het tweede verzoekpunt is volgens mij al toegezegd in de beantwoording van het college op schriftelijke vragen vandaag. Het derde punt is dat ik mij afvraag of dat niet beter een uitgewerkt voorstel met dekking zou zijn dat thuishoort bij het begrotingsdebat? Het vierde punt: is dat niet wat het college altijd doet, ook bijvoorbeeld in die corona-maatregelen pakketten om te kijken als er ergens budgetten over zijn of te weinig budget voor is, om dan die aan te vullen en vervolgens terug te komen naar de raad? Dus mijn vraag is: is die motie daarmee niet deels onwenselijk en deels overbodig? 22

01:35:22

De heer De Haan: Dan had ik toch mijn eigen motie even mee moeten nemen in die punten, maar ik zal proberen die even te beantwoorden. De eerste ging over of je niet alleen de clubs moet helpen die het moeilijk hebben. Dat ben ik met u eens. Met dat punt bedoel ik dat we kijken naar een breed scala aan organisaties die een bijdrage leveren aan die sociale basis, dus dat je het pakket heel breed houdt, en dat dat bijvoorbeeld ook geldt voor kerken, studentenverenigingen, et cetera, dus dat je dat je een breed houdt. Die tweede hoop ik. Ik heb niks van de wethouder gehoord. Ik heb hem gisteren naar het college gestuurd, maar ik had er nog geen reactie op, maar ik hoop dat we die ook expliciet onder de aandacht brengen. Ik sprak vandaag nog met de studentenvereniging die echt heel erg kampt met moeilijkheden om de energie te betalen. Het zou mooi zijn als die echt bewust ook gecontracteerd worden al die verenigingen dat ze er gebruik van kunnen maken. Die derde vraag weet ik niet meer wat u erover vroeg. Het waren heel veel vragen. Voorzitter, misschien moeten we even de reactie van het college straks afwachten wat zij ervan vinden en dan kunnen we even kijken hoe en wat. Ik was het niet helemaal met uw punt eens daarvoor. U zegt: "We doen al heel veel." Ik vind het dus onterecht. We houden 4,1 miljoen over voor studenten van de energietoeslag.

Ik vind het dan dus onterecht dat we daarmee dingen gaan doen die we niet hoefden te doen, maar daarmee nog steeds de studenten vergeten. 01:36:58

Voorzitter: Dan gaan we naar Student en Stad en dan gaan we naar D66. Student en Stad. Er zijn partijen die zijn van het halen, hebben, houden, maar ik wil wel graag mijn moties terug. Ik dank het CDA voor de teruggave van de moties. De heer Bosch. 01:37:29

De heer Bosch: Dank u wel, voorzitter. Toen in Den Haag het leenstelsel werd ingevoerd, was er een lening die een sociale leven lening zou zijn en dat zou geïnvesteerd worden in het onderwijs, maar dat bleek een loze belofte. Ook toen later die lening geen invloed zou hebben op de capaciteit om een huis te kunnen kopen, bleek dat ook een loze belofte. Er zou lage rente blijven op die lening en dat was ook een loze belofte. Nu zou de energietoeslag komen, maar daarvoor sloot het Rijk ook studenten uit. Steeds worden deze beloftes gedaan en steeds zijn er veel partijen hier aanwezig die hebben gewezen naar Den Haag en afgevraagd hoe het kan dat studenten steeds worden vergeten en dat er steeds valse beloftes worden gedaan? Nu staan we hier met een omvangrijk pakket van het Groningse college, waarvoor in totaal elf miljoen euro van de gemeente Groningen richting wordt gezocht en daar is er geen manier gevonden om studenten te ondersteunen in deze koopkracht en energiecrisis. Als student moet je je met de huidige regels eerst diep in de schulden steken, vervolgens aan de grond zitten om recht te krijgen op een compensatie, terwijl de andere groep van onze inwoners dat niet het geval is en die het bij voorbaat krijgen om te voorkomen dat je aan de grond raakt.

Dat onderscheid, dat meten met twee maten, die segregatie in onze gemeente, dat is natuurlijk iets wat breder ontstaat en dit voedt dat. Student en Stad is opgericht, al meer dan twintig jaar geleden, om juist die twee groepen bij elkaar te brengen. Op het moment dat je nu een regeling hebt waarbij vanuit de gemeente 200 euro extra, 600 euro tussen 120, 140 procent van minimuminkomen, allemaal extra geld, maar niet voor studenten, dan vergroot dat die kloof. Het gaat wel eens over

23

greenwashing en mijn fractiegenoot noemt dit studentwashing dit. Wij hebben vier moties geschreven, samen met de gehele oppositie staat er grotendeels achter en onderstreept de boodschap dat er meer gedaan moet worden voor studenten. Om niet te veel in details te treden, dan heb ik niet genoeg aan twee minuten, maar toch eventjes klein. De gemeente Groningen zegt: "Je moet volgens de wet per se kijken naar de leencapaciteit van een student en dat meenemen als inkomen." De gemeente Den Haag heeft niet zomaar eventjes op twee briefjes gekeken, die heeft samen met twee hoogleraren nog eens goed naar die wet gekeken en die zegt heel duidelijk: "Dat hoeft niet per se, dat is een keuze, dat is beleidsvrijheid. Dat zijn dus twee juridische meningen die tegenover elkaar staan, terwijl het zo'n belangrijk onderwerp is. Daarom zeggen wij door middel van een motie heel simpel: vraag nou een extern juridisch advies aan om zeker te weten hoe de wet in elkaar zit, zodat je niet nu een keuze maakt die niet klopt. Mocht blijken dat de gemeente Den Haag het bij het rechte eind heeft, dan kan je het dus zo gaan uitvoeren dat er veel meer individuele bijzondere bijstand uitgekeerd kan worden naar studenten. Dat zou eerlijk zijn, want dat is maatwerk. Dat gaat in op hogere kosten en daarop het geld afstemmen wat de student nodig heeft.

Mocht het helaas niet zo zijn dat de gemeente Den Haag het bij het juiste eind heeft, maar de gemeente Groningen, dan zeggen wij door middel van een motie: "Dan is de enige optie om gewoon voor alle studenten energietoeslag uit te keren, dat je niet meer dat onderscheid hebt, niet meer met twee maten meten om ervoor te zorgen dat je die twee groepen dezelfde manier behandeld." Dat is dan de enige mogelijkheid. Dat kost wat geld, maar zo zorg je er wel voor op de lange termijn dat studenten en stadjers in Groningen op dezelfde manier behandeld worden. 01:42:11

Voorzitter: De ChristenUnie. 01:42:15

De heer Rebergen: Dank u wel, voorzitter. Toch een vraag over de motie Second Opinion. Zou het niet veel logischer zijn wat u vorige week in een sessie al heeft gedaan, gewoon de ambtenaren van de gemeente te vragen om te kijken hoe Den Haag het doet en dan met een brief naar de raad komen over hoe dat gewogen wordt en waarom het anders is. Waarom moet dat per se een externe zijn? Het punt dat ik wil maken is dat we vertrouwen moeten hebben in de medewerkers van de gemeente. De vraag die ik heb is: de wethouder heeft ook in de bijeenkomst vorige week al aangegeven: "We willen wel kijken wat de mogelijkheden zijn en de randen daarvan opzoeken." Hoe weegt u dat? 01:42:54

De heer Bosch: Voorzitter, laat ik met het laatste beginnen. Dat is natuurlijk heel fijn dat wethouder zegt: "Laten we de randen opzoeken." Op het moment dat nu er een advies is gekomen van de juristen van de gemeente Groningen kan dit volgens ons niet. Zij hebben dat advies al gegeven, maar de gemeente Den Haag zegt precies het tegenovergestelde. Dan heb je dus twee stemmen tegen elkaar en volgens mij is het dan heel gebruikelijk en heel logisch dat je een extern iemand neemt die kijkt wie er gelijk heeft in deze kwestie en of er meer nuance in zit? Dat zou natuurlijk ook nog kunnen. Dan zorg je er dus voor dat je naar die twee verhalen als een soort scheidsrechter in het midden kijkt er nou gelijk heeft. Als je twee keer dezelfde vraag stelt aan dezelfde persoon, krijg je twee keer hetzelfde antwoord. Tot slot, dienen we een motie in en dat dient ervoor om alle mensen die op de publieke 24

tribune hebben gesproken en andere grote huishoudens die niet zoveel hebben aan dat prijsplafond om daar een plan voor te verzinnen. Zorg nou dat je als gemeente weet wat je kan doen om die mensen te ondersteunen. Gisteren is die motie aangenomen, hier al eerder benoemd. Deze motie van ons vandaag roept op: monitor wat er in Den Haag gebeurt, maar zorg ook dat je zelf al je huiswerk hebt gedaan, want als er groepen door de mand vallen en als er groepen niet kunnen geholpen worden door die motie in Den Haag, dan moeten we hier in Groningen wel een plan hebben wat we hier dan kunnen doen, want het kan niet zo zijn dat er een hele grote groep inwoners vergeten wordt. Dat zijn de moties die wij indienen en wij hopen ten zeerste dat deze moties ervoor kunnen zorgen dat dit koopkracht pakket, wat heel erg goed en belangrijk is, nog beter wordt, meer inwoners van de gemeente Groningen ondersteunt en er uiteindelijk voor zorgt dat het voor iedereen helpt om deze koop- en energiekracht crisis door te komen. Tot zover. 01:44:57

Voorzitter: Partij van de Arbeid, de heer Bushoff. 01:44:59

De heer Bushoff: Voorzitter, allereerst overigens complimenten aan Student en Stad die hun naam eer aan doet en goed voor studenten opkomt en daar ook hard hun best voor doet, naar ik begrijp, met allerlei dingen uitzoeken. Mijn vraag gaat ook over de studenten, want we hebben natuurlijk die maatwerkvoorziening met gemeentelijk geld waar ook studenten aanspraak op kunnen maken. Het lijkt mij een goed voorstel om te zeggen: "Die drie miljoen aan rijksgeld voor studenten bestempelen we hier in Groningen ook echt voor studenten." Stel nou dat we dan de vraag aan het college zouden stellen en die is al een beetje gesteld vorige week: "Denk nou eens goed na over hoe we ervoor gaan zorgen dat die drie miljoen zo goed mogelijk bij studenten terechtkomt. Als het college dat nogmaals bij deze toezegt, zijn dan die moties over hoe we dat gaan doen, hoe we ervoor gaan zorgen dat het geld bij studenten terechtkomt niet een beetje overbodig. En heeft u dan vertrouwen in het college dat het college echt alles op alles zet om te gaan proberen dat dat geld ook daar echt terechtkomt waarvoor het bedoeld is voor die studenten?" 01:45:57

De heer Bosch: Voorzitter, ik zou op de vraag van de heer Bushoff nee willen antwoorden. Het is niet genoeg. Een heel groot gedeelte van de bijdrage die we op dit moment doen van het koopkracht pakket komt niet bij studenten terecht. Die drie miljoen, ik zou heel graag de toezegging van de wethouder willen horen dat we blijven monitoren hoeveel er van die drie miljoen bij studenten terechtkomt en als daarvan een groot gedeelte naar andere inwoners gaat omdat die dat nodig hebben, is dat heel goed, maar dan moet dat volledige pakket uitgebreid worden zodat er ook drie miljoen komt bij studenten. Het probleem is dat het niet bij alle studenten terechtkomt of bij de studenten die het keihard nodig hebben. Er zijn een hele grote groep studenten die er voor uit zijn gesloten, bijvoorbeeld die te jong zijn of op papier een te hoog inkomen hebben omdat lening wordt meegenomen als een inkomen. Dat is een hele grote groep die er op dit moment nog geen aanspraak van kan maken en daarom is het niet voldoende. 01:46:59

Voorzitter: Akkoord. Het is overigens wel een riskante vraag die u stelt. Ik ken wel een aantal juristen en ik zet er drie bij elkaar en je krijgt drie opinies, maar u durft de gok te nemen, dus 25

ik ga ervan uit dat het goed komt. Ik kijk even naar de Partij van de Arbeid. Non-verbaal zei u dat u toch nog wel een vraag heeft. 01:47:22

De heer Bushoff: Nee, voorzitter, de vraag werd wat anders uitgelegd dan hoe ik hem had gesteld, want ik vroeg niet of het voldoende was voor Student en Stad, want dat punt was helder. Ik vroeg meer naar of een deel van de moties van tafel zou kunnen als u van het college hoort: "We gaan ervoor zorgen dat die drie miljoen zo goed mogelijk bij studenten terechtkomt en we informeren u erover hoe we dat gaan aanpakken." 01:47:45

De heer Bosch: Zoals ik duidelijk hebt uitgelegd, die eerste motie, die second opinion roept er echt naar op om te kijken of het mogelijk is om dus die leencapaciteit niet meer mee te nemen als inkomen. Dat lijkt mij politiek gezien een super logische keuze, want hoezo zou een lening, wat je terug moet betalen met rente, wat invloed heeft op de capaciteit waarvoor je bijvoorbeeld een hypotheek kan krijgen om een huis te kopen, hoezo zou dat mee moeten rekenen als inkomen? Dat is heel gek, dus dat is die eerste motie. U vraagt: worden moties overbodig als die toezegging er komt? Nee, want daar wordt die individuele bijzondere bijstand veel en veel beter van met de eerste motie. 01:48:26

Voorzitter: Helder. 01:48:27

De heer Bushoff: Volgens mij is dat inderdaad helder. 01:48:29

Voorzitter: Dan gaan we naar D66 en dan komt de ChristenUnie. 01:48:52

Mevrouw Gietema: Dank u, voorzitter. Ik zou graag willen beginnen met een woord van waardering. Ik was drie weken terug bij een bijeenkomst van heel veel organisaties die mensen ondersteunen en het is echt indrukwekkend wat mensen voor elkaar doen en wat voor kracht daar is en ik wil hetzelfde benadrukken voor alle ambtenaren in het college en ook raad. Volgens mij zijn we met zijn allen hier met één doel. Dat is inwoners echt zo goed mogelijk helpen in het hier en nu. Dat is wat er nu voor ons ligt. We willen daarbij toch ook wel onze collega's in Den Haag bedanken, want er wordt heel veel landelijk geregeld. Er is lokaal meer nodig en dat gaan wij nu bespreken. Even kort over het proces. Het is een belangrijk onderwerp. Het doet me erg goed dat de zaal echt vol zit. Ik had wat zorgen erover, omdat ik dacht dat het allemaal last minute is, maar iedereen zet echt zijn beste been nu voor, nog meer dan we al deden. Toch steekt het een beetje, omdat we een aantal ideeën die in die plannen staan best wel willen toetsen bij inwoners, bij organisaties. Dat kan nu onvoldoende, maar we willen toch onze wensen en bedenkingen geven op de planvorming die er ligt en we kijken uit naar de besluitvorming die snel hierop volgt. Wat betreft de inhoud, we zien een hele grote focus op de inkomensondersteuning.

Ik vraag me echt af, en het is ook een vraag aan het college: in hoeverre ziet het college armoede echt als een probleem van een tekort aan geld? Armoede is natuurlijk veel breder. Dat erkennen we denk ik ook met zijn allen eens. Er moet meer geld naar mensen. Bestaanszekerheid één, maar er zijn ook veel mensen waarvoor geld niet de oplossing is waarvan het financiële 26

probleem juist andere problemen weer belangrijker maakt of nodig om op te lossen. De grote focus op inkomensondersteuning is een vraag aan het college. We zijn ook echt heel erg benieuwd in hoeverre zich dat verhoudt met het bieden van perspectief. Dus dat is een vraag aan het college en we zijn benieuwd naar het antwoord. 01:50:51

Voorzitter: SP. 01:50:53

De heer Dijk: Voorzitter, ik mag toch hopen dat de fractie van D66 inziet dat bij een koopkracht crisis zoals dit geld ongeveer de crux is om ervoor te zorgen dat mensen nog mee kunnen doen en enig perspectief houden, in plaats van dat ze zich helemaal terugtrekken achter hun woning en in bestaanszekerheid dermate bedreigd worden dat er geen ruimte meer is in het hoofd om over andere dingen na te denken dan een boterham regelen. 01:51:21

Mevrouw Gietema: Helemaal mee eens en dat is ook niet wat ik tegenspreek. Wat ik probeer duidelijk te maken is dat we er ook juist voor zorgen dat iemand naast die persoon komt te staan, naast de financiële middelen die zij ontvangen, zodat ze ook echt weten wat ze daarmee kunnen doen en naast deze middelen hoe ze ook kunnen doorwerken aan de maanden die komen. We hebben ook een motie ingediend om te kijken in hoeverre deze maatregelen doeltreffend zijn en ik denk dat dat aansluit op wat we allemaal willen. Het geld moet naar de mensen die het het hardst nodig hebben. Dan de uitvoerbaarheid. Gisteren is het denk ik heel erg duidelijk geworden dat het college zelf ook herkent dat we gewoon grote dingen met elkaar doen en dat de uitvoerbaarheid een punt van aandacht of zorg is. Er is een ontzettend hoge werkdruk als je organisatie spreekt die nu mensen ondersteunen, die vallen om. Er zijn meer mensen nodig. Ik ben heel erg benieuwd hoe het college de verhouding ziet van investering in de inkomensondersteuning ten opzichte van ook de injectie die nodig is om personeel op de been te houden en aan te vullen. Verder mis ik een beetje de balans in de acties. Het is echt nogmaals duidelijk, zoals de heer Dijk zegt, er moet meer financiële hulp naar inwoners. Anderzijds moet die hulp er ook op tijd komen.

Hoe zorgen we ervoor dat die er komt en ook op de juiste plek? Ik heb gisterenavond laat een motie rondgedeeld, die is bij een groot aantal van u in de mailbox gevallen, met een voorstel om wellicht de doelgroep te verbreden tot 130 procent in plaats van 140 procent. Wij dienen deze motie vandaag niet in, maar we willen wel werken aan een amendement, omdat wij ervan overtuigd zijn dat het geld naar de mensen moet gaan die dat het hardst nodig hebben. De 120 tot 130 procent grens is de groep die nu al jaren achter het net vist met maatregelen, dus volgens mij we doen we er goed aan om ook een keuze te maken naar wie dit geld moet. Dat kunnen we strakker neerzetten door bijvoorbeeld die bandbreedte iets terug te brengen naar 130, en dan ook misschien te overwegen om die middelen die deze groep krijgt iets te verhogen, omdat zij niet alleen nu, maar ook in het verleden al niet de maatregelen hebben gekregen die ze misschien wel hadden moeten hebben. We gaan dit verder uitwerken en ook hierbij de handreiking aan het college en mijn mederaadsleden om daar samen voor te zitten. Ook als we al deze voorbeelden zien, insprekers, dank voor het naar voren brengen van jullie situatie. Ik geloof er niet in dat dit echt met generieke ondersteuning opgelost gaat worden. Er zijn mensen nodig die met jullie mee gaan denken 27

en daar is wat ons betreft onvoldoende aandacht voor in de planvorming. Tot slot, nog kort iets over de studenten. We stonden inderdaad vorige week op de grote markt. Inmiddels is bekend dat wij als Groningen drie miljoen ontvangen. Omdat we een studentenstad zijn. We hebben dan ook een motie ingediend om in ieder geval deze drie miljoen te reserveren, als eerste stap, om duidelijkheid te bieden aan die studenten dat we dat serieus nemen en daar invulling aan willen uitgeven. De tweede stap en wij ondersteunen volledig de motie Second Opinion om te kijken wat er nu echt in die voorliggende voorziening ligt aan mogelijkheden. Op basis van deze middelen en de mogelijkheden die uit die second opinion komen, willen wij graag meteen daarna met studenten, en we kunnen het college en de raad daarvoor uitnodigen, kijken wat er met die middelen en mogelijkheden mogelijk is en ook met die inbreng van studenten kijken wat een passende oplossing is. We steunen daarom niet de moties die meteen ingaan op de follow-up acties op van dat onderzoek, omdat we echt van mening zijn omdat we ook echt de inwoners daarbij moeten betrekken. Dat is echt iets wat ik mis in dit debat. We hebben het natuurlijk over mensen en we doen het met alle goede intenties, maar laten we ook echt kijken dat dit doet wat nodig is en naast die mensen gaan staan. Dank u 01:55:23

Voorzitter: Dank u zeer. Dan de ChristenUnie en daarna de VVD. 01:56:03

De heer Rebergen: Dank u wel, voorzitter. Barmhartigheid is een woord dat uit onze samenleving aan het verdwijnen is, maar wel een woord die goed bij ons als ChristenUnie past. Barmhartigheid is oog hebben voor elkaar en omzien naar elkaar. Het manifesteert zich in hulp bieden aan mensen die in nood verkeren. Barmhartigheid kan ook worden beschouwd als het tegenovergestelde van onverschilligheid. Een barmhartige persoon staat niet onverschillig tegenover het leed van anderen. Ze gaat er niet aan voorbij, maar hebben er mee van doen. Sommigen hier weten ook dat wij jaarlijks de barmhartige samaritaan uitreiken. Dat is een prijs waarmee we mensen en organisaties die zich belangeloos inzetten voor de gemeente Groningen in het zonnetje zetten. Vanuit dat licht kijken we ook naar het pakket maatregelen om inwoners te ondersteunen, want de stijgende prijzen leiden ertoe dat steeds meer inwoners in financiële problemen komen of niet meer kunnen deelnemen aan maatschappelijke activiteiten. Vaak hangen financiële problemen samen met problemen op het gebied van werk, gezondheid, sociale contacten en een kwetsbare thuissituatie. Het kabinet komt weliswaar voor 2023 met het pakket aan maatregelen, maar voor een deel van de mensen komen die te laat of is het onzeker of ze hiermee echt geholpen zijn. Dan is het mooi dat wij voor de komende periode een aantal aanvullende maatregelen nemen.

We breiden daarmee bestaande regelingen uit, zodat er meer inwoners daarvoor in aanmerking komen, of een verhoogde bijdrage. Een stevig pakket vanwege een half miljoen euro waarmee we hulp bieden aan mensen die in nood verkeren of in nood dreigen te raken. Je zou kunnen zeggen: "Een pakket van barmhartigheid." 01:57:46

Voorzitter: D66. 01:57:48

Mevrouw Gietema: Dank. Voorzitter. U heeft het over een pakket van barmhartigheid. We doen veel beloften opnieuw. Wij zeggen: "Het Rijk, het geld komt te laat." Deze middelen die 28

we hier nu willen geven aan inwoners, zoveel mogelijk nogmaals, moeten ook in november en december op de bankrekening staan. Kunt u mij uitleggen: heeft u er echt vertrouwen in dat die middelen echt in die twee maanden daar belanden? 01:58:14

De heer Rebergen: Ja, daar heb ik vertrouwen in. Dat is ook de reden waarom we bestaande regelingen hebben uitgebreid en niet allerlei nieuwe regelingen hebben verzonnen, maar vanuit de bestaande regeling hebben gekeken wat we kunnen doen. 01:58:25

Voorzitter: CDA. 01:58:27

De heer De Haan: Voorzitter, gisteren las ik aardig felle woorden van uw college over de houding van het kabinet, ook een aantal verwijten. Ik ben wel benieuwd hoe u daarin staat. De minister van armoedebestrijding is van de ChristenUnie. Kunt u zich vinden in die houding van het college? 01:58:55

De heer Rebergen: Dank voor uw vraag. Ik hoef niet per se voor mijn collega in Den Haag te spreken, maar ook daar wordt er een heleboel geld uitgetrokken voor armoedebestrijding, dus nee, ik kan me daar niet in vinden. Ik ga verder. Dan moeten we niemand in de kou laten staan. Mensen mogen niet afgesloten worden van energie of uit huis worden gezet en daarom dienen we daarover samen met de PvdA en de SP een motie in. Dan gaan we verder investeren in de sociale basis en dat begint wat ons betreft in het gezin, maar gaat verder naar buurt en sociaal leven. Ook verenigingen en culturele instellingen krijgen te maken met stijgende energieprijzen waardoor sociale, culturele of sportactiviteiten minder beschikbaar zijn of te duur worden. Ook vinden wij het van belang dat extra activiteiten en ruimere openingstijden van buurthuizen worden georganiseerd. In welke mate organisatie en problemen komen en hoe extra activiteiten en ruimere openingstijden kunnen bijdragen, wordt verder in beeld gebracht. Om snel te kunnen handelen reserveren we nu al drie miljoen om maatschappelijke organisaties en bedrijven te ondersteunen, want wat er komt voor bedrijven is ook erg onduidelijk en we zien uit naar die inventarisatie. Dan een reactie op de insprekers. Vanuit de insprekers is de nood of aankomende nood bij woonvormen naar voren gebracht.

Dat signaal hadden wij ook al gekregen en wij hadden daarover ook al contact met de wethouder en die vertelde mij dat zij die signalen ook gekregen hebben en hij verzekerde mij dat gesprekken gaande zijn en de vinger aan de pols wordt gehouden. Over de meerkostenregeling hebben andere partijen ook al wat gezegd, dus daar ga ik niet verder op in. Dan wou ik als laatste zeggen dat ik me aansluit bij de complimenten voor alle mensen die aan dit belangrijke pakket hebben gewerkt. 02:00:48

Voorzitter: Dank u zeer. Dan de VVD en dan de Partij voor het Noorden. De VVD. Dank u wel, voorzitter. 02:01:18

Mevrouw Akkerman: Allereerst ook dank aan de insprekers, en met hen en een aantal voorbeelden die de Partij van de Arbeid al noemde, is het wel duidelijk dat er echt iets aan de hand is, dat we te maken hebben met een crisis. Dus in die zin zeggen wij ook: "Goed dat 29

het college geld heeft gevonden, een behoorlijk bedrag, om iets te kunnen doen voor onze inwoners." Tegelijkertijd is 17 miljoen een groot bedrag als je het zo zou hebben, maar als je het moet delen over misschien wel 230.000 inwoners, blijft er natuurlijk weer heel weinig over. Dus de vraag die wij wel hebben is: hoe effectief is het om het bedrag te gaan delen? De bedragen die we hebben gehoord in de voorbeelden gaan ver uit boven wat wij qua compensatie kunnen betekenen. Een vraag aan het college is dan ook of wij ook breder gedacht hebben? Dit komt heel erg uit de koker van het veld, werk en inkomen, maar misschien moet je breder in de gemeentelijke organisatie gaan vragen om mee te denken naar oplossingen, want er is een voorbeeld dat nog vers in het geheugen zit. Misschien hebben mensen er wel meer aan als ze hun tuinhuisje wel via Airbnb kunnen verhuren voor zoveel dagen als ze dat zelf willen. Dat is een voorbeeld wat vers in het hoofd zit omdat het vorige week daarover ging. Ik bedoel natuurlijk: als we breder kijken, komen we misschien meer dingen tegen die kunnen helpen in plaats van alleen maar de focus op werk en inkomen. 02:02:35

Voorzitter: De SP. 02:02:39

De heer Dijk: Voorzitter, ik wilde het net ook bij Student en Stad vragen en ook bij D66, want er komen dan eerst complimenten dat er een mooi miljoenenpakket is om koopkracht van mensen een beetje te dempen, maar dan moest ik terugdenken aan uw woordvoering bij het voorjaarsdebat en het coalitieakkoord en dat ging vooral over de solvabiliteit die helemaal niet op orde was van de gemeente en de financiële stabiliteit en het is potverteren en er wordt veel te veel geld uitgegeven. Hoe kijkt u daar nu op terug? 02:03:15

Mevrouw Akkerman: Wij hebben natuurlijk nagevraagd hoe we nu zo snel aan zo een hoog bedrag komen, en we begrijpen dat dat in feite het bedrag is wat we overhouden op de rekeningen resultaten van dit jaar. Daarbij is ook uitgelegd dat dat betekent dat we in de toekomt iets niet meer kunnen wat we misschien wel hadden gewild. Natuurlijk geldt voor ons dat als dat zou betekenen dat we in de toekomst toch lastenverzwaring moeten invoeren, dat dat een andere keuze zou zijn dan wanneer de eiwittransitie wat langer op zich laat wachten, maar dat zou heel ridicule zijn als je nu de koopkracht gaat versterken, dat je 'm dan later zou gaan afzwakken, dus daar gaan wij niet van uit. 02:03:52

De heer Dijk: Een korte vraag dan. Dus u vindt het een heel goed idee dat er nu miljoenen wordt uitgegeven aan koopkrachtreparatie in plaats van dat we dat weer in een pot gaan stoppen om de solvabiliteit op orde te brengen. U zegt: "Goed plan, college, doet dit." 02:04:06

Mevrouw Akkerman: Voor nu zien wij wat er nodig is. Als mensen hulp nodig hebben, omdat ze het echt niet redden, dan moet je wel iets. Dus voor nu wel, voor de toekomst willen we wel aan het college ook vragen of wij er ons voldoende van bewust zijn dat wij ook zelf een partij zijn in deze crisis. Wij zijn zelf een partij die straks hogere kosten gaat krijgen, voor zover dat nu al niet het geval is, en mogelijk ook minder inkomsten. Dus het is niet iets wat je elk jaar waarschijnlijk kan doen zonder dat je daar financieel ook veel last van krijgt. Mijn 30

volgende zin is dan: moet je dan helemaal niks doen? Ja, natuurlijk moet je wel iets doen, want wij vinden dat als mensen hulp nodig hebben dat je er dan juist als overheid moet zijn. Wij vragen ons wel af: kan het niet gerichter? We doen nu heel veel generieke maatregelen. Het voordeel daarvan is dat het snel kan en met relatief weinig inspanning. Alsnog is de capaciteit natuurlijk wel lastig, maar wij willen vooral de mensen helpen die het ook echt het nodig hebben. Misschien kunnen we daar nog iets doen dat we toch wat meer dat onderscheid maken en vooral kijken waar het echt nodig is. Bijvoorbeeld mensen die een energiecontract hebben tot eind 2025 zou je misschien nu niks kunnen uitgeven, terwijl dan de mensen die wat boven de 140 procent van het minimum verdienen die wel al nu een hogere energierekening hebben, dat je die dan wel wat kan geven. Dus dat is even begrijpelijk een zoektocht van hoe werkbaar het is, maar voor de VVD is het wel ontzettend belangrijk dat je mensen helpt die het geld echt nodig hebben. Natuurlijk geldt dat ook voor studenten. Dat is gek dat ik dat apart moet noemen, maar wij lazen in de collegebrieven dat we studenten geen energietoeslag kunnen geven, want dat financiële risico kunnen we niet dragen, maar dat is natuurlijk voor een student niet iets anders dan voor welke inwoner ook.

Het geldt ook voor mensen die meer dan 140 procent van het minimumloon verdienen. Ook daar zitten mensen bij die het echt nodig zullen hebben om geholpen te worden. Daar kun je ook je afvragen: kunnen we dat financieel trekker? Daar zit een grens aan uiteindelijk, maar je kan niet zeggen: "Voor de ene groep is dat een argument en voor de andere niet." Tenslotte, wij zagen één concrete maatregel die mensen extra stimuleert om te gaan werken, namelijk het eerder uitkeren van de bonus voor het moment dat je werk vindt. Wij zouden het college willen oproepen om echt nog beter te kijken of er meer concrete dingen mogelijk zijn om werk te stimuleren. Wat wij in ieder geval zagen, is dat er ontzettend veel bedrijven zijn die bonussen aanbieden als je bij ze komt werken. Die bonussen liggen doorgaans hoger dan wat wij aanbieden. Er zijn inmiddels bedrijven die de energierekening voor hun medewerkers voor de helft of meer willen betalen. Misschien is het in ieder geval idee om mensen zo veel mogelijk erop te wijzen wat het oplevert om te gaan werken. Alle moties die dit verhaal ondersteunen, dienen wij mede in. Dank u wel. 02:06:51

Voorzitter: Dat verbaast natuurlijk niet. Ik vind het overigens knap warm hier, maar dat is een ander punt. Wij gaan er naar de Partij voor het Noorden en daarna tot slot de PVV. Partij voor het Noorden. 02:07:40

Mevrouw Bernabela: Voorzitter, het noodplan moet de inwoners de winter door helpen. Met deze plannen gaat het vast wel lukken voor grote groep inwoners. Alleen komen de studenten en collectieve woonvormen er bekaaid vanaf. Zij moeten zich in de schulden steken of nog meer werken om er een beetje warmpjes bij te zitten. Wij vinden dit als Partij voor het Noorden niet rechtvaardig. Vandaar dat we de D66 motie drie miljoen rijk voor studenten mede-indienen. We moeten niet vergeten dat Groningen een studentenstad is en graag studenten wil blijven houden. Het kan niet zo zijn dat studenten hun studie noodgedwongen moeten beëindigen vanwege de kosten. Dit heeft grote gevolgen voor Groningen als City of Talent. Deze titel zal moeilijk zijn om dan te behouden. Dus investeren in de toekomst nu het nog kan. Het noodpakket en maatregelen, de energiekosten en inflatie dat nu voor ons ligt, kan rekenen op onze goedkeuring, met een aantal 31

kanttekeningen en vragen van onze kant. Tegenover het koopkracht pakket met inwoners was de partij positief. Dat dit jaar wel speelgoedbonnen en kledingbonnen komen zijn we blij om. Kinderen zouden niet de dupe moeten zijn van de koopkrachtverminderingen. We hopen dat deze bonnen bij winkels in de buurt te besteden zijn, zodat men niet stad en land hoeft af te reizen. Daarnaast zijn we ook te spreken over de mogelijkheden voor schoolmaaltijden. Kunnen deze alleen voor basisscholen worden ingezet of kunnen ook middelbare scholen hiervan gebruik maken, is onze vraag? De dienstverlening blijft belangrijk voor de toetsen. Door de toeslag te [onhoorbaar] zijn mensen op hun hoede en durven ze niks meer aan te nemen van de ander, bang om het weer te moeten inleveren. Dat aannemen van de ondersteuning nu geen negatieve gevolgen heeft voor de uitkering, moet zeker voorlichting over gegeven worden. Of de extra inzet op het gebied van inkomen en schulden bij WIJ Groningen voldoende zal zijn, valt nog te bezien. Ook dat laatst zag ik weer gebeuren dat een WIJ-medewerker in gesprek ging met een cliënt in de openbare ruimte van het Floreshuis, terwijl de cliënt uitdrukkelijk voeg om een privéruimte. Als er niet gezorgd kan worden voor privacy, schrikt het mensen af om überhaupt het gesprek aan te gaan en het dan maar zelf op te lossen, met de gevolgen van dien.

Zeker als buurthuizen ook als woonkamers voor wijken en dorpen gaan fungeren, lijkt ons dit lastig. Hoe gaat het college ervoor zorgen dat iedereen die het moeilijk heeft, bereikt wordt en geholpen wordt? Wij hopen dat het aanvragen van toeslagen inderdaad net zo makkelijk wordt als in het persbericht voorgespiegeld, door alleen de hoogte van iemands inkomen te checken zodat er geen hele administratie overlegd hoeft te worden. De moties die hiermee te maken hebben, ondersteunen wij. 02:10:43

Voorzitter: Dank u zeer, en dan tot slot de PVV. 02:11:20

De heer Ram: Dank u wel, voorzitter. Een perfect storm, en dit is nog maar het begin. De Groningers zitten in heel zwaar weer. We gaan van crisis naar crisis. De situatie wordt voor Groningen slechter en slechter. Dan kan je nog maar één ding doen en dat is je inwoners helpen die in de problemen zijn gekomen. Als de dijken doorbreken, dan is het pompen of verzuipen, en het is helaas de situatie waar de hele Groningse en Nederlandse samenleving in is beland. Het. De politiek moet dus alles doen om onze inwoners overeind te houden en de bestaanszekerheid te garanderen. De voorstellen die het college doet, is een goed begin en kunnen wij als PVV ook ondersteunen, maar er is in de toekomst, zeker komend jaar, veel meer nodig. De PVV heeft gesproken met bewoners, onze tour door de stad die we hebben aangekondigd, mensen met sociale huurwoningen die in de problemen komen. Een voorbeeld is een gezin in De Wijert die een rekening van 1.200 euro per maand krijgt omdat zij in een wisselwoning zitten met label G. Wat is daar nog sociaal aan, zou je zeggen? Een ander voorbeeld is een man in Selwerd die pensioenopbouw mist omdat hij ooit tien jaar lang voor de gemeentelijke stichting Weerwerk heeft gewerkt en stichtingen hoeven geen pensioenopbouw te doen. Hij zit dus met een pensioengat en moet van 1.500 euro samen met zijn vrouw rondkomen en kan de energierekening niet betalen.

Zij zetten de verwarming dus uit. Ze zitten letterlijk nu al in de kou. We hebben daarnaast nog gesproken met CMO STAMM en CMO STAMM had een schokkende mededeling. 1,4 miljoen mensen zitten op de armoedegrens, maar 200.000 mensen zijn in beeld. De rest dus niet. Groningen kent heel 32

veel sociale huurwoningen en heel veel mensen die er nog slechter aan toe zijn, dus juist in Groningen zou u zeggen: "Daar moet heel veel aandacht voor zijn." Daarnaast hebben we ook nog een groep werkenden en middeninkomens die nu geconfronteerd worden voor het eerst met grote schulden en hoge energierekeningen en weet niet dat bijzondere bijstand ook voor hen er is. Ook deze groepen kunnen aanspraak maken op bijzondere bijstand en daarom dienen wij daarover een motie in. Er moet toch iets van mijn hart. De PVV heeft al jarenlang tegen de inflatie, de toenemende armoede, helaas tegen beter weten in verschillende gremia zoals de gemeente, provincie, Eerste Kamer, Tweede Kamer gewaarschuwd: "Stop met het klimaatbeleid dat de gasprijs opdrijft. Stop met die sancties die Rusland rijker maakt en onze inwoners armer. Stop met de euro die de geldpers maar aan zet en inflatie aanjaagt waardoor die koophuizen zo ongelofelijk duur zijn geworden." Helaas, er wordt niet geluisterd en we zien nu het resultaat Het stapelen van crisis op crisis, en we zitten nu dus in een perfect storm, veroorzaakt door verkeerde beleidskeuzes en we staan dus nog aan het begin van deze ellende. Nu zeventien procent, maar veel producten, zoals kunststof, afhankelijk van de grondstof gas komen uit Rusland en die boycotten we nu.

Ook andere grondstoffen boycotten we nu en daarvan zullen we de komende jaren grote problemen krijgen, want we kunnen heel veel producten dan gewoon niet maken. Semiconductors bijvoorbeeld, maar ook andere producten zoals windmolenparken. Daar zijn heel veel metalen die uit Rusland komen. Daar is vast niet bij stilgestaan en dat terwijl de geldpers van Europa nog steeds aan staat, en dat geld moet dus concurreren met minder producten. Dus die worden sowieso duurder en daar zit meer inflatie. Dan hebben we dan de ECB en de centrale banken die hebben geprobeerd de rente te verhogen om de inflatie in te dammen. Dat is mislukt. In Engeland vielen de pensioenfondsen vorige week om. 2.500 miljard aan ponden die in gevaar kwamen. De centrale bank kon niets anders dan opkopen, dus de centrale banken hebben de keuze tussen meer inflatie en meer inflatie. Dat is de realiteit, en dat is een heel zorgwekkende realiteit. Ik denk dat iedereen dat wel met mij deelt. Wat kunnen wij als politiek dan nog doe? Het enige wat wij kunnen doen is dan de gasprijs zoveel mogelijk verlagen en dat kan je doen door de belasting en de BTW tijdelijk af te schaffen. Daarvoor hebben wij dus een motie ingediend. Dat betekent dat de energieprijs voor iedereen lager wordt en dat werkt ook door in een lagere inflatie. Ook helpt dat bedrijven die dan overeind kunnen blijven.

Ik werd nog gewezen op een klein foutje in de motie om alle belastingen te verlagen en alle BTW af te schaffen. Dat gaat de PVV zelfs iets te ver. Ik bedoelde natuurlijk de belastingen op BTW op de energierekening. Dat is aangepast, voorzitter. Dank u wel. 02:16:51

Voorzitter: Dank u wel. U had nog een vraag van het CDA. 02:16:55

De heer De Haan: Voorzitter, toch schrik ik ergens wat van die woorden van de PVV als we het hebben over het stoppen met al die sancties. Daar mis ik gewoon een punt en dat is dat we volgens mij gewoon heel duidelijk moeten zeggen tegen Rusland, tegen Putin: "Stop met het voeren van die oorlog." Ik hoop dat u dat toch met ons eens bent of niet? 02:17:12

De heer Ram: Dat ben ik absoluut met u eens. De annexatie is illegaal, we oordelen Putin volledig. Alleen de manier waarop we nu Putin aanpakken met deze sancties, dat zorg er 33

alleen maar voor dat Rusland rijker wordt. Ze hebben meer gasopbrengsten en die betalen onze inwoners, dus dat is de verkeerde keuze geweest. Daar hebben we ook voor gewaarschuwd, onze fractie in de Tweede Kamer en helaas zien we nu een hele hoge energierekening als gevolg daarvan. 02:17:38

Voorzitter: Dank u wel. Dan gaat het nu als volgt: ik heb de raad ook wat extra ruimte gegeven om zijn gevoelen rondom de actuele situatie en de moties goed naar voren te kunnen brengen. Dat is denk ik ruimschoots gebeurt. Dat heeft echter consequenties voor het college dat men vrij staccato zal reageren op een aantal stellingen, aangezien we om zes uur echt dit pand, althans een aantal van ons, zal moeten verlaten vanwege verplichtingen elders. Dus dat is wat onbevredigend voor het college, maar die zijn ook ruimschoots aan woord geweest bij de persconferentie en een brief en een toelichting. Misschien is er zelfs op social media het één en ander gezegd. Ik weet het niet, ik volg het niet, maar ik ben toch nog een gelukkig mens. Er zullen een aantal woordvoerders zijn, vermoed ik, maar ik begin met de eerste woordvoerder vanaf het college. Graag vanaf katheder. Wie neemt het voortouw? 02:18:59

Wethouder Wijnja: Dank u wel, voorzitter. Wij gaan tijd besparen doordat mijn collega Renaat katheder loopt en dan zal ik staccato iets over de financiële context zeggen, want daar gaat het natuurlijk ook over. Het pakket wat wij voorstellen is op basis van wat we nu weten. Er is heel veel onzekerheid in de werelds, er is al aan gerefereerd door verschillende fracties. Er is geopolitiek van alles aan de hand en er verandert elke dag wel iets. Vervolgens is ook de Rijksoverheid nog druk doende met allerhande maatregelen. Er zijn Tweede Kamer fracties aandacht aan het vragen voor verschillende onderdelen. Het pakket wat voor u ligt, hebben wij gemaakt op basis van wat we nu weten, en vanuit het uitgangspunt: we willen zo snel mogelijk iets doen voor mensen. In principe is het stutten en steunen van onze inwoners niet de primaire verantwoordelijkheid van de gemeente, maar we vinden wel dat het nodig is en dat we moeten zorgen dat we mensen de winter door kunnen loodsen. Dus dat doen we nu met dit pakket. In de brief staat aangegeven dat wij wat ruimte houden om te kunnen schuiven binnen de budgetten omdat we niet weten hoe bepaalde maatregelen nog uit gaan pakken, dus daar houden we ruimte voor en blijven we ook over in gesprek met uw raad. De VVD zei heel terecht: "Dit kan niet elk jaar." Dat klopt, want de financiële situatie van de gemeente is structureel onzeker.

Wij hebben net een begroting gepresenteerd. Daar gaan we het binnenkort over hebben, maar dan ziet u dat we een heleboel problemen op te lossen hebben als gemeente en ook daar hebben we geld en mensen voor nodig en we kunnen gewoon niet alles oplossen. Dus dit is het voor nu. Nog één opmerking waar ik even iets over moet zeggen, namelijk de heer De Haan zei iets over de begrotingsregels van het Rijk, want de gemeente staat voor eenzelfde dilemma als de Rijksoverheid, namelijk doe je iets voor iedereen. Alleen er is een fundamenteel verschil tussen de Rijksoverheid en de gemeente. Dat zijn de begrotingsregels. Wij moeten sluitende begrotingen te leveren, wij kunnen maar heel beperkt belasting innen bij mensen en de Rijksoverheid heeft daar veel meer ruimte in. Dit is primair de verantwoordelijkheid van de Rijksoverheid, dus moet hij daar ook liggen, en dat is de reden dat we dat ook blijven zeggen. 34

02:21:28

Wethouder Eikenaar: Dank u, voorzitter. Ik moet het staccato doen, anders dan had ik een hele mooie inleiding houden, maar ik wil toch een paar korte inleidende woorden zeggen. We hebben een pakket gemaakt waarmee we proberen mensen te ondersteunen in deze moeilijke tijd, maar we hebben niet de illusie dat wij iedere groep en ieder persoon hiermee kunnen helpen. Zoveel ruimte hebben wij gewoon niet. Het is de verdeling van de schaarste of we dat nou willen of niet. Ik denk dat het ook handig is om een aantal uitgangspunten te noemen die we centraal hebben gesteld. De belangrijkste daarvan is: hoe kunnen we snel het geld bij de mensen die het hardst nodig hebben, krijgen, maar ook hoe kunnen we dat op een manier doen waarbij de uitvoeringslast zo min mogelijk is, omdat dat de bottleneck gaat zijn de komende periode. We trekken extra geld uit om in meer ondersteuning te voorzien. Daar kunnen dus meer mensen aan de slag, maar het wordt ook vooral de kunst om die mensen te vinden om dat te doen. Dat wordt het grootste probleem. Tegelijkertijd gaat het niet alleen om extra mensen, het gaat ook om mensen binnen de gemeentelijke organisatie en andere organisaties die zich hier meer op richten. Dat gezegd hebbende, we gaan zo snel mogelijk dat geld bij mensen proberen te krijgen. Er kwam ook een vraag over die planning.

Het is echt de bedoeling dat dat geld in november, december bij mensen komt, en een enkele kleine uitloop naar begin volgend jaar, maar dat gaat om kleinere groepen en kleinere bedragen. Die bedragen die hier genoemd zijn, is echt de bedoeling om die zo snel mogelijk bij mensen te krijgen. Bijvoorbeeld die groep van 120 tot 140 procent kan wel iets langer duren, omdat die mensen moeten aanvragen. Die kunnen in november aanvragen, maar het kan wel eens zijn dat dat in het nieuwe jaar loopt op het moment dat mensen dat daadwerkelijk krijgen, afhankelijk van hoe snel ze het aanvragen en ook hoe de verwerking gaat. Dank voor alle insprekers. Uw noden zijn duidelijk. U komt net zoals heel veel andere mensen in grote problemen. Voor inwoners van De Biotoop en het oude RKZ en vele anderen geldt natuurlijk dat ze een beroep kunnen doen op de regeling zoals die nu is als ze aan de inkomensvereisten voldoen. Tegelijkertijd realiseer ik mij, en dat sluit een beetje aan bij het punt wat ik aan het begin maakte, we kunnen niet alle groepen helpen. Dus we gaan naar u kijken waar het gaat om dat fonds van drie miljoen, want er zitten ook veel ondernemers in uw gebouw, dus daar kunnen we echt naar kijken. Maar ik kan u niet de belofte doen dat we alle problemen gaan oplossen, net zoals er veel problemen zijn bij andere mensen die we ook niet kunnen oplossen.

Daarvoor is de ongelijkheid in het land te groot en dat kunnen wij niet allemaal op ons nemen. Dan wou ik naar een aantal vragen van u toe, want anders wordt mijn inleiding echt te lang. De vraag van D66: in hoeverre is armoede een tekort aan geld? Ik denk dat armoede in hoofdzaak een tekort aan geld is. Dat er allerlei problemen omheen hangen, dat is duidelijk als wat, maar met name nu, maar ook structureel is armoede in de eerste plaats een tekort aan geld en dat is nu nog fundamenteler in deze periode. Dus ik denk echt dat wat we hier moeten doen is dat geld zo snel mogelijk bij mensen krijgen en ik heb niet de illusie dat we daarmee al hun problemen oplossen. U vroeg ook de verhouding tussen de investering en in personeel en in de inkomensondersteuning. Volgens mij heb ik daar net een antwoord op gegeven. We proberen regelingen te maken die zo simpel mogelijk zijn, waarbij we zo min mogelijk mankracht nodig hebben en zo veel mogelijk geld bij mensen krijgen die dat het hardste nodig hebben. Dat is de ene kant en anderzijds investeren we in extra personeel, maar het blijft een grote opgave om mensen te werven en daarvoor in te zetten. Dan uw 35

aangekondigde amendement om van 140 naar 130 procent te gaan en dan mogelijk dat bedrag te verhogen. Uiteindelijk is dat een politieke keuze. Dit college heeft ervoor gekozen om ook die groep tot 140 procent, waar ook problemen zitten, ook te bedienen. Het is uiteindelijk een politieke keuze om dat wel of niet doen. Ik denk dat ook tegen de middengroepen aan, want dit is natuurlijk niet echt een middengroep, ook echt problemen zitten, dus dat we er niet aan ontkomen om hen ook te ondersteunen. Als we voor een andere, voor een kleinere groep hadden gekozen, had het bedrag inderdaad hoger kunnen zijn. Dat is een juiste berekening. Elizabeth Akkerman van de VVD vroeg: "Waarom niet breder gekeken en niet alleen naar werk en inkomen?" Ik denk dat het college breder heeft gekeken. Het is inderdaad een groot pakket om inkomen te ondersteunen, maar er zit ook drie miljoen voor culturele instelling, voor sportverenigingen enzovoort, en voor bedrijven. Dus we hebben breder gekeken. Bovendien kijken we ook hoe we extra ondersteuning kunnen bieden, en daarnaast, dit is een noodpakket. Dit is niet structureel beleid van het college. In het structureel beleid van het college zijn de collega's bezig met bijvoorbeeld waar het gaat om het energiezuiniger maken van huizen, en dat zijn wel structurele maatregelen, maar daar gaat dit specifieke pakket maar een klein deel over.

Waarom niet gerichter? Daar heb ik net een antwoord op gegeven. Dan wordt het uitvoeringstechnisch ingewikkelder. De maaltijden op middelbare scholen kwamen nog aan de orde. Daar staan volgens mijn woorden over in de brief dat we daar naar een uitbreiding gaan kijken. Gaat het college iedereen bereiken, was ook de vraag? We gaan zo veel mogelijk mensen proberen te bereiken. Daar wordt ook in geïnvesteerd, maar of we iedereen bereiken, kan ik u niet garanderen. Over de collectieve woonvorm heb ik net wat gezegd. Over de dierenopvang in het centrum, die nemen we mee in de overweging over het fonds van drie miljoen. Daar nemen we dat in overweging mee of we die daaronder zullen laten vallen. De heer Sijbolts vroeg aandacht voor de werkende jongeren. Ik vind die aandacht volkomen terecht. Alleen, het is ons niet toegestaan om hen daaronder te laten vallen. Dus dat is niet een keuze van ons om daar die werkende jongeren niet onder te laten vallen, maar dat mag simpelweg niet. De heer de Haan vroeg, maar daar kom ik zo bij de motie ook over op terug, over de taferelen zoals die bij SNN zijn. Dit college is geenszins voornemens om taferelen zoals die bij de SNN zijn te veroorzaken. Dat mag duidelijk zijn. Tegelijkertijd is het wel zo dat dit echt om een groot pakket gaat, maar nogmaals, we kunnen niet iedereen bedienen. We hadden ook 50 miljoen of 60 miljoen kunnen uitgeven.